Telor Sardinia

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Telor Sardinia (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion Sardinia) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Sylvia melanocephala; yr enw Saesneg arno yw Sardinian warbler. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae) sydd yn urdd y Passeriformes. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.

Mae'r telor Sardinaidd (Curruca melanocephala) yn delor cyffredin o ardal Môr y Canoldir.  Fel y rhan fwyaf o rywogaethau Curruca, mae blu y gwryw a'r benyw yn wahanol. Mae gan yr oedolyn gwryw gefn llwyd, rhannau isaf gwyn, pen du, gwddf gwyn a llygaid coch.  Mae'r plu-wisg braidd yn amrywiol hyd yn oed yn yr un ardal, gyda dwyster lliw cochlyd ar yr ochr uchaf a/neu isaf sy'n amrywio o absennol i (mewn rhai isrywogaethau) yn amlwg.  Mae'r fenyw yn bennaf yn frown uwchben a llwydfelyn islaw, gyda phen llwyd.  Mae cân y telor Sardinaidd yn gyflym ac yn ysgwyd, ac yn nodweddiadol iawn o ardaloedd Môr y Canoldir lle mae'r aderyn hwn yn bridio.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. melanocephala, sef enw'r rhywogaeth.Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.

Dosbarthiad a chynefin
Mae'n bridio yn ardaloedd mwyaf deheuol Ewrop ac ychydig i mewn i Asia yn Nhwrci a phen dwyreiniol Môr y Canoldir.  Nid yw'r aderyn bach passerein hwn, yn wahanol i'r mwyafrif o "teloriaid", yn arbennig o fudol, ond mae rhai adar yn gaeafu yng ngogledd Affrica, ac mae'n digwydd fel crwydryn ymhell i ffwrdd o'r parthau nythu, cyn belled â Phrydain Fawr. Dyma gofnod yn grwp Facebook Cymuned Llên Natur dyddiedig 18 Hydref 2022 o un o'r lleiafrif o deloriais Sardinia sydd wedi mudo i ogledd Affrica.

Tacsonomeg a systemateg
Y naturiaethwr Almaenig Johann Friedrich Gmelin roes y disgrifiad ffurfiol cyntaf o'r telor Sardinia ym 1789 yn y 13eg argraffiad o'r Systema naturae.  Bathodd yr enw binomaidd Motacilla melanocephala.  Cyflwynwyd y genws blaenorol Sylvia ym 1769 gan y naturiaethwr Eidalaidd Giovanni Antonio Scopoli.  Daw enw'r genws o'r Lladin Modern silvia, 'cobyn coed', sy'n gysylltiedig â silva, sef coed.  Daw'r melanocephala penodol o melas Groeg Hynafol, "du", a kephale, "pen".  Ar hyn o bryd, mae'r telor Sardinia yn cael ei roi yn y genws Curruca gan yr IOC, ynghyd â'r rhan fwyaf o'r rhywogaethau a ddosbarthwyd yn flaenorol yn y genws SylviaDickinson, E.C.; Christidis, L., eds. (2014). The Howard & Moore Complete Checklist of the Birds of the World, Volume 2: Passerines (4th ed.). Eastbourne, UK: Aves Press. pp. 509–512. ISBN 978-0-9568611-2-2.

Teulu
Mae'r telor Sardinia yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Ymddygiad ac Ecoleg
Mae hwn yn aderyn o dir agored a thir amaethu, gyda llwyni ar gyfer nythu.  Mae'r nyth wedi'i adeiladu mewn llwyni isel neu fieri, a dodwy 3-6 wy.  Fel y rhan fwyaf o "deloriaid", mae'n bryfysol, ond bydd hefyd yn cymryd aeron a ffrwythau.

 rhywogaeth enw tacson delwedd


Gweler hefyd
Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau

Categori:Rhywogaethau o bryder lleiaf yn ôl Rhestr Goch yr IUCN
Categori:Sylviidae
Categori:Adar Asia
Categori:Adar Ewrop
Categori:Adar Affrica