Tonkatsu

Pryd o fwyd Japaneaidd yw , sy'n cynnwys cytled cig moch mewn briwsion bara, wedi'i ffrio'n dwfn / cig moch tempura. Mae'n angen torri canol cefn y mochyn yn dafelli 2-3 centimetr o drwch, eu gorchuddio â panko (briwsion bara), eu ffrio mewn olew, ac yna eu rhoi ar y plât gyda gyda saws 'Worcestershire' o Japan, reis a salad llysiau (bresych yn bennaf). Y ddau brif fath yw ffiled a lwyn.

 Geirdarddiad 
Mae'r gair tonkatsu yn gyfuniad o'r gair Sino-Japaneaidd ton () sy'n golygu "mochyn", a katsu (), sy'n ffurf fyrrach o katsuretsu ( ), trawslythreniad o'r gair Saesneg 'cutlet', a oedd eto'n deillio o'r gair Ffrangeg '', sy'n golygu "torri cig".

 Hanes 
Gwreiddiodd Tonkatsu yn Japan yn y 19g. Cig eidion oedd katsuretsu cynnar fel rheol; a dyfeisiwyd y fersiwn cig moch yn Japan ym 1899 mewn bwyty o'r enw Rengatei yn Tokyo . Yn wreiddiol, fe'i hystyriwyd yn fath o yōshoku - fersiynau Japaneaidd o fwyd Ewropeaidd a ddyfeisiwyd ar ddiwedd y 19g a dechrau'r 20g - ac fe'i galwyd yn katsuretsu neu'n katsu.

Cafodd ei alw'n 'Pork katsuretsu,' 'Porky katsuretsu' a 'Tonkatsu', ond dim ond ar ôl 1959 defnyddiwyd yr enw 'Tonkatsu'.

 Paratoi ac amrywiadau 
bawd|Brechdan tonkatsu (katsu sando)
Gellir ddefnyddio naill ai  neu ; mae'r cig fel arfer yn cael ei halltu, yna ychwanegu pupur, ei orchuddio'n ysgafn mewn blawd, ei orchuddio mewn wy wedi'i guro, ac yna ei orchuddio â  (briwsion bara), cyn cael ei ffrio'n ddwfn.

Yn gyffredinol rhoddir Tonkatsu ar blât gyda bresych wedi'i falu. Mae'n cael ei fwyta'n fwyaf aml gyda math o saws brown trwchus o'r enw saws tonkatsu neu  (saws),  (mwstard), ac efallai sleisen o lemwn. Fel arfer rhoddir ar blât gyda reis, cawl miso a  a'i fwyta gyda gweillen fwyta (chopsticks). Weithiau byddai'n cael ei fwyta gyda  a  wedi ei gratio yn lle'r saws tonkatsu.

bawd|Cyri katsu
bawd| Bwyty tonkatsu "Katsuya" yn Roppongi, Minato, Tokyo, Japan 
Mae Tonkatsu hefyd yn boblogaidd fel llenwad brechdan (katsu sando), neu wedi ei fwyta gyda cyri Japaneaidd (katsu karē). Weithiau mae Tonkatsu yn cael ei fwyta gydag wy mewn fowlen fawr o reis fel katsudon.

Yn Nagoya a'r ardaloedd cyfagos, mae miso katsu, tonkatsu wedi'i fwyta gyda saws wedi'i seilio ar hatchō miso, yn arbenigedd.

Gellir gwneud amrywiadau ar tonkatsu trwy frechdanu cynhwysyn fel caws neu ddeilen shiso rhwng y cig, cyn ei orchuddio â bara a'i ffrio. Weithiau caiff konnyaku ei frechdanu yn y cig fel pryd calori isel.

Mae sawl amrywiad o tonkatsu yn amnewid y cig moch am cynhwysyn arall:

 Katsu cyw iâr () neu Tori katsu ( ), sy'n defnyddio cyw iâr yn lle cig moch. Mae'n aml yn ymddangos mewn ciniawau o Hawaii. 
 Menchi-katsu () neu minchi katsu (  katsu mins), yn defnyddio cig mins mân. 
 Hamu katsu ( katsu ham), yn amnewid cig moch am ham. Mae fel arfer yn cael ei ystyried yn ddewis rhatach na tonkatsu. 
 Gyū katsu (  katsu cig eidion), a elwir hefyd yn bīfu katsu, yn amnewid cig moch am cig eidion. Mae'n boblogaidd yn rhanbarth Kansai o amgylch Osaka a Kobe.

Gelwir pryd o fwyd tebyg i tonkatsu, ond gyda chynhwysion heblaw am cig moch, cig eidion, neu gyw iâr, yn furai (ffrio), nid katsu (cwtled). Mae hwn yn cynnwys aji-furai (macrell wedi'i ffrio) ac ebi-furai (corgimwch wedi'i ffrio).

 Cyfeiriadau 

Categori:Cig mochyn
Categori:Coginiaeth Japan