Dora Thewlis

Ffeminist a swffragét o Loegr oedd Dora Thewlis (15 Mai 1890 - 1976) a fu'n ymgyrchydd brwd dros sicrhau'r bleidlais i ferched.

Fe'i ganed yn Honley ger Huddersfield, Swydd Efrog ar 15 Mai 1890, yn un o 7 plentyn James a Eliza Thewlis. Gwehydd oedd ei thad, ac yn ei harddegau, trodd Dora hefyd ei golygon tua'r melinau gwlân. Roedd y teulu yn sosialwyr rhonc. Yn saith oed, gallai ddal pen rheswm am faterion gwleidyddol y cyfnod. Mewn pentref cyfagos, tuag ugain mlynedd cyn ei genedigaeth, sefydlwyd un o gwmnïau cydweithredol cyntaf gwledydd Prydain.huddersfield.exposed; adalwyd 27 Ebrill 2019.

Swffragét
Ym mis Mawrth 1907, teithiodd i Lundain gyda charfan fawr o fenywod o Swydd Efrog a Swydd Gaerhirfryn i gymryd rhan mewn protest arfaethedig yn Nhŷ'r Senedd yn dilyn methiant ail ddarlleniad Bill Willoughby Dickinson's ar 8 Mawrth. Roedd yn un ar bymtheg oed, ac roedd newydd ymuno gydag Undeb Cymdeithasol a Gwleidyddol y Menywod (Women's Social and Political Union), cangen Huddersfield, lle roedd ei mam eisoes yn aelod. Gyda 75 o ferched eraill, fe'i harestiwyd am fod yn rhan o gynllun i dorri i mewn i Balas San Steffan. Yn y Llys, galwodd y barnwr hi "y Babi Swffragét" ac yn "llaw fach o'r felin" gan y wasg. Ymddangosodd ar dudalen flaen y Daily Mirror ddiwrnod wedi'r digwyddiad, gyda'r pennawd "Suffragettes storm the House." Awgrymodd y barnwr y gallai ei rhieni ei chymryd er mwyn rhoi trefn arni. Eu hymateb oedd fod Dora Thewlis yn ddigon aeddfed i sefyll ar ei thraed ei hun, a'u bod yn ei chefnogi i'r carn. Carcharwyd hi yng ngharchar Holloway am ychydig dros pythefnos.

Ymfudodd i Awstralia cyn dechrau'r Rhyfel Byd Cyntaf, ac felly ni welodd erioed bleidlais menywod yn Lloegr, ac yn 1918 priododd Jack Dow. Cyrhaeddodd Melbourne, gyda'i chwaer Evelyn, ar 9 Hydref 1912; erbyn 1920 roedd ei rhieni ac aelodau eraill y teulu hefyd wedi ymfudo yno. Yn 1918 priododd John Thomas Dow a chawsant ddau o blant.

Bu farw yn Ascot Vale, Victoria, Awstralia yn 1976.

 Aelodaeth 
Bu'n aelod o Undeb Cymdeithasol a Gwleidyddol y Merched am rai blynyddoedd.

Anrhydeddau

Cadw lle i'r bot

Cyfeiriadau

Categori:Ffeministiaid o Loegr
Categori:Genedigaethau 1890
Categori:Marwolaethau 1976
Categori:Merched y 19eg ganrif
Categori:Swffragetiaid
Categori:Pobl o Huddersfield