Ffugysgrifeniadau

Testunau apocryffaidd a briodolir yn anghywir yw ffugysgrifeniadau (Groeg: pseudepigraphos). Defnyddir yr enw gan amlaf yng nghyd-destun y Beibl, i ddisgrifio'r testunau nas cynhwysir yng nghanon yr Hen Destament gan unrhyw o'r prif enwadau Cristnogol, na chan yr Iddewon yn y Beibl Hebraeg. Maent felly, ynghyd â'r gweithiau isganonaidd, yn ffurfio apocryffa'r Hen Destament. Priodolir y rhain i gyd i awduron a sonir amdanynt yng nghanon yr Hen Destament, ac maent yn dyddio o'r cyfnod rhyngdestamentaidd (2g CC i'r 2g OC), a ni cheir ffynonellau Hebraeg nac Aramaeg gwreiddiol ohonynt. Ysgrifennwyd yn Lladin, Groeg, Syrieg, Georgeg, Armeneg, Copteg, ac Ethiopeg. Cafwyd hyd i ragor o ffugysgrifeniadau, yn Hebraeg ac Aramaeg, yn Sgroliau'r Môr Marw.

Rhennir y ffugysgrifeniadau yn ddatguddiadau, testamentau, gweithiau sy'n ymhelaethu ar straeon canonaidd yr Hen Destament, llên ddoethineb, a gweddïau, salmau, a chaniadau."Biblical Literature: Apocrypha And Pseudepigrapha", Encyclopedia of Religion (Thomson Gale, 2005). Adalwyd ar 31 Ionawr 2019. Mae'r mwyafrif o'r gweithiau, ar wahân i'r datguddiadau, yn ddienw, a bod yn fanwl gywir nid ydynt wedi priodoli ar gam i awdur Beiblaidd, er bod eu harddull a'u cynnwys yn ymhonni taw testunau Beiblaidd ydynt. Testunau Iddewig ydy'r mwyafrif ohonynt, ac mae ambell un yn cynnwys rhyngosodiadau o natur Gristnogol.

 Datguddiadau 
 Llyfr Cyntaf Enoch, neu Ddatguddiad Ethiopeg Enoch
 Ail Lyfr Enoch, neu Ddatguddiad Slafoneg Enoch
 Trydydd Llyfr Enoch, neu Ddatguddiad Hebraeg Enoch
 Oraclau'r Sibyl
 Traethawd Shem
 Apocryffon Eseciel
 Datguddiad Seffaneia
 Pedwerydd Llyfr Esra
 Datguddiad Groeg Esra
 Gweledigaeth Esra
 Cwestiynau Esra
 Datguddiad Esra
 Datguddiad Sedrach
 Ail Lyfr Baruch, neu Ddatguddiad Syrieg Baruch
 Trydydd Llyfr Baruch, neu Ddatguddiad Groeg Baruch
 Datguddiad Abraham
 Datguddiad Adda
 Datguddiad Elias
 Datguddiad Daniel

 Testamentau 
 Testamentau'r Deuddeg Patriarch
 Testament Job
 Testamentau'r Tri Phatriarch
 Testament Moses
 Testament Solomon
 Testament Adda

 Helaethiadau ar hanesion a chwedloniaeth yr Hen Destament 
 Llythyr Aristeas
 Llyfr y Jiwbilïau
 Merthyrdod a Dyrchafael Eseia
 Joseff ac Asenath
 Buchedd Adda ac Efa, a gyfieithwyd i'r Gymraeg fel Ystoria Adaf ac Efa y Wreic
 Ffug-Philo
 Bucheddau'r Proffwydi
 Ysgol Jacob
 Pedwerydd Llyfr Baruch
 Jannes a Jambres
 Hanes y Rechabiaid
 Eldad a Medad
 Hanes Joseff

 Llên ddoethineb 
 Ahiqar
 Trydydd Llyfr y Macabeaid
 Pedwerydd Llyfr y Macabeaid
 Gwirebau'r Ffug-Phocylides (gwirebau Iddewig a briodolir i'r bardd Ïonaidd Phocylides, c. 50 CC–100 OC)
 Brawddegau Menander o Syria

 Gweddïau, salmau, a chaniadau 
 Salmau 152–155, a briodolir i Ddafydd
 Gweddi Manasseh (a ystyrir hefyd yn waith isganonaidd)
 Salmau Solomon
 Gweddïau Synagogaidd Helenistaidd
 Gweddi Joseff
 Gweddi Jacob
 Salmau Solomon

 Cyfeiriadau 

Categori:Apocryffa'r Hen Destament