Lyra (cytser)

Cytser  a welir yn awyr y nos yn hemisffer wybrennol y gogledd yw Lyra. Fe'i enwir felly ar ôl yr offeryn cerdd hynafol, y lyra. Dyma un o'r 48 cytserau a restrwyd gan y seryddwr Ptolemi yn yr ail ganrif yn ei Almagest."Lyra", Ian Ridpath's Star Tales; adalwyd 28 Mawrth 2025 Mae'n un o'r 88 cytser dynodedig a ddiffiniwyd gan yr Undeb Seryddol Rhyngwladol ym 1922. 

bawd|400px|canol|Map yn dangos maint y sêr yn Lyra

 300px|bawd | Llun o'r sêr mwyaf disglair yng nghytser Lyra, gyda Vega ar ben y ddelwedd

I'r llygad noeth, mae'r cytser yn cael ei ddominyddu gan Vega, neu Alffa Lyrae (α Lyr), un o'r sêr disgleiriaf yn yr holl wybren. (Cyfrol 2.) Gyda dosbarth spectrol o A0V, mae lliw gwyn neu las-gwyn gan Vega., gyda mantioli ymddangosol (gweladwy) o 0.03. (4ydd argraffiad) (HR 7001) (Yn Saesneg.) (Yn Saesneg.) Chwiliad am Vega yn adnodd Simbad. (Catalog swyddogol enwau traddodiadol sêr yr Undeb Seryddol Rhyngwladol.)

Mae Beta Lyrae (β Lyr), hefyd Sheliak, yn seren ddwbl gyda'r ddwy seren mor agos mae nwy yn trosglwyddo o un i'r llall. Seren luosg yw Epsilon Lyrae (ε Lyr), gyda dau gwrthrych i'w weld trwy delesgop bach amatur. Ond mae telesgopau ychydig mwy yn dangos bod y ddau eu hunain yn ddeol.

Lleolir Messier 57, neu Nifwyl y Fodrwy, yn Lyra, nifwl planedol adnabyddus a grewyd gan nwy sy wedi'i chwythu oddi wrth hen seren esblygedig.

Mae'r clwstwr globylog Messier 56 i'w weld yn Lyra.

 300px|bawd | Nifwl planedol Messier 57, neu Nifwl y Fodrwy
 300px | bawd | de | Messier 56, clwstwr globylog yn Lyra

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 "Lyra", Awyr Dywyll Cymru

Categori:Cytserau