Kategoria Superiore

Mae Superliga Albania (Albaneg: Kategoria Superiore) yn gynghrair broffesiynol ar gyfer clybiau pêl-droed dynion. Dyma frig system gynghrair pêl-droed Albania. Mae'r gynghrair yn cynnwys 10 clwb, ac mae'n gweithredu ar system o esgyn a disgyn gyda'r clwb isaf yn disgyn i Gynghrair Gyntaf Albania. Mae'r tymhorau'n rhedeg o fis Awst i fis Mai, gyda thimau'n chwarae 36 gêm bob un (gan chwarae pob tîm yn y gynghrair bedair gwaith, ddwywaith yn y cartref a dwywaith i ffwrdd).

Sefydlwyd y gystadleuaeth yn 1930 fel Pencampwriaeth Genedlaethol Albania yn ystod teyrnasiad y brenin Zog, yn fuan ar ôl creu Ffederasiwn Pêl-droed Albania. Ers 1930, mae 43 clwb wedi cystadlu mewn yn y gystadlaethau cydnabyddedig, ond dim ond naw clwb sydd wedi ennill y teitl: KF Tirana (24), FK Dinamo Tirana (18), FK Partizani Tirana (15), KF Vllaznia Shkodër (9), KF Skënderbeu Korçë (6), KF Elbasani (2), Flamurtari Vlorë (1), KF Teuta Durrës (1) a FK Kukësi (1). Y pencampwyr presennol yw FK Kukësi, a enillodd eu teitl cyntaf yn 2016-17.

Hanes Cynnar
Cyflwynwyd pêl-droed gyntaf i Albania gan offeriad Seisnig-Malteg o'r enw Gut Ruter a ymwelodd â'r coleg Saveriaidd yn Shkodra yn 1908. Y clwb pêl-droed cyntaf yn Albania oedd Indipendenca, a sefydlwyd yn Shkodra yn 1912 gan Palokë Nika.name="Shkodra Sport"> Cynhaliwyd y gêm 90-munud cyntaf llawn gyntaf ym mis Hydref 1913 ehwng Indipendenca Shkodra a'r thîm o lynges Awstria-Hwngari. Ystyrir hi fel y gêm ryngwladol gyntaf i gael ei chwarae yn Albania, ond collodd Indipendenca oedd 1-2  Indipendenca. Sgoriodd capten a sylfaenydd y clwb, Palokë Nika yr unig gôl i'r Albanaiaid.name="Vllaznia">

Twrnamaint Pêl-droed ffair Fier, 1911
Yn 2012 darganfu haneswyr bod twrnamaint pêl-droed wedi digwydd yn Albania yn 1911, rhyw 19 mlynedd cyn sefydlu Pencampwriaeth Genedlaethol Albania a Ffederasiwn Pêl-droed Albania, FSHF. Cynhaliwyd Twrnamaint Pêl-droed Ffair dinas Fier (Albaneg: Turneu Futbollistik i Panairit te Fierit) yn Rahije, Fier tra roedd Albania yn dal o dan Ymerodraeth Otomanaidd. Cystadlu 8 tîm: Tirana, Elbasani, Kavaja, Berati, Peqini, Vlora, Fieri a Lushnja. Enillodd Tirana y twrnamaint ar ôl trechu Peqini 6-1 yn y rownd derfynol. Nid yw'r Ffederasiwn Pêl-droed Albania nac UEFA yn cydnabod y twrnamaint yn swyddogol. Ni drefnod y FSHF twrnamaint gan nad sefydlwyd nes 1930.Sport Ekspres, 14 February 2012, page 7  

Pencampwriaeth yr Ail Ryfel Byd
Ymosodwyd Albania gan luoedd Eidal yr unben Mussolini yn Ebrill 1939 a dorrodd yr Ail Ryfel Byd yn fuan wedyn ym mis Medi. O ganlyniad rhoddodd y FSHF derfyn ar drefnu cystadleuaeth (fel ddigwyddodd mewn sawl gwlad arall). Er gwaethaf y Rhyfel, cynhaliwyd tri pencampwriaethau rhwng 1939 a 1942 gyda Tirana yn ennill y pencampwriaeth yn 1939 a 1942 ac Shkodra yn 1940. Er gwaethaf galwadau i gydnabod y pencampwriaeth mae'r FSHF wedi gwrthod rhoi statws ffurfiol iddynt.AFA's General Assembly: War championships are not legitimate  

Enillwyr Pencampwriaeth
bawd|Gêm Kukes vs Elbasani, 2014

Hyd at 2017-18 dyma'r nifer o bencampwriaethau mae timau wedi ennill:
KF Tirana - 24
Dinamo Tiranë - 18
FK Partizani Tirana - 16
Vllaznia Shkodër - 9
Skënderbeu Korçë - 7
SK Elbasani - 2
Flamurtari Vlorë - 1
Teuta Durrës - 1
FK Kukësi - 1

Tymor 2017–18
Mae'r timau isod yn cystadlu yn y Superliga yn nhymor 2017-18.
 Clwb  TrefFlamurtari VlorëVlorëKamzaKamëzKukësiKukësLaçiLaçLuftëtari GjirokastërGjirokastërLushnjaLushnjëPartizani TiranaTiranaSkënderbeu KorçëKorçëTeuta DurrësDurrësVllaznia ShkodërShkodër

Cyfeiriadau

Categori:Albania
Categori:Cynghreiriau pêl-droed cenedlaethol
Categori:Pêl-droed