Prosiect Al Baydha

Mae Prosiect Al Baydha (Saesneg: Al Baydha Project; Arabeg: مشروع البيضاء  "Y Prosiect Gwyn") yn gynllun amgylcheddol a chymdeithasegol tymor hir i adnewyddu tirwedd a bywyd trigolion ardal Al Baydha, sef dyffryn sydd 40 km i'r de ddwyrain o ddinas Meca yn Sawdi Arabia.

Nodweddion y Prosiect
Lleolir Al Baydha mewn ardal wledig yn nhalaith Makkah, rhyw 50 km i'r de o ddinas grefyddol ac hanesyddol Meca. Trwy ddefnyddio dulliau paramaethu (permaculture) a chynllunio hydrolegol mae'n ymgeisio i:
 adfywio'r tir (restoration)
 lleihau tlodi
 digeli diwylliant a threftadaeth

Mae dyffryn Al Baydha yn gorwedd wrth droed mynyddoedd yr Hijaz ac mae'n dir crin a charregog. Llwythi Bedwin yw mwyafrif trigolion yr ardal.https://permacultureglobal.org/projects/286-al-baydha-project

Mae pwyslais y prosiect ac greu economi i drigolion Al Baydha sy'n gynaliadwy yn gymdeithasol, diwylliannol, amgylcheddol ac economaidd. Mae'r prosiect yn cynnwys elfen graidd o hyfforddiant, addysg a chyflogadwyedd y trigolion wrth wireddu ac adeiladu strwythurau ac uchelgais y prosiect.

Hanes
Sefydlwyd y Prosiect yn 2009 gan yr Americanwr a'r paramaethydd, Neal Spackman a'r cyd-sefydlydd, Mona Hamdy, Mae'r prosiect wedi dechrau gweld ffrwyth eu llafur yn ymarferol ac ecolegol.

Yn 2016, derbyniodd Prosiect Al Baydha gymeradwyaeth gan y Tywysog Khaled Al Faisal o Sawdi Arabia, am y gwaith blaengar a wireddwyd gan y brodorion. Nodwyd bod y gwaith gan drigolion Al Baydha yn fodel o ragoriaeth cenedlaethol ym maes dyngarol, hunangynhaliol a blaengarwch.

Nodweddion Ecolegol
Uchelgais amgylcheddol Prosiect Al Baydha yw gwyrdroi diffeithio (desertification) drwy dduliau paramaethu. Y bwriad yw trawsffurfio'r ardal mewn i eco system savanna, drwy adfywioad naturiol, pori cadwriaethol (dim gor-bori) a thyfu coed, planhigion a strwythurau bydd yn lleihau anweddiad ac yn cynyddu lleither yn yr awyr.

Gwneir hyn gan mwyaf drwy gynheiafu dŵr a hynny gan greu a defnyddio terasau creigiau a gabion (neu 'caergawell' - argaeau bychan i rwystro ac arafu, ond nid stopio, dŵr rhag llifo) yn ogystal â dal dŵr sy'n llifo i'r tir gwastad mewn llinellau traethbantiau (swales - pantiau neu ffosydd bas sy'n dilyn cyfuchlinau (contours) y tir). Mae'r rhain yn eu tro yn cefnogi coed sy'n wrthiannol i sychder, megis coed palmwydden ddatys. Bydd y mesurau yma, yn eu tro, yn helpu lliniaru effeithiau fflachlifau sy'n niweidio'r tirwedd ac yn gadael prin ddim dŵr ar ôl gan bod y llifogydd mor sydyn a nerthol nad yw'n sefyll ar y tir ac yn trylifo fewn i'r ddaear. Trwy wneud hyn bydd y fflachlifau yn y mynyddoedd yn cael eu harnesi i mewn i wadi (nant dymhorol).

Prosiectau Tebyg
Ceir prosiect tebyg dan oruchwyliaeth y paramaethydd o Awstralia (a fu'n gynghorydd i Al Baydha), Geoff Lawton yng Ngwlad yr Iorddonen. Mae'r prosiect yn Wadi Rum, yn ne'r wlad ger y Môr Marw, wedi bod yn llwyddiant.

Esboniadau Ffilm o'r Prosiect a'r Technegau
Cyflwyniad i'r Prosiect gan Neal Spackman
Cyflwyniad i dechnegau cynllunio rheoli dŵr o'r safle
Fideo animeiddiedig o sut mae gabion yn rheoli llif dŵr yng nghyd-destyn Prosiect Al Baydha

Dolenni
Gwefan Swyddogol Prosiect Al Baydha
Al Baydha ar Twitter
Al Baydha ar Instagram
Al Baydha ar Vimeo
Al Baydha ar YouTube
Al Baydha ar Facebook
Gwefan a Blog bersonol Neal Spackman 
Cyfweliad gyda Neal Spackman (2014) 
Diweddariadau gan Neal Spackman ar y Prosiect ar wefan PermacultureNews.org 

Cyfeiriadau

Categori:Amgylchedd
Categori:Cadwraeth
Categori:Sawdi Arabia