Marged Esli

Actores, awdures ac athrawes oedd Margaret Lesley Charles-Williams a adnabyddir fel Marged Esli (30 Mawrth 1949 – 1 Mawrth 2025). Roedd hi’n adnabyddus am chwarae'r cymeriad Nansi Furlong yn yr opera sebon Pobol y Cwm.

Bywyd cynnar ac addysg
Magwyd Marged yng Nghwalchmai, Sir Fôn ac aeth i Ysgol Llandrygarn ac Ysgol Gyfun Llangefni. Roedd ei thad, Huw Charles-Williams yn swyddog yn y fyddin a roedd ei mam, Elizabeth Jane (Betty), yn gweithio ar fferm y teulu. Roedd ganddi frawd, Thomas Ei thaid (ochr ei mam) oedd Esli Hughes, a'i thaid (ochr ei thad) oedd y pregethwr Thomas Charles Williams.

Yn blentyn bu'n adrodd mewn eisteddfodau lleol a dysgodd chwarae'r piano i radd 8. Aeth i wneud cwrs actio yng Ngholeg y Normal, Bangor. Cafodd gyfle i ymuno gyda Cwmni Theatr Cymru ar gynllun hyfforddi.

Gyrfa
Pan ymunodd ag Equity nid oedd yn bosib iddi ddefnyddio ei henw llawn, felly defnyddiodd yr enw Marged Esli.

Yn yr 1970au cychwynnodd weithio ar nifer o raglenni plant BBC Cymru. Cyfansoddodd dros 200 o ganeuon ar gyfer y rhaglen Bys a Bawd. Yn 1975 hi a Hywel Gwynfryn oedd cyflwynwyr cyntaf y rhaglen gylchgrawn Bilidowcar.

Hi chwaraeodd y brif ran yn y ffilm Madam Wen a gynhyrchwyd ar gyfer S4C yn 1982. Ymunodd â Phobol y Cwm fel y cymeriad Nansi Furlong gan adael y gyfres ar ddiwedd y 1980au. Dychwelodd ei chymeriad yn 2010. Chwaraeodd y cymeriad adnabyddus Dwmplen Malwoden yn y gyfres deledu poblogaidd i blant Caffi Sali Mali.

Roedd hefyd yn awdures a gweithiodd ar y gyfres Pengelli. Bu'n gweithio fel athrawes lanw dros y blynyddoedd.

Yn 2023, ysgrifennodd ei hunangofiant, gyda'r teitl "Ro'n i'n arfer bod yn rhywun", cyhoeddwyd gan Gwasg y Bwthyn.

Bu'n gwirfoddoli gyda Theatr Fach Llangefni, yn actio ac yn rhan o bwyllgor y theatr ym Môn dros y blynyddoedd, ac roedd hi hefyd yn aelod o Orsedd Beirdd Môn.

 Bywyd personol 
Wedi byw yn Llundain a Chaerdydd yn ystod ei gyrfa, dychwelodd i fyw llawn amser yng Nghwalchmai, Ynys Môn.

Bu farw yn 75 mlwydd oed, yn Ysbyty Gwynedd yn dilyn cyfnod o salwch byr, gyda'i theulu o'i chwmpas. Cynhaliwyd gwasanaeth i ddathlu ei bywyd yn Amlosgfa Bangor ddydd Sadwrn 29 Mawrth 2025 am 11.00 y bore.

 Cynyrchiadau 
(detholiad)

Fel actores

 Theatr 

 Rhyfedd y'n Gwnaed
Y Claf Diglefyd
Roedd Catarina o Gwmpas Ddoe
Mawredd Mawr
Tri Chryfion Byd

 Teledu a Ffilm 

 Madam Wen
 Teisennau Mair
 Siwan 
 Cysgodion Gdansk (1987)
 Sgwâr y Sgorpion (1994)
 Sigaret?
 Paradwys Ffwl
 Bys a Bawd
 Bilidowcar
 Pobol y Cwm
 Pengelli
 Porc Peis Bach
 Y Wisg Sidan
 Y Graith
 Licyris Olsorts
 Tipyn o Stad
 Very Annie Mary
 Treflan
 Talcen Caled
 Caffi Sali Mali
 Shakespeare: Y Dramâu wedi'u Hanimeiddio
 B'echdan?

 Oriel 

Cyfeiriadau

Dolenni allanol


Categori:Genedigaethau 1949
Categori:Marwolaethau 2025
Categori:Actorion teledu o Gymru
Categori:Actorion theatr o Gymru
Categori:Actorion ffilm o Gymru
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Merched yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Pobl o Ynys Môn