1830 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1830 i Gymru a'i phobl

Digwyddiadau
bawd|Christopher Rice Mansel Talbot
 John Jones (Idrisyn) yn cychwyn argraffwasg yn Llanidloes 
 John Davies yn agor  academi yng Nghastellnewydd Emlyn 
 Christopher Rice Mansel Talbot yn cael ei ethol yn Aelod Seneddol Sir Forgannwg am y tro cyntaf 
John James (Ioan Meirion) yn dod yn olygydd Y Cymro 
Charles Octavius Swinnerton Morgan yn ddod yn Gymrawd Cymdeithas Hynafiaethau Llundain
Syr Thomas Frankland Lewis yn cael ei benodi yn drysorydd y llynges 
Richard Thompson yn cychwyn adeiladu Neuadd Stansey ger Wrecsam
William Carey yn cael ei urddo'n Esgob Llanelwy
Gwaith Penydarren yn cynhyrchu'r cledrau ar gyfer rheilffordd stêm gyntaf y byd

 Celfyddydau a llenyddiaeth 

 Llyfrau newydd 
bawd|Tudalen allan o Engraved Ilustrations of Ancient Arms
 Robert Roberts - Seryddiaeih neu lyfr gwybodaeth yn dangos rheoliad y planedau ar bersonau dynion 
 Morgan Evans (Cynllo) - An Elegy on the Death of the Rev. John Jenkins, M.A., late vicar of Kerry 
 Benjamin Jones (P A Môn) - Athrawiaeth Bedydd
John Hughes, Pontrobert - Cofiant Owen Jones o'r Gelli 
Daniel Evans - Y Cawg Aur
William Ellis Jones - (Cawrdaf) - Y Bardd, neu y Meudwy Cymreig
Ellis Evans - Anogaeth i Athrawon ac Athrawesau ein Hysgolion Sabothol 
John Jones - The Book of the Prophet Isaiah translated
Felicia Hemans - Songs of the Affections 
John Williams - Faunula Grustensis

Cerddoriaeth
 Thomas Jeremy Griffiths (Tau Gimel) - Casgliad o Hymnau 
 Celfyddydau gweledol 
 Samuel Rush Meyrick - Engraved Illustrations of Antient Arms and Armour from the Collection at Goodrich Court 

Genedigaethau
bawd|Josiah Jones
bawd|Catwg
 13 Ionawr, Hugh Jones - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (bu farw 1911) 
23 Ionawr, Thomas Lloyd-Mostyn - gwleidydd (bu farw 1861)
 9 Mawrth, John Price - prifathro'r Coleg Normal, Bangor (bu farw 1906) 
18 Mawrth, Syr William Roberts - meddyg (bu farw 1899)
 11 Mai, William Owen - cerddor (bu farw 1865) 
 25 Mai, Robert Williams (Trebor Mai) bardd (bu farw 1877) 
 13 Mehefin, Hugh Evan Thomas (Huwco Meirion) - gweinidog gyda'r Annibynwyr  (bu farw 1889) 
 2 Gorffennaf, Josiah Jones - gweinidog gyda'r Annibynwyr (bu farw 1915) 
 7 Awst, Josiah Thomas - ysgrifennydd, gweinidog ac ysgolfeistr (bu farw 1915) 
4 Tachwedd, John Prydderch Williams (Rhydderch o Fôn) - bardd a llenor
 20 Tachwedd, John Evans, Abermeurig - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, hanesydd a bywgraffydd Methodistiaeth Ceredigion (bu farw 1917) 
 25 Tachwedd, Thomas Lloyd Williams - llenor  (bu farw 1910) 
 Dyddiad anhysbys
 David Evans - archddiacon  (bu farw 1910) 
 Charles Wilkins (Catwg) - hanesydd (bu farw 1913) 
 William Griffiths (Ifander) - arweinydd a beirniad cerddorol 1830 (bu farw 1910) 
 Abel Jones - baledwr a chantwr pen ffair 1830 (bu farw 1901) 
 John Ashton - cerddor, crydd 1830 (bu farw 1896) 
 Richard Davies (Tafolog) - bardd a beirniad 1830 (bu farw 1904) 
 William Powell (Gwylym Pennant) - bardd 1830 (bu farw 1902) 
Hugh Hughes - Telynor (bu farw 1904)

Marwolaethau
bawd|Iarlles Powis
 12 Ionawr, Owen Davies - gweinidog Wesleaidd (g. 1752) 
2 Chwefror, William Jones (Bryntirion) - argraffydd (g. 1757)James Ifano Jones, A History of Printing and Printers in Wales to 1810, and of Successive and Related Printers to 1923 (Caerdydd, 1925)
 4 Chwefror, William Owen - clerigwr (g. 1750) 
 4 Mehefin Henrietta Antonia Clive, Iarlles Powis - teithwraig a chasglydd gwyddonol (g.1758) 
 14 Mehefin, Morgan Williams - Clerigwr ac awdur Cymreig (g.1750)
 14 Mehefin, Morgan Williams - Clerigwr ac awdur (g.1750) 
 21 Awst, David Roderick - clerigwr (g. 1746) 
 8 Medi, David Lewis Jones - gweinidog Ariaidd ac athro coleg (g. 1788) 
 18 Tachwedd, John Howell (Ioan ab Hywel) - gwehydd, ysgolfeistr, bardd, golygydd, a cherddor (g.1774) 
 29 Tachwedd James Humphreys - ysgrifennwr ar faterion cyfreithiol (g. 1768) 
 Dyddiad anhysbys
 Richard Harrison - pregethwr lleol gyda'r Wesleaid (g. 1743)

Cyfeiriadau


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru

Categori:Prosiect WiciLlên