Angharad Llwyd

Hynafiaethydd o Gymru oedd Angharad Llwyd (15 Ebrill 1780 – 16 Hydref 1866) ac awdur arobryn Cymreig.

Fe'i ganed yng Nghaerwys yn Sir y Fflint, yn ferch i'r Parch John Lloyd a'i wraig Martha. Rheithor Caerwys oedd ei thad, a oedd hefyd yn hynafieithydd. Bu farw pan oedd yn 13 mlwydd oed ond etifeddodd ei gariad at astudio: hynafiaethau, hen hanesion ac achau teuluoedd blaengar Cymru.

Enillodd ei hysgrif ar Gatalog o Lawysgrifau Cymreig ayb yng Ngogledd Cymru yr ail wobr yn Eisteddfod Genedlaethol 1824. Cyhoeddodd hefyd Genealogy and Antiquities of Wales a The Castles of Flintshire. Roedd yn aelod o Gymdeithas Cymmrodorion Llundain a golygodd a chyhoeddodd argraffiad o History of the Gwydir Family (Syr John Wynn). Efallai mai ei phrif waith cyhoeddedig oedd History of the Island of Mona a dderbyniodd y brif wobr yn eisteddfod Biwmares yn 1832.

Treuliodd lawer o'i hoes yn copïo llawysgrifau mewn llyfrgelloedd preifat trwy'r wlad ee casgliadau Kinmel a gedwir yn y Llyfrgell Genedlaethol.

Bu farw ar 16 Hydref 1866 yn ei chartref, "Ty'n y Rhyl".

Llyfryddiaeth

Notable Welshmen (1700–1900), 1908 
Dictionary of Welsh Biography 27 cyf., N.L.W. MSS. 9251–77 
T. Pennant, A Tour (Tours) in [North] Wales, 1773. 1778, etc, I, vi-vii
Trafodion Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion, 1828, 36-58
NLW MSS 781, 1551 - 1616
Archaeologia Cambrensis, 1867, 69
Cofrestr plwyf Caerwys
Mary Ellis, Flintshire Historical Society publications, Cyf 26 a 27.

Cyfeiriadau

Categori:Emynwyr Cymraeg
Categori:Genedigaethau 1780
Categori:Llenorion y 18fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1866
Categori:Pobl o Sir y Fflint
Categori:Merched y 18fed ganrif o Gymru
Categori:Merched y 19eg ganrif o Gymru