George Boots

Roedd John George Boots (2 Gorffennaf 1874 – 29 Rhagfyr 1928) yn flaenwr rygbi rhyngwladol Cymreig a chwaraeodd rygbi clwb i Gasnewydd a rygbi sirol gyda Sir Fynwy. Enillodd 16 cap i Gymru.

 Cefndir 
Ganwyd Boots yn Aber-bîg Sir Fynwy yn fab i David Boots, gweithiwr yn y busnes gwin a gwirodydd, a Harriet (née Simmonds) ei wraig. Roedd y teulu yn hanu o Swydd Rydychen yn wreiddiol ac wedi symud i Sir Fynwy tua 1872.

Mewn cyfnod pan oedd rygbi yn gêm amatur ac nid oedd hawl dderbyn tal am chwarae bu Boots yn gweithio fel asiant i gwmni yswiriant.

Ym 1896 roedd Boots yn un o 170 o etholwyr Rhyddfrydol bu'r Ceidwadwyr yn ceisio cael tynnu eu henwau oddi ar restr etholwyr Casnewydd. Bu'r ymgais yn aflwyddiannus.

Ym 1897 priododd Boots â Louisa Shepherd bu iddynt fab, a fu farw'n blentyn, a merch.

 Gyrfa Rygbi 

Roedd Boots yn cael ei ystyried yn chwaraewr cyson gydag ymdeimlad gwych o leoliadol a fyddai’n taclo’n galed ac yn mygu’r bêl rydd; roedd ei sgil pasio yn gryf ynghyd â'i allu i ddal a driblo'r bêl.  Nid oedd Boots yn chwaraewr lliwgar ond roedd yn 'anrheithiwr' da a gallai droi amddiffyniad yn ymosodiad, gan roi llwyfan i gefnwyr, fel Nicholls a Lloyd, i ennill ceisiadau. Cafodd Boots yrfa rygbi eithriadol o hir, er gwaetha'r ffaith ei fod yn ymddangos ei fod ar ei wely angau ym 1908 gyda pliwrisi actwr.

 Gyrfa clwb 
Dechreuodd gyrfa rygbi Boots gyda chlwb Aber-bîg pan oedd yn 14 mlwydd oed, yna symudodd i'r clwb y Pill Harriers, clwb yn Nociau Casnewydd oedd ag enw am fod yn galed. Ymysg chwaraewyr rhyngwladol eraill yr Harriers oedd Tommy Vile a George Travers. Roedd gan Boots un o'r gyrfaoedd hiraf ar frig rygbi Cymru. Ymunodd â Chasnewydd ym 1895 a chwaraeodd ei gêm olaf iddynt ym 1922. Ei gêm olaf oedd ei 365ain gêm i Gasnewydd ac yn 47 oed wrth ymddeol o'r gêm mae'n parhau a'r record am fod y chwaraewr hynaf i gynrychioli'r clwb mewn gêm swyddogol.

 Gyrfa ryngwladol 
Gwnaeth Boots ei ymddangosiad rhyngwladol cyntaf mewn gornest buddugol oddi cartref yn erbyn Iwerddon ar 19 Mawrth 1898. Wedi chware 16 gwaith dros ei wlad fe sgoriodd un cais a hynny mewn gêm yn erbyn yr Alban ym 1901. Roedd un o eiliadau gorau Boots mewn crys Cymru yng ngêm 1903 yn erbyn Iwerddon ym Mharc yr Arfau, Caerdydd. Yn hanner cyntaf y gêm roedd ei daclo rhagorol yn darparu tir cadarn i'r olwyr ymosod, er iddo dorri asgwrn pont yr ysgwydd yn ystod un o'r cyfnewidiadau. Er gwaethaf y boen parhaodd Boots i daclo yn ystod yr hanner cyntaf ond bu'n rhaid iddo ymadael a'r maes ar ôl yr egwyl, ond erbyn hynny roedd y difrod a wnaed ganddo wedi rhoi'r oruchafiaeth i Gymru  a threchwyd Iwerddon 18-0.Parry-Jones (1999), tud 103.

 Gemau rhyngwladol a chwaraewyd Smith (1980), tud 463. 
  1898, 1900, 1901, 1902, 1903, 1904
  1898, 1899, 1900, 1901, 1902, 1903
  1900, 1901, 1902, 1903

 Llyfryddiaeth 





 Cyfeiriadau 

Categori:Chwaraewyr rygbi'r undeb o Gymru
Categori:Chwaraewyr undeb rygbi rhyngwladol Cymru
Categori:Genedigaethau 1874
Categori:Marwolaethau 1928

Categori:Erthyglau bot Wicipobl