Monique Wittig

Llenor benywaidd o Ffrainc oedd Monique Wittig (13 Gorffennaf 1935 - 3 Ionawr 2003). Roedd hi'n ddamcaniaethwr ffeministaidd, awdur ysgrifau, nofelydd, athronydd, academydd ac ymgyrchydd. Hi fathodd y term "cytundeb gwahanrywiol" (contrat hétérosexuel) ac ysgrifennai am chwalu'r gwahaniaethau rhwng y ddau ryw, yn enwedig o ran rôl mewn cymdeithas. Cyhoeddodd ei nofel gyntaf, L'Opoponax, yn 1964. Roedd ei hail nofel, Les Guérillères (1969), yn garreg filltir bwysig mewn ffeministiaeth lesbiaidd.

Fe'i ganed yn Dannemarie yn ardal Haut-Rhin, Ffrainc ar 13 Gorffennaf 1935; bu farw yn Tucson, Arizona o drawiad ar y galon. 

Y llenor
Ymhlith y gwaith pwysig a nodedig yr ysgrifennodd y mae: L'Opoponax, Les Guérillères, Le Corps lesbien a The Straight Mind and Other Essays a gyfieithwyd i'r Ffrangeg ganddi dan y teitl La Pensée straight.

Yn 1950 symudodd i Baris i astudio yn y Sorbonne. Ym 1964, cyhoeddodd ei nofel gyntaf, L'Opoponax, a gafodd sylw ar unwaith yn Ffrainc a chafodd Wittig sylw a chydnabyddiaeth ryngwladol. Hi oedd un o sylfaenwyr y Mudiad Rhyddhad (MLF) (Mouvement de libération des femmes). Yn 1969 cyhoeddodd yr hyn sydd, yn ôl pob tebyg, ei gwaith mwyaf dylanwadol, Les Guérillères, sydd bellach yn ffynhonnell chwyldroadol a dadleuol i feddylwyr ffeministaidd a lesbiaidd ledled y byd. Y cyhoeddiad hwn, yn anad dim arall, yw cychwyn ffeministiaeth Ffrengig.

Yn 1976 symudodd Wittig a Zeig i'r Unol Daleithiau lle canolbwyntiodd Wittig ar gynhyrchu gwaith ar y theori rhyw (gender theory). Roedd ei gweithiau'n amrywio o'r traethawd athronyddol The Straight Mind i ddamhegion fel Les Tchiches et les Tchouches, a oedd yn archwilio'r tir cyffredin rhwng lesbiaeth, ffeministiaeth a'r ffurf lenyddol. Cafodd nifer o swyddi golygyddol yn Ffrainc ac yn yr Unol Daleithiau, a chydnabuwyd Wittig yn eang, yn rhyngwladol, a chyfieithwyd ei gwaith i'r Saesneg a'r Ffrangeg. Daliodd ati i weithio fel athro gwadd mewn gwahanol brifysgolion ar draws yr Unol Daleithiau, gan gynnwys Prifysgol Califfornia, Berkeley, Coleg Vassar a Phrifysgol Arizona yn Tucson.

 Aelodaeth 
Bu'n aelod o Gouines rouges am rai blynyddoedd.

Anrhydeddau

Cadw lle i'r bot

Llyfryddiaeth
Nofelau
  (Winner of the Prix Médicis.)






Dramâu
  (Unpublished.)
  (Radio Stuttgart.)
  (Radio Stuttgart.)
  (Radio Stuttgart.)
  (Vlasta 4 supplement.)

Gwaith ffeithiol byr
Paris-la-Politique.  Paris: P.O.L., 1999








Cyfieithiadau




Ysgrifau a beirniadaethau



Reprinted as: 


Reprinted as: 




Translation of: 


Reprinted as: 

Reprinted as: 






  Alternative version.
  Alternative version.





Cyfeiriadau

Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Genedigaethau 1935
Categori:Marwolaethau 2003
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Pobl o Dannemarie