Jacques-Émile Abelous

Meddyg a ffisiolegydd o Ffrainc oedd Jacques-Émile Abelous  (10 Mawrth 1864 – 20 Tachwedd 1940) a fu'n athro cadeiriol ffisioleg ym Mhrifysgol Toulouse o 1897 i 1939.

Ganed ef yn Bédarieux, yn département Hérault yn rhanbarth Ocsitania, yng nghyfnod yr Ail Ymerodraeth. Astudiodd feddygaeth ym Montpellier, gan arbenigo mewn ffisioleg, ac enillodd ei radd ym 1888. Gweithiodd am gyfnod yn labordy Charles Richet. Cafodd ei dderbyn i gyfadran feddygaeth Prifysgol Toulouse ym 1892, a fe'i penodwyd yn athro cadeiriol ffisioleg ym 1897.

Cafodd ei alw i'r fyddin yn y Rhyfel Byd Cyntaf a gwasanaethodd yn gludwr gwely ac yna yn yr ysbyty milwrol yn Toulouse. Wedi diwedd y rhyfel, fe'i dyrchafwyd yn ddeon y gyfadran feddygaeth. Wedi iddo ymddeol o'r brifysgol ym 1939, ymsefydlodd yn Aussillon yn département Tarn, ac yno bu farw yn 76 oed, pum mis wedi cwymp Ffrainc.

Fe'i penodwyd yn Officier de la Légion d'honneur ym 1923, a fe'i etholwyd i Académie Nationale de Médecine ym 1928.

Protestant ydoedd, a gwasanaethodd ar gyngor yr Eglwys Ddiwygiedig yn Toulouse wedi 1898. Arddelodd weriniaetholdeb a thaliadau adain-chwith yn ei ieuenctid. Wedi'r Rhyfel Byd Cyntaf, trodd at freninyddiaeth, ac er ei Brotestaniaeth fe ymunodd â l'Action française, y mudiad Catholig cenedlaetholgar adain-dde a arweiniwyd gan Charles Maurras. Cynyddodd ei weithgarwch gwleidyddol yn y 1930au a darlithodd yn fynych i aelodau'r mudiad.

 Ffynhonnell 
 Pierre-Yves Kirschleger, « Abelous Jacques Émile » yn Patrick Cabanel a André Encrevé (goln), Dictionnaire biographique des protestants français de 1787 à nos jours, t. I, Paris, Éditions de Paris-Max Chaleil, 2015 (ISBN 978-2-8462-1190-1), t. 7.

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1864
Categori:Marwolaethau 1940
Categori:Academyddion y 19eg ganrif o Ffrainc
Categori:Academyddion yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Academyddion Prifysgol Toulouse
Categori:Derbynwyr Légion d'honneur
Categori:Ffisiolegwyr o Ffrainc
Categori:Meddygon y 19eg ganrif o Ffrainc
Categori:Meddygon yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Pobl a aned yn Hérault
Categori:Pobl fu farw yn Tarn
Categori:Protestaniaid o Ffrainc