Shtisel

Cyfres ddrama deledu o Israel yw Shtisel (Hebraeg: שטיסל) am deulu Iddewig Charedi (Haredi) o'r cyfenw hwnnw sy'n byw ym maestref Geula, Jeriwsalem. Crëwyd ac ysgrifennwyd y gyfres gan Ori Elon a Yehonatan Indursky, a darlledwyd y gyfres am y tro cyntaf ar 29 Mehefin 2013 ar sianel deledu Israeli Hebraeg, yes Oh (rhan o Yes TV). Yn dilyn ei llwyddiant yn Israel mae wedi ei ffrydio ar-lein yn fyd-eang ar sianel Netflix.

Stori
Mae'n dilyn bywydau Shulem Shtisel (Dov Glickman), y penteulu Shtisel a rabi yn y yeshiva lleol, yn ogystal â rhai'r aelodau eraill o'i deulu. Mae'r gyfres Shtisel, sy'n rhedeg 12 pennod fesul tymor, wedi'i leoli mewn cymdogaeth grefyddol, ddi-Rhyngrwyd. Mae'r gymuned yn dilyn arferion haredi llym ac mae torri'r normau yn aml yn achosi tensiwn yn y teulu. Fodd bynnag, mae'r cymeriadau, sy'n fwy agored i ffordd o fyw seciwlar, yn adlewyrchu cymedroli Geula o'u cymharu â'u cymdogion yn Mea She'arim, y gymuned gyfagos sy'n adnabyddus am eithafiaeth grefyddol.

Mae llawer o ddeinameg y gyfres yn ymwneud ag ymdrechion Akiva Shtisel (artist talentog, golygus a swil) aflwyddiannus i ganfod gwraig a bod yn driw i'w dalent artistig. Ceir cip olwg ar natur carwriaeth o fewn y gymuned Charedi gydag unigolion yn cwrdd â darpar gariadon, yn aml wedi eu trefnu gan eu teulu neu trefnydd cariadon. Ond ymdrinir hefyd ag ymdrechion ei chwaer, Giti, i ddal dau pen-llinyn yghyd a delio gyda gŵr sy'n godinebu a chwestiynu ei ffydd. Mae ail fab y teulu, Zvi-Arye, yn ceiso byw at ddisgwyliadau ei dad ac yn ymladd gyda'i gydwybod a yw canu a cherddoriaeth yn ffordd weddus iddo fyw. Ceir rheolau clir ar wisg, cyffwrdd, bwyd, cadw'r Sabath a thrafodaethau am yr hyn sy'n kosher neu beidio. Ceir hefyd gip ar agweddau'r Charedi at y byd y tu allan i'w cymuned ei hunain.

Arloesol
Mae'r gyfres wedi cael ei hystyried yn arloesol gan ei bod yn trin bywyd teulu a chymuned o Iddewon Uniongred trwy eu tynnu oddi ar eu cymdeithasau gwleidyddol a'u darlunio fel pobl “gyffredin”.  Mae'r gyfres ddrama wedi llwyddo i newid barn pobl am y gymuned Charedi uniongred gan eu gweld mewn golau gwahanol.https://www.thejc.com/comment/comment/shtisel-the-show-that-changed-my-mind-about-the-charedim-1.481155

Rhyngwladol
Ym mis Hydref 2016, cyhoeddwyd bod Amazon Studios yn bwriadu ail-wneud Shtisel, a leoli yn ardal Brooklyn yn Efrog Newydd, o dan y teitl Emmis. Hyd yma nid oes sôn am adnewyddu'r sioe wreiddiol Israeli am redeg am drydydd tymor.

Iaith
Mae'r gyfres ddrama yn cyd-fynd â chyfres ddrama arall o Israel am gymuned ac unigolion Iddewig uniongred, sef Srugim. Yn wahanol o Shtisel, dydy'r cymeriadau yn Srugim ddim yn Iddewon o'r gymuned Charedi (Haredi) nac yn siarad Iddeweg ond maent yn uniongred ac yn delio gyda bywyd a charwriaeth bob dydd o fewn terfnnau eu crefydd â'r cred.

Iaith
Un hynodrwydd o'r gyfres yw natur ddwyieithog y ddeialog, gyda chymeriadau hŷn yn aml yn siarad Iddeweg gyda'i gilydd ac weithiau Hebraeg. Gellir gweld dirywiad yr iaith yn y ffaith mai dim ond Hebraeg mae'r plant iau yn ei siarad a phrin yn deall Iddeweg.

Cast
 Dov Glickman as Shulem
 Michael Aloni as Akiva Shtisel
 Neta Riskin as Giti Weiss
 Shira Haas as Ruchami Weiss
 Sarel Piterman as Zvi Arye Shtisel
 Zohar Strauss as Lippe Weiss
 Orly Silbersatz Banai as Aliza Gvili
 Ayelet Zurer as Elisheva Rotstein
 Sasson Gabai as Nukhem Shtisel
 Gal Fishel as Yosa'le Weiss
 Ori Ilovitz as Haim'ke Weiss
 Hadas Yaron as Libbi Shtisel
 Eliana Shechter as Tovi Shtisel

Dolenni
 Gwefan swyddogol Shtisel
 Shtisel ar IMBd
 Shtisel ar Netflix

Cyfeiriadau

Categori:Israel
Categori:Cyflwyniadau rhaglenni teledu 2013
Categori:Diweddiadau rhaglenni teledu 2016
Categori:Iddewiaeth
Categori:Iddewiaeth Uniongred