Cefnwyrni

Mae cefnwyrni, neu sgoliosis yn gyflwr meddygol lle mae asgwrn cefn rhywun efo crymedd i'r ochr. Mae'r cromlin fel arfer y siâp "S"- neu "C". Mewn rhai, mae graddfa'r crymedd yn sefydlog, tra bod eraill yn cynyddu dros amser. Nid yw cefnwyrni ysgafn fel arfer yn achosi problemau, tra gall achosion difrifol ymyrryd ag anadlu. Fel arfer, nid oes unrhyw poen.

Nid yw achos y rhan fwyaf o achosion yn hysbys, ond credir ei fod yn cynnwys cyfuniad o ffactorau geneteg ac amgylcheddol. Mae ffactorau risg yn cynnwys effaith ar eraill o deulu eraill. Gall hefyd ddigwydd o ganlyniad i gyflwr arall fel sbermau cyhyrau, parlys yr ymennydd, syndrom Marfan, a thiwmorau megis niwrofibromatosis. Cadarnheir diagnosis gyda pelydrau-X. Fel arfer, dosbarthir scoliosis fel naill ai strwythurol lle mae'r gromlin yn sefydlog, neu'n weithredol lle mae'r asgwrn cefn yn normal.

Mae triniaeth yn dibynnu ar maint y gromlin, lleoliad, ac achos. Mae'n bosib y bydd mân chromlin yn cael eu gwylio'n achlysurol. Gall triniaethau gynnwys carntroeo neu lawdriniaeth. Rhaid gosod y cantro i'r person a'i ddefnyddio bob dydd nes i'r tyfu ddod i ben. Mae'r dystiolaeth nad yw trin cwcerapracteg, atchwanegiadau dietegol, neu ymarferion yn atal y cyflwr rhag gwaethygu yn ddiffygiol. Fodd bynnag, argymhellir ymarfer corff o hyd oherwydd ei fanteision iechyd eraill.

350px|dim|thumb|Cefnwyrni 40⁰

Mae cefrnwyrni yn ymddangos mewn tua 3% o pobol. Mae'n fwyaf cyffredin yn bobol rhwng 10 ac 20 oed. Mae merched fel arfer yn cael eu heffeithio'n fwy difrifol na bechgyn.

Cyfeiriadau

Categori:Prosiect Wici-Iechyd
Categori:Asgwrn cefn