Järvenpää

Järvenpää (; ) yn dref a dinesig o'r Ffindir.

 Hanes 
Gwahanwyd Järvenpää  oddi wrth ei riant gymuned Tuusula yn 1951a rhoddwyd y statws o dref farchnad (kauppala) iddi ar ôl y gwahanu. Ni ychwanegwyd ardaloedd  cyfagos Kellokoski a Nummenkylä at ddref Järvenpää ar y pryd, ac mae'r ddadl dros y mater yn dal yn codi pwysedd gwaed hanner can mlynedd yn ddiweddarach. Parhaodd Kellokoski i fod yn rhan o fwrdeistref  Tuusula. Rhoddwyd statws cyfreithiol tref (kaupunki) i Järvenpää 1967.

 Daearyddiaeth 
Lleolir Järvenpää tus 37 km (23 milltir) i'r gogledd o Helsinki  ar hyd rheilffordd Helsinki–Riihimäki, yn gyfagos i'r dinasoedd Tuusula, Sipoo a Mäntsälä. Mae pobl hefyd yn cyfeirio at Kerava fel  cymydog agos i Järvenpää, ond mewn gwirionnedd mewn gwirionedd nid ydynt yn rhannu ffin gan fod llain eang o dir yn sefyll rhyngddynt.

 Trafnidiaeth 
Mae'r rheilffordd yn mynd trwy ganol y dref. Yn o gystal â'r  brif orsaf reilffordd Järvenpää, mae gorsafoedd cyfagos sef Kyrölä, Saunakallio, Haarajoki a Purola yn gwasanaethu'r ddinas.

Mae'r siwrna i Helsinki yn cymeryd tua hanner awr, p'un ai ar y trên neu ar y ffordd, a thua 20 munud  i faes awyr  Helsinki-Vantaa. Mae cysylltiadau trên i'r brif ddinas yn dda. O Uusimaa mae trenau yn gadael y brif orsaf ddwywaith awr (xx:14 a xx:41), ac o orsafoedd eraill unwaith yn awr.Railway timetables Error in webarchive template: Check |url= value. Empty.

 Diwylliant 
chwith|bawd|Ainola.
Caiff Järvenpää ei adnabod yn eang am leoliad  Ainola, cartref y cyfansoddwr Jean Sibelius. Mae wedi ei lleoli tua dwy cilomedr i'r de o ganol y dref. Symudodd y cyfansoddwr a'i deulu i'r bwthyn yma a gynllunwyd gan Lars Sonck ar yr 24  o Fedi, 1904, a bu'n byw yno tan ei farwolaeth ym 1957. Mae Ainola ar agor i ymwelwyr yn ystod misoedd yr haf fel "Amgueddfa Sibelius".

Symudodd Juhani Aho a'i wraig Venny Soldan-Brofeldt i Järvenpää yn 1897. Byddent iddynt fyw mewn bwthyn yno o'r enw , nesaf at lan Llyn Tuusula am 14 mlynedd. Fe ail-enwid y bwthyn yn ddiweddarach yn .

 Digwyddiadau 
Cynhelir digwyddiadau yn y Järvenpää-talo (yn llythrennol Tŷ-Järvenpää) drwy gydol y flwyddyn: cyngherddau, theatr a sioeau celf. Mae plant yn hoffi chwarae yng nghartref Pikku-Aino, lle gallent hefyd wneud sioeau ac yn y blaen. 

Mae digwyddiad cerddorol, sy'n cael ei drefnu bob blwyddyn, a elwir yn  (Puistoblues
) (yn llythrennol 'Melanganeon y Parc'). Mae 'Wythnos y Melanganeon' yn dechrau o 'Stryd y Melaganeon'  o ganol y ddinas, ac fe drefnir  cyngherddau a sesiynau anffurfiol mewn tafarndai a thai bwyta. Mae'r brif gyngerdd ar ddiwedd  'Wythnos y Melanganeon', a gaiff ei drefnu yn Vanhankylänniemi ar y Dydd Sadwrn.

 Ardaloedd 
Mae Järvenpää wedi ei rannu'n 25 ardal:

1. Wärtsilä
2. Nummenkylä
3. Pietilä
4. Haarajoki
5. Jamppa
6. Peltola
7. Isokytö
8. Mylly
9. Saunakallio
10. Sorto
11. Pajala
12. Loutti
13. Pöyäalho
14. Terhola
15. Satumetsä
16. Mikonkorpi
17. Kaakkola
18. Keskus
19. Kinnari
20. Satukallio
21. Vanhakylä
22. Lepoja
23. Kyrölä
24. Terioja
25. Ristinummi

 Gwleidyddiaeth 
bawd|250x250px|Gorsaf reilffordd Järvenpää.
bawd|250x250px|Helsinginte
Canlyniadau o ethodiad seneddol y Ffindir 2011 yn Järvenpää:
 Plaid y Glymblaid Genedlaethol/National Coalition Party   27.1%
 Plaid y Democratiaid Sosialaidd/Social Democratic Party   21.7%
 Y Geir Ffiniaid/True Finns   21.5%
 Y Gynghrair Werdd/Green League   10.3%
 Y Baid Ganolog/Centre Party   6.7%
 Cynghriar y Chwith/Left Alliance   6.2%
 Y Democratiaid Cristnogol/Christian Democrats   3,6%
 Plaid y Bobl Swedeg/Swedish People's Party   0.7%

 Rheolaeth a Gwleidyddiaeth 
Perthynnai Järvenpää i Uudenmaan vaalipiiri (ardal etholiadol o Uusimaa) ac mae gan gyngor y dref 51 o cynghorwyr. Grwpiau gwleidyddol cyngor y dref rhwng 2004 a 2008 oedd :
 Suomen Sosialidemokraattinen Puolue (Plaid y Democratiaid Sosialaidd y Ffindir) (14 cynghorwr), 
 Kokoomus (Plaid y Glymblaid Genedlaethol) (13),
 Järvenpää 2000 Plus (7),
 Keskusta (Y Blaid Ganolog) (7),
 Vihreä liitto (Y Gynghrair Werdd) (4),
 Vasemmistoliitto (Cynghrair y Chwith) (3),
 Kristillisdemokraatit (Y Democratiatd Cristnogol) (1), 
 Suomen kommunistinen puolue (Plaid Comiwnyddol y Ffindir) (1),
 Liberaalit (Rhyddfydwyr) (1).
Arlywydd y cyngor oedd Ari Åberg (Kokoomus).

 Gefeilldrefi 
Mae Järvenpää wedi ei gefeillio â:
  Vác, Hwngari
  Rødovre, Denmarc
  Lørenskog, Norwy
  Täby, Sweden
  Jõgeva County, Estonia
  Volkhov Rwsia
  Buchholz in der Nordheide, yr Almaen
  Pasadena, Califfornia, Unol Daleithiau America
  Ho, Ghana

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 
 Järvenpää - Wikivoyage
 Tref Järvenpää  – safle Swyddogol
 Puistoblues ŵyl 

Categori:Trefi a phentrefi'r Ffindir
1