Harold Bloom

Beirniad llenyddol ac academydd o o'r Unol Daleithiau oedd Harold Bloom (11 Gorffennaf 1930 – 14 Hydref 2019).

 Bywyd cynnar ac addysg 
Ganed Harold Bloom ar 11 Gorffennaf 1930 yn Nwyrain y Bronx i deulu o Iddewon Uniongred, ac Iddew-Almaeneg oedd iaith yr aelwyd. Mewnfudwyr o Ddwyrain Ewrop oedd ei rieni, William Bloom a Paula Lev, ac a Harold oedd eu pumed plentyn. Cafodd ei fagu mewn cymdogaeth Iddewig, yn gyfagos i ardal Wyddelig, a bu cwffio ar y strydoedd rhwng llanciau'r ddwy gymuned. Antonio Weiss, "Harold Bloom, The Art of Criticism No. 1", The Paris Review (1991). Adalwyd ar 16 Hydref 2019.

Dysgodd Harold i ddarllen Iddew-Almaeneg yn 3 oed, ac Hebraeg yn 4 oed, cyn iddo fedru'r Saesneg. Yn ei fachgendod daeth yn gyfarwydd â beirdd megis Hart Crane, William Blake, W. H. Auden, a T. S. Eliot yn Llyfrgell Gyhoeddus Efrog Newydd yn y Bronx. Mynychodd Uwchysgol Wyddoniaeth y Bronx.

Enillodd ysgoloriaeth o Brifysgol Cornell, a derbyniodd ei radd baglor yno yn 1951. Aeth i Brifysgol Yale am ei astudiaethau ôl-raddedig. Enillodd ei ddoethuriaeth ar bwnc Rhamantiaeth, ac addasodd y traethawd hwnnw yn llyfr, Shelley's Mythmaking (1959).

 Gyrfa academaidd 
Gweithiodd Bloom yn athro yn adran Saesneg Yale hyd at 1977. Fe'i penodwyd yn athro De Vane dros y dyniaethau, ac yn ddiweddarach yn athro Sterling y dyniaethau, sef y rheng academaidd uchaf ym Mhrifysgol Yale. Yn 1988 dechreuodd Bloom addysgu Saesneg yn Mhrifysgol Efrog Newydd hefyd yn swydd athro Berg.

 Bywyd personol 
Priododd â Jeanne Gould yn 1958 a chawsant ddau fab, Daniel a David. Bu farw Harold Bloom yn yr ysbyty yn New Haven, Connecticut, ar 14 Hydref 2019, yn 89 oed. Dinitia Smith, "Harold Bloom, Critic Who Championed Western Canon, Dies at 89", The New York Times (14 Hydref 2019). Adalwyd ar 15 Hydref 2019.

 Llyfryddiaeth 
 Shelley's Mythmaking (New Haven, Connecticut: Yale University Press, 1959).
 The Visionary Company: A Reading of English Romantic Poetry (Garden City, Efrog Newydd: Doubleday, 1961).
 Blake’s Apocalypse: A Study in Poetic Argument (1963).
 Yeats (1970).
 The Ringers in the Tower: Studies in Romantic Tradition (1971).
 The Anxiety of Influence (1973).
 A Map of Misreading (1975).
 Kabbalah and Criticism (1976).
 The Flight to Lucifer: A Gnostic Fantasy (1979).
 Agon: Towards a Theory of Revisionism (1982).
 The Book of J (1990).
 The American Religion: The Emergence of the Post-Christian Nation (1992).
 The Western Canon (1994).
 Omens of Millennium: The Gnosis of Angels, Dreams and Resurrection (1996).
 Shakespeare: The Invention of the Human (1998).
 How to Read and Why (2000).
 The Anatomy of Influence: Literature As a Way of Life (2011).
 The Shadow of a Great Rock: A Literary Appreciation of the King James Bible (2011).
 The Daemon Knows: Literary Greatness and the American Sublime (2015).

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 1930
Categori:Marwolaethau 2019
Categori:Academyddion yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Academyddion yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Academyddion Iddewig o'r Unol Daleithiau
Categori:Academyddion Prifysgol Efrog Newydd
Categori:Academyddion Prifysgol Yale
Categori:Beirniaid llenyddol Saesneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Cornell
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Yale
Categori:Llenorion ffeithiol yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Llenorion ffeithiol yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Llenorion Iddewig o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl a aned yn Ninas Efrog Newydd
Categori:Pobl o'r Bronx
Categori:Pobl fu farw yn Connecticut
Categori:Prosiect WiciLlên