Rodolfo Usigli

Dramodydd yn yr iaith Sbaeneg o Fecsico oedd Rodolfo Usigli (17 Tachwedd 1905 – 18 Mehefin 1979).

Ganwyd yn Ninas Mecsico yn fab i Eidalwr a Phwyles. Bu farw ei dad pan oedd Rodolfo yn fachgen, a fe gafodd ei fagu gan ei fam yn ystod cyfnod Chwyldro Mecsico (1910–20). Dioddefodd o nam ar ei olwg, a na lwyddodd i orffen ei addysg yn yr ysgol uwchradd.

Er gwaethaf caledni ei fagwraeth, erbyn y 1940au mi oedd Usigli yn un o'r arloeswyr blaenaf ym myd theatr Mecsico. Mae ei ddramâu El gesticulador (ysgr. 1937, perff. 1947) a Corona de sombra (ysgr. 1943, perff. 1947) yn nodweddiadol o'i ymdrechion i foderneiddio'r theatr genedlaethol ac i fynegi hunaniaeth Fecsicanaidd yn seiliedig ar hanes a symbolau diwylliannol y wlad.

Yn ogystal â'i ddramâu, ysgrifennodd Usigli nofel dditectif seicolegol o'r enw Ensayo de un crimen (1944), a gafodd ei haddasu'n ffilm gan Luis Buñuel yn 1955. Gweithiodd hefyd yn hanesydd llenyddol, academydd, a diplomydd. Bu farw yn Ninas Mecsico yn 73 oed. Danny J. Anderson, "Usigli, Rodolfo (1905–1979)" yn Encyclopedia of Latin American History and Culture (Gale, 2008). Adalwyd ar 28 Gorffennaf 2019.

 Cyfeiriadau 

 Darllen pellach 
 Peter Beardsell, Teatro para caníbales: Rodolfo Usigli y el teatro mexicano (Dinas Mecsico: Siglo Veintiuno Editores, 2002).
 Guillermo Schmidhuber de la Mora, Apología de Rodolfo Usigli: las polaridades usiglianas (Guadalajara: Universidad de Guadalajara, 2005).

Categori:Genedigaethau 1905
Categori:Marwolaethau 1979
Categori:Academyddion yr 20fed ganrif o Fecsico
Categori:Diplomyddion o Fecsico
Categori:Dramodwyr yr 20fed ganrif o Fecsico
Categori:Dramodwyr Sbaeneg o Fecsico
Categori:Hanesyddion llenyddol o Fecsico
Categori:Nofelwyr yr 20fed ganrif o Fecsico
Categori:Nofelwyr Sbaeneg o Fecsico
Categori:Pobl a aned yn Ninas Mecsico
Categori:Pobl fu farw yn Ninas Mecsico
Categori:Ysgolheigion yr 20fed ganrif o Fecsico
Categori:Ysgolheigion Sbaeneg o Fecsico
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr yr 20fed ganrif o Fecsico
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr Sbaeneg o Fecsico