Meddwl grŵp

Ffenomen seicolegol sy'n digwydd o fewn i grŵp o bobl yw meddwl grŵp (Saesneg: groupthink); mae'r dyhead am harmoni neu gydymffurfiaeth yn arwain at wneud penderfyniadau afresymol neu gamweithredol. Mae aelodau'r grŵp yn ceisio lleihau effaith gwrthdaro a chyrraedd penderfyniad ar y cyd heb asesiad beirniadol o wahanol safbwyntiau. Gwneir hynny trwy atal safbwyntiau anghydsyniol ac ynysu eu hunain rhag dylanwadau allanol.

Nodweddion
Mae meddwl grŵp yn gwneud i unigolion osgoi codi materion dadleuol neu gynnig datrysiadau amgen, ac mae'n arwain at golli creadigrwydd, unigrywiaeth a meddwl annibynnol mewn unigolion. Mae deinameg camweithredol y grŵp ("y grŵp mewnol") yn creu "rhith o anhyglwyfedd" (gor-sicrwydd bod y penderfyniad cywir wedi'i wneud). Mae gan y grŵp lawer gormod o feddwl o'i allu ei hun wrth wneud penderfyniadau ac yn meddwl yn rhy isel o allu ei wrthwynebwyr ("y grŵp allanol"). Ymhellach, gall meddwl grŵp arwain at weithredoedd dad-ddyneiddiol yn erbyn y grŵp allanol.

Mae ffactorau rhagflaenol fel undod grŵp, strwythur grŵp diffygiol, a chyd-destun amgylchiadol (megis panig cymunedol) yn dylanwadu ar y tebygolrwydd o feddwl grŵp yn effeithio ar y proses o wneud penderfyniadau. 

Dyfais seicoleg gymdeithasol yw meddwl grŵp, ond mae'n ymestyn yn eang ac yn dylanwadu ar lenyddiaeth ym meysydd astudiaethau cyfathrebu, gwyddor gwleidyddiaeth, rheolaeth, a theori trefniadaethol, yn ogystal ag agweddau pwysig o ymddygiad gwyrdröedig cwltiau crefyddol.

Dywedir weithiau bod meddwl grŵp yn digwydd o fewn i grwpiau naturiol yn y gymdeithas. Gall esbonio, er enghraifft, gwahaniaethau gydol oes yn ffordd o feddwl pobl sy'n arddel gwahanol safbwyntiau gwleidyddol (er enghraifft "ceidwadaeth" a "rhyddfrydiaeth" yng nghyd-destun gwleidyddol Unol Daleithiau America)  neu fuddion tybiedig gweithio fel aelod o dim neu weithio yn unigol. Fodd bynnag, nid yw'r cydymffurfiaeth sahbwyntiau hwn o fewn i grŵp yn gysylltiedig gyda gwneud penderfyniadau bwriadol ar y cyd, ac efallai bod y duedd i gytuno rhwng aelodau unigol o'r grŵp yn well esboniad ohono.

Cafodd y rhan fwyaf o'r ymchwil cychwynnol ar feddwl grŵp ei gynnal gan Irving Janis, seicolegydd o Brifysgol Yale. Cyhoeddodd Janis gyfrol ddylanwadol yn 1972, a adolygwyd yn 1982. Defnyddiodd Janis drychineb Bae'r Moch (y methiant i gipio Ciwba Castro yn 1961) ac ymosodiad Japan ar Pearl Harbor yn 1941 fel y ddwy brif astudiaeth achos. Mae astudiaethau diweddarach wedi asesu ac ailffurfio ei fodel meddwl grŵp.

Cyfeiriadau

Categori:Cred