Cylchred nitrogen

Y gylchred nitrogen yw'r gylched bioddaeargemegol pan gaiff y nwy nitrogen ei drawsnewid i wahanol ffurfiau sy'n ddefnyddiol mewn prosesau cemegol. Gall y trawsnewid hwn ddigwydd mewn prosesau ffisegol a biolegol.

bawd|Cynrychiolaeth sgematig o lif y cyfansoddion nitrogen trwy'r tir.

 Mewn organebau byw, defnyddir nitrogen i wneud proteinau.
 Mae'r aer yn 79% nitrogen.
 Ni all anifeiliaid a planhigion ddefnyddio nitrogen ar ffurf nwy.
 Er mwyn i blanhigion ddefnyddio nitrogen, mae angen troi'r nwy yn nitradau.

Nitradau 
Mae'r nitradau yn cael eu ffurfio gan facteria sy'n sefydlogi nitrogen. Mae'r bacteria yma'n newid y nwy nitrogen yn nitradau.

Mae nitradau'n bodoli'n naturiol mewn pridd. Caiff y nitradau yma eu hamsugno, ac yno'u defnyddio i wneud proteinau. Os yw anifail yn bwydo ar blanhigion, mae'r proteinau'n rhoi bwyd i'r anifail. Bydd y proteinau yno'n pasio ar hyd y gadwynau bwyd.

 Sut mae'r gylchred nitrogen yn gweithio? 

 Bydd anifail neu blanhigyn yn marw
 Mae dadelfenyddion (bacteria neu ffwng) yn ei ddadelfennu
 Caiff y proteinau eu trawsnewid yn amonia
 Yna bydd nitreiddiad yn digwydd (bydd yr amonia yn cael ei drawsnewid yn nitradau)
 Mae nitreiddiad yn cael ei gyflawni gan facteria nitreiddio
 Mae gwreiddiau'r planhigion yn amsugno'r nitradau
 Mae asidau amino yn cael eu creu gan y nitradau
 Defnyddiwyd yr organebau yr asidau amino i greu proteinau newydd.

Cyfeiriadau

Categori:Nitrogen
Categori:Metabolaeth