1812 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1812 i Gymru a'i phobl

 Deiliaid 
 Tywysog Cymru - Siôr (Siôr IV yn ddiweddarach) 
 Tywysoges Cymru - Caroline o Brunswick

Digwyddiadau
bawd|Senedd-dy Owain Glyn Dŵr, Machynlleth
bawd|Cambrian Trifles
bawd|Charlotte Guest
bawd|3ydd Iarll Dunraven a Mount-Earl
bawd|Iarll 1af Uxbridge
20 Chwefror - Agor Senedd-dy Owain Glyn Dŵr, Machynlleth, fel canolfan gymdeithasol y dref.
14 Chwefror - Dinistriwyd rhan o’r Cob, Porthmadog gan storm 
7 Medi – Llofruddiaeth Mary Jones gan yr Hwnt Mawr ym Minffordd
Edward Pryce Lloyd, Barwn 1af Mostyn yn cael ei ail ethol fel Aelod Seneddol Bwrdeistrefi FflintAgor Rheilffordd Mynwy
Agorodd capel Carmel, neu Gapel Penypound rhagflaenydd capel Calfaria, Aberdâr

 Celfyddydau a llenyddiaeth 
 Llyfrau newydd 
 John Jones (Pyll) - Blwch Caniadau 
 Lewis Hopkin - Y Fêl Gafod
 Benjamin Millingchamp - A Sermon preached at St. Peter's Church, Carmarthen, on Thursday, July 4th, 1811
 Felicia Hemans - The Domestic Affections and Other Poems
 Hugh Jones (Gwyndaf Ieuanc) - Arwyrain Amaethyddiaeth (awdl)

Cerddoriaeth

 W. Burton Hart  The Cambrian Trifles: The South Wales Repertory of Polite Country Dances.
 Owen Dafydd - Ballad of the Brynmorgan Explosion

Genedigaethau
6 Ionawr - Catherine Glynne, gwraig William Ewart Gladstone (bu f. 1900)
15 Ionawr - Rowland Huw Pritchard, awdur yr emyn dôn Hyfrydol (bu farw 1887) 
 3 Chwefror - Robert Ellis (Cynddelw), gweinidog gyda'r Bedyddwyr, pregethwr, bardd, hynafiaethydd, ac esboniwr (bu farw 1875) 
 25 Chwefror- Isaac Jenkins gweinidog Wesleaidd (bu farw 1877) 
 23 Mawrth - John Parry, gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, ac athro yng Ngholeg y Bala (bu farw 1874) 
 3 Ebrill - Henry Richard, gwleidydd (bu farw 1888) 
19 Mai - Charlotte Guest cyfieithydd, gwraig busnes a chasglydd (bu farw 1895) 
Edwin Richard Wyndham-Quin, 3ydd Iarll Dunraven a Mount-Earl (bu farw 1871) 
23 Gorffennaf - David Charles III gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (bu farw 1878) 
1 Medi - Griffith Edwards (Gutun Padarn), offeiriad, bardd, a hynafiaethydd (bu farw 1893) 
3 Medi - John Williams (Ioan Madog), bardd Cymraeg (bu farw 1878) 
5 Tachwedd - James Williams, cenhadwr yn Llydaw dan y Methodistiaid Calfinaidd (bu farw 1893) 
13 Tachwedd - Thomas Davies, gweinidog Bedyddwyr a phrifathro coleg yr enwad yn Hwlffordd (bu farw 1895) 
16 Rhagfyr - Owen Thomas gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac awdur (bu farw 1891) 
19 Rhagfyr - John Mills (Ieuan Glan Alarch), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd a cherddor (bu farw 1873) 
 dyddiad anhysbys
 - David Davies (Dai'r Cantwr), un o derfysgwyr "Beca" (bu farw 1874) 
 - David Evans (Dewi Haran), arwerthwr, prisiwr, goruchwyliwr tir, a bardd (bu farw 1885) 
 - David Jehu, cenhadwr yn Sierra Leone o dan nawdd Cymdeithas Genhadol y Wesleaid (bu farw 1840) 
 - Henry Griffiths gweinidog ac athro Annibynnol (bu farw 1891) 
 - Joseph E. Davies, gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd yn U.D.A. ac awdur (bu farw 1881) 
 - Llewelyn David Howell, gweinidog gyda'r Annibynwyr (bu farw 1864) 
 - William Morris, cyhoeddwr llyfrau a chylchgronau Eglwysig ac argraffydd (bu farw 1886) 

Marwolaethau

 15 Ionawr - Theophilus Jones, hanesydd (g. 1759) 
 13 Mawrth - Henry Paget, Iarll 1af Uxbridge, tirfeddiannwr Plas Newydd, Llanfairpwll 
 Mai - Thomas Owen, clerigwr a chyfieithydd (g 1749) 
 28 Medi - Samuel Breeze, gweinidog gyda'r Bedyddwyr (g. 1772) 
 11 Hydref - Job David, gweinidog gyda'r Bedyddwyr Neullduol (g. 1746) 
 13 Hydref - William Williams, clerigwr efengylaidd (g. 1747) 
dyddiad anhysbys:
John Evans, awdur llyfrau ar deithiau yng Nghymru (g. 1768) 
 Samuel Levi Phillips, bancer (g 1730) 

Cyfeiriadau


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru

Categori:Prosiect WiciLlên