Chwiplys Woods

Math o blanhigyn, di-flodau, ac un o lysiau'r afu yw Chwiplys Woods (enw gwyddonol: Mastigophora woodsii; enw Saesneg: Woods’ whipwort). O ran tacson, mae'n perthyn i urdd y Jungermanniales, o fewn y dosbarth Jungermanniopsida.

Nid yw’r rhywogaeth hon i’w chanfod yng Nghymru na Lloegr, ond fe'i ceir ar arfordiroedd gorlewinol Iwerddon a'r Alban.

Llysiau'r afu

Planhigion anflodeuol bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term "lysiau'r afu" am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.Raven, Peter H.; Ray F. Evert & Susan E. Eichhorn (1999) Biology of Plants, W. H. Freeman, Efrog Newydd. Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Rhywogaeth gadarn, ganghennog sy'n ffurfio matiau rhydd gyda rhywogaethau deiliog eraill o lysiau'r afu, sy'n aml yn goch neu felynfrown, ac weithiau, ond yn anaml, yn wyrdd. Mae'r prif goesyn wedi'i orchuddio â dail deulabed sy'n gorgyffwrdd, ac sy'n 1–2 mm o hyd.

Cyfeiriadau

Categori:Jungermanniales