Straeon y Pentan

Cyfrol o straeon byrion gan Daniel Owen yw Straeon y Pentan. Fe'i cyhoeddwyd gan Hughes a'i Fab yn 1895, ychydig fisoedd cyn marwolaeth yr awdur. Roedd 9 o'r 19 stori wedi ymddangos yn fisol yn  Cymru'r Plant rhwng Gorffennaf 1894 ac Ebrill 1895. Yn ei ragair "At y Darllenydd" mae Daniel Owen yn pwysleisio mai straeon gwir yw'r rhain, a'i fod yn defnyddio'r cymeriad "F'ewyrth Edward" i'w hadrodd "er mwyn ysgafnhau yr arddull a'u gwneud yn fwy darllenadwy i bawb". Mae'n sicr i Daniel Owen ddefnyddio straeon a glywsai ar lafar gwlad yn yr Wyddgrug a'r ardaloedd cyfagos, ac yn wir iddo fynychu tafarnau'r Wyddgrug i chwilio amdanynt. Mewn sgwrs gyda T. Ceiriog Williams cofiai un o drigolion Maes-y-dre sôn am hyn, "Old Daniel's been yonder again after his tales."Archifdy Sir y Fflint, Penarlâg D/DM/521/32 (tâp sain). Dyfynnir yn Dawn Dweud: Daniel Owen, t.192

Cyhoeddwyd cyfieithiad Saesneg yn 2011, ac argraffiad newydd o'r straeon gwreiddiol gan Melin Bapur yn 2024.

Cynnwys

 "Doli'r Hafod Lom"
 "Nid wrth ei Big y mae Prynu Cyffylog"
 "Y Ddau Fonner"
 "Y Daleb"
 "Enoc Evans, y Bala"
 "Het Jac Jones"
 "Edward Cwm Tydi"
 "Thomas Owen, Tŷ'r Capel"
 "Y Gweinidog"
 "Wiliam y Bugail"
 "Ci Hugh Burgess"
 "Cŵn"
 "Tomos Mathias"
 "Ysbryd y Crown"
 "Tubal Cain Adams"
 "Fy Annwyl Fam fy Hunan"
 "Hen Gymeriad"
 "Rhy Debyg"
 "Y Ddau Deulu"

Delweddau
Mae rhai o'r storïau yn cynnwys delwedd print bloc pren i'w darlunio

Cyfeiriadau

Categori:Casgliadau o straeon byrion Cymraeg
Categori:Gweithiau Daniel Owen
Categori:Llyfrau Cymreig 1895