J. Gwynn Williams

Hanesydd ac academydd o Gymru oedd John Gwynn Williams, CBE (1924 – 4 Hydref 2017)."Colli un o hoelion wyth Hanes Cymru", Prifysgol Bangor (13 Hydref 2017). Adalwyd ar 7 Rhagfyr 2017.

Bywyd cynnar ac addysg
Ganwyd yn Llanfechain ym Mhowys, yn unig fab i'r gweinidog Wesleaidd John Elis Williams a'i wraig Maude (gynt Rowlands). Mynychodd ysgol sir Treffynnon yn Sir y Fflint, a gwasanaethodd yn y Llynges Frenhinol yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Wedi'r rhyfel, astudiodd Japaneg yn SOAS, Llundain, a graddiodd mewn hanes o Goleg Prifysgol Gogledd Cymru, Bangor.

Gyrfa
Daeth yn bennaeth ar yr adran hanes ac yn Athro Hanes Cymru o 1963 hyd ei ymddeoliad ym 1983. Cafodd ei benodi'n is-brifathro CPGC, Bangor ym 1974, ac ymddiswyddodd o'r swydd hon ym 1979 yn sgil anghytuno â'r Prifathro Syr Charles Evans dros ddisgyblu myfyrwyr a oedd yn ymgyrchu dros y Gymraeg. Geraint Jenkins. "Gwynn Williams obituary", The Guardian (6 Rhagfyr 2017). Adalwyd ar 7 Rhagfyr 2017. Roedd Gwynn Williams hefyd yn llywydd Llyfrgell Genedlaethol Cymru, yn gadeirydd Gwasg Prifysgol Cymru, yn aelod o Gomisiwn Brenhinol Henebion Cymru, ac yn is-lywydd Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion.

Ysgrifennodd hanes swyddogol Bangor ar ganmlwyddiant y coleg, ac hanes Prifysgol Cymru mewn dwy gyfrol.

Bywyd personol
Priododd y nofelydd Beryl Stafford Williams, a chawsant tri mab, William, Guto a Tomos. Bu farw J. Gwynn Williams yn 93 oed.

 Cyfeiriadau 

Categori:Academyddion o Gymru
Categori:Academyddion Prifysgol Bangor
Categori:Cadlywyddion Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig
Categori:Genedigaethau 1924
Categori:Hanesyddion o Gymru
Categori:Marwolaethau 2017
Categori:Morwyr y Llynges Frenhinol
Categori:Pobl o Bowys