Llychlys Iwerydd

Math o blanhigyn, di-flodau, ac un o lysiau'r afu yw Llychlys Iwerydd (enw gwyddonol: Lejeunea mandonii; enw Saesneg: Atlantic pouncewort). O ran tacson, mae'n perthyn i urdd y Porellales, o fewn y dosbarth Jungermanniopsida.

Mae’r rhywogaeth hon i’w chanfod yng Nghymru.  Fe'i darganfuwyd mewn dim ond llond llaw o safleoedd yng ngwledydd Prydain: yn An Lysardh yng ngorllewin Cernyw ac yng ngorllewin yr Alban, Iwerddon, Madeira, yr Ynysoedd Dedwydd, Portiwgal a gorllewin Sbaen.

Mae'n llysieyn afu bach deiliog sy'n tyfu ar greigiau a rhisgl coed. Mae ei goesau'n fain iawn, fel arfer yn llai na 10mm o hyd ac yn ffurfio clytiau melyn-wyrdd llachar isel neu brostad, yn aml yn tyfu dros fwsoglau isel.

Llysiau'r afu

Planhigion anflodeuol bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term "lysiau'r afu" am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.Raven, Peter H.; Ray F. Evert & Susan E. Eichhorn (1999) Biology of Plants, W. H. Freeman, Efrog Newydd. Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Cyfeiriadau

Categori:Porellales
Categori:Llysiau'r afu a geir yng Nghymru