Hunan arall

Mae hunan arall (alter ego yn Lladin) yn hunan y credir sy'n wahanol i wir bersonoliaeth yr unigolyn. Er mwyn dod o hyd i'r hunan arall, bydd angen dod o hyd i hunan ar wahân, un sydd â phersonoliaeth wahanol.

Mae ystyr neilltuol i'r hunan arall i'w gweld mewn beirniadaeth lenyddol a ddefnyddir wrth gyfeirio at lenyddiaeth ffuglen a ffurfiau naratif eraill, gan ddisgrifio cymeriad allweddol mewn stori y tybir ei bod yn gynrychioliadol fwriadol o awdur (neu grëwr) y gwaith, yn rhinwedd y tebygrwydd o ran seicoleg, ymddygiad, lleferydd, neu feddyliau, a ddefnyddir yn aml i gyfleu meddyliau'r awdur ei hun. Mae'r term hefyd weithiau, ond yn llai aml, yn cael ei ddefnyddio i ddynodi "efaill" neu "ffrind gorau" damcaniaethol i gymeriad mewn stori. Yn yr un modd, gellir cymhwyso'r term hunan arall i'r rôl neu'r persona a gymerir gan actor neu gan fathau eraill o berfformwyr.

Bathodd Cicero y term alter ego fel rhan o'i adeiladwaith athronyddol yn Rhufain y ganrif gyntaf, ond disgrifiodd ef fel "ail hunan, ffrind yr ymddiriedir ynddo".

Yn y 18g y cafodd bodolaeth yr "hunan arall" ei gydnabod yn llawn am y tro cyntaf, pan ddefnyddiodd Anton Mesmer a'i ddilynwyr hypnosis i'w wahanu oddi wrth yr hunan arferol.J Haule, Jung in the 21st Century II (2010) t. 88 Dangosodd yr arbrofion hyn batrwm ymddygiad a oedd yn wahanol i bersonoliaeth yr unigolyn pan oedd yn y cyflwr effro o'i gymharu â phan oedd dan hypnosis. Roedd cymeriad arall yn datblygu yng nghyflwr newidiol yr ymwybyddiaeth ond yn yr un corff.

Trwy gydol ei yrfa, bu Freud yn cyfeirio at achosion o ymwybyddiaeth ddeuol i gefnogi ei thesis o'r anymwybod.S Freud, Five Lectures on Psycho-Analysis (Penguin 1995) t. 21 Roedd Freud yn credu bod gwreiddiau ffenomen yr hunan arall i'w canfod yng nghyfnod narsisaidd plentyndod cynnar.S Freud, 'The Uncanny' Imago V (1919) t. 41 Adnabu Heinz Kohut angen penodol yn y cyfnod cynnar hwnnw i adlewyrchu, gan un arall a fyddai'n arwain yn ddiweddarach at yr hyn a alwodd yn “drosglwyddiad gefeillio neu hunan arall”.H Kohut, How Does Analysis Cure? (London 1984) t. 192-3

Mae cysyniadau cysylltiedig yn cynnwys avatar, doppelgänger, a dynwaredwr.

 Cyfeiriadau 

Categori:Geiriau ac ymadroddion Lladin
Categori:Hunan
Categori:Beirniadaeth lenyddol