Liman (llannerch anialwch)

Noder fod sawl tref yn meddu'r enw "Liman"

Mae liman yn ddyfais amgylcheddol a thirluniol sy'n disgrifio llannerch o goed wedi eu llunio'n fwriadol er mwyn dal dŵr ar adeg o lifogydd mewn tir anial. Bydd y liman yn cael ei chreu mewn pant neu man lle gellir arafu'r llif er mwyn crynhoi dŵr. Plennir coed yn y man lle bydd y dŵr yn crynhoi.https://en.wikipedia.org/wiki/Liman_irrigation_system#cite_note-KKL-1 Mae'r gair yn deillio o'r Groeg, λίμήν liman, sef "porth"). Noder fod sawl tref gyda'r enw 'liman' nad sydd â chyslltiad gyda'r arfer o ffrwyno dŵr yn Israel.

Pwrpas
Crewyd limanau yn Israel er mwyn ceisio rheoli ac arafu anialwcheiddio heb ddefnyddio dŵr, sydd eisoes yn brin mewn tir crin. Bydd y liman yno i geisio atal rhagor o erydiad ar y tir yn enweig o or-sychder a hefyd ar gyfnodau o lifogydd pan caiff haen uchaf tir bregus i lusgo i ffwrdd gan nerth y dŵr wedi storm neu cyfnod o law trwm.Prinz, D. 2002. The role of water harvesting in alleviating water scarcity in arid areas. In Proceedings, International Conference on Water Resources Management in Arid Regions. 23–27 March 2002, 107–122. Kuwait: Kuwait Institute for Scientific Research Available at: 

Lleoliad
Lleoliad delfrydol liman yw ger wadi, sef llwybr nant neu afon sy'n sych am rhan fwyaf o'r flwyddyn. Y cyfnod orau i blanu'r coed yw ychydig cyn y tymor glawog. Creir ffos artiffisial neu ystumio ffosydd naturiol fel bod modd gorfodi dwr i lifo i'r pant coed ar yr adegau prin hynny o law a llifogydd. Yn aml, ceir liman ger ffyrdd yn Israel lle mae'r dwr oddi ar y ffordd yn cael ei ystumo oddi ar y ffordd i'r liman yn bwrpasol. Nod creu liman yw i gryfhau a dod â bywyd gwyll ac amrywiaeth bionaturiol i'r ardal a fe gwneir defnydd ohonynt gan deithwyr sydd am orffwyso gyda chysgod coed a phobl wrth hamddena.

Plennir coed addas yn cynnwys tamarind, acacia, prosopis, pistasio, ewcalyptws, palmwydd, coeden carob, a datys.

Llannerch bwrpasol
Mewn cyferbyniad â gwerddon (oasis), tirwedd arfiffisial yw liman ac nid ei fwriad yw bwydo da byw, geifr na chodi cnwd. Ni ddefnyddir ar gyfer amaethyddiaeth na choedwigaeth. Dim ond ychydig o ofal coed a chynnal a chadw achlysurol sydd ei angen yn angenrheidiol. Yn anialwch y Negev, yn ôl JNF-KKL, dim ond dau liman sydd wedi'u creu hyd yma.

Nid yw'n glir a oes modelau hynafol ar gyfer hyn neu a yw Liman Israel yn ganlyniad i ymchwil anialwch diweddar yn unig.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
Gwybodaeth am Liman gan Gronfa Genedlaethol Iddewig, y JNF-KKL
Rhai lluniau eraill o liman
Fideo KKL-JNF yn dangos planny Liman a Shichim

Categori:Amgylchedd
Categori:Israel