Christabel Pankhurst

Ffeminist a swffragét o Loegr oedd Christabel Pankhurst (22 Medi 1880 - 13 Chwefror 1958) sy'n nodigedig am ei gwaith fel ymgyrchydd dros bleidlais i ferched y dosbarth canol ac uwch; roedd yn ferch i Emmeline Pankhurst. Roedd hefyd yn gyd-sefydlydd Undeb Sosialaidd a Gwleidyddol y Merched sef y Women's Social and Political Union (WSPU), a daliodd ati i ddanfon gorchymynion ac anogaeth i'r Undeb, hyd yn oed rhwng 1912 a 1913 pan oedd yn alltud yn Ffrainc. Yn wahanol i'w chwaer iau Adela Pankhurst, cefnogai'r rhyfel yn erbyn yr Almaen. Wedi'r rhyfel, aeth i Unol Daleithiau America, lle ymgyrchodd fel efengylydd yn y mudiad yr Ailatgyfodiad. 

Magwraeth
Cafodd ei geni ym Manceinion, Lloegr, ar 22 Medi 1880, bu farw yn Los Angeles ac fe'i claddwyd ym Mynwent Goffa Woodlawn. Fe'i magwyd, o ddydd i ddydd, ar aelwyd a oedd yn hoff o drafod materion gwleidyddol. Bu ei thad, a oedd yn fargyfreithiwr, yn ymgeisydd seneddol sosialaidd ac roedd ei mam Emmeline, a'i chwiorydd Sylvia ac Adela yn arweinyddion y mudiad Prydeinig dros etholfraint. Mynychodd yr ysgol uwchradd leol ym Manceinion ac yna derbyniodd radd LL.B. yn y gyfraith, ond ni chaniatawyd iddi weithio fel cyfreithiwr gan ei bod yn fenyw. Yn hytrach, gweithiai gyda'i mam yn swyddfa cofrestru genedigaethau, priodasau a marwolaethau Manceinion.

Am gyfnod symudodd i Genefa i fyw gyda perthynas i'r teulu, ond dychwelodd i Loegr pan ymosododd yr Almaen ar Ffrainc. Gartref, cyorthwyodd ei mam yn ei hymgyrch dros hawliau cyfartal i ferched ac i fagu ei chwiorydd iau pan bu farw ei thad yn 1898.
bawd|chwith|Annie Kenney a Christabel Pankhurst, tua 1908

Yr ymgyrchydd
Ym 1905, torrodd Christabel Pankhurst ar draws cyfarfod o'r Blaid Ryddfrydol trwy weiddi a galw am hawliau pleidleisio i fenywod (y dosbarth canol ac uwch). Cafodd ei harestio ac ynghyd â'i chyd-swffragét Annie Kenney fe'i carcharwyd. Enillodd eu hachos lawer o sylw yn y cyfryngau ac ymchwyddodd rhengoedd y UGCG o ganlyniad i'r achos llys. 

Symudodd i Lundain i weithio fel ysgrifennydd y WSPU, lle galwyd hi yn "Queen of the Mob". Danfonwyd hi eilwaith yn 1907 yn llys Parliament Square ac eto yn 1909 yn llys Bow Street. Dihangodd i Baris, lle bu'n byw rhwng 1913 a 1914, er mwyn osgoi carchar dan amodau Prisoner's (Temporary Discharge for Ill-Health) Act. Pan ddychwelodd o Ffrainc, fe'i carcharwyd ac aeth ar streic newyn; bu yn y carchar am 30 diwrnod, er iddi gael ei dedfrydu i dair mlynedd.

Ysgrifennodd lyfr am afiechydon rhyw, o'r enw The Great Scourge and How to End It.Pankhurst C, 1913. The Great Scourge and How to End It 

 Aelodaeth 
Bu'n aelod o Undeb Cymdeithasol a Gwleidyddol y Merched am rai blynyddoedd.

Anrhydeddau

Cadw lle i'r bot

Cyfeiriadau

Categori:Ffeministiaid o Loegr
Categori:Genedigaethau 1880
Categori:Marwolaethau 1958
Categori:Merched y 19eg ganrif
Categori:Swffragetiaid
Categori:Pobl o Fanceinion