1842 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1842 i Gymru a'i phobl.

 Deiliaid 

 Tywysog Cymru - Albert Edward 
 Tywysoges Cymru - yn wag

 Digwyddiadau 
250px|bawd|"Tu mewn i Waith Haearn Cyfarthfa yn y Nos" gan Penry Williams (1825).
 12 Ebrill - Confensiwn y Siartwyr yn cyfarfod yn Llundain i drefnu cyflwyno deiseb arall i'r senedd. Ymhlith y cynrychiolwyr mae Morgan Williams, sy'n dod â deiseb wedi'i llofnodi gan 36,000 o bobl o dde Cymru.
 12 Mehefin - Mae'r gwasanaeth Cymraeg cyntaf yn Waukesha County, UDA, yn cael ei gynnal yn Bronyberllan, cartref Richard "King" Jones. 
 Gorffennaf 
 Mae Helyntion Becca, a welodd gweithredu achlysurol ym 1839, yn dechrau o ddifrif.
 Pont Bochrwyd wedi'i chwblhau dros Afon Gwy. 
 Awst - Gweithwyr yng Ngwaith Haearn Cyfarthfa  a Gwaith Haearn Penydarren yn ymuno â'r streic gyffredinol.
 30 Awst - Syr William Nott yn trechu'r Affghaniaid yn Ghazni. 
 dyddiad anhysbys 
 Mae'r cenhadwr Thomas Jones yn cynhyrchu ei Ddarllenydd Khasi cyntaf a'i gyfieithiad o waith Rhodd Mam Cymraeg i'r iaith Khasi. 
 Mae Comisiwn Brenhinol dan gadeiryddiaeth Robert Hugh Franks yn adrodd ar gyflogi plant yn y diwydiant glo yn Ne Cymru. Maen nhw'n darganfod bod plant mor ifanc â chwech oed yn gweithio sifftiau deuddeg awr dan ddaear.
 Mae traphont gerrig wedi'i hadeiladu i gario Rheilffordd Glyncorrwg. 
Mae  Henry Robertson yn cyrraedd Cymru i weithio fel peiriannydd. Yn ddiweddarach mae'n ymgartrefu ger y Bala ac yn adeiladu Neuadd y Palé.
 Mae John Cory a'i deulu yn symud i ardal y dociau yng Nghaerdydd ac yn agor busnes darparu nwyddau llongau.
 Mae Henry Hussey Vivian yn cymryd drosodd rheolaeth cangen Lerpwl o gwmni Vivian and Sons.
 Mae Doc y Dref yn cael ei adeiladu yng Nghasnewydd. 
 Sefydlir cenhadaeth Fethodistaidd Galfinaidd i "bobl Gymru yn Ffrainc" gan y Parch James Williams a'i wraig yn Llydaw. 
 Mae dau ffrwydrad yng Nglofa Blackvein yn Crosskeys yn arwain at gyfanswm o bum marwolaeth.

 Celfyddydau a llenyddiaeth 
bawd

 Llyfrau newydd 

 Charles James Apperley (Nimrod) – The Life of a Sportsman
 Anne Beale – Poems
 Thomas Price (Carnhuanawc) – Hanes Cymru, a chenedl y Cymry, o’r cynoesoedd hyd at farwolaeth Llewelyn Ap Gruffydd : ynghyd a rhai cofiaint perthynol i’r amseroedd o’r pryd hynny i waered Blog LlGC 10-08-2018 Datgelu’r Gwrthrychau: Llyfrau Hanes adalwyd 14 Awst 2019  e-lyfr di-dâl o'r llyfr ar Google Play
 Evan Evans - Ffordd Duw yn y Cyssegr a'r Môr, crynhoad o amryw bregethau

 Cerddoriaeth 

 John Orlando Parry – Anticipations of Switzerland

 Genedigaethau 
bawd|Sarah Edith Wynne
 12 Chwefror - Megan Watts Hughes, cantores (bu farw 1907)  
 11 Mawrth - Sarah Edith Wynne, cantores (bu farw 1897) Griffith, R. D., (1953). WYNNE, SARAH EDITH (‘Eos Cymru’; 1842 - 1897), y Gymraes gyntaf i ddod i sylw'r byd fel cantores. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 14 Awst 2019
 15 Ebrill - John Hughes (Glanystwyth), gweinidog (bu farw 1902) Davies, E. T., (1953). HUGHES, JOHN (‘Glanystwyth’; 1842 - 1902), gweinidog Wesleaidd. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 14 Awst 2019
 14 Mehefin - William Abraham (Mabon), gwleidydd (bu farw 1922) Morris-Jones, H., (1953). ABRAHAM, WILLIAM (‘Mabon’; 1842 - 1922), aelod seneddol a llywydd cyntaf Ffederasiwn Glowyr De Cymru. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 14 Awst 2019
 28 Medi - William John Parry, arweinydd chwarelwyr (bu farw 1927) Thomas, D., (1953). PARRY, WILLIAM JOHN (1842 - 1927), arweinydd Llafur ac awdur. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 14 Awst 2019
 31 Hydref - Moses Owen Jones, cerddor (bu farw 1908) Griffith, R. D., & Davies, W. Ll., (1953). JONES, MOSES OWEN (1842-1908), ysgolfeistr, cerddor, a llenor. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 14 Awst 2019
 19 Rhagfyr - Daniel Thomas Phillips, gweinidog a chonswl America (bu farw 1905) Williams, D., (1953). PHILLIPS, DANIEL THOMAS (1842 - 1905), gweinidog y Bedyddwyr a chonsul dros U.D.A.. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 14 Awst 2019

 Marwolaethau 

 26 Mai - Benjamin Heath Malkin, hynafiaethydd ac awdur, 73  
 20 Awst - Hussey Vivian, Barwn 1af Vivian, perthynas teulu Vivian Abertawe (ganwyd 1775) 
 Medi - William Ouseley, dwyreiniwr, 73
 10 Tachwedd - John Jones, Ystrad, gwleidydd, 65 
 22 Rhagfyr - Thomas Phillips, gweinidog ac awdur, 70 Owen, J. D., (1953). PHILLIPS, THOMAS (1772 - 1842), gweinidog Annibynnol ac athro. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 14 Awst 2019

Cyfeiriadau


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru