Antonio Larreta

Dramodydd a nofelydd yn yr iaith Sbaeneg, cyfarwyddwr theatr, ac actor o Wrwgwái oedd Antonio "Taco" Larreta (14 Rhagfyr 1922 – 19 Awst 2015).

Ganwyd Gualberto José Antonio Rodríguez Larreta ym Montevideo. Dechreuodd ar ei yrfa yn y theatr fel actor amatur a beirniad. Cyd-sefydlodd y Club de Teatro, a oedd yn perfformio dramâu clasurol. Bu'n teithio a gweithio yn Sbaen, Ffrainc, a'r Eidal, gan gynnwys cyfnod dan hyfforddiant Giorgio Strehler, cyfarwyddwr y Piccolo Teatro ym Milan, yn 1955. "Uruguayan writer Antonio “Taco” Larreta dies", The San Diego Union-Tribune (20 Awst 2015). Adalwyd ar 2 Mehefin 2019.

Sefydlodd y Teatro de la Ciudad de Montevideo (TCM) yn 1960, a gyflwynasai nifer o ddramâu o wledydd eraill i Wrwgwái, nifer ohonynt wedi eu cyfieithu, eu haddasu, a'u cyfarwyddo gan Larreta. Un o'i lwyfaniadau nodedig oedd Fuenteovejuna gan Lope de Vega. Aeth gyda'i theatr i Sbaen am dymor ac yno enillodd y Premio Larra am berfformiad o ddrama arall gan Lope de Vega, Porfiar hasta morir. Enillodd Larreta wobr Casa de las Américas yn 1972 am ei ddrama Juan Palmieri, ond cafodd y gwaith hwnnw ei sensora gan yr unbennaeth sifil-filwrol a reolodd Wrwgwái yn y cyfnod 1973–85. Llwyddwyd i berfformio'r ddrama honno yn Buenos Aires, yr Ariannin, yn 1973.

Aeth i Sbaen yn alltud, ac yno ysgrifennodd sgriptiau ar gyfer y gyfres deledu Curro Jimenez (1976–79). Enillodd Wobr Planeta am ei nofel Volavérunt (1980), sy'n seiliedig ar fywyd yr arlunydd Francisco de Goya. Sgriptiodd a chyfarwyddodd Larreta y ffilm Archentaidd Nunca estuve en Viena (1989), a chyd-ysgrifennodd y sgript, yn seiliedig ar nofel gan Arturo Pérez-Reverte, ar gyfer y ffilm El maestro de esgrima (1992). Enillodd Larreta a'i gyd-sgriptwyr, Francisco Prada a Pedro Olea, y Wobr Goya am y Sgript Addasedig Orau am y ffilm honno. Ymhlith sgriptiau eraill Larreta ar gyfer ffilmiau Sbaenaidd mae Los santos inocentes (1984), La casa de Bernarda Alba (1987), a Las cosas del querer (1989).

Dychwelodd i'w famwlad yn sgil cwymp yr unbennaeth, a bu hefyd yn teithio'n ôl i Sbaen yn aml. Sefydlodd y Teatro del Sur ym Montevideo.Marina Pianca, "Larreta, Antonio" yn Encyclopedia of Latin American and Caribbean Literature 1900–2003, golygwyd gan Daniel Balderston a Mike Gonzalez (Llundain; Routledge, 2004), t. 299. Bu farw ym Montevideo yn 92 oed. "Muere Antonio Larreta, autor de 'Volavérunt' y creador de la serie Curro Jiménez", El Mundo (20 Awst 2015). Adalwyd ar 2 Mehefin 2019.

 Cyfeiriadau 

Categori:Actorion theatr o Wrwgwái
Categori:Actorion yr 20fed ganrif o Wrwgwái
Categori:Beirniaid theatr Sbaeneg o Wrwgwái
Categori:Cyfarwyddwyr theatr o Wrwgwái
Categori:Dramodwyr yr 20fed ganrif o Wrwgwái
Categori:Dramodwyr Sbaeneg o Wrwgwái
Categori:Genedigaethau 1922
Categori:Marwolaethau 2015
Categori:Nofelwyr yr 20fed ganrif o Wrwgwái
Categori:Nofelwyr Sbaeneg o Wrwgwái
Categori:Pobl o Montevideo
Categori:Sgriptwyr ffilm o Wrwgwái