John Meirion Morris

Cerflunydd o Gymru oedd John Meirion Morris (14 Mawrth 1936 – 18 Medi 2020).

Ganwyd Morris yn Llanuwchllyn, ger Bala, Gwynedd lle roedd ei rieni yn berchen ar siop. Rhwng 1956 a 1960, astudiodd yng Ngholeg Celf Lerpwl ac yna aeth ymlaen i wneud blwyddyn arall ôl-radd mewn cerflunio yn yr un coleg. Gweithiodd am gyfnod fel athro celf yn Llanidloes cyn cael ei swydd ddarlithio cyntaf yn Leamington Spa. Aeth ymlaen i ddarlithio ym Mhrifysgol Kumasi yn Ghana ac ym Mhrifysgol Lerpwl cyn treulio rhai blynyddoedd yn ddarlithydd ym Mhrifysgol Aberystwyth.

Roedd yn gyfrifol am greu sawl penddelw yn anfarwoli rhai o ffigyrau diwylliannol amlycaf Cymru, yn cynnwys Saunders Lewis, Waldo, Dr Gwynfor Evans, Gerallt Lloyd Owen a Ray Gravell.

Symudodd yn ôl i Lanuwchllyn yn 1977, gan ganolbwyntio ar ei waith celf, a "bwriadu dylunio cerrig beddau am gyfnod" yn ôl ei ferch, Iola Edwards. Yn ddiweddarach aeth yn ôl i ddarlithio, ym Mhrifysgol Bangor y tro hwn, cyn ymddeol tua dechrau'r 1990au a chanolbwyntio unwaith eto ar ei waith celf.

Yn 2001, derbyniodd Wobr Glyndŵr am ei gyfraniad aruthrol i fyd y celfyddydau yng Nghymru.

Bu farw yn 84 mlwydd oedd gan adael ei wraig, Gwawr, eu merch, Iola a'u mab, Alwyn. Mae ei gerflun 'Pieta' yn cofio mab arall, Dylan, a fu farw o diwmor ar yr ymennydd yn 2002.

Arddangosfeydd
1999 - Arddangosfa unigol yn MOMA, Machynlleth
2000 - Arddangosfa ‘Certain Welsh Artists’ yn Amgueddfa Genedlaethol Cymru, Caerdydd.
2004 - Arddangosfa unigryw yng Nghaplandy, Prifysgol Bangor, Y Weledigaeth Fewnol
2004–2007 - Arddangos maquette o ‘Gofeb Tryweryn’ yn Llysgenhadaeth Prydain, Efrog Newydd, America
2005 - Arddangosfa unigol yn y Oriel Royal Cambrian Academy, Conwy, Cymru
2009 - Arddangosfa ôl-syllol yn Oriel Gregynog, Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth, Cymru
2010 - Arddangosfa ar y cyd yn Oriel Môn, Sir Fôn

Cyhoeddiadau ac Erthyglau
Y Weledigaeth Geltaidd’ gan John Meirion Morris. Cyhoeddwyr: Lolfa, 2002
The Celtic Vision’ by John Meirion Morris. Cyhoeddwyr: Lolfa, 2003.
John Meirion Morris ‘artist’, gyda’r Athro Gwyn Thomas. Cyhoeddwyr: Lolfa, 2011.
Iwan Bala ‘Certain Welsh Artist’ – erthygl wedi'i ysgrifennu gan John Meirion Morris, called ‘Imagination and the Magic of tradition’. Seren Books, 1999.
Patrick Hannay, ‘Touchstone’ cylchgrawn pensaeriniaeth – erthygl editorial, October, 1999.
John Lane and Satis Kumar, ‘ Images of Earth & Spirit’ ( John Meirion Morris A Sculptor of Spirit, erthygl gan Professor Peter Abbs ), 2003.
Peter Abbs, ‘Against the Flow’, Routledge Falmer, Llundain, 2003.
‘Urthona’ cylchgrawn Buddistaidd o adnewyddu diwylliannol, Celf, Barddoniaeth, Syniadau, Ymweliadau, erthygl: ‘The Inner Kingdom’ gan John Meirion Morris, Caergrawnt, Issue25, 2008.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol


Categori:Genedigaethau 1936
Categori:Marwolaethau 2020
Categori:Prosiect Wici Môn
Categori:Cerflunwyr o Gymru