Ac Eraill

Grŵp poblogaidd, Cymraeg a gweriniaethol o'r 1970au oedd Ac Eraill a ffurfiwyd yn 1972. Roedd aelodau gwreiddiol y grŵp, Tecwyn Ifan yn fyfyriwr yng Ngholeg y Bedyddwyr, Bangor , Cleif Harpwood, Iestyn Garlick yng Ngholeg y Drindod a Phil Edwards ("Phil Bach") yng Nghaerdydd. Rhyddhawyd tair record fer ar label Sain cyn chwalu ym 1975. Blwyddyn yn ddiweddarach, ailffurfiwyd y grŵp yn un pwrpas er mwyn rhyddhau record hir Diwedd Y Gân, unwaith eto ar label Sain.

Cysylltir y grŵp gyda Mudiad Adfer a'i athroniaeth o ailfeddiannu a datblygu'r Fro Gymraeg yn hytrach na'r ardaloedd a Seisnigiwyd. Yn y cyfnod hwn y gwelwyd y chwyldro cymdeithasol a diwylliannol Cymraeg yn dod i'w lawn dwf yng Nghymru. O ran cerddoriaeth, dyma flynyddoedd y datblygu mawr ym maes recordiau Cymraeg, a hwnnw’n adlewyrdchu’r bwrlwm a'r creadigrwydd rhyfeddol yn y byd canu gwerin, pop a roc Cymraeg. Yn y byd recordio, hwnnw oedd degawd aur Stiwdio Gwernafalau, Cwmni Recordiau Sain. Yn ennill eu lle yn rheng flaen y chwyldro cerddorol hwnnw mae Ac Eraill, y lleisiau llawn harmoni, wedi eu priodi â chaneuon gafaelgar a heriol Tecwyn Ifan, y peiriant a yrrai'r drol, ond ymunodd Phil Edwards, Iestyn Garlick a Alun 'Sbardyn' Huws a ddaeth i'r amlwg drwy Ac Eraill, ynghyd â Cleif Harpwood, Huw Bala a John Morgan.www.sainwales.com;  adalwyd 25 Awst 2017.

Tecwyn Ifan oedd yn sgrifennu'r rhan fwyaf o ganeuon Ac Eraill. Erbyn heddiw mae rhai fel 'Nia Ben Aur' ar y cyd efo Clive Harpwood, 'Tua'r Gorllewin' a 'Chwm Nant Gwrtheyrn' yn cael eu hystyried fel clasuron. Roedd yr awdur yn aelod blaenllaw o Fudiad Adfer ac mae themâu llawer o'i ganeuon yn dyst i hynny. Cyfrannwyd nifer o ganeuon at yr opera roc Nia Ben Aur a lwyfannwyd yn Eisteddfod Genedlaethol Caerfyrddin ym 1974.

Eu record gyntaf oedd honno o'r un enw a'r grŵp ac a ryddhawyd ar label Sain (SAIN 34E) yn 1973 ac roedd yn cynnwys 4 cân: 'Tua'r Gorllewin', 'Dianc', 'Carchar' a 'Hen Wr o'r Coed'.www.discogs.com; adalwyd 25 Awst 2017. Ar feinyl 7" hefyd, flwyddyn yn ddiweddarach, y rhyddhawyd eu hail record, Addewid (SAIN 43E) a oedd yn cynnwys 'Cwm Nantgwrtheyrn', 'Catraeth', 'Marwnad Yr Ehedydd' a 'Faban Bach Clyd'.

Disgyddiaeth
Dyma restr o ganeuon gan Ac Eraill. Nid yw'r rhestr yn orffenedig, ac mae'r ffeiliau yn dameidiau i aros pryd, sef y 30 eiliad cyntaf o'r traciau a recordiwyd ar label/i Cwmni Recordiau Sain.sainwales.com; adalwyd 29 Awst 2017.

 Teitl y gân Clip sain Blwyddyn cyhoeddi Rhif Catalog Aderyn Bach   Delwedd:Aderyn Bach - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Baban Bach Clud   Delwedd:Baban Bach Clud - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Becca   Delwedd:Becca - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Catraeth   Delwedd:Catraeth - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Cenwch im Gan   Delwedd:Cenwch im Gan - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Cwm Nantgwrtheyrn   Delwedd:Cwm Nantgwrtheyrn - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Dilyniant o Ganeuon Mor   Delwedd:Dilyniant o Ganeuon Mor - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Dyn Dall   Delwedd:Dyn Dall - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Ffa La La   Delwedd:Ffa La La - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Glannaur Lli   Delwedd:Glannaur Lli - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Gwely Bwrdd a Beibl   Delwedd:Gwely Bwrdd a Beibl - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Gwin   Delwedd:Gwin - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Hen Wr or Coed   Delwedd:Hen Wr or Coed - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Llais y Fro   Delwedd:Llais y Fro - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Maer Werin yn Fyw   Delwedd:Maer Werin yn Fyw - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Marwnad yr Ehedydd   Delwedd:Marwnad yr Ehedydd - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Nia Ben Aur   Delwedd:Nia Ben Aur - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Te Deg   Delwedd:Te Deg - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729 Tuar Gorllewin   Delwedd:Tuar Gorllewin - Ac Eraill.ogg  2015  Sain SCD2729

Cyfeiriadau

Categori:Bandiau Cymraeg
Categori:Sefydliadau'r 1970au