1845 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1845 i Gymru a'i phobl.

 Deiliaid 
 Tywysog Cymru - Albert Edward 
 Tywysoges Cymru - yn wag

 Digwyddiadau 
bawd|Gorsaf Reilffordd Caergybi
 1 Mawrth - Mae'r gwaith yn cychwyn ar adeiladu Rheilffordd Caer a Chaergybi; Robert Stephenson yw prif beiriannydd y prosiect. 
 2 Awst - Lladd 26 o ddynion mewn damwain lofaol yng Nghwmbach, Aberdâr.
 union ddyddiad yn anhysbys 
 Thomas Gee yn etifeddu busnes argraffu ei dad.
 Daw Henry Hussey Vivian yn rheolwr ar Waith Toddi'r Hafod.

 Celfyddydau a llenyddiaeth 
bawd|Penri Williams
 Llyfrau newydd 

 Daniel Evans (Daniel Ddu o Geredigion) — Galar-Cerdd ar Farwolaeth William Bruce Knight, Deon Llandaf
 John Jones (Idrisyn) — Yr Esboniad Beirniadol
 John Mills (Ieuan Glan Alarch) — Y Beirniadur Cymreig
 Samuel Prideaux Tregelles — Hebrew Reading Lessons

 Cerddoriaeth 

 Rosser Beynon — Telyn Seion Griffith, R. D., (1953). BEYNON, ROSSER (‘Asaph Glan Tâf’; 1811 - 1876), cerddor. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 7 Awst 2019
 Casgliad o Hymnau 
 John Ambrose Lloyd — Y Ganaan Glyd Griffith, R. D., (1953). LLOYD, JOHN AMBROSE (1815-1874), cerddor. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 7 Awst 2019

 Peintiadau 
 Thomas Brigstocke yn arddangos ei baentiad o General Nott gerbron y Frenhines Victoria.
Penry Williams yn paentio'r portread o Charlotte Guest.

Y wasg 
 Lewis Edwards yn sefydlu'r cylchgrawn Y Traethodydd. 
 Mae'r cyfnodolyn  Y Trysorfa yn cael ei sefydlu.

 Genedigaethau 
bawd|Amy Dillwyn gyda Harry ei brawd
 1 Ionawr - Francis Jayne, Pennaeth Coleg Dewi Sant, Llanbedr Pont Steffan, ac Esgob Caer (bu farw 1921) Ellis, T. I., (1953). JAYNE, FRANCIS JOHN (1845 - 1921), esgob. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 15 Awst 2019
 19 Chwefror - Harriet Mason, arolygydd cyfraith y tlodion (bu farw 1932) 
 24 Chwefror - Alfred Lewis Jones, perchennog busnes llongau (bu farw 1909)  Griffiths, G. M., (1953). JONES, Syr ALFRED LEWIS (1845 - 1909);. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 15 Awst 2019
 16 Mai - Amy Dillwyn, gwraig fusnes a nofelydd (bu farw 1935) Painting, D.  (2004, September 23). Dillwyn, (Elizabeth) Amy (1845–1935), novelist and businesswoman. Oxford Dictionary of National Biography Adferwyd 15 Awst 2019
 21 Mehefin - Samuel Griffith, Prif Weinidog Queensland (bu farw 1920) Stephens, J. O., (1953). GRIFFITH, Syr SAMUEL WALKER (1845 - 1920), barnwr yn Awstralia, etc.,. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 15 Awst 2019
 10 Hydref - Timothy Richard, cenhadwr (bu farw 1919) Evans, E. W. P., (1953). RICHARD, TIMOTHY (1845 - 1919), ‘Un o'r cenhadon mwyaf a anfonwyd gan unrhyw ran o'r Eglwys Gristionogol i China’. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 15 Awst 2019

 Marwolaethau 

 1 Ionawr - Syr William Nott, arweinydd milwrol, 62  
 26 Ionawr - Peter Jones (Pedr Fardd), bardd, 69 Looker, R., (1953). JONES, PETER (‘Pedr Fardd’; 1775 - 1845), bardd ac emynydd. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 15 Awst 2019
 16 Hydref - Martha Llwyd, bardd, 79 E. Wyn James, "Merched a'r Emyn yn Sir Gâr", Barn, 402/3 (Gorffennaf/Awst 1996), tud.29

 Cyfeiriadau 


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru