Zélia Gattai

Awdures a ffotograffydd o Frasil oedd Zélia Gattai (2 Gorffennaf 1916 - 17 Mai 2008) sy'n cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel hunangofiannydd, nofelydd ac awdur plant. Roedd hefyd yn aelod o Academi Llythyrau Brasil. Cyhoeddodd Gattai 14 o weithiau llenyddol gwahanol, gan gynnwys llyfrau plant a'i chofiannau personol ei hun sydd wedi'u cyhoeddi'n eang.

Bywgraffiad
Ganed Gattai yn ninas São Paulo yng nghyffiniau Paraíso, São Paulo, ar Orffennaf 2, 1916, i deulu o fewnfudwyr Eidalaidd. Roedd tad Gattai, Ernesto Gattai, yn anarchwr a daeth o'r rhanbarth Veneto, yn dilyn yr arbrawf anarchaidd-cymdeithasol o'r enw Colônia Cecília a geisiodd greu cymuned anarchaidd yng nghoedwig Brasil. Cafodd ei thad ei arestio yn 1938 oherwydd gormes gwleidyddol o dan drefn Vargas Estado Novo. Roedd Gattai yn byw yn Paraíso, São Paulo drwy ei llencyndod. Bu farw yn Salvador.  

Yn y 1930au, aeth Zélia Gattai i gylchoedd deallusol a chymdeithasol moderneiddwyr fel São Paulo a Rio de Janeiro, gan ddod yn ffrind i bersonoliaethau fel Oswald de Andrade, Lasar Segall, Tarsila do Amaral, Mário de Andrade, Rubem Braga, Zora Seljan, Paulo Mendes o Almeida, Carlos Lacerda, Aldo Bonadei, Vinícius de Moraes ac eraill. Yn 20 oed, priododd Zélia Gattai â'r milwrwr Comiwnyddol Aldo Veiga a chafodd ei phlentyn cyntaf, Luís Carlos Veiga, gydag ef.

Daeth eu priodas i ben ar ôl wyth mlynedd a syrthiodd Gattai mewn cariad gyda'r awdur a'r comiwnydd Jorge Amado. Yn n 1946 penderfynodd y cwpl fyw gyda'i gilydd yn 1945 a chael eu plentyn cyntaf, João Jorge Amado. Oherwydd condemniad gwleidyddol gan y gyfundrefn Vargas, gorfodwyd Zélia Gattai a'i theulu i adael Brasil a phenderfynu adleoli i Ewrop. Treuliodd y teulu ran gyntaf yr alltud pum mlynedd ym Mharis lle defnyddiodd Gattai y cyfle i gael gradd mewn gwareiddiad Ffrengig, ffoneg, ac iaith ym Mhrifysgol Sorbonne ym 1949. Aethant yn ddiweddarach i Prag lle'r oeddent yn byw rhwng 1950 a 1952. Yn Prag y ganed eu trydydd plentyn, Paloma Jorge Amado, a darganfu Gattai ei brwdfrydedd dros ffotograffiaeth.

Dychwelodd y teulu i Brasil yn 1952 gan symud i dŷ rhieni Gattai yn Rio de Janeiro am yr un mlynedd ar ddeg nesaf. Yn 1963 symudodd y teulu i Salvador yn nhalaith Bahia gan aros yno am weddill bywyd Gattai. Tra'n byw yn Salvador, dechreuodd Gattai ganolbwyntio ar ei gyrfa lenyddol. [Bu farw Zélia Gattai yn Salvador ar Fai 17, 2008 yn 91 oed.

Y llenor 
Ymhlith y gwaith pwysig a nodedig yr ysgrifennodd y mae: Anarquistas a Graças a Deus.

 Aelodaeth 
Bu'n aelod o Academia Brasileira de Letras am rai blynyddoedd.

Anrhydeddau

Cadw lle i'r bot

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1916
Categori:Marwolaethau 2008
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Llenorion benywaidd o Frasil
Categori:Pobl o São Paulo