1862 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1862 i Gymru a'i phobl

 Deiliaid 
 Tywysog Cymru - Albert Edward
 Tywysoges Cymru - yn wag

Digwyddiadau

1 Ionawr —Rheilffordd De Cymru yn cael ei roi ar brydles i Great Western Railway cyn i'r ddau gwmni uno.
5 Mai —Henry Austin Bruce, Barwn 1af Aberdâr, yn gwneud araith bwysig ar bwnc addysg yng Nghymru. Fe'i penodwyd yn ddiweddarach yn is-lywydd Pwyllgor y Cyngor ar Addysg.
2 Mehefin — Mae Llangollen yn cael ei gysylltu â'r rhwydwaith reilffyrdd am y tro cyntaf.
4 Gorffennaf – Sarah Edith Wynne, soprano nodedig, yn gwneud ei début yn Llundain.
tuag Awst —Trên cyntaf trwy Dwnnel Torpantau Rheilffordd Cyffordd Aberhonddu a Merthyr.
7 Awst —Mae fferi o Borthmadog i Dalsarnau yn suddo gan ladd 8.
28 Hydref —Mae Tŵr anghyflawn y Jiwbilî ar Foel Famau yn cwympo mewn storm.
1 Rhagfyr —Mae goleudy Pen y Gogarth yn Llandudno, a godwyd gan Fwrdd Dociau a Harbwr Merswy, yn cael ei oleuo am y tro cyntaf.History points - goleudy Pen y Gogarth
Mae Guillermo Rawson, Gweinidog Mewnol yr Ariannin, yn cwrdd â Love Jones-Parry a Lewis Jones i drafod gwladychiad Patagonia gan Gymry.
Mae mwynglawdd y Clogau yn dechrau cynhyrchu aur.
 Mae Melin yr Wyddfa, melin flawd â phŵer stêm, yn cael ei hagor ym Mhorthmadog.

Celfyddydau a llenyddiaeth
bawd|Wild Wales, George Borrow
Celf gweledol
Mae "Religion", gan Joseph Edwards, a "The Tinted Venus" gan John Gibson ymhlith cerfluniau a ddangosir yn yr Arddangosfa Fawr.

Gwobrau

Cynhelir Eisteddfod Genedlaethol Cymru yng Nghaernarfon. Rowland Williams (Hwfa Môn) sy'n ennill y gadair.Owen, R. G., (1953). WILLIAMS, ROWLAND (‘Hwfa Môn’; 1823 - 1905), gweinidog gyda'r Annibynwyr. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 16 Awst 2019

Llyfrau newydd
George Borrow — Wild Wales
Rees Howell Gronow — Reminiscences of Captain Gronow
John Ceiriog Hughes — Oriau'r Bore
Jane Williams (Ysgafell) — Celtic Fables, Fairy Tales and Legends versified
Isaac Foulkes—Cymru Fu

Cerdd
Henry Brinley Richards -—"Ar D'wysog Gwlad y Bryniau - God Bless the Price of Wales"
Ebenezer Thomas (Eben Fardd) -—Hymnau

Chwaraeon
Criced
21 Gorffennaf — Clwb Criced De Cymru yn trechu Surrey yn The Oval.
24 Gorffennaf —Clwb Criced De Cymru yn trechu MCC yn Lords.

