Gertrude Stein

Nofelydd Americanaidd oedd Gertrude Stein (3 Chwefror 1874 - 27 Gorffennaf 1946) sydd hefyd yn cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel bardd, casglwr celf, perchennog salon, hunangofiannydd a libretydd. Ymhlith y gwaith pwysig a nodedig yr ysgrifennodd y mae: Three Lives, Tender buttons: objects, food, rooms, The Making of Americans, Four Saints in Three Acts, The Autobiography of Alice B. Toklas, Everybody's Autobiography a Doctor Faustus Lights the Lights.

Fe'i ganed yn Allegheny West, Pittsburgh a bu farw yn Neuilly-sur-Seine, Ffrainc o ganser y stumog; fe'i claddwyd ym Mynwent Père Lachaise, Paris. Wedi gadael yr ysgol mynychodd Goleg Radcliffe, Ysgol Feddygaeth Johns Hopkins, Prifysgol Harvard a Phrifysgol Johns Hopkins.

Wedi'i geni yng nghymdogaeth Allegheny West yn Pittsburgh fe'i magwyd yn Oakland, Califfornia, cyn symud i Baris ym 1903. Yno, yn Ffrainc y treuliodd weddill ei bywyd. Pan oedd Stein yn 14 oed, bu farw ei mam a thair blynedd yn ddiweddarach, bu farw ei thad hefyd. Yna cymerodd brawd hynaf Stein, Michael Stein, drosodd y busnes teuluol ac ym 1892 trefnodd i Gertrude a chwaer arall, Bertha, fyw gyda theulu eu mam yn Baltimore.

Cynhaliodd salon ym Mharis, lle byddai ffigyrau blaenllaw moderniaeth mewn llenyddiaeth a chelf, pobl megis Pablo Picasso, Ernest Hemingway, F. Scott Fitzgerald, Sinclair Lewis, Ezra Pound, Sherwood Anderson a Henri Matisse, yn cwrdd.

Yr awdur
Ym 1933, cyhoeddodd Stein led-gofiant o'i blynyddoedd ym Mharis, The Autobiography of Alice B. Toklas, a ysgrifennwyd yn llais Alice B. Toklas, ei phartner oes. Daeth y llyfr yn werthwr-gorau gan ddyrchafu Stein i amlygrwydd mawr o fewn y prif ffrwd.

Mae dau ddyfyniad o'i gweithiau wedi dod yn adnabyddus iawn: "Rhosyn yw rhosyn yw rhosyn yw rhosyn,"  ac "nid oes yno yno", gyda'r olaf yn aml yn cael ei ystyried yn gyfeiriad at gartref ei phlentyndod yn Oakland.Cf. Natias Neutert about Gertrude Stein's Rose

yn ystod yr Ail Ryfel Byd, er ei bod yn Iddew, caniataodd y Natsiaid iddi barhau i fyw a gweithio fel casglwr celf; fe'i beirniadwyd yn hallt am hyn, gan mai'r unig reswm y caniataodd yr awdurdodau Natsiaidd iddi fyw a gweithio, fel hyn, oedd pe bai'n cydweithio gyda nhw mewn dulliau dichellgar. dywedir iddi wneud hyn drwy Bernard Faÿ. Ar diwedd y rhyfel, canmolodd Natsi arall, sef arweinydd y Vichy, Marshal Pétain, un arall a oedd yn cydweithio gyda'r Natsiaid.

Anrhydeddau


Cyfeiriadau

Categori:Llenorion Americanaidd
Categori:Genedigaethau 1874
Categori:Marwolaethau 1946
Categori:Merched y 19eg ganrif
Categori:Pobl o Pittsburgh