Cwymp Pont Glanrhyd

Digwyddodd Cwymp Pont Glanrhyd ar 19 Hydref 1987, pan chwalwyd y bont ar linell Rheilffordd Calon Cymru ger Llandeilo, Sir Gaerfyrddin. Disgynnodd trên i Afon Tywi islaw a bu farw pedwar o bobl.

 Disgrifiad 
Digwyddodd y ddamwain yn gynnar ar ddydd Llun, 19 Hydref 1987. Roedd y trên 05:27 yn cludo teithwyr o Abertawe i'r Amwythig, ac yn cynnwys dau gerbyd DMU Dosbarth 108 Report on the Collapse of Glanrhyd Bridge (1990), page 1 pan ddisgynnodd mewn i Afon Tywi ger Llandeilo, tua 07:00. Roedd Pont Glanrhyd wedi ei olchi i ffwrdd yn rhannol am fod yr afon wedi chwyddo yn dilyn cyfnod o law trwm. Roedd y trên yn symud ar gyflymder o  yn unig, sef y cyfyngiad cyflymder arferol ar gyfer y bont.

Roedd Carwyn Davies, ffermwr lleol (a chwaraewr rygbi i Lanelli a thîm rhyngwladol Cymru), wedi aros nes golau ddydd am 07:00 er mwyn dechrau archwilio'r llifogydd ar ei fferm. Roedd e  o'r bont mewn cae dan lifogydd pan welodd fod rhan ganolog y bont wedi cwympo. Ceisiodd fynd nôl i'r tŷ er mwyn ffonio'r awdurdodau ond cyn iddo gyrraedd, clywodd y trên yn agosáu at y bont a gwelodd y cerbyd cyntaf yn cwympo i'r afon.Report on the Collapse of Glanrhyd Bridge (1990), page 5 Yn ddiweddarach, defnyddiodd ei dractor i gynorthwyo achubwyr gyrraedd y bont.

Roedd deg o bobl ar fwrdd y trên, a llwyddodd tri o deithwyr a thri o aelodau staff British Rail i ddianc ond boddwyd y gyrrwr a thri o deithwyr. Roedd staff ar y trên yn cynnwys Rheolwr Traffig a Pheiriannydd a oedd yn teithio ar y trên er mwyn archwilio'r llinell ar ôl adroddiadau o lifogydd a difrod i'r trac a dderbyniwyd y diwrnod cynt.Report on the Collapse of Glanrhyd Bridge (1990), pages 2-5 Gadawodd y cerbyd cyntaf y traciau a chwympo i lif yr afon oedd yn llawer uwch na'r arfer, er bod y cerbyd cefn wedi aros yn rhannol ar y cledrau ac uwchben y dŵr. Tra bod y teithwyr a'r staff yn gwneud eu ffordd yn bwyllog drwy'r cerbyd cefn, torrodd y cerbyd cyntaf i ffwrdd ac fe'i ysgubwyd lawr yr afon gyda'r gyrrwr a thri o deithwyr (pâr priod a bachgen ysgol yn eu harddegau) yn dal y tu mewn.Report on the Collapse of Glanrhyd Bridge (1990), page 7

O ganlyniad i'r digwyddiad cyflwynwyd gweithdrefnau llymach ar gyfer archwilio pontydd rheilffordd. Dros yr 20 mlynedd nesaf ni chafwyd unrhyw farwolaethau arall ar wasanaethau rheilffordd i deithwyr yng Nghymru.

 Ffynonellau 


 Cyfeiriadau 

Categori:1987 yng Nghymru
Categori:Hanes Sir Gaerfyrddin
Categori:Cludiant yn Sir Gaerfyrddin