1853 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon yn sôn am arwyddocâd arbennig y flwyddyn 1853 i Gymru a'i phobl.

 Deiliaid 

 Tywysog Cymru - Albert Edward 
 Tywysoges Cymru - yn wag

 Digwyddiadau 

 23 Ionawr - Mae chwe aelod o griw bad achub y Rhyl yn cael eu boddi pan fydd cwch yn troi drosodd.
 11 Tachwedd - Rhoddir cymeradwyaeth i agor llinell Rheilffordd Dyffryn-nedd o Gelli Tarw i Merthyr Tudful, a ohiriwyd ar sail diogelwch. 
 dyddiad anhysbys 
 Mae David Williams (Alaw Goch) yn agor pwll glo newydd yng Nghwmdâr.
 Mae John Williams (Ab Ithel) yn ffraeo gyda'i ffrind a'i gyd-olygydd Harry Longueville Jones, ac yn ymddiswyddo fel golygydd Archaeologia Cambrensis. 
 Cyhoeddir dau gyfieithiad o Uncle Tom's Cabin : Caban F'Ewyrth Twm gan Hugh Williams (Cadfan) a (fersiwn gryno) Crynodeb o Gaban 'Newyrth Tom gan Thomas Levi neu William Williams o dan y ffugenw Y Lefiad.yn debyg o fod gan Thomas Levi: gweler Journal of the Welsh Bibliographical Society, Cyf. 2, Rhif. 3 Rhagfyr 1918, tud. 115.
 Penodwyd William Roberts (Nefydd) yn asiant De Cymru ar gyfer Cymdeithas Ysgolion Brutanaidd a Thramor. 
 Daw Hugh Owen yn Brif Glerc Comisiwn Cyfraith y Tlodion. 
 Mae Robert Fulke Greville yr ieuengaf yn dychwelyd i'w ystâd deuluol yn Aberdaugleddau.

 Celfyddydau a llenyddiaeth 
bawd|Cerflyn o John Ardalydd Bute gan John Evan Thomas. Sgwar Callaghan, Caerdydd.
 Gwobrau 

 William Thomas (Islwyn) yn ennill ei wobr eisteddfod fawr gyntaf yng Nghefn-Coed-y-Cymer.

 Llyfrau newydd 

 B. B. Woodward - The History of WalesManylion y llyfr yng Nghatalog yr Hathi Trust
W. Downing Evans — The Gwyddonwyson Wreath
John Mills (Ieuan Glan Alarch) — British Jews
Richard Williams Morgan — Raymonde de Monthault, The Lord Marcher
Thomas Rowland — Welsh Grammar
William Spurrell — English-Welsh Dictionary
Isaac Williams — Sermons on the Epistles and Gospels for the Sundays and Holy Days
Benjamin Thomas Williams — Desirableness of a University for Wales

 Cerddoriaeth 

 Mae Robert James (Jeduthyn) yn priodi chwaer ei gyd-gerddor Joseph Parry.

 Celfyddydau gweledol 

 John Evan Thomas - John, Ardalydd Bute - cerflun o'r Ardalydd yn cael ei gastio mewn efydd a'i osod yng Nghaerdydd

 Genedigaethau 
bawd|Cochfarf
 9 Mawrth — Edward Thomas (Cochfarf), gwleidydd lleol, ceidwad y cledd (fu farw 1912)
 20 Awst - Charles Lewis, chwaraewr rygbi (fu farw 1923)
 26 Medi - Godfrey Darbishire, Chwaraewr rygbi rhyngwladol dros Gymru (fu farw 1889)
 27 medi — William Pari Huws, gweinidog a bardd (fu farw 1936)

 Marwolaethau 

 24 Ebrill - Thomas Prothero, perchennog glo, 73 
 27 Ionawr - John Iltyd Nicholl, AS a barnwr, 55

 Cyfeiriadau 


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru