Bysedd cythraul

Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Phallaceae yw'r Bysedd cythraul (Lladin: Clathrus archeri; Saesneg: Devil's Fingers).Gwefan y Bywiadur; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020. 'Y Cincrwyn' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'cingroen' yw 'cincrwyn'. Mae'n llysieuyn drewllyd tebyg i gaws llyffant sy'n tyfu fynychaf ar gloddiau. Defnyddir y gair wethiau am siap pidyn. Mae'r teulu Phallaceae yn gorwedd o fewn urdd y Phallales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Awstralia, Asia a Gogledd America. Fe'i ceir hefyd yn Seland Newydd.   



Ffyngau
Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6 Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg  μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Phallaceae 
Mae gan Bysedd cythraul ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

 rhywogaeth enw tacson delwedd

Gweler hefyd
Rhestr Goch yr IUCN
Llên Natur

Cyfeiriadau

Categori:Phallales
Categori:Y Cincrwyn
Categori:Ffyngau Seland Newydd
Categori:Ffyngau Awstralia
Categori:Ffyngau Asia
Categori:Ffyngau Ewrop
Categori:Ffyngau Gogledd America