Codlys trymsawr

Math o blanhigyn, di-flodau, ac un o lysiau'r afu yw Codlys trymsawr (enw gwyddonol: Geocalyx graveolens; enw Saesneg: turps pouchwort). O ran tacson, mae'n perthyn i urdd y Jungermanniales, o fewn y dosbarth Jungermanniopsida.

Nid yw’r rhywogaeth hon i’w chanfod yng Nghymru ond fe'i ceir ar arfordir gorllewinol yr Alban, Iwerddon a gwledydd eraill, le mae'n tyfu yn aml o dan y grug.

Disgrifiad 
Mae'r Codlys trymsawr yn aromatig, afloyw, yn wyrdd golau gydag choesynnau 0.6–3 mm o led. Mae'r dail yn ddeu-labed  sy'n 1–1.5 mm o hyd a lled, ac mae'n cael ei rannu'n ddwfn yn 2 llabed tenau, hir.

Llysiau'r afu

Planhigion anflodeuol bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term "lysiau'r afu" am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.Raven, Peter H.; Ray F. Evert & Susan E. Eichhorn (1999) Biology of Plants, W. H. Freeman, Efrog Newydd. Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Cyfeiriadau

Categori:Jungermanniales