Plas Mostyn

Plasty enfawr mewn 25 acer (10ha) o erddi yw Plas Mostyn a saif ger pentref Mostyn yn Sir y Fflint. Mae'r plas wedi'i gofrestru gan Cadw fel Gradd I ac mae rhannau ohono'n dyddio i 1470.

'Y Neuadd Fawr' yw'r rhan hynaf o'r adeilad, ac mae wedi'i ddyddio i 1470; cafodd ei hatgyweirio a'i ehangu yn 1631-2 gan Roger a Mary Mostyn, a oedd yn perthyn i Ieuan Fychan, un o sefydlwyr y teulu Mostyn. Mab Ieuan a ddechreuodd ddefnyddio'r enw 'Mostyn' fel cyfenw'r teulu.

Ers 1660 bu'r plas yn gartref i Farwnigion Mostyn, ac ers 1831, bu'n gartref i Farwniaid Mostyn. Yn y 1840au comisiynodd Edward Pryce Lloyd, Barwn 1af Mostyn bensaer o'r enw Ambrose Poynter i ailwampio'r tŷ, a gwnaed hynny rhwng 1846–47 mewn arddull Jacobeaidd, gan barchu'r rhan a oedd eisoes yno.

Wrth ochr y ffordd fawr ceir 'gatws' neu 'borthdy' lle'r arferai'r porthor fyw, ac mae'r tŷ hwn yn dyddio i 1570. Ceir gatiau crand wedi'u haddurno, gatiau agynlluniwyd yn y 18g mewn arddull baróc gan y pensaer John Douglas a'u gwneud gan James Swindley yn 1896. Cofrestrwyd y gatiau, y colofnau a'r bont gerllaw yn Radd II.

Mae'r plasty'n parhau i fod yn nwylo yr un teulu: y Teulu Mostyn. Ers 2014, mae Plas Mostyn ar agor i'r cyhoedd ar rai dyddiau o'r flwyddyn.

Cyfeiriadau

Dolennau allanol
 Gwefan swyddogol 

Categori:Adeiladau rhestredig Gradd I Sir y Fflint