Clamydia

Haint bacteriol yw Clamydia a achchosir gan y bacteriwm Clamydia trachomatis. Mae'n haint a drosglwyddir yn rhywiol (STI). Gellir ei ddal drwy ryw gweiniol, rhefrol neu eneuol diamddiffyn. Mae amlder clamydia wedi cynyddu fesul tipyn ers y 1990au ac erbyn 2017 dyma oedd yr STI mwyaf cyffredin. Mae gan un fenyw o bob 10 dan 25 oed sy'n weithredol yn rhywiol siawns o gael clamydia. Gwrywod rhwng 20 a 30 oed yw'r rhai sydd â’r risg fwyaf.

 Symptomau 
Nid oes gan tua 50% o ddynion heintiedig a 70% o fenywod heintiedig unrhyw symptomau, felly gall gael ei drosglwyddo heb i'r unigolyn heintiedig sylweddoli - fel rheol ni chaiff yr achosion hyn eu diagnosio. Mae diagnosis yn digwydd pan fydd symptomau'n ymddangos.

Gellir trin clamydia anghymleth yn hawdd gyda gwrthfiotigau. Dylai partneriaid rhywiol diweddar unigolyn heintiedig gael profion er mwyn atal ail-heintio ac ymlediad y clefyd.

 Menywod  
 llid y bledren
 newid yn eu rhedlif gweiniol, a 
 phoen ysgafn yn rhan isaf yr abdomen.

Gall clamydia heb ei drin gael nifer o effeithiau difrifol. Gall menywod ddatblygu clefyd llidiol y pelfis (PID) a all achosi anffrwythlondeb, risg uwch o feichiogrwydd ectopig ac erthyliad naturiol, poen yn ystod cyfathrach rywiol a gwaedu rhwng y mislif.

Gall menyw feichiog heintiedig drosglwyddo'r bacteria i'w baban yn ystod genedigaeth gan wneud i'r baban gael ei eni gyda llid y gyfbilen neu lid yr ysgyfaint.

 Dynion  
 rhedlif o agoriad y pidyn
 cosi poenus ar flaen y pidyn

Mewn dynion mae cymhlethdodau'n fwy prin ond gallant achosi -

 Epididymitis, llid y tiwb sy'n mynd o'r ceilliau i'r pidyn.  Mae hyn yn achosi poen a chwydd o gwmpas y ceilliau.
 Syndrom Reiter (arthritis) sy'n effeithio ar y llygaid a'r cymalau.
 Ffrwythlondeb diffygiol.
 Llid yr wrethra, y tiwb sy'n mynd o'r bledren i flaen y pidyn, gan achosi wrethritis.

 Diagnosis 
 Menywod 
 Prawf troeth.
 Swab o'r wain isaf.
 Dynion 
 Prawf troeth 
 Swab o agoriad yr wrethra ar flaen y pidyn (mwy dibynadwy na'r prawf troeth).

Cyfeiriadau 

Categori:Afiechydon 
Categori:Chlamydiae

Categori:Prosiect Wici-Iechyd