1834 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1834 i Gymru a'i phobl

Digwyddiadau
bawd|Bangor, Maine
12 Chwefror - Sefydlu dinas Bangor yn Nhalaith Maine, UDA.
29 Rhagfyr - Sefydlu y West of England and South Wales District Bank (Saesneg)
Taliesin ab Iolo yn ennill y gadair yn eisteddfod Caerdydd am ei awdl 'Y Derwyddon'
Yr Is-lyngesydd Salusbury Pryce Humphreys yn cael ei urddo'n farchog 
Ordeinio John Davies, Nercwys yn weinidog gydar Methodistiaid Calfinaidd 

 Celfyddydau a llenyddiaeth 

 Llyfrau newydd 
bawd|Dafydd Ionawr
 Syr Harford Jones-Brydges, Barwnig 1af - An Account of His Majesty's Mission to Persia in the years 1807-11, to which is added a brief history of the Wahanby
Gwenynen Gwent - Advantages resulting from the Preservation of the Welsh language and National Costume of Wales Löffler, M., (2016). HALL, AUGUSTA, Arglwyddes Llanofer (‘Gwenynen Gwent’) (1802-1896), noddwraig diwylliant a dyfeisydd y wisg genedlaethol Gymreig. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 19 Maw 2020
 Thomas Medwin - The Angler in Wales: Or, Days and Nights of Sportsmen
 John Humffreys Parry - The Cambrian Plutarch: Comprising Memoirs of Some of the Most Eminent Welshmen  
John Jones - Cofiant Richard Jones o'r Wern 
David Rhys Stephen (Gwyddonwyson) - Dwyfoliaeth Iesu Grist
George Roberts - A View of Primitive Ages (cyfieithiad o Drych y Prif Oesoedd Theophilus Evans) 
Daniel Evans - Ychydig Ddaioni o Nazareth 
Dafydd Ionawr - Cywydd y Drindod 
William Rowlands - Angau yn y Crochan 
Cerddoriaeth

 Foulk Robert Williams  (Eos Llyfnwy) - Llyfr Cerddoriaeth o Gerddi Sion a gwir folianwyr yr Arglwydd 
 Henry Brinley Richards yn ennill gwobr am gyfansoddi amrywiadau ar yr alaw Gymreig, "Llwyn Onn" yn eisteddfod Gwent a Morgannwg 
 Celfyddydau gweledol 

