Crafanglys coch y coed

Math o blanhigyn, di-flodau, ac un o lysiau'r afu yw Crafanglys coch y coed (enw gwyddonol: Nowellia curvifolia; enw Saesneg: wood-rust). O ran tacson, mae'n perthyn i urdd y Jungermanniales, o fewn y dosbarth Jungermanniopsida.

Mae’r rhywogaeth hon i’w chanfod yng Nghymru a llawer o wledydd eraill.

Disgrifiad
Mae dail unigolwedi eu gosod bob yn ail, ac wedi eu mewnosod ar draws ac ar hyd y coesau, gyda rhai yn gorgyffwrdd; maent yn 0.5–1 mm. o hyd ac ychydig yn llai ar draws.

Mae'r llysiau afu deiliog bytholwyrdd hyn yn ffurfio rhwydwaith isel o goesynnau deiliog hyd at 4 cm ar draws. Fodd bynnag, gall sawl rhwydwaith o goesynnau deiliog dyfu gyda'i gilydd, gan gwmpasu ardal ehangach. Dim ond 0.5–1 mm yw'r coesynnau unigol. Maen nhw'n dryleu (translucent), yn wyrdd golau, coch golau, neu bron yn wyn ac yn eithaf mawr mewn diamedr ar gyfer maint y planhigyn. Yn ogystal, mae celloedd y coesau yn amlwg yn fwy o ran maint na rhai'r dail.

Llysiau'r afu

Planhigion anflodeuol bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term "lysiau'r afu" am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.Raven, Peter H.; Ray F. Evert & Susan E. Eichhorn (1999) Biology of Plants, W. H. Freeman, Efrog Newydd. Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Cyfeiriadau

Categori:Jungermanniales
Categori:Llysiau'r afu a geir yng Nghymru