Jess Fishlock

Mae Jessica Anne Fishlock (ganwyd 14 Ionawr 1987 yng Nghaerdydd) yn chwaraewr pêl-droed o Gymru. Mae wedi chwarae i sawl tîm ryngwladol ar lefel clwb ac i dîm merched Cymru. Hi yw'r chwaraewr gyntaf (dyn neu fenyw) i ennill 100 cap i dîm cenedlaethol Cymru.https://llyw.cymru/gwobrau-dewi-sant/jess-fishlock-mbe

Gyrfa
Dechreuodd ei gyrfa broffesiynol yn Clwb Pêl-droed Menywod CPD Dinas Caerdydd a chwaraeodd yno, gyda thaith fer i dîm Newport Strikers, tan 2007. Yna cwblhaodd Fishlock dymor ar gyfer Clwb Pêl-droed Academi Bryste a symud yn 2008 i'r Iseldiroedd i chwarae yn y brif adran, yr Eeredevisie, i AZ Alkmaar. Enillodd y bencampwriaeth ddwywaith gydag Alkmaar.

Yn 2011, dychwelodd Fishlock i Fryste i chwarae yn yr FA WSL newydd ei ffurfio. Ym mis Tachwedd 2012, ymunodd â Melbourne Victory, tîm Cynghrair menywod Awstralia.

Yn gynnar yn 2013, cafodd ei llogi fel "asiant rhydd", fel y'i gelwir, ar gyfer NWSL oedd newydd ei sefydlu gan Seattle. Rhoddodd ei ymddangosiad cyntaf yn y gynghrair i Fishlock ar 14 Ebrill 2013 yn erbyn y Chicago Red Stars, fe sgoriodd ei gôl gyntaf yn NWSL ar 21 Ebrill yn erbyn Portland Thorns FC. Yn ystod haf 2013, dychwelodd i wledydd Prydain a llofnodi cytundeb benthyciad tri mis gyda CPDM Glasgow City,  Ar gyfer tymor 2013/14 Cynghrair W Awstralia dychwelodd, hefyd ar fenthyg, yn ôl i Melbourne Victory ac enillodd y bencampwriaeth yno ar ddiwedd y tymor.

Ar gyfer tymor 2014/15 y Bundesliga Fishlock menywod a fenthycwyd i'r FFC 1af Frankfurt, ond dychwelodd fel y cytunwyd cyn diwedd y tymor i Seattle. Yn ystod y ddwy flynedd ganlynol, treuliodd amser chwarae rhydd NWSL yn Melbourne City FC yng Nghynghrair W Awstralia. Yn 2015/16 enillodd ei hail Bencampwriaeth Awstralia. Y flwyddyn ganlynol, roedd hi'n weithgar i ddechrau fel cyd-hyfforddwr a symudodd ym mis Ionawr 2017 tan ddiwedd y tymor i fod yn chwaraewr-hyfforddwr dros dro i'r tîm.Melbourne City FC Confirms Interim Coaching Mandates , melbournecityfc.com.au (englisch). Adalwyd 6 Ionawr 2017.

Tîm Cenedlaethol
Chwaraeodd Fishlock ei gêm gyntaf i'r tîm D-19 pan oedd on 16 oed. Wedi capteinio'r tîm D-19 galwyd hi i'r tîm cenedlaethol uwch gan chwarae ei gêm gyntaf yn erbyn tîm y Swistir yn 2006.

Mae Fishlock yn chwarae i dîm cenedlaethol Cymru a chymryd rhan ymhlith eraill yng Nghwpanau Algarve 2009, 2011, 2012 a 2013. Ar 5 Ebrill 2017, gwnaeth ei 100fed gêm ryngwladol mewn buddugoliaeth o 3-1 dros Ogledd Iwerddon fel y Gymraes neu Gymro cyntaf.faw.cymru: „Wales Women's Squad Announced for Northern Ireland Friendlies“faw.cymru: „Victory and a goal for Fishlock on appearance 100“ 

Hi yw'r chwaraewr (benywaidd neu wrywaidd) sydd wedi ennill y fwyaf o gapiau dros Gymru. Yn Ngorffennaf 2024 daeth yn brif sgoriwr Cymru wedi iddi sgorio gôl rhif 45 dros ei gwlad. Roedd hyn yn torri record Helen Ward sydd â 44 o goliau.

Cyn ymgyrch Cymru ym Mhencampwriaeth Ewros y Merched UEFA 2025, dadorchuddiwyd murlun newydd ym Mharc Pêl-droed Y Sblot, Caerdydd. Roedd Fishlock yn falch i weld y murlun wedi ei beintio yn ei thref enedigol. Dyma'r murlun cyntaf hyd cae pêl-droed o chwaraewr benywaidd yn Ewrop.

Hi yw'r fenyw hynaf erioed i sgorio ym mhencampwriaethau Ewrop y menywod, pan oedd yn 38 oed, wedi iddi sgorio yn erbyn Ffrainc yn ystod Euro 2025.

Cyhoeddodd ei ymddeoliad o bêl-droed rhyngwladol ar 15 Hydref 2025. Roedd ei gêm olaf ar 25 Hydref 2025 pan chwaraeodd Cymru yn erbyn Awstralia yn Stadiwm Dinas Caerdydd.

Bywyd personol
Ganed Fishlock yng Nghaerdydd i Kevyn a Sharon Fishlock. Mae ganddi ddau frawd a thair chwaer. Magwyd hi yn ardal Llanrhymni yn ochr ddwyreiniol Caerdydd a mynychodd Ysgol Uwchradd yr Eglwys yng Nghymru Teilo Sant. Nododd fel roedd bechgyn a merched wedi eu gwahanu i raddau helaeth yn yr ysgol a bod hynny yn esgus i rai galw enwau arni gan fod ganddi wallt cwta fel bachgyn.https://www.walesonline.co.uk/sport/football/football-news/being-jess-fishlock-woman-who-17029371 Fel plentyn, dechreuodd chwarae pêl-droed gyda'i chwaer cyn ymuno â thîm merched Dinas Caerdydd pan oedd yn 7 oed. Yn ddiweddarach chwaraeodd i'r Newport Strikers yng Nghasnewydd.

Mae wedi trafod anghysondeb ac anghyfartaledd rhwng sut mae chwaraewyr gwyraidd a benywaidd yn cael eu trin. Yn 2019 postiodd lun ar Twitter yn dathlu'r ffaith bod menywod tîm Cymru yn gwisgo crysau gyda'u henwau arnynt, am y tro cyntaf. Nododd y sylwad gyda'r llun, "What a moment. To many this step for us is a step they probably don’t understand. But for us - a long 12 years of fighting and we finally have our names on our shirt."https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/jess-fishlock-words-balancing-life-16743381 Yn 2024 dywedodd ei bod yn siomedig o dderbyn sylwadau anfriol ar X yn dilyn torri record sgorio dros dîm Cymru.

Sylweddodd pan oedd yn 12 oed ei bod yn hoyw a dioddefodd fwlio a dirmyg yn Ysgol Telo Sant oherwydd hynny. Dywedodd bod y cyfnod yma yn "uffern ar y ddaear".https://www.bbc.co.uk/sport/wales/47093685 Mae hi bellach yn cael ei hystyried yn eicon a ffigwr o ddylanwad bositif wrth ddelio gydag achosion hoyw yng Nghymru a thu hwnt.

Anrhydeddau
Derbyniodd anrhydedd MBE am "wasanaethau i bêl-droed menywod a'r gymuned LBGT" yn Rhagfyr 2018.https://www.faw.cymru/en/news/jess-fishlock-receives-mbe/ Enwebwyd hi hefyd am Wobr Dewi Sant yn 2019 yn categori 'Chwaraeon'.

Cyflawniadau
 2008/09, 2009/10: Ennill pencampwriaeth yr Iseldiroedd gydag AZ Alkmaar.
 2013/14: Ennill Pencampwriaeth Awstralia gyda Melbourne Victory.
 2015/16, 2016/17: Ennill Pencampwriaeth Awstralia gyda Melbourne City FC.

Dolenni

 Archif Proffil chwaraewr Cymru (archived)
 Proffil chwaraewyr Seattle Reign FC 
 proffilm fideo Seattle Reign
 Twitter @JessFishlock

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1987
Categori:Pêl-droedwyr benywaidd o Gymru
Categori:Pêl-droedwyr benywaidd rhyngwladol Cymru
Categori:Pobl o Gaerdydd