Ysgol Ramadeg Ardwyn

Hen ysgol ramadeg yn Aberystwyth ar gyfer talgylch gogledd Ceredigion oedd Ysgol Ramadeg Ardwyn. Addysgwyd nifer o enwogion Cymru yn yr ysgol.

Hanes
Sefydlwyd yr ysgol yn 1891 gan ddod i ben  yn 1973. Cedwyr ei harchifau yn Archifdy Ceredigion. Wedi cau'r ysgol daeth yr adeilad yn gartref i Ysgol Penweddig a'r hen ysgol 'Secondary Modern' Pendinas, yn gartref i ysgol cyfrwng Saesneg, Ysgol Penglais.

Saesneg oedd cyfrwng addysg yr ysgol. Byddai disgyblion yn teithio o ardal hen gantref Penweddig a thu hwnt i aros dros nos neu am wythnos, yn ogystal â disgyblion mwy lleol yn mynychu'n ddyddiol.

Ceir atgofion o safon ac amrywiaeth yr addysg a'r sioc o fynd i awyrgylch Seisnig wedi bod mewn ysgolion cynradd Cymraeg lleol gan aelodau Merched y Wawr.http://www.hanesmerchedcymru.merchedywawr.com/ramadeg.html

Yn ystod yr 1960au gyda'r twf yn y symudiad oddi ar addysg ramadeg a tuag at addysg gyfun. Yn 1966 roedd natur a chyflwr yr adeilad yn destun trafodaeth a codwyd cwestiwn ar fuddsoddiad yn yr adeilad gan y cyn-ddisbygl a'r aelod seneddol lleol, Elystan Morganhttps://api.parliament.uk/historic-hansard/written-answers/1966/jul/29/ardwyn-grammar-school-aberystwyth

Presennol
Mae'r adeilad bellach wedi ei throi'n fflatiau ac adeiladwyd tai ar y tir o'i hamgylch. Gelwir fflatiau'r hen adeilad yn 'Llŷs Ardwyn' a cheir 'Bryn Ardwyn' lle bu rhai o adeiladau allanol yr ysgol.

Cyn-ddisgyblion
Eurfyl ap Gwilym, economegydd
Marian Delyth, ffotograffydd
John Hefin, cynhyrchydd teledu a ffilm
Geraint Howells, Aelod Seneddol
Dafydd Huws, gwleidydd a seiciatrydd
Dafydd Ifans, academydd
Elwyn Ioan, arlunydd
Myfyr Isaac, cerddor
David Jenkins (llyfrgellydd)
Tom Macdonald, newyddiadurwr ac awdur
Elystan Morgan, Aelod Seneddol a chyfreithiwr
John Morris, Aelod Seneddol a bargyfreithiwr
Thomas Ifor Rees, diplomat a llenor
Edward Prosser Rhys, llenor a golygydd
Meg Elis, awdur a chyfieithydd
Rhiannon Evans, gemydd
David John de Lloyd, cerddor a chyfansoddwr
Geraint H. Jenkins, hanesydd ac academydd

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Archifdy Ceredigion

Categori:Aberystwyth
Categori:Pobl addysgwyd yn Ysgol Ardwyn, Aberystwyth
Categori:Ysgolion Ceredigion