Hwet-hwet gyddfddu

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Hwet-hwet gyddfddu (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: hwet-hwetiaid gyddfddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Pteroptochos tarnii; yr enw Saesneg arno yw Black-throated huet-huet. Mae'n perthyn i deulu'r Tapacwlos (Lladin: Rhinocryptidae) sydd yn urdd y Passeriformes. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. tarnii, sef enw'r rhywogaeth.Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

Yn ôl Wikipedia Sbaeneg fe'i gelwir yn 'hwet-hwet deheuol' yn Tsile,neu'r gorginero (gyddf-ddu). Fe'i gelwir hefyd yn hued-hued, huet-huet yn yr Ariannin), du-throated hued-hued, gallereta, tuta, huez-huez. Yn mapudungun, iaith y mapuche fe'i gelwir ynwedwed (sef enw onomatopoeiaidd am ei gri, ond hefyd yn golygu "gwallgof"), huehueta neu huete. Mae'r rhywogaeth o aderyn yn un o'r tri sy'n perthyn i'r genws Pteroptochos o'r teulu Rhinocryptidae.  Mae'n byw yn ne Tsile ac mewn llain ar hyd ffin â'r Ariannin.

Dosbarthiad
Yn Tsile mae'n byw yn y de, o Afon Bío-Bío yn nhaleithiau Biobío, a Concepción, yn Rhanbarth VIII Biobío, i ranbarth Magallanes, ar lannau sianel Messier.  Diffinnir ei therfyn gogleddol o geg Afon Bío-Bío, i'r dwyrain i'w chydlifiad ag Afon Laja ac ymhellach i'r dwyrain, ar hyd glannau gogleddol Afon Laja.

Yn yr Ariannin fe'i dosberthir yng nghymoedd coediog yr Andes ym Mhatagonia'r Ariannin o fwlch Pino Hachado yng ngorllewin talaith Neuquén, i Barc Cenedlaethol Los Glaciares , yn ne-orllewin talaith Santa Cruz.  Yn y wlad honno fe'i gelwir yn boblogaidd wrth yr enw cyffredin hued

Cynefin
Mae'r aderyn hwn yn nodweddiadol o goedwig Faldifaidd, ecogategori o goed gyda goruchafiaeth o angiospermau bytholwyrdd, gyda dail llydan a sgleiniog (laurifolias), a choedwigoedd gyda gwahanol rywogaethau o ffawydd deheuol, yn lluosflwydd a chollddail.  Mae'r isdyfiant yn cynnwys gwahanol rywogaethau o lwyni, sydd fel arfer yn cyd-fynd â'r gangen colihue (Chusquea).

Disgrifiad
Mae'n aderyn mawr, yn mesur 25 cm a'r gwryw yn pwyso rhwng 155 a 184g a rhwng 150 a 179 g ar gyfer y fenyw.  Mae lliw coch ei blu i'w gael ar y cynffon uchaf, ar y talcen, y goron, a'r bol.  Mae'r bol cochaidd yn ysgafnach, gan ddangos stribedi traws du mân bach.  Mae gan y frest uchaf, y gwddf, gweddill y pen, a'r rhan fwyaf o'i barthau uchaf arlliwiau sy'n amrywio o lwydni i ddu myglyd.  Mae ganddynt hefyd barth llwydaidd nodedig o gwmpas y clustiau.  Mae ei big a'i goesau mawr yn ddu

Teulu
Mae'r hwet-hwet gyddfddu yn perthyn i deulu'r Tapacwlos (Lladin: Rhinocryptidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

 rhywogaeth enw tacson delwedd

Gweler hefyd
Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau

Categori:Rhywogaethau o bryder lleiaf yn ôl Rhestr Goch yr IUCN
Categori:Rhinocryptidae