Eddie Butler

Roedd Edward Thomas Butler (8 Mai 1957 – 15 Medi 2022) yn newyddiadurwr, sylwebydd chwaraeon, nofelydd, a chyn chwaraewr rygbi'r undeb o Gymru, a enillodd 16 o gapiau dros tîm cenedlaethol Cymru gan sgorio 2 gais.(2018, December 01). Butler, Edward Thomas, (born 8 May 1957), broadcaster, journalist and writer. WHO'S WHO & WHO WAS WHO.  adalwyd 21 Awst 2019

 Cefndir 
Ganwyd Butler yng Nghasnewydd yn fab i Kenneth Butler a Margaret (née Asplen) roedd ei dad yn gweithio fel ymchwilydd i gwmni ICI fibres.Planet rhif 219 Scrum Down in the Departure Lounge Addysgwyd ef yn Ysgol Trefynwy a Choleg Fitzwilliam, Caergrawnt lle enillodd radd BA mewn ieithoedd modern ym 1979.Prifysgol Caergrawnt From Blues to Les Bleus: Eddie Butler on Cambridge and the Rugby World Cup adalwyd 21 Awst 2019 Yn 2009 priododd Susan Roberts ac mae ganddynt dair merch a thri mab.

 Gyrfa rygbi 
Chwaraeodd Butler fel rhif wyth yn nhîm gleision Prifysgol Caergrawnt ym 1976, 1977 a 1978.Ian Metcalfe to join RFU Council adalwyd 21 Awst 2019 Bu'n chware i dîm rygbi Pont-y-pŵl rhwng 1979 a 1985 gan ddod yn gapten ar y tîm rhwng 1982 a 1985. Chwaraeodd 16 gêm dros dîm Cenedlaethol Cymru gan chware ei gêm ryngwladol gyntaf yn erbyn Ffrainc ym 1980 yng Nghaerdydd. Bu Cymru yn fuddugol o 18 bwynt i 9. Chwaraeodd ei gêm ryngwladol olaf yn erbyn Awstralia yng Nghaerdydd ym 1984, collodd Cymru o 28 pwynt i 9. Yn ystod ei yrfa ryngwladol sgoriodd 8 bwynt trwy ddau gais dros ei wlad. Roedd yn gapten ar dîm Cymru ar chwe achlysur.Sporting Heroes – Eddie Butler adalwyd 21 Awst 2019 Ym 1983 roedd yn rhan o'r sgwad ar daith y Llewod i Seland Newydd, er na chafodd ei ddewis i chware mewn gêm brawf, bu hefyd yn chwaree i'r Barbariaid.

 Gemau rhyngwladol 

 1980  ennill 18-9
 1980  colli 9-8
 1980  ennill 17-6
 1980 22x22px Iwerddon colli 21-7
 1980  colli 23-3
 1982  colli 34-18
 1983  cyfartal 13-13
 1983  ennill 19-15
 1983 22x22px Iwerddon ennill 23-9
 1983  colli 16-9
 1983  colli 24-6
 1984  colli 15-9
 1984 22x22px Iwerddon ennill 18-9
 1984  colli 21-16
 1984  ennill 24-15
 1984  colli 28-9

 Darlledwr 
Wedi ymddeol o'r gêm mae Butler wedi gweithio fel awdur a darlledwr. Dechreuodd sylwebu ar gemau rygbi i adran chwaraeon y BBC ym 1985. Rhwng 1995 a 2006 bu'n cyflwynydd rheolaidd ar raglen rygbi BBC Cymru Scrum V. Yn 2006 bu'n holi Gareth Thomas am y rheswm pam bu i reolwr Cymru, Mike Ruddock, ymadael a'i swydd. Wrth wylio'r rhaglen yn ôl trawyd Thomas yn wael a bu'n rhaid iddo gael ei ddanfon i'r ysbyty ar frys.Wales OnLine 21 Chwefror 2006 Butler: Putting Alfie in firing line was unfair adalwyd 21 Awst 2019 Achosodd y cyfweliad anghydfod rhwng y BBC ac Undeb Rygbi Cymru a bu rhai'n honni mae dyna pam cafodd Butler ei ollwng o'r sioe.Wales OnLine 20 Gorffennaf 2006 Butler shown the door as 'Scrum V' presenter adalwyd 21 Awst 2019 Er iddo gael ei ollwng fel cyflwynydd Scrum V, bu'n dal i ymddangos ar y rhaglen yn achlysurol. Roedd yn sylwebu ar gemau'r chwe gwlad a gemau rhyngwladol eraill, yn aml gyda Brian Moore hyd 2018. Yn 2019 symudodd i gwmni darlledu Premier Sports fel sylwebydd ar gyfer gemau'r Pro 14.Wales OnLine 14 Awst 2018 Premier Sports confirm star-studded line-up of Welsh pundits for Guinness PRO14 coverage adalwyd 21 Awst 2019

Yn ogystal â sylwebu ar rygbi mae Butler hefyd wedi sylwebu ar gampau yng Ngemau Invictus ac wedi sylwebu ar saethyddiaeth o'r Gemau Olympaidd.

