Brychan Llŷr

Canwr pop Cymraeg a chyflwynydd teledu yw Brychan Llŷr (ganwyd 1970), sy'n enedigol o fferm y tu allan i Aberteifi, Ceredigion.

Plentyndod ac addysg
Ganed yn fab i'r Prifardd Dic Jones a Sylvia Jean (Sian) Jones, a mynychodd Ysgol Gynradd Blaenporth ac Ysgol Uwchradd Aberteifi. Aeth ymlaen i astudio celf yng Ngholeg Caerfyrddin.

Ffurfio'r band 'Jess'
Ffurfiodd y band Jess gyda ffrindiau ysgol yn 1987 a daeth i wir amlygrwydd yn ystod diwedd yr 1980au, gan chwarae gigs ledled Cymru, a Brychan yn hudo'r merched gyda'i bersona Jim Morrison-aidd, hanner noeth (o'r canol i fyny!)

Rhyddhaodd Jess eu halbwm gyntaf Jess (1988) ar label Fflach, ac fe'i dilynwyd gan Y Gath (1989), a ddangosai aeddfedrwydd anarferol a chyd chwarae tynn ac arbrofol. Cydnabyddir mai eu halbwm nesaf, Hyfryd i Fod yn Fyw (1990) yw eu campwaith. Mae'n un o albwms gorau y 1990au (mewn unrhyw iaith), gyda chlasuron megis "Julia Gitar" a "Shiglidi Bot" yn dangos band yn llithro'n ymddangosiadol ddiymdrech o un arddull i'r llall - seicadelia, gwerin, ffync, roc a phop.

Roedd ffiniau'r band roc gitâr traddodiadol yn cael eu gwthio i'r eithaf. Ar ôl rhyddhau Paris Hotel (1992), yn ôl tueddiad y cyfnod, trodd Jess i ganu'n Saesneg, a rhyddhawyd Sextravaganja (1993) a oedd yn cynnwys fersiynau Saesneg o rai o ganeuon Paris Hotel. Recordiwyd rhywfaint o ddeunydd ar gyfer albwm bellach, o'r enw Pink, ond nid yw wedi gweld golau dydd hyd yma, er bod y chwedlau o'i chwmpas yn awgrymu y gallai fod eu halbwm gorau oll.

 Canu fel unigolyn
Wedi hynny, ar ôl perfformio'n fyw ar deledu cenedlaethol yr Eidal, tawelwch fu o ran Jess, ond ni thawelwyd egni cerddorol Brychan Llŷr. Roedd yr albwm U4Ria (1997) yn dipyn o ymadawiad cerddorol, gyda Brychan yn rhydd i arbrofi efo'i lais dros wahanol fathau o arddulliau dawns (jyngl, hip-hop garage), a bu'n ormod o bwdin i lawer o ffans traddodiadol Jess i'w llyncu. Serch hynny, roedd yn albwm o flaen ei hamser, ac yn gam dewr ymlaen gan artist oedd â'i fryd ar ddilyn llwybr cerddorol bendant ei hun.

Mabwysiadodd ymagwedd uniongyrchol, foel ar gyfer ei albwm unigol gyntaf, Veleno Rumoroso (1998), gyda 10 cân acwstig a recordiodd yn ei stiwdio gartref, ond roedd gwreiddioldeb y caneuon dwyieithog a llais anhygoel, aml-haenog Brychan yn nodweddion amlwg. Mae ei ail albym unigol Vexed Fanatica (2000) (  Unigolyn? Dwyn llawer o'm syniadau y cwnt!) yn llawer mwy sylweddol - dros 48 munud o hyd, ond roedd yn dangos eto fod byd cerddorol Brychan yn fythol symudol, ac nad oedd diben ei gategoreiddio o dan bennawd unrhyw arddull arbennig. Roedd Bad Pink Vibe (2001) yn albwm fwy hwyliog, a hanner y caneuon wedi eu recordio fel perfformiadau byw, ac roedd yn cynnwys cyfraniad a ffrwyth cydweithio gyda Randy Bernsen, sydd wedi cydweithio gyda rai o enwau mwyaf y sîn jazz gyfoes.

Ei albwm ddiweddaraf yw Reel in Between, sy'n cynnwys cyfraniadau gan ei hen bartner o ddyddiau Jess, Chris Lewis, ac amryw o gerddorion Eidalaidd. Er mai cymharol ychydig o sylw a gafodd ei recordiau unigol yng Nghymru, gwnaeth dipyn o enw iddo'i hun yn yr Eidal, lle y mae'n ymwelydd cyson.

Mae'n rhedeg gwersyll tîpis ar fferm ei deulu ym Mlaenannerch. Sir Benfro, ac mae'n gyflwynydd teledu a radio prysur.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
Proffil y band gan BBC Cymru

Categori:Genedigaethau 1970
Categori:Bandiau Cymraeg
Categori:Bandiau o Gymru
Categori:Pobl o Sir Benfro
Categori:Cerddorion o Gymru

Categori:Prosiect Wicipop