Genedigaethau
bawd|Leifchild Jones, Barwn 1af Rhaeadr
bawd|Bukley Roderick
5 Ionawr – John Fisher, ysgolhaig Celtaidd (bu f. 1930)
16 Ionawr -—Leifchild Jones, Barwn 1af Rhaeadr gwleidydd (bu f. 1939 ) Chambers, Ll. G., (1997). JONES, LEIFCHILD STRATTEN LEIF (1862-1939), gwleidyddwr Rhyddfrydol a phleidiwr dirwest. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 16 Awst 2019
17 Ionawr—Buckley Roderick chwaraewr rygbi rhyngwladol Cymru (bu f. 1908) 
23 Ionawr—Evan Richards, chwaraewr rygbi rhyngwladol Cymru (bu f. 1931)
16 Chwefror —Philip Tanner, canwr gwerin (bu f. 1950 ) Jenkins, R. T., (1970). TANNER, PHILIP (1862 - 1950), ceidwad caneuon a dawnsiau gwerin. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 16 Awst 2019
 4 Mai —Henry Beyer Robertson, Peiriannydd a thirfeddiannwr Jones, D. S. The Robertsons of Llandderfel yn Cylchgrawn Hanes a Chofnodion Sir Feirionydd Cyfrol 1 t194 Gwasg y Bala 1951
5 Gorffennaf —Robert Jones, canwr, athro cerdd ac arweinydd côr.Robert Jones - Y Bywgraffiadur Cymreig
11 Ebrill —Charles Evans Hughes, gwleidydd Americanaidd o dras Gymreig (bu f. 1948)
27 Ebrill—Syr Hugh Vincent, cyfreithiwr a chwaraewr rygbi rhyngwladol Cymru (bu f. 1931)
17 Mai —Syr William Rice Edwards, llawfeddyg (bu f. 1923)
5 Awst —Robert Herbert Mills-Roberts, pêl-droediwr (bu f. 1935)
30 Awst— Reese J. Llewellyn dyn busnes o Gymru yn America  How Iron & Steel Helped Los Angeles Forge a Modern Metropolis
16 Tachwedd — Syr David Rocyn-Jones, ymarferydd meddygol a Llywydd yr WRU (bu f. 1953)
9 Rhagfyr —John John Evans, newyddiadurwr (bu f. 1942)
dyddiad anhysbys
John Daniel Evans, gwladychwr Patagonia (bu f. 1943) Paul W. Birt (gol.) Bywyd a gwaith John Daniel Evans, El Baqueano. (Gwasg Carreg Gwalch, 2004) ISBN 0-86381-910-9

Marwolaethau
bawd|Clawr Prophwyd y Jubili, un o gylchgronnau Daniel Jones; cyhoeddwyd ym Merthyr Tydful
 3 Ionawr— Dan Jones, cenhadwr Mormon, 51 Williams, D., (1953). JONES, DANIEL (1811 - 1861), cenhadwr gyda'r Mormoniaid. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 16 Awst 2019
 8 Chwefror —Hans Busk, bardd, 89 Henderson, T., & Reynolds, K.  (2004, September 23). Busk, Hans, the elder (1772–1862), scholar and poet. Oxford Dictionary of National Biography adalwyd 17 Awst 2019
 David Hughes (Eos Iâl) Bardd a chyhoeddwr o Edeyrnion, awdur y garol plygain Ar Gyfer Heddiw'r Bore Y Bywgraffiadur Arlein; adalwyd Rhagfyr 2016.
 25 Mawrth — Timothy Davies, clerigwr 
 1 Mai — Frederick Richard West, gwleidydd, 62/63 Williams, William Retlaw The parliamentary history of the principality of Wales, from the earliest times to the present day, 1541-1895
 22 Mehefin — Herbert Watkin Williams-Wynn milwr ac Aelod Seneddol Ceidwadol etholaeth Maldwyn.'Death of Lt Col Herbert Williams Wynn Wrexham Advertiser 28 Mehefin 1862 tud 7 Col 5
 28 Mai — James Henry Cotton, Deon Bangor, 82 
 2 Awst —Anthony Hill, diwydiannwr, 78 
 27 Awst — John Williams (Ab Ithel), hynafiaethydd, 51
 13 Tachwedd — John Robert Pryse (Gweirydd ap Rhys) bardd o Ynys Môn Roberts, E. P., (1953). PRYSE, ROBERT JOHN (‘Gweirydd ap Rhys’; 1807-1889), hanesydd a llenor.   Adferwyd 17 Awst 2019
31 Rhagfyr — Daniel Jones, gweinidog y Bedyddwyr, 74 Daniel Jones - Y Bywgraffiadur Cymreig
dyddiad anhysbys — Robert Edwards, emynydd, 66?

Cyfeiriadau


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru