Ann Rees (Ceridwen)

Roedd Ann Rees (Ceridwen) (9 Gorffennaf 1874 – 19 Hydref 1905) yn fardd ac yn llenor Cymraeg ac yn un o'r menywod o Gymru cynharafCymru Cyf 55, 1918 Pen yr Yrfa adalwyd 23 Ionawr 2018  i gymhwyso yn feddyg.

 Cefndir 
Ganwyd Ann Rees ym Mhentre Gwenlais ger Landybie yn ferch i Edwin Rees, llafurwr, a Mary E. Rees (née Davies) ei wraig. Roedd ei theulu yn aelodau amlwg o enwad yr Undodiaid. Cafodd ei haddysgu yn Ysgol Gwynfryn, Rhydaman, ysgol a oedd yn cael ei gadw gan Watcyn WynCymru Cyfrol 31, 1906 Ann adalwyd 23 Ionawr 2018 ac a ddaeth yn enwog am y nifer o feirdd a llenorion a addysgwyd yno.

 Bardd a llenor 
Roedd Ceridwen yn dod o deulu llengar amlwg ar ochr ei mam. Roedd Mary Rees yn barddoni o dan yr enw Dyffrynferch. Roedd ei thaid Job Davies, Rhydderch Farfgoch, (1821 - 1887) yn fardd ac eisteddfodwr amlwg yn ei ddydd ac roedd y bardd a'r baledwr John Thomas (Ifor Cwmgwys), (1813 - 1866 ) yn ewythr iddiY Bywgraffiadur THOMAS, JOHN (‘ Ifor Cwmgwys ’; 1813 - 1866 ), bardd adalwyd 23 Ionawr 2018'; roedd Ieuan Ddu Alltwen hefyd yn aelod o'i theuluY Casglwr Ieuan Ddu Alltwen - Huw Walters adalwyd 23 Ionawr 2018. Dysgodd Ann y gynghanedd a bu'n cystadlu mewn eisteddfodau lleol ac yn cyfrannu i gylchgronau Y Drych a Cymru. Cafodd ei derbyn yn aelod o Orsedd Beirdd Ynys Prydain yn Eisteddfod Genedlaethol Merthyr Tudful 1901 gan ddefnyddio'r enw barddol Ceridwen.

 Meddyg 
Ym 1893 ymfudodd Ceridwen i New Jersey, UDA lle'r oedd ei ewyrth a'i modryb yn byw. Cofrestrodd fel disgybl yng Ngholeg Meddygol y Merched yng Nghlafdy Efrog Newydd lle graddiodd MD ym 1898. Sefydlodd practis meddygol llwyddiannus yn New Jersey.

 Marwolaeth 
Ym mis Medi 1905 dychwelodd Ceridwen i Gymru i ymweld â'i theulu gan dreulio 3 wythnos yn Llandybie cyn dychwelyd ar long i'r America. Tra ar y llong cymerwyd hi'n sâl gyda haint ar y frest, trodd yr haint yn niwmonia a bu farw yn ei chartref yn New Jersey 5 niwrnod ar ôl cyrraedd tir yn 31 mlwydd oed. Claddwyd ei gweddillion ym mynwent FairviewYr ymofynydd Cyf. V rhif. 12 - Rhagfyr 1905 ANN CERIDWEN REE5, MD adalwyd 23 Ionawr 2018.

 Cyfeiriadau 

Categori:Beirdd Cymraeg benywaidd
Categori:Genedigaethau 1874
Categori:Llenorion y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Merched y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Meddygon o Gymru
Categori:Marwolaethau 1905
Categori:Pobl o Sir Gaerfyrddin

Categori:Prosiect Wici-Iechyd