Irena Veisaitė

Awdur ym myd y theatr a aned yn Cawnas, Lithwania yw Irena Veisaitė (9 Chwefror 1928 – 11 Rhagfyr 2020) sy'n cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel academydd ac ymgyrchydd dros hawliau dynol. Mae'n Iddew a oroesodd yr Holocost.

Fe'i ganed yn  ar 9 Chwefror 1928. Wedi gadael yr ysgol mynychodd Brifysgol y Wladwriaeth, Mosgo. 

Enillodd ddoethuriaeth yn Leningrad ym 1963 gyda thraethawd hir ar farddoniaeth Heinrich Heine, a bu’n ddarlithydd yng ngholeg yr athro yn Vilnius rhwng 1953 a 1997. Mae hi hefyd wedi bod yn bennaeth Canolfan Ddiwylliannol Thomas Mann yn Nida, Lithwania. Dyfarnwyd Medal Goethe iddi yn 2012 am ei chyfraniad i'r cyfnewid diwylliannol rhwng yr Almaen a Lithwania.http://www.goethe.de/uun/gme/m12/en9323683.htm

Hi yw Llywydd tymor hir 'Cymdeithas Agored y Sefydliad' yn Lithwania (Open Society Foundations (OSF)) a sefydlwyd gan y gŵr busnes George Soros.

Mae hi hefyd yn adnabyddus am fynd i'r afael â chomiwnyddiaeth yn ei gwaith, ac mae wedi dweud mewn cyfweliad â Deutsche Welle fod "y Sofietiaid yn ddrwg iawn, iawn. Yn wahanol i'r Natsïaid, ond nid yn well."http://www.dw.de/dw/article/0,,16148611,00.html

Yn 1990, ynghyd â'r Athro Cheslovas Kudaba, cyd-sefydlodd Sefydliad Lithwania Agored Atviros Lietuvos Fondas. Hyd at 1993, roedd yn is-gadeirydd bwrdd Cronfa Agored Lithwania; ym 1993-2000, roedd yn gadeirydd y bwrdd. Aelod o Fwrdd Sefydliad y Gymdeithas Agored (Budapest) a sefydliadau anllywodraethol rhyngwladol eraill, aelod o Ganolfan Ddiwylliannol Thomas Mann yn Nida, aelod o Bwyllgor Cenedlaethol Lithwania UNESCO, a Chyngor Celf Gweinyddiaeth Diwylliant Lithwania.

Gweithgareddau cymdeithasol ac aelodaeth mewn sefydliadau
1995 - Gorchymyn Grand Dug Lithwania Gediminas.
2002 - Sefydliad Sugihara - Gwobr Diplomyddion am Oes - Goddefgarwch Person y Flwyddyn.
2006 - Medal Teilyngdod Barbora Radvilaitė am Ddiwylliant ac Addysg.
2008 - Bathodyn anrhydeddus Gweinyddiaeth Addysg a Gwyddoniaeth Lithwania.
2012 - Dyfarnwyd Medal Goethe i Sefydliad Goethe am ei weithgareddau gydol oes, sef y grym y tu ôl i gyfnewidfa ddiwylliannol yr Almaen-Lithwania, am ei chreadigrwydd a'i dewrder dinesig i ddweud yr hyn nad yw pawb yn hoffi ei glywed.

Anrhydeddau
Enillodd un o brif wobrau Lithwania, sef y Orden des litauischen Großfürsten Gediminas.
Cadw lle i'r bot

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1928
Categori:Marwolaethau 2020
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Pobl o Cawnas