FC Vaduz

Fussball Club Vaduz () ym mhrifddinas Liechtenstein, Vaduz, sy'n chwarae yng Nghyngrair Bêl-droed Swistir. Mae'r clwb yn chwarae yn stadiwm genedlaethol y wlad, sef y Rheinpark Stadion, sydd â chapasiti o 5,873 seddi gyda llefydd sefyll ychwanegol ar ochr ogleddol a deheuol y maes gan roi cyfanswm o dorf posib o 7,838.Facts & Figures  FC Vaduz Mae'r clwb yn chwarae yn system gynghrair y Swistir. Mae sefyllfa Vaduz yn unigryw (er yn debyg i'r hen sefyllfa yng Nghymru parthed timau fel Caerdydd, Abertawe a Wrecsam) lle maent yn cynrychioli eu gwlad, Liechtenstein, yng Nghynghrair Europa UEFA os byddant yn ennill Cwpan Liechtenstein tra eu bod yn chwarae mewn cynghrair gwlad arall (Swistir). Mae'r sefyllfa yma'n bodoli oherwydd nad oes gan Liechtenstein gynghrair ei hun oherwydd diffyg arian a diddordeb domestig.

Yn hanesyddol mae nifer fawr o chwaraewyr Vaduz yn dod o'r wlad, a sawl un wedi cynrychioli Tîm Bêl-droed Genedlaethol Liechtenstein, ond mae nifer o'r chwaraewyr brodorol bellach yn chwarae y tu allan i'r Dysywogaeth a nifer o dramorwyr yn chware i Vaduz.

Hanes
Sefydlwyd Fussball Club Vaduz ar 14 Chwefror 1932 yn Vaduz, prifddinas Tywysogaeth annibynnol Liechtenstein, gwlad fechan iawn tebyg o ran maint i ddyffryn yr afon Tâf ym Morgannwg, rhwng Awstria a'r Swistir. FC Vaduz yw'r unig dîm proffesiynnol yn Liechtenstein. Chwaraewyd eu tymor gyntaf o dan adain Cymdeithas Bêl-droed Vorarlberg yn Awstria yn nhymor 1932–33. Yn 1933, dechreuodd Vaduz chwarae yn y Swistir. Mae'r tîm wedi chwarae mewn amryw o gynghreiriau a safon o fewn strwythur bêl-droed y Swistir. Maent hefyd yn cystadlu yn unig gystadleuaeth ddomestig Liechtenstein, sef y Cwpan Bêl-droed Liechtenstein gan ennill y cwpan gyntaf a gynhaliwyd yn 1949.

Bu'n ofynnol i Vaduz dalu ffî flynyddol o oddeutu £150,000 i Gymdeithas Bêl-droed y Swistir er mwyn cystadlu fel clwb tramor. Bu galwadau i ddod â'r trefniant yma i ben, ond wedi trafodaethau daethpwyd i drefniant y bydd cynrychiolydd o Liechtenstein yn cael cymryd rhan yn y Gynghrair Her a'r Super League yn y dyfodol.

Mae Vaduz wedi chwarae yn is-gynghreiriau'r Stwistir gan lwyddo i chwarae ar y lefel uchaf, yn y Super League yn 2008-09 gan gwympo nôl i'r Gynghrair Her (yr hen Nationalliga B) cyn ail-esgyn wedi pum mlynedd i'r Super League.

Yn 1992 llwyddodd Vaduz i chwarae yn Ewrop am y tro cyntaf gan gystadlu yn Cwpan Enillwyr Cwpanau UEFA fel enillwyr Cwpan Bêl-droed Leichtenstein er iddynt golli i FC Chornomorets Odesa o Wcráin yn y rownd ragbrofol. Yn 1996, aeth Vaduz drwodd i'r rown gyntaf llawn wedi iddynt gael ei buddudoliaeth gyntaf yn Ewrop gan guro FK Jelgava o Brifysgol Riga yn Latfia, 5-3 ar giciau o'r smotyn wedi dwy gêm a sgôr o 2-2. Collon nhw yn drwm yn yr gêm nesa, 7-0 i Paris Saint-Germain F.C. o Ffrainc.

Wedi diddymiad Cwpan Enillwyd Cwpanau Ewrop mae Vaduz wedi cystadlu yn flynyddol yn Cynghrair Europa UEFA o ganlyniad i ennill Cwpan Bêl-droed Liechtenstein bob blwyddyn ers 1988. Ond dydynt erioed wedi camu'n bellach na'r gêm gyntaf, er iddynt ddod o fewn dim mewn gêm yn erbyn Livingstone FC o'r Alban yn 2002 pan sgoriwyd gôl yn yr eiladau olaf ond i'r reffari ddweud fod y gêm ar ben.

Ymddangosodd Vaduz yn gêm gyfrifiadurol FIFA 17.

Statws Gyfreithiol
Mae FC Vaduz yn aelod o Gymdeithas Bêl-droed Liechtenstein Vaduz yn un o sawl clwb trawsffiniol yn Ewrop sy'n cynnwys Clwb Pêl-droed Abertawe, Clwb Pêl-droed Caerdydd sy'n chwarae yng Nghyngrair Lloegr;  AS Monaco FC sy'n chwarae yn Ffrainc a San Marino Calcia sy'n chwarae yn yr Eidal. Y gwahaniaeth rhwng Vaduz a'r clybiau uchod yw mai tîm 'gwadd' yw Vaduz - ni all gystadlu yng Nghwpan y Swistir a nid all gynrychioli'r Stwistir yn Ewrop hyn yn oed petai yn ennill y Gynghrair.

Rheinpark Stadion

Stadiwm Rheinpark yn Vaduz yw stadiwm genedlaethol Liechtenstein yn ogystal â maes chwarae FC Vaduz. Gorwedd y stwdiwm ar lannau'r afon Rhein, namyn metrau o'r ffin â'r Swistir. Mae'n dal 7,584 (eistedd a sefyll) a costiodd oddeutu 19 miliwn Ffranc Swistir i'r hadeiladu.

Agorwyd y stadiwm yn swyddogol ar 31 Gorffennaf 1998 gyda gêm rhwng FC Vaduz ac 1. FC Kaiserslautern, pencampwyr Bundesliga yr Almaen ar y pryd. Enillodd Keiserslautern y gêm 8-0.

bawd|center|700px|Rheinpark Stadion

Anrhydeddau

Cynghraur
 Liechtenstein Football Championship
Enillwyr (1): 1936
 Swiss Challenge League (2il lefel)
Enillwyr (3): 2003, 2008, 2014
Ail (2): 2004, 2005
 Swiss Promotion League (3ydd lefel)
Enillwyr (2): 2000, 2001
Ail (2): 1984, 1999

Cwpannau
 Liechtenstein Football Cup
Delwedd:Cup Winner.png (50) (Record y Bydhttp://www.rsssf.com/miscellaneous/cuprec.html) 20px20px20px20px: 1949, 1952, 1953, 1954, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1971, 1974, 1980, 1985, 1986, 1988, 1990, 1992, 1995, 1996, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2022, 2023, 2024
Delwedd:Cup Finalist.png (13): 1946, 1947, 1948, 1950, 1951, 1955, 1972, 1977, 1984, 1987, 1991, 1997, 2012

 Cystadleuaeth Gemau E C C GF GA +/- UEFA Cup Winners' Cup 10 0 2 8 4 40 −36 UEFA Cup / Cynghrair Europa UEFA 52 16 12 24 63 75 −12 Cyfanswm 62 16 14 32 67 115 −48

Buddugoliaeth fwyaf mewn Gêm UEFA:

 Season Gêm Sgôr UEFA Cup / UEFA Europa League 2006–07  Újpest FC –  FC Vaduz 0–4 2014–15  FC Vaduz –  College Europa 3–0 2015–16  S.P. La Fiorita –  FC Vaduz 0–5 2015–16  FC Vaduz –  S.P. La Fiorita 5–1

