Mark Rylance

Mae  David Mark Rylance Waters (ganed 18 Ionawr 1960) yn actor, cyfarwyddwr theatr a dramodydd o Loegr. Ef oedd cyfarwyddwr artistig cyntaf Glôb Shakespeare yn Llundain, o 1995 i 2005. Cynhwysa ei ymddangosiadau ffilm Prospero's Books (1991), Angels and Insects (1995), Institute Benjamenta (1996), ac Intimacy (2001). Enillodd Rylance Wobr yr Academi a Gwobr BAFTA ar gyfer yr Actor Cefnogol Gorau yn dilyn ei berfformiad fel Rudolf Abel yn Bridge of Spies (2015). Yn 2016 serenna yn y rôl deitl yn ffilm Steven Spielberg The BFG, addasiad acsiwn-byw o'r llyfr plant gan Roald Dahl.

Gwnaeth Rylance ei ddebut proffesiynol yn Theatr y Citizens, Glasgow yn 1980. Aeth yn ei flaen i ennill y Wobr Olivier ar gyfer yr Actor Gorau ar gyfer Much Ado About Nothing yn 1994 a Jerusalem yn 2010, a'r Wobr Tony ar gyfer yr Actor Gorau mewn Drama ar gyfer Boeing Boeing yn 2008 a Jerusalem yn 2011. Enillodd trydedd gwobr Tony yn 2014 ar gyfer Twelfth Night. Ar deledu, enillodd y Wobr BAFTA TV ar gyfer yr Actor Gorau ar gyfer ei rôl fel David Kelly yn nrama 2005 Channel 4 The Government Inspector a fe'i enwebwyd ar gyfer Gwobrau Emmy, Golden Globe and Screen Actors Guild ar gyfer chwarae Thomas Cromwell ym mini-gyfres 2015 BBC Two Wolf Hall.

 Bywyd cynnar 
Ganwyd Rylance yn Ashford, Caint, i Anne (Skinner yn gynt) a David Waters, y ddau yn athrawon Saesneg. Roedd un o'i famau cu yn Wyddeles."Mark Rylance: 'I remember bringing food to trees. Roedd ei ddau dad-cu yn garcharorion rhyfel i Siapan yn yr Ail Ryfel Byd."Mark Rylance: from Wolf Hall courtier to Steven Spielberg spy" . Mae gan Rylance chwaer o'r enw Susannah, cantores opera ac awdur, a brawd, Jonathan, sy'n gweithio fel sommelier yn y tŷ bwyty Chez Panisse yn Berkeley, Califfornia. Symudodd ei rieni i'r Unol Daleithiau yn 1962, yn gyntaf i Connecticut ac wedyn i Wisconsin yn 1969, lle ddysgodd ei dad Saesneg ym Mhrifysgol Milwaukee. Mynychodd Rylance yr ysgol hon. Serennodd yn rhaf fwyaf o ddramâu'r ysgol gyda chyfarwyddwr y theatr, Dale Gutzman, gan gynnwys y brif ran mewn cynhyrchiad 1976 o Hamlet. Chwaraeodd Romeo yng nghynhyrchiad Romeo and Juliet yr ysgol. 

 Bywyd personol 
Dechreuodd Rylance ganlyn y gyfarwyddwraig, cyfansoddwraig a dramodydd Claire van Kampen yn 1987 tra'n gweithio ar gynhyrchiad o The Wandering Jew yn y Theatr Genedlaethol, a phriodasant yn Swydd Rydychen ar 21 Rhagfyr 1989. Trwy'r briodas hon, daeth yn lys-dad i'w dwy ferch o briodas flaenorol, yr actores Juliet Rylance a'r wnethurwraig ffilmiau Nataasha van Kampen. Bu Nataasha farw yng Ngorffennaf 2012 yn 28 mlwydd oed, yn dilyn hyn, tynnodd Rylance yn ôl o'i ran yn seremoni agoriadol Gemau'r Olympaidd 2012. Cymerodd Kenneth Branagh ei le.

Mae Rylance wedi bod yn gefnogwr o'r sefydliad ar gyfer hawliau brodorol Survival International am lawer o flynyddoedd. Ef yw crëwr a chyfarwyddwr "We Are One", digwyddiad codi arian a gymerodd le yn Theatr yr Apollo ym mis Ebrill 2010. Cynhwysodd y noson berfformiadau o ryddiaith a barddoniaeth lwythol o rai o actorion a cherddorion blaenaf y byd.

