Helmlys cyffredin

Math o blanhigyn, di-flodau, ac un o lysiau'r afu yw Helmlys cyffredin (enw gwyddonol: Frullania dilatata; enw Saesneg: dilated scalewort). O ran tacson, mae'n perthyn i urdd y Porellales, o fewn y dosbarth Jungermanniopsida.

Mae’r rhywogaeth hon yn gyffredin iawn yng Nghymruac yng ngwledydd eraill Prydain, ac Iwerddon.

Disgrifiad

Mae gan y llysieuyn afu gwyrddlas neu frown, canghennog hwn goesynnau sy'n 0.7–1.5 mm o led, gyda dail hyd at 1 mm o led a 1.2 mm o hyd; mae llabedau crwn i'r dail.

Mae'n tyfu ar amrywiaeth o goed, yn enwedig coed ynn (Fraxinus excelsior), helyg (Salix), poplys (Populus) ac ati, mewn amgylchoedd gyda digon o haul.

Llysiau'r afu

Planhigion anflodeuol bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term "lysiau'r afu" am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.Raven, Peter H.; Ray F. Evert & Susan E. Eichhorn (1999) Biology of Plants, W. H. Freeman, Efrog Newydd. Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Is-rywogaethau
Frullania dilatata subsp. (dilatata 1982) (L.) Dumortier, 1835
Frullania dilatata subsp. (dilatata 1982) f. fuscovirens Jorgensen, 1934
Frullania dilatata subsp. (dilatata 1982) var. anomala Corbiere, 1889
Frullania dilatata subsp. (dilatata 1982) var. macrotus Nees, 1838
Frullania dilatata subsp. (dilatata 1982) var. subtilissima Nees, 1838
Frullania dilatata subsp. asiatica Hattori, 1982

Cyfeiriadau

Categori:Porellales
Categori:Llysiau'r afu a geir yng Nghymru