Joan Ruddock

Mae'r Fonesig Joan Mary Ruddock, DBE (née Anthony; geni 28 Rhagfyr 1943) yn wleidydd Plaid Lafur Prydeinig a wasanaethodd fel Aelod Seneddol (AS) dros Lewisham Deptford o 1987 i 2015. Roedd Ruddock yn Weinidog Gwladol dros Ynni yn yr Adran Ynni a Newid Hinsawdd tan 11 Mai 2010. Neilltuodd o'r Senedd ar adeg Etholiad Cyffredinol 2015.

 Bywyd cynnar 
Addysgwyd Ruddock yn ysgol ramadeg y Merched Pont-y-pŵl ac yn Imperial College Llundain lle bu'n astudio Botaneg a Chemeg. Cyn iddi gael ei ethol i'r Senedd, roedd hi'n gadeirydd yr Ymgyrch Dros Ddiarfogi Niwclear (CND). Rhoddodd gorau i gadeirio CND ym 1985. 

 Gyrfa Seneddol 
Safodd Ruddock fel ymgeisydd Llafur am sedd Geidwadol ddiogel Newbury ym 1979, gan ddod yn drydydd. Fe'i hetholwyd i Lewisham Deptford ym 1987, gan olynu John Silkin. Yn wreiddiol roedd hi'n aelod o'r Campaign Group grŵp o Aelodau Seneddol asgell chwith Llafur ond ymddiswyddodd ym 1988 mewn protestio yn erbyn penderfyniad Tony Benn i herio Neil Kinnock am yr arweinyddiaeth.

Yn ystod llywodraeth Tony Blair, gwasanaethodd am gyfnod byr fel y Gweinidog dros Fenywod. Dychwelodd i'r llywodraeth pan benododd Gordon Brown hi'n ei Is Ysgrifennydd Seneddol yn Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig ym mis Mehefin 2007 gyda chyfrifoldeb dros fioamrywiaeth, addasu ar gyfer newid hinsawdd, gwastraff a choedwigaeth ddomestig. Ym mis Hydref 2008 fe'i trosglwyddwyd i'r Adran Ynni a Newid Hinsawdd a oedd newydd ei chreu, gan barhau yn ei rôl flaenorol. Yn adrefnu Mehefin 2009, fe'i dyrchafwyd i lefel Gweinidog Gwladol, gyda chyfrifoldeb am bolisi ynni, gan gadw'r swydd hyd ddymchwel y Llywodraeth Lafur yn 2010.

Yn ystod ei hamser yn y senedd, roedd Ruddock yn gyfrifol am gyflwyno dau bil aelod preifat yn llwyddiannus ar dipio anghyfreithlon a sicrhau bod awdurdodau lleol yn darparu ailgylchu ar garreg y drws. 

Mae'n Gymrawd Anrhydeddus o Goleg Goldsmiths, Prifysgol Llundain, Goldsmiths "Pairing politicians and scientists"; adalwyd 24 hydref 2018 yn Gymrawd Anrhydeddus o Gonservatoire Cerdd a Dawns Trinity Laban ac yn aelod o fwrdd llywodraethwyr Trinity Laban. Trinity Laban Joan Ruddock profile , trinitylaban.ac.uk; accessed 31 hydref 2017.

Fe'i penodwyd yn aelod o'r Cyfrin Gyngor ar 9 Mehefin 2010. Fe'i dyrchafwyd yn Fonesig  yn Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig (DBE) yn Anrhydeddau Blwyddyn Newydd 2012 am wasanaethau cyhoeddus a gwleidyddol. London Gazette 31 Rhagfyr 2011 adalwyd 24 Hydref 2018

 Bywyd preifat 
Mae Ruddock wedi bod yn briod ddwywaith. Priododd ei gŵr cyntaf, yr Athro Keith Ruddock, ym 1963,Who's Who, 2016 (A & C Black, London), p.2016 bu farw ef mewn damwain traffig ym 1996; roedd y cwpl wedi gwahanu rhai blynyddoedd ynghynt.  Ei ail briodas oedd  i'r cyn-AS Llafur dros Ogledd Aberdeen, Frank Doran o 2010 hyd ei farwolaeth yn 2017.

 Cyfeiriadau 

Categori:Aelodau Seneddol y Deyrnas Unedig
Categori:Genedigaethau 1943
Categori:Gwleidyddion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Gwleidyddion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Gwleidyddion y Blaid Lafur (DU)
Categori:Aelodau Cyfrin Gyngor y Deyrnas Unedig