Pierre de Fermat

Mathemategydd o Ffrainc oedd Pierre de Fermat (rhwng 31 Hydref a 6 Rhagfyr 1607 "When Was Pierre de Fermat Born?" . Gwefan Mathematical Association of America ; adalwyd 24 Mehefin 2018. Yn aml, rhoddir ei flwyddyn geni fel 1601, ond mae hyn yn anghywir: Klaus Barne, "How old did Fermat become?", NTM: International Journal for History and Ethics of Natural Sciences, Technology and Medicine (cyfres newydd) 8:4 (2001), 209–228. – 12 Ionawr 1665). Fe'i ganwyd yn Beaumont-de-Lomagne,  yn ne-ddwyrain Ffrainc. Roedd yn gyfreithiwr yn Parlement de Toulouse. Cofnododd y rhan fwyaf o'i waith mathemategol mewn llythyrau at ffrindiau, yn aml heb fawr o brawf ffurfiol o'i theoremau. Bu farw yn Castres, de-ddwyrain Ffrainc.

Gwnaeth gyfraniadau pwysig tuag at ddamcaniaeth rhifau ac at greu'r calcwlws gwahaniaethol. Mae'n fwyaf adnabyddus am:

Egwyddor Fermat: Mae pelydryn golau sy'n teithio rhwng dau bwynt yn cymryd y llwybr y gellir ei drosglwyddo yn yr amser byrraf.
Theorem Olaf Fermat: Nid oes unrhyw dri chyfanrif positif , , ac  yn bodloni'r hafaliad  ar gyfer werth cyfanrif o  yn fwy na 2. Ysgrifennodd Fermat nodyn yn 1637 i ddweud ei fod wedi cael prawf dyfeisgar o'r theorem; fodd bynnag, nid tan 1995 y cyhoeddwyd prawf llwyddiannus gan Andrew Wiles.

 Gweler hefyd 
Gwobr Fermat

 Cyfeiriadau 

Categori:Pobl yr 17eg ganrif o Ffrainc
Categori:Genedigaethau 1607
Categori:Marwolaethau 1665
Categori:Mathemategwyr o Ffrainc
Categori:Pobl o Tarn-et-Garonne