Edward Arthur Somerset

Roedd y Cadfridog Edward Arthur Somerset CB (2 Chwefror 1817 – 12 Mawrth 1886) yn filwr ym myddin Prydain ac yn wleidydd a wasanaethodd fel Aelod Seneddol Ceidwadol etholaethau Sir Fynwy a Gorllewin Swydd Caerloyw.

 Bywyd personol 
Ganwyd Somerset yn Ffrainc, yn fab hynaf yr Arglwydd Robert Edward Henry Somerset a’i wraig yr Anrhydeddus Louisa Augusta Courtenay merch William Courtenay, 2il Is-iarll Courtenay o Gastell Powderham.

Priododd  Agatha Miles ym 1849 yr oedd hi yn ferch i William Miles, Leigh court, Gwlad yr Haf. Bu iddynt 1 mab ac 8 merch:
 Agatha Georgiana Somerset (1850 - 10 Mai 1940), a briododd yr Uwch-gapten Charles Arthur Baldwyn Knyvett Leighton ar 10 Ebrill 1879 ni fu iddynt blant.
 Evelyn Somerset (20 Tachwedd 1857 - 1 Gorffennaf 1883), priododd George Caulfeild Prideaux Browne ar 7 Medi 1882 a bu farw wrth esgor.
 Ada Frances Somerset (1861 - 17 Mawrth 1949), priododd Syr Henry Mather-Jackson, 3ydd Barwnig ar 3 Awst 1886 bu iddynt bump o blant.
 Maude Catherine Somerset (1862 - 6 Mehefin 1946) a fu farw yn ddibriod
 Lillian Somerset (1864 - 22 Ionawr 1947), Priododd Syr Frederick Palmer, 6ed Barwnig ar 29 Rhagfyr 1892, bu iddynt dri mab.
 Yr Is-gapten Edward William Henry Somerset (25 Ionawr 1866 - 20 Mawrth 1890), a fu farw wrth wasanaethu yn y fyddin yn Burma 
 Blanche Louisa Somerset (1868 - 20 Awst 1946), briod John George Burdon ar 4 Chwefror 1892
 Muriel Somerset (1870 - 25 Tach 1951), priododd y Parch. William Neville ar 7 Tachwedd 1894
 Hilda Somerset (1872 - 16 Mai 1965) a ddaeth yn lliain.

 Gyrfa 
Ymunodd Somerset a Brigâd y Reiffl fel ail is-gapten ym 1836, gan gael ei godi’n gapten ym 1845. Gwasanaethodd fel gwastrawd i’r Frenhines Adelaide o Saxe-Meiningen (gweddw William IV), hyd ei marwolaeth hi ym 1849Dod’s Parliamentary Companion 1852. Fe’i dyrchafwyd yn Is-gyrnol ym 1855, Cyrnol ym 1858, Cadfridog uwch-gapten ym 1860 ac yn Is-gadfridog ym 1881. Gwasanaethodd fel Cyrnol bataliwn cyntaf Catrawd Caerwrangon rhwng 1881 ac 1883 ac fel Cyrnol Penswyddog Corfflu Reiffl y Brenin o 1884 hyd ei farwolaeth ym 1886.

Gwasanaethodd yn Rhyfel y Kaffir (1852-1853). Bu’n brwydro yn Rhyfel y Crimea (1854-18550 gan wasanaethu ym mrwydrau Alma, Balaclava, Inkerman a Sebastapol. Am ei wasanaeth fe’i gwnaed yn farchog yn Urdd y Medjidie, marchog yr Urdd Anrhydedd ac yn Gymrawd yn Urdd y Baddon (CB).

Bu’n arwain brigâd yn Gibraltar rhwng 1873 a 1878, a bu’n llywodraethwr gweithredol y drefedigaeth rhwng 1875 a 1876.

 Gyrfa wleidyddol 
Yn etholiad cyffredinol 1857 safodd tri ymgeisydd Ceidwadol, gan gynnwys Edward Somerset, yn etholaeth Sir Fynwy ar gyfer y ddwy sedd oedd ar gael ond fe’i trechwyd gan ei gefnder yr Arglwydd Granville Somerset. Cafodd Edward ei ethol yn ddiwrthwynebiad fel ail aelod y Blaid Geidwadol  yn etholiad cyffredinol 1848 ac eto yn etholiadau 1852 a 1859William Retlaw Williams The Parliamentary History of the Principality of Wales, from the Earliesr Times to the Present Day, 1541-1895 adalwyd 23 Awst 2017. Fe ymddeolodd o’r senedd ym 1859 .

Safodd fel ymgeisydd y ceidwadwyr yn etholaeth Gorllewin Sir Caerloyw mewn isetholiad ym 1867 ond collodd ei sedd i’r ymgeisydd Rhyddfrydol yn etholiad cyffredinol 1868.

 Marwolaeth 
chwith|bawd|Troy House, Llanfihangel Troddi
Bu farw yn ei gartref Troy House, Llanfihangel Troddi yn 69 mlwydd oed ac fe’i claddwyd ym mynwent eglwys y pentref .

 Cyfeiriadau 

Categori:Aelodau Seneddol y Deyrnas Unedig
Categori:Genedigaethau 1817
Categori:Gwleidyddion y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1886