Ray Tomlinson

Rhaglennwr o'r Unol Daleithiau oedd Raymond Samuel Tomlinson (23 Ebrill 1941 – 5 Mawrth 2016) a ddatblygodd y system E-bost cyntaf ar rwydwaith yr ARPAnet, rhagflaenydd y Rhyngrwyd, yn 1971. Hwn oedd y system gyntaf oedd yn gallu danfon negeseuon rhwng defnyddwyr ar gyfrifiaduron gwahanol wedi eu cysylltu gyda'r ARPAnet. (Cyn hynny, roedd hi'n bosib danfon e-bost i ddefnyddwyr ar yr un cyfrifiadur yn unig). I gyflawni hyn, defnyddiodd y symbol @ i wahanu'r defnyddiwr o enw'r peiriant, ac mae wedi ei ddefnyddio mewn cyfeiriadau e-bost byth ers hynny. Mae Oriel Enwogion y Rhyngrwyd yn adrodd hanes ei waith ac mae'n dweud "Fe wnaeth rhaglen e-bost Tomlinson ddechrau chwyldro llwyr, gan newid yn sylfaenol y ffordd mae pobl yn cyfathrebu.

 Gyrfa 
Ganwyd Tomlinson yn Amsterdam, Efrog Newydd, ond symudodd ei deulu yn fuan i bentref bach Vail Mills, Efrog Newydd. Mynychodd ysgol Broadalbin Central yn nhref gyfagos Broadalbin, Efrog Newydd. Yn ddiweddarach aeth i Rensselaer Polytechnic Institute yn Troy, Efrog Newydd lle cymerodd ran mewn rhaglen gydweithredol gydag IBM. Derbyniodd radd Bagloriaeth mewn Gwyddoniaeth mewn peirianneg trydanol gan RPI yn 1963.

Ar ôl graddio o RPI, aeth i Massachusetts Institute of Technology i barhau ei addysg beirianneg drydanol. Yn MIT, gweithiodd Tomlinson yn y Grŵp Cyfathrebu Lleferydd a datblygodd syntheseinydd llais analog-digidol fel rhan o'i ymchwil Meistr. Derbyniodd radd Meistr yn y Gwyddorau mewn Peirianneg Drydanol yn 1965.

Yn 1967, ymunodd a'r cwmni technoleg Bolt, Beranek and Newman, nawr yn BBN Technologies, lle cyfrannodd at ddatblygiad y system weithredu TENEX yn cynnwys y systemau 'ARPANET Network Control Program' a 'TELNET'. Ysgrifennodd raglen trosglwyddo ffeiliau o'r enw CPYNET i drosglwyddo ffeiliau ar yr ARPANET. Gofynnwyd i Tomlinson newid rhaglen o'r enw SNDMSG, oedd yn danfon negeseuon i ddefnyddwyr eraill ar gyfrifiadur rhannu-amser, i redeg ar TENEX. Ychwanegodd god a gymerodd o CPYNET i SNDMSG fel bod negeseuon yn gallu cael eu danfon i ddefnyddwyr ar gyfrifiadurol arall - a felly yn 1971 danfonodd yr e-bost cyntaf ar draws rhwydwaith.

Bu farw Tomlinson ar fore Sadwrn, 5 Mawrth 2016 yn 74 mlwydd oed.

 Defnydd cyntaf o e-bost 
Yr e-bost cyntaf ddanfonodd Tomlinson oedd e-bost brawf. Ni chadwyd yr e-bost ond dywedodd Tomlinson ei fod yn ddibwys, rhywbeth fel "QWERTYUIOP". Mae hyn yn cael ei cham-ddyfynnu yn aml fel "Yr e-bost cyntaf oedd QWERTYUIOP".  Yn ddiweddarach, dywedodd Tomlinson fod y negeseuon prawf yma yn "gwbl anghofiadwy, a felly rwy wedi ei anghofio nhw."

I ddechrau, doedd ei system negesu e-bost ddim yn cael ei ystyried yn beth pwysig o gwbl. Pan ddangosodd Tomlinson y gwaith i'w gyd-weithiwr Jerry Burchfiel, dywedodd Tomlinson "Paid dweud wrth neb! Nid dyma beth rydyn ni i fod i weithio arno." Sasha Cavender (October 5, 1998). 

 Gwobrau ac anrhydeddau 
 Yn 2000 derbyniodd Wobr Arloeswr Cyfrifiadurol George R. Stibitz gan Amgueddfa Gyfrifiadurol Americanaidd (gydag Adran Gwyddoniaeth Gyfrifiadurol yn Montana State University).
 Yn 2001 derbyniodd Wobr Webby Award o'r Academi Ryngwladol o Gelf a Wyddoniaeth Ddigidol am gyflawniad oes. Hefyd yn 2001 cafodd ei gyflwyno i Oriel yr Enwogion Cyn-fyfyrwyr Rensselaer.
 Yn 2002 fe wnaeth Cylchgrawn Discover ei wobrwyo gyda'i Gwobr Arloesedd .
 Yn 2004, derbyniodd Gwobr Rhyngrwyd yr IEEE ynghyd â Dave Crocker.
 Yn 2009, derbyniodd Tomlinson a Martin Cooper wobr Prince of Asturias am ymchwil wyddonol a technegol.
 Yn 2011, roedd yn rhif 4 ar restr MIT150 yn rhestru y 150 o arloeswyr a syniadau pwysicaf o MIT.
 Yn 2012, cyflwynwyd Tomlinson i Oriel Enwogion y Rhyngrwyd gan Gymdeithas y Rhyngrwyd.

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 
 Tudalen E-bost Tomlinson  
 Stori NPR ar Ray Tomlinson
 RPI: Oriel Enwogion Cyn-fyfyrwyr: Raymond S. Tomlinson (Bywgraffiad) 
 H@ppy birthday to you yn y BBC ar Ray Tomlinson a'r symbol @ 
 Cyfweliad Motherboard.tv: Ray Tomlinson Sent the First Email, But His Inbox Is Still a Mess 

Categori:Genedigaethau 1941
Categori:Marwolaethau 2016
Categori:Dyfeiswyr o'r Unol Daleithiau