Baner y Gambia

Mabwysiadwyd baner y Gambia neu baner Gambia yn swyddogol ar 18 Chwefror 1965 gydag annibyniaeth Gambia oddi ar ei chyn-feistri, Prydain. Mae'r faner yn un trilliw llorweddol gyda stibedi (o'r top i'r gwaelod) coch, glas a gwyrdd gyda ymylon gwyn o amgylch y lôn las ganol.

Symbolaeth
Mae gan y pedwar lliw yn y faner ystyr symbolaidd.

 Coch - cynrychioli'r haul a'r gwairoedd glaswellt
 Glas - Afon Gambia sy'n llifo drwy'r Gambia
 Gwyrdd - y tir, a'r llwyni a'r cynrychioli ar y cyrion gwyn

Dyluniad
Nid yw'r bandiau coch, glas a gwyrdd yr un maint. Mae'r striben goch a gwyrdd un gwaith a hanner yn lletach na'r stribed las. Mae'r stribed goch a gwyrdd bob un rhan o dair uchder y faner a'r lon las yw 2/9. Ynghyd â'r ffiniau, mae'r lôn las hefyd yn draean o uchder. Mae'r ymylon felly yn 1/18 o uchder i'r faner.

350px|center|Dyluniad a chymesuredd y faner

Hanes
Hyd nes annibyniaeth ym 1965, roedd y Gambia o dan reolaeth Prydain. Dechreuodd y Prydeinwyr ymnsefydlu ar hyd glannau'r afon Gambia yn 1661 pan meddianwyd James Island, oddi hynny dechreuwyd adeiladu caerau ar ei hyd. Daeth yn 'protectorate' o dan adain Sierra Leone rhwng 1821 a 1888.  Gyda dod yn 'Crown Colony' yn 1888 roedd gan Gambia yr hawl i addasiad ei hun o faner trefedigaethol Prydain (y Blue Ensign Brydeinig) gyda'r arwyddlun ei hun.https://www.britannica.com/topic/Gambia-flag-of-The

Dyluniwyd baner y wlad annibynnol gan Louis Thomasi, a weithiau fel cyfrifydd.https://books.google.com/books?id=ZIpEAQAAIAAJ&q=flag+of+the+gambia+louis+thomasi&dq=flag+of+the+gambia+louis+thomasi&hl=en&sa=X&ei=mzJ9U8bpC4Sr7AbB_YDYAg&redir_esc=y Mae'n un o'r ychydig faneri Affricanaidd sydd ddim mewn lliwiau plaid wleidyddol na lliwiau'r mudiad Pan-Affricanaidd.https://books.google.co.uk/books?id=ZauSgqSl6ekC&redir_esc=y

Ni newidiwyd y faner adeg cydffederasiwn Senegambian o 1982 i 1989.

Baneri eraill

 Dolenni 
 Gambia gan Flags of the World.

Cyfeiriadau

Categori:Y Gambia
Gambia