Heol Eglwys Fair/Heol Fawr

Mae Heol Eglwys Fair (Saesneg: St Mary Street) a Heol Fawr (Saesneg: High Street) yn un o brif strydoedd masnachol yn Ardal y Castell yng nghanol Caerdydd, sy'n arwain o'r gogledd i'r de drwy ganol y ddinas. Mae Heol Fawr yn dechrau ar gyffordd Stryd y Castell ar yr A4161 ac yn gorffen ar gyffordd Stryd yr Eglwys a Stryd y Cei, lle mae Heol Eglwys Fair yn cychwyn cyn dirwyn i ben ar y gylchfan yn Sgwâr Callaghan ar yr A4160.

 Hanes 
Enwyd Heol Eglwys Fair ar ôl Eglwys y Santes Fair o'r 11g, a oedd yr eglwys fwyaf yng Nghaerdydd nes iddo gael ei ddinistrio gan lifogydd Môr Hafren yn 1607.

Heddiw mae'r stryd yn gartref i sawl bar, clwb nos a thŷ bwyta ynghyd â changhennau sawl prif fanc. Hefyd yn wynebu'r stryd mae siop adrannol Howells, sy'n estyn o ychydig heibio Marchnad Caerdydd i gornel Heol Wharton.

Ers Awst 2007 mae'r stryd wedi bod ar gau i gerbydau preifat a dim ond bysus a thacsis sy'n cael mynediad llawn i'r stryd gyfan. Fel arfer mae'r stryd ar gau yn gyfan gwbl i draffig ar nosweithiau Gwener a Sadwrn, i ganiatáu'r llif o bobl o'r clybiau nos a'r tafarndai sydd yn y stryd i glirio. Mae'r Prince of Wales (tafarn J D Wetherspoon) yn broblem benodol, oherwydd y nifer uchel o bobl sy'n gallu mynd i'r dafarn a blaen yr adeilad ar Stryd Wood (sydd ar agor i drafnidiaeth). Ar ben gogleddol y stryd mae Stryd y Castell, lle mae Castell Caerdydd. I'r de mae Gorsaf Caerdydd Canolog.

 Adeiladau nodedig o'r gorffennol a'r presennol 

 Adeiladau presennol 
 House of Fraser, siop adrannol Howells cyn hynny
 Marchnad Caerdydd
 Tŷ Hodge  
 Theatr Tywysog Cymru (nawr yn dafarn)
 Arcêd Heol Fawr
 Arcêd Morgan
 Arcêd y Frenhines

 Adeiladau wedi eu dymchwel 
 Neuadd y Dref Caerdydd
 Carchar Caerdydd, nawr yn safle Marchnad Caerdydd
 Siop adrannol David Morgan
 Llyfrgell Rhydd Caerdydd, ger mynedfa Heol Eglwys Fair i Arcêd y Frenhines
 Adeilad yr YMCA

Oriel

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 
 Gwefan swyddogol 'Changing landscapes: Improving St Mary Street and High Street'

Categori:Strydoedd Caerdydd