Cyfnod (daeareg)

Mewn daeareg, rhennir amser yn sawl rhan, er mwyn drwpio cerrig a digwyddiadau gyda'i gilydd; mae'r term cyfnod (Saesneg: period) yn cael ei ddefnyddio am un o'r rhaniadau hyn. O fewn cyfnod daearegol, ceir sawl rhaniad pellach ar ffurf hierarchaeth a seiliwyd gan ddaearegwyr er mwyn hollti a threfnu hanes planed Daear yn daclus.

Mae 'eon' a 'gorgyfnod' (era) yn fwy na chyfnod ac mae 'epoc' ac oes' yn llai. Ni yw'r presennol yn cael ei gyfrif oddi fewn i gyfnod, na'r blynyddoedd diwethaf - hyd at 2500 miliwn o flynyddoedd CP; mae'r defnydd o gyfnodau'n cychwyn o 2500 miliwn o flynyddoedd yn ôl.

Mae’r term ‘system’ yn cyfeirio at y creigiau a ffurfiwyd yn ystod cyfnod daearegol.

Yn y tabl canlynol, cynhwysir pob cyfnod a dderbynir yn swyddogol yn 2015:

 Eon GorgyfnodEra CyfnodPeriod MiliwnCyn y PresennolCP Ysbaid o amser y parhaodd: Miliwn o flynyddoedd Ffanerosöig CenosöigCwaternaidd 2.588–0 2.588+ Neogen (Mïosen/Pliosen) 23.03–2.588 20.4 Paleogen (Paleosen/Ëosen/Oligosen) 66.0–23.03 42.9 Mesosöig Cretasaidd 145.5–66.0 79.5Jwrasig 201.3–145.0 56.3Triasig 252.17–201.3 50.9 Paleosöig Permaidd 298.9–252.17 46.7Carbonifferaidd (Mississippian/Pennsylvanian) 358.9–298.9 60Defonaidd 419.2–358.9 60.3Silwraidd 443.4–419.2 24.2Ordofigaidd 485.4–443.4 42Cambriaidd 541.0–485.4 55.6 Proterosöig NeoproterosöigEdiacaraidd 635.0–541.0 94Cryogenaidd 850–635 215Tonaidd 1000–850 150 MesoproterosöigStenaidd 1200–1000 200Ectasaidd 1400–1200 200Calymmaidd 1600–1400 200 PaleoproterosöigStatheraidd 1800–1600 200Orosiraidd 2050–1800 250Rhyacaidd 2300–2050 250Sideraidd 2500–2300 200

Gweler hefyd
Cyfres (stratigraffeg)
Llinell amser daearegol

Categori:Cyfnodau daearegol