Gwenfyl

Santes o decrau y 6g oedd Gwenfyl (neu weithiau Gwenful, Gwenfael neu Gwennog).Bywyd y Seintiau (The Lives of the British Saints); http://www.archive.org/; The Internmet Archive.

Bu yn wyres neu yn gor-wyres i Brychan, a rhoddodd ei enw i BrycheiniogT.T. Jones, The daughters of Brychan, Brycheiniog XVII (1977) (yn ne-ddwyrain canolbarth Cymru)

Bu Gwenfyl yn trigo yn ardal Llandewi Brefi a bu 'Capel Gwenfyl' yn Llangeitho.. Mae'r adeilad wedi ei dynnu i lawr, er 17g, er y ceir cofnodion o lawer o wasanaethau priodas cyn hynny, ac roedd yno fynwent hefyd. Cysylltir hi â Llanywenfel ym Mrycheiniog, a Llanillteyrn. Ar fferm "Alun" ger Llanarmon-yn-Iâl ceir "Ffynnon Wenfyl"; saif tua hanner milltir o'r eglwys hynafol.

bawd|Hen Gapel, Blaenpennal
bawd|Hen Capel Lligwy

Credwyd yn Lanwenog fod modd gwella plant gyda chefnau gwan trwy trochi hwy yn nŵr ei ffynnon cyn toriad y wawr.  Mae'n bosibl mai'r un person oedd 'Gwynfyl' ond ni dylid cymysgu hi gyda Gwenfaen, santes o'r gogledd.

Yn ôl Llawysgrifau Cwrtmawr 44, ei dydd ei ŵyl yw'r 1 Tachwedd, ac mae'n rhannu'r diwrnod gyda'i chwaer Callwen.  Mae llawysgrif diweddarach a sgwennwyd yn 1508, fodd bynnag, yn nodi 6 Gorffennaf.

 Gweler hefyd 
Dylid darllen yr erthygl hon ynghyd-destun "Santesau Celtaidd 388-680"

 Cyfeiriadau 

Categori:Merched y 5ed ganrif o Gymru
Categori:Merched y 6ed ganrif o Gymru
Categori:Teyrnas Brycheiniog
Categori:Seintiau o Gymru
Categori:Santesau Celtaidd
Categori:Oes y Seintiau