Abraham Garrod Thomas

Roedd Syr Abraham Garrod Thomas (5 Hydref 1853 – 30 Ionawr 1931) yn feddyg, dyngarwr, ynad, gwleidydd ag yn Aelod Seneddol Cymreig.

 Bywyd 
Ganwyd ym Mhanteryrod, ger Aberaeron yng Ngheredigion, roedd yn fab i Lewis Thomas; roedd ei frawd hyn, John Aeron Thomas, ag oedd yn gyfreithiwr a dyn busnes, hefyd yn Aelod Seneddol.Debrett's House of Commons (1918), t. 160; archive.org.Debrett's House of Commons (1901), t. 148; archive.org. Roedd e'n siaradwr Cymraeg hyd at yr oedran 13, a cafodd ei addysgu yn Aberdaugleddau. Ym Mhrifysgol Caeredin graddiodd fel M.B. yn 1876, y flwyddyn honno fe ddaeth yn aelod o 'the Royal College of Surgeons of England'. Ar ôl iddo raddio fe astudiodd yn Berlin a Vienna. Daethpwyd yn M.D. yng Nghaeredin yn 1878, a dechreuodd gweithio yng Nghasnewydd. Yn 1892 fe sefydlodd y South Wales Argus.Viscount Camrose, British Newspapers and their Controllers (1947), t. 134; archive.org. Yn 1915 rhoddodd y ty, 25 Clytha Park, Casnewydd, er mwyn trin plant gyda tiwberciwlosis.''Welsh Outlook'' cyf. 2, rhif 2 (Chwefror 1915). Welshjournals.llgc.org.uk. Adalwyd 6 Mehefin 2014. Roedd yn berchen ar Mansion House, Casnewydd.

 Gwleidyddiaeth 
Apwyntiwyd Thomas yn Siryf Sir Aberteifi ar gyfer y flwyddyn 1900. Cafodd ei ethol yn aelod seneddol o'r  Blaid Ryddfrydol (DU) ar gyfer De Sir Fynwy mewn isetholiad ym 1917, ond ni safodd eto ar ôl hynny. Yn ystod isetholiad Casnewydd ym 1922, roedd yn llywydd ar y Gymdeithas Rhyddfrydol lleol, fe oedd y cyntaf i gael ei gysylltu a i sefyll fel ymgeisydd Rhyddfrydol, ond yn y diwedd fe dewisiwyd William Lynden Moore a oedd yn niwtral yn t gwrthdarw rhwng Rhyddfrydwyr Asquith a cefnogwyr David Lloyd George.

 Teulu 
Ym 1879 priododd Thomas a Eleanor, merch i Richard Hughes Richards o Gasnewydd. Eu mab oedd y cemegydd Richard Noel Garrod-Thomas.Edward Hilliard (gol.), The Balliol College Register 1832–1914 (1914), t. 119; archive.org.

Cyfeiriadau

'

Categori:Aelodau Seneddol y Deyrnas Unedig
Categori:Cymrodyr y Gymdeithas Ddysgedig Cymru
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Caeredin
Categori:Genedigaethau 1853
Categori:Gwleidyddion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1931
Categori:Meddygon o Gymru