Beic peni-ffardding

Beic cynnar oedd y beic peni-ffardding. Fe’i cyflwynwyd tua 1870, ac roedd yn boblogaidd trwy gydol yr 1870au a’r 1880au. Roedd ganddo olwyn flaen fawr gyda phedalau ond heb gadwyn na gerau, ac olwyn fach yn y cefn i gael cydbwysedd. Daeth yr enw o debygrwydd y ddwy olwyn o wahanol feintiau i ddwy ddarn arian Prydeinig ar y pryd – peni (= ceiniog) a ffardding (= chwarter ceiniog) wedi'u gosod ochr yn ochr.

Roedd yr olwyn flaen fawr yn galluogi'r math hwn o feic gyrraedd cyflymderau uchel, ond roedd y sedd uchel yn golygu pe bai'r peiriant mewn damwain byddai'r cwymp yn debygol o fod yn beryglus i'r beiciwr.

Disodlwyd y beic peni-ffardding yn gyflym ar ddiwedd yr 1880au pan ddaeth beiciau modern, gydag olwynion o faint cyfartal, gerau cadwyn a theiars niwmatig ar gael.

bawd|dim|Dyn o Ddolgellau a'i feic peni-ffardding (Ffotograff gan Geoff Charles, 1953)

Peniffardding