Llychlys tywyll

Math o blanhigyn, di-flodau, ac un o lysiau'r afu yw Llychlys tywyll (enw gwyddonol: Marchesinia mackaii; enw Saesneg: MacKay's pouncewort). O ran tacson, mae'n perthyn i urdd y Porellales, o fewn y dosbarth Jungermanniopsida.

Mae’r rhywogaeth hon i’w chanfod yng Nghymru a ledled y byd.

Mae M. mackaii yn tyfu mewn cytrefi o egin gwastad tebyg i bryfaid genwair, sy'n gorchuddio creigiau. Ceir coesynnau sydd fel arfer yn ddu ac maent hyd at 5 cm o hyd a 4 mm o led. Mae'r dail yn grwn.

Llysiau'r afu

Planhigion anflodeuol bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term "lysiau'r afu" am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.Raven, Peter H.; Ray F. Evert & Susan E. Eichhorn (1999) Biology of Plants, W. H. Freeman, Efrog Newydd. Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Lledaeniad yng Nghymru
Llysiau'r afu anghyffredin Marchesinia mackaii (MacKay's Pouncewort). Dim ond ar greigiau calchaidd cysgodol, gyda dosbarthiad gorllewinol cryf, fel  a welir yma ym Mhen Dinas tudalen Wendy McCsrthy, Facebook. Am weddill y llychlys, ewch ymahttps://www.llennatur.cymru/Y-Bywiadur#llychlys

Cyfeiriadau

Categori:Porellales
Categori:Llysiau'r afu a geir yng Nghymru