Gyriant pedair olwyn

Math o system gyriant i gerbydau yw gyriant pedair olwyn, 4×4 ("pedair wrth bedair"), a 4WD ble mae pob un o'r pedair olwyn yn cael eu pweru. Gall y gyriant fod yn barhaol neu yn ôl yr angen; weithiau mae'r pwer yn troi'r ddwy echel yn hytrach na'r olwynion a gelwir y math hwn yn "all-wheel drive" (AWD). Ond mae "gyriant pedair olwyn" yn cyfeirio at gydrannau arbennig a phwrpas y cerbyd (offroader yn aml).

Datblygwyd systemau 4×4/4WD/AWD mewn gwledydd gwahanol ar gyfer cerbydau gwahanol ac nid oes un safon rhyngwladol nag un diffiniad absoliwt o'r gair.  Mae'r amrywiaethau felly o'r defnydd a roddir i'r term, yn cael ei lywio gan y farchnad - y prynnwr potensial - yn hytrach na pheirianneg a thechnoleg.

Yn ogystal â gyriant 4-olwyn, ceir gyriant dwy olwyn; y dewis yma yw: 'gyriant blaen' neu 'gyriant ôl'. Wrth i geir trydan ddatblygu, yn enwedig rhai 'Llwyr Drydan' (EV) ceir system gyrru pob olwyn yn annibynnol o'i gilydd, gyda modur ar bob olwyn yn hytrach nag un injan mawr.

Hanes
Yn 1893, rhoddodd y peiriannydd Bramah Joseph Diplock batent ar system gyriant-pedair-olwyn ar gyfer injan tracsiwn. Roedd ei system olwynion wedi ei chreu'n unswydd ar gyfer wyneb garw offroad.

Yn 1900 arddangoswyd car 4x4 trydan, gyda phob un o'r olwynion yn cael eu troi gan fodur trydan; cynllunydd y car oedd Ferdinand Porsche. Prynnwyd y car gan E.W. Hart ac roedd ei allu i gyflymu'n arbennig o gry, a thorwyd sawl record. Galwyd y math hwn yn Lohner-Porsche.

Rhai cerbydau offroaders
  Blwyddyn
  Cynhyrchwyd
  Model/Cyfres
  Màs
  Milwrol
   1941
  GAZ
  GAZ-64
  x
   1941
  Willys-Overland
  Willys MA/MB
  x
   1941
  Volkswagen
  Typ 128 Schwimmwagen
  x
   1945
  Willys
  CJ-2A
 x
    1946
  Dodge
  Power Wagon
  x
   1947
  Jeep
  Willys truck
 x
    1948
  Ford
  F-series
 x
    1948
  Rover
  Land Rover
 x
    1951
  Alfa Romeo
  Alfa Romeo Matta
  x
   1951
  Austin Motor Company
  Austin Champ
  x
   1951
  Fiat
  Fiat Campagnola
  x
   1951
  Nissan
  Nissan Patrol
 x
    1954
  Toyota
  Land Cruiser
 x
    1956
  Auto Union
  DKW Munga
  x
   1963
  Kaiser Jeep
  Wagoneer (SJ)
 x
    1968
  Suzuki
  Lj10
 x
    1970
  British Leyland
  Range Rover
 x
    1972
  UAZ
  UAZ-469
  x
   1976
  Lada
  Lada Niva
 x
    1979
  Mercedes-Benz
  G-Class
 x
    1982
  Mitsubishi
  Pajero
 x


 Cyfeiriadau