Yr Hwntws

Grŵp gwerin cyfoes yw Yr Hwntws maent yn canolbwyntio ar ganu caneuon gwerin o ardaloedd Morgannwg a Gwent. Prif leisydd a phrif lefarydd y grŵp yw Greg Lynn. Daw'r enw o'r gair hwntw sef llysenw ar bobl o dde Cymru.

Arddull
Nodweddir cerddoriaeth y grŵp gan offerynnau gwerin a llais cryf Greg Lynn sy'n canu yn nhafodiaeth Gwenhwyseg cynhenid nifer o'r caneuon lle caledir cytseiniaid a defnyddir yr "a fain" (sŵn e am e, fel y ceis yn acen ardal Maldwyn).

Ymysg un o'r caneuon a welir yn nodweddiadol o'r grŵp yw Cân Merthyr a Bachgen Bach o Dincer caneuon ddwyieithog, macaronig, fywiog a genir gan Greg Lynn.

Rhyddhaodd y band alwmb 'Y Tribanwr' yn 2018 wedi ei seilio ar waith ymchwil hen lawysgrifau a llyfrau caneuon yn y Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn Aberystwyth gan gasglu enghreifftiau unigryw’r ffurf farddonol ‘tribannau Morgannwg’ – ffrwyth llafur y gwaith ymchwil yma oedd yr albwm ‘Y Tribanwr’ sy’n cynnwys 70 o dribannau traddodiadol wedi eu trefnu gan Nia Lynn a Bernie Killbride. Wrth ymchwilio daeth Gregg ar draws papurau D. Rhys Phillips yn adrodd hanes y tribannau.

Cyfrannodd Greg Lynn i CD amlgyfranog i ddathlu a chofnodi caneuon ganfuwyd a chyfraniad bersonol Dr Meredydd Evans a Phyllis Kinney i ganu gwerin Cymru, Ffylantin-tw!.ttp://folk.wales/magazine/?p=443

Aelodau
Alodau cyfredol yr Hwntws (yn 2018) yw:
 Greg Lynn - prif leisydd
 Nia Lynn - llais, tabwrdd, offerynnau taro
 Bernard Killbride - ffidil
 Imogen O’Rourke - llais, ffliwt, chwiban D
 Dan B. James - gitâr, mandocello
 Dean Ryan - bâs dwbl, gitâr fâs

Aelodau gwreiddiol y Band yn 1982 oedd:
 Rosemary Lease - bodhrán
 Mike Lease - ffidil a gitâr 
 Greg Lynn - llais, gitâr  
 Paul Hopkins - mandolin 
 Jethro Newton - llais

Disgograffi
 Yr Hwntws - albwm finyl, 1982, Label Loco https://www.discogs.com/Yr-Hwntws-Yr-Hwntws/release/5228243
 Gwentian - albwm CD, 2010, Recordiau Sain https://sainwales.com/cy/store/sain/sain-scd-2645 -casgliad o ganeuon gwerin o Forgannwg a Gwent
 Y Tribanwr - albwm CD, 2018, Recordiau Sain  - casgliad o alawon gwerin i arddull farddonol, tribannau Morgannwg

Ceir rhestr gyda rhagflas o ganeuon Yr Hwntws ar catalog Recordiau Sain ar y dudalen yma.

Dolenni
Gwefan Swyddogol Yr Hwntws 

Cyfeiriadau

Categori:Bandiau Cymraeg
Categori:Bandiau cerddoriaeth gwerin