Sophia Duleep Singh

Ffeminist a swffragét o Loegr oedd y Dywysoges  Sophia Duleep Singh (8 Awst 1876 - 22 Awst 1948) sy'n nodigedig am ymgyrchu dros bleidlais i ferched, hynny yw, etholfraint.

Ganed Sophia Alexandrovna Duleep Singh yn Elveden Hall, Suffolk ar 8 Awst 1876; bu farw yn Tylers Green. Maharaja Duleep Singh oedd ei thad, ac fe ddihangodd o'r Ymerodraeth Sikhaidd i Raj Prydeinig pan oedd yn bymtheg oed. Mam Sophia oedd Bamba Müller, a'i mam-gu oedd y Frenhines Victoria. Roedd ganddi bedair chwaer, gan gynnwys dwy hanner-chwaer, a phedwar brawd. Roedd hi'n byw yn Hampton Court mewn fflat yn Faraday House a roddwyd iddi gan y Frenhines Victoria yn anrheg.

Yn ystod yr 20g gynnar, roedd Singh yn un o nifer o fenywod Indiaidd a arloesodd drwy ymgyrchu dros hawliau menywod yng ngwledydd Prydain. Er ei bod yn cael ei chofio orau am ei rôl arweiniol yng Nghynghrair Atal Talu Treth Treth Menywod (sef: Women's Tax Resistance League), cymerodd ran hefyd mewn grwpiau eraill a oedd yn ymwneud ag etholfraint menywod, gan gynnwys Undeb Cymdeithasol a Gwleidyddol y Menywod (Women's Social and Political Union).

Ar ôl cyfnod o afiechyd, bu farw ei thad mewn gwesty amheus ym Mharis ar 22 Hydref 1893 yn 55 oed. Etifeddodd gyfoeth sylweddol gan ei thad pan fu farw yn 1893.

Ymgyrchu

Er mai prif ddiddordeb Singh oedd ymgyrchu dros hawliau menywod yn Lloegr, roedd hi a'i chyd-swffragetiaid hefyd yn hyrwyddo gweithgareddau tebyg yn India a mannau eraill. Roedd yn gwerthfawrogi ei threftadaeth Indiaidd, ond nid oedd yn rhwym wrth deyrngarwch i un genedl ac roedd yn cefnogi achos y menywod mewn sawl gwlad. Roedd ei theitl, "Tywysoges", yn ddefnyddiol. Gwerthai Singh bapur newydd swffragét y tu allan i Balas Hampton Court, lle'r oedd y Frenhines Victoria wedi caniatáu i'w theulu fyw.Suffragette Sophia Duleep Singh , 1910, British Library, retrieved 13 Chwefror 2015

Aeth Singh, Emmeline Pankhurst a grŵp o weithredwyr i Dŷ'r Cyffredin ar 18 Tachwedd 1910, gan obeithio cyfarfod gyda'r Prif Weinidog. Gorchmynnodd yr Ysgrifennydd Cartref eu diarddel oddi yno, a chafodd llawer o'r merched eu hanafu'n ddifrifol. Daeth y digwyddiad yn adnabyddus fel "Y Dydd Gwener Du".

Ceir llun ohoni ar stamp post, mewn cyfres o stampiau "Votes for Women", a gyhoeddwyd ar 15 Chwefror 2018.

 Aelodaeth 
Bu'n aelod o Urdd y Merched dros Atal Talu'r Dreth ac Undeb Cymdeithasol a Gwleidyddol y Merched am rai blynyddoedd.

Anrhydeddau

Cadw lle i'r bot
Cyfeiriadau

Categori:Ffeministiaid o Loegr
Categori:Genedigaethau 1876
Categori:Marwolaethau 1948
Categori:Merched y 19eg ganrif
Categori:Swffragetiaid
Categori:Pobl o Suffolk
Sophia Duleep Singh