Mae Rylance yn noddwr i Peace Direct a Stop the War Coalition.Stop the War Coalition, "Stop the War Patrons, Officers and Steering Committee", 2016. Perfformiodd fywyd a geiriau Henri, dyn sy'n byw yng nghanol rhyfel yn nwyrain Congo, yn ystod cyflwyniad yn Ninas Efrog Newydd yn 2011. Mae hefyd yn noddwr i Gwmni Theatr The Outside Edge, sy'n gweithio trwy greu theatr a drama gyda phobl sydd wedi cael eu heffeithio gan gamddefnydd sylweddau. Darpara ymyraethau mewn triniaeth cyffuriau ac alcohol a chyfleusterau cyffredinol i'r gymuned ar draws Prydain.  Cynhyrcha hefyd cynyrchiadau theatr proffesiynol i'r cyhoedd sy'n cymryd lle mewn theatrau, theatrau stiwdio a chanolfannau celfyddydau.

Daeth Rylance yn noddwr i LIFT (Gŵyl Theatr Ryngwladol Llundain) yn 2013. Tra'n sôn am yr ŵyl, meddai: "I feel LIFT has done more to influence the growth and adventure of English theatre than any other organisation we have."LIFT website "Olivier and Tony Winner Mark Rylance announced as LIFT Patron" , 23 Mai 2013.

Daeth Rylance yn noddwr i'r prosiect Speech Bubbles  gan Gwmni Theatr Swigen Llundain yn 2015. “I found a voice through making theatre and am proud to be the patron of Speech Bubbles, which helps hundreds of children to do the same.”

 Ffilmyddiaeth 

 Ffilmiau 
Blwyddyn Teitl Rôl Nodiadau 1985 The McGuffin Gavin 1987 Hearts of Fire  Fizz 1991 The Grass Arena John Healy 1991 Prospero's Books Ferdinand 1995 Institute Benjamenta Jakob von Gunten 1995 Angels & Insects William Adamson 2000 William ShakespeareCyfarwyddwr artistigGlôb Shakespeare 2001 Intimacy Jay 2008 The Other Boleyn Girl Thomas Boleyn 2011 Blitz Bruce Roberts 2011 Anonymous Henry Condell 2013 Days and Nights Stephen 2015 The Gunman Cox 2015 Bridge of Spies Rudolf AbelGwobr yr Academi ar gyfer yr Actor Cefnogol Gorau
Gwobr AACTA International ar gyfer yr Actor Cefnogol Gorau 

Gwobr BAFTA ar gyfer yr Actor Gorau mewn Rôl GefnogolGwobr Cylch Beirniaid Ffilmiau Llundain ar gyfer Actor Cefnogol y FlwyddynGwobr Cylch Beirniaid Ffilmiau Efrog Newydd ar gyfer Actor Cefnogol GorauEnwebwyd—Gwobr Glôb Aur ar gyfer yr Actor Cefnogol Gorau – FfilmEnwebwyd—Gwobr Cymdeithas yr Actorion Sgrîn ar gyfer Perfformiad Rhagorol gan Actor Gwrywaidd mewn Rôl GefnogolEnwebwyd—Gwobr Ffilm Dewis y Beirniaid ar gyfer yr Actor Cefnogol Gorau  2016 The BFGYr CMMÔl-gynhyrchu

 Teledu 
Blwyddyn Teitl Rôl Nodiadau 1985 Wallenberg: A Hero's Story Nikki Fodor 1993 Love Lies Bleeding Conn 1995 Loving Charlie Raunce 1995 Hamlet Hamlet 1997 Henry V King Henry V 2001 Changing Stages Himself 2003 Leonardo Leonardo da Vinci 2003 Richard II Richard II 2005 The Government Inspector David Kelly 2014 Bing Flop (llais) 2015 Wolf Hall Thomas Cromwell

 Theatr 
BlwyddynCyfnod Perfformiad Theatraidd Cymeriad TheatraiddTheatr y Perfformiad 1981 Desperado Corner BazzaTheatr y Citizens, Glasgow 1982 The Tempest Ariel  1989 Hamlet Hamlet(Perfformio gyda'r Cwmni Brenhinol Shakespeare) Romeo and Juliet Romeo 1991 Hamlet Hamlet (Perfformio gyda'r Theatr Repertory Americanaidd) The Seagull Treplev 1993 Henry V Henry V TFANA, Efrog Newydd Much Ado About Nothing BenedickTheatr y Queens  1994 As You Like It Touchstone TFANA, Efrog Newydd True West Lee/Austin Donmar Warehouse 1995 Macbeth MacbethTheatr y Greenwich 2000 Live x 3 Henry Theatr Frenhinol Genedlaethol 2007 Boeing Boeing RobertTheatr Gomedi I am Shakespeare FrankTaith y DU 2008 Peer Gynt Peer GyntTheatr y Guthrie, Minneapolis Boeing Boeing RobertTheatr y Longacre T, Dinas Efrog Newydd 2009Gorff–Awst Jerusalem gan Jez Butterworth Johnny Byron Theatr y Llys BrenhinolHyd–Rhag Endgame gan Samuel Beckett HammTheatr y Duchess 2010Ion–Ebr Jerusalem gan Jez Butterworth Johnny ByronTheatr yr ApolloMeh–Awst La Bete gan David Hirson Valere Theatr GomediMedi–ChweTheatr y Music Box, Broadway 2011Ebr–Awst Jerusalem gan Jez Butterworth Johnny ByronTheatr y Music Box, BroadwayHyd–IonTheatr yr Apollo 2012Tach–Chwe 2013 aryneilio yn Richard III a Twelfth Night Richard III / OliviaTheatr yr Apollo 2013Ebr–Mai 
Nice Fish gan Mark Rylance a Louis Jenkins RonTheatr y Guthrie 2013 Hyd–Chwe aryneilio yn Richard III a Twelfth Night Richard III / OliviaTheatr y Belasco, Broadway 2014 2015Chwe–Maw Farinelli and the King gan Claire van Kampen King Philippe VChwaraedy Sam Wanamaker Medi-Rhag Theatr y Dug Efrog2016Ion-ChweNice Fish gan Mark Rylance a Louis JenkinsRonSt. Ann's Warehouse

