Carla Lane

Awdures o Loegr oedd Carla Lane OBE (ganwyd Roma Barrack; 5 Awst 1928 – 31 Mai 2016) a oedd yn gyfrifol am ysgrifennu sawl comedi sefyllfa ar deledu yn cynnwys The Liver Birds (1969-78), Butterflies (1978-82), a Bread (1986-91).

Bywyd cynnar
Ganwyd Roma Barrack yn West Derby, Lerpwl. Gwasanaethodd ei thad Gordon De Vince Barrack, a anwyd yng Nghaerdydd, yn y llynges fasnach. Aeth i ysgol gwfaint, ac yn 7 oed, enillodd wobr ysgol am farddoni. Fe'i magwyd yn West Derby ac yna Heswall. Gadawodd ysgol yn 14 oed, a gweithiodd yn y byd nyrsio.  Yn ôl ei hunangofiant, fe briododd yn 17 oed a chafodd ddau fab erbyn yr oedd yn 19 oed, er bod cofnodion swyddogol yn dangos ei bod yn 19 pan briododd.

Gyrfa ysgrifennu
Yn y 1960au roedd hi'n ysgrifennu straeon byrion a sgriptiau radio. Daeth ei llwyddiannau cyntaf mewn cydweithrediad â Myra Taylor, a gyfarfu mewn gweithdy awduron yn Lerpwl, cyn iddi gychwyn ar ei gyrfa unigol. Fe fyddai Carla a Myra yn cyfarfod yn aml yng Ngwesty Adelphi yng nghanol dinas Lerpwl i ysgrifennu.

Lles anifeiliaid
bawd|Ynys Tudwal Fach (blaendir), sy'n nodedig am ei fywyd gwyllt
Roedd Lane wedi bod yn lysieuwraig ers 1965 ac yn ymroddedig i ofal a lles anifeilaid, Ffurfiodd ymddiriedolaeth yr "Animal Line" yn 1990 gan Carla gyda'i ffrindiau Rita Tushingham a Linda McCartney. Yn 1991, prynodd Ynys Tudwal Fach ar arfordir Llŷn, i amddiffyn ei fywyd gwyllt.

Yn 1993, fe addasodd dir ei phlasdy, "Broadhurst Manor" yn Horsted Keynes, Sussex, mewn i warchodfa anifeiliad 25 erw. Rhedodd y warchodfa am 15 mlynedd cyn gorfod cau oherwydd cyfyngiadau ariannol.  Yn 2002 danfonodd Lane ei OBE yn ôl i'r prif weinidog ar y pryd, Tony Blair mewn protest am greulondeb i anifeiliaid. Yn 2013, agorwyd gwarchodfa anifeiliaid "Carla Lane Animals In Need centre", yn ei henw, yn Melling, Glannau Merswy.

Bywyd hwyrach a marwolaeth
Cyhoeddodd ei hunangofiant, Someday I'll Find Me: Carla Lane's Autobiography, yn 2006. Bu farw Lane yng nghartref nyrsio Stapley yn Lerpwl ar 31 Mai 2016.

 Cyfresi teledu 

 1969-78, 96 - The Liver Birds (gyda Myra Taylor ac eraill)
 1971-76 - yn Bless This House (gyda Myra Taylor ac eraill)
 1974 - No Strings 
 1975 - Going, Going, Gone... Free?
 1977 - Three Piece Suite 
 1978-83, 2000 - Butterflies
 1981-83 - The Last Song 
 1981-82 - Solo
 1984-85 - Leaving
 1985-87 - The Mistress 
 1985-86 - I Woke Up One Morning 
 1986-91 - Bread
 1992 - Screaming
 1993-94 - Luv
 1995 - Searching

Cyfeiriadau

 Dolenni allanol 
 Carla Lane(safle swyddogol).  o'r gwreiddiol ar 29 Hydref 2012.
 Carla Lane  ar wefan y Sefydliad Ffilm Prydeinig

Categori:Dramodwyr o Loegr
Categori:Genedigaethau 1928
Categori:Marwolaethau 2016
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Merched yr 21ain ganrif o Loegr
Categori:Pobl o Lerpwl
Categori:Sgriptwyr teledu o Loegr
Categori:Swyddogion Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig