Llwchaiarn

Sant gwrywaidd o'r 7g oedd Llwchaiarn neu Llwchayarn (g. 580) a nawddsant eglwysi Sant Llwchaiarn, Llanmerewig a Llanllwchaiarn, ill dau yn hen gantref Cedewain, Powys, a Llanychaearn a Llanllwchaearn yng Ngheredigion. Daw'r enw 'Llamerewig' o 'Llam yr ewig', a chysylltir stori am naid y carw ifanc â Llwchaiarn. Dethir ei ddydd gŵyl ar naill ai 11 neu 12 o Ionawr.Baring-Gould (1908); adalwyd 11 Ionawr 2017.

Dywedir ei fod yn fab i Hygarfael ap Cyndrwyn o Gaereinion, Powys a’i fod yn frawd i’r seintiau Aelhaiarn (neu Aelhaearn) a Chynhaiarn (nawddsant Eglwys Sant Cynhaiarn, Ynys Ystumllyn ger Cricieth, Gwynedd). Roedd o bosib yn gefnder i Sant Beuno. Noda Bonedd y Saint ei fod yn fab i Cerfael a'i gysylltiad gyda Chedewain, Powys. Dywedir mewn llawysgrif arall (Peniarth MS.100; 16g) ei fod yn fab i 'Cerfael' neu 'Kynfael'gwefan llgc.org.uk; adalwyd 11 Ionawr 2017.

Mewn Hen Gymraeg, gall y gair 'llwch' olygu 'llyn'.

Sgwennodd y bardd Sion Ceri (fl. c. 1500 - c.1530) gywydd i Llwchaearn lle gelwir y sant yn 'Llwchayarn, Filwr a Sant, o Lamerewig'.

Eglwysi

 # Eglwys neu Gymuned Delwedd Cyfesurynnau Lleoliad Wicidata 1 Eglwys Llanychaearn, Llanfarian center|128px  Ceredigion Q47182172 2 Eglwys Llwchaiarn center|128px  Y Drenewydd a Llanllwchaearn Q20714161 3 Eglwys Llwchaiarn, Ceinewydd center|128px  Ceinewydd Q29489417 4 Eglwys Llwchaiarn, Llandysul center|128px  Llandysul Q17739571

Gweler hefyd
Rhestr o seintiau Cymru
Hen gantref Cedewain, Powys

Cyfeiriadau

Categori:Seintiau o Gymru
Categori:Pobl y 6ed ganrif o Gymru
Categori:Pobl y 7fed ganrif o Gymru
Categori:Teyrnas Powys