Prif Weinidog yr Alban

Prif Weinidog yr Alban (Gaeleg yr Alban: Prìomh Mhinistear na h-Alba; Sgoteg: Heid Meinister o Scotland) yw arweinydd Llywodraeth yr Alban. Mae'r Prif Weinidog yn cadeirio Cabinet yr Alban ac yn bennaf gyfrifol am lunio, datblygu a chyflwyno polisi Llywodraeth yr Alban. Mae swyddogaethau ychwanegol y Prif Weinidog yn cynnwys hyrwyddo a chynrychioli'r Alban mewn swyddogaeth swyddogol, gartref a thramor, a chyfrifoldeb am faterion cyfansoddiadol.

Enwebir y Prif Weinidog gan Senedd yr Alban o blith ei haelodau, ac fe'i penodir yn ffurfiol gan Frenhines Lloegr. Penodir aelodau Cabinet yr Alban a gweinidogion iau Llywodraeth yr Alban yn ogystal â swyddogion cyfraith yr Alban, gan y Prif Weinidog. Fel pennaeth Llywodraeth yr Alban, mae'r Prif Weinidog yn uniongyrchol atebol i Senedd yr Alban am eu gweithredoedd a gweithredoedd y llywodraeth ehangach.

Hamza Yousaf o Blaid Genedlaethol yr Alban (SNP) yw Prif Weinidog presennol yr Alban.

 Tabl o Brif weinidogion yr Alban 
RhifDelweddEnw<small>(Geni-Marw)EtholaethCyfnod yn y SwyddPlaid y PW EtholwydPlaid y LlywodraethDirpwy 1 75px Donald Dewar<small>(1937–2000)ASA  Glasgow Anniesland † Bu farw yn y swydd 13 Mai 1999 11 Hydref2000<small>  Llafur 1999 Dewar Llafur – Rhyddfrydwyr Jim Wallace<small>(Dem. Rhyddfrydol) —75px Jim Wallace (dros dro)<small>11—26 Hydref 2000Democratiaid Rhyddfrydol 2 75px Henry McLeish<small>(1948–)ASA Central Fife 26 Hydref 2000 8 Tachwedd2001  Llafur — McLeishLlafur – Rhyddfrydwyr —75px Jim Wallace (dros dro)<small>8—22 Tachwedd 2001 Democratiaid Rhyddfrydol 3 75px Jack McConnell<small>(1960–)ASA  Motherwell a Wishaw 22 Tachwedd 2001 16 Mai2007  Llafur — McConnell (1af)Llafur – Rhyddfrydwyr Jim Wallace2001–2005 (LD) Nicol Stephen<small>2005–2007 (LD)  2003 McConnell (Ail)Llafur – Rhyddfrydwyr 4 75px Alex Salmond<small>(1954–)ASA Gordon hyd 2011ASA  Dwyrain Aberdeenshire 2011 16 Mai 2007 19 Tachwedd 2014  Plaid Genedlaethol yr Alban (SNP) 2007 Salmond (1af)<small>Plaid Genedlaethol yr Alban (SNP) (lleiafrif) Nicola Sturgeon<small>(SNP) 2011 Salmond (Ail)<small>Plaid Genedlaethol yr Alban (SNP) 5 75px Nicola Sturgeon<small>(1970–)ASA dros Glasgow Southside 20 Tachwedd2014 cyfredol  — Sturgeon (1af)<small>Plaid Genedlaethol yr Alban (SNP) John Swinney<small>(SNP) 2016 Sturgeon (Ail)<small>Plaid Genedlaethol yr Alban (SNP) (lleiafrif)

Categori:Llywodraeth yr Alban