Baner De Corea

bawd|dde|200px|23px Baner Byddin De Corea
bawd|dde|200px|23px Baner Llynges De Corea
bawd|dde|200px|Baner Arlywydd y Weriniaeth
bawd|dde|200px|Baner y Prif Weinidog
bawd|dde|200px|Baner y Llywodraeth
Baner De Corea yw baner genedlaethol Gweriniaeth Corea.

Mewn Corëeg gelwir y faner yn Taegeukgi, yn y wyddor Hangul: 태극기. Crëwyd y faner gan Park Yeonghyo yn Awst 1882 yn ystod teyrnasiad y brenin Gojong o linach teulu brenhinol y Joseon, a daeth yn swyddogol ar 6 Mai 1948 ond sefydlwyd union gymesuredd y faner ar 15 Hydref 1945. Er mai dyma'r faner ar gyfer cenedl unedig Corea, yn gyntaf pan oedd yn frenhiniaeth Joseon, yna fel llywodraeth dros-dro a thramor yn ystod teyrnasiad drefedigaethol Siapan dros y penrhyn o ar yn hanner gyntaf yr 20g ac yna, am gyfnod fel gweriniaeth unedig wedi'r Ail Ryfel Byd, erbyn hyn hon yw faner swyddogol gwladwriaeth Gweriniaeth Corea. Mae gan Gogledd Corea gomiwnyddol, (Gweriniaeth Pobl Ddemocrataidd Corea) ei baner ei hun.

Mae'r llain wen yn cynnwys y Taijitu (symbol yin yang, neu um yang yn Gorëeg) coch (uchod) a glas (isod), yr enw hwn yw y Taegeuk ac yn dynodi tarddiad popeth yn y bydysawd. Ar hyd y pedwar croeslin mae pedwar sbectrwm o'r Llyfr Newidiadau, sy'n cynrychioli'r pedair elfen: y ddaear, yr awyr, y tân a'r dŵr. Mae gan bob symbol ei gyflenwad ategol (aer a daear, tân a dŵr, yin ac yang). Felly, y syniad o harmoni cyffredinol a arweiniodd at ddyluniad y faner.

Hanes
bawd|200px|23px| Y darluniad cynharaf mewn bodolaeth o'r faner. Fe'i hrgraffwyd yn llyfr Llynges UDA, Flags of Maritime Nations, Gorffennaf 1882.
Doedd dim baner genedlaethol, na gwelwyd chwaith yr angen am un gan Corea nes ddiwedd y 19g. Daeth y newid yn sgil yr angen i Corea arwyddo cytundebau tramor gyda Siapan yn 1876, pan gynrychiolwyd Siapan gan ei baner a doedd gan Corea ddim byd cyfatebol. Erbyn 1880 gyda'r cynnydd mewn masnach a chytundebau gyda thramorwyr yn gweld yr angen am faner genedlaethol. Y cynnig fwyaf poblogaidd oedd un a ddisgrifiwyd ym mhapurau'r Korean Strategy a gynigiwyd ymgorffori baner Teyrnas Qing yn Tsieina gydag un Teyrnas Joseon yn Corea. Wedi trafodaethau ni dderbyniwyd y dyluniad yma.name="EncyKorea Taegukgi">

Erbyn cytundeb Corea gyda'r Unol Daleithiau yn 1882 (Cytundeb Shufeldt) doedd y deyrnas dal heb benderfynu ar faner. Yn sgil cyflwyno baner oedd yn debyg iawn i faner Siapan (i gynrychioli Corea) i delegation of Tsieina. Awgrymodd y cynrychiolydd o Tsieina, Ma Jianzhong, yn erbyn defnyddio baner teyrnas Quing y Tsieniaid gan gynnig yn hytrach baner wen gyda chylch hanner glas ac hanner coch yn y canol ac wyth bar ddu o gwmpas y faner. Ar 22 Awst 1882 creodd Park Yeong-hyo fodel o'r faner (y taegukgi) i lywodraeth Joseon. Park Yeong-hyo daeth y person gyntaf erioed i ddefnyddio'r Taegugki a hynny yn Ymerodraeth Siapan yn 1882.name="Naver Taegukgi"> Ar 27 Ionawr 1882 deddfwyd mai'r Taegukgi fyddai baner swyddogol y wlad.

 Dyluniad 
 Geon (☰) = 하늘 (天) = haneul (aer), uchaf ochr y mast
 Li (☲) = 불 (火) = bul (tân), gwaelod ochr y mast
 Gam (☵) = 물 (水) = mul (dŵr), uchaf ochr cyhwfan
 Gon (☷) = 땅 (地) = ttang (tir), gwaelod ochr cyhwfan

天 a 地 gellir ei weld hefyd yn wahanol i synhwyrau Nefoedd (天) a'r Ddaear (地) .

 Trigram 
bawd|Baner De Corea yn cyhwfan
Mae'r faner yn cynnwys maes gwyn gyda cylch yn y canol a pedwar trigram symbolaidd yn y corneli.
 Gwyn - mae gwyn yn liw traddodiadol yn niwylliant Corea. Roedd yn liw poblogaidd yn nillad pobl Corea 19g ac yn dal i ymddangos mewn fersiynau cyfredol o ddillad traddodiadol Corea megis yr hambok (gwisg draddodiadol Corea). Mae'r lliw yn cynrychioli heddwch a phurdeb.
 Y Cylch - mae'r cylch ynghanol y maes yn cynrychioli cydbwysedd y bydysawd. Mae'r ochr goch yn cynrychioli ynni bositif cosmig y bydysawd, a'r ochr glas yn cynrychioli'r gwrthwyneb - ynni cosmig negatif.
 Ill pedwar mae'r trigramau yn cynrychioli symudiad a harmoni fel egwyddorion sylfaenol. Mae pob trigram (hangeul:  [gwae]; hanja: ) yn cynrychioli un o'r pedwar elfen glasurol, fel disgrifir isod:

TrigramEnw CorëegCorff WybrennolTymorY Pedwar BanRhinweddTeuluElfen NaturiolYstyr☰geon()nen()gwanwyn()dwyrain()dynolrwydd()tâd()nefoedd()cyfiawnder()☲ri()haul()hydref()de()cwrteisi()merch()tân()gwireddiad()☵gam()lleuad()gaeaf()gogledd()deallusrwydd()mab()dŵr()doethuneb()☷gon()daear()haf()gorllewin()bod yn gyfiawn()mam()daear (fel elfen)()vitality()

 Gwener hefyd 
 Baner Uno Corea

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Baner De Corea ar Flags of the World
 http://english.president.go.kr/cwd/en/korea/Korea_04.html?m_def=5&ss_def=4 
 http://www.ahnstkd.com/korean.htm 

De Corea
Categori:De Corea