Dewi Watkin Powell

Roedd Dewi Watkin Powell neu, yn aml, Dewi Watcyn Powell (29 Gorffennaf 1920 - 6 Mai 2015). yn gyfreithiwr, ymgyrchydd dros y Gymraeg a senedd i Gymru, a llenor. Bu farw ym 6 Mai 2015 yn 94 oed.https://www.bbc.co.uk/cymrufyw/32620886 a'i gladdu ym mynwent Tanlan, Llanfrothen.https://funeral-notices.co.uk/Wales-South+Wales-South+Wales/death-notices/notice/POWELL/1133847 Ei deitl llawn oedd, Ei Anrhydedd Dewi Watkin Powell MA LLD.

Ganed ef ar 29 Gorffennaf 1920 yn Aberdârhttps://oxfordindex.oup.com/oi/viewindexcard/10.1093$002fww$002f9780199540884.013.U31269 a bu'n byw yn Radur, ger Caerdydd, Nanmor a Chricieth.

Y gyfraith
Yn dilyn astudiaethau is-raddedig yng Ngholeg yr Iesu, Rhydychen, galwyd ef i’r Bar yn 1949 gan ddod yn ddiweddarach yn Farnwr Llys y Goron, yn Ddyfarnwr Swyddogol yn Adran Mainc y Frenhines o’r Uchel Lys ac yn Farnwr Cysylltiol yn Llys y Goron yn siroedd Dyfed a Morgannwg Ganol.https://www.cymmrodorion.org/cy/marwolaethau/

Yn ôl y cyn-ddirprwy farnwr, a'r cyn-archdderwydd, Dr Robyn Léwis, roedd Dewi Watcyn Powell wedi defnyddio ei ddylanwad fel barnwr i Gymreigio'r gyfundrefn gyfreithiol, ac roedd yn gwneud hynny ar bob cyfle posib.

Gwleidyddiaeth
Roedd yn un o’r rhai wnaeth gyflwyno tystiolaeth o blaid datganoli mwy o bwerau i Gymru – gyda Gwynfor Evans, Chris Rees, Phil Williams a Dafydd Wigley – i Gomisiwn Crowther, neu Gomisiwn Kilbrandon, ar ddiwedd y 1960au a’r 1970au.https://golwg360.cymru/newyddion/cymru/185620-dewi-watcyn-powell-wedi-marw

Roedd yn gefnogwr o Blaid Cymru a bu'n annerch ei chynadleddau.https://www.flickr.com/photos/dogfael/44098116

Chwaraeodd ran yn ochr gyfreithiol achub Capel Celyn a boddi Cwm Tryweryn yn yr 1950au a 60au.https://archives.library.wales/index.php/gohebiaeth-dewi-watkin-powell-correspondence-tryweryn

Byd Addysg
Bu’n Gadeirydd Cyngor Coleg Prifysgol Caerdydd (Prifysgol Caerdydd bellach), ac yn aelod o Lysoedd a Chynghorau Prifysgol Cymru, Coleg Meddygaeth y Brifysgol, a Choleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth (Prifysgol Aberystwyth bellach).

Anrhydeddau
Roedd yn is-lywydd Anrhydeddus o Gymdeithas y Cymmrodorion, ac fe dderbyniodd y wisg wen gan Orsedd y Beirdd.

Gwasanaethodd hefyd fel Llywydd Undeb Bedyddwyr Cymru a Llywydd Cyngor yr Eglwysi Rhyddion. Cynrychiolwyd y Gymdeithas yn ei angladd yn Llanfrothen ar 14 Mai 2015 gan y Llywydd, yr Athro Prys Morgan.

Personol
Roedd yn briod i'r diweddar Alys, ac yn dad i'r academydd Nia Watcyn Powell a thaid i Elen Huana.

Roedd yn Gristion o argyhoeddiad yn perthyn i’r traddodiad Bedyddiedig. Bu’n aelod yn Eglwys y Bedyddwyr, Tabernacl Caerdydd ac yn un o aelodau olaf Berea, Cricieth cyn iddo gau.

Cyhoeddiadau
 Forensic phraseology, a compilation of phrases of the kind commonly used in law courts, Adran y Gyfraith, Coleg Prifysgol Cymru, 1974
 Y Gyfraith yng Nghymru: Ddoe, Heddiw ac Yfory Darlith Gyfreithiol yr Eisteddfod Genedlaethol Cymdeithas y Cyfreithwyr, 1998, 
 Iaith, cenedl a deddfwriaeth: tuag at agweddau newydd Darlith flynyddol Cymru heddiw, Llys yr Eisteddfod Genedlaethol, 1990, ISBN 0863836593, 9780863836596
 Cynulliad i Genedl , pamffled Cynulliad i Genedl, Gwasg y Lolfa, 1999

Cyfeiriadau

Categori:Cyfreithwyr o Gymru
Categori:Genedigaethau 1920
Categori:Marwolaethau 2015
Categori:Pobl yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Pobl yr 21ain ganrif o Gymru