Gwrthfarddoniaeth

Mudiad barddoniaeth a sefydlwyd gan y bardd Tsileaidd Nicanor Parra yng nghanol yr 20g yw gwrthfarddoniaeth (). Mae beirniaid yn anghytuno sut i'w diffinio'n union, ond fel rheol dywed bod gwrthfarddoniaeth yn meddu ar lais gwrtharwrol sy'n cyfleu profiadau cyffredin a hynny drwy gyfrwng ieithwedd gyffredin, sy'n rhoi'r gorau i rethreg aruchel ac elfennau'r arddunol.

Sonir am syniadau eiconoclastig tebyg gan feirdd yr avant-garde yn llên America Ladin yn nechrau'r 20g. Arloesodd Parra yr hyn a elwir wrthfarddoniaeth drwy wrthod hen dechnegau ac ieithwedd flodeuog y beirdd traddodiadol, a chreu ffurf ddigrif a chyfwynebol a oedd yn chwyldroadol ym marddoniaeth America Ladin. Yn ei gerddi, defnyddiodd iaith y stryd, arddull di-lol, a golygwedd lem wrth ymdrin â themâu oedd yn berthnasol i weithwyr, myfyrwyr, cardotwyr, a dihirod. Gwelir ambell nodwedd o wrthfarddoniaeth yn ei gyfrol gyntaf o farddoniaeth Cancionero sin nombre (1937), er i Parra ymwrthod â'r llyfr hwnnw yn ddiweddarach. Mae'n debyg ei gyfrol bwysicaf oedd Poemas y antipoemas (1954), ei ymgais i wneud barddoniaeth yn ddealladwy i'r werin. Dylanwadodd gwrthfarddoniaeth Parra ar feirdd mewn amryw iaith ar draws y byd, gan gynnwys ei gydwladwr Pablo Neruda, yr offeiriad a bardd Saesneg Thomas Merton, a rhai o genhedlaeth y Bitniciaid megis Allen Ginsberg a Lawrence Ferlinghetti.

Mae gwrthfarddoniaeth yn rhagflaenu'r farddoniaeth ymddiddanol (poesía conversacional) a oedd yn boblogaidd yn America Ladin yn y 1960au.Mike Gonzalez, "Antipoetry" yn Encyclopedia of Latin American and Caribbean Literature 1900–2003, golygwyd gan Daniel Balderston a Mike Gonzalez (Llundain: Routledge, 2004), t. 23.

Cyhoeddir y cyfnodolyn dwyieithog, yn Saesneg a Sbaeneg, Journal of Antipoetry Studies / Revista de Estudios Antipoéticos gan brifysgolion Caerdydd a Granada i hyrwyddo ac astudio gwrthfarddoniaeth Nicanor Parra."Journal of Antipoetry Studies / Revista de Estudios Antipoéticos ", Prifysgol Caerdydd. Adalwyd ar 21 Ionawr 2021.

 Cyfeiriadau 

 Darllen pellach 
 Edith Grossman, The Antipoetry of Nicanor Parra (Efrog Newydd: New York University Press, 1975).

Categori:Barddoniaeth Sbaeneg Tsile
Categori:Llenyddiaeth Tsile yn yr 20fed ganrif
Categori:Mudiadau llenyddol Tsile