Parth Glas

Defnyddir y term Parth Glas (Saesneg: Blue Zone) i sôn am ardal ddemograffig a/neu ddaearyddol yn y byd lle y mae llawer o bobl yn byw bywydau hir. Daeth y cysyniad o waith demograffig gan Gianni Pes a Michel Poulain, a ddangosodd bod gan dalaith Nuoro yn Sardinia y crynodiad mwyaf o wŷr canmlwydd oed neu hŷn. Wrth i'r ddau ddyn ddechrau ganolbwyntio ar y pentrefi â'r hirhoedledd uchaf, rhoddon nhw gylchoedd cydganol glas ar y map a chyfeirio at yr ardal y tu mewn i'r cylchoedd fel y Parth Glas. Mae Dan Buettner yn enwi sawl man hirhoedlog: Okinawa (Japan); Sardinia (Yr Eidal); Nicoya (Costa Rica); Icaria (Gwlad Groeg); ac ymhlith Adfentyddion y Seithfed Dydd yn Loma Linda, Califfornia. Mae'n cynnig eglurhad dros hyn, wedi'i seilio ar ddata empirig a sylwadau llygad y fynnon, er mwyn esbonio pam mae gan y poblogaethau hyn fywydau iachach a hirach.

 Parthau 
Dyma'r pum ardal sydd gan Buettner yn ei lyfr The Blue Zones: Lessons for Living Longer from the People Who've Lived the Longest:

Sardinia, yr Eidal (yn enwedig talaith Nuoro ac Ogliastra): daeth un tîm o ddemograffwyr dros ardal o hirhoedledd uchel iawn mewn pentrefi mynyddig lle y mae'r dynion yn cyrraedd eu 100 ar gyfradd anhygoel.  
Ynysoedd Okinawa, Japan: edrychodd tîm arall ar grŵp sydd o blith y bobl fwyaf hirhoedlog yn y byd.  
Loma Linda, Califfornia: astudiodd ymchwilwyr grŵp o Adfentyddion y Seithfed Dydd â rhai o'r bywydau hiraf yng Ngogledd America. See CNN excerpt on YouTube.  
Penrhyn Nicoya, Costa Rica: testun arbrawf ymchwil un o gyrchoedd y Quest Network oedd y penrhyn hon ar 29 Ionawr 2007.
Icaria, Gwlad Groeg: cafodd astudiaeth ar ynys Icaria hyd i'r lleoliad â'r ganran uchaf o bobl yn eu 90au ar y blaned – bron i 1 o 3 o bob sy'n cyrraedd yr oedran hwnnw. Ar ben hynny, mae gan Icariaid "gyfraddau canser tua 20 % yn llai, cyfraddau clefyd y galon tua 50 % yn llai a braidd dim dementia".''The Island Where People Live Longer', NPR: Weekend Edition Saturday, May 2, 2009.

Mae gan drigolion y tri lle cyntaf gyfradd uchel o bobl yn eu cannoedd, llawer llai o'r clefydau sy'n lladd pobl fel arfer mewn ardaloedd eraill o'r byd datblygedig a mwy o flynydoedd o fywyd iach.Buettner, Dan: "The Secrets of Long Life.", page 9. National Geographic, November 2005.

Nodweddion
bawd|Diagram Venn o gliwiau hirhoedledd o Okinawa, Sardinia a Loma Linda

Mae trigolion y Parthau Gleision yn rhannu nodweddion ffordd o fyw sy'n cyfrannu at eu hirhoedledd. Mae'r diagram Venn ar y dde yn dangos y chwe nodwedd hon y mae pobl Parthau Gleision Okinawa, Sardina a Loma Linda yn eu rhannu:Power 9™ » Blue Zones – Live Longer, Better: "Blue Zones – Live Longer, Better", Quest Network, 2006.
Y teulu  – sy'n cael blaenoriaeth popeth arall
Llai o ysmygu
Lled-lysieuaeth – heblaw am yn niet Sardinia, mae'r rhan fwyaf o fwyd yn dod o blanhigion
Ymarfer corff cymhedrol cyson – rhan annatod o fywyd bob dydd
Cymryd rhan mewn cymdeithas – mae pobl o bob oedran yn rhan weithredol o'u cymdeithas a'u cymunedau
Bwyta codlysiau
Yn ei lyfr, mae Buettner yn rhoi rhestr o naw rheswm sy'n sôn am ffordd o fyw pobl y Parthau Gleision:
 Ymarfer corff cymhedrol cyson
 Diben i fywyd pobl
 Lleihau straen
 Nifer cymhedrol o galorïau
 Diet wedi'i seilio ar blanhigion
 Yfed alcohol yn gymhedrol, yn enwedig gwin
 Cymryd rhan mewn crefydd neu brofiad ysbrydol 
 Cymryd rhan yn y teulu
 Cymryd rhan mewn bywyd cymdeithasol

Llyfryddiaeth




Cyfeiriadau

Dolenni allanol
Quest Network: Blue Zones
Blue Zones Diets

Categori:Iechyd