1825 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1825 i Gymru a'i phobl

Digwyddiadau
bawd|Sarn Badrig
 Ionawr Mae'r llong gefnfor trawsatlantig Diamond yn taro Sarn Badrig ger Abermaw ac yn suddo. Arestiwyd tri o bobl leol am ddwyn nwyddau o'r llongddrylliad a chawsant ddirwy o £45.Y Dysgedydd Crefyddol Cyf. IV rhif. 2 - Chwefror 1825 tud 63 -Llongdrylliad
 Adeiladu Y Bont Fawr Pontrhydyfen gan John Reynolds
 Thomas Burgess, Esgob Tyddewi yn cael ei benodi yn Esgob Caersallog a John Banks Jenkinson yn cael ei benodi yn olynydd iddo.
 Chwarel llechi Pantdreiniog, Dyffryn Ogwen yn agor
 Chwarel llechi Brondanw Isa, Llafrothen yn cau

 Celfyddydau a llenyddiaeth 

 Llyfrau newydd 
bawd
 John Brickdale Blakeway a Hugh Owen – A History of Shrewsbury
 Felicia Hemans – The Forest Sanctuary
 John Davies (Brychan) – Y Gog
 Peter Bailey Williams – Tragwyddol Orphwysfa'r Saint
 William Owen  : 
 - Y Drych Bradwriaethol, sef Hanes Brad y Cyllyll Hirion 
 - Hanes Cyflafan neu Ddinystr y Beirdd Cymreig (traethawd buddugol yn eisteddfod Cymreigyddion Caernarfon, 1824)

Cerddoriaeth
Jedediah Richards – Diddanwch y Pererinion

 Celfyddydau gweledol 

Genedigaethau
bawd|Idris Fychan
 15 Ionawr,  Eleazar Roberts - cerddor (bu farw 1912) 
 25 Ionawr, Robert Piercy - peiriannydd sifil (bu farw 1894) 
 14 Chwefror, William Valentine Lloyd - clerigwr, ysgrifennydd y Powysland Club, golygydd (bu farw 1896) 
 17 Mawrth, Robert James (Jeduthyn-)  cerddor (bu farw 1879) 
 5 Mai, Walter David Jeremy - bargyfreithiwr (bu farw 1893) 
 2 Awst, Thomas Rees - gweinidog (MC) (bu farw 1908) 
 12 Hydref, Thomas Levi - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, golygydd (bu farw 1916) 
 26 Rhagfyr, John Jones (Vulcan) - gweinidog Wesleaidd  (bu farw 1889) 
 Dyddiad anhysbys
 John Davies - gweinidog Annibynnol (1904) 
 Henry Dennis - peiriannydd mwynau, perchennog glofeydd, etc. (bu farw 1906) 
 John Jones (Idris Fychan) - crydd a thelynor (bu farw 1887) 
John Williams - clerigwr ac awdur (bu farw 1904) 
 Owen Jones - clerigwr a cherddor (bu farw 1900) 
William Edward Jones - arlunydd (bu f 1877) 
 Hubert Lewis - gŵr y gyfraith  (bu farw 1884) 

Marwolaethau
bawd|Ebenezer Morris
 5 Ionawr, William Griffiths - gweinidog Annibynnol ac athro (g. 1777) 
 12 Chwefror, John Humffreys Parry - Newyddiadurwr a golygydd (g. 1786) 
 16 Chwefror, Robert Pugh - clerigwr Methodistaidd (g. 1749) 
 18 Mawrth, Hugh Maurice - crwynwr, a chopïwr llawysgrifau (g. 1775) 
 16 Ebrill, Hugh Jones, Maesglasau - cyfieithydd ac emynydd (g. 1749) Evans, E., (1953). JONES, HUGH (1749 - 1825), ‘Hugh Jones Maesglasau,’ cyfieithydd ac emynydd. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 4 Maw 2020
 2 Mai, Michael Hughes - diwydiannwr a dyn busnes (g. 1752) 
 9 Mai Henry Davies - gweinidog y Bedyddwyr (g. 1753) 
 22 Mai, John Williams - gweinidog gyda'r Bedyddwyr (g. 1768)  
 9 Mehefin Abraham Rees - gweinidog anghydffurfiol a gwyddoniadurwr (g 1743) 
 10 Awst, Joseph Harris (Gomer) - gweinidog y Bedyddwyr (g. 1773) 
 15 Awst, Ebenezer Morris - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (g. 1769) 
 1 Medi, David Jones - gweinidog yng nghyfundeb yr Iarlles Huntingdon, ieithydd ac awdur (g. 1793) Roberts, R. F., (1953). JONES, DAVID (1793 - 1825), gweinidog yng nghyfundeb yr Iarlles Huntingdon, ieithydd medrus, ac un o awduron Principia Hebraica, 1817. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 4 Maw 2020
 Dyddiad anhysbys
Rolant Eames - cerddor (g. 1750) 
 David Philips - gweinidog gyda'r Undodiaid (g. 1751) 
 James Meyler - gweinidog Annibynnol (g. 1761) Owen, J. D., (1953). MEYLER, JAMES (1761 - 1825), gweinidog Annibynnol. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 4 Maw 2020

Cyfeiriadau


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru

Categori:Prosiect WiciLlên