Anewra rhithiol

Math o blanhigyn, di-flodau, ac un o lysiau'r afu yw Anewra rhithiol (enw gwyddonol: Aneura mirabilis; enw Saesneg: ghostwort). O ran tacson, mae'n perthyn i deulu'r Aneuraceae yn urdd y Metzgeriales, o fewn y dosbarth Jungermanniopsida. Mae’r rhywogaeth hon i’w chanfod yng Nghymru.

Mae'r planhigion yn fach, anaml iawn maent yn tyfu yn fwy na thair centimedr o hyd. Maent yn tyfu mewn corsydd ac maent i'w cael fel arfer o dan fwsogl mawn neu dwf mwsogl trwchus arall ger coed bedw. Mae planhigion wedi'u canfod ar draws gogledd Ewrop, ac unwaith yn yr Ynys Las.

Fe'i disgrifiwyd gyntaf ym 1933. Mae planhigion y rhywogaeth hon yn wyn o ganlyniad i ddiffyg cloroffyl, ac nid yw eu plastidau yn gwahanu yn gloroplastau. Mae'n cael ei faetholion o'r ffyngau niferus sy'n tyfu o fewn ei feinweoedd, yn hytrach nag o ffotosynthesis. Ar wahân i ddiffyg cloroffyl, mae Cryptothallus yn debyg iawn i'r genws Aneura, ac mae'r naturiaethwr  Renzaglia wedi cwestiynu dilysrwydd adnabod Cryptothallus fel genws ar wahân; yn wir, awgrymodd y dylid ei ystyried fel rhywogaeth achlorophyllous o Aneura.

Llysiau'r afu

Planhigion anflodeuol bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term "lysiau'r afu" am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.Raven, Peter H.; Ray F. Evert & Susan E. Eichhorn (1999) Biology of Plants, W. H. Freeman, Efrog Newydd. Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Cyfeiriadau

Categori:Metzgeriales
Categori:Llysiau'r afu a geir yng nghymru