Cyngor yr Iaith Gymraeg

Sefydlwyd Cyngor yr Iaith Gymraeg ym 1973.http://tafodteifi.blogspot.com/2016/02/cymdeithas-yr-iaith-gymraeg-cerrig.html Roedd y Cyngor yn gyfrifol am ddosbarthu arian i sefydliadau Cymraeg eu hiaith neu oedd yn hyrwyddo'r defnydd o'r Gymraeg, megis Mudiad Ysgolion Meithrin.https://hansard.parliament.uk/commons/1976-07-20/debates/62df9cbf-5d34-4bfc-aca0-394cf259769f/WelshLanguageCouncil Ei theitl Saesneg oedd Welsh Language Council.

Sefydlwyd y Cyngor yn ystod cyfnod Peter Thomas yr aelod seneddol Ceidwadol ac Ysgrifennydd Gwladol Cymru. Yn dilyn Etholiad Cyffredinol 1974, bu wedyn dan oruchwyliaeth Plaid Lafur a David Morris, AS a bu ei thrafodion neu ddiffyg gweithredu yn destun trafodaeth ar y pryd.

Gellir ystyried bodolaeth y Cyngor fel cynsail ar gyfer sefydlu Bwrdd yr Iaith Gymraeg yn 1993.

Aelodau'r Cyngor
Aelodau'r Cyngor a apwyntiwyd yn 1973 o oedd:https://hansard.parliament.uk/Commons/1973-11-15/debates/419b1f7a-68d2-453a-b31d-1306603772d2/WelshLanguageCouncil

 Cadeirydd - Ben Jones, ysgrifennydd Cymdeithas y Cymmrodorionhttps://www.cymmrodorion.org/cy/y-gymdeithas/ein-hanes/
 Syr Goronwy Daniel — Prifathro Coleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth a chyn Is-Ysgrifennydd Gwladol Parhaol y Swyddfa Gymreig
 Arglwydd Davies Llandinam — Peiriannydd Sifil, Cadeirydd Cyngor Cymru Gwasanaethau Ieuenctid a Gwirforddol (Council for Wales of Voluntary Youth Services)
 W. Emrys Evans, Dinas Powys — Cyfarwyddwr De Cymru o Fanc y Midland (HSBC bellach)
 Trevor Fishlock, Pontyclun — awdur a newyddiadurwr; gohebydd Materion Cymreig i bapur newydd The Times
 Yr Athro Idris LI. Foster, Carneddi, Bangor — Athro Astudiaethau Celtaidd, Coleg yr Iesu, Prifysgol Rhydychen
 Mr. R.E. Griffith, Aberystwyth — cyn-Gyfarwyddwr Urdd Gobaith Cymru
 Mr. Carwyn James — Darlithydd yn y Gymraeg, Coleg y Drindod Caerfyrddin
 Mr. E. Aneurin Jones — Prifathro Ysgol Gyfun Llanbedr Pont Steffan
 Emyr Currie-Jones, Caerdydd - Cyfreithiwr, Cadeirydd Cyngor Sir De Morgannwg; aelod o Banel Cynghori Cyfieithu (Welsh Language Advisory Translation Panel)
 Helen E. Latham, Casnewydd - Cadeirydd cyngor Cymru i'r Henoed (National Council for the Elderly in Wales); Cadeirydd ardal De Cymru i'r Abbeyfield Society
 Cyngh. W. C. Philpin, Broad Haven, Sir Benfro — ffarmwr, aelod  Cyngor Sir Benfro; Cadeirydd Pwyllgor Addysg Sir Benfro; Cadeirydd Panel Amgylchedd a Diwylliant Cyngor Cymru
 Mr. J. E. Hugh Rees, Abertawe - Syrfeiwr Siartiedig, cyn Aelod Seneddol dros Gorllewin Abertawe; aelod o Bwyllgor Bowen ar Arwyddion Ffyrdd Dwyieithog
 Ann Saer, Caerdydd - Darlithydd mewn Cymdeithaseg, Coleg Addysg Llandaf (Economeg Cartref)

Dolenni
 Cymdeithas yr Iaith Gymraeg: Cerrig Milltir: Cyfweliad gyda Dr John Davies
 Aelodau'r Cyngor yn cwrdd â Chyngor Sir Gwynedd newydd yn 1974

Cyfeiriadau

Categori:Gwleidyddiaeth Cymru
Categori:Yr iaith Gymraeg yng Nghymru
Categori:Sefydliadau Cymru
Categori:Sefydliadau 1973