Stryd Dizengoff

Mae Stryd Dizengoff (Hebraeg: רחוב דיזנגוף, Rehov Dizengoff) yn stryd bwysig yng nghanol dinas Tel Aviv, Israel. Enwyd y stryd ar ôl faer cynraf Tel Aviv, Meir Dizengoff. Dyma oedd prif stryd a stryd fwyaf enwog Israel a daeth yn fathodyn o lwyddiant Seioniaeth a Tel Aviv fel dinas soffistigedig.

Mae'r stryd yn rhedeg o gornel Stryd Ibn Gabirol ar ei phwynt mwyaf deheuol i ardal porthladd Tel Aviv yn ei phwynt gogledd orllewinnol.

Hanes
bawd|Y stryd yn yr 1930au
bawd|Cyffordd Strydoedd Dizengoff a Ben Gurion
Disgrifiwyd y stryd yn ei blodau fel "Champs-Élysées Tel Aviv". Mewn slang Hebraeg, bathwyd gair newidd sy'n nodweddu pwysigrwydd y stryd yn y wlad newydd: "l'hizdangef" (להזדנגף), yn llythrennol "i Dizengoffio ei hun, hynny yw, i rhodio ar hyd Stryd Dizengoff" i fynd allan ar y dref Nodweddwyd hi gan adeiladau lluniaidd Bauhaus. Ers yr 1970au mae'r stryd wedi dioddef cwymp mewn bri wrth i ddinasyddion fynd i maelfa, Canolfan Dizengoff hybu'r cwymp yma, yn ogystal â newidiadau i adeiladwaith y stryd.

Roedd Stryd Dizengoff i'r gogledd tuag at Sgwâr Dizengoff arfer bod yn ardal gyfoethog ond cwympodd mewn bri. I'r gogledd o'r Sgwâr mae'r stryd yn dal i ddal siopau cyfoethog  sy'n cynnwys siopau drud. Mae'r stryd yn llawn caffes, bwytai, ciosg byr-bryd yn gwerthu ffelaffel. Ar ben ddeuheuol y stryd ceir Sgwâr Dizengoff a maelfa Dizengoff.

Daeth dirywiad y stryd yn destun trafod ymysg pobl Tel Aviv ac Israel, yn enwedig yn sgil dathliadau canmlwyddiant y ddinas yn 2009. Er mwyn troi'r rhod ar ddirywiad y stryd yn 2017, penderfynodd Bwrdeistref Tel Aviv fuddsoddi NIS60 miliwn i adnewyddu rhan waelod Sgwâr Dizengoff i'r gynllun gwreiddiol. Mae bellach gwell ysbryd a golwg i'r stryd.

Ymosodiadau
Dioddefodd y stryd ddau ymosodiad far yn yr 1990au. Lladdwyd 22 person mewn ymosodiad terfysgol ar fws rhif 5 ar y stryd ar 5 Hydref 1994 a cafwyd ymosodiad fawr arall ar Ganolfan Dizengoff ar 4 Mawrth 1996 pan laddwyd 13 person. Codwyd cofebau i'r dioddefwyr.

Mewn diwylliant poblogaidd
 Ffilm - Mae'r ffilm Dizengoff 99 (1979), yn ffilm cwlt Israeli, "Dizengoff 99", Tel Aviv Cinematheque , accessed December 7, 2008Israeli beauty, Ynetnews, May 10, 2006 gan adlewyrchu sut mae'r stryd wedi newid dros y degawdau.
 Cân - Rhyddhawyd albwm o ganeuon pop Israeli ar thema Stryd Dizengodd yn 1993, Dizengoff 99 (דיזנגוף 99)https://itunes.apple.com/au/album/dizengoff-99-dyzngwp-99/id598589414

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
Cân Dizengoff 99 ar Youtube 
Cân gan blant i Tel Aviv (Saesneg)
Fideo 'Cardyn Post o Tel Aviv'

Oriel

Categori:Israel