Pwls (meddygol)

Mae pwls yn cyfeirio at unrhyw guriad neu ddirgryniad rhythmig.

Mewn meddygaeth mae pwls yn cyfeirio at ehangu a chywasgu rheolaidd y rhydweli sy'n cael ei greu  gan y tonnau o bwysau a gynhyrchir wrth i waed cael ei dynnu o fentrigl chwith y galon pan fo'n  contractio.

Gellir canfod y ffenomen yn rhwydd ar y rhydwelïau arwynebol, fel y rhydwelïau rheiddiol a charotid. Mae pob curiad pwls yn cyfateb i guriad y galon. Mae'r nifer arferol o guriadau pwls y funud mewn  oedolyn yn amrywio o 50 i 100 ar gyfartaledd. Bydd ffactorau megis ymarfer corff, anaf, salwch ac adweithiau emosiynol yn effeithio ar ba mor gyflym â pha mor rheolaidd bydd curiadau'r pwls.

Pwynt pwls
Pwynt pwls yw'r enw a roddir ar unrhyw un o'r safleoedd ar wyneb y corff lle gellir teimlo pwls yn hawdd. Y pwynt pwls a ddefnyddir mwyaf aml yw'r un ar y rhydweli rheiddiol yn yr arddwrn. Mae pwyntiau pwls eraill dros y rhydweli tymhorol o flaen y glust, dros y rhydweli carotid cyffredin ar lefel isaf y cartilag thyroid, a thros rydweli'r wyneb ar ymyl isaf yr ên.

Cyfraddau arferol
Cyfraddau pwls arferol wrth orffwys, mewn curiadau y funud :U.S. Department of Health and Human Services - National Ites of Health Pulse

 newydd anedig(0–3 mis oed) babanod(3 – 6 mis) babanod(6 – 12 mis) plant(1 – 10 mlwydd oed) plant dros 10 mlwydd& oedolion gan gynnwys henoed oedolion athletig99-14989–11979-11969–12959–9939–59

Gellir defnyddio cyfradd y pwls i wirio lefel iechyd a ffitrwydd y galon. Yn gyffredinol mae cyfradd is yn well, ond gall bradycardia (y galon yn curo yn arafach nag arfer) fod yn beryglus. Mae symptomau curiad calon peryglus o araf yn cynnwys colli egni, gwendid a llewygu.

Cyfeiriadau

Categori:Prosiect Wici-Iechyd
Categori:Iechyd
Categori:Bioleg