Goleudy Eilean Glas

Cynlluniwyd Goleudy Eilean Glas gan Thomas Smith ym 1787. Mae’n sefyll ar Sgalpaigh na Hearadh
(Ynys Scalpay), un o’r Ynysoedd Allanol Heledd. Trefnwyd y gwaith o greu sail i’r adeilad gan Capten Alex McLeod, perchennog yr ynys a chyraeddwyd uchder o 7 troedfedd erbyn yr haf. Cyrhaeddodd seiri maen o Gaeredin yn 1788, a chwblhawyd eu gwaith erbyn mis Hydref. Gwnaethpwyd gwaith tu mewn yr adeilad gan y saer coed, Archie McVicar o Ogledd Uist. Ychwanegwyd y llusern ym 1789, a daeth y goleudy’n weithredol ar 10 Hydref 1789.

Adeiladwyd y tŵr presennol gan Robert Stevenson yn 1824, yn codi lefel y tŵr i fod yn 73 troedfedd uwchben y môr. Newidiwyd y llusern i un cylchol yn 1852 ac ychwanegwyd seiren niwl ym 1907, yn weithredol hyd at 1987.

Daith y goleudy’n un awtomatig ym 1978.Gwefan Bwrdd Goleudai’r Gogledd

Cyfeiriadau

Eilean Glas
Categori:Adeiladau ac adeiladwaith yn Ynysoedd Allanol Heledd