Delyth Jewell

Gwleidydd o Gymru ac aelod o Blaid Cymru yw Delyth Jewell (ganwyd 1987). Mae'n Aelod o'r Senedd dros ranbarth Dwyrain De Cymru ers 2019.

Roedd yn ail ar rhestr Etholaeth ranbarthol Dwyrain De Cymru ac felly yn dilyn marwolaeth Steffan Lewis cafodd ei dewis i gymryd y sedd. Tyngodd ei llw ar 8 Chwefror 2019.

Bywyd cynnar ac addysg
Ganwyd Delyth Non Jewell yng Nghaerffili a fe'i magwyd yn Ystrad Mynach. Mynychodd Ysgol Bro Allta ac yna Ysgol Gyfun Cwm Rhymni lle gwnaeth ei lefelau A yn Saesneg, Cymraeg, Hanes a Ffrangeg. Gwnaeth radd Llenyddiaeth Saesneg yng Ngholeg Sant Huw, Rhydychen gan raddio yn 2008. Yn 2009 cwblhaodd ôl-radd Meistri mewn Astudiaeth Celtaidd yng Ngholeg yr Iesu, Rhydychen am ei thraethawd ymchwil ar y gynghanedd yng ngwaith beirdd Eingl-Gymreig. Yn ystod ei chyfnod yn y brifysgol roedd hi'n Llywydd y Gymdeithas Gymreig (Cymdeithas Dafydd ap Gwilym).

Gyrfa
Wedi gadael Rhydychen, aeth i weithio yn San Steffan, lle'r oedd hi'n ysgrifennydd areithiau ac yn ymchwilydd ar gyfer grŵp Plaid Cymru am bum mlynedd a hanner. Cododd i swydd Pennaeth Ymchwilio a chwaraeodd rôl flaengar mewn ymgyrchoedd wnaeth arwain at gyflwyno cyfreithiau newydd ar stelcian (2012) a thrais domestig (2015). Yn 2014 derbyniodd Gwobr Ymchwilydd Seneddol y Flwyddyn yng ngwobrau DODS tra’r oedd yn gweithio i’r Aelod Seneddol Elfyn Llwyd. Symudodd yn ôl i Gymru yn 2015 i weithio fel Rheolwr Polisi gyda Cyngor ar Bopeth rhwng Mawrth 2015 ac Ebrill 2018. Wedi hynny cychwynnodd weithio i ActionAid fel arbenigwr ar ymgyrchoedd hawliau merched.

Bywyd personol
Mae'n byw ym Mynwent y Crynwyr. Mae hi'n chwaer i'r academydd ac awdur Rhianedd Jewell.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Proffil Aelod ar wefan y Cynulliad 


Categori:Genedigaethau 1988
Categori:Aelodau Cynulliad Cenedlaethol Cymru 2016–2021
Categori:Aelodau Senedd Cymru 2021-2026
Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg Sant Huw, Rhydychen
Categori:Gwleidyddion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Gwleidyddion Plaid Cymru
Categori:Pobl addysgwyd yn Ysgol Gyfun Cwm Rhymni
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Rhydychen
Categori:Pobl o Gaerffili
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Merched yr 21ain ganrif o Gymru