Llid y stumog

Mae llid y stumog (gastritis) yn llid ar leinin y stumog. Gall ddigwydd am gyfnod byr neu barhau dros gyfnod hir. Mae'n bosib nad oes unrhyw symptomau ond, pan mae symptomau i'w gweld, y mwyaf cyffredin yw poen yn rhan uchaf yr abdomen. Mae symptomau posibl eraill yn cynnwys cyfog a chwydu, bolio, colli archwaeth a llosg cylla. Gall cymhlethdodau gynnwys gwaedu, briw ar y stumog, a thiwmorau stumog. Pan achosir y llid gan broblemau hunanimiwn, gall lefel isel o gelloedd coch y gwaed gael ei achosi gan ddiffyg fitamin B12, cyflwr sy'n cael ei adnabod fel anemia dinistriol.

Mae achosion cyffredin yn cynnwys heintio gyda Helicobacter pylori a'r defnydd o gyffuriau gwrthlid ansteroidol. Mae achosion llai cyffredin yn cynnwys alcohol, ymsygu, cocên, afiechyd dwys, problemau hunainimiwn, therapi ymbelydrol a Chlefyd Crohn. Gall endoscopi, math o belydr-X, profion gwaed, a phrofion carthion helpu gyda diagnosis. Gall sympromau llid y stumog fod yn arwydd o doriad myocardaidd. Mae cyflyrau eraill gyda symptomau tebyg yn cynnwys llid y pancreas, problemau coden y bustl, a chlefyd briw peptig.

Gellir atal llid y stumog drwy osgoi pethau sy'n ei achosi. Mae triniaeth yn cynnwys meddyginiaethau megis antasid, blocwyr H2, neu atalydd pwmp proton. Yn ystod trawiad aciwt gall yfed lidocen gludiog helpu. Os yw'r llid wedi'i achosi gan gyffuriau gwrthlid ansteroidol, gallir peidio â chymryd rhain. Os yw H. pylori yn bresennol, gall gael ei drin gyda chyfuniad o wrthfiotigau megis amoxicillin a clarithromycin. I'r rhai sy'n dioddef o anemia dinistriol, argymhellir atchwanegiadau fitamin B1 trwy'r ceg neu trwy chwistrelliad . Fel arfer, cynghorir pobl i osgoi bwydydd sy'n achoi trafferthion iddynt.

Credir bod llid y stumog yn effeithio ar tua hanner o boblogaeth y byd. Yn 2013, roedd tua 90 miliwn o achosion newydd o'r cyflwr. Mae'r clefyd yn fwy cyffredin wrth i bobl heneiddio. Achosodd y llid, ynghyd â chlefyd arall yn rhan gyntaf y perfedd sy'n cael ei alw'n duodenitis, tua 50,000 o farwolaethau yn 2015. Darganfyddwyd H. pylori gyntaf yn 1981 gan Barry Marshall a Robin Warren.

 Gweler hefyd 
 Gastroenteritis

 Cyfeiriadau 

Categori:Llidau
Categori:Prosiect Wici-Iechyd