Rosa Manus

Ffeminist, swffragét a heddychwr o'r Iseldiroedd oedd Rosa Manus (20 Awst 1881 - 28 Ebrill 1943) sy'n cael ei hystyried yn nodigedig am ymgyrchu dros y bleidlais i ferched.

Fe'i ganed yn ail blentyn allan o saith yn Amsterdam ar 20 Awst 1881 a bu farw yn Ravensbrück. Iddewon cyfoethog oedd ei rhieni, ac roedd ei thad, Henry Philip Manus, yn werthwr tybaco a'i mam, Soete Vita Israël, yn wraig tŷ.

Ymgyrchu
Daeth Manus i gysylltiad â'r mudiad rhyngwladol dros rhoi'r bleidlais i fenywod yn 1908 yng Nghyngres y Gynghrair Ryngwladol ar Ddioddef Menywod (IWSA). Yn y Gyngres ym 1908, cyfarfu a'r swffragét o'r Iseldiroedd, Aletta Jacobs, a'r swffragét Americanaidd, Carrie Chapman Catt, a fyddai'n dod yn gydweithwyr a ffrindiau gydol oes iddi. Datblygodd Catt a Manus berthynas agos iawn.

Yn dilyn Cyngres 1908, daeth Manus yn ysgrifennydd Cymdeithas Iseldiroedd dros Etholfraint Menywod.

Yn 1915, chwaraeodd Manus ran bwysig wrth drefnu Cyngres Ryngwladol y Menywod yn yr Hâg. Yn dilyn hyn, cafodd ei phenodi'n ysgrifennydd Pwyllgor Rhyngwladol y Menywod dros Heddwch Parhaol, a adwaenir yn ddiweddarach fel Cynghrair Rhyngwladol y Merched dros Heddwch a Rhyddid (WILPF).

 Aelodaeth 
Bu'n  aelod o Gynghrair Ryngwladol Menywod dros Heddwch a Rhyddid am rai blynyddoedd.

Yr Ail Ryfel Byd
Cafodd Manus ei alltudio gan y Natsïaid yn 1940 a'i throsglwyddo i wersyll crynhoi Ravensbrück ym mis Hydref 1941. Mae'n debygol iddi farw mewn siambr nwy yn Bernburg ym 1942, ond nid oes tystiolaeth bendant.

Anrhydeddau

Cadw lle i'r bot

Cyfeiriadau

Categori:Ffeministiaid o'r Iseldiroedd
Categori:Genedigaethau 1881
Categori:Marwolaethau 1943
Categori:Merched y 19eg ganrif o'r Iseldiroedd
Categori:Merched yr 20fed ganrif o'r Iseldiroedd
Categori:Swffragetiaid
Categori:Pobl o Amsterdam