Walter Benjamin

Athronydd a beirniad diwylliannol o'r Almaen o dras Iddewig oedd Walter Benedix Schönflies Benjamin (Berlín, 15 Gorffennaf 1892 – Portbou, Catalunya 26 Medi 1940), sy'n gysylltiedig â’r grŵp athronyddol Ysgol Frankfurt.https://plato.stanford.edu/entries/benjamin.

Dylanwadwyd Benjamin gan syniadaeth Theodor Adorno, Marcsiaeth Bertolt Brecht a chred Iddewig Gershom Scholem.

Cyfrannodd Benjamin yn helaeth i ddatblygiad a syniadaeth damcaniaeth beirniadol a diwylliannol gyda gwaith fel Das Kunstwerk im Zeitalter seiner technischen Reproduzierbarkeit ("Gwaith Celf yn Oes Atgynhyrchu Mecanyddol", 1935), ei waith enwocaf. Mae Benjamin yn ystyired sut mae ffydd o gynhyrchu, fel ffilm a ffotograffiaeth yn effeithio’r celfyddydau.famousphilosophers.org

Roedd gan Benjamin ddiddordeb mawr mewn barddoniaeth a llenyddiaeth ei oes. Dadansoddodd waith Franz Kafka, Brecht a Friedrich Hölderlin gan geisio gwahanu'r gwaith o’u cyd-destun penodol.

Bu farw yn 48 oed wrth geisio dianc rhag y Natsïwyr yn Portbou, Catalunya wrth ffin Ffrainc a Sbaen. Mewn cyflwr iechyd gwael ac wrth anobeithio am broblemau ei daith i geisio cyrraedd yr Unol Daleithiau, lladdodd Benjamin ei hun trwy gymryd gorddos o forffin. Yn 2001 ymddangosodd erthygl a oedd yn honni iddo gael ei ladd gan asiantau Stalin.Stuart Jeffries, "Did Stalin Killers liquidate Walter Benjamin?", The Observer, 8 Gorffennaf 2001 Ond mae arbenigwyr ar fywyd Benjamain yn diystyru hyn.Howard Eiland a Michael W. Jennings, Walter Benjamin: A Critical Life  (Harvard University Press, 2014)

 Prif waith 
 "Zur Kritik der Gewalt", Archiv für Sozialwissenschaft und Sozialpolitik (1921)
 "Goethes Wahlverwandtschaften", Neue Deutsche Beiträge (1924/5)
 Ursprung des deutschen Trauerspiels (traethawd, Prifysgol Frankfurt am Main, 1925)
 Einbahnstraße (Berlin, 1928)
 "Karl Kraus", Frankfurter Zeitung (1931)
 "Das Kunstwerk im Zeitalter seiner technischen Reproduzierbarkeit", Zeitschrift für Sozialforschung (1935–9)
 "Berliner Kindheit um 1900" (1938)
 "Das Paris des Second Empire bei Baudelaire" (1938)
 "Über den Begriff der Geschichte" (1940)

Gweler hefyd
Theodor Adorno https://en.wikipedia.org/wiki/Theodor_W._Adorno
Herbert Marcuse https://en.wikipedia.org/wiki/Herbert_Marcuse
Raymond Williams
Ysgol Frankfurt https://en.wikipedia.org/wiki/Frankfurt_School

bawd|dim|270px|Cofeb Walter Benjamin, Portbou. Dyfyniad Benjamin sydd ar y plac yn Almaeneg a Catalaneg - Does dim dogfen ddiwylliannol sydd ddim hefyd am farbariaeth

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1892
Categori:Marwolaethau 1940
Categori:Athronwyr yr 20fed ganrif o'r Almaen
Categori:Athronwyr gwleidyddol o'r Almaen
Categori:Athronwyr Iddewig o'r Almaen
Categori:Athronwyr Marcsaidd
Categori:Beirniaid diwylliannol o'r Almaen
Categori:Pobl a aned ym Merlin
Categori:Pobl fu farw yn Sbaen
Categori:Pobl fu farw trwy hunanladdiad
Categori:Pobl fu farw o orddos o gyffuriau
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr yr 20fed ganrif o'r Almaen
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr Almaeneg o'r Almaen