Zaha Hadid

Pensaer Iracaidd-Prydeinig oedd y Fonesig Zaha Mohammad Hadid, DBE (Arabic: زها حديد‎
Zahā Ḥadīd; 31 Hydref 1950 – 31 Mawrth 2016) Yn 2004, hi oedd y benyw cyntaf i dderbyn Gwobr Pensaernïaeth Pritzker. Derbyniodd Wobr Stirling yn 2010 a 2011. Yn 2014 enillodd wobr Dyluniad y Flwyddyn gan yr Amgueddfa Ddylunio am ei dyluniad o Ganolfan Ddiwylliannol Heydar Aliyev, gan ei wneud y benyw cyntaf i ennill y brif wobr yn y gystadleuaeth honno. Yn 2015 hi oedd y benyw cyntaf i ennill Medal Aur RIBA yn ei rhinwedd ei hun.

Mae ei adeiladau yn nodweddiadol neoddyfodolaidd, wedi ei nodweddu gan "powerful, curving forms of her elongated structures" gyda "multiple perspective points and fragmented geometry to evoke the chaos of modern life". Yn fwyaf diweddar roedd hi'n Athro ym Mhrifysgol y Celfyddydau Cymhwysol Vienna yn Austria.

 Bywyd ac addysg 
Ganwyd Hadid ar 31 Hydref 1950 yn Baghdad. Fe'i magwyd mewn adeilad oedd un o'r cyntaf yn Baghdad i gael ei ysbrydoli gan fudiad Bauhaus mewn cyfnod lle roedd "moderniaeth yn golygu swyn a meddwl blaengar" yn y Dwyrain Canol.

Astudiodd fathemateg ym Mhrifysgol Americanaidd Beirut cyn symud i astudio yn Ysgol Bensaernïaeth y Gymdeithas Bensaernïol yn Llundain, lle cyfarfu Rem Koolhaas, Elia Zenghelis, a Bernard Tschumi. Gweithiodd i'w cyn-athrawon, Koolhaas and Zenghelis, yn Swyddfa am Bensaernïaeth Prifddinesig, yn Rotterdam, yr Iseldiroedd; a daeth yn bartner yn 1977. Trwy ei chysylltiad â Koolhaas, cyfarfu Peter Rice, peiriannydd a'i chefnogodd ac anogodd ar adeg pan oedd ei gwaith yn ymddangos yn anodd. Yn 1980, sefydlodd ei cwmni ei hun yn Llundain. Yn ystod yr 1980a bu'n dysgu hefyd yn y Gymdeithas Bensaernïol.

Enillodd Hadid y gystadleuaeth i ddylunio Tŷ Opera Bae Caerdydd, ond bu ffrae a chafodd y cynllun ei newid.

Bu farw Hadid o drawiad ar y galon mewn ysbyty yn Miami, ar 31 Mawrth 2016, lle roedd yn cael ei thrin am broncitis. Roedd hi wedi cael ei derbyn fel dinesydd o'r Deyrnas Unedig.

Yn 2012, fe'i gwnaed yn Fonesig Cadlywydd Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig.

Dolenni allanol


 Cyhoeddiadau Zaha Hadid  yn Archello

 Llyfryddiaeth 
 Higgins, Charlotte (1 Gorffennaf 2009). "Zaha Hadid's Bach salon". The Guardian (London). Retrieved 4 July 2009. 
 Morrison, Richard (27 Mehefin 2007). "For ever thinking outside the boxy" . The Times (London). Retrieved 22 September 2007. 
 Seabrook, John. "The Abstractionist – Zaha Hadid's Unfettered Invention". The New Yorker, 21 and 28 December 2009. Tud 112 to 124.
 Sulaiman, Tosin (1 December 2005). "Architect who has built a reputation for controversy". The Times (London). Retrieved 22 September 2007.  [dead link]
 "How Zaha Hadid Became Zaha Hadid - Five Important Days in her Life ! - Arch2O.com" . Arch2O.com. Retrieved 2016-02-05. 

Gwaith

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1950
Categori:Marwolaethau 2016
Categori:Academyddion Prifysgol Harvard
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Categori:Mwslimiaid o'r Deyrnas Unedig
Categori:Penseiri o'r Deyrnas Unedig