Llan Cewydd

Mae Llan Cewydd (Saesneg: Lancaut) yn hen bentref nad yw bellach yn bodoli, yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr. Mae wedi'i leoli ar lan Afon Gwy, tua dwy filltir i'r gogledd o Gas-gwent; yn y fan hon, yr afon yw'r ffin rhwng Cymru a Lloegr. Does fawr o ddim o'r pentref i'w weld heddiw, nemor ychydig o adfeilion, gan gynnwys hen eglwys Sant Iago.

Mae'r pentref oddi fewn i siâp 'C' yr afon, sy'n golygu ei fod ar un adeg wedi'i amddiffyn yn gryf gan y ffurfiad daearegol; ceir olion caer o gyfnod Oes yr Haearn oddi fewn i bedol yr afon a godwyd gan llwyth Celtaidd y Silwriaid. Enw'r gaer yn Saesneg, erbyn heddiw, yw Spital Meend.

Seisnigiad o "Llan Cewydd" yw "Lancaut" a gaiff hefyd ei ysgrifennu fel "Llancourt". The English Cyclopaedia, 1867 Mae'r 'Cewydd' yma'n cyfeirio at Sant Cewydd o'r 6g. Ychydig iawn a wyddwn am y sant hwn.  
canol|500px

Mae Clawdd Offa'n pasio i'r dwyrain o'r pentref ac sy'n defnyddio rhan o'r gaer. Tan 956 arferai glannau dwyreiniol yr afon fod yng Nghymru.

Cyfeiriadau

Categori:Pentrefi Swydd Gaerloyw