Evan Owen (Allen)

Llenor a bardd o Gymro oedd Evan Owen (Allen) (1805 - 18 Rhagfyr 1852). Fe'i ganwyd ar fferm Pantyllin, trefgordd Garthgyfanedd, Llanrwst, yn fab i William Owen, codwr canu Capel y Bedyddwyr yn Llanrwst a ffarmwr gweddol gefnog a Catherine ei wraig. (Mae Eminent Welshmen Roberts, Thomas Rowland; Eminent Welshmen a short biographical dictionary of Welshmen who have attained distinction from the earliest times to the present; Caerdydd 1908  a'r Bywgraffiadur ALLEN, EVAN OWEN (1805 - 1852), llenor, Y Bywgraffiadur Adferwyd 6 Chw 2020 yn awgrymu mae Allen oedd cyfenw'r bardd, ond mae nodyn cyfredol am ei farwolaeth yn  Y Greal yn dystiolaeth glir mae enw barddol gŵr o'r enw bedydd Evan Owen yw Allen, sef A Llên nid Alen "Marwgoffa" Y Greal Rhif. 15 Mawrth 1853 tud. 70 adalwyd 6 Chwefror 2020 Fel ei dad roedd Allen yn gerddor medrus ac yn arwain y gan mewn gwasanaethau a gynhaliwyd gan y Bedyddwyr mewn annedd dŷ o'r enw Tan y Bryn yn Llanddoged.John Edwards, Fy Nghylch Bywyd. Y Geninen cylchgrawn cenedlaethol; Cyf. XIV rhif. 2 - Ebrill 1896; adalwyd 6 Chwefror 2020

Ym 1826 priododd Allen ac Elizabeth Edwards o Eglwysbach Gwasanaethau Archifau Cymru Cofrestr Gostegion Priodas Eglwysbach, Sir Ddinbych, cofnod rhif 128; 31 Rhagfyr 1826. Bu iddynt 3 Mab a 7 merch. Yn fuan ar ôl priodi symudodd i Lanfwrog, ger Rhuthun gan weithio fel arwerthwr.Yr Archif Genedlaethol, Cyfrifiad 1851 ar gyfer Murog Street, Rhuthun. Cyfeirnod HO107/2504, ffolio 169 tudalen 6

Fel awdur rhyddiaith bu Allen yn cyfrannu erthyglau'n aml i gylchgrawn Seren Gomer a chylchgronau eraill. Gadawodd lawer iawn o farddoniaeth mewn llawysgrif ar ei ôl ar adeg ei farwolaeth ond ychydig ohonynt cafodd ei gadw mewn print. Dyma blas ar un o'i gerddi:
Gwreichionen anfarwol, sef anadl y Duwdod, 
Yn trigo mewn marwol adeilad o glai; 
Ymwelydd am ennyd a llethrau'r byd isod,
Ond brodor y tragwyddoldeb di-drai;
Gwir sylwedd na ddichon y llygad ei ganfod, 
A bywyd na ddichon yr angeu ei ladd; 
Dirgelwch na ddichon meidroldeb ei 'nabod, 
Daearol ei drigfan, ond nefol ei radd, 
Perl gwerthfawr anmhrisiawl a gollwyd yn Eden, 
A gafwyd a brynwyd gan Iesu fy Nuw, 
Nid ag aur, nac arian, nac ebyrth anorphen, 
Ond a gwaed bendigaid ei bur galon friw.

Doedd Allen ddim yn fardd nac yn llenor o bwys o ran awen na llen, ond mae'n bwysig i hanes y wasg Gymreig, fel cyfrannydd "werin datws" lluosog i'r cylchgrawn sefydlog gyntaf yn y Gymraeg. Agorodd drws i'r wasg i bobl nad oeddynt yn weinidogion, beirdd eisteddfodol nac yn academyddion trwy ei gyfraniadau i Seren Gomer.Geirlyfr Bywgraffiadol o Enwogion Cymru 1870/(Allen), Evan Owen

Marwolaeth
Bu farw yn Rhuthun yn 47 mlwydd oed a chladdwyd ei weddillion yn Llanfwrog, yn y fynwent ynghlwm wrth gapel y Bedyddwyr.

 Cyfeiriadau 

Categori:Beirdd Cymraeg
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Genedigaethau 1805
Categori:Marwolaethau 1852
Categori:Pobl o Lanrwst

Categori:Prosiect WiciLlên