1852 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon yn sôn am arwyddocâd arbennig y flwyddyn 1852 i Gymru a'i phobl.

 Deiliaid 
bawd|Albert Edward, Tywysog Cymru, gan Winterhalter, 1846
 Tywysog Cymru - Albert Edward 
 Tywysoges Cymru - yn wag 
bawd|Hen bont Cas-gwent

 Digwyddiadau 
 24 Chwefror - Mae'r Times yn adrodd bod Robert Stephenson wedi cymeradwyo dyluniad Isambard Kingdom Brunel ar gyfer pont reilffordd yng Nghas-gwent. 
 10 Mai - 27 dyn yn cael eu lladd gan sugndraeth ym Mhwll Gwendraeth, Pontyberem.
 Awst - Y Cenhadwr Mormonaidd o  Helygain, Dan Jones yn dechrau ei ail genhadaeth (4 blynedd) ar gyfer Eglwys Iesu Grist Saint y Dyddiau Diwethaf yng Nghymru.Williams, D., (1953). JONES, DANIEL (1811 - 1861), cenhadwr gyda'r Mormoniaid. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 27 Gor 2019, o https://bywgraffiadur.cymru/article/c-JONE-DAN-1811 Mae hefyd yn goruchwylio cyfieithu Llyfr Mormon i'r Gymraeg.
 14 Medi - Llong hwylio HMS Duke of Wellington, wedi'i throsi yn y dociau i yriant sgriw, yn cael ei lansio yn Noc Penfro.
 4 Tachwedd - Yn etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig : 
 Walter Coffin yw'r AS Anghydffurfiol cyntaf i gael ei ethol yng Nghymru. 
 Henry Vivian yn dod yn AS dros Truro. 
 Crawshay Bailey yn dod yn AS Bwrdeistrefi Mynwy.
 Rhagfyr - Yn yr isetholiad a achoswyd gan farwolaeth John Josiah Guest, etholir Henry Austin Bruce yn AS dros Merthyr Tudful. 
 Prifysgol Cymru, Llanbedr Pont Steffan, yw'r sefydliad cyntaf yng Nghymru i ddyfarnu graddau.
 Mae'r gwaith o adeiladu Synagog Merthyr cyntaf yn dechrau. 
 Mae Richard Muspratt yn sefydlu ffatri weithgynhyrchu alcali yn y Fflint.
 Sefydlodd Alliance Insurance Company yn Wrecsam, gan hysbysebu ei hun fel yr unig gwmni yswiriant o Gymru.
bawd|
 Celfyddydau a llenyddiaeth 

 Llyfrau newydd 

 Aneurin Jones - Tafol y Beirdd 
 William Rees (Gwilym Hiraethog) - Aelwyd F'Ewythr Robert (cyfieithiad o Uncle Tom's Cabin)
 John Williams (Glanmor) - allan a'r Cloddfeydd Aur 
 Robert Williams - Enwogion Cymru: Geiriadur Bywgraffyddol o Gymry enwog, o'r Amserau Cynharaf

 Cerddoriaeth 

 J. Ambrose Lloyd - Teyrnasoedd y Ddaear 
 Edward Stephen (Tanymarian) - Ystorm Tiberias (oratorio) 
 Thomas Williams (Hafrenydd) - Ceinion Cerddoriaeth

 Genedigaethau 

 20 Mawrth - John Gwenogvryn Evans, palaograffydd (bu farw 1930)  
 26 Ebrill - William Eilir Evans, newyddiadurwr (bu farw 1910) 
 28 Ebrill - Syr Francis Edwards, Barwn 1af, gwleidydd Rhyddfrydol (bu farw 1927) 
 11 Mai - Syr David Saunders Davies, AS (bu farw 1934) 
 25 Tachwedd - Syr Evan Vincent Evans, cefnogwr yr Eisteddfod (bu farw 1934) 
 Rhagfyr - Alice Gray Jones (Ceridwen Peris), awdur (bu farw 1943)

 Marwolaethau 

 23 Chwefror - Evan Jones (Ieuan Gwynedd), gweinidog a newyddiadurwr, 31 
 2 Mai - John Jones (Ioan Tegid), bardd, 60  
 20 Mai - Robert Williamson, bardd, 45? 
 26 Tachwedd - John Josiah Guest, peiriannydd, entrepreneur a gwleidydd, 77 
 18 Rhagfyr - Evan Owen (Allen), bardd a llenor, 47 Roberts, Thomas Rowland; Eminent Welshmen a short biographical dictionary of Welshmen who have attained distinction from the earliest times to the present; Caerdydd 1908

 Cyfeiriadau 


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru