Fernando Alegría

Nofelydd, awdur straeon byrion, bardd, ac academydd o Tsile oedd Fernando Alegría (26 Medi 1918 – 29 Hydref 2005).

 Bywyd cynnar 
Ganwyd Fernando Alegría ar 26 Medi 1918 yn Santiago de Chile. Astudiodd ym Mhrifysgol Tsile, a derbyniodd ei ddoethuriaeth o Brifysgol Califfornia, Berkeley yn 1947.

 Gyrfa lenyddol 
Cyhoedodd ei nofel gyntaf, Recabarren, yn 1938. Ymhlith ei nofelau eraill mae Coral de guerra (1979), El paso de los gansos (1980), a La rebelión de los placeres (1990).Lucía Guerra, "Alegría, Fernando" yn Encyclopedia of Latin American and Caribbean Literature 1900–2003, golygwyd gan Daniel Balderston a Mike Gonzalez (Llundain: Routledge, 2004), t. 9.

 Gyrfa academaidd 
Addysgodd yn Berkeley nes iddo symud i Brifysgol Stanford yn 1967, a bu yno nes iddo ymddeol yn 1988, pryd cafodd ei benodi'n athro emeritws.

Er iddo ymsefydlu yng Nghaliffornia, cadwodd Alegría ei gysylltiadau â'i famwlad a bu'n teithio i Tsile pob blwyddyn. Yn sgil etholiad ei hen gyfaill Salvador Allende yn arlywydd y wlad yn 1970, penodwyd Alegría yn swyddog diwylliannol. Wedi'r coup d'état yn 1973, diddymwyd ei basport gan y llywodraeth filwrol a ni chafodd Alegría yr hawl i ddychwelyd i Tsile nes 1986. Fe sefydlodd gylchgrawn llenyddol ar gyfer ei gyd-Tsileaid alltud.

 Bywyd personol 
Priododd â Carmen Letona Meléndez, myfyrwraig meddygaeth o El Salfador, yn 1943 a chawsant dwy ferch a dau fab. Bu farw Carmen yn 1994.

Bu farw Alegría yn ei gartref yn Walnut Creek, ger Oakland, ar 29 Hydref 2005 o fethiant yr aren, yn 87 oed. Tyche Hendricks, "Fernando Alegría -- scholar of Latin American authors", SFGate (20 Tachwedd 2005). Adalwyd ar 19 Awst 2019. Mary Rourke, "Fernando Alegria, 87, Chilean Exile Raised the Profile of Latin Writers", Los Angeles Times (23 Tachwedd 2005). Adalwyd ar 19 Awst 2019.

 Cyfeiriadau 

 Darllen pellach 
 Moraima de Semprún Donahue, Figuras y contrafiguras en la poesía de Fernando Alegría (Pittsburgh: Latin American Literary Review Press, 1981).

Categori:Academyddion Prifysgol Califfornia, Berkeley
Categori:Academyddion Prifysgol Stanford
Categori:Academyddion yr 20fed ganrif o Tsile
Categori:Beirdd yr 20fed ganrif o Tsile
Categori:Beirdd Sbaeneg o Tsile
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Califfornia, Berkeley
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Tsile
Categori:Genedigaethau 1918
Categori:Llenorion straeon byrion yr 20fed ganrif o Tsile
Categori:Llenorion straeon byrion Sbaeneg o Tsile
Categori:Marwolaethau 2005
Categori:Nofelwyr yr 20fed ganrif o Tsile
Categori:Nofelwyr Sbaeneg o Tsile
Categori:Pobl o Santiago de Chile
Categori:Pobl fu farw yng Nghaliffornia
Categori:Pobl fu farw o fethiant yr aren
Categori:Ysgolheigion Sbaeneg o Tsile