Henry Hudson

Fforiwr a morwr o Loegr oedd Henry Hudson (tua 1565 – 1611) sydd yn nodedig am fentro i archwilio Tramwyfa'r Gogledd Ddwyrain a Thramwyfa'r Gogledd Orllewin, a'i ddarganfyddiadau ar hyd arfordiroedd a dyfrffyrdd Gogledd Ddwyrain yr Amerig.

Nid oes tystiolaeth o'i deulu, ei enedigaeth, nac ei ieuenctid. Er gwaethaf, mae'n debyg yr oedd yn Llundeiniwr, James McDermott, "Hudson, Henry (d. 1611)", Oxford Dictionary of National Biography (2004). Adalwyd ar 1 Chwefror 2021. a chredir iddo gael ei eni yn y 1560au. Mae cofnodion yn cyfeirio ato fel meistr, yn hytrach na chapten, ac yn awgrymu felly yr oedd yn forlywiwr o ran ei swydd.

Cafodd ei hurio gan Gwmni Mysgofi i ganfod Tramwyfa'r Gogledd Ddwyrain, a methiant fuont ei ymdrechion ym 1607 a 1608. Aeth ar drydedd fordaith i ganfod llwybr i Asia ar gais Cwmni Iseldiraidd India'r Dwyrain ym 1609. Pan gafodd ei atal gan y rhew yn Spitsbergen, penderfynodd Hudson hwylio i'r gorllewin i geisio canfod Tramwyfa'r Gogledd Orllewin. Trwy fforio baeau Chesapeke, Delaware, ac Efrog Newydd, hawliwyd yr ardal honno yng Ngogledd America gan yr Iseldirwyr. Ariannwyd ei bedwaredd fordaith, a honno i ganfod Tramwyfa'r Gogledd Orllewin, gan y Saeson ym 1610. Wedi cyfnod hir o aros yn y rhew, bu miwtini gan ei griw a chafodd Hudson, ei fab, a saith dyn arall eu gadael i farw.

Enwir Bae Hudson, Afon Hudson, a Chulfor Hudson ar ei ôl.

 Cyfeiriadau 

 Darllen pellach 
 Richard O'Connell, Hudson's Fourth Voyage (Philadelphia: Atlantis Editions, 1978).
 Douglas Hunter, Half Moon: Henry Hudson and the Voyage that Redrew the Map of the New World (Efrog Newydd: Bloomsbury Press, 2009).
 Peter C. Mancall, Fatal Journey: The Final Expedition of Henry Hudson (Efrog Newydd: Basic Books, 2009).

Categori:Genedigaethau'r 1560au
Categori:Marwolaethau 1611
Categori:Fforwyr yr 17eg ganrif o Loegr
Categori:Fforwyr yr Arctig
Categori:Morwyr yr 17eg ganrif o Loegr
Categori:Pobl yr 16eg ganrif o Loegr
Categori:Pobl o Lundain