Bronwen y dŵr

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Bronwen y dŵr (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: bronwennod y dŵr) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Cinclus cinclus; yr enw Saesneg arno yw White-throated dipper. Mae'n perthyn i deulu'r Trochwyr (Lladin: Cinclidae) sydd yn urdd y Passeriformes. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae hefyd i'w ganfod yng Nghymru. Mae'n aderyn gweddol gyffredin yng Nghymru, er fod y niferoedd wedi lleihau mewn rhai ardaloedd.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. cinclus, sef enw'r rhywogaeth.Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia ac Ewrop.
bawd|chwith|Bronwen y dŵr gyda phryf yn ei cheg; yr Alban.

Mae'n aderyn gweddol gyffredin trwy Ewrop a'r Dwyrain Canol.

Ceir nifer o is-rywogaethau:
 C. c. cinclus : Gogledd Ewrop
 C. c. gularis : Prydain ac Iwerddon
 C. c. aquaticus : Canolbarth Ewrop

Nid yw Bronwen y Dŵr yn aderyn mudol fel rheol, ond mae C. c. cinclus yn symud tua'r de yn y gaeaf. Fe'i ceir ar afonydd a nentydd, ac weithiau ar lynnoedd, ond fel rheol ar afonydd lle mae'r dŵr yn llifo'n gyflym. Ei brif fwyd yw pryfed ac anifeiliaid bychan o wahanol fathau, ac mae'n medru trochi dan y dŵr i'w dal.

Symudiadau
Nid yw'r fronwen ddŵr yn symyd ymhell iawn o'i milltir sgwâr enedigol ond mae eithriadau. Dyma rannau o adroddiad gan Wil Williams o bapur bro Llangefni o un symudiad ychydig yn anarferol:

Roedd yr aderyn hwn felly dros bum mlynedd oed ac roedd wedi symud oddeutu 25 milltir dros y cyfnod.

Teulu
Mae'r bronwen y dŵr yn perthyn i deulu'r Trochwyr (Lladin: Cinclidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

 rhywogaeth enw tacson delwedd

Gweler hefyd
Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau

Categori:Rhywogaethau o bryder lleiaf yn ôl Rhestr Goch yr IUCN
Categori:Cinclidae
Categori:Adar Asia
Categori:Adar Ewrop