Gioconda Belli

Awdures a bardd o Nicaragwa yw Gioconda Belli (ganwyd 9 Rhagfyr 1948) sydd hefyd yn cael ei hystyried yn nofelydd ac yn ymgyrchydd o fri.

Fe'i ganed yn Managua ar 9 Rhagfyr 1948 i deulu cyfoethog a hanai'n rhannol o dde'r Eidal. Aeth i ysgol breswyl yn Sbaen, lle graddiodd o Ysgol Frenhinol Santa Isabel ym Madrid, ac astudiodd hysbysebu a newyddiaduraeth yn Philadelphia. Pan ddychwelodd i Nicaragwa, priododd a chafodd ei merch gyntaf pan oedd yn 19 oed.

Wedi iddi adael y coleg, fe'i cyflogwyd gan Pepsi-Cola, yn rhan o'r adran hysbysebu. Trwy un o'i chydweithwyr yn yr asiantaeth hysbysebu, cyfarfu Belli â Camilo Ortega, a gyflwynodd hi i'r Sandinistas ac ymunodd â'r grŵp. Yn 1970, ymunodd Belli â'r frwydr yn erbyn unbennaeth y teulu Somoza; cafodd ei derbyn yn rhan o'r mudiad gan Leana, gwraig Camilo. Cyhoeddwyd gwaith Belli ar gyfer y Mudiad ym Mecsico ym 1975. Oherwydd ei haelodaeth o'r mudiad, a'i gwaith yn erbyn y Somoza, bu'n rhaid iddi ffoi am ei bywyd i Fecsico yn 1975.

Dychwelodd yn 1979 ychydig cyn buddugoliaeth Sandinista, a  daeth yn gysylltydd y wasg ryngwladol (FSLN) ym 1982 a'r cyfarwyddwr cyfathrebu gwladol ym 1984. Yn ystod y cyfnod hwnnw cyfarfu â Charles Castaldi, newyddiadurwr NPR Americanaidd, a phriododd y ddau yn 1987. Mae hi wedi bod yn byw yn Managua a Los Angeles ers 1990 ac mae  bellach yn feirniadol iawn o'r llywodraeth bresennol. 

Y llenor
Yn 1970, cyhoeddodd Belli ei cherddi cyntaf yn atodiad llenyddol un o bapurau newydd Nicaragwa, sef La Prensa. Ym 1972, enillodd wobr Premio de Poesía Mariano Fiallos Gil gan yr Universidad Nacional Autonoma de Nicaragua. Ymhlith y gwaith pwysig a nodedig yr ysgrifennodd y mae: El pergamino de la seducción.

Yn 1988, daeth llyfr Belli, La Mujer Habitada (The Inhabited Woman), â mwy o sylw iddi; cyhoeddwyd y llyfr hwn mewn sawl iaith a bu ar restr-ddarllen pedair prifysgol yn yr Unol Daleithiau. Mae'r nofel yn dilyn dwy stori gyfochrog: y gwrthwynebiad brodorol i'r gwrthryfel Sbaeneg a modern yn Canolbarth America gyda nifer o bwyntiau cyffredin: rhyddid (a'r ymrwymiad i ryddid) menywod ac angerdd. Yn 2000, cyhoeddodd ei hunangofiant, El país bajo mi piel, gan ganolbwyntio ar ei rhan hi ei hun yn y mudiad chwyldroadol; cyfieithwyd y gwaith i'r Saesneg yn Unol Daleithiau America, dan y teitl The Country Under My Skin ac roedd yn y rownd derfynol am Wwobr Llyfrau Los Angeles Times yn 2003. mae dal i gyhoedi, ac mae'n mynnu mai ei barddoniaeth yw ei gwaith gorau. Derbyniodd wobr y Premio Casa de las Américas yn 1978.

Llyfryddiaeth

Verse Sobre la grama (1972)
Línea de fuego (1978)
Truenos y arco iris (1982)
Amor insurrecto (1985)
De la costilla de Eva (1987)
La mujer habitada (1988)
Poesía reunida (1989)
Sofía de los presagios (1990)
El ojo de la mujer (1991)
Sortilegio contra el frío (1992)
El taller de las mariposas (1994)
Waslala (1996)
El país bajo mi piel (2001)
El pergamino de la seducción (2005)
El infinito en la palma de la mano (2008)
Infinity in the Palm of Her Hand, a gyfieithwyd gan Margaret Sayers Peden; HarperCollins (2009) 
El país de las mujeres (2010)
El intenso calor de la luna (2014)

 Aelodaeth 
Bu'n aelod o Academi Iaith Nicaragwa am rai blynyddoedd.

Anrhydeddau

Cadw lle i'r bot

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1948
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Nicaragwa
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif
Categori:Llenorion benywaidd o Nicaragwa
Categori:Pobl o Managua