Geoffrey Elton

Hanesydd o'r Deyrnas Unedig o dras Almaenig oedd Syr Geoffrey Rudolph Elton (Gottfried Rudolf Otto Ehrenberg; 17 Awst 1921 – 4 Rhagfyr 1994). Roedd yn athro hanes ym Mhrifysgol Caergrawnt am ddeugain mlynedd ac yn arbenigo ar gyfnodau'r Tuduriaid a'r Stiwartiaid yn hanes Lloegr, ac hanes cyfansoddiadol a gwleidyddol yn enwedig.

Ganwyd Gottfried Rudolf Otto Ehrenberg yn Tübingen, Baden-Württemberg, yn fab i'r ysgolhaig clasurol Victor Ehrenberg (1891–1976). Penodwyd Victor yn athro hanes yr Henfyd ym Mhrifysgol Almaeneg Prâg yn 1929, ac yno mynychodd Gottfried y Stephans-Gymnasium. Iddewon oedd y teulu Ehrenberg, a symudasant i'r Deyrnas Unedig ychydig wythnosau cyn i'r Almaen Natsïaidd feddiannu Tsiecoslofacia gyfan yn 1939. Aeth Gottfried i ysgol breswyl Rydal ym Mae Colwyn. Nid oedd yn ddigon rhugl yn Saesneg i ennill ysgoloriaeth i astudio hanes ym Mhrifysgol Rhydychen, felly gweithiodd yn athro yn Rydal tra'n astudio cyrsiau gohebol o Brifysgol Llundain. Derbyniodd ei radd hanes yn 1943.

Cafodd ei alw i'r Fyddin Brydeinig yn 1943 a gwasanaethodd yng nghatrodau'r troedfilwyr a chudd-wybodaeth yn yr Eidal yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Cafodd ei orchymyn gan y fyddin i seisnigo'i enw, a derbyniodd ei ddinasyddiaeth Brydeinig yn 1947. Enillodd ddoethuriaeth o Brifysgol Llundain yn 1947 a chafodd swydd darlithydd cynorthwyol hanes ym Mhrifysgol Caergrawnt yn 1949. Daeth yn gymrawd Coleg Clare, Caergrawnt yn 1954, a daliodd swydd athro hanes modern Regius yn y brifysgol o 1983 i 1988. Wolfgang Saxon, "Sir Geoffrey Rudolph Elton, 73, Tudor Historian at Cambridge", The New York Times (17 Rhagfyr 1994). Adalwyd ar 15 Medi 2019.

Cafodd ei urddo'n farchog yn 1986. Bu farw o drawiad ar y galon yn ei gartref yng Nghaergrawnt yn 73 oed.

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 1921
Categori:Marwolaethau 1994
Categori:Academyddion yr 20fed ganrif o'r Deyrnas Unedig
Categori:Academyddion Iddewig o'r Deyrnas Unedig
Categori:Academyddion Prifysgol Caergrawnt
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Llundain
Categori:Hanesyddion yr 20fed ganrif o'r Deyrnas Unedig
Categori:Hanesyddion Saesneg o'r Deyrnas Unedig
Categori:Pobl addysgwyd yn Rydal Penrhos
Categori:Pobl o Baden-Württemberg
Categori:Pobl o Brag
Categori:Pobl fu farw yng Nghaergrawnt
Categori:Pobl fu farw o drawiad ar y galon