1885 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon am arwyddocad penodol y flwyddyn 1885 i Gymru a'i phobl. 

 Sefydlu 
 Archdderwydd Eisteddfod Genedlaethol Cymru — Clwydfardd

 Digwyddiadau 
 5 Awst - Priododd telynor y Frenhines Victoria John Thomas (Pencerdd Gwalia) ei gyn-fyfyriwr Joan Francis Denny.hellohistoria. Retrieved 26 April 2014
 24 Tachwedd — The Etholiad Cyffredinol y Deyrnas Unedig yw'r cyntaf gydag ymgeisydd o'r Blaid Ryddfrydol ymhob etholaeth yng Nghymru. Mae'r Rhyddfrydwyr yn ennill 30 o'r 34 sedd.
 24 Rhagfyr — Lladdwyd 81 o lowyr mewn damwain yng Nglofa Maerdy yn y Rhondda.
 Defnyddir y rhaffordd i deithwyr gyntaf yn y byd dros Afon Aeron yn Aberaeron.
 Agorwyd y gweithiau haearn yn Brymbo.
 Dan orchymyn y Morlys, glo o Gymru yn unig sydd i'w ddefnyddio ar longau y Llynges Frenhinol.
 Lladdwyd tri o bobl mewn tân ym Three people are killed when fire breaks out at the Mhrifysgol Aberystwyth.
 Frances Hoggan yw'r fenyw gyntaf i gael ei chofrestru fel meddyg yng Nghymru.
 Agorwyd ysgol uwchradd awdurdod lleol gyntaf yng Nghaerdydd.
 O dan Ddeddf Ailddosbarthu Seddi 1885, mae etholaethau Sir Ddinbych, Sir Forgannwg, Gogledd a De Sir Fynwy ymhlith y cyntaf i gael eu dadsefydlu.

 Llenyddiaeth a chelfyddyd 

 Gwobrau 
Eisteddfod Genedlaethol Cymru — a gynhaliwyd yn Aberdar
 Y Gadair — Watkin Hezekiah Williams
 Y Goron — Griffith Tecwyn Parry

 Llyfrau newydd 
 Daniel James (Gwyrosydd) — Caneuon Gwyrosydd
 Daniel Owen — Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel, y nofel hir gyntaf yn y Gymraeg

 Music 

 Chwaraeon 
 Pêl-droed — Enillodd Derwyddon Cwpan Cymru am y pedwerydd tro ers i'r clwb gael ei sefydlu yn 1877.
 Golf — Agorwyd cwrs yn Borth.
 Rygbi'r Undeb
 Sefydlwyd clybiau rygbi Cross Keys, Cymry Llundain, Neyland RFC a Risga.
 Chwaraeodd Arthur Gould ei gêm gyntaf dros Gymru.

 Genedigaethau 
 21 Mai — William Dowell, chwaraewr rygbi dau-gôd o Gymru (bu farw 1949)
 26 Mehefin — David John Williams, llenor a gwleidydd (bu farw 1970)
 2 Awst — Clarence Bruce, 3rd Baron Aberdare (bu farw 1957)
 5 Medi — Jenkin Alban Davies, capten tîm rygbi cenedlaethol Cymru (bu farw 1976)
 21 Tachwedd —  Robert Evans, chwaraewr pêl-droed (bu farw 1965)
 dyddiad anhysbys
 Ernest Evans, gwleidydd (bu farw 1965)

 Marwolaethau 
 21 Ionawr — John Gwyn Jeffreys, cregynegydd, 76
 15 Mawrth — Jane Williams (Ysgafell), llenor, 79
 1 Mai — Henry Brinley Richards, cyfansoddwr, 67
 10 Mai — Edward Stephen (Tanymarian), cyfansoddwr, 62
 27 Gorffennaf — Penry Williams, arlunydd
 1 Awst — Sidney Gilchrist Thomas, dyfeisydd, 34
 24 Medi — Samuel Roberts, sylwebydd/awdur gwleidyddol ac economaidd, 85

Cyfeiriadau


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru