Ras ffos a pherth 3000 metr

Y  Ras ffos a pherth 3000 metr yw'r pellter mwyaf cyffredin ar gyfer y ras ffos a pherth mewn cystadlaethau trac a maes athletig. Mae'n ras rhwystr sydd a'i enw yn deillio o rasys ceffylau ffos a pherth.

 Rheolau 
Mae'n un o'r cystadlaethau trac yn y Gemau Olympaidd ac yn y Pencampwriaethau Athletau'r Byd; mae hefyd yn gamp sy'n cael ei gydnabod gan y Gymdeithas Ffederasiynau Athletau Rhyngwladol (IAAF). Mae'r rhwystrau ar gyfer y dynion yn 914 milimetr o uchder, ac ar gyfer y merched yn 762 milimetr. Mae'r naid dŵr  yn rhwystr sy'n cael ei ddilyn gan bwll o ddŵr gydag ardal glanio 3.66 metr o led × 0.70 metr. Sydd wedyn yn llethri ar i fyny 700 milimetr i ddod yn lefel gydag wyneb y trac.

Hyd y ras fel arfer yw 3,000 metr; mae rasys ieuenctid a rhai rasys meistr yn cael eu rhedeg dros 2000 metr, fel y bu rasys i fenywod cynt. Mae gan gylch y trac pedwar rhwystr cyffredin ac un naid dŵr. Dros 3000 metr, bydd raid i bob rhedwr clirio cyfanswm o 28 rwystrau cyffredin a saith naid dŵr. Mae hyn yn golygu bod angen cwblhau saith lap, ar ôl cychwyn gyda ffracsiwn o lap rhedeg heb rwystrau. Mae'r neidiau dŵr yn cael eu lleoli ar dro ôl, naill ai y tu mewn i'r lôn fewnol neu y tu allan i'r lôn allanol.

de|bawd|400x400px|Dimensiwn y rhwystrau

Yn wahanol i'r rhai a ddefnyddir mewn rasys dros y clwydi, nid yw rhwystrau ras ffos yn disgyn o gael eu taro. Mae'r rheolau yn caniatáu i athletwr i drafod y rhwystr mewn unrhyw ffordd, felly mae llawer o redwyr yn camu ar eu pen. Caiff pedwar rhwystrau eu gwasgaru'n o gwmpas y trac ar lefel y ddaear, a'r pumed rhwystr ar frig yr ail dro yw'r naid dŵr. Mae llethr y naid dŵr yn cynorthwyo rhedwyr gyda mwy o allu i neidio gan fod naid hir yn arwain at lanio mewn ardal lle nad yw'r dŵr mor fas.

 Y 25 gorau erioed 

Dynion
Yn gywir hyd Awst 2018.
safleAmserAthletwrDyddiadLleoliadCyfeiriad1 7:53.63 Saif Saaeed Shaheen   3 Medi 2004Brwsel2 7:53.64 Brimin Kiprop Kipruto 22 Gorffennaf 2011Monaco 3 7:54.31  Paul Kipsiele Koech 31  Mai 2012Rhufain4 7:55.28 Brahim Boulami 24 Awst 2001Brwsel5 7:55.72 Bernard Barmasai 24 Awst 1997Cologne6 7:55.76 Ezekiel Kemboi    22 Gorffennaf 2011Monaco7 7:56.16 Moses Kiptanui    24 Awst 1997Cologne8 7:56.81 Richard Kipkemboi Mateelong    11  Mai 2012Doha9 7:57.29 Reuben Kosgei    24 Awst 2001Brwsel107:58.15Soufiane El Bakkali    20 Gorffennaf 2018Monaco117:58.41Jairus Kipchoge Birech 5 Medi 2014Brwselhttp://www.iaaf.org/results/diamond-league-meetings/2014/memorial-van-damme-5379/men/3000-metres-steeplechase/final/result127:59.08Wilson Boit Kipketer    13 Awst 1997Zürich138:00.09Mahiedine Mekhissi Benabbad    6 Gorffennaf 2013Paris148:00.12Conseslus Kipruto    5 Mehefin 2016Birmingham158:00.45Evan Jager 4 Gorffennaf 2015Saint-Denis168:01.18Bouabdellah Tahri 18 Awst 2009Berlin178:01.67Abel Mutai 31  Mai 2012Rhufain188:01.69Kipkirui Misoi 24 Awst 2001Brwsel198:03.41Patrick Sang 24 Awst 1997Cologne208:03.57Ali Ezzine 23 Mehefin 2000ParisHillary Kipsang Yego 18  Mai 2013Shanghai228:03.74Raymond Yator 18 Awst 2000Monaco238:03.81Benjamin Kiplagat 7 Gorffennaf 2010Lausanne248:03.89John Kosgei 16 Awst 1997Monaco258:04.95Simon Vroemen 26 Awst 2005Brwsel
 Hyd at 2002 fe'i gelwid yn Stephen Cherono, a chynrychiolodd  Cenia.
Nodiadau
Mae'r perfformiadau canlynol wedi'u diddymu oherwydd trosedd cyffuriol:

