Mary Myfanwy Wood

Roedd Mary Myfanwy Wood (16 Medi 1882 - 22 Ionawr, 1967) yn gennad Cristionogol yn Tsieina rhwng 1908 a 1951y Bywgraffiadur Wood, Mary Myfanwy adalwyd 25 Mai 2016.

Bywyd personol
Ganwyd Wood yn Llundain yn ferch i Richard Maldwyn Wood, gwerthwr paent, a Hannah ei wraig. Roedd y tad yn un o Fachynlleth a'r fam o Abertawe,Yr Archif Genedlaethol; Cyfrifiad 1901, St Saviour Southwark. Cyfeirnod: RG13/372 Ffolio: 154 Tudalen: 16 y ddau yn Gymry Cymraeg ac yn aelodau o Gapel Annibynnol Cymraeg y Boro yn Southwark, Llundain; ymunodd Mary, ei ddau frawd a'i chware a'r un capel yn ddiweddarachGwefan Capel y Boro  adalwyd 25 Mai 2016

Cafodd ei haddysgu mewn ysgol yn Dulwich lle bu'n ddisgybl-athrawes cyn mynd ymlaen i Goleg St Mary, Cheltenham i gwblhau ei hyfforddiant fel athrawes. Ymunodd â Mudiad Cristionogol y Myfyrwyr a daeth o dan ddylanwad y pregethwr efengylaidd y Parch Dr William Boothby Selbie a phenderfynodd ymuno â Chymdeithas Cenhadol Llundain (LMS)

Ar ôl darfod ei hyfforddiant aeth i ddysgu mewn ysgol gynradd yn Herne Hill, Llundain; wrth ddysgu bu'n dilyn cyrsiau allanol o Goleg Kings, Llundain byddai'n ei chymhwyso ar gyfer gwaith y genhadaeth dramor.

Cenhadaeth
Ym 1908 moriodd Wood i Tsieina lle fu'n gweithio fel athrawes mewn ysgol breswyl yn nhalaith Xiochang yng ngogledd Tsieina. Ym 1915 dychwelodd i wledydd Prydain a bu'n dilyn cwrs am flwyddyn yng Ngholeg Selbie Rhydychen. Ym 1916 cafodd ei phenodi'n brifathrawes ysgol ganolradd i ferched yn Beijing. Roedd ei chyfraniad i addysg merched yn sylweddol a chafodd ei phenodi i Gyngor Ymgynghorol y wladwriaeth ar addysg i fenywod.

Roedd Wood yn aelod blaenllaw o fudiad Tsieina i Grist gan gael ei phenodi'n islywydd ym 1920, ond ymddiswyddodd ar ôl cyfnod byr er mwyn caniatáu i frodor o Tsieina i gyflawni'r swydd. Ym 1922 trefnodd Gynhadledd Gristionogol Tsieina.The Chinese church as revealed in the National Christian Conference held in Shanghai, Tuesday, May 2, to Thursday, May 11, 1922

Ym 1926 cafodd Wood ei phenodi'n darlithydd ym Mhrifysgol Yenching gan gael ei dyrchafu'n bennaeth yr adran astudiaethau crefyddol.

Ar ddechrau'r Ail Ryfel Byd dychwelodd i Lundain i ofalu am ei rhieni oedrannus rhwng 1940 a 1943. Oherwydd ei gwybodaeth am Tsieina a'i iaith bu'n gweithio i awdurdodau Prydain, yn monitro newyddion o'r wlad ac yn darlithio i swyddogion milwrol am y wlad.

Ar ddiwedd y rhyfel aeth i'r India am ychydig fisoedd i weithio gyda Chymdeithas Gristionogol y Gwŷr Ifanc (YMCA) yn cynorthwyo merched milwrol, Vehicles of Grace and Hope: Welsh Missionaries in India, 1800-1970 D. Ben Rees cyn mynd yn ôl i ogledd Tsieina i drefnu synod (cyfarfod cyffredinol) Eglwys Crist yn Tsieina.

Ymddeolodd o'r LMS ym 1948 ond parhaodd i ddarlithio yn Yenching, cyn mynd ymlaen i ddarlithio yn Ysgol Diwinyddiaeth Prifysgol Cheloo, yn Jinan.

Erbyn 1951 roedd Llywodraeth Comiwnyddol Tsieina yn troi'n fwyfwy amheus o dramorwyr a bu'n rhaid i Wood ymadael.

Bywyd diweddarach
Rhwng 1952 a 1954 bu Wood yn gweithio i Gyngor Eglwysi Prydain. Ym 1954 cafodd ei hordeinio yn weinidog a bu'n gwasanaethu capel yr Annibynwyr yn Hambleden, Swydd Buckingham. Ym 1962 derbyniodd MA er anrhydedd gan Brifysgol Cymru.

Marwolaeth
Ymddeolodd Wood o'r weinidogaeth ym 1962 yn 80 mlwydd oed a symud i gartref henoed ar gyfer cyn-genhadon. Bu farw yn Ysbyty Southend ym 1967 ac amlosgwyd ei chorff yn Brighton cyn cynnal gwasanaeth coffa iddi yn Eglwys y Boro.

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1882
Categori:Marwolaethau 1967
Categori:Cenhadon o Gymru
Categori:Clerigwyr o Gymru
Categori:Addysgwyr o Gymru
Categori:Merched y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Gymru