1820 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1820 i Gymru a'i phobl

 Deiliaid 
 Tywysog Cymru - Siôr (Siôr IV yn ddiweddarach) 
 Tywysoges Cymru - Caroline o Brunswick
-   Hyd 29 Ionawr 1820 wedi i Siôr a Caroline cael eu dyrchafu'n Brenin a Brenhines ar farwolaeth Siôr III. Mae swydd y tywysog yn aros yn wag hyd 9 Tachwedd 1841, pan anwyd Albert Edward (Edward VII, wedyn). Mae swydd y dywysoges yn aros yn wag hyd briodas Albert Edward i Alexandra o Ddenmarc ar 10 Mawrth 1863.
bawd|Henry Paget, Iarll Uxbridge

Digwyddiadau

 Owen Edwards, Fron Olau, Penmorfa, y dechrau cadw ei ddyddiadur
14 Ebrill - Yn ystod etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig:
Etholwyd Henry Paget, Iarll Uxbridge, (2il Ardalydd Môn wedyn) yn Aelod Seneddol Ynys Môn am y tro cyntaf
Etholwyd Wyndham Lewis yn Aelod Seneddol Caerdydd am y tro cyntaf
Etholwyd George Rice-Trevor, 4ydd Barwn Dinefwr yn Aelod Seneddol Sir Gaerfyrddin am y tro cyntaf.
Sefydlodd Thomas Price (Carnhuanawc) ysgol Gymraeg yn Gelli Felen.
Crawshay Bailey yn dod yn bartner yng ngwaith haearn Nant-y-glo gyda'i frawd, Joseph Bailey.
Adfywir Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion, ar ôl bod yn segur er 1787.
bawd|Felicia Hemans

 Celfyddydau a llenyddiaeth 
 Llyfrau newydd 

Felicia Hemans – The Sceptic
John Jones (Tegid) – Traethawd ar Gadwedigaeth yr Iaith Gymraeg
Robert Jones, Rhoslan – Drych yr Amseroedd
William Probert - Y Gododdin (cyfieithiad Saesneg cyntaf)

