Gullfoss

Rhaeadr yng Ngwlad yr Iâ yw Gullfoss ("Rhaeadr Aur"; ). Fe'i lleolir mewn canyon ar Afon Hvítá yn ne-orllewin y wlad.

bawd|canol|Lleoliad Gullfoss yng Ngwlad yr Iâ

Gullfoss yw un o atyiadau twristaidd mwyaf poblogaidd Gwlad yr Iâ. Mae'n rhan o gylchdaith enwog y 'Golden Ring' sy'n cynnwys y Þingvellir a geyser Haukadalur sy'n boblogaidd gyda thwristiaid.

Mae Afon Hvítá lydan yn rhuthro i'r de a, tua cilomedr cyn y rhaeadr ystumio'n dynn i'r dde gan lifo lawr bwa tair-gris cyn cwympo'n sydyn mewn dau gymal (, a ) mewn i hollt  o ddyfnder. Mae'r hollt oddeutu  o led a  o hyd. Bydd, ar gyfartaledd, tua  o ddŵr yn llifo lawr y rheadr yr eiliad yn yr haf a  yr eiliad yn y gaeaf. Roedd y llif uchaf a nodwyd yno yn   yr eiliad.

Yn ystod hanner cyntaf 20g ac am rai blynyddoedd yn hwyr yn yr 20g bu sôn am ddefnyddio Gullfoss er mwyn cynhyrchu trydan. Ond methiant bu hyn, yn rannol oherwydd diffyg arian. Gwerthwyd y rhaeadr maes o law i wladwriaeth Gwlad yr Iâ. Mae bellach wedi ei warchod.

Roedd Sigríður Tómasdóttir, merch un o berchnogion Gullfoss, Tómas Tómasson, yn benderfynol o gadw'r rhaeadr, er iddi fygwth daflu ei hun mewn iddo fel hunanladdiad. Er bod nifer yn dal i gredu mai Sigríður achubodd y rhaeadr i'w warchod, dydy'r stori ddim yn wir. Ond mae cofeb carreg iddi uwchlaw'r rhaeadr sy'n dangos ei proffil.

Gullfoss mewn diwylliant poblogaidd
 Mae Gullfoss yn ymddangos ar glawr albwm "Porcupine" gan y grŵp  Seisnig, Echo and the Bunnymen.  
 Sonir am y rhaeadrau yn y nofelig, The Odd Saga of the American and a Curious Icelandic Flock; yn ystod cinio noda Snorri ei hoffter o raeadr Gullfoss, tra bod Dr. Gustafsson yn ffafrio Glymur.

 Ymddangosa Gullfoss yn fideo pop "Heaven" gan y band Live.

Cyfeiriadau

Oriel

Categori:Rhaeadrau Gwlad yr Iâ