Thomas Purnell

Roedd Thomas Purnell, (Q) (Mawrth, 1834 – 17 Rhagfyr, 1889) yn feirniad theatr ac yn awdur Cymreig.

 Cefndir 
Ganwyd Purnell yn Ninbych-y-pysgod yn blentyn i Robert Purnell ac Ann ei wraig. Does dim sicrwydd o union ddyddiad ei eni, ond fe'i bedyddiwyd yn eglwys blwyf Arberth ar 13 Mawrth 1834. Cafodd ei addysgu yn ysgol ramadeg Hwlffordd a Choleg y Drindod, Dulyn.

 Gyrfa 
Ar ôl gadael y brifysgol aeth i Lundain gan ddechrau gyrfa mewn newyddiaduraeth. Ym 1862, ar argymhelliad Thomas Duffus Hardy, penodwyd ef yn ysgrifennydd cynorthwyol a llyfrgellydd Sefydliad Archeolegol Prydain Fawr ac Iwerddon, a chadwodd y swydd hyd 1866.

Rhwng 1870 a 1871 cyfrannodd cyfres o feirniadaeth ddifrifol a threiddgar ar ddramâu i gylchgrawn The Athenaeum, o dan y llofnod Q. Ymatebodd y dramodwyr Charles Reade a Tom Taylor yn ffyrnig iddynt.

 Llyfryddiaeth 
Argraffwyd adolygiadau theatr Purnell o'r Athenaeum mewn llyfr  Dramatists of the Present Day (1871). Ysgrifennodd hefyd draethodau llenyddol a rhamant seicolegol The Lady Drusilla (1886) Golygodd Historia quatuor regum Angliae ar gyfer y Roxburghe Club. Bu hefyd yn olygydd Correspondence and Works gan Charles Lamb (1870). Ymysg ei gyhoeddiadau eraill mae:

 Literature and its professors (1867)
 London and elsewhere (1886)
 Dust and diamonds (1888)

Ym 1910 cyhoeddodd Algernon Charles Swinburne casgliad o lythyrau Purnell - Letters to Thomas Purnell and other correspondents

 Marwolaeth 
Bu farw yn ei gartref, Lloyd Square, Pentonville, Llundain yn 55 mlwydd oed. Roedd yn ddi-briod.

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 1834
Categori:Marwolaethau 1889
Categori:Beirniaid llenyddol o Gymru
Categori:Prosiect WiciLlên