Aligator

Mae'r aligator yn grocodeiliad yn y genws Alligator o deulu Alligatoridae. Y ddwy rywogaeth sydd mewn bod yw'r aligator Americanaidd (A. mississippiensis) a'r aligator Tsieineaidd (A. sinensis). Yn ogystal â hynny, gwyddom o astudio olion ffosil bod nifer o rywogaethau o aligatorau bellach wedi diflannu. Ymddangosodd yr aligatorau cyntaf yn ystod y cyfnod Oligosen tua 37 miliwn o flynyddoedd yn ôl.

Mae'r enw "aligator" fwy na thebyg yn ffurf o'r enw el lagarto, sy'n golygu 'madfall' yn Sbaeneg ac sydd wedi'i Saesnigeiddio. Dechreuodd y concwistadoriaid ddefnyddio'r enw Sbaeneg a dechreuodd ymfudwyr i Florida ei ynganu a'i sillafu fel 'aligator'. Roedd sillafiadau cynnar yn y Saesneg hefyd yn cynnwys allagarta ac alagarto.Morgan, G. S., Richard, F., & Crombie, R. I. (1993). The Cuban crocodile, Crocodylus rhombifer, from late quaternary fossil deposits on Grand Cayman. Caribbean Journal of Science, 29(3-4), 153-164. 

 Disgrifiad 
Mae aligator Americanaidd maint llawn yn pwyso tua 360 kilogram (790 pwys) a thua 4.0 medr (13.1 troedfedd) o hyd, ond maen nhw'n gallu tyfu i 4.4 medr (14 troedfedd) a phwyso dros 450 kilogram (990 pwys). Roedd y mwyaf sydd ar gofnod yn 5.84 medr (19.2 troedfedd) o hyd. Mae'r aligator Tsieineaidd yn llai, yn anaml dros 2.1 medr (6.9 troedfedd) o hyd. Mae hefyd yn pwyso llai o lawer, gyda gwrywod ddim mwy na 45 kilogram (99 pwys) fel arfer.

Pan fydd aligators wedi tyfu, maen nhw'n ddu neu'n lliw brown olewydd tywydd gyda boliau gwyn, tra bod gan y rhai iau farciau gwyn a melyn trawiadol sy'n pylu dros amser.

Nid yw cyfartaledd oes aligator wedi'i fesur ar gyfartaleddCheck date values in: |date= (help) Yn 1937, cafodd Sw Belgrade yn Serbia aligator maint llawn o'r enw Muja. Mae bellach o leiaf 80 mlwydd oed. Nid oes ganddo gofnod dilys o ddyddiad ei eni, ond mae'n cael ei ystyried yn yr aligator hynaf sydd mewn caethiwed.

 Rhywogaethau (byw) 
DelweddEnw gwyddonolEnw cyffredinDosbarthiad120x120pxAlligator mississippiensisAligator AmericanaiddTexas i Ogledd Carolina, Unol Daleithiau120x120pxAlligator sinensisAligator Tsieineaidddwyrain Tseina.

 Ffosiliau 
 †Alligator mcgrewi
 †Alligator mefferdi
 †Alligator olseni
 †Alligator prenasalis

 Galeri o rywogaethau byw 

 Gweler hefyd 
 Crocodeil
 Caiman

Cyfeiriadau

Categori:Teuluoedd o ymlusgiaid