Mark E. Smith

Roedd Mark Edward Smith (5 Mawrth 1957 – 24 Ionawr 2018) yn ganwr ac ysgrifennwr o Fanceinion, yn brif ganwr ac unig aelod cyson o'r  grŵp post-punk The Fall rhwng 1976 a 2018.

Roedd Smith yn enwog am ei steil sinigaidd a hiwmor eironig, acen gref Fanceinion ac yn ymddangos i beidio ag ymddiddori yn enwogrwydd neu sglein y byd pop.

Ganwyd Smith i deulu dosbarth gweithiol yn Salford gyda’r teulu wedyn yn symud i fyw yn ardal Prestwich gerllaw.

Gadawodd yr ysgol yn 16 oed i weithio fel clerc yn y dociau ond yn cymryd dosbarthiadau nos lefel-A yn llenyddiaeth Saesneg.

The Fall

Ffurfiwyd The Fall yn Prestwich ym 1976 ar ôl i Smith cael ei ysbrydoli gan gig Sex Pistols ym Manceinion – yr aelodau gwreiddiol yn Mark E Smith, Martin Bramah, Una Baines a Tony Friel.Walters, Sarah. "Four Manchester bands we owe to the Sex Pistols' Lesser Free Trade Hall gig 40 years ago". Manchester Evening News, 3 Mehefin 2016. Adalwyd 24 Ionawr 2018

Er i Smith ymddangos ar olwg cyntaf i fod yn iob di-addysg, roedd Smith yn wybodus iawn am sawl agweddau o lenyddiaeth a chelfyddydau. Cymerwyd enw'r band o lyfr Albert Camus The Fall. Roedd yn hoff o waith y cyfansoddwr Almaenig Karlheinz Stockhausen a dylanwadwyd ei sŵn gan fandiau avant-garde megis Can, Velvet Underground, Captain Beefheart ac The Monks.Reynolds, Simon (2006). Rip It Up and Start Again: Postpunk 1978–1984. Faber and Faber. ISBN 978-0-571-21570-6.

Dros 40 o flynyddoedd cafodd The Fall mwy na 60 o aelodau gwahanol, wrth i Smith ddod yn enwog am fod yn benstiff gan ddiswyddo cerddorion trwy’r amser.

Gadawyd un aelod yn Awstralia, y band yn symud ymlaen i'w gigs nesaf yn Japan gan ei adael heb ffordd i fynd adref.Tudalen 107. The Fallen: Life In and Out of Britain's Most Insane Group Awdur Dave Simpson. Credir i Smith rhoi’r sac i beiriannydd stiwdio am feiddio ofyn am salad.

Roedd cyflwynydd BBC radio Marc Riley yn aelod o’r Fall rhwng  1978 a 1983 cyn iddo hefyd cael y sac.

Dywedodd Smith: Os mae’n fi a dy nain ar bongos – The Fall ydi o If it's me and yer granny on bongos, it's the Fall https://www.brainyquote.com/quotes/mark_e_smith_555962

Rhwng 1979 a 2017 The Fall rhyddhawyd dros 32 o recordiau hir stiwdio, eu steil yn hynod o gyson dros y degawdau er gwaethaf yr holl newidiadau mewn cerddorion. 
bawd|The Fall - 2013
bawd|Mark E. Smith
Roedd John Peel yn gefnogwr brwd y band gan chwarae eu recordiau’n o hyd ar ei raglen radio hwyr y nos. Recordiodd The Fall 24 o sesiynau i raglen Peel, mwy nag unrhyw fand arall.https://en.wikipedia.org/wiki/The_Fall:_The_Complete_Peel_Sessions_1978%E2%80%932004

Ar y cyfan roedd poblogrwydd The Fall yn gyfyngedig i ddilyniant 'cult' brwd. Er cafodd y band beth lwyddiant masnachol ar ddiwedd y 1980au, y caneuon Telephone Thing, Hit The North a Ghost in My House yn cyrraedd y siartiau sengl. Serch hynny gwrthododd Smith ymddangos ar raglen Top of the Pops.Mark E Smith: British rock's cult hero". BBC, 24 Ionawr 2018. Adalwyd 24 Ionawr 2018"Mark E. Smith: Dead at 60 . Getintothis.co.uk, 24 Ionawr 2018. Adalwyd 24 Ionawr 2018

Recordiau hir stiwdio
Rhyddhawyd nifer o recordiau o berfformiadau fyw'r band hefyd - er i Mark E Smith fod yn anfodlon ar eu rhyddhau.

 Live at the Witch Trials (1979)
 Dragnet (1979)
 Grotesque (1980)
 Hex Enduction Hour (1982)
 Room to Live (1982)
 Perverted by Language (1983)
 The Wonderful and Frightening World Of... (1984)
 This Nation's Saving Grace (1985)
 Bend Sinister (1986)
 The Frenz Experiment (1988)
 I Am Kurious Oranj (1988)
 Extricate (1990)
 Shift-Work (1991)
 Code: Selfish (1992)
 The Infotainment Scan (1993)
 Middle Class Revolt (1994)
 Cerebral Caustic (1995)
 The Light User Syndrome (1996)
 Levitate (1997)
 The Marshall Suite (1999)
 The Unutterable (2000)
 Are You Are Missing Winner (2001)
 The Real New Fall LP (Formerly Country on the Click) (2003)
 Fall Heads Roll (2005)
 Reformation Post TLC (2007)
 Imperial Wax Solvent (2008)
 Your Future Our Clutter (2010)
 Ersatz GB (2011)
 Re-Mit (2013)
 Sub-Lingual Tablet (2015)
 New Facts Emerge (2017)

Gweler hefyd
 Datblygu

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1957
Categori:Marwolaethau 2018
Categori:Cantorion o Loegr
Categori:Cyfansoddwyr caneuon o Loegr
Categori:Awduron geiriau caneuon o Loegr
Categori:Pobl fu farw o ganser yr aren
Categori:Pobl fu farw o ganser yr ysgyfaint