1846 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1846 i Gymru a'i phobl.

 Deiliaid 
 Tywysog Cymru - Albert Edward 
 Tywysoges Cymru - yn wag

 Digwyddiadau 
 14 Ionawr - 35 o ddynion yn cael eu lladd mewn damwain lofaol yn y  Rhisga.
 Mawrth - Mae araith gan William Williams, AS Coventry, ar bwnc addysg a’r Gymraeg yn arwain at gomisiynu adroddiad y Llyfrau Gleision. 
 27 Mehefin - Thomas Frankland Lewis yn cael ei ddyrchafu'n farwnig.Williams, D., (1953). LEWIS, Syr THOMAS FRANKLAND (1780 - 1855), gwleidyddwr. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 15 Awst 2019 
 1 Awst - Agor rheilffordd Aberdâr. 
 3 Awst - Mary Cornelia Edwards o Blas Machynlleth yn priodi George Vane-Tempest, 5ed Ardalydd Londonderry. 
 Hydref - Mae pont newydd dros Afon Tywi yn Llandeilo  yn cwympo wrthi gael ei hadeiladu.
 Agorwyd pont haearn bwrw newydd Pont Llandinam  yn Sir Drefaldwyn. 
 Agorwyd Pier Biwmares.
 Sefydlir Cymdeithas Hynafiaethau Cymru gan Harry Longueville Jones a John Williams (Ab Ithel) ac mae'n lansio ei gyfnodolyn Archaeologia Cambrensis.

 Celfyddydau a llenyddiaeth 
bawd|Gutyn Padarn
 Llyfrau newydd 

 Griffith Edwards (Gutyn Padarn) - Gwaith Prydyddawl Parry, T., (1953). EDWARDS, GRIFFITH (’ Gutyn Padarn’; 1812 - 1893), offeiriad, bardd, a hynafiaethydd. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 15 Awst 2019
 Daniel Silvan Evans - Telynegion
 Syr Samuel Rush Meyrick - Heraldic Visitations of Wales and Part of the Marches between the years 1586 and 1613...
 William Morgan (Gwilym Gelli-deg) - Cerbyd Awen
 Y Salmydd Cenedlaethol (casgliad o emynau)

 Genedigaethau 
bawd|Mair Eifion
 8 Ionawr - Henry Bracy, tenor (bu f. 1917) Tony Mills, 'Bracy, Henry (1841–1917)', Australian Dictionary of Biography, National Centre of Biography, Australian National University  Adferwyd 15 Awst 2019
 1 Hydref - John Cadvan Davies, gweinidog a bardd (bu f. 1923) Davies, E. T., (1953). DAVIES, JOHN CADVAN (‘Cadvan’; 1846 - 1923), gweinidog Wesleaidd. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 15 Awst 2019
 17 Hydref - Mary Davies (Mair Eifion), bardd (bu f. 1882) Lewis, I., (1953). DAVIES, MARY (‘Mair Eifion’; 1846 - 1882), bardd. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 15 Awst 2019
 24 Tachwedd - Tom Hurry Riches, peiriannydd locomotif stêm (bu f. 1911) The Whitworth Society. 'The Whitworth Register', 2008, t.46
 6 Rhagfyr - James Charles, diwinydd (bu f. 1920) Davies, T. E., (1953). CHARLES, JAMES (1846 - 1920), gweinidog Annibynnol a diwinydd. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 15 Awst 2019
 28 Rhagfyr - William Frost, telynor (bu f. 1891) Griffith, R. D., (1953). FROST, WILLIAM FREDERICK (1846 - 1891), telynor. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 15 Awst 2019
 3 Awst - Samuel M. Jones, Maer Toledo, Ohio (bu f. 1904) Ohio History Samuel M. Jones  Adferwyd 15 Awst 2019

 Marwolaethau 

 28 Mawrth - Daniel Evans (Daniel Ddu o Geredigion), bardd, 53 Jones, D. G., (1953). EVANS, DANIEL (‘Daniel Ddu o Geredigion’; 1792 - 1846), offeiriad a bardd. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 15 Awst 2019
 29 Gorffennaf - John Owens, cymwynaswr addysgol, 55 Clapp, B.  (2004, September 23). Owens, John (1790–1846), merchant and philanthropist. Oxford Dictionary of National Biography Adferwyd 15 Awst 2019
 3 Rhagfyr - Daniel Jones, cenhadwr, 33 Evans, E. L., (1953). JONES, DANIEL (1813 - 1846), cenhadwr ar ran y Methodistiaid Calfinaidd ar Fryniau Khassia, India;. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 15 Awst 2019
 Dyddiad anhysbys
 William Jones - Gweinidog y Bedyddwyr Albanaidd, 83 Jones, J. I., (1953). JONES, WILLIAM (1762 - 1846), gweinidog Bedyddwyr Albanaidd, golygydd, ac awdur. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 25 Maw 2020

 Cyfeiriadau 


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru