Hiclys Erch

Math o blanhigyn, di-flodau, ac un o lysiau'r afu yw Hiclys Erch (enw gwyddonol: Anastrepta orcadensis; enw Saesneg: Orkney notchwort). O ran tacson, mae'n perthyn i urdd y Jungermanniales, o fewn y dosbarth Jungermanniopsida. Mae'r gair erch yma'n cyfeirio at yr ynys lle'i ceir: Ynysoedd Erch, yr Alban. Fe'i ceir hefyd yn unol Daleithiau America, canada ac gwledydd eraill o fewn Ewrop."Anastrepta orcadensis"  ZipcodeZoo.com Retrieved 10 June 2008."Plants profile: Anastrepta orcadensis (Hook.) Schiffn." USDA. Adalwyd 11 Mehefin 2008.

Mae'r rhywogaeth hon i’w chanfod ar arfordir gorllewinol Cymru.

Darganfuwyd yr Hiclys erch am y tro cyntaf, ar "Ward Hill", Ynys Hoy, ail ynys fwyaf yr Ynysoedd Erch, ar arfordir gorllewinol yr Alban, a hynny gan Hooker ym 1808."Bryology (mosses, liverworts and hornworts)" Royal Botanic Garden Edinburgh. Retrieved 15 May 2008."West Highland Mosses And Problems They Suggest" (January 1907) Annals Of Scottish Natural History 61 tud. 46. Edinburgh. Adalwyd Mehefin 2008. Fe'i ceir yn gyffredin o fewn carped o blanhigion tebyg: lysiau'r afu eraill a grug, fel rheol a hynny ar lethrau, lloriau coetiroedd ac ar lethrau caregog yn  Ucheldiroedd yr Alban."Anastrepta orcadensis: Orkney Notchwort" (pdf) sleath.co.uk Retrieved 11 June 2008. 

Yn Alaska, ceir sawl lleoliad ger arfordiroedd ynysoedd cysgodol, fel arfer ar uchder o 300 metr (1500 tr) neu uwch."Anastrepta orcadensis" sitkanature.org Adalwyd 11 Mehefin 2008.

Llysiau'r afu

Planhigion anflodeuol bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term "lysiau'r afu" am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.Raven, Peter H.; Ray F. Evert & Susan E. Eichhorn (1999) Biology of Plants, W. H. Freeman, Efrog Newydd. Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Cyfeiriadau

Categori:Jungermanniales
Categori:Llysiau'r afu a geir yng nghymru