Damcaniaeth yr hergwd

Cysyniad o'r gwyddorau ymddygiadol yw damcaniaeth yr hergwd sydd yn cynnig ffordd amgen o atgyfnerthu cadarnhaol neu awgrymu anuniongyrchol i ddylanwadu ar weithredoedd, cymhelliant a dewisiadau grwpiau neu unigolion. Honnir bod hergydiau yr un mor effeithiol, os nad yn fwy effeithiol, na chyfarwyddyd uniongyrchol, deddfwriaeth neu orfodaeth.

 Diffinio hergwd 
bawd|Enghraifft o hergwd: pry plastig mewn troethfa gyhoeddus. Gostyngodd yr amlder o biso y tu allan i'r droethfa gan 80%. Lucy Hooker. "Have you been nudged?", BBC (9 Hydref 2017). Adalwyd ar 3 Tachwedd 2017.
Yn 2008 daeth llyfr Richard Thaler a Cass Sunstein, Nudge: Improving Decisions About Health, Wealth, and Happiness, â damcaniaeth yr hergwd i amlygrwydd. Daeth hefyd i sylw gwleidyddion yr Unol Daleithiau a'r Deyrnas Unedig, yn y sector breifat ac iechyd cyhoeddus. Aditya Chakrabortty. "From Obama to Cameron, why do so many politicians want a piece of Richard Thaler?", The Guardian (12 Gorffennaf 2008). Adalwyd ar 3 Tachwedd 2017. Cyfeiria'r awduron at ddylanwadu ymddygiad heb orfodaeth fel tadolaeth ryddfrydol a dylanwadwyr fel choice architectures. Diffina Thaler a Sunstein eu cysyniad fel: Yn y modd hwn, yn tynnu oddi ar economeg ymddygiadol, caiff hergwd ei ddefnyddio i ddylanwadu ar ymddygiad. Dyfarnwyd Gwobr Nobel am Economeg i Thaler yn 2017 am ei waith yn namcaniaeth yr hergwd. "'Nudge' economist Richard Thaler wins Nobel Prize", BBC (9 Hydref 2017). Adalwyd ar 3 Tachwedd 2017.

Enghraifft o hergwd ar waith yw system optio allan yn hytrach na system optio i mewn. Yng Nghymru yn 2015, cyflwynwyd "caniatâd tybiedig" o ran rhoi organau os nad yw'r unigolyn yn optio allan, gyda'r nod o gynyddu'r nifer o bobl sydd yn rhoi organau."Rhoi organau: Cyfraith newydd yn dod i rym", Golwg360 (1 Rhagfyr 2015). Adalwyd ar 3 Tachwedd 2017.

 Cyfeiriadau 

Categori:Gwyddorau ymddygiadol