Sophonisba Breckinridge

Ffeminist o'r Unol Daleithiau oedd Sophonisba Breckinridge (1 Ebrill 1866 - 30 Gorffennaf 1948) a fu'n gweithio fel cyfreithiwr, academydd a swffragét. Hi oedd y fenyw gyntaf i ennill Ph.D. mewn gwyddoniaeth wleidyddol ac economeg yna'r Juris Doctor (doethur yn y gyfraith) cyntaf ym Mhrifysgol Chicago, a hi oedd y fenyw gyntaf i basio'r bar yn Kentucky. Yn 1933 anfonodd yr Arlywydd Roosevelt hi fel dirprwy i'r 7fed Gynhadledd Pan-Americanaidd yn Wrwgwái - hi felly oedd y fenyw gyntaf i gynrychioli llywodraeth yr Unol Daleithiau mewn cynhadledd ryngwladol. Arweiniodd y broses o greu'r radd a'r ddisgyblaeth academaidd ar gyfer gwaith cymdeithasol.

Cafodd Sophonisba "Nisba" Preston Breckinridge ei geni yn Lexington, Kentucky ar 1 Ebrill 1866 a bu farw yn Chicago. Hi oedd ail blentyn allan o saith i Issa Desha Breckinridge, ail wraig y Col. William C.P. Breckinridge, aelod o'r Gyngres a hanai o Kentucky, golygydd a chyfreithiwr. 

Coleg a gwaith
Mynychodd Goleg Wellesley ac Ysgol y Gyfraith Prifysgol Chicago. Yn bedair ar ddeg oed, aeth i Goleg Amaethyddol a Mecanyddol Kentucky (a elwir yn ddiweddarach yn Brifysgol Kentucky) pan agorodd i fenywod ym 1880. Ni chaniatawyd iddi fod yn raddedig gan ei bod yn ferch, ond astudiodd yno am bedair blynedd. 

Graddiodd Breckinridge o Goleg Wellesley yn 1888 a bu'n gweithio am ddwy flynedd fel athrawes ysgol uwchradd yn Washington, D.C., yn dysgu mathemateg. Teithiodd Ewrop am y ddwy flynedd nesaf gan ddychwelyd i Lexington ym 1892 pan fu farw ei mam yn sydyn. Astudiodd y system gyfreithiol yn swyddfa'i thad ac ym 1895 daeth y fenyw gyntaf i gael ei derbyn i'r bar yn Kentucky.

Gan mai ychydig o gleientiaid oedd yn fodlon llogi cyfreithiwr menywaidd, gadawodd Kentucky i fod yn ysgrifennydd i Marion Talbot, Deon y Menywod ym Mhrifysgol Chicago. Cofrestrodd fel myfyriwr gan raddio yn y diwedd gan dderbyn gradd Ph.M. yn 1897, a Ph.D. mewn gwyddoniaeth wleidyddol ac economeg ym 1901 o Brifysgol Chicago.

 Awdur 
Cyhoeddodd The Delinquent Child and the Home yn 1912, a edrychai'n benodol ar droseddau, canlyniadau, a chofnodion troseddol plant yn Chicago. Mae yna un ar ddeg o benodau sy'n esbonio astudiaeth a chanlyniadau disgwyliedig plant sy'n byw mewn gwahanol leoliadau yn y ddinas.

Rhai gweithiau eraill:
 The Wage-earning Woman and the State: a reply to Miss Minnie Bronson (1910)
 Papers presented at the conferences held during the Chicago Child Welfare Exhibit, The Child in the City (New York, Amo Press, 1970 - reprint of the 1912 edition)
 Truancy and Non-Attendance in the Chicago Schools: a study of the social aspects of the compulsory education and child labor legislation of Illinois (1917)
 Madeline McDowell Breckinridge: a Leader in the New South. Chicago, Illinois: The University of Chicago Press, 1921.
 Family Welfare Work in the Metropolitan Community: selected case records (1924)
 Public Welfare Administration in the United States, select documents (1927)
 The Illinois adoption law and its administration (1928)
 The Family and the State, select documents (1934)
 The Ohio poor law and its administration ... and appendixes with selected decisions of the Ohio Supreme Court (1934)
 Public welfare administration, with special reference to the organization of state departments; outline and bibliography; supplementary to Public welfare administration in the United states: select documents (1934)*Social work and the courts; select statutes and judicial decisions (1934)
 The development of poor relief legislation in Kansas, by Grace A. Browning... and appendixes with court decisions edited by Sophonisba P. Breckinridge (1935)
 The Michigan poor law: its development and administration with special reference to state provision for medical care of the indigent / by Isabel Campbell Bruce and Edith Eickhoff, edited with an introductory note and selected court decisions by Sophonisba P. Breckinridge (1936)
 Indiana poor law; its development and administration, with special reference to the provisions of state care for the sick poor (1936)
 The Tenements of Chicago, 1908–1935 (New York: Arno Press, 1970; ailargraffiad o fersiwn 1936)
 The illegitimate child in Illinois, by Dorothy Frances Puttee ... and Mary Ruth Colby ... golygwyd gan Sophonisba P. Breckinridge (1937)
 State administration of child welfare in Illinois (1937)
 The Illinois poor law and its administration (1939)
 The Stepfather in the Family (1940)

 Aelodaeth 
Bu'n  aelod o Gynghrair Ryngwladol Menywod dros Heddwch a Rhyddid am rai blynyddoedd.

Anrhydeddau

Cadw lle i'r bot

Cyfeiriadau

Categori:Ffeministiaid o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1866
Categori:Marwolaethau 1948
Categori:Merched y 19eg ganrif
Categori:Pobl o Lexington, Kentucky