O. P. Huws

Dyn busnes a chynghorydd sir o Gymru oedd Owen Pennant Huws (25 Mawrth 1943 – 3 Mehefin 2025) neu O. P. Huws fel yr oedd yn cael ei adnabod.

Yn enedigol o Ddyffryn Ceiriog, aeth O.P. i fyw i Ddyffryn Nantlle yn ŵr ifanc. 

 Gyrfa 

 Gwleidyddiaeth 
Dechreuodd ymgyrchu dros Blaid Cymru ar ôl cael ei ysbrydoli gan un o gynghorwyr Dyffryn Nantlle, Wmffra Roberts.

Roedd yn gynghorydd Plaid Cymru dros ward Llanllyfni a Nantlle ar Gyngor Sir Gwynedd hyd at 2012. Yn Hydref 2023, derbyniodd Wobr Cyfraniad Arbennig yng Nghynhadledd Plaid Cymru yn Aberystwyth. Cyflwynwyd y wobr gan ei gyfaill Alun Ffred, ac fe'i derbyniwyd gan ei fab, Bleddyn Owen Huws.

 Busnes 
Un o'i fusnesau cyntaf oedd Cywion Ieir Cartref lle'r oedd magu cyw ieir a thyrcwns yn eu miloedd ar ei fferm yn Nebo, Gwynedd.

Yn yr 1980au roedd yn gynhyrchydd teledu gyda chwmni Na-Nog, a gynhyrchodd y rhaglen boblogaidd Reslo ar gyfer S4C.

Ar ddechrau'r 1990au sefydlodd Fideo Sain fel adran annibynnol o fewn Cwmni Recordiau Sain yn y 1990au. Bu Sain yn dosbarthu fideos o raglenni S4C ers canol yr 80au, ond gyda'r fenter newydd ychwanegwyd fideos gwreiddiol. Yn Fideo Sain y dechreuodd Wil Cwac Cwac a Guto Gwningen siarad Cymraeg ar fideo a DVD. Ym 1997, newidiwyd yr adran fideo'n adran aml-gyfryngol, gydag O.P. yn bennaeth arni. Yn 2007, fe ymddeolodd fel Pennaeth yr Adran Amlgyfrwng. Ymddiswyddodd fel cyfarwyddwr o Sain yn 2019.

Roedd yn un o sefydlwyr Antur Nantlle yn 1992 ac ymddeolodd o'r bwrdd yn 2016. Roedd yn un o gyfarwyddwyr Bragdy Lleu ym Mhenygroes rhwng 2013 a 2017.

 Bywyd personol 
Roedd yn gyn-ŵr i Lis ac yn dad i dri o blant: Bleddyn, Gwenan ac Elin. Bu farw yn 82 mlwydd oed ar 3 Mehefin 2025, yng nghartref nyrsio Meddyg Care, Porthmadog. Mewn teyrnged iddo, dywedodd Dafydd Iwan ei fod yn ddyn “llawn syniadau” oedd yn “awyddus iawn i ddatblygu unrhyw fath o fenter neu fusnes yn y gymuned.”

Cynhaliwyd ei angladd ar ddydd Iau, 10 Gorffennaf 2025. Roedd gwasanaeth i'r teulu'n unig yn Amlosgfa Bangor wedi ei ddilyn gan wasanaeth coffa cyhoeddus yng Nghapel y Groes, Pen-y-groes, am 1:00 o'r gloch.

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1943
Categori:Marwolaethau 2025
Categori:Cynghorwyr Plaid Cymru
Categori:Pobl fusnes o Gymru