Wrth baratoi i sylwebu nid yw Butler yn ysgrifennu llawer o nodiadau o flaen llaw, yn hytrach bydd yn ceisio amsugno cymaint o wybodaeth ag y gallai "fel disgybl yn cramio cyn arholiad".BBC raise your game Raise Your Game: It's live television adalwyd 21 Awst 2019

Tu allan i fyd y campau mae Butler wedi cyflwyno rhaglenni ar hanes hefyd Megis Wales and the History of the World (BBC1 Cymru) Daily Post  Eddie Butler swaps rugby for history adalwyd 21 Awst 2019, Hidden Histories (BBC2), Welsh Towns at War (BBC1) Wales OnLine 23 Awst 2014 My new life as a novelist': Eddie Butler on the First World War and the world of rugby fiction adalwyd 21 Awst 2019 a dwy gyfres o Welsh Towns (BBC2 Cymru) yn 2015. Yn 2016 cyflwynodd raglen fywgraffyddol am Muhammad Ali ac yn 2018 ymddangosodd ar y cwis Celebrity Mastermind yn ateb cwestiynau arbenigol ar Ryfel Cartref Sbaen.Eddie Butler ar IMDb adalwyd 21 Awst 2019

 Ysgrifennu 
Rhwng 1991 a 1996 bu Butler yn brif ohebydd rygbi ar gyfer papurau The Observer a The Guardian The Observer Profile eddie Butler adalwyd 21 Awst 2019. Disgrifiodd ei arddull fel ysgrifennu adroddiad gêm, yn aml o dan bwysau amser, gan adrodd y stori nad yw o reidrwydd yn  ddilyn llinell amser y gêm cyhyd ond yn ddarllen mewn modd sy'n ddifyr ac yn gyflawn.BBC Raise your game Eddie Butler shares his tips for writing a match report. adalwyd 21 Awst 2019

Mae Butler hefyd wedi ysgrifennu dau lyfr am rygbi a thair nofel Amazon - Awdur:Eddie Butler adalwyd 21 Awst 2019

 Gwaith elusennol 
Yn 2010 aeth Butler ynghyd â 14 o gyn capteiniaid rygbi Cymru a'r prif hyfforddwr ar daith i gopa Kilimanjaro, mynydd uchaf Affrica. Roeddynt am gasglu £1miliwn ar gyfer ymchwil Canolfan Canser Ysbyty Felindre i ganser yr ysgyfaint.Wales OnLine 5 Ebrill 2010 Why Kilimanjaro can be a killer adalwyd 21 Awst 2019

Mae Butler yn llysgennad i Prostate Cymru, sefydliad sydd yn codi ymwybyddiaeth o ganser y brostad.Gwefan Prostate Cymru  adalwyd 21 Awst 2019

 Gwleidyddiaeth 
Ym mis Awst 2019 cyhoeddwyd bod Butler am fod yn un o brif siaradwyr gwadd mewn Rali dros Annibyniaeth i Gymru a drefnwyd gan YesCymru ac AUOB Cymru ym Merthyr Tudful.MERTHYR - MARCH FOR INDEPENDENCE adalwyd 21 Awst 2019  Bu iddo siarad yn y rali a gynhaliwyd ar 7 Medi yn y dref.cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=Nef8aqvYlfo&t=122s |title=Eddie Butler Speaking at March For Independence Merthyr Tydfil 2019 |publisher=Sianel Youtube YesCymru |access-date=27 Medi 2019}}

 Marwolaeth 
Bu farw yn ei gwsg yng ngwersyllfa mynydda Ecoinka yn ystod taith gerdded elusennol ar gyfer Prostad Cymru ym mynyddoedd yr Andes yn Peru. Roedd yn 65 mlwydd oed.

 Llyfryddiaeth 
Llyfrau rygbi gan Eddie Butler
 The Tangled Mane: The Lion's Tour of Australia 2001 (Llundain: Bloomsbury, 2001)
 The Greatest Welsh XV Ever (Gwasg Gomer, 2011), ISBN 978-1848514089

Nofelau gan Eddie Butler
 The Head of Gonzo Davies (Gwasg Gomer, 2014), ISBN 978-1848518735
  Gonzo Davies, Caught in Possession (Gwasg Gomer, 2015),  ISBN 978-1785620324
  The Asparagus Thieves (Gwasg Gomer, 2017) ISBN 978-1785622229

 Cyfeiriadau 

Categori:Chwaraewyr rygbi'r undeb o Gymru
Categori:Chwaraewyr undeb rygbi rhyngwladol Cymru
Categori:Genedigaethau 1957
Categori:Marwolaethau 2022
Categori:Newyddiadurwyr o Gymru
Categori:Nofelwyr o Gymru
Categori:Pobl addysgwyd yn Ysgol Trefynwy