Max Beerbohm

Llenor a gwawdluniwr o Loegr oedd Syr Henry Maximilian "Max" Beerbohm (24 Awst 1872 – 20 Mai 1956).

 Magwraeth a theulu 
Ganwyd Henry Maximilian Beerbohm yn Llundain, yr ieuangaf o naw plentyn i Julius Ewald Beerbohm, masnachwr o Lithwania. Roedd ganddo dri hanner brawd (Ernest, Herbert, a Julius) ac un hanner chwaer (Constance) o briodas gyntaf ei dad, a phedair chwaer hŷn (Agnes a Dora, a Marie a merch arall a fuont yn farw'n ifanc) o'i ail briodas.

 Addysg a gyrfa gynnar 
Mynychodd Max Ysgol Charterhouse, ysgol fonedd o fri yn Godalming, Surrey. Yno fe fagodd ei ddoniau drwy arlunio a gwawdio'i athrawon a'i gyd-ddisgyblion. Aeth i Goleg Merton, Rhydychen yn 1890, a threuliodd ei gyfnod yn y brifysgol yn cymdeithasu ac yn danfon ysgrifau a gwawdluniau i gylchgronau Llundeinig. Gadawodd Rhydychen yn 1894 heb ennill ei radd. "Max Beerbohm" yn yr Encyclopedia of World Biography (Gale, 2004). Adalwyd ar Encyclopedia.com ar 15 Ionawr 2019.

 Enwogrwydd 
Yn ogystal â'i lên a'i gelf, enillodd Max enw iddo'i hun yn gynnar am fod yn ddandi ac yn ddyn ffraeth a ffasiynol. Yn 1898, daeth Beerbohm yn feirniad theatr y Saturday Review, gan olynu George Bernard Shaw yn y swydd honno. Ysgrifennodd mwy na 450 o adolygiadau ac ysgrifau beirniadol yn ei 12 mlynedd i'r Review.

Yn 1910 priododd Florence Kahn, actores Americanaidd, a symudant i Rapallo yn yr Eidal. Yno, ysgrifennodd ei unig nofel, Zuleika Dobson (1911). Dychwelodd Max a'i wraig i Loegr yn y cyfnod 1915–19. Cyhoeddodd gasgliad o straeon byrion, Seven Men, yn 1919.

 Diwedd ei oes 
Yn y 1920au, dechreuodd Beerbohm roi'r gorau i'w waith llenyddol. Cyhoeddwyd ei holl ryddiaith a'i wawdluniau mewn 10 cyfrol gan Heinemann rhwng 1922 a 1928. Dychwelodd i Loegr tua 1936, a chafodd ei urddo'n farchog yn 1939. Treuliodd Max a Florence yr Ail Ryfel Byd yn Lloegr. Dychwelodd at ysgrifennu pan gafodd ei wahodd gan y BBC i ddarlledu ar y radio. Roedd ei ysgrifau difyr yn boblogaidd, a chawsant eu casglu yn y gyfrol Mainly on the Air (1946). Bu farw Florence yn 1951, ac yn ddiweddarach bu Almaenes o'r enw Elisabeth Jungmann yn gofalu am Max. Priodasant ychydig o wythnosau cyn ei farwolaeth, yn Rapallo. Cleddir ei ludw yn Eglwys Gadeiriol Sant Paul.

 Cyfeiriadau 

 Darllen pellach 
 Behrman, S. N. Portrait of Max: An Intimate Memoir of Sir Max Beerbohm (Random House, 1960).
 Cecil, David. Max: A Biography (1964).
 Hall, N. John, Max Beerbohm: A Kind of Life (New Haven, Connecticut: Yale University Press, 2002).

Categori:Arlunwyr y 19eg ganrif o Loegr
Categori:Arlunwyr yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Beirniaid llenyddol Saesneg o Loegr
Categori:Beirniaid theatr Saesneg o Loegr
Categori:Cyn-ddisgyblion Ysgol Charterhouse
Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg Merton, Rhydychen
Categori:Genedigaethau 1872
Categori:Gwawdlunwyr o Loegr
Categori:Llenorion straeon byrion yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Llenorion straeon byrion Saesneg o Loegr
Categori:Marwolaethau 1956
Categori:Nofelwyr yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Nofelwyr Saesneg o Loegr
Categori:Pobl a aned yn Llundain
Categori:Pobl fu farw yn yr Eidal
Categori:Ymfudwyr o'r Deyrnas Unedig i'r Eidal
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr y 19eg ganrif o Loegr
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr Saesneg o Loegr