Eglwys y Santes Non, Llydaw

Saif Chapel santez Nonn (Cymraeg: Eglwys y Santes Non), ym mhentref Dirinonn, Penn-ar-Bed, Llydaw. Cysegrwyd yr eglwys i Dewi Sant (Llydaweg: Divy) a'i fam Non. Cychwynwyd adeiladu'r eglwys bresennol yn 1588. Ceir ystafell (neu 'gyntedd') llawn o gerfluniau'r Deuddeg Apostol, sy'n dyddio i 1618. Ceir llawer o wrthrychau crefyddol hynafol yn yr eglwys a'i hadeiladau, a'r rheiny o safon uchel, ac wedi'u cadw'n dda.

Ar wahân i'r brif egwlys ceir capel, Calfaria carreg ac esgyrndy.

Credir mai tardiadd enw'r plwyf yw naill ai cywasgiad o'r enw Dewi a Non neu'r gair am goed derw sef 'deri Non'L'origine du nom de notre commune "Dirinon"http://www.dirinon.fr/l-origine-du-nom-de-la-commune-de-dirinon.htm .

Y capel
Defnyddir y capel heddiw fel amgueddfa i'r creiriau hynafol.

Codwyd y capel yn 1577 yn lle adeilad cynharach. Cadwyd sarcoffagws garreg Non, fodd bynnag, yn yr union le a chredir mai Atelier du Folgoët fu'n gyfrifol am ei addurno, yn 1450. Mae'r capel yn siâp petrual gyda chlochdy bychan a thŵr ar ei ben. Mae'r gisant (cerflun o'r person) yn dynodi y santes yn gorwedd ar ei hyd, gyda llyfr yn ei dwylo. Gorffwysa'i phen ar ddraig, sy'n ein hatgoffa o chwedl iddi ladd draig ddrwg ac iddi darddu o Gymru. Mae gan y feddrod hon chwe phanel, gyda cherfweddau (reliefs) o'r deuddeg apostol ac arfbeisiau'r teuluoedd hynny a gododd arian i dalu am y feddrod a'r capel cynharach, yn enwedig Simon de Kerbringal. Yn ystod y Chwyldro Ffrengig anrheithiwyd yr arfbeisiau gan y werin, drwy eu cerfio a'u tocio gyda chynion neu gerrig.

Ceir yma hefyd gerflun o Santes Non, ar du allan un o'r waliau ger y brif fynedfa a cherfluniau eraill i Santes Ann, Santes Catrin, Santes Fiacre a Dewi Sant ei hun. Darluniwyd Non a Dewi hefyd mewn ffenestr liw cywrain.

Eglwysi a llefydd a enwyd ar ôl Non

 # Eglwys neu Gymuned Delwedd Cyfesurynnau Lleoliad Wicidata 1 Bae Santes Non center|128px  Sir Benfro Q24666070 2 Capel y Santes Non center|128px  Sir Benfro Q5073091 3 Church of St Nonna center|128px  Bradstone Q5117665 4 Church of St Nonna center|128px  Pluw Nennys Q17529394 5 Church of St Nun center|128px  Grampound with Creed Q26436923 6 Eglwys Santes Non center|128px  Ciliau Aeron Q29488505 7 Eglwys Santes Non, Llanycefn center|128px  Maenclochog Q28852330 8 Eglwys y Santes Non center|128px  Llan-non Q17743094 9 Eglwys y Santes Nonna, Altarnun center|128px  Altarnun Q7594983 10 Ffynnon y Santes Non center|128px  Tyddewi a Chlos y Gadeirlan Q17743367 11 Llan-non center|128px  Sir Gaerfyrddin Q6661651 12 Llan-non center|128px  Ceredigion Q6661685

Gweler hefyd
Buhez Santez Nonn, y ddrama firagl mewn Llydaweg

Darllen pellach
Emmanuelle LeSeac'h, Sculpteurs sur pierre en Basse-Bretagne: Les ateliers du XVe au XVIIe siècle (Presses Universitaires de Rennes, 2014)

Cyfeiriadau

Categori:Eglwysi Llydaw