Roman à clef

Nofel wedi'i seilio ar fywyd go iawn, ond yn esgus ei bod yn ffuglen yw roman à clef (Ffrangeg: "nofel gydag allwedd"). Mae'r cymeriadau yn y nofel yn cynrychioli pobl go iawn, gan ddefnyddio ffugenwau yn lle eu enwau go iawn. Weithiau bydd awdur yn cyflenwi'r "allwedd" sy'n esbonio pwy yw'r bobl go iawn sy'n cyfateb i'r cymeriadau, ond yn amlach gadewir i'r darllenydd ddarganfod drosto'i hun.

Ymhlith y rhesymau i awdur ddewis fformat roman à clef mae'r cyfleoedd i:
 ysgrifennu am bynciau dadleuol
 osgoi cymhlethdodau cyfreithiol (enllib, er enghraifft)
 adrodd ar wybodaeth fewnol am sgandalau
 portreadu profiadau hunangofiannol heb ddatgelu rôl yr awdur ynddynt
 gorliwio'r digwyddiadau yn ddychanol i'w gwneud yn fwy hurt neu'n fwy doniol
 newid manylion anfoddhaol y stori go iawn

Dyma ddetholiad o nofelau roman à clef adnabyddus:

 Ernest Hemingway, The Sun Also Rises
 Jack Kerouac, On the Road
 James Joyce,  A Portrait of the Artist as a Young Man
 Thomas Mann, Buddenbrooks
 Sylvia Plath, The Bell Jar
 Marcel Proust, À la recherche du temps perdu
 Siegfried Sassoon, Memoirs of a Fox-Hunting Man
 Lauren Weisberger, The Devil Wears Prada
 Jeanette Winterson, Oranges Are Not the Only Fruit


Categori:Termau llenyddol