Margaret Thomas

Emynydd oedd Margaret Thomas (hefyd Pegi Llwyd) a anwyd 1779 yn Nhalybont Uchaf, Llanllechid, Sir Gaernarfon (Gwynedd heddiw).welshjournals.llgc.org.uk; adalwyd 24 Medi 2016.

Magwraeth a theulu
Ganwyd hi yn Margaret Lloyd i'w thad William Llwyd y Faenol, ger Bangor Priododd Edmund Williams a ganed merch iddynt yn 1803. Yn 1817 priododd Pegi eilwaith, gydag Edward Thomas, Talybont Uchaf, ger Castell y Penrhyn. Ganwyd mab iddynt yn 1818 a bu farw yn 1863; Edward oedd ei enw yntau.

Roedd o deulu "athrylithgar" a llenyddol, a gwyddwn i nifer o weinidogion gael eu danfon ati er mwyn dysgu sut "i ddysgu arferion da ac ymddygiad gweddus".

Yr emynydd
Ysgrifennai ei hemynau ar ochr-dudalennau ei Beibl (gyhoeddwyd yn 1725) a llyfrau crefyddol eraill. Ni chyhoeddwyd dim o'i hemynau yn ystod ei bywyd.  Y Parch. Thomas Levi a ddaeth ar draws ei gwaith gan eu cyhoeddi wedi ei marwolaeth yn y cylchgrawn Cymraeg ''Y Traethodydd a hynny yn 1904.Levi, Thomas. "Margaret Thomas yr Emynyddes" (PDF). Y Traethodydd 59 (1904) 338-43. Hi ysgrifennodd yr emyn adnabyddus "Dyma Feibil annwyl Iesu", er nad yw hynny'n hollol sicr gan iddi ar adegau gopio emynau pobl eraill yn ei llyfrau. Mae ei hemynau wedi cael eu disgrifio fel rhai "pwerus a gwahanol, gyda gogwydd benywaidd cryf iddynt."

Dyma'r emyn enwocaf a ysgrifennodd:

Dyma Feibl anwyl Iesu,
Dyma rodd deheulaw Duw,
Dengys hwn y ffordd i farw,
Dengys hwn y ffordd i fyw;
Dengys hwn y codwm erchyll
Gafwyd draw yn Eden drist,
Dengys hwn y ffordd i'r bywyd
Trwy adnabod Iesu Grist.

Gweler hefyd
Ann Griffiths (1776 - Awst, 1805)

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1779
Categori:Emynwyr Cymraeg
Categori:Merched y 18fed ganrif
Categori:Merched y 19eg ganrif