Ieithoedd y Deyrnas Unedig

Saesneg yw'r iaith a siaredir gan fwyafrif o drigolion y Deyrnas Unedig, a hithau yn iaith swyddogol de facto y Deyrnas Unedig. Siaredir sawl iaith ranbarthol a mewnfudol hefyd, sy'n cynnwys y Sgoteg a Sgoteg Wlster (sy'n ffurfiau ar y Saesneg), ac mae ieithoedd brodorol yn cynnwys yr ieithoedd Celtaidd, sef y Gymraeg, yr Wyddeleg, a'r Aeleg. Siaredir sawl iaith anfrodorol gan fewnfudwyr hefyd. Defnyddiwr Iaith Arwyddion Prydain weithiau, gan gynnwys ieithoedd litwrgïaidd megis Lladin a ffurf adfywiedig ar y Gernyweg.

Mae'r Gymraeg yn iaith swyddogol de jure o dan Fesur y Gymraeg (Cymru) 2011 yng Nghymru. Ymhellach, y Gymraeg yw'r unig iaith swyddogol de jure mewn unrhyw wlad yn y Deyrnas Unedig. Siaredir y Gymraeg gan 538,300 o bobl yng Nghymru yn ôl Cyfrifiad 2021, er bod data oddi wrth Arolwg Blynyddol o'r Boblogaeth yn nodi yr oedd 28% o boblogaeth Cymru tair oed a throsodd, neu tua 862,700 o bobl, yn gallu siarad Cymraeg ym mis Mawrth 2024. Bryd hynny hefyd, cofnododd 32.5% (1,001,500) eu bod yn gallu deall Cymraeg llafar, bod 24.7% (759,200) yn gallu darllen y Gymraeg, a bod 22.2% (684,500) yn gallu ysgrifennu'r Gymraeg.

Mae tua 124,000 o bobl yn siarad yr Wyddeleg yng Ngogledd Iwerddon, sy'n iaith swyddogol ynghyd â'r Saesneg yng Ngogledd Iwerddon.

Rhestr o ieithoedd a thafodieithoedd

Byw
Dengys y tabl isod ieithoedd brodorol byw y Deyrnas Unedig (Cymru, Lloegr, yr Alban, a Gogledd Iwerddon). Ni chynhwysir yma ieithoedd tiriogaeth sy'n ddibynnol y goron (Ynysoedd y Sianel ac Ynys Manaw).
IaithMathSiaredir ynNifer o siaradwyr yn y DUSaesnegGermanaidd (Germanaidd Gogleddol)Drwyddi draw'r Deyrnas Unedig Y DU (data 2021): Yr oedd gan 91.1% (52.6 miliwn) o'r boblogaeth, tair oed a throsodd, y Saesneg (y Saesneg neu'r Gymraeg yng Nghymru) yn brif iaith (i lawr o 92.3%, neu 49.8 miliwn, yn 2011)Sgoteg (Sgoteg Wlster yng Ngogledd Iwerddon)Germanaidd (Germanaidd Gogleddol)Yr Alban (Iseldiroedd yr Alban, Cothnais, yr Ynysoedd Gogleddol) a Chaerferwig
Gogledd Iwerddon (Down, Antrim, a Deri) Y DU (data 2022): 2.23%
 Yr Alban: 27.74%, neu 1,508,540 o siaradwyr y Sgoteg (data Cyfrifiad yr Alban 2022)CymraegCeltaidd (Brythonaidd)Cymru (yn enwedig y dwyrain a'r gogledd) a rhannau o Loegr sydd ar y ffin rhwng Cymru a Lloegr
Cymunedau Cymraeg mewn dinasoedd mawr Lloegr, megis Llundain, Birmingham, Manceinion, a Lerpwl. Y DU (data 2021): 0.90%
 Cymru (data 2021): 17.8%, 538,300 o bobl yn ôl y cyfrifiad 2021; amcangyfrifwyd i tua 862,700 o bobl, neu 28%, o Gymru tair oed a throsodd yn medru siarad Cymraeg ym mis Mawrth 2024.Iaith Arwyddion PrydainBANZSLDrwyddi draw'r Deyrnas Unedig 77,000; (data 2014)GwyddelegCeltaidd (Goedelaidd)Gogledd Iwerddon, gyda chymunedau yng Nglasgoed, Lerpwl, Manceinion, Llundain ayyb. Gogledd Iwerddon: 71,872 (data 2021), neu 0.10% o boblogaeth y DUAngloromanegCymysgSiaredir gan gymunedau Teithwyr yn Lloegr, Cymru, a'r Alban 90,000 (data 1990)GaelegCeltaidd (Goedelaidd)Yr Alban (Ucheldiroedd yr Alban ac Ynysoedd Heledd gyda lleiafrifau sylweddol mewn sawl dinas yn yr Alban)
Cymuned fechan yn Llundain Y Deyrnas Unedig (data 2022): 0.20%
 Yr Alban (data 2022): 135,915, neu 2.5%, o boblogaeth yr Alban adeg cyfrifiad yr Alban yn 2022
 Nova Scotia: 1,300 o siaradwyr rhugl yn Nova ScotiaStatistics Canada, Nova Scotia (Code 12) (table), National Household Survey (NHS) Profile, 2011 NHS, Catalogue No. 99‑004‑XWE (Ottawa: 2013‑06‑26)CernywegCeltaidd (Brythonaidd)Cernyw (nifer bychan o siaradwyr yn Plymouth, Llundain, a de Cymru) Y DU (data 2022): nododd 567 o bobl eu bod yn gallu siarad y Gernyweg yng Nghyfrifiad y DU yn 2021, neu 0.00083%
 Cernyw (data 2021): O boblogaeth o 570,300 adeg Cyfrifiad y DU yn 2021, nododd 567 o bobl eu bod yn gallu siarad y Gernyweg, neu 0.00083%SieltegCymysgSiaredir gan gymunedau o Deithwyr Gwyddeligdrwyddi draw'r Deyrnas Unedig Tua 30,000 o bobl yn y DU. Llai na 86,000 ledled y byd.Iaith Arwyddion IwerddonArwyddion FfrengigGogledd IwerddonAnhysbysIaith Arwyddion Gogledd IwerddonBANZSLGogledd IwerddonAnhysbys

 Ieithoedd rhanbarthol ac ystadegau 

de|bawd|Hyfedredd Saesneg yng Nghymru a Lloegr yn 2011. Roedd y categori 'Saesneg' yn cynnwys y Gymraeg am drigolion Cymru.
bawd|341x341px|Canan o'r bobl sy'n siarad y Saesneg yn brif iaith yn Llundain yn 2021.

Cyfeiriadau


Categori:Cymdeithas y Deyrnas Unedig
Categori:Demograffeg y Deyrnas Unedig
Categori:Diwylliant y Deyrnas Unedig
Teyrnas Unedig
Teyrnas Unedig