Ffynnon Bryn Bendigaid, Aberffraw

Mae ffynnon Bryn Bendigaid wedi ei lleoli ym mhlwyf Aberffraw ar Ynys Môn.

Mae’r ffynnon rhyw hanner milltir i’r dwyrain o’r pentref ar y ffordd sydd yn croesi’r twyni i’r pentref nesaf, sef Llangadwaladr.

Hanes
Roedd y dŵr yn ddŵr gwerthfawr iawn am ei bod yn llesol at iachau nifer o anhwylderau ac felly yn y 18g penderfynodd Syr Arthur Owen, Bodeon, adeiladu wal o’i chwmpas i rwystro’r anifeiliaid rhag yfed allan ohoni. Hesgeuluswyd y ffynnon ar ôl hyn ond fe’i hail-agorwyd yn y flwyddyn 1861.

Rhyw bedwar can llath o’r ffynnon hon roedd ffynhonnau iachusol eraill. Roedd y rhain wedi eu lleoli ger Croes Ladys. Merthyrwyd dynes o’r enw Gladys yn y pentref ac felly dyna sut cafwyd yr enw.Eirlys a Ken Lloyd Gruffydd, Ffynhonnau Cymru, Cyfrol 2: Ffynhonnau Caernarfon, Dinbych, Y Fflint a Môn, Llyfrau Llafar Gwlad 43 (Llanrwst: Gwasg Carreg Gwalch, 1999)

Cyfeiriadau

Bryn Bendigaid
Categori:Daearyddiaeth Ynys Môn
Categori:Aberffraw
Categori:Prosiect Wici Môn