Ceffyl pwmel

bawd|220px|Marius Urzică ar y Ceffyl Pwmel
Mae'r ceffyl pwmel (hefyd ceffyl gymnasteg) yn gyfarpar a champ gymnasteg artistig. Yn draddodiadol, dim ond gymnastwyr gwrywaidd sy'n ei ddefnyddio. Gwnaethpwyd yn  wreiddiol o ffrâm fetel gyda chorff pren a gorchudd lledr, mae gan geffylau pwmel modern gorff metel wedi'i orchuddio â rwber ewyn a lledr, gyda dolenni plastig (neu "pwmel"). Mae'n un brif gampau gymnasteg mewn cystadlaethau fel y Gemau Olympaidd.

Hanes
bawd|Y ceffyl pwmel hynaf sydd wedi goroesi y dywedir i Jahn berfformio gydag ef. Llun o 1931
de|thumb|250px|Alberto Braglia
Datblygwyd y ceffyl pommel ganrifoedd yn ôl fel ceffyl artiffisial a ddefnyddid gan filwyr i ymarfer mowntio a disgyn. Credir bod Alecsander Fawr wedi defnyddio dau. [1] Felly yn y marchfilwyr yr Ymerodraeth Rufeinig ac yn yr Oesoedd Canol ar gyfer hyfforddi sgiliau marchog.

Dysgwyd yr ymarferion hyn hefyd yng nghyd-destun gwersi ffensio mewn prifysgolion ac ysgolion addysg gyffredinol ar gyfer pendefigion; mae hyn wedi cael ei alw, er enghraifft, yn folio.

O dan Friedrich Ludwig Jahn, yr hyn a elwir yn „Turnvater“ ("Tad Gymnasteg"), yna cawsant eu cymryd drosodd i'r grefft gymnasteg a'u datblygu a'u disgrifio ymhellach yn unol â hynny. Galwodd Jahn yr ymarferion yn Schwingen ("siglo") a'r ddyfais yna'n Schwingel "(siglydd"). Mae'r Bock a ddefnyddir ar gyfer ymarferion cysylltiedig hefyd yn dyddio o amser Jahn.

Roedd camp y Ceffyl Pwmel yn rhan o Gemau Olympaidd yr Haf 1896, sef y Gemau Olympaidd fodern gyntaf a gynhalwiyd yn Athen. Enillwyd y fedal aur gyntaf gan Louis Zutter o'r Swistir.https://archive.org/details/resultsofearlymo00mall

Etymoleg
Ystyr pwmel yw darn ar gyfarpar sy'n arbed person neu law rhag llithro. Disgrifir fel "bwlyn ar garn cleddyf etc, corf flaen cyfrwy hefyd yn drosiadol a ffigurol" http://geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html Daw i'r Gymraeg o'r Ffrangeg drwy'r Saesneg ac hystyr wreiddiol yw "afal bychan" yn y Ffrangeg.

Dimensiynau
Cyhoeddir mesuriadau o'r cyfarpar gan Fédération Internationale de Gymnastique (FIG) yn y pamffled Apparatus Norms.
Uchder o'r wyneb uchaf i'r llawr: 115 centimetr ± 1 centimetr 
Hyd ar y brig: 160 centimetr ± 1 centimetr 
Hyd ar y gwaelod: 155 centimetr ± 1 centimetr 
Lled ar y brig: 35 centimetr ± 1 centimetr 
Lled ar y gwaelod: 30 centimetr ± 1 centimetr 
Uchder y pwmeli: 12 centimetr ± 0.5 centimetr 
Pellter rhwng y pwmeli: 40 centimetr - 45 centimetr  (addasadwy)

Rwtîn
Mae ymarfer ceffyl pwmel nodweddiadol yn cynnwys gwaith coes sengl a choes ddwbl. Yn gyffredinol, mae sgiliau coes sengl ar ffurf siswrn. Gwaith coes dwbl, fodd bynnag, yw prif elfen y digwyddiad hwn. Mae'r gymnastwr yn siglo'r ddwy goes mewn mudiant cylchol (clocwedd neu wrthglocwedd yn dibynnu ar eich dewis) ac yn perfformio sgiliau o'r fath ar bob rhan o'r cyfarpar. Er mwyn gwneud yr ymarfer yn fwy heriol, bydd gymnastwyr yn aml yn cynnwys amrywiadau ar sgil cylchu nodweddiadol trwy droi (angorfeydd a spindles), trwy blannu eu coesau (Fflamau), gosod un neu'r ddwy law ar y pommel neu'r lledr, neu symud i fyny ac i lawr y ceffyl yn gosod ei ddwylo ar y pommel a / neu'r lledr (yn teithio). Daw'r arferion i ben pan fydd y gymnastwr yn perfformio disgyniad, naill ai trwy siglo ei gorff dros y ceffyl neu fynd trwy stand llaw i lanio ar y mat. Mae'r ceffyl pommel, ei elfennau gymnasteg, ac amrywiol reolau i gyd yn cael eu rheoleiddio gan y Cod Pwyntiau.

Mae ceffyl pwmel yn cael ei ystyried yn un o'r digwyddiadau dynion anoddaf. Er y nodir yn dda bod angen adeiladu cyhyrau a thechneg yn benodol ar gyfer pob digwyddiad, mae ceffyl pommel yn tueddu i ffafrio techneg dros gyhyr. Mae hyn oherwydd bod arferion ceffylau yn cael eu gwneud o'r ysgwyddau mewn symudiad pwyso ac nad oes angen symud yn wahanol i ddigwyddiadau eraill. Felly, mae straen a achosir ym mreichiau rhywun yn cael ei leihau sy'n golygu bod angen llai o gyhyr yn y digwyddiad hwn na digwyddiadau fel modrwyau llonydd neu fariau cyfochrog.

Arferion lefel ryngwladol
200px|de|Iván San Miguel, Pencampwriaethau Ewrop, Amsterdam 2007
Dylai trefn ceffylau pommel gynnwys o leiaf un elfen o bob grŵp elfen:
 Siglenni a siswrn coes sengl
 Cylchoedd a fflêr, gyda neu heb, werthydau a standiau llaw
 Cropian ochr a chroes
 Dadfowntio

Sgorio a rheolau
Yn yr un modd â phob digwyddiad yng nghanllawiau Fédération Internationale de Gymnastique, mae ffurflen yn hanfodol i unrhyw drefn lwyddiannus. Ar gyfer ceffyl pommel, mae'r ffurf yn cynnwys cadw'ch traed yn bwyntiedig a'ch coesau'n syth yn ystod y drefn gyfan. Dylai'r gymnastwr gadw ei goesau gyda'i gilydd yn ystod pob elfen, siswrn bodau eithriad, elfennau un coes, a fflachiadau. Mae gymnastwyr hefyd yn cael eu tynnu am beidio â defnyddio tair rhan y ceffyl ac oedi neu stopio ar y cyfarpar. Mae didyniadau hefyd yn berthnasol ar gyfer brwsio a tharo'r cyfarpar.

Yn ôl yr gymnast, Sam Oldham, y Ceffyl Pwmel yw'r caletaf o gampau'r gymnast artistig gan fod pwysau cyson ar y breichiau. Dywed hefyd fod y natur y gamp a'r cyfarpar yn siwtio dynion talach gan bod hyd hirach ar y breichiau yn rhoi lle iddynt chwyrlïo a throelli. Mae eu coesau hirach hefyd yn gwneud ei rwtîn yn fwy urddalol yr olwg.https://www.youtube.com/watch?v=JscRgwXuAis

Gweler hefyd
 Bar llorweddol
 Barrau cyflin
 Barrau anghyflin
 Llofnaid
 Y Cylchoedd
 Trampolîn
 Tumbling

Dolenni
 'Cyflwyniad i'r Ceffyl Pwmel' (Saesneg)

Cyfeiriadau

Categori:Gymnasteg
Categori:Ymarfer corff