Baldassare Castiglione

Diplomydd, gŵr llys, a llenor o'r Eidal yn ystod y Dadeni oedd Baldassare Castiglione (6 Rhagfyr 1478 – 2 Chwefror 1529) sy'n enwocaf am ei lyfr cwrteisi Il libro del cortegiano (1528).

Ganwyd yn Casatico yn ardal Mantova i deulu bonheddig. Cafodd ei addysg yn ysgol ddyneiddiol Giorgio Merula a Demetrius Chalcondyles, ac yn llys Ludovico Sforza ym Milan. Dychwelodd i Mantova ym 1499 i weithio i'r ardalydd Francesco Gonzaga, ac ym 1504 fe symudodd i weithio i Guidobaldo da Montefeltro, Dug Urbino. Cafodd ei ddanfon i Rufain ym 1513 fel llysgennad y dug newydd, Francesco Maria della Rovere, ac yn ddiweddarach fe weithiodd i'r pab. Aeth i Sbaen ym 1525 fel llysgennad y pab, ac yno y bu farw yn Toledo.

Ysgrifennodd Il libro del cortegiano yn y cyfnod 1513–18, a chyhoeddwyd y llyfr yn Fenis ym 1528. Ffurf ymgom sydd i'r gwaith, ac ymddangosa cyfeillion yr awdur, gan gynnwys Pietro Bembo, Ludovico da Canossa, Bernardo da Bibbiena, a Gasparo Pallavicino, yn trafod nodweddion y llyswr delfrydol: graslonrwydd, sprezzatura, hwyl, huodledd, ac anrhydedd.

Cyfeiriadau

Categori:Catholigion o'r Eidal
Categori:Diplomyddion o'r Eidal
Categori:Genedigaethau 1478
Categori:Llenorion yr 16eg ganrif o'r Eidal
Categori:Llenorion Eidaleg o'r Eidal
Categori:Llenorion Eidaleg y Dadeni
Categori:Marwolaethau 1529
Categori:Pobl a aned yn Lombardia
Categori:Pobl fu farw yn Sbaen