Iolaire

Roedd Iolaire yn llong a suddodd ger harbwr Steòrnabhagh ar 1 Ionawr 1919 mewn storom. Adeiladwyd y cwch yn Leith yn iard Ramage a Ferguson ym 1881, ac oedd o’n gwch preifat yn wreiddiol. Llogwyd y cwch gan y llynges ym 1915.  Enwau cynharach y cwch oedd Amalthea,  Iolanthe a Mione. Bu farw o leiaf 201 o’r 283 pobl ar y cwch, y mwyafrif yn forwyr ar eu ffordd adref ar ôl gwasanaeth yn y Rhyfel Byd Cyntaf. Cyraeddasant Kyle of Lochalsh ar drenau. Roedd y fferi’n llawn, felly anfonwyd y gweddill ar Iolaire.Gwefan BBC

Nofiodd John Finlay i’r lan gyda raff, ac achubwyd tua 40 ohonynt gan ei weithred.

chwith|bawd|260px|Gardd goffa i'r Iolaire, Steòrnabhagh
Codwyd cofeb ym 1958 yn  Holm, ger  Steòrnabhagh. Mae cofeb arall yn y dref, ac mae pilar ar safle’r llongdrylliad, yn ymyl yr harbwr.

Ystyr ei enw yw Eryr.

Cyfeiriadau

Categori:Agerlongau
Categori:Llongddrylliadau
Categori:Trychinebau ar y môr
Categori:Trychinebau 1919
Categori:Ynysoedd Allanol Heledd