Genedigaethau
bawd|Thereza Dillwyn Llewelyn
bawd|Arthur John Williams
 12 Ionawr, Thomas Griffiths Jones (Cyffin) - hynafiaethydd (bu farw 1884) 
 21 Ionawr, Edward Jones - meddyg ac arweinydd llywodraeth leol (bu farw 1900) 
 15 Chwefror, William Henry Preece - peiriannydd, dyfeisiwr a pheiriannydd sifil (bu farw 1913) 
 24 Chwefror, Roger Price - cenhadwr o dan Gymdeithas Genhadol Llundain ac ieithydd (bu farw 1900) 
 31 Mawrth, Thomas Rees Morgan - peiriannydd, gwneuthurwr peiriannau, a dyfeisydd (bu farw 1897) 
14 Ebrill, Arthur John Williams -  Aelod Seneddol De Forgannwg (bu farw 1911)
 15 Ebrill, Coslett Coslett (Carnelian) - glôwr a bardd (bu farw 1910) 
 20 Ebrill, William Nicholas Johns - argraffydd, hynafiaethydd perchennog newyddiaduron, a golygydd (bu farw 1898) 
24 Mai, Frederick Courtenay Morgan Aelod Seneddol etholaethau Sir Fynwy a De Sir Fynwy (bu farw 1909)
 28 Mai, David Jones - hanesydd lleol ac achydd (bu farw 1890) 
 12 Mehefin, Evan Pan Jones - gweinidog gyda'r Annibynwyr (bu farw 1922) 
 29 Mehefin, Robert Davies (Asaph Llechid) - cerddor (bu farw 1858) 
 2 Gorffennaf, Stuart Rendel - barwn, diwydiannwr, ac aelod seneddol (bu farw 1913) 
 12 Gorffennaf, Richard Lloyd - gweinidog y Bedyddwyr Albanaidd, yr ewythr a magodd Lloyd George (bu farw 1917) 
28 Gorffennaf, Thereza Dillwyn Llewelyn - ffotograffydd cynnar (bu farw 1926)
 10 Awst, William Jones, Abergwaun - gweinidog gyda'r Bedyddwyr (bu farw 1895) 
 23 Awst, Hugh Owen Thomas - meddyg esgyrn (bu farw 1891) 
 12 Tachwedd, Robert Roberts (Y Sgolor Mawr) - clerigwr a llenor (bu farw 1885) 
 16 Tachwedd, Pryce Pryce-Jones - arloeswr busnes archebu drwy'r post (bu farw 1920) 
 28 Tachwedd, William Aubrey Williams (Gwilym Gwent) - cerddor (bu farw 1891) 
21 Rhagfyr, Griffith Rhys Jones (Caradog) - gof ac arweinydd cerddorol (bu farw 1897) 
26 Rhagfyr, Arthur Cowell-Stepney - tirfeddiannwr a gweidydd (bu farw 1909)  
Dyddiad anhysbys
Robert Owen - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd a llenor (bu farw 1899) 
William Thomas (Gwilym Marles) - gweinidog Undodaidd, diwygiwr cymdeithasol, llenor, ac ysgolfeistr. Hen ewythr Dylan Thomas ac ysbrydoliaeth Eli Jenkins (bu farw 1879) 
 George Frederick Livsey - arweinydd band (bu farw 1923) 
 Thomas Purnell (Q) - awdur (bu farw 1889) 
Thomas James - athro ysgol, a gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (bu farw 1915) 

Marwolaethau
bawd|Thomas Telford
 6 Ionawr, David Harries – cerddor a hynafiaethydd (g. 1747) 
 21 Ionawr, Dr Edward Jones - meddyg yn Nolgellau a gwleidydd lleol 
 17 Chwefror, John Thelwall – diwygiwr, darlithydd a bardd (g. 1764) 
 3 Mawrth, John Roberts – gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (g. 1753) 
 29 Mawrth, John Mytton – heliwr (g. 1796) 
 17 Ebrill Robert Dafydd – pregethwr gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, a gwehydd (g. 1747) 
 30 Ebrill John Thomas – emynydd (g. 1763) 
13 Mai, John Nash – pensaer (g. 1752) 
 13 Mai, John Jones – offeiriad Anglicanaidd ac awdur (g. 1775) 
 25 Mai, Richard Lloyd – gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (g. 1771) 
 9 Mehefin, Dafydd Cadwaladr – cynghorwr gyda'r M.C. (g. 1752) 
20 Mehefin, John Wynne Griffith - Gwleidydd a botanegwr (g 1763) 
 21 Gorffennaf, John Roberts – gweinidog gyda'r Annibynwyr a diwinydd (g. 1767) 
 3 Awst, John Lloyd (Einion Môn) – ysgolfeistr a bardd (g. 1792) 
11 Awst, William Crawshay I – Diwydiannwr a pherchennog Gwaith Haearn Cyfarthfa (g. 1764)  
 16 Awst, Thomas Lloyd Jones (Gwenffrwd) – bardd (g. 1810) 
 2 Medi, Thomas Telford – peiriannydd sifil (g 1757) 
 18 Medi, David Griffiths – clerigwr Methodistaidd (g.1756) 
 1 Tachwedd, John Pyrke – trydydd gwneuthurwr gwaith japan ym Mrynbuga (g. 1755) 
 Dyddiad anhysbys
David Charles, Caerfyrddin – gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, emynydd (g. 1762) 

Cyfeiriadau


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru

Categori:Prosiect WiciLlên