1800 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon yn sôn am arwyddocâd arbennig y flwyddyn 1800 i Gymru a'i phobl.

 Deiliaid 
bawd|Caroline o Brunswick
 Tywysog Cymru - George (George IV yn ddiweddarach) 
 Tywysoges Cymru - Caroline o Brunswick

 Digwyddiadau 

 Chwefror - John Bryan yn dechrau pregethu.Williams, A. H., (1953). BRYAN, JOHN (1776 - 1856), gweinidog Wesleaidd. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 24 Gor 2019
 5 Mai - Cenhadwr John Davies yn anelu am Tahiti.
 1 Awst - Mae Teml y Llynges ar y Cymin yn Nhrefynwy yn cael ei gysegru. 
 Awst - Owen Davies a John Hughes yn cyrraedd Rhuthun i oruchwylio cenhadaeth y Methodistiaid Wesleaidd i Gymru. 
 Rhagfyr - Agor Camlas Aberhonddu rhwng Aberhonddu a Thalybont. 
 Richard Fothergill yn cychwyn partneriaeth â Samuel Homfray yn Nhredegar.
Mae Jeremiah Homfray yn dechrau prydlesu tiroedd mwynau yn Abernant, Cwmbach, a'r Rhigos. 
 Daw Edward Charles (Siamas Gwynedd) yn fardd swyddogol Cymdeithas y Gwyneddigion. 
 Mae Thomas Charles yn cyflwyno'r arfer o ganiatáu i gynulleidfaoedd Methodistiaid Calfinaidd ethol eu blaenoriaid eu hunain. 
 Mae Richard Ellis yn olynu ei dad, Lewis Ellis, fel organydd Eglwys Biwmares. 
 Mae William Jones yn sefydlu ysgol ramadeg yn Wrecsam. 
 Mae John Kenrick III yn troi siop canhwyllau ei ewythr yn Wrecsam i mewn i fanc. 
 Mae William Nott yn ymuno â Chatrawd Ewropeaidd Bengal yn India.

 Celfyddydau a llenyddiaeth 

 Llyfrau newydd 
bawd|John Jones
 William Bingley - Tour round North Wales
 John Evans - A Tour through part of North Wales in … 1798 and at other times
 John Jones - A Development of … Events calculated to restore the Christian Religion to its … Purity
 Thomas Jones - A Cardiganshire Landlord's Advice to his Tenants
 Richard Llwyd - Beaumaris Bay
 William Ouseley - Epitome of the Ancient History of Persia
 Henry Wigstead - Remarks on a Tour to North and South Wales: In the Year 1797

 Cerddoriaeth 

 " Suo Gân " (argraffiad cyntaf yn fras) Lullaby (Suo Gan) Lesley Nelson-Burns, Contemplator.com. Accessed July 2011

 Genedigaethau 
bawd|Dr William Price
4 Mawrth - Dr William Price, meddyg (bu f. 1893) Nicholas, I. (1953). PRICE, WILLIAM (1800 - 1893), ‘dyn od’ a hyrwyddwr corff-losgiad. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 24 Gor 2019
6 Ebrill -John Johnes, bargyfreithiwr a barnwr llys sirol (bu f. 1876) 
6 Mawrth - Samuel Roberts (SR), Arweinydd Radical (bu f. 1885) Parry, R. I., (1953). ROBERTS, SAMUEL (‘S.R.’; 1800 - 1885), gweinidog gyda'r Annibynwyr, golygydd, diwygiwr Radicalaidd. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 24 Gor 2019
17 Mai - Evan Lloyd, Cyhoeddwr (bu f 1879) 
9 Mehefin - Nun Morgan Harry, - gweinidog gyda'r Annibynwyr (bu f 1842)
20 Mehefin - Edward Douglas-Pennant, Barwn 1af Penrhyn (bu f. 1886) Richards, T., (1953). PENNANT (TEULU), Penrhyn, ger Llandegai.. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 24 Gor 2019
Gorffennaf - Thomas Richards, llenor Awstralaidd (bu f. 1877) 
12 Awst - Caleb Morris, gweinidog Annibynnol (bu f 1865) 
1 Hydref - Williams Evans, emynydd (bu f. 1880) 
29 Tachwedd - David Griffith (Clwydfardd), bardd ac archdderwydd (bu f. 1894) Williams, D., (1953). GRIFFITH, DAVID (‘Clwydfardd’ 1800 - 1894), bardd eisteddfodol ac archdderwydd. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 24 Gor 2019
dyddiad anhysbys - 
John Cox - argraffydd, llyfrwerthwr, a phostfeistr (bu f 1870) 
James Davies (Iago ap Dewi), argraffydd a bardd (bu f.1869) 
 James James (Iago Emlyn) 
David Hughes, gweinidog gyda'r Annibynwyr (bu f. 1849) 
Hugh Jones (Cromwell o Went), gweinidog Annibynnol (bu f.1872) 
John Jones (Myllin), bardd (1800 -1826) 
John Robert Jones (Alltud Glyn Maelor), llenor ac emynydd (bu f.1881) 
Robert Roberts, ysgolfeistr a gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (bu f. 1878) 
John Williams (Ioan ap Ioan), gweinidog gyda'r Bedyddwyr, ac awdur (bu f. 1871) 
William Williams (Gwilym ab Ioan), bardd Cymraeg-Americanaidd (bu f.1868) 

 Marwolaethau 
bawd|Esgob Warren
 5 Ionawr - William Jones o Neyland, clerigwr ac awdur, 73  
 27 Ionawr - John Warren, Esgob Tyddewi ac yn ddiweddarach Esgob Bangor  
 14 Mawrth - Daines Barrington, hynafiaethydd a naturiaethwr, 72  
 21 Mawrth - Lewis Rees, gweinidog gyda'r Annibynwyr (geni 1710) 
15 Tachwedd - Harri Parri (Harri Bach o Graig-y-gath), bardd a chlerwr (geni 1709) 

Cyfeiriadau


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru