1848 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1848 i Gymru a'i phobl.

 Deiliaid 
 Tywysog Cymru - Albert Edward 
 Tywysoges Cymru - yn wag

 Digwyddiadau 
bawd|Ysbyty Gogledd Cymru, Dinbych
 1 Mawrth - Coleg Llanymddyfri yn agor mewn adeilad a elwir y "Depot".
 1 Mai - Mae tiwb cyntaf pont rheilffordd Conwy, Robert Stephenson ar Reilffordd Caer a Chaergybi yn cael ei hagor.
 1 Awst - Agor rhan ynysig Reilffordd Caer a Chaergybi ar draws Ynys Môn o Orsaf Reilffordd Llanfairpwll i Orsaf Reilffordd Caergybi.
 24 Awst - Y Barc Americanaidd Ocean Monarch, wedi'i lwytho â darpar allfudwyr, yn mynd ar dân oddi ar Fae Colwyn, gan golli 178 o fywydau. 
 24 Hydref - Sefydlir Coleg y Drindod, Caerfyrddin (fel Coleg Hyfforddi De Cymru a Sir Fynwy), i hyfforddi athrawon ar gyfer athrawon Ysgolion Cenedlaethol (ysgolion Eglwys Loegr.
 14 Tachwedd - Agor Gwallgofdy Tlodion Siroedd Gogledd Cymru (Ysbyty Gogledd Cymru), Dinbych. 
 Mae Pont newydd Llandeilo yn cael ei  chwblhau, gyda rhychwant o 145 troedfedd (44 m) dros  Afon Tywi.
 Ffurfiwyd Cynulleidfa Hebraeg Merthyr Tudful. 
 Agor Marchnad Cigyddion Wrecsam. 
  Michael D. Jones yn cael ei benodi'n weinidog yn Cincinnati, Ohio.

 Celfyddydau a llenyddiaeth 

 Llyfrau newydd 
bawd|Darlun o Gerflun Marwolaeth Tewdrig Mawr
 John Hughes - The Self-Searcher Williams, D., (1953). HUGHES, JOHN (1787 - 1860), archddiacon Ceredigion, clerigwr efengylaidd, a llenor. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 6 Awst 2019
 John Jenkins - National Education Evans, E., (1953). JENKINS, JOHN (1821 - 1896) golygydd a chyfieithydd, Llanidloes;. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 6 Awst 2019
 Richard Williams Morgan (Môr Meirion) - Maynooth and St. Asaph  (1848) Jones, N. C., (1953). MORGAN, RICHARD WILLIAMS (‘Môr Meirion’; c. 1815 - c. 1889), clerigwr ac awdur Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 7 Awst 2019
 Edward Parry - Railway Companion from Chester to Holyhead Internet Archive The railway companion from Chester to Holyhead ... to which is added the tourist's guide to Dublin and its environs, Parry, Edward adalwyd 7 Awst 2019 (Copi digidol gan Internet Archive)

 Cerddoriaeth 

 Robert Herbert Williams - Alawydd Trefriw Griffith, R. D., (1953). WILLIAMS, ROBERT HERBERT (‘Corfanydd’; 1805 - 1876), cerddor. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 7 Awst 2019
 Joseph Hughes—British Melodies
 John Parry (Bardd Alaw)—Welsh Harper (Cyfrolau I a II)

 Celfyddydau gweledol 

 John Evan Thomas - Marwolaeth Tewdrig Mawr, Brenin Gwent (cerflun)

 Genedigaethau 
bawd|Robert Harris, hunan bortread
 23 Ionawr - Daniel James, bardd ac awdur geiriau'r emyn Calon Lân (bu farw 1920) Lloyd, D. M., & Blakemore, C., (1953). JAMES, DANIEL (‘Gwyrosydd’; 1847 - 1920), bardd. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 15 Awst 2019
 12 Chwefror - Beriah Gwynfe Evans, newyddiadurwr a dramodydd (bu farw 1927) Humphreys, E. M., (1953). EVANS, BERIAH GWYNFE (1848 - 1927), newyddiadurwr a dramodydd. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 15 Awst 2019
 4 Medi - Charles Ashton heddwas, hanesydd llenyddol a llyfryddwr (marw 1899) Davies, W. Ll., (1953). ASHTON, CHARLES (1848 - 1899), llyfryddwr a hanesydd llenyddiaeth Cymru. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 15 Awst 2019
 18 Medi - Robert Harris, arlunydd (bu farw 1919) Moncrieff Williamson, “HARRIS, ROBERT,” in Dictionary of Canadian Biography, vol. 14, University of Toronto/Université Laval, 2003 Adferwyd 15 Awst 2019
 5 Hydref - Syr John Purser Griffiths, peiriannydd sifil (bu farw 1938) Jenkins, R. T., (1953). GRIFFITH, Syr JOHN PURSER (1848 - 1938), peiriannydd. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 15 Awst 2019
 2 Tachwedd - Alfred George Edwards, Archesgob cyntaf Cymru (bu farw 1917) Ellis, T. I., (1953). EDWARDS, ALFRED GEORGE (1848 - 1937), archesgob cyntaf Cymru. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 15 Awst 2019
 30 Rhagfyr - David Jenkins, cyfansoddwr (bu farw 1915) Lloyd, J. M., (1953). JENKINS, DAVID (1848 - 1915), cerddor. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 15 Awst 2019

 Marwolaethau 
 17 Ionawr - Edward Herbert, 2il Iarll Powis, 63 (wedi'i saethu ar ddamwain gan ei fab) 
 18 Mawrth - John Crichton-Stuart, 2il Ardalydd Bute, crëwr Caerdydd cyfoes, 54 
 27 Mawrth - William Ellis Jones (Cawrdaf), bardd, 52 Parry, T., (1953). JONES, WILLIAM ELLIS (‘Cawrdaf’; 1795 - 1848), bardd a llenor. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 15 Awst 2019
 2 Ebrill - Syr Samuel Rush Meyrick, hynafiaethydd, 64 Davies, W. Ll., (1953). MEYRICK, Syr SAMUEL RUSH (1783 - 1848), hynafiaethydd. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 15 Awst 2019
 7 Tachwedd - Thomas Price (Carnhuanawc), bardd a hanesydd, 61 Rees, B., (1953). PRICE, THOMAS (‘Carnhuanawc’; 1787 - 1848), clerigwr a hanesydd. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 15 Awst 2019

Cyfeiriadau


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru