Hiclys pennau cochion

Math o blanhigyn, di-flodau, ac un o lysiau'r afu yw Hiclys pennau cochion (enw gwyddonol: Lophozia excisa; enw Saesneg: capitate notchwort). O ran tacson, mae'n perthyn i urdd y Jungermanniales, o fewn y dosbarth Jungermanniopsida.

Mae’r rhywogaeth hon i’w chanfod yng Nghymru a thrwy gwledydd eraill Prydain ac Iwerddon.

Dyma Loffosia bach iawn, gydag egin 0.5–2.5 mm o led; mae ganddi  gemmae coch llachar sy'n cyferbynnu â dail a choesyn gwyrdd. Mae'r dail tua 1 mm o hyd.

Cynefin
Mae'n byw mewn pridd noeth, llaith, yn enwedig mewn ardaloedd lle ceir llifogydd achlysurol. Mae cynefinoedd nodweddiadol yn cynnwys pantiau mewn rhostiroedd, chwareli, twyni asidig a thomenni rwbel.

Llysiau'r afu

Planhigion anflodeuol bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term "lysiau'r afu" am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.Raven, Peter H.; Ray F. Evert & Susan E. Eichhorn (1999) Biology of Plants, W. H. Freeman, Efrog Newydd. Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Cyfeiriadau

Categori:Jungermanniales
Categori:Llysiau'r afu a geir yng Nghymru