Talfryn Thomas

Actor o Gymru oedd Talfryn Thomas (31 Hydref 1922 – 4 Tachwedd 1982) sy'n fwyaf adnabyddus am ei rannau cefnogol ar deledu yn y 1970au, yn cynnwys Private Cheeseman yn Dad's Army (1973-1974) a Tom Price yn Survivors (1975).

 Bywgraffiad 
Ganwyd John Talfryn Thomas yn Abertawe ar 31 Hydref 1922.  Fe'i hyfforddwyd fel peiriannydd offer ond fe ymunodd a chymdeithas ddrama amatur lleol. Yn ystod Yr Ail Ryfel Byd fe roedd yn saethwr ôl ar fomiwr Lancaster, yn hedfan ar sawl ymosodiad ar yr Almaen. Ar ôl goroesi cwymp awyren pan laddwyd pawb arall yn y criw, fe ddechreuodd actio yn rhannol fel therapi ar gyfer yr ysgytwad, cyn iddo hyfforddi fel actor gyda'r London Academy of Music and Dramatic Art (LAMDA).

Am beth amser roedd Thomas yn actio mewn theatrau rhanbarthol. Yn y 1950au hwyr dechreuodd ymddangos ar deledu, ac yn y 1960au ymddangosodd mewn dwy bennod o The Avengers - A Surfeit of H2O (1965) a Look Stop Me (1968) - a gyda Roger Moore yn The Saint (1968) ac yn The Persuaders ! (fel "The Poacher" yn y bennod 'A Home Of One's Own', 1971). Fe actiodd hefyd gyda Jon Pertwee mewn dwy stori Doctor Who, Spearhead from Space (1970) a The Green Death (1973). Roedd Thomas yn rhagori mewn chwarae Cymry od ac weithiau di-raen. Roedd ei edrychiad unigryw yn fwy nodedig oherwydd bod ei ddannedd blaen yn sefyll allan, a chafodd y llysenw 'Talf The Teef'. Efallai taw ei ran fwyaf cofiadwy oedd Private Cheeseman, aelod o'r Gwarchodlu Cartref mewn penodau hwyrach o Dad's Army (1973-1974).

Yn 1975 ymddangosodd Thomas mewn sawl pennod o gyfres gyntaf drama'r BBC Survivors, fel Tom Price. Yn 1979 ymddangosodd ar The Ken Dodd Laughter Show gyda Rita Webb a Pat Ashton (ac roedd yn llais rheolaidd ar sioe gomedi radio Ken Dodd ar y BBC).

Roedd yr ychydig o ffilmiau a wnaeth Thomas yn cynnwys Sky West and Crooked (1965) yn serennu Hayley Mills, ac addasiad Andrew Sinclair o ddrama Dylan Thomas, Under Milk Wood (1972), gyda Richard Burton, Elizabeth Taylor a Peter O'Toole. Fel Burton, roedd Talfryn Thomas wedi bod yn y ddrama radio wreiddiol. Roedd hefyd yn ymddangos yn Come Play with Me (1977) a'r ffilm gwlt, Sir Henry at Rawlinson End (1980) gan Vivian Stanshall.

Bu farw Thomas o drawiad ar y galon ar 4 Tachwedd 1982, pedwar diwrnod ar ôl ei ben-blwydd yn 60.

 Detholiad o rannau teledu 
 Blwyddyn  Teitl  Rhan1960  The Citadel  Chenkin's Henchman / Miner1964 to 1974  Z Cars  McCall / Greenough / Jake Morris1967  St. Ives  Clausel1968  The Saint  Owen Thomas 1971  The Persuaders !  The Poacher1971  Edna, the Inebriate Woman  Trempyn1971 to 1972  Coronation Street  Dirty Dick1973  Seven of One  Mr Pugh 1973 to 1974  Dad's Army  Private Cheeseman1975  Survivors  Tom Price1977  Treasure Island  Tom Morgan 1977  King of the Castle  Vine/Vein 1979  The Ken Dodd Laughter Show  Amryw1980  Worzel Gummidge  Soggy Boggart1981  The Incredible Mr Tanner  Cledwyn1982  Hi-de-Hi!  Gareth Davies

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 
 Talfryn Thomas ar wefan yr Internet Movie Database
 Erthygl am Talfryn Thomas

Categori:Actorion o Gymru
Categori:Genedigaethau 1922
Categori:Marwolaethau 1982
Categori:Pobl o Abertawe