Recordiau
 Biggest European home win: FC Vaduz 5–1  La Fiorita (09.07.2015, UEFA Europa League First qualifying round second leg)
 Biggest European away win:  La Fiorita 0–5 FC Vaduz (02.07.2015, UEFA Europa League First qualifying round first leg)
 Biggest European home defeat: FC Vaduz 0–5  Chornomorets Odesa (19.08.1992, European Cup Winners' Cup),  FC Vaduz 0–5  Hradec Králové (10.08.1995, European Cup Winners' Cup)
 Biggest European away defeat:  Hradec Králové 9–1 FC Vaduz (24.08.1995, European Cup Winners' Cup)
 Player with most trophies with FC Vaduz:  Franz Burgmeier (15)
 Player with most UEFA appearances:  Daniel Hasler (22)
 Player with most Super League appearances:  Philipp Muntwiler (90)
 Most European goals:  Moreno Costanzo,  Moreno Merenda (5)
 Most Super League goals:  Moreno Costanzo (12)
 Most goals in Liechtenstein Cup:  Daniele Polverino (53)

Rancio UEFA

Mehefin 2017</small>
 Ranc  Tîm  Pwyntiau280 FC Neman Grodno4.475281 FC Naftan Novopolotsk4.475282 FC Vaduz4.450283 Jagiellonia Białystok4.450284 Zawisza Bydgoszcz4.450

Rancio ers 2009

YearRankPoints2009–1015px 312
|1.900
|-
|2010–11
|15px 3132.3002011–1215px 286
|3.300
|-
|2012–13
|15px 3123.2002013–1415px 319
|3.650
|-
|2014–15
|15px 3213.4502015–1615px 271
|4.850
|-
|2016–17
|15px 2824.450

Ranc ymysg Clybiau'r Byd

<small>Mehefin 2017

 Rank  Team  Points536 Piast Gliwice1222537 OB Odense1221538 FC Vaduz1219539 Nea Salamis Famagusta FC1216540 Philadelphia Union1216

 Hanes yn Super League y Swistir

{|class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! Season
!style="width:28px"|
!style="width:28px"|
!style="width:28px"|
!style="width:28px"|
!style="width:28px"|
!style="width:28px"|
!style="width:28px"|
!style="width:28px"|
!Attendance data at World Football
|-
|2008–09
|10Image:Arrow-down.gif
|36
|5
|7
|24
|28
|85
|22
|2,177
|-
|2014–15
|9
|36
|7
|10
|19
|28
|59
|31
|4,152
|-
|2015–16
|8
|36
|7
|15
|14
|44
|60
|36
|4,006
|-
|2016–17
|10Image:Arrow-down.gif
|36
|7
|9
|20
|45
|78
|30
|4,086
|-
|Total
|
|144
|26
|41
|77
|145
|282
|119
|3,606
|}

Cyn-chwaraewyr

  Yann Sommer
  Armando Sadiku
  Markus Neumayr
  Gaspar
  Steve Gohouri
  Goran Obradović
  Pape Omar Faye
  Haris Handžić

Clwb Rygbi FC Vaduz Red Pride
Ar 12 Mawrth 2012 sefydlwyd clwb newydd FC Vaduz Rugby. Mae'r clwb rygbi'r undeb yn dechrau ar lawr gwlad gan mai gêm gymharol fychan yw rygbi yn Leichtenstein a byr yw hanes Rygbi'r Undeb Liechtenstein. Mae gan y Dywysogaeth gorff llywodraethol genedlaethol, Undeb Rygbi Liechtenstein ond daw llawer gemau ei thimau o dan adain Ffederasiwn Rygbi y Swistir.

Cyfernodau

Dolenni allanol
FC Vaduz Official website 
Erster offizieller Fanclub 04  
FC Vaduz Ostschweizer Fussballverband (Swiss Football League) 

Categori:Pêl-droed yn Liechtenstein