Dogfael

Sant a thywysog oedd Dogfael neu Dogfael ap Ithel (g. 470); weithiau defnyddir yr amrywiad Dogmael.

Yn ôl y traethodyn achyddol Bonedd y Saint a sgwennwyd yn 1140 roedd yn fab i Ithel ap Ceredig ap Cunedda, ac felly cysylltir ef ag un o dri llwyth saint Cymru.Bonedd y Saint: (§2) in EWGT tt.20, 55.''Y Bywgraffiadur Cymreig Arlein; Llyfrgell Genedlaethol Cymru. 
Dethlir ei wylmabsant ar 14 Mehefin a hefyd ar 31 Hydref yn flynyddol.

Eglwysi
Eglwys Sant Dogfael a elwir hefyd yn Llandudoch, Cemais, Ceredigion ac a oedd ar un cyfnod yn fynachlog. Y tebygrwydd yw mai'r eglwys ei hun oeddSant Dogfael ar un cyfnod, a'r tir o'i gwmpas oedd Llandudoch; tir dyn o'r enw Dudoch.
Dogfael hefyd oedd nawddsant eglwys Sant Dogfael ger Cas-blaidd - rhwng Hwlffordd ac Abergwaun
Sant Dogmael, Mynachlog-ddu (neu weithiau 'Sant Dogfael') a
St Dogmael Plwyf Melinau yn Esgobaeth Tyddewi, gogledd Penfro
Llanddogwel, Ynys Môn

Ceir cyfeiriadau at sant o'r enw Dogmael hefyd yn Llydaw.

Gweler hefyd
Rhestr o seintiau Cymru

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 470
Categori:Pobl y 5ed ganrif