AmserAthletwrGwladDyddiadLleoliadCyfeiriad7:53.17Brahim Boulami16 Awst 2002Zürich

Merched
Yn gywir hyd Awst 2018.
SafleAmserAthletwraigDyddiadLleoliadCyfeiriad18:44.32Beatrice Chepkoech| 20 Gorffennaf 2018Monaco28:52.78Ruth Jebet   27 Awst 2016Saint-Denis38:58.78Celliphine Chepteek Chespol 26  Mai 2017Eugene48:58.81Gulnara Galkina 17 Awst 2008BeijingWorld record obliterates memories of Osaka for Galkina-Samitova59:00.01Hyvin Kiyeng Jepkemoi 28  Mai 2016Eugene69:00.85Courtney Frerichs 20 Gorffennaf 2018Monaco79:02.58Emma Coburn 11 Awst 2017London89:03.70Norah Jeruto 27 Awst 2017Berlin99:05.36Habiba Ghribi 11 Medi 2015Brwsel109:06.57Yekaterina Volkova 27 Awst 2007Osaka119:07.06Sofia Assefa  11 Mehefin 2017Hengelo129:07.14Milcah Chemos Cheywa7 Mehefin 2012Oslo13 9:07.41 Eunice Jepkorir Kertich   17 Awst 2008  Beijing 149:07.94Peruth Chemutai 20 Gorffennaf 2018Monaco159:08.23Roseline Chepngetich 20 Gorffennaf 2018Monaco169:08.39Yuliya Zaripova 17 Awst 2009Berlin17 9:09.19 Tatyana Petrova Arkhipova  27 Awst 2007  Osaka 189:09.39Marta Domínguez| 25 Gorffennaf 2009BarcelonaWorld champion steeplechaser Marta Dominguez banned for doping19 9:09.61 Hiwot Ayalew   7 Mehefin 2012  Oslo  209:10.71Daisy Jepkemei| 20 Gorffennaf 2018Monaco219:10.74Winfred Mutile Yavi 20 Gorffennaf 2018Monaco229:11.85Gesa Felicitas Krause| 27 Awst 2017Berlin239:12.50Jennifer Barringer 17 Awst 2009Berlin24 9:12.55 Lydiah Chepkurui |   13 Awst 2013  Moscfa  259:13.16Ruth Bisibori Nyangau| 17 Awst 2009Berlin

Nodiadau

Mae'r perfformiadau canlynol wedi'u diddymu oherwydd trosedd cyffuriol:

AmserAthletwrGwladDyddiadLleoliadCyfeiriad9:05.02Yuliya Zaripova17 Awst 2012Stockholm9:07.32Marta Domínguez17 Awst 2009Berlin 

