Theresa May

Gwleidydd Prydeinig yw Theresa Mary May (née Brasier; ganwyd 1 Hydref 1956) sydd wedi bod yn Aelod Seneddol dros Maidenhead ers 1997. Roedd hi'n Brif Weinidog y Deyrnas Unedig ac Arweinydd y Blaid Geidwadol rhwng 2016 a 2019. Dilynodd David Cameron fel Prif Weinidog y Deyrnas Unedig yn dilyn cyfarfod gyda'r Frenhines Elisabeth II ar 13 Gorffennaf, gan ddod yn ail brif weinidog benywaidd y DU. Cyn dod yn Brif Weinidog roedd yn Ysgrifennydd Cartref rhwng 2010 a 2016. Mae'n disgrifio'i hun fel Ceidwadwr 'un genedl' ac fel Ceidwadwr rhyddfrydol.

Ganwyd Theresa Mai yn Eastbourne, Sussex, ac astudiodd Mai ddaearyddiaeth yn Ngholeg Sant Huw, Rhydychen. Rhwng 1977 a 1983 bu'n gweithio ym Manc Lloegr ac o 1985 hyd 1997 gyda'r Association for Payment Clearing Services, tra roedd hefyd yn gwasanaethu fel cynghorydd ar ward Durnsford ym Mwrdeistref Merton, Llundain.Merton Council election results https://www.merton.gov.uk/resstatsborough1990.pdf  Ar ôl sawl cais aflwyddiannus i gael ei hethol i Dŷ'r Cyffredin rhwng 1992 a 1994, fe'i hetholwyd fel AS dros Maidenhead yn etholiad cyffredinol 1997. Aeth ymlaen i gael ei phenodi yn Gadeirydd y Blaid Geidwadol a chael ei derbyn yn aelod o Gyfrin Gyngor y Deyrnas Unedig yn 2002.

Gwasanaethodd mewn sawl swydd yng Nghabinedau Cysgodol William Hague, Iain Duncan Smith, Michael Howard, a David Cameron, yn cynnwys Arweinydd Cysgodol Tŷ'r Cyffredin ac Ysgrifennydd Gwladol Cysgodol dros Waith a Phensiynau, cyn cael ei phenodi yn Ysgrifennydd Cartref a Gweinidog dros Fenywod a Chydraddoldeb yn 2010, gan roi'r gorau i'r ail rôl yn 2012. Mai oedd yr Ysgrifennydd Cartref hiraf yn ei swydd ers 60 mlynedd. Dywedir iddi: weithio ar ddiwygio'r heddlu, gymeryd safbwynt cadarnach ar bolisi cyffuriau ac iddi ail-gyflwyno cyfyngiadau ar fewnfudo.

Prif Weinidog
Ym Mehefin 2016, cyhoeddoedd Mai ei chais yn etholiad arweinydd y Blaid Geidwadol, a daeth i fod yn ffefryn yn gyflym iawn. Enillodd y bleidlais ddirgel gyntaf ar 5 Gorffennaf 2016 gyda 50% o'r pleidleisiau. Ar 7 Gorffennaf, enillodd Mai 199 pleidlais gan Aelodau Seneddol Ceidwadol; fe fyddai'n wynebu pleidlais gan aelodau'r Blaid Geidwadol ar draws y DU mewn cystadleuaeth gyda Andrea Leadsom, un o brif ffigyrau yr ymgyrch Brexit. Ar 11 Gorffennaf fe adawodd Leadsom y gystadleuaeth yn dilyn sylwadau dadleuol a wnaed ganddi dyddiau ynghynt. Wedi i Leadsom dynnu allan ni chynhaliwyd cystadleuaeth yn ôl rheolau'r Blaid Geidwadol ac arweiniodd hyn at Mai yn cael ei phenodi yn arweinydd y Blaid ar yr un diwrnod.http://www.theguardian.com/politics/blog/live/2016/jul/11/andrea-leadsom-apologises-to-theresa-may-politics-live?page=with:block-5783b338e4b0ea445f0fe2f4#block-5783b338e4b0ea445f0fe2f4 Ar unwaith, cyhoeddodd y Prif Weinidog David Cameron ei ymddiswyddiad.http://www.bbc.co.uk/cymrufyw/36771772 Gwefan Cymru Fyw; adalwyd 12 Gorffennaf 2016.
bawd|chwith|Rhan o anerchiad olaf May, drannoeth Etholiad yr Undeb Ewropeaidd (Stryd Downing; 24 Mai 2019)
Daeth Mai yn Brif Weinidog ar 13 Gorffennaf 2016.

 Ymddiswyddiad 
Ar 27 Mawrth 2019, mewn cyfarfod o'r Pwyllgor 1922, cadarnhaodd Mai na fyddai yn arwain cam nesaf trafodaethau Brexit, oedd yn golygu ei bod yn bwriadu ymddiswyddo ar ôl pasio ei thrydydd pleidlais 'ystyrlon' ar ei chytundeb gyda'r EU. Ni rhoddwyd dyddiad, fodd bynnag, a roedd y geiriau a ohebwyd yn amwys a felly ddim yn addewid cadarn. Ar 29 Mawrth, gorchfygwyd y trydydd pleidlais ystyrlon, ac er na ddywedodd Mai ddim am sefyll lawr, dywedodd Corbyn fod yn rhaid iddi fynd nawr os nad oedd yn gallu dod i gytundeb gwahanol.

Ar 22 Ebrill 2019 cyhoeddwyd fod 70 Cymdeithas Geidwadol wedi arwyddo deiseb yn galw am bleidlais o ddiffyg hyder. O dan rheolau'r blaid, roedd rhaid cynnal Cyfarfod Cyffredinol Arbennig os oedd gofyn am un gan fwy na 65 cymdeithas. Byddai'r bleidlais, i'w benderfynu gan 800 o uwch swyddogion y blaid, wedi bod y tro cyntaf i hynny ddigwydd. Ar 24 Ebrill penderfynodd Pwyllgor 1922 beidio â newid y rheolau ar herio'r arweinyddiaeth, ond gofynnodd y cadeirydd Graham Brady am eglurder ar pryd y byddai Mai yn sefyll lawr. Ar 24 Mai gwnaeth Mai ddatganiad tu allan i 10 Downing Street yn cyhoeddi y byddai yn ymddiswyddo ar 7 Mehefin, ond yn parhau fel Prif Weinidog nes i arweinydd newydd ei ddewis.

Dewiswyd Boris Johnson fel arweinydd newydd y Ceidwadwyr ar 23 Gorffennaf 2019 ac aeth Mai i weld y Frenhines i ymddiswyddo'n ffurfiol fel Prif Weinidog ar 24 Gorffennaf 2019.

 Gweler hefyd 
 Ysgrifennydd Cartref

Cyfeiriadau

 Dolenni allanol 
 Theresa May MP - Gwefan etholiadol swyddogol
 Proffil  ar wefan y Blaid Geidwadol
 TheyWorkForYou.com - Rt Hon Theresa May MP
 www.gov.uk

Categori:Aelodau Seneddol y Deyrnas Unedig
Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg Sant Huw, Rhydychen
Categori:Genedigaethau 1956
Categori:Prif Weinidogion y Deyrnas Unedig
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Categori:Gwleidyddion y Blaid Geidwadol (DU)
Categori:Ysgrifenyddion Cartref