Gwilym Prys-Davies

Sosialydd o Gymru oedd yr Arglwydd Gwilym Prys-Davies (8 Rhagfyr 1923 – 28 Mawrth 2017). Bu'n ymgeisydd y Blaid Lafur yn Is-etholiad Caerfyrddin, 1966, ond nid oedd yn llwyddiannus.

Bywyd cynnar
Ganwyd Gwilym Prys-Davies yn Llanegryn, Meirionnydd. Gwasanaethodd yn y llynges yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Wedi hynny astudiodd y gyfraith ym Mhrifysgol Aberystwyth ac aeth i weithio fel cyfreithiwr ym Mhontypridd yn 1956.

Gyrfa
Daeth yn aelod o Dŷ'r Arglwyddi ar 9 Chwefror 1983 a gwasanaethodd fel Arglwydd hyd nes iddo ymddeol fel Arglwydd ar 23 Mai 2015.

Bu'n llefaru ar faterion iechyd a Gogledd Iwerddon ar ran yr wrthblaid yn Nhy'r Arglwyddi yn ystod yr 1980au a 1990au. Gwasanaethodd fel llefarydd yr Wrthblaid yn Nhy'r Arglwyddi ar faterion Cymreig rhwng 1987 a 1997.

Bywyd personol
Cyfarfu ei wraig Llinos yn y brifysgol a bu'r ddau yn briod am dros 50 mlynedd hyd ei marwolaeth yn 2010. Bu farw ar 23 Mawrth 2017 yn 93 blwydd oed.

Ysgoloriaeth Gwilym Prys Davies
Gan ddechrau yn 2018 cynigiwyd Ysgoloriaeth Gwilym Prys Davies i fyfyriwr/aig o'r hen sir Feirionnydd neu bwrdeisdref sirol Rhondda, Cynon, Tâf sy'n astudio'r Gyfraith gyda elfen o'r Gymraeg yn un o brifysgolion Cymru. Gweindyddir yr Ysgoloriaeth gan y Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Enillydd yr Ysgoloriaeth yn 2022 oedd Elin Pennant Jones o Rhydymain ger Dolgellau a aeth i astudio ym Mhrifysgol Aberystwyth.

Llyfryddiaeth
 Cynhaeaf Hanner Canrif: Gwleidyddiaeth Gymreig 1945-2005 (Gwasg Gomer, 2008)

Cyfeiriadau

 Dolenni allanol 
 Gwilym Prys-Davies papers yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Categori:Genedigaethau 1923
Categori:Gweriniaethwyr o Gymru
Categori:Gwleidyddion y Blaid Lafur (DU)
Categori:Gwleidyddion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Gwleidyddion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 2017