 Enillwyr medalau olympaidd 

 Dynion 
de|bawd|Naid dŵr yn ras ffos a pherth y dynion yn Gemau Olympaidd yr Haf 1908
GemauAurArianEfydd1920 AntwerpPercy Hodgelink=|alt=|border|23x23px Y DUPatrick Flynnlink=|alt=|border|23x23px  UDAErnesto Ambrosinilink=|alt=|border|23x23px  Yr Eidal1924 ParisVille Ritolalink=|alt=|border|23x23px  Y FfindirElias Katzlink=|alt=|border|23x23px  Y FfindirPaul Bontempslink=|alt=|border|23x23px  Ffrainc1928 AmsterdamToivo Loukolalink=|alt=|border|23x23px  Y FfindirPaavo Nurmilink=|alt=|border|23x23px  Y FfindirOve Andersenlink=|alt=|border|23x23px  Y Ffindir1932 Los AngelesVolmari Iso-Hollolink=|alt=|border|23x23px  Y FfindirThomas Evensonlink=|alt=|border|23x23px Y DUJoe McCluskeylink=|alt=|border|23x23px  UDA1936 BerlinVolmari Iso-Hollolink=|alt=|border|23x23px  Y FfindirKalle Tuominenlink=|alt=|border|23x23px  Y FfindirAlfred Dompertlink=|alt=|border|23x23px Germany1948 LlundainTore Sjöstrandlink=|alt=|border|23x23px SwedenErik Elmsäterlink=|alt=|border|23x23px SwedenGöte Hagströmlink=|alt=|border|23x23px Sweden1952 HelsinkiHorace Ashenfelterlink=|alt=|border|23x23px  UDAVladimir Kazantsevlink=|alt=|border|23x23px  Yr Undeb SofietaiddJohn Disleylink=|alt=|border|23x23px Y DU1956 MelbourneChris Brasherlink=|alt=|border|23x23px Y DUSándor Rozsnyóilink=|alt=|border|23x23px HungaryErnst Larsenlink=|alt=|border|21x21px  Norwy1960 RhufainZdzisław Krzyszkowiaklink=|alt=|border|23x23px  Gwlad PwylNikolay Sokolovlink=|alt=|border|23x23px  Yr Undeb SofietaiddSemyon Rzhishchinlink=|alt=|border|23x23px  Yr Undeb Sofietaidd1964 TokyoGaston Roelantslink=|alt=|border|23x23px  Gwlad BelgMaurice Herriottlink=|alt=|border|23x23px Y DUIvan Belyayevlink=|alt=|border|23x23px  Yr Undeb Sofietaidd1968 Dinas MexicoAmos Biwottlink=|alt=|border|23x23px CeniaBenjamin Kogolink=|alt=|border|23x23px CeniaGeorge Younglink=|alt=|border|23x23px  UDA1972 MunichKipchoge Keinolink=|alt=|border|23x23px CeniaBen Jipcholink=|alt=|border|23x23px CeniaTapio Kantanenlink=|alt=|border|23x23px  Y Ffindir1976 MontrealAnders Gärderudlink=|alt=|border|23x23px SwedenBronisław Malinowskilink=|alt=|border|23x23px  Gwlad PwylFrank Baumgartllink=|alt=|border|23x23px  Dwyrain yr Almaen1980 MoscfaBronisław Malinowskilink=|alt=|border|23x23px  Gwlad PwylFilbert Bayilink=|alt=|border|23x23px TanzaniaEshetu Turalink=|alt=|border|23x23px Ethiopia1984 Los AngelesJulius Korirlink=|alt=|border|23x23px CeniaJoseph Mahmoudlink=|alt=|border|23x23px  FfraincBrian Diemerlink=|alt=|border|23x23px  UDA1988 SeoulJulius Kariukilink=|alt=|border|23x23px CeniaPeter Koechlink=|alt=|border|23x23px CeniaMark Rowlandlink=|alt=|border|23x23px Y DU1992 BarcelonaMatthew Birirlink=|alt=|border|23x23px CeniaPatrick Sanglink=|alt=|border|23x23px CeniaWilliam Mutwollink=|alt=|border|23x23px Cenia1996 AtlantaJoseph Keterlink=|alt=|border|23x23px CeniaMoses Kiptanuilink=|alt=|border|23x23px CeniaAlessandro Lambruschinilink=|alt=|border|23x23px  Yr Eidal2000 SydneyReuben Kosgeilink=|alt=|border|23x23px CeniaWilson Boit Kipketerlink=|alt=|border|23x23px CeniaAli Ezzinelink=|alt=|border|23x23px Moroco2004 AthenEzekiel Kemboilink=|alt=|border|23x23px CeniaBrimin Kiprutolink=|alt=|border|23x23px CeniaPaul Kipsiele Koechlink=|alt=|border|23x23px Cenia2008 BeijingBrimin Kiprutolink=|alt=|border|23x23px CeniaMahiedine Mekhissi-Benabbadlink=|alt=|border|23x23px  FfraincRichard Kipkemboi Mateelonglink=|alt=|border|23x23px Cenia2012 LlundainEzekiel Kemboilink=|alt=|border|23x23px CeniaMahiedine Mekhissi-Benabbadlink=|alt=|border|23x23px  FfraincAbel Mutailink=|alt=|border|23x23px Cenia02016 Rio de JaneiroConseslus Kiprutolink=|alt=|border|23x23px CeniaEvan Jagerlink=|alt=|border|23x23px  UDAMahiedine Mekhissi-Benabbadlink=|alt=|border|23x23px  Ffrainc

 Merched 
GemauAurArianEfydd2008 BeijingGulnara Samitova-Galkinalink=|alt=|border|23x23px  RwsiaEunice Jepkorirlink=|alt=|border|23x23px CeniaYekaterina Volkovalink=|alt=|border|23x23px  Rwsia 2012 LlundainDyfarnwyd y fedal aur yn wreiddiol i Yuliya_Zaripova, ond cafodd ei dynnu oddi wrthi yn 2016 oherwydd troseddau cyffuriau."The decisions of the Lausanne (Switzerland) Court of Arbitration for Sport regarding the Russian medalists". rusada.ru. 24 March 2016. Archived from the original on 9 Chwefror 2017. Habiba Ghribilink=|alt=|border|23x23px TiwnisiaSofia Assefalink=|alt=|border|23x23px EthiopiaMilcah Chemos Cheywalink=|alt=|border|23x23px Cenia2016 Rio de JaneiroRuth Jebetlink=|alt=|border|23x23px BahrainHyvin Kiyeng Jepkemoilink=|alt=|border|23x23px CeniaEmma Coburnlink=|alt=|border|23x23px  UDA

 Enillwyr medalau Pencampwriaethau'r byd 
Dynion
PencampwriaethAurArianEfydd1983 Helsinkilink=|alt=|border|23x23px Patriz Ilg  Dwyrain yr Almaenlink=|alt=|border|23x23px Bogusław Mamiński  Gwlad Pwyllink=|alt=|border|23x23px Colin Reitz  Y DU1987 Rhufainlink=|alt=|border|23x23px Francesco Panetta  Yr Eidallink=|alt=|border|23x23px Hagen Melzer  Gorllewin yr Almaenlink=|alt=|border|23x23px William Van Dijck  Gwlad Belg1991 Tokyolink=|alt=|border|23x23px Moses Kiptanui  Cenialink=|alt=|border|23x23px Patrick Sang  Cenialink=|alt=|border|23x23px Azzedine Brahmi  Algeria1993 Stuttgartlink=|alt=|border|23x23px Moses Kiptanui  Cenialink=|alt=|border|23x23px Patrick Sang  Cenialink=|alt=|border|23x23px Alessandro Lambruschini  Yr Eidal1995 Gothenburglink=|alt=|border|23x23px Moses Kiptanui  Cenialink=|alt=|border|23x23px Christopher Kosgei  Cenialink=|alt=|border|23x23px Saad Al-Asmari  Saudi Arabia 1997 Athenlink=|alt=|border|23x23px Wilson Boit Kipketer  Cenialink=|alt=|border|23x23px Moses Kiptanui  Cenialink=|alt=|border|23x23px Bernard Barmasai  Cenia1999 Sevillelink=|alt=|border|23x23px Christopher Kosgei  Cenialink=|alt=|border|23x23px Wilson Boit Kipketer  Cenialink=|alt=|border|23x23px Ali Ezzine  Moroco2001 Edmontonlink=|alt=|border|23x23px Reuben Kosgei  Cenialink=|alt=|border|23x23px Ali Ezzine  Morocolink=|alt=|border|23x23px Bernard Barmasai  Cenia2003 Saint-Denislink=|alt=|border|23x23px Saif Saaeed Shaheen  Catarlink=|alt=|border|23x23px Ezekiel Kemboi  Cenialink=|alt=|border|23x23px Eliseo Martín  Sbaen2005 Helsinkilink=|alt=|border|23x23px Saif Saaeed Shaheen  Catar link=|alt=|border|23x23px Ezekiel Kemboi  Cenialink=|alt=|border|23x23px Brimin Kipruto  Cenia2007 Osakalink=|alt=|border|23x23px Brimin Kipruto  Cenialink=|alt=|border|23x23px Ezekiel Kemboi  Cenialink=|alt=|border|23x23px Richard Mateelong  Cenia2009 Berlinlink=|alt=|border|23x23px Ezekiel Kemboi  Cenialink=|alt=|border|23x23px Richard Mateelong  Cenialink=|alt=|border|23x23px Bouabdellah Tahri  Ffrainc2011 Daegulink=|alt=|border|23x23px Ezekiel Kemboi  Cenialink=|alt=|border|23x23px Brimin Kipruto  Cenialink=|alt=|border|23x23px Mahiedine Mekhissi-Benabbad  Ffrainc2013 Moscfalink=|alt=|border|23x23px Ezekiel Kemboi  Cenialink=|alt=|border|23x23px Conseslus Kipruto  Cenialink=|alt=|border|23x23px Mahiedine Mekhissi-Benabbad  Ffrainc2015 Beijinglink=|alt=|border|23x23px Ezekiel Kemboi  Cenialink=|alt=|border|23x23px Conseslus Kipruto  Cenialink=|alt=|border|23x23px Brimin Kipruto  Cenia2017 Llundainlink=|alt=|border|23x23px Conseslus Kipruto  Cenialink=|alt=|border|23x23px Soufiane El Bakkali  Morocolink=|alt=|border|23x23px Evan Jager  Unol Daleithiau
de|bawd|Ras y Merched Pencampwriaethau Byd 2007
Merched
PencampwriaethAurArianEfydd2005 Helsinkilink=|alt=|border|23x23px Dorcus Inzikuru  Wgandalink=|alt=|border|23x23px Yekaterina Volkova  Rwsialink=|alt=|border|23x23px Jeruto Kiptum  Cenia2007 Osakalink=|alt=|border|23x23px Yekaterina Volkova  Rwsialink=|alt=|border|23x23px Tatyana Petrova  Rwsialink=|alt=|border|23x23px Eunice Jepkorir  Cenia2009 BerlinGwag link=|alt=|border|23x23px Yuliya Zarudneva  Rwsialink=|alt=|border|23x23px Milcah Chemos Cheywa  Cenia2011 Daegulink=|alt=|border|23x23px Habiba Ghribi  Tiwnisialink=|alt=|border|23x23px Milcah Chemos Cheywa  Cenialink=|alt=|border|23x23px Mercy Wanjiku  Cenia2013 Moscfalink=|alt=|border|23x23px Milcah Chemos Cheywa  Cenialink=|alt=|border|23x23px Lydiah Chepkurui  Cenialink=|alt=|border|23x23px Sofia Assefa  Ethiopia2015 Beijinglink=|alt=|border|23x23px Hyvin Jepkemoi  Cenialink=|alt=|border|23x23px Habiba Ghribi  Tiwnisialink=|alt=|border|23x23px Gesa Felicitas Krause  Yr Almaen2017 Londonlink=|alt=|border|23x23px Emma Coburn  Unol Daleithiaulink=|alt=|border|23x23px Courtney Frerichs  Unol Daleithiaulink=|alt=|border|23x23px Hyvin Jepkemoi  Cenia

 Cyfeiriadau 

Categori:Athletau
Categori:Chwaraeon Gemau Olympaidd yr Haf