Bras eurben

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Bras eurben (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: breision eurben) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Zonotrichia atricapilla; yr enw Saesneg arno yw Golden-crowned sparrow. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn Z. atricapilla, sef enw'r rhywogaeth.Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

Disgrifiad
Mae maint a lliw ei chlytiau corun yn helpu i bennu statws aderyn ymhlith ei gymrhreiriaid. Yn mesur 15–18 cm (6–7 modfedd) o hyd gyda lled adenydd o 24.75 cm (9.74 modfedd) ac yn amrywio o 19.0 i 35.4 g (0.67 i 1.25 owns) yn bwysau, mae'r bras eurben o gymharu â golfannod a breision llawndwf yn weddol fawr. Fel pob un o'r genws Zonotrichia, mae ganddo gynffon weddol hir, blaen sgwâr a chorun ychydig yn gopaog. Mae gwisg gwrywod a benywod yn debyg o ran eu plyfwisg, er bod gwrywod ar gyfartaledd ychydig yn fwy na rhai benyw. Heblaw am wegil llwyd plaen, mae rhannau uchaf yr oedolyn yn frown-lwyd, gyda rhediadau brown-ddu llydan ar y cefn a'r ysgwyddau, a chrwmp ddi-strwyth. Mae ei rannau isaf yn llwyd, ychydig yn oleuach ar y bol ac yn fwy melynfrown ar yr ochrau. Mae ei adenydd a'i gynffon yn frown, ac mae'n dangos dau far gwyn ar ei adenydd. Mae ei goesau'n frown golau, a'i big yn dywyll, gyda'r mandibl uchaf yn dywyllach na'r isaf. Mae ei iris yn frown.

Yn y tymor magu, mae gan adar y to gorun aur streipen  ganol felen lydan sy'n troi'n llwyd golau tuag at gefn y pen.

Teulu
Mae'r bras eurben yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

 rhywogaeth enw tacson delwedd

Gweler hefyd
Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau

Categori:Rhywogaethau o bryder lleiaf yn ôl Rhestr Goch yr IUCN
Categori:Emberizidae