Yasmina Reza

Llenor benywaidd o Ffrainc yw Yasmina Reza (ganwyd 1 Mai 1959) sydd hefyd yn nodigedig am ei gwaith fel actor, ieithydd, cyfieithydd, dramodydd a nofelydd. Ymhlith y gwaith pwysig a nodedig yr ysgrifennodd y mae: Art (1994), Une Désolation (2001) a Le Dieu du Carnage (2006). Roedd llawer o'i dramâu dychanol byr yn adlewyrchu materion dosbarth canol cyfoes.

Cafodd ei geni ym Mharis ac wedi gadael yr ysgol mynychodd Brifysgol Gorllewin Paris a Nanterre La Défense. 

Roedd tad Reza yn beiriannydd Iddewig, yn ddyn busnes ac yn bianydd ac roedd ei mam yn feiolinydd Hwngaraidd-Iddewig o Budapest.

Cyfieithodd Gareth Miles ei drama Le Dieu Du Carnage i'r Gymraeg yn 2013 a llwyfannwyd y ddrama gan Theatr Bara Caws yn 2013 a 2025 o dan yr enw Llanast!

Yr awdur
Ar ddechrau ei gyrfa, actiodd Reza mewn sawl drama newydd yn ogystal â dramâu gan Molière a Marivaux.

Yn 1987 ysgrifennodd Sgyrsiau ar ôl Claddedigaeth, a enillodd Wobr Molière, am yr Awdur Gorau. Cafodd y ddrama ei pherfformio am y tro cyntaf yng Ngogledd America yn Chwefror 2013 yn theatr Players By The Sea yn Jacksonville Beach Florida. Y cyfarwyddwyr oedd Holly Gutshall a Joe Schwarz, gydag Anne Roberts yn cynlluniydd golygfeydd. Ymhlith cast cyntaf yn yr Unol Daleithiau roedd Kevin Bodge, Paul Carelli, Karen Overstreet, Dave Gowan, Holly Gutshall ac Olivia Gowan Snell. Cyfieithodd Reza fersiwn lwyfan Polanski o Metamorphosis Kafka ar ddiwedd y 1980au.

Ym 1994, ymddangosodd Art am y tro cyntaf ym Mharis ac enillodd Wobr Molière am yr Awdur Gorau. Ers hynny mae'r ddrama wedi cael ei chynhyrchu ledled y byd a'i chyfieithu a'i berfformio mewn dros 30 o ieithoedd. Derbyniodd cynhyrchiad Llundain, a gynhyrchwyd gan David Pugh a Dafydd Rogers, Wobr Laurence Olivier a Gwobr yr Evening Standard 1996–97. Enillodd Wobr Tony am y Ddrama Gorau hefyd. Mae Bywyd X 3 hefyd wedi'i chynhyrchu yn Ewrop, Gogledd America ac Awstralia. Trodd ei llaw at sgwennu sgriptiau hefyd, gan gynnwys Welai Di Fory, gyda Jeanne Moreau yn serennu a'i chyfarwyddo gan Didier Martiny, partner Reier ar y pryd.

Ym  Medi 1997, cyhoeddwyd ei nofel gyntaf, Hammerklavier, a chyhoeddwyd gwaith ffuglen arall, Une Désolation, yn 2001. Cafodd ei gwaith L'Aube le Soir ou la Nuit (2007), a ysgrifennwyd yn dilyn ymgyrch Nicolas Sarkozy, gryn sylw yn Ffrainc.Elaine Sciolino, Portrait of President, Craving Power, Enthralls France, New York Times, 24 Awst 2007

Gweithiau
Nodir cyfieithiadau saesneg yn yr iaith honno, os nad ydynt ar gael yn y Gymraeg.

Dramâu
Conversations après un enterrement (Sgyrsiau Wedi'r Gladdedigaeth), 1987
La Traversée de l'hiver (Taith y Gaeaf), 1989
Art (Art), 1994
L'Homme du hasard (The Unexpected Man), 1995
Trois versions de la vie (Life X 3), 2000
Une pièce espagnole (Drama Sbaenaidd), 2004
Le Dieu du Carnage, 2006 (Llanast! / God of Carnage)
Bella figura, 2015

Nofelau
Hammerklavier, 1997
Une désolation (Desolation), 1999
Adam Haberberg, 2003
Nulle part, 2005
Dans la luge d'Arthur Schopenhauer (Ar Slej Arthur Schopenhauer), 2005
L'Aube le soir ou la nuit, 2007
Heureux les heureux (Hapus y Rhai Hapus), 2013
Babylone, 2016

Sgriptiau-sgrin
Jusqu'à la nuit, (Till Night) 1983 (roedd hefyd yn actores yn y ddrama hon)
Le pique-nique de Lulu Kreutz (Lulu Kreutz's picnic), 2000
Carnage, 2011

Fel actores
Que les gros salaires lèvent le doigt ! (Gadewch i'r Cathod Tewion Godi Bys!) 1982 
À demain (Tan Yfory), 1991
Loin (Faraway), 2001

Anrhydeddau

Cadw lle i'r bot

Cyfeiriadau

Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Ffrainc
Categori:Genedigaethau 1959
Categori:Pobl o Baris