Lois Wilfred Griffiths

Mathemategydd ac athro prifysgol Americanaidd oedd Lois Wilfred Griffiths (27 Mehefin 1899 – 9 Tachwedd 1981). Bu'n ymchwilydd, yn fathemategydd, ac yn athro am 37 mlynedd ym Mhrifysgol Gogledd-orllewinol Evanston, Illinois cyn ymddeol yn 1964. Mae hi'n adnabyddus am ei gwaith mewn rhifau polygonaidd. Cyhoeddodd nifer o bapurau ac ysgrifennodd lyfr Introduction to the Theory of Equations (Cyflwyniad i'r Theori Hafaliadau), a gyhoeddwyd ym 1945.

Manylion personol
Ganed Lois Wilfred Griffiths ar 27 Mehefin 1899 yn Chagrin Falls, Ohio yn ferch i Frederick William Griffiths, gweinidog, a Lena Jones Griffiths, athrawes ysgol. Ymfudodd Frederick Griffiths i'r Unol Daleithiau ym 1880 o Gymru. Yn yr Unol Daleithiau, enillodd Lois BA yng Ngholeg Diwinyddol Oberlin yn 1893 a Bagloriaeth  Divinity (BD) yn 1896.

Ym 1898, symudodd i Ohio lle rhoddodd Lena enedigaeth i fab: Harold F. Griffiths yn 1898 a merch: Lois ym 1899. Symudodd eto yn 1899 i Jennings, Territory Oklahoma, cyn ymgartrefu yn Seattle yn 1904.

Gyrfa

Yn 1927, ar ôl ennill ei doethuriaeth, bu'n gweithio fel hyfforddwr mathemateg ym Mhrifysgol Gogledd-orllewinol Evanston, Illinois, lle treuliodd weddill ei gyrfa. Ym 1930, fe'i dyrchafwyd yn athro mathemateg cynorthwyol, ac yn 1938 cafodd ei henwi'n athro cyswllt. Ymddeolodd o Brifysgol Northwestern ym 1964 ac fe'i gwnaed yn athro emeritus.

Yn ystod ei gyrfa broffesiynol, cyhoeddodd lawer o bapurau mathemategol fel Generalized Quaternion Algebras and the Theory of Numbers Representation of Integers in the Form x2 + 2y2 + 3z2 + 6w2", yn yr American Journal of Mathematics. Cyhoeddodd hefyd A generalization of the Fermat theorem on polygonal numbers yn yr Annals of Mathematics, "Representation by Extended Polygonal Numbers and by Generalized Polygonal Numbers" a "Representation as Sums of Multiples of Generalized Polygonal Numbers (Cynrychiolaeth fel Symiau Lluosogau o Niferoedd Polygonol Cyffredinol).

Ysgrifennodd Lois hefyd adolygiadau o destunau mathemategol megis Introduction to the Theory of Groups of Finite Order (Cyflwyniad i Theori Grwpiau o Orchymyn Gorffen) (1939) gan Robert Daniel Carmichael, An Introduction to Abstract Algebra (Cyflwyniad i Algebra Cryno) (1941) gan Cyrus Colton MacDuffee, ac A Survey of Modern Algebra (Arolwg o Algebra Modern) (1942) gan Garrett Birkhoff a Saunders Mac Lane. Cyhoeddodd hefyd nodiadau ar swyddogaethau rhifau poligoniadd.

Ysgrifennodd lyfr ar benderfynyddion (determinants) a systemau o hafaliadau llinol, a gyhoeddwyd fel y llyfr gosod Introduction to the Theory of Equations'' (Cyflwyniad i'r Theori Hafaliadau) gan John Wiley and Sons yn 1945.

Gweler hefyd
Bioleg
Cemeg
Ffiseg
Mathemateg bur
Ystadegaeth
Geometreg
Rhestr o wyddonwyr o Gymru

Cyfeiriadau

Categori:Mathemategwyr benywaidd
Categori:Prosiect Wici Môn
Categori:Merched y 19eg ganrif‎
Categori:Genedigaethau 1899
Categori:Marwolaethau 1981
Categori:Mathemategwyr Americanaidd