Òmnium Cultural

Cymdeithas o bobl gyda'u pencadlys yn Barcelona, Catalwnia, yw Òmnium Cultural a sefydlwyd yn y 1960au i hyrwyddo'r Gatalaneg a diwylliant Catalwnia. Bellach, mae hefyd yn ymwneud â materion cymdeithasol, ac yn 2012 datganodd ei bod o blaid annibyniaeth i Gatalwnia.

Hanes
Daeth Òmnium Cultural i fodolaeth ar 11 Gorffennaf 1961, pan oedd yr unben Francisco Franco wedi gwahardd y defnydd o'r Gatalaneg yn y cyfnod a elwir yn España franquista. Ataliwyd y gymdeithas rhag gweithredu mewn unrhyw fodd yn 1963, ond gweithredodd yn dawel rhwng 1963 a 1967 pan ymladdodd achos mewn llys, a rhoddwyd yr hawl i'r gymdeithas fodoli, unwaith eto.

Daeth unbeniaeth totalitaraidd Franco i ben yn 1975 a sefydlodd Òmnium nifer o wobrau a nawdd cenedlaethol er mwyn hyrwyddo diwylliant Catalanaidd, gan gynnwys Premi d'Honor de les Lletres Catalanes (1969) a gŵyl ddiwylliannol y Nit de Santa Llúcia . Gweithiodd ar y cyd gyda Llywodraeth Catalwnia i hyrwyddo iaith a diwylliant. Yn 1984, am ei waith ddiflino, derbyniodd Òmnium y wobr Creu de Sant Jordi  gan Lywodraeth Catalwnia.

Yn 2010, pan wrthododd Llys Cyfansoddiadol Sbaen Ddeddf Ymreolaeth newydd y Llywodraeth, trefnodd Òmnium brotest o dros filiwn o bobl ar strydoedd Barcelona.

Cyfeiriadau

Categori:Catalaneg
Categori:Diwylliant Catalwnia
Categori:Sefydliadau 1961