1805 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1805 i Gymru a'i 'phobl'

 Deiliaid 
bawd|Aberaeron
bawd|Geiriadur Charles
bawd|Hugh Tegai
bawd|William Paley
 Tywysog Cymru - Siôr (Siôr IV yn ddiweddarach) 
 Tywysoges Cymru - Caroline o Brunswick

 Digwyddiadau 
 Alban Thomas Jones-Gwynne yn adeiladu tref Aberaeron.
 26 Tachwedd – Agorir Traphont Ddŵr Pontcysyllte ar Gamlas Ellesmere y talaf a'r hiraf ym Mhrydain, gan gwblhau cangen Llangollen y gamlas.

 Celfyddydau a llenyddiaeth 

 Llyfrau newydd 
Thomas Charles – Y Geiriadur YsgrythurawlTheophilus Jones - History of the County of Brecknock, vol. 1
Titus Lewis - A Welsh — English Dictionary, Geiriadur Cymraeg a SaesnegRobert Southey - Madoc (cerdd)

Cerddoriaeth
Edward Jones (Bardd y Brenin) yn symud i fyw i St James's Palace.

 Celfyddydau gweledol 
 Mae'r arlunydd tirlun dyfrlliw o Loegr David Cox yn gwneud ei daith gyntaf yng Nghymru.

 Genedigaethau 

13 Rhagfyr - Robert Griffiths, peiriannydd a dyfeisiwr (bu f. 1883) Griffiths, G. M., (1953). GRIFFITHS, ROBERT (1805 - 1883), peiriannydd a dyfeisydd. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 17 Awst 2019
19 Rhagfyr - John David Edwards, emynydd (bu f. 1885) Griffith, R. D., (1953). EDWARDS, JOHN DAVID (1805 - 1885), offeiriad a cherddor. Y Bywgraffiadur Cymreig.. Adferwyd 17 Awst 2019dyddiad anhysbys''
Evan Davies, cenhadwr (bu f. 1864) Evans, E. L., (1953). DAVIES, EVAN (1805 - 1864), cenhadwr o dan Gymdeithas Genhadol Llundain, gweinidog gyda'r Annibynwyr, ac awdur amryw lyfrau. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 17 Awst 2019
Hugh Hughes (Tegai), awdur (bu f. 1864)Evans, D. T., (1953). HUGHES, HUGH (‘Tegai’; 1805 - 1864), gweinidog Annibynnol. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 17 Awst 2019
 Evan Owen (Allen) bardd a llenor Roberts, Thomas Rowland; Eminent Welshmen a short biographical dictionary of Welshmen who have attained distinction from the earliest times to the present; Caerdydd 1908 
John William Thomas (Arfonwyson), Mathemategydd (bu f. 1840) Jenkins, R. T., (1953). THOMAS, JOHN WILLIAM (‘Arfonwyson’; 1805 - 1840), mathemategwr. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 17 Awst 2019

 Marwolaethau 

26 Chwefror - Isaac Price, bardd  
 15 Ebrill - Mary Morgan, morwyn, 16 (wedi ei ddienyddio trwy grogi, am ladd ei phlentyn newydd-anedig)
 25 Mai William Paley, diwinydd, academydd ac athronydd Crimmins, J.  (2008, January 03). Paley, William (1743–1805), theologian and moralist. Oxford Dictionary of National Biography. Adferwyd 17 Awst 2019
 Awst - Ann Griffiths, bardd ac emynydd, 29  Roberts, G. M., (1953). GRIFFITHS, ANN (1776 - 1805), emynyddes Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 17 Awst 2019
 25 Tachwedd - Jonathan Hughes, bardd, 84 Parry, T., (1953). HUGHES, JONATHAN (1721 - 1805), bardd Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 17 Awst 2019
3 Rhagfyr – Walter Churchey, cyhoeddwr, bardd a chyfreithiwr Walter Churchey - Y Bywgraffiadur Cymreig

Cyfeiriadau


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru