Charles Heath (argraffydd)

Awdur, cyhoeddwr, argraffydd a llyfrwerthwr o Gymro oedd Charles Heath (Ebrill 1761 –7 Ionawr 1831).

 Cefndir 
Ganwyd Heath yn Hurcott ger Kidderminster, Swydd Gaerwrangon. Dydy union ddyddiad ei eni ddim yn hysbys ond cafodd ei fedyddio ar 16 Ebrill 1761 yn Kidderminster.Familysearch Bedydd Charles Heath 1761 adalwyd 18 Medi 2019 Roedd yn blentyn i Charles Heath perchennog melin bapur a Margaret Mountford ei wraig. Cafodd ei addysgu mewn ysgol yn Hartelbury, Swydd Gaerwrangon cyn mynd yn brentis i argraffydd yn Nottingham.

 Gyrfa 
Ym 1791 symudodd i Drefynwy lle sefydlodd ei wasg ei hun ar Sgwâr Agincourt, roedd yn gwneud gwaith argraffu cyffredinol a hefyd yn ysgrifennu, argraffu, cyhoeddi a gwerthu llyfrau topograffig am Sir Fynwy.

Ymysg y gweithiau cynnar iddo argraffu oedd ail gyhoeddiad o'r llyfr Lamentable News out of Monmouthshire in Wales: containing the most wonderful and most fearful accidents of the great overflowing of waters in the saide Countye, drowning infinite numbers of Cattell of all kinds as sheepe, oxen, kine, and horses, with others, together with the losse of many men, women, and children, and the submersion of XXVI. Parishes in January, 1607 gwaith prin a oedd yn rhoi disgrifiad gweddol gyfoes am lifogydd Môr Hafren, 1607.

Roedd ei gyhoeddiadau o dan ei awduraeth ei hun yn cynnwys:Journal of the Welsh Bibliographical Society; Cyfrol 1, Rhif. 5, Mehefin 1913; ' Notes on Charles Heath, of Monmouth: Author, Printer, and Publisher, circa. 1788-1831 adalwyd 18 Medi 2019

 An Account of the Presentation of Colors to the Monmouth Volunteers by Her Grace the Duchess of Beaufort, in the year 1799
 An Account of Tintern Abbey
 The Excursion down the Wye from Ross to Monmouth
 Wilton and Goodrich Castles, Courtfield, New Weir, the Swift family, with Memoirs of The Man of Ross
 Historical and Descriptive Accounts of the Town and Castle of Chepstow 
 A Discriptive Account of Ragland Castle
 The Kymin Pavilion, Beauleau Grove The Naval Temple and Buckstone, with an account of Lord Nelson's visit to Monmouth
 A History of the Town of Monmouth

Nid oes lawer o werth llenyddol i lyfrau Heath, ond yn eu dydd buont yn foddion i ddatblygu busnes ymwelwyr Sir Fynwy a dyffryn Gwy. Bellach maent yn cael eu cyfrif yn gofnodion o wybodaeth hanesyddol byddai wedi mynd ar ddifancoll pe na bai wedi eu cyhoeddi a, gan hynny, o werth hanesyddol amhrisiadwy.

Gwasanaethodd Heath fel maer cyngor tref Trefynwy am y ddwy flynedd 1819 a 1820.

 Teulu 
Priododd gwraig o'r enw Elizabeth, bu hi farw ym 1848  cawsant fab a dwy ferch. Boddodd y mab wrth nofio yn afon Gwy ym 1808.

 Marwolaeth 
Bu farw yn Nhrefynwy yn 69 mlwydd oed  a chladdwyd ei weddillion ym mynwent Eglwys Prior y Santes Fair.

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 1761
Categori:Marwolaethau 1830
Categori:Llenorion y 18fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Argraffwyr o Gymru
Categori:Cyhoeddwyr o Gymru
Categori:Prosiect WiciLlên