Y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol

Corff sy'n gyfrifol am ddysgu Cymraeg y tu hwnt i addysg orfodol yw'r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol. Cymerodd y Ganolfan gyfrifoldeb llawn am y sector Cymraeg i Oedolion ar 1 Awst 2016. Cyn hynny — ers 2006 — perthyn i'r Canolfannau Cymraeg i Oedolion oedd y cyfrifoldeb hwnnw. Mae Llywodraeth Cymru wedi penodi Pwyllgor Craffu i'w chynghori yn ei chylch am faterion megis gwerth am arian. cyrchwyd 20 Gorffennaf 2017 Cafodd Efa Gruffudd Jones ei phenodi yn brif weithredwr ym mis Medi 2015, cyrchwyd 20 Gorffennaf 2017 i gychwyn ar ei gwaith ar ddechrau 2016. Gyda phenodi Efa Gruffudd Jones i swydd Comisiynydd y Gymraeg, penodwyd Dona Lewis yn Brif Weithredwr ar y Ganolfan ym mis Rhagfyr 2022.

Cafodd y Ganolfan ei sefydlu yn sgil sawl adroddiad:
Cafodd adroddiad Grŵp Adolygu a benodwyd gan y Llywodraeth ei gyhoeddi ar ddiwedd 2013., cyrchwyd 20 Gorffennaf 2017. 
Cyn hynny, ar 23 Ebrill 2013, cyhoeddwyd adroddiad a gomisiynodd y Llywodraeth gan Brifysgol Caerdydd ar 'Adnoddau, dulliau ac ymagweddau dysgu ac addysgu ym maes Cymraeg i Oedolion'., cyrchwyd 20 Gorffennaf 2017
Yn gynharach eto, ar 14 Hydref 2011, cyhoeddwyd gwerthusiad gan ymgynghorwyr Old Bell 3 a Dateb i'r Llywodraeth., cyrchwyd 20 Gorffennaf 2017

Ym mis Mai 2015 y penderfynodd Llywodraeth Cymru ddyfarnu grant i Brifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant i sefydlu'r 'endid' genedlaethol a argymhellwyd gan y Grŵp Adolygu a gafodd ei enwi'n Ganolfan yn y diwedd. Mae'r arian a roddwyd i faes Cymraeg i Oedolion wedi ei gwtogi ers 2014-15 o £11,882,012 i £10,568,711 yn 2016-17., cyrchwyd 20 Gorffennaf 2017

Ni ddylid cymysgu'r Canolfannau Cymraeg i Oedolion gyda'r canolfannau Cymraeg y rhoddwyd £1.500,000 gan y Llywodraeth yn 2015 i'w sefydlu., cyrchwyd 20 Gorffennaf 2017 Mae'n debyg mai ymateb y Llywodraeth oedd hyn i adroddiad arall a edrychodd ar faes Cymraeg i Oedolion ac a argymhellodd sefydlu canolfannau cymdeithasol Cymraeg. Cafodd Canolfannau Cymraeg a Rhwydweithiau Cymdeithasol Oedolion sy’n Dysgu’r Gymraeg: Ymdrechion i Wrthdroi Shifft Ieithyddol mewn Cymunedau cymharol ddi-Gymraeg ei gyhoeddi gan Academi Hywel Teifi ym mis Gorffennaf 2012.

Mesuriadau iaith
Mae'r Ganolfan yn dilyn canllawiau Fframwaith Cyfeirio Ewropeaidd Cyffredin ar gyfer Ieithoedd (CEFR) ar gyfer asesu rhuglder a chaffael iaith dysgwyr. Serch hynny, nododd papur gwyn Bil Addysg Gymraeg 2023 gall bydd sefydliadau megis y Ganolfan am addasu tabl a mesuriadau CEFR ar gyfer anghenion a chyd-destun Gymreig. Nodwyd hefyd, gan mai cynllun o dan arweiniad Cyngor Ewrop yw CEFR y gall hyn hefyd newid yn y dyfodol neu dod i ben.

Tlws Coffa Aled Roberts
Yn 2024 lansiodd y Ganolfan wobr Tlws Coffa Aled Roberts i unigolyn sydd wedi gwneud cyfraniad gwirfoddol nodedig i’r sector Dysgu Cymraeg. Enillydd cyntaf y Tlws oedd Gwilym Roberts, Caerdydd am ei wasanaeth dros ddegawdau yn dysgu Cymraeg i bobl ifainc ac oedolion.

 Cyfeiriadau  

 Dolenni allanol 
 Gwefan swyddogol y Ganolfan, 'dysgucymraeg.cymru Gwefan weithgar ar gyfer dysgu Cymraeg
 Addysgydd ac Awdures Eiry Miles: Creu cyrsiau newydd ar gyfer dysgu Cymraeg
 Y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol: Adroddiad Blynyddol 2018 (PDF)

Categori:Cymraeg