Crychddail mewndro

Math o blanhigyn, di-flodau, ac un o lysiau'r afu yw Crychddail mewndro (enw gwyddonol: Fossombronia incurva; enw Saesneg: weedy frillwort). O ran tacson, mae'n perthyn i urdd y Fossombroniales, o fewn y dosbarth Jungermanniopsida.

Mae’r rhywogaeth hon yn eitha prin ond mae i’w chanfod yng Nghymru ac yng ngweddill Prudain ac yn Iwerddon  nifer o wledydd eraill.

Mae'r rhywogaeth ym yn y genws Fossombronia yn fach, yn werdd-felyn neu wyrdd-golau ac fel arfer yn llai na 5 mm o hyd. Mae'n digwydd naill ai fel coesyn yn codi ar ei ben ei hun, neu fel coesynnau mwy canghennog a all ffurfio matiau bach.

Cynefin

Fe'i ceir ar bridd llaith neu dywodlyd neu ar raean ar ochr y ffordd, traciau, llwybrau a lloriau chwarel yn ogystal ag mewn safleoedd mwy naturiol fel ymylon llynnoedd a nentydd ac mewn twyni o dywod.

Llysiau'r afu

Planhigion anflodeuol bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term "lysiau'r afu" am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.Raven, Peter H.; Ray F. Evert & Susan E. Eichhorn (1999) Biology of Plants, W. H. Freeman, Efrog Newydd. Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Cyfeiriadau

Categori:Fossombroniales
Categori:Llysiau'r afu a geir yng Nghymru