Difodiant mawr bywyd

Mae  Ddifodiannau Mawr Bywyd (Saesneg: mass extinction events) yn ddigwyddiadau byd-eang pan welir lleihad yn y bywyd sydd ar y Ddaear a hynny ar raddfa enfawr. Gellir diffinio sawl difodiant drwy edrych ar y newid sylweddol yn yr amrywiaeth a nifer yr organebau amlgellog. Mae difodiannau o'r fath yn cael effaith ar gydrannau'r biosffêr.

'Dyw graddfa'r difodiannau mawr a welwyd dros y milenia ddim yn gyson: maen nhw'n digwydd heb batrwm o ran amser. Gellir dweud yn fras, o astudio ffosiliau fod difodiannau cefndirol yn digwydd tua 2 i 5 teulu (bioleg) (tacsonomegol) anifeiliaid morol bob miliwn o flynyddoedd. Dyma, felly, y math o ffosiliau a astudir yn fwyaf aml, oherwydd y cofnod manwl sydd ar gael ohonynt, o'i gymharu ag anifeiliaid y tir.

Y difodiant mawr cyntaf, mae'n debyg oedd yr 'Ocsigeneddio Mawr' (Great Oxygenation Event) pan welwyd diocsigen (O2) a gynhyrchwyd gan organebau biolegol yn atmosffer y blaned.

Y difodiant mawr diwedda pedd y Digwyddiad difodiant Cretasaidd-Paleogenaidd pan welwyd difodi llawer iawn o anifeiliaid a phlanhigion a hynny mewn amser cymharol fyr. Yn ychwanegol at y 5 prif ddifodiant mawr, ceir nifer o rai mân a'r difodiant hwnnw sy'n digwydd heddiw a achoswyd gan ddyn, a elwir weithiau y 6ed difodiant. Digwyddant gan mwyaf yn ystod y Ffanerosöig (yr Eon daearegol presennol, a'r un ble gwelwyd amrywiaeth eang o blanhigion ac anifeiliaid yn esblygu).

Cyfeiriadau

Nodiadau

Llyfryddiaeth

 Benton, Michael J., "When Life Nearly Died—The Greatest Mass Extinction of All Time", Thames & Hudson Ltd, London, 2003 ISBN 978-0-500-28573-2
 Cowen, R. (1999). "The History of Life". Blackwell Science. The chapter about extinctions is available here
 Richard Leakey a Roger Lewin, 1996, The Sixth Extinction : Patterns of Life and the Future of Humankind, Anchor, ISBN 0-385-46809-1. Excerpt from this book: The Sixth Extinction
 Richard A. Muller, 1988, Nemesis, Weidenfeld & Nicolson, ISBN 1-55584-173-2

 Nemesis – Raup and Sepkoski


 Ward, P.D., (2000) Rivers In Time: The Search for Clues to Earth's Mass Extinctions
 Ward, P.D., (2007) Under a Green Sky: Global Warming, the Mass Extinctions of the Past, and What They Can Tell Us About Our Future (2007) ISBN 978-0-06-113792-1

 Wilson, E.O., 2002, The Future of Life, Vintage (pb), ISBN 0-679-76811-4

Dolennau allanol
 Cyfrifo effaith yr impact 
 Species Alliance (rhaglen ddogfen ar y difodiannau mawr, o'r enw "Call of Life: Facing the Mass Extinction)
 Interstellar Dust Cloud-induced Extinction Theory
 Sepkoski's Global Genus Database of Marine Animals – Cyfrifo graddfa difodiannau mawr!

Categori:Daeareg
Categori:Esblygiad