Mesosöig

Israniad o linell amser ddaearegol ym maes daeareg yw'r gorgyfnod Mesosöig a amcangyfrifir ei fod rhwng 251-66 miliwn o flynyddoedd cyn y presennol (CP). Caiff hefyd ei alw'n Oes yr Ymlusgiaid, ymadrodd a ddefnyddiwyd gyntaf yn y 19g gan y Paleontolegydd Gideon Mantell a gredodd fod y gorgyfnod Mesosöig wedi'i ddomineiddio gan ymlusgiaid fel yr Igwanodon, y Megalosawrws a'r Plesiosawrws a'r hyn a elwir heddiw yn Pseudosuchia.

Mae'n un o dri gorgyfnod yn yr eon Phanerosöig, a ragflaenir gan y Paleosöig ("bywyd y cynfyd") ac a ddilynir gan y Cenosöig ("bywyd newydd"). Caiff ei isrannu'n dair Cyfnod: y Triasig, y Jwrasig a'r Cretasaidd a gaiff eu hisrannu, yn eu tro, yn epocau.
bawd|chwith|Yn ystod y gorgyfnod Mesosöig ffurfiwyd y cyfandiroedd - o un tamed o dir a elwir yn Pangaea.

Nodir man cychwyn y Mesosöig gan ddifodiad aruthrol (a elwir weithiau: "Y Marw Mawr", neu'n P–Tr) pan daeth 96% o holl rywogaethau morol i ben a 70% o rywogaethau tirol. Oherwydd y collwyd cymaint o rywogaethau'r Ddaear (57% o bob teulu ac  83% o bob genws, araf iawn yr adferwyd bywyd ar y Ddaear. Yn ystod y Mesosöig gwelwyd y gweithgareddau tectonig cyntaf, newid aruthrol yn yr hinsawdd a chynydd mewn esblygiad. Bu'r gorgyfnod hwn hefyd yn dyst i hollti'r tamed o dir a elwir yn Pangaea a chreu cyfandiroedd.

Yr enw
Tarddiad y gair "Mesosöig" yw'r Hen Roeg meso- (μεσο-) sef "rhwng" a zōon (ζῷον) sef "anifail" neu  "rywbeth byw". Ei ystyr felly yw "bywyd yn y canol".

Cyfeiriadau

Categori:Gorgyfnodau daearegol