Atafaeliad twymynol

Mae atafaeliad twymynol, yn ffit neu atafaeliad epileptig sy'n gysylltiedig â thymheredd corff uchel.

 Arwyddion a symptomau 
Mae atafaeliad twymynol, fel arfer, yn digwydd mewn plant rhwng 6 mis a 5 mlwydd oed.  Mae'r rhan fwyaf o atafaeliadau yn para am lai na phum munud a bydd y plentyn yn nol i'w gyflwr arferol o fewn chwedeg munud i'r digwyddiad .

Mae tueddiad at atafaeliadau twymynol  yn rhedeg mewn teuluoedd .

 Diagnosis 
Cyn gwneud diagnosis o  atafaeliad twymynol bydd raid gwirio nad oes llid ar yr ymennydd, nad oes unrhyw broblemau metabolig, ac ni fu trawiadau blaenorol a ddigwyddodd heb dwymyn .

Fel arfer nid oes angen profion gwaed, delweddu'r ymennydd neu electroenceffalogramau (EEG) ar gyfer y diagnosis . Argymhellir archwiliad i bennu ffynhonnell y dwymyn

 Mathau 
Mae dau fath o atafaelu twymynol, trawiadau syml a thrawiadau cymhleth . Mae trawiadau syml yn rai sydd yn effeithio ar blentyn iach fel arall sydd yn cael dim mwy nag un ffit tonig-clonig sy'n para llai na 15 munud mewn cyfnod o 24 awr.

Mae trawiadau cymhleth yn rhai lle mae'r ffit yn para am fwy na 15 munud neu fod nifer o episodau yn digwydd o fewn 24 awr.

Mae cyflwr epileptig twymynol yn ffit sy'n para am fwy na 30 munud. Mae cyflwr epileptig yn digwydd mewn tua 5% o achosion o atafaeliad twymynol.

 Triniaeth 
Nid yw meddyginiaeth trin epilepsi na meddyginiaeth wrth dwymyn yn cael eu hargymell mewn ymdrech i atal ychwaneg o ffitiau.  Yn yr ychydig achosion sy'n para fwy na phum munud, gellir defnyddio bensodiasepinau fel lorazepam neu midazolam .

Yn gyffredinol ni fydd plentyn sydd wedi gwella o ffit dwymynol yn dioddef unrhyw niwed parhaol. Mae cyflawniadau academaidd yn debyg i blant eraill a does dim newid yn y risg o farwolaeth ar gyfer y rheini sydd wedi cael ffitiau syml. Mae 'na rywfaint o dystiolaeth i awgrymu bydd blentyn sydd wedi cael ffit dwymynol tua 2% mwy tebygol o gael epilepsi.

 Cyffredinoled 
Mae atafaeliadau twymynol yn effeithio ar ddau i ddeg y cant o blant  cyn eu bod yn bum mlwydd oed. Mae'n fwy cyffredin mewn bechgyn na merched. Ar ôl i blentyn cael un ffit mae yna siawns rhwng 15% i 70% o gael un arall. 

 Cyfeiriadau 

Categori:Iechyd

Categori:Prosiect Wici-Iechyd