Henry Lloyd (ap Hefin)

Bardd, newyddiadurwr ac argraffydd o Islaw'r Dref, ardal orllewinol blwyf Dolgellau yn enedigol, oedd Henry Lloyd (23 Mehefin 1870 – 14 Medi 1946).Y Bywgraffiadur, LLOYD , HENRY ('Ap Hefin'; 1870 - 1946 ), bardd ac argraffydd Ei enw barddol oedd ap Hefin.

Mae'n cael ei gofio'n bennaf fel awdur geiriau'r emyn dirwestol I bob un sy'n ffyddlon, emyn sydd, yn fwyaf eironig, yn cael ei ganu'n amlach mewn tafarnau Caneuon Tafarn Gwasg Y Lolfa 1968 ISBN 0950017817 a chlybiau na mewn capeli Cymru bellach.

Cefndir
Ganwyd ap Hefin yn Nhyddyn Ifan, Islaw'r Dref, yn fab i David Lloyd, a Margaret (née Owen) ei wraig. Derbyniodd addysg elfennol yn ysgol Arthog.

Ym 1896 priododd â Sarah Ann Gravell a chawsant bedwar o blant. Bu Sarah farw ym 1919.

Roedd yn hen ewyrth i'r bardd Eingl-Gymreig David Annwn (David James Jones g 1953).International Who's Who in Poetry 2005 Europa Publications
Gyrfa
Cafodd ei brentisio yn swyddfa'r Dydd, Dolgellau, un o argraffdai Cymraeg pwysicaf Cymru'r cyfnod, wedi darfod ei brentisiaeth symudodd i Aberdâr ym 1891 i weithio fel cysodydd yn argraffdy'r Darian. Wedi dwy flynedd yn gweithio i'r Darian symudodd i argraffdy'r Tyst ym Merthyr Tudful, cyn dychwelyd i'r Darian ym 1902. Yn ddiweddarach sefydlodd ei fusnes argraffu ei hun a pharhau ynddi nes ymddeol yn 1940. Bu'n is olygydd Y Tyst ac yn olygydd Y Darian. Golygodd golofn farddol Y Darian am ugain mlynedd.

Bu'n bregethwr cynorthwyol yn yr Eglwys Fethodistaidd (Wesleaid) am dros hanner canrif ac yn ddarlithydd poblogaidd mewn cyfarfodydd llenyddol a chrefyddol.

Gyrfa lenyddol
Roedd ap Hefin yn fardd a llenor poblogaidd ac yn enillydd llawer o gadeiriau mewn eisteddfodau lleol a thaleithiol; bu'n athro cerdd dafod. Mae'n cael ei gofio'n bennaf bellach am ei sloganau cynganeddol i hysbysebu cwmni diodydd dirwestol Corona, Thomas ac Evans, Porth y Rhondda a'i emyn dirwestol I bob un sydd ffyddlon a genir ar y dôn Rachie fel arfer

Cyhoeddiadau
Ysgrifennodd ap Hefin deunaw o lyfrau gan gynnwys
Mafon duon y deau : Pant yr Onen, ac odlau eraill 1899
Y briodasferch, gwraig yr Oen, (pryddest cadair Arthog, Hydref 31, 1903), Coffa John Evans (Eglwysbach), Marwnad Esyllwg, a darnau byrion eraill 1903
Y twyni grug a'r goeden las, a chathlau ereill 1910
Yr Allor deuluaidd : Awdl cadair Eisteddfod Cwmaman 1911 gydag atodiad : Er cof 1911?
Dwy wraig o'r wlad : neu, dro i'r amser 1914
Merch y Brenin, ac ereill o deulu'r glyn 1923?
Dwr o bydew Bethlehem a darnau eraill 1926
Stori'r dyn dwad, a straeon eraill 1932
Dringo'r bannau ac awdlau eraill 1934
Cofiant a gweithiau y Parchedig David Silyn Evans : gweinidog Eglwys Siloa, Aberdâr  gan ddeugain o sgrifenwyr, yn cynnwys llith gan R. Ifor Parry ; casglwyd gan Ap Hefin 1937
Cywyddau Ap Hefin.1946 Catalog LlGC

 Marwolaeth 
Bu farw ar 14 Medi 1946 yn 76 mlwydd oed a chladdwyd ei weddillion ym mynwent Aberdâr.

Cyfeiriadau

Categori:Cyhoeddwyr o Gymru
Categori:Emynwyr Cymraeg
Categori:Genedigaethau 1870
Categori:Marwolaethau 1946
Categori:Pobl o Ddolgellau