Fforchlys glasol

Math o blanhigyn, di-flodau, ac un o lysiau'r afu yw Fforchlys glasol (enw gwyddonol: Metzgeria violacea; enw Saesneg: blueish veilwort). O ran tacson, mae'n perthyn i urdd y Metzgeriales, o fewn y dosbarth Jungermanniopsida. Arferid ei alw'n Metzgeria fruticulosa (Dicks.) A. Evans.

Mae’r rhywogaeth hon yn gyffredin iawn yng Nghymru, yr Alban, Lloegr ac Iwerddon.

Tyf mewn clytiau o thali (unigol: 'thalws) melynwyrdd, 1 mm o led, gyda changhennau bychain sy'n dwyn gemma sy'n sticio allan o'r swbstrad (rhisgl, fel arfer).

Mae Fforchlys glasol yn tyfu'n bennaf ar frigau a changhennau coed collddail, yn enwedig helyg (Salix). Gall hen goed gwernen (Sambucus nigra) a llwyfen ifanc (Ulmus) hefyd gynnal toreth ohono.

Llysiau'r afu

Planhigion anflodeuol bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term "lysiau'r afu" am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.Raven, Peter H.; Ray F. Evert & Susan E. Eichhorn (1999) Biology of Plants, W. H. Freeman, Efrog Newydd. Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Cyfeiriadau

Categori:Metzgeriales
Categori:Llysiau'r afu a geir yng Nghymru