Corws yr Eingion

"Corws yr Eingion" yw'r enw Cymraeg am "Coro di Zingari" (yr Eidaleg ar gyfer "Corws y Sipswn"), corws o act 2, golygfa 1 o opera 1853 Giuseppe Verdi, Il trovatore. Mae'n darlunio Sipsiwn Sbaenaidd yn taro'u heingionau ar doriad gwawr ac yn canu canmoliaeth i waith caled, gwin da, a merched Sipsiwn. Mae'r darn hefyd yn cael ei adnabod weithiau gan ei eiriau agoriadol, "Vedi! Le fosche".

Libreto Eidaleg a chyfieithiad bras i'r Gymraeg
Zingari e zingare:Testun Eidaleg, Gwefan Friends in Concert; adalwyd 18 Mai 2019
Vedi! Le fosche notturne spoglie
De' cieli sveste l'immensa volta;
Sembra una vedova che alfin si toglie
i bruni panni ond'era involta.

All'opra! all'opra!
Dàgli, martella.

Chi del gitano i giorni abbella?
La zingarella!

Uomini:
Versami un tratto; lena e coraggio
Il corpo e l'anima traggon dal bere.

Tutti:
Oh guarda, guarda! del sole un raggio
Brilla più vivido nel mio [tuo] bicchiere!
All'opra, all'opra!
Dàgli, martella.

Chi del gitano i giorni abbella?

La zingarella!Y Sipswn:
 Gweler sut mae'r cymylau yn toddi i ffwrdd
 O wyneb yr awyr pan fydd yr haul yn disgleirio, mae ei ddisgleirdeb yn pelydru;
 Yn union fel gweddw, gan daflu ei gwisgoedd du,
 Mae yn dangos ei holl harddwch mewn disgleirdeb.

 Felly, i weithio nawr!
 Codwch eich morthwylion!

 Pwy sy'n troi diwrnod y Sipsiwn o dywyllwch i heulwen lachar?
 Ei forwyn sipsiwn hyfryd!

Dynion:
 Llenwch y ffiolau! Cryfder a dewrder newydd
 Mae yn llifo o win cryf i enaid a chorff.

Pawb:
 Gwelwch sut mae pelydrau'r haul yn chwarae ac yn disgleirio
 Ac yn roi i'n gwin ysblander newydd hoyw.
 Felly, i weithio nawr!
 Codwch eich morthwylion!

 Pwy sy'n troi diwrnod y Sipsiwn o dywyllwch i heulwen lachar?

 Ei forwyn sipsiwn hyfryd! 

Defnyddiau eraill
Ysgrifennodd Thomas Baker Il Trovatore Quadrille (1855) ar gyfer piano, sy'n cynnwys symudiad yn seiliedig ar y corws hwn.Il Trovatore Quadrille (Baker, Thomas), Gwefan IMSLP; adalwyd 29 Ebrill 2019 Yn yr un modd, ysgrifennodd y pianydd a chyfansoddwr Charles Grobe amrywiadau ar "Gorws yr Eingion" ar gyfer piano ym 1857.  Cyrhaeddodd trefniant jas swing gan Jerry Gray ar gyfer Cerddorfa Glenn Miller rhif 3 ar y siartiau Billboard UDA ym 1941. Roedd y thema alawol hefyd yn ysbrydoliaeth ar gyfer "Rockin' the Anvil" ensemble jas swing ac acordion ar albwm 1956 John Serry Sr., Squeeze Play.

Cafodd alaw'r corws ei pharodïo yn "The Burglar's Chorus" yn opera gomig Gilbert a Sullivan o 1879, The Pirates of Penzance, ac yn fuan wedi hynny daeth yn gân boblogaidd gyda'r geiriau "Hail, Hail, the Gang's All Here".Richard Taruskin, The Oxford History of Western Music (Oxford University Press, 2005), cyf. 3, tud. 653

Cyfeiriadau

Categori:Operâu
Categori:Verdi
Categori:Cerddoriaeth yr Eidal
Categori:Caneuon opera