Emmeline Pankhurst

Emmeline Pankhurst (15 Gorffennaf 1858 – 14 Mehefin 1928) oedd arweinydd symudiad y Swffragét Prydeinig ac ymgyrchydd gwleidyddol. Yn 1999, enwodd y Time hi yn un o bobl pwysicaf y 20g gan ddweud, "she shaped an idea of women for our time; she shook society into a new pattern from which there could be no going back".

Cafodd ei geni ym Moss Side, Manceinion, fel Emmeline Goulden. Cafodd ei haddysg yn yr École Normale de Neuilly ym Mharis, Ffrainc. Priododd y cyfreithiwr Richard Pankhurst ar 18 Rhagfyr 1879. Bu farw Richard ym 1898.

Cysylltiadau Cymreig
Ar 11 Gorffennaf 1908, areithiodd Emmeline Pankhurst yn Hwlffordd, Sir Benfro, fel rhan o ymgyrch Undeb Cymdeithasol a Gwleidyddol y Merched (WSPU). Nododd y digwyddiad hwn foment arwyddocaol yn y mudiad dros bleidlais i'r blaid yng Nghymru, gan ddangos ei chyfraniad uniongyrchol i wleidyddiaeth ymarferol yng Nghymru.senedd.cymru; teitl: Y Mudiad Pleidlais i Fenywod yng Nghymru; cyhoeddwyd 8 Mawrth 2021; adalwyd 15 Gorffennaf 2025. Roedd Pankhurst yn gyfaill mynwesol i Margaret Haig Thomas, Arglwyddes y Rhondda, gan ymweld â hi'n aml yn ei chartref yng Nghasnewydd. Roedd Margaret yn actifydd milwriaethus yn achos y Swffragetiaid yng Nghymru.monumentalwelshwomen.com; adalwyd 15 Gorffennaf 2025.
Ymwelodd Pankhurst hefyd â Llanelli, ar 20 Ionawr 1912 areithiodd yn neuadd yr Eglwys, lle torrodd sawl un ar ei thraws ond daliodd yr awenau'n dynn gan drosglwyddo ei neges yn effeithiol yn ôl y llygaid dystion. Yn yr ysgol Uwchradd, areithiodd am yr ail dro'r diwrnod hwnnw; torrwyd ffenestr, ond unwaith eto, gorffennodd ei haraith.llanellich.org.uk; adalwyd 15 Gorffennaf 2025.

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1858
Categori:Marwolaethau 1928
Categori:Gwleidyddion y Blaid Geidwadol (DU)
Categori:Merched y 19eg ganrif
Categori:Merched yr 20fed ganrif