 Glôb Shakespeare 

Ynghyd â pherfformiadau llwyfan Rylance, mae wedi ymddangos yn rheolaidd yng Glôb newydd Shakespeare yn Southwark, Llundain ar lan ddeheuol Afon Tafwys.
Blwyddyn Teitl Rôl Nodiadau 1996 The Two Gentlemen of Verona Proteus 1997 A Chaste Maid in Cheapside Mr. Allwit 1997 Henry V Henry V 1998 The Merchant of Venice Bassanio 1998 The Honest Whore Hippolito 1999 Antony and Cleopatra Cleopatra 2000 Hamlet Hamlet 2001 Cymbeline Cloten 2002 The Golden Ass Lucius 2002 Twelfth Night Olivia 2003 Richard II Richard II 2004 Measure for Measure Dug Vincentio 2005 The Tempest Prospero
Stephano
Sebastian
Alonso 2005 The Storm Daemones
Labrax
The Weather 2012 Richard III Richard III 2012 Twelfth Night Olivia

 Gwobrau ac enwebiadau 
Mae Rylance wedi derbyn llawer o enwebiadau a gwobrau ar gyfer ei berfformiadau, gan gynnwys Gwobrau Tony a BAFTA. Yn yr 88ain Gwobrau'r Academi, enillodd Rylance Wobr yr Academi ar gyfer yr Actor Cefnogol Gorau ar gyfer ei berfformiad fel Rudolf Abel yn Bridge of Spies.

 Llyfryddiaeth 
 Mark Rylance: Play – A Recollection in Pictures and Words of the First Five Years of Play at Shakespeares's Globe Theatre. Photogr.: Sheila Burnett, Donald Cooper, Richard Kolina, John Tramper. Shakespeare's Globe Publ., Llundain, DU. 2003. ISBN 0-9536480-4-4.
 The Wisdom of Shakespeare Series gan Peter Dawkins (Rhagair Mark Rylance):
 The Wisdom of Shakespeare in As You Like It. I.C. Media Productions, 1998. Clawr papur. ISBN 0-9532890-1-X.
 The Wisdom of Shakespeare in The Merchant of Venice. I.C. Media Productions, 1998. Clawr papur. ISBN 0-9532890-0-1.
 The Wisdom of Shakespeare in Julius Caesar. I.C. Media Productions, 1999. Clawr papur. ISBN 0-9532890-2-8.
 The Wisdom of Shakespeare in The Tempest. I.C. Media Productions, 2000. Clawr papur. ISBN 0-9532890-3-6.
 The Wisdom of Shakespeare in Twelfth Night. I.C. Media Productions, 2002. Clawr papur. ISBN 0-9532890-4-4.
 Peter Dawkins. The Shakespeare Enigma (Foreword by Mark Rylance). Polair, DU. 2004. Clawr papur â lluniau, 476pp. ISBN 0-9545389-4-3.
 John Abbott. Improvisation In Rehearsal (Rhagair gan Mark Rylance). Nick Hern Books, UK. 2009. Clawr papur, 256pp. ISBN 978-1-85459-523-2.
 Dave Patrick. The View Beyond: Sir Francis Bacon: Alchemy, Science, Mystery (Y Gyfres 'View') (Rhagair gan Mark Rylance, Ervin Lazslo, Rose Elliot). Deep Books, UK. 2011. Clawr papur, 288pp. ISBN 978-1-905398-22-5.

 Cyfeiriadau 

Categori:Actorion ffilm o Loegr
Categori:Actorion teledu o Loegr
Categori:Actorion theatr o Loegr
Categori:Cyfarwyddwyr theatr o Loegr
Categori:Dramodwyr o Loegr
Categori:Genedigaethau 1960