Codlys hiciog

Math o blanhigyn, di-flodau, ac un o lysiau'r afu yw Codlys hiciog (enw gwyddonol: Calypogeia arguta; enw Saesneg: notched pouchwort). O ran tacson, mae'n perthyn i urdd y Jungermanniales, o fewn y dosbarth Jungermanniopsida.

Mae’r rhywogaeth hon yn eitha cyffredin yng ngwledydd Prydain, ar wahân i ddwyrain Lloegr a dwyrain yr Alban. Fe'i ceir ym mhob cwr o Gymru.

Disgrifiad
Fel y rhywogaethau cyffredin eraill o Calypogeia, mae coesynnau'r Codlys hiciog wyrdd goleuach na'r rhan fwyaf o lysiau'r afu eraill. Maent hefyd yn fflat, sy'n elfen nodweddiadol o'r grwp. Ond maent yn feinach na'r rhelyw: 1-2.5 mm o led. Mae pob deilen tua 1.2 mm o hyd a 1 mm o led. Ei nodwedd unigryw yw'r pâr o ddannedd bach ar ben pob deilen.

Llysiau'r afu

Planhigion anflodeuol bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term "lysiau'r afu" am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.Raven, Peter H.; Ray F. Evert & Susan E. Eichhorn (1999) Biology of Plants, W. H. Freeman, Efrog Newydd. Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Cyfeiriadau

Categori:Jungermanniales
Categori:Llysiau'r afu a geir yng nghymru