Cerddoriaeth
Edward Jones (Bardd y Brenin) – Hen Ganiadau Cymru

 Celfyddydau gweledol 

Genedigaethau
bawd|Parch Thomas Price (B)
bawd|Thomas Essile Davies
bawd|William Mansel
8 Chwefror, Charles Conway - arlunydd ac ysgythrwr (bu f. 1884) Rees, T. M., (1953). CONWAY, CHARLES (1820 - 1884), arlunydd ac ysgythrwr. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
3 Mawrth, Thomas Davies - gweinidog Annibynnol (bu f. 1873) Owen, J. D., (1953). DAVIES, THOMAS (1820 - 1873), Llandeilo, gweinidog Annibynnol. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
17 Mawrth, Thomas Price - gweinidog gyda'r Bedyddwyr (bu f. 1888) Y Bywgraffiadur ''PRICE, THOMAS ( 1820 - 1888 ), gweinidog gyda'r Bedyddwyr Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
10 Mai, John Jones - gweinidog (B) a hanesydd (bu f. 1907) Oliver, R. C. B., (1997). JONES, JOHN (1820 - 1907), gweinidog (B) a hanesydd. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
10 Mai, John Jones (Ivon) - hynafiaethydd ac un o arweinwyr cylchoedd llenyddol a chymdeithasol Aberystwyth yn hanner olaf y 19eg g. (bu f.1898) Jones, E. D., (1953). JONES, JOHN (‘Ivon’; 1820 - 1898), hynafiaethydd ac un o arweinwyr cylchoedd llenyddol a chymdeithasol Aberystwyth yn hanner olaf y 19eg ganrif. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
11 Mai, John Griffiths - clerigwr ac eisteddfodwr (bu f. 1897) John Griffiths - clerigwr ac eisteddfodwr Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
13 Mai, Robert Owen - clerigwr "Anglo-Catholig (bu f.1902) Robert Owen - clerigwr "Anglo-Catholig Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
21 Mai, Syr Thomas Lloyd, Barwnig 1af - barwnig, tirfeddiannwr, a gwleidydd (bu f. 1877) Syr Thomas Davies Lloyd barwnig, tirfeddiannwr, a gwleidydd, Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
22 Mai, Syr Watkin Williams-Wynn, 6ed Barwnig - gwleidydd a bonheddwr 
30 Mai, Charles Thomas Edward Hinde - cadfridog (bu f. 1870) Charles Thomas Edward Hinde - cadfridog Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
26 Mai, David Roberts (Alawydd) – chwarelwr a cherddor (bu f 1872) David Roberts – chwarelwr a cherddor Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
20 Mehefin, Thomas Essile Davies (Dewi Wyn o Essyllt) - bardd (bu f. 1891) Thomas Essile Davies (Dewi Wyn o Essyllt) - bardd Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
14 Gorffennaf, Morgan Lloyd - bargyfreithiwr a gwleidydd (bu f. 1893)  Morgan Lloyd bargyfreithiwr a gwleidydd Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
5 Medi, Evan Jones (Ieuan Gwynedd) - bardd, gweinidog a newyddiadurwr (bu f 1852) Evan Jones (Ieuan Gwynedd) - bardd, gweinidog a newyddiadurwr Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
13 Medi, Thomas Jones (Taliesin o Eifion) - bardd (bu f. 1876) (bu f. 1876) Thomas Jones (Taliesin o Eifion) bardd Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
3 Hydref, Robert David Roberts - cerddor (bu f. 1893) Robert David Roberts, cerddor Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
16 Hydref, William Davies - gweinidog Wesleaidd 1820-10-16 1875-08-13 Aberystwyth  William Davies - gweinidog Wesleaidd Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
20 Hydref, Daniel Thomas Williams - gweinidog gyda'r Annibynwyr, bardd a cherddor (bu f. 1876) Daniel Thomas Williams - gweinidog gyda'r Annibynwyr, bardd a cherddor Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
13 Tachwedd, George Prichard Evans - gweinidog y Bedyddwyr (bu f. 1874) George Prichard Evans - gweinidog y Bedyddwyr Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
 Dyddiad anhysbys
Charles James - cerddor (bu f. 1890) Charles James - cerddor Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
Thomas Richard Lloyd - clerigwr (bu f. 1891) Ellis, T. I., (1953). LLOYD, THOMAS RICHARD (‘Yr Estyn’; 1820 - 1891), clerigwr. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020

Marwolaethau
 20 Ionawr, Eliezer Williams - achrestrydd Eliezer Williams, achrestrydd. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
 12 Mai, William Williams - clerigwr, ac un o ragredegwyr mudiad yr ysgol Sul yng Nghymru (g 1748)	William Williams clerigwr, ac un o ragredegwyr mudiad yr ysgol Sul yng Nghymru. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
 16 Mehefin, Thomas Jones (Dinbych) - awdur a gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (g. 1756) Thomas Jones (Dinbych) - awdur a gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
 26 Mehefin, John Parry - bardd (g. 1770) John Parry, bardd. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
 27 Mehefin, William Lort Mansel - pennaeth Coleg y Drindod, Caergrawnt, ac esgob Bryste William Mansel, pennaeth Coleg y Drindod, Caergrawnt, ac esgob Bryste. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
 1 Gorffennaf, David Rowland(S) (Dewi Brefi) - clerigwr (g. 1782) David Rowland(S) (Dewi Brefi) clerigwr. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
 7 Awst, Edward Edwards - clerigwr (g 1741) Edward Edwards - clerigwr. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
 17 Awst, Robert Gruffydd - cerddor (g. 1753) Robert Gruffydd, cerddor. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
 23 Awst, Edward Randles - telynor ac organydd dall (g. 1763) Edward Randles, telynor ac organydd dall. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
 28 Awst, Henry Mills - arloeswr gyda chanu cynulleidfaol yng Nghymru (g. 1757) Henry Mills, arloeswr gyda chanu cynulleidfaol yng Nghymru. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020
 18 Hydref, David Davies - offeiriad Methodistaidd (g. 1753) David Davies offeiriad Methodistaidd. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 30 Ion 2020

Cyfeiriadau

1820 yng Nghymru
Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru

Categori:Prosiect WiciLlên