Cardbord

200px|upright=1.0|right|Trawstoriad cardbord un haen
Mae cardbordhttps://geiriaduracademi.org/ neu hefyd yn gyffredin cardfwrdd neu carbord yn ddeunydd sy'n arbennig o drwchus a thrwm o bapur sydd weithiau'n cynnwys un haen graidd rhychiog a dwy daflen fflat ochrol.

Hanes
Mae tarddiad cardbord yn dyddio'n ôl i Tsieina yn y 15g, ac yn 1817 yn Lloegr y gwerthwyd y blychau cardbord masnachol cyntaf. Ceir cyfeiriad i'r term "cardbaord" pan soniodd Anne Brontë amdano yn ei nofel, The Tenant of Wildfell Hall a gyhoeddwyd yn 1848. Defnyddiodd y brodyr Kellogg gartonau cardboard i ddal eu grawnfwyd ŷd, ac yn ddiweddarach, pan ddechreuon nhw ei farchnata i'r cyhoedd, lapiwyd bag wedi'i selio â gwres o bapur cwyr o amgylch y tu allan i'r blwch a'i argraffu gydag enw ei frand. Roedd y datblygiad hwn yn nodi tarddiad y blwch grawnfwyd, er bod y bag wedi'i selio yn blastig yn y cyfnod modern ac yn cael ei gadw y tu mewn i'r blwch.

Nodweddion technegol
Mae'r ffin rhwng papur a chardbord wedi'i gosod yn gonfensiynol ar 224g/m² gyda thrwch o 175 µm o leiaf; nodir priodweddau mecanyddol ac optegol y carton gan safon ISO 5651: 1989.

Yn gyffredinol, mae amrywiaeth o wahanol fathau ar gael yn fasnachol, sy'n cael eu hisrannu yn ôl eu mathau o ffibr. Er mwyn eu gwahaniaethu'n well, mae allwedd gyffredinol wedi'i diffinio, sy'n cynnwys nodweddion triniaeth arwyneb, mewnbwn sylweddau a rhif cod. Gallai enghreifftiau o enwau cartonau fod yn: GN1, GD, UN4.

Triniaeth y Wyneb
Yn y wyneb mae triniaeth un yn gwahaniaethu rhwng:

 Cast (math arbennig o pigmentiad)
 G pigmentog
 U heb ei orchuddio

Cofnod o frethyn
Gellir rhannu'r mewnbwn sylweddau yn bum math gwahanol:

 Z ffibrau ffres wedi'u cannu'n gemegol
 N ffibrau crai heb eu cannu'n gemegol
 C mwydion pren 
 T mwydion wedi'u hailgylchu gyda'r wyneb tu chwith gwyn, melyn neu frown
 D mwydion wedi'u hailgylchu gyda chefnlun llwyd

Ceir gwahanol safonnau a disgrifiadau o'r gwahanol fathau o gardbord yn ôl trwch, siâp, maint, gwydnwch a chroen.https://www.gwp.co.uk/guides/corrugated-board-grades-explained/

Math o flychau
 Cardbord fflat neu gardbord??
 Cardbord tonnau syml, sy'n cynnwys dwy ddalen allanol a thaflen rhychiog fewnol
 Cardbord tonnau dwblw, sy'n cynnwys tair dalen, y mae dau ohonynt yn allanol ac un yn ganolog ac rhyngddynt ddwy daflen neu ddwy yn fyrddau cyfrannau.

Math o Gardyn
Papur ar gyfer taflenni fflat allanol
Gall taflenni allanol gynnwys gwahanol fathau o bapur:

 Kraftliner (symbol K)
 Liner (symbol L)
 Prawf ('Test'; symbol T)
 Swêd ('suede'; symbol C)

Papur rhychiog ar gyfer taflen fewnol
 Lled-gemeg ('semi-chemistry'; symbol S)
 Canolig (symbol M)
 Rhychwaith ('fluting'; symbol F)

Math o don
 Ton uchel (symbol A)
 Ton ganol (symbol C)
 Ton isel (symbol B)
 Microdon (symbol E)

Mynegeion ymwrthedd
Caiff y gwrthiant ei werthuso drwy raddfa o 1 i 5, a dylid nodi nifer o werthoedd gan fod haenau o'r carton (ar gyfer carton ton syml yw 2 ddalen ac 1 rhychiog yna 3).

Dolenni
 How It's Made - Cardboard Boxes ar Youtube
 Cardboard, Fluting Paper Box Making Plant for Waste Paper Recycling ar Youtube

Cyfeiriadau

Categori:Papur
Categori:Deunydd ysgrifennu