James Howell

Llenor ac hanesydd yn yr iaith Saesneg o Gymru oedd James Howell  (tua 1594 – 1666).

Mae'n debyg iddo gael ei eni yn Abernant, Sir Gaerfyrddin. Astudiodd yng Ngholeg yr Iesu, Rhydychen. Daeth yn aelod seneddol dros Richmond, Swydd Efrog, yn 1627.

Cafodd ei garcharu yn y cyfnod 1643–51, naill ai am iddo fethu talu ei ddyled neu am ei farn o blaid y Brenhinwyr yn ystod Rhyfel Cartref Lloegr. Dechreuodd ysgrifennu yn ystod ei gyfnod yng Ngharchar y Fflyd.

Cyhoeddodd ei Epistolae Ho-Elianae, casgliad o draethodau ar ffurf llythyron, mewn pedair cyfrol (1645–55). Mae'r epistolau hyn yn cofnodi sawl digwyddiad o'r cyfnod, ond nid ydynt yn llwyr ddibynadwy gan eu bod yn llawn llên-ladrad a ffug fanylion. Cafodd Howell ei benodi'n hanesydd y brenin yn 1660 yn sgil yr Adferiad. Yn ogystal, cyhoeddodd gyfieithiadau, geiriaduron, llyfrau taith, gweithiau dychmygol, a phamffledi ar bynciau gwleidyddol. Bu farw yn Llundain yn 1666.

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau'r 1590au
Categori:Marwolaethau 1666
Categori:Cyfieithwyr o Gymru
Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg yr Iesu, Rhydychen
Categori:Geiriadurwyr Saesneg
Categori:Hanesyddion yr 17eg ganrif o Gymru
Categori:Hanesyddion Saesneg o Gymru
Categori:Llenorion taith yr 17eg ganrif o Gymru
Categori:Llenorion taith Saesneg o Gymru
Categori:Pamffledwyr o Gymru
Categori:Pobl o Sir Gaerfyrddin
Categori:Pobl fu farw yn Llundain
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr yr 17eg ganrif o Gymru
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr Saesneg o Gymru