Anhwylder Straen Wedi Trawma

Casgliad o symptomau y bydd rhai unigolion yn eu datblygu yn dilyn digwyddiad trawmatig yw Anhwylder Straen Wedi Trawma (PTSD). Weithiau, bydd y digwyddiad yn achos unigol neu gallent fod yn gasgliad o ddigwyddiadau sy’n cymryd lle dros nifer o fisoedd neu flynyddoedd.

Gall ystod o wahanol ddigwyddiadau achosi PTSD; damweiniau ffordd difrifol, cam-driniaeth neu drais rhywiol, trais domestig neu gorfforol arall, poenydio, genedigaeth drawmatig, bod yn dyst i farwolaeth neu unrhyw sefyllfa arall arbennig o fygythiol neu drychinebus sy’n debygol o achosi trallod i bron unrhyw un.

 Symptomau    
 Ail-fyw’r digwyddiad drwy ôl-fflachiadau neu hunllefau
 Osgoi lleoliadau neu phethau sy’n ymwneud â’r digwyddiad
 Problemau cysgu
 Diffyg gallu canolbwyntio
 Pyliau o banig
 Pryder ac anniddigrwydd
 Teimlo’n euog neu â chywilydd

 Triniaeth 
Ystyrir mai therapïau seicolegol yw’r mwyaf effeithiol wrth drin PTSD.  Yn benodol, dengys tystiolaeth bod dau fath penodol o’r therapïau hyn yn effeithiol; Therapi Ymddygiad Gwybyddol â Ffocws ar Drawma (TFCBT) a Dadsensiteiddio ac Ailbrosesu Symudiadau’r Llygaid (EMDR).

 Therapïau Ymddygiad Gwybyddol â Ffocws ar Drawma 
Mae’r rhain yn cynnwys sawl ffurf ar Therapi Ymddygiad Gwybyddol (CBT).  Gall y triniaethau hyn helpu’r unigolyn i wynebu eu hatgofion trawmatig drwy siarad ac ysgrifennu am y digwyddiad.  Gall hefyd fod o gymorth i herio ac adnabod meddyliau negyddol, yn cynnwys teimladau megis euogrwydd, anniddigrwydd neu chywilydd. Gall hefyd annog rywun i fynd yn ôl a gwneud gweithgareddau y buont yn eu hofn oherwydd eu cysylltiad â’r trawma.

 Dadsensiteiddio ac Ailbrosesu Symudiadau’r Llygaid 
Gall y technegau’n y therapi yma hefyd helpu unigolion i wynebu eu hatgofion trawmatig.  Wrth dderbyn therapi, byddent yn canolbwyntiau ar deimladau a meddyliau sy’n gysylltiedig â’r trawma, tra’n canolbwyntio ar rywbeth arall ar yr un pryd.  Yn aml, defnyddir y weithgaredd o ddilyn symudiadau bys y therapydd.

 Dolenni allanol 
 PTSD – Sut alla’i helpu? - Gwefan Meddwl.org
 Anhwylder Straen Wedi Trawma : NCMH (pdf) 

Categori:Prosiect Wici-Iechyd
Categori:Erthyglau Meddwl.org
Categori:Iechyd meddwl