Cerith Wyn Evans

Artist cysyniadol, cerflunydd a gwneuthurwr ffilm o Gymru yw Cerith Wyn Evans (ganwyd 1958 yn Llanelli).

 Bywyd cynnar ac addysg 
Ganwyd Cerith yn fab i Sulwyn a Myfanwy Evans a chafodd ei addysg yn Ysgol Dewi Sant Llanelli ac Ysgol Ramadeg y Bechgyn Llanelli. Roedd ei dad Sulwyn yn ffotograffydd ac arlunydd nodedig. Cwblhaodd Cerith gwrs sylfaen yn Ngholeg Celf Dyfed (1976-77), ac yn ddiweddarach astudiodd yn Ysgol Celf Saint Martin (1977-80) ac yn y Coleg Celf Brenhinol (1981-84). Ymhlith ei athrawon yn Saint Martin oedd yr artist cysyniadol John Stezaker.Innocence and Experience – frieze talks to Cerith Wyn Evans  Error in webarchive template: Check |url= value. Empty.
, Frieze, Issue 71, November–December 2002. Bu Cerith yn gweithio wedyn fel cynorthwy-ydd i Derek Jarman, a gweithiodd ar The Angelic Conversation (1985), Caravaggio (1986), ac yn The Last of England (1987). Roedd ei waith ffilm arbrofol cynnar yn yr 1980au yn aml yn canolbwyntio ar ddawnswyr, gan gynnwys cydweithio â Michael Clark. Ym 1988, dangoswyd ei ffilm fer Degrees of Blindness, gyda Tilda Swinton, yng Ngŵyl Ffilm Ryngwladol Chicago. Bu hefyd yn cydweithio ar fideos pop nodedig gyda bandiau megis Y Smiths a Throbbing Gristle.

 Gwaith 
Er fod Cerith wedi symud i wneud cerflunwaith a gosodiadau yn y 1990au cynnar, parhaodd dylanwad ffilm cryf ar ei waith.Cerith Wyn Evans Tate. Mae rhan fwyaf o waith yr artist yn deillio oddi wrth ei diddordeb cryf mewn iaith a chyfathrebu, yn aml gan ddefnyddio testunau a ganfuwyd neu gofiwyd o ffilm, athroniaeth neu lenyddiaeth ynghyd â esthetig glan.Cerith Wyn Evans Ingleby Gallery, Edinburgh. Yn ysgrifennu yn Frieze, yn 1999, dywedodd Jennifer Higgie : "Wyn Evans’ use of repetition and elliptical meaning indicates endless possible readings his choice of a quote replete with both classical and personal implications placed at the junction of earth and sea nods to Platonic ideas about renewal, while the decaying beach reflects a more negative image of repetition as a kind of dead end, a form of stasis."Jennifer Higgie "Cerith Wyn Evans  Error in webarchive template: Check |url= value. Empty.
" Frieze, June–August 1999. Retrieved 18-07-12.

Roedd darnau tân gwyllt Cerith, er enghraifft, yn strwythurau pren sy'n sillafu testunau penagored sy'n llosgi dros gyfnod penodol o amser. Mae ei gerfluniau canhwyllyr grisial tryloyw, megis ei ganhwyllyr gwydr aml-liw Murano Eidaleg Astrophotography... (2006) wedi eu rhaglennu i ennyn iaith arallfydol  o adrannau o destun wedi eu cyfieithu mewn i oleuadau sy'n fflachio arwyddion mewn côd Morse. Mae'r testunau wedi eu trosi i god weithiau yn weladwy ar yr un pryd ar sgriniau cyfrifiadur cyfagos  wedi'i plannu yn waliau'r orielLook at that picture How does it appear to you now? Does is seem to be Persisting?, 31 October – 6 December 2003  White Cube, London. ac yn cynrychioli canon personol  o lenyddiaeth yn cynnwys llythyrau, cerddi, darnau athronyddol  a straeon byrion gan awduron yn amrywio o Theodor Adorno, William Blake a Judith Butler i Brion Gysin, James Merrill ac y Marquis de Sade.Cerith Wyn Evans, 9 May – 5 July 2009   Error in webarchive template: Check |url= value. Empty.
Royal Botanic Garden Edinburgh. Ar gyfer y Biennale Fenis yn 2003, creodd Cleave 03, gosodiad oedd yn cynnwys chwilolau Ail Ryfel Byd yn anfon pelydryn o olau saith milltir i'r awyr dros y Giudecca gan fflachio yn ysbeidiol mewn fersiwn côd Morse o destun Cymraeg Ellis Wynne Gweledigaethau y Bardd Cwsc. Yn ei osodiadau Cleave cynharach, roedd yn gwyro signalau golau côd Morse oddi ar pêl drych yn cylchdroi i greu amgylcheddau disglair a synhwyraidd  ddwys. Mae'n artist sydd hefyd a ddiddordeb yn y ffordd mae traciau sain yn ffurfio 'testun' cyfochrog ar gyfer ffilm neu ffotograff ac yn y llithriad a grëwyd pan fydd y synau yma yn rhydd, ei newid neu ei dileu.Cerith Wyn Evans: The Curves of the Needle, 20 April – 19 May 2006  White Cube, London.

O 1984, mewn teyrnged i'r artist ac awdur Brion Gysin, ail-greu Cerith 'Dreamachines' Gysin – self cysgodlenni silindrog yn cylchroi ar lwyfannau pren ar 75 rpm, wedi eu dyfeisio fel ffordd i tap ddod o hyd i gyflwr breuddwydiol ac isymwybod y 'gwyliwr'. Wrth edrych arno gyda'r llygaid ar gau, roedd y golau'n fflacio fod ysgogi cyflwr newidiedig o ymwybyddiaeth.Vivian Rehberg, Cerith Wyn Evans, ARC/Musée d’Art moderne de la Ville de Paris  Error in webarchive template: Check |url= value. Empty.
, Frieze, Issue 101, Medi 2006.
Ar gyfer S=U=P=E=R=S=T=R=U=C=T=U=R=E ('Trace me back to some loud, shallow, chill, underlying motives overspill') (2010), creodd Cerith wal o golofnau disglair, pob un wedi ei wneud o filoedd o oleuadau tiwbaidd Ben Luke (19 Ebrill 2010), Trip the light fantastic with Cerith Wyn Evans Evening Standard. sy'n cynheus'r gofod arddangos yn annioddefol.Jonathan Jones (13 Mai 2010), Artist Cerith Wyn Evans fires up the White Cube The Guardian.

Rhwng 1989 a 1995 bu'n dysgu yn yr Architectural Association, Llundain.

Yn Nhachwedd 2018, enillodd un o wobrau mawreddog y byd cerflunio, Gwobr Hepworth gan dderbyn £30,000.

 Cydweithrediadau 
Yn 2007, cyfrannodd Cerith at Visionaire 53: Sain, casgliad gan gylchgrawn  Visionaire sy'n cynnwys cyfraniadau gan dros 100 o artistiaid gan gynnwys Michael Stipe, Malcolm McLaren, Yoko Ono, a Christian Marclay, ymhlith eraill. Yn 2009 bu'n cydweithio gyda'i chyd-artist-cerddor Florian Hecker a Thyssen-Bornemisza Art Contemporary ar y prosiect  opera No night No day yn y 53fed Biennale Fenis. Ar y cyd â'r band Seisnig Throbbing Gristle dangoswyd y darn A=P=P=A=R=I=T=I=O=N yn Tramway, Glasgow yn 2009; cymrwyd y teitl o gerdd gan yr awdur Ffrengig radical o'r 19eg ganrif  Stéphane Mallarmé,Robert Clark (29 Awst 2009), Exhibitions preview: Cerith Wyn Evans And Throbbing Gristle: A=P=P=A=R=I=T=I=O=N, Glasgow The Guardian. Cyfrannodd Throbbing Gristle drac sain aml-sianel a chwaraewyd drwy un ar bymtheg panel sain Audio Spotlight a oedd Cerith wedi eu hymgorffori i'w gerflun canhwyllyr. Yn 2011, ymddangosodd Cerith mewn ymgyrch hysbysebu Juergen Teller ar gyfer ffasiwn label Marc Jacobs.Deborah Arthurs (26 Gorffennaf 2011), Cheeky new Marc Jacobs ad campaign leaves little to the imagination... and where are all the clothes? Daily Mail.

 Comisiynau 
Ynghyd ag artistiaid eraill, gan gynnwys Liam Gillick a Thomas Galw, comisiynwyd Cerith yn 2007 i gyfrannu at waith celf ar gyfer y Lufthansa Aviation Center yn Frankfurt, oedd newydd agor.Cerith Wyn Evans  Error in webarchive template: Check |url= value. Empty.
Lufthansa, Frankfurt. Yn 2010, creodd pum Light Colums ar gyfer mynediad porth wedi ei oleuo yn y K&L Gates Center yn Pittsburgh, wedi ei ategu gan y cerflun wal neon Mobius Strip wrth y ddesg derbynfa.http://www.pittsburghlive.com/x/pittsburghtrib/ae/s_676787.html# Pittsburgh Tribune-Review, 18 Ebrill 2010, "K&L Gates brings new art to new home" Fe'i gomisiynwyd gan Great North Run Cultural Programme yn 2011, a creodd y darn Permit yourself.., gosodiad cerflun cinetig ar raddfa yn cynnwys drychau paneli gwydr deuochrog, gyda dyfyniad o destun wedi eu torri allan o bob panel symudol. Yn yr un flwyddyn, comisiynwyd yr artist i ddylunio llun ar raddfa fawr (176 m2) ar gyfer tymor 2011/2012 yn y Vienna State Opera fel rhan o'r gyfres arddangosfa "Safety Curtain", a grëwyd gan 'museum in progress'. Yn 2017, dewiswyd Cerith i greu y Tate Britain Comisision. Wedi eu arddangos Orielau Duveen, roedd 'Forms in Space...by Light (in Time)' wedi ei wneud gyda bron 2 km o goleuadau neon wedi eu crogi o'r nenfwd.

 Arddangosfeydd 
Yn 2003, cynrychiolodd Cerith Cymru ym Mhafiliwn Cymru cyntaf yn y Biennale Fenis.Arts Council of Wales Error in webarchive template: Check |url= value. Empty.Further: Artists from Wales at the 50th International Art Exhibition, Venice  Error in webarchive template: Check |url= value. Empty. Yn 2004, ar achlysur ei arddangosfa ddwy-ran  yn y  Museum of Fine Arts, Boston ac yn y List Visual Arts Center yn y Massachusetts Institute of Technology yn Cambridge, Massachusetts, cyfunodd waith gan ei hunan a'id dad, ffotograffydd amatur dawnus, gyda gwrthrychau o gasgliadau Museum of Fine Arts ac M.I.T. .Roberta Smith (31 Rhagfyr 2004), Wherever They Go, There They Are: Itinerant Artists Seize on Locale The New York Times. Mae arddangosfeydd unigol diweddar yn cynnwys y Serpentine Galleries (2014),Cerith Wyn Evans, 17 Sep – 9 Nov 2014 De La Warr Pavilion (2012),Cerith Wyn Evans, 17 March – 10 June 2012  Error in webarchive template: Check |url= value. Empty. Kunsthall Bergen (2011), Tramway, Glasgow (2009), Inverleith House, Caeredin (2009), MUSAC, Leon (2008), Musée d'art Moderne de la Ville de Paris (2006), Kunsthaus Graz (2005), ac yn Camden Arts Centre (2004). Mae hefyd wedi cymryd rhan yn y Moscow Biennal bob dwy flynedd (2011), Aichi Triennale (2010), y Triennale Yokohama (2008), yr Istanbul Biennial (2005), documenta 11 (2002), a'r Biennale Fenis (1995, 2003).Cerith Wyn Evans White Cube, London.

Cynrychiolir Cerith gan White Cube, Llundain, Galerie Buchholz, Cologne, Galerie Neu, Berlin, ac São Paulo, Galeria Fortes Vilaça

 Cydnabyddiaeth 
 2006: Internationaler Kunstpreis Kulturstiftung Stadtsparkasse München
 2018: Gwobr cerflunio Hepworth

 Llenyddiaeth 
 Bill Arning: Thoughts unsaid, now forgotten…, Boston: MIT List Visual Art Center, 2004
 Jennifer Higgie: Cerith Wyn Evans, London: Camden Arts Centre 2004
 Moritz Küng (ed.): Cerith Wyn Evans, ... – delay, Buchhandlung König, Cologne 2009 9783865607225
 Hans Ulrich Obrist in conversation with Cerith Wyn Evans. König, Cologne 2010. The Conversation Series 24. 9783865606334.
 Octavio Zaya (ed.):...visibleinvisible; with MUSAC, Leon; text: Spanish/English by Octavio Zaya and Daniel Birnbaum, Verlag Hatje Cantz, Westfildern 2008 978-3-7757-2131-8

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 
 Gwefan Swyddogol 
 Cerith Wyn Evans ar Artcyclopedia
 Ar UbuWeb : Degrees of Blindness (18:58) (1988)

Categori:Arlunwyr o Gymru
Categori:Genedigaethau 1958
Categori:Pobl o Lanelli