1831 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1831 i Gymru a'i phobl

Digwyddiadau
bawd|llongddrylliad y Rothsay Castle
 Cyfrifiad 1831 yn ddangos mae Merthyr Tudful oedd y dref fwyaf yng Nghymru
 Gwrthryfel y gweithwyr ym Merthyr Tudful
 Edward Pryce Lloyd, Barwn 1af Mostyn yn newid ei enw i Edward Pryce Lloyd-Mostyn drwy drywdded brenhinol
 Collwyd 130 o fywydau yn llongddrylliad y stemar padl Rothsay Castle yn ar Draeth Lafan
 Richard Bulkeley Williams-Bulkeley yn cael ei ethol yn Aelod Seneddol  Biwmares
 Ordeinio Thomas Elias (Bardd Coch) yn weinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd 
 Yr Arglwydd Ystys Syr William Milbourne James yn cael ei alw i'r bar yn Lincoln's Inn 
Robert Meredith, argraffydd Cymraeg yn yr Unol Daleithiau, yn ymfudo i'r America 
Charles Nice Davies yn cael ei benodi yn llyfrgellydd Llyfrgell yr Annibynwyr 

 Celfyddydau a llenyddiaeth 
bawd
 Llyfrau newydd 

Thomas Lloyd Jones (Gwenffrwd) - Ceinion Awen y Cymmry 
John Evans (I. D. Ffraid) - Hanes yr Iddewon
Isaac Jones - Geiriadur Ysgrythyrol
Benjamin Jones (P A Môn) - Y Cronicl, neu Draethawd ar Fedydd
Thomas Williams (Eos Gwynfa) - Manna'r Anialwch
William Davies Leathart - The Origin and Progress of the Gwyneddigion Society of London. Instituted M.DCC.LXX 
William Jones - Hanes Cymmanfa y Bedyddwyr 
Thomas Phillips - Esboniad Byr ar y Testament Newydd 
Daniel Evans (Daniel Ddu o Geredigion) - Gwinllan y Bardd 
Cerddoriaeth

 Daniel Rees - Casgliad o Psalmau a Hymnau 

Genedigaethau
bawd|David Saunders
bawd|Llawdden
 20 Mai, David Saunders - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (bu farw 1892) David Saunders - Y Bywgraffiadur Cymreig
 14 Ionawr, John David Davies - hynafiaethydd (bu farw 1911) 
 23 Chwefror, James Bilsland Hughes - cerddor (bu farw 1878)
 31 Mawrth, Lewis William Lewis (Llew Llwyfo) - bardd, nofelydd, a newyddiadurwr (bu farw 1901) 
 13 Ebrill, Richard Jones Owen (Glaslyn) - bardd a llenor (bu farw 1909) 
28 Ebrill, Godfrey Morgan, Is-iarll 1af Tredegar - milwr a gwleidydd (bu farw 1913) 
 Mai, David Roberts (Dewi Havhesp) - bardd (bu farw 1884) 
 3 Mai, Syr Walter Morgan, Barwnig 1af - arglwydd faer Llundain (bu farw 1916) 
16 Mai, David Edward Hughes - cerddor, ffisegwr a dyfeisydd (bu farw 1900) 
 10 Gorffennaf, Hugh Jones - gweinidog gyda'r Bedyddwyr a phrifathro coleg (bu farw 1883) 
 16 Awst, David Howell, (Llawdden) - deon (bu farw 1903) 
 16 Hydref, John Jones (Eos Bradwen) - cerddor (bu farw 1899) 
5 Tachwedd, Anna Leonowens - athrawes plant Mongkut, brenin Siam. Anfarwolwyd yn y sioe gerdd The King and I
8 Rhagfyr, William Dykins (Dirwynydd) - llenor a bardd gwlad (bu farw 1872) 
 14 Rhagfyr, Griffith John - cenhadwr (bu farw 1912) 
31 Rhagfyr, Charles Heath - argraffydd (g. 1761) 
 Dyddiad anhysbys
William Davies (Gwilym Teilo) - llenor, bardd a hanesydd (bu farw 1892) 
 Robert Prys Morris - hanesydd a hynafiaethydd (bu farw 1890)
 William Hugh Evans - gweinidog gyda'r Wesleaid, a llenor (bu farw 1909)
Richard Owens - pensaer capeli a The Welsh Streets yn Lerpwl (bu farw 1891) Capeli Cymru: Richard Owens adalwyd 31 Mai 2016
James Hughes - (Iago Bencerdd) - Cerddor (bu farw 1878)

Marwolaethau
bawd|Sarah Siddons
 Ionawr Thomas Jones - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, ac esboniwr (g. 1761) 
 7 Ionawr, Edward Davies - clerigwr ac awdur llyfrau (g.1756) 
 8 Mawrth, Nathaniel Rowland - gweinidog ac offeiriad eglwysig (g. 1749) 
 30 Mawrth, Dafydd Jones (Dafydd Siôn Siâms) – bardd (g. 1743) 
 10 Ebrill, James James - gweinidog Methodistaidd ac Annibynnol (g. 1760) 
 8 Mehefin Sarah Siddons - actores (g. 1755) 
 11 Awst, Cradock Glascott – clerigwr efengylaidd (g. 1743) 
 11 Awst, Jenkin Lewis - gweinidog ac athro Annibynnol (g. 1760) 
 13 Awst, Dic Penderyn - glöwr a merthyr y dosbarth gweithiol (g. 1808) 
 25 Awst, David Jones, Treffynnon - gweinidog gyda'r Annibynwyr, emynydd a cherddor (g 1770) 
 29 Awst, John Williams - clerigwr Methodistaidd (g. 1747) 
Rhagfyr, Edmund Francis - gweinidog gyda'r Bedyddwyr Albanaidd 
 24 Rhagfyr, Maurice Evans - clerigwr efengylaidd (g. 1765) 

Cyfeiriadau


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru

Categori:Prosiect WiciLlên