Margaret Davies (llenor)

Bardd a chasglwr llawysgrifau oedd Margaret Davies neu Marged Dafydd (c.1700 – 1778 neu 1785).

 Bywyd cynnar 
Ganwyd Davies yn Coetgae-du, ger Trawsfynydd yng ngogledd-orllewin Cymru.

 Gyrfa 
Roedd Davies yn un o gylch o feirdd Cymraeg, gan gynnwys Margaret Rowlands ac Alis ach Wiliam, oedd yn teithio i gwrdd â'i gilydd a ffeirio cerddi. Fel y bardd arloesol Angharad James, a anwyd yn y genhedlaeth flaenorol, roedd y menywod hyn yn y grŵp llenyddol anffurfiol hwn yn gymharol freintiedig yn economaidd, yn meddu ar ddigon o arian ac amser hamdden i wneud cyfansoddi barddoniaeth a theithio yn ymarferol. Yn ogystal â'i chysylltiadau yn Eryri roedd Davies hefyd yn gohebu â beirdd gwrywaidd a oedd yn gysylltiedig â symudiad Celtigiaeth Llundain . Ni chyhoeddwyd unrhyw un o'i cherddi ei hun yn ystod ei hoes.

Treuliodd Davies lawer o'i gyrfa yn casglu a chopïo cerddi Cymraeg wedi eu hargraffu ac mewn llawysgrifen i greu casgliadau llawysgrif. Mae hanner dwsin o feirdd benywaidd yn cael eu cynrychioli, gyda rhai cerddi yn goroesi yn unig yng nghopïau Davies. Er enghraifft, ei chasgliadau hi yw'r unig ffynhonnell hysbys ar gyfer un o'r englynion a ysgrifennwyd gan y bardd benywaidd canoloesol Gwerful Mechain. Yn yr un modd, mae llawer o'r wybodaeth sydd wedi goroesi ar Angharad James, gan gynnwys yr unig gopi hysbys o farwnad James farwnad ar farwolaeth ei mab, yn dod o lawysgrifau Davies.

Yn ôl yr ysgolhaig llenyddol Ceridwen Lloyd-Morgan, "Ni ellir gor-bwysleisio pwysigrwydd cyfraniad [Davies]: heb ei ymdrechion yn casglu ac ysgrifennu lawr cerddi gan fenywod eraill, rhai cyfoesol ac o hanes, fe fyddai nifer sylweddol o gerddi, a hyd yn oed enwau'r menywod a'i cyfansoddodd, wedi nod yn gwbl anhysbys i ni heddiw."

 Marwolaeth a goroesiad llawysgrifau 
Bu farw Davies yn 1778 neu 1785.

Mae pum llawysgrif yn gyfan gwbl mewn llawysgrifen Davies, a thri arall y cyfrannodd atynt, yn hysbys eu bod wedi goroesi. Mae rhai o lawysgrifau Davies yn awr wedi eu cadw yng nghasgliad Llawysgrifau Cwrtmawr yn y Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau'r 1700au
Categori:Marwolaethau'r 1700au
Categori:Llenorion y 18fed ganrif o Gymru
Categori:Pobl o Wynedd
Categori:Beirdd Cymraeg
Categori:Merched y 18fed ganrif o Gymru