Criblys y de

Math o blanhigyn, di-flodau, ac un o lysiau'r afu yw Criblys y de (enw gwyddonol: Lophocolea semiteres; enw Saesneg: southern crestwort). O ran tacson, mae'n perthyn i urdd y Jungermanniales, o fewn y dosbarth Jungermanniopsida.

Mae’r rhywogaeth hon i’w chanfod ar arfordir Gwynedd a Phenfro yng nghanol yr Alban ac yn nwyrain a de Lloegr.

Disgrifiad
Yn debyg i'w berthynas L. heterophylla, mae'r planhigyn hwn (a gyflwynwyd yn gymharol ddiweddar i wledydd Prydain) yn llysieuyn deiliog, gwyrdd golau, gwelw gyda dail cyfan neu ddail gyda rhiciau ar eu hymylon. Mae'r coesyn yn 0.5–3 mm o led, gyda dail hyd at 1.8 mm o led a 1.5 mm o hyd.rbg-web2.rbge.org.uk; adalwyd 26 Medi 2019.

Llysiau'r afu

Planhigion anflodeuol bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term "lysiau'r afu" am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.Raven, Peter H.; Ray F. Evert & Susan E. Eichhorn (1999) Biology of Plants, W. H. Freeman, Efrog Newydd. Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Cyfeiriadau

Categori:Jungermanniales
Categori:Llysiau'r afu a geir yng Nghymru