Thomas Jones (bu farw tua 1559)

Am bobl eraill o'r un enw, gweler Thomas Jones.

Roedd Syr Thomas Jones (tua 1492 - tua 1559) yn ŵr cyhoeddus amlwg yng ngorllewin Cymru yn ystod teyrnasiad Harri VIII a wasanaethodd mewn sawl swydd gan gynnwys Siryf ac Aelod Seneddol.JONES, Thomas (by 1492-1558/59), of Abermarlais, Carm. and Haroldston, Pemb. The History of Parliament: the House of Commons 1509-1558

Teulu
Ganwyd Jones tua 1492 yn fab i Siôn ap Thomas ap Gruffydd, Abermarlais ac Eleanor merch Thomas Vaughan Brodorddyn Caerfyrddin. Roedd Siôn ap Thomas yn frawd i Rhys ap Thomas a fu'n brwydro ar faes Bosworth ac, o bosib, a lladdodd Rhisiart III yn y frwydr honno.

Ym 1531 cafodd cyfyrder Jones, Rhys ap Gruffydd, ei ddienyddio am frad yn erbyn Harri VIII; sefydlwyd comisiwn i ail ddosbarthu ei diroedd ar ran y Brenin ac roedd Jones yn aelod o'r comisiwn ac yn un o brif fuddiolwyr y fforffed gan ennill ystadau Abermarlais a Llansadwrn iddo'i hun.

Bu'n briod dwywaith ei wraig gyntaf oedd Elizabeth, merch Syr Edward Done Cydweli bu iddynt dwy ferch; ar ôl ei marwolaeth hi priododd (tua 1532) Mary, merch James Berkeley o Thornbury, Swydd Gaerloyw a gweddw Thomas Perrot, Haroldston, Sir Benfro bu iddynt o leiaf tri mab gan gynnwys  Henry Jones a Richard Jones llysfab iddo trwy'r ail briodas oedd John Perrot  a oedd yn honni ei fod yn blentyn siawns i Harri VIIIRoyal Bastards Peter Beauclerk-Dewar, Roger Powell The History Press, 2011 bu Henry Richard a John oll yn Aelodau Seneddol Sir Gaerfyrddin.

Dyrchafwyd Jones yn farchog ym 1542

Gwasanaeth cyhoeddus
Bu'n gwasanaethu mewn nifer fawr o swyddi brenhinol a chyhoeddus gan gynnwys:
Gwas y Siambr Frenhinol ym 1513
Cyd gwnstabl, Castell Llanymddyfri, stiward a rhysyfwr arglwyddiaeth Llanymddyfri ym 1527
Bonheddwr Tywysydd ym 1532
Stiward a rhysyfwr, Abermarlais a Chastellnewydd Emlyn a Chwnstabl castell Emlyn ym 1532.; 
Stiward, Hwlffordd a Lacharn ym 1532 
Stiward Llansadwrn ym 1539 
Aelod o Gyngor Dinesig Hwlffordd erbyn 1539 hyd 1546 neu'n hwyrach
Comisiynydd carthffosydd, Ceredigion a Sir Gaerfyrddin ym 1540, 
Cwnstabl, castell Dinbych y Pysgod a stiward, arglwyddiaeth Coedrath, 1543
Llywodraethwr, syrfëwr a derbynnydd, castell ac arglwyddiaeth Arberth, 1543; 
Casglwr cymhorthdal Sir Benfro 1544, 
Ffedari Sir Benfro 1546
Casglwr dyledion Siroedd Maesyfed, Ceredigion, Caerfