Hugh Carter

Gweinidog Wesleaidd o Gymru oedd Hugh Carter (1784 – 8 Medi 1855), ganwyd yn ardal yr Wyddgrug, Sir y Fflint.

Magwraeth
Pan oedd yn ifanc iawn, symudodd ei rieni, Henry Carter a'i wraig, i fyw i dref Dinbych yn Nyffryn Clwyd. Methodistiaid oeddynt a byddai gweinidogion Cymraeg ar gylchdaith Caer yn pregethu'n rheolaidd yng nghartref y teulu. O'r cefndir hwn y daeth Carter, ac ar ôl cychwyn pregethu gyda'r Wesleiaid yn 1802, fe'i hordeiniwyd yn weinidog yn 1805.

Cenhadu ym Manceinion a Llundain
Teithiodd drwy Gymru gan barhau i bregethu yn y Gymraeg am ddeng mlynedd.  Yna, yn 1816 dechreuodd bregethu'n y Saesneg ac felly y parhaodd i wasanaethu'r eglwys am bedwar deg mlynedd yn Lloegr a Chymru. Ef oedd y cenhadwr Cymraeg cyntaf a ddanfonwyd i Fanceinion, ac ef hefyd fu'n bennaf gyfrifol am adeiladu capel Cymraeg Wesleaidd cyntaf Llundain. Cyfrannodd i'r cylchgrawn enwadol Yr Eurgrawn Wesleaidd yn 1929, a cheir ynddo ysgrifau pwysig ynghylch hanes cynnar yr eglwys honno. Treuliodd ddwy flynedd hefyd ar gylchdaith Wellington, Swydd Amwythig, ac o'r cyfnod hwnnw bu'n llythyru á'r efengyles Mary Tooth. Erbyn Cynhadledd Flynyddol y Wesleiaid yn 1854 fodd bynnag, aeth yn uwchrif, ac yn fuan wedyn bu farw yn yr Heledd Ddu (Northwich), Swydd Gaer, ar 8 Medi 1855.

 Cyfeiriadau 
 A. H. Williams, Welsh Wesleyan Methodism, 1800-1858 its origins, growth and secessions, 1935
 Hugh Jones, Hanes Wesleyaeth Gymreig, 1911-3, i, 341-2
 The Minutes of the Annual Conference Methodist Church, xiii, 194
 Thomas Morgan, Enwogion Cymreig (1700-1900), 1907

Categori:Genedigaethau 1784
Categori:Gweinidogion Methodist o Gymru
Categori:Marwolaethau 1855