Ysgol-lys cywasg

Math o blanhigyn, di-flodau, ac un o lysiau'r afu yw Ysgol-lys cywasg (enw gwyddonol: Nardia compressa; enw Saesneg: compressed flapwort). O ran tacson, mae'n perthyn i urdd y Jungermanniales, o fewn y dosbarth Jungermanniopsida.

Mae’r rhywogaeth hon i’w chanfod yng Nghymru.

Mae'n tyfu mewn lleoedd asidig gwlyb ar greigiau a cherrig mewn nentydd ac afonydd byw, ac weithiau mewn tywod a graean.

Disgrifiad
Yn tyfu mewn clustogau neu fatiau tenau, gyda choesynau codi i fyny, neu'n brostad ac weithiau'n ffurfio tyweirch helaeth. Mae'r dail fel arfer wyrdd tywyll mewn safleoedd cysgodol, ond gallant fod yn goch neu'n goch tywyll neu hyd yn oed yn borffor tywyll, tywyll mewn safleoedd mwy agored. Mae'r egin, fel arfer, yn 1–2 mm o led (i'w weld o'r ochr), a 1–2 cm o hyd, ond gallant fod hyd at 15 cm yn yr ucheldir. Mae'r dail yn grwm ac yn aml yn lletach nag yn hir (3 mm o led a hyd at 1.8 mm o hyd).rbg-web2.rbge.org.uk; adalwyd 25 Hydref 2019.

Llysiau'r afu

Planhigion anflodeuol bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term "lysiau'r afu" am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.Raven, Peter H.; Ray F. Evert & Susan E. Eichhorn (1999) Biology of Plants, W. H. Freeman, Efrog Newydd. Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Cyfeiriadau

Categori:Jungermanniales
Categori:Llysiau'r afu a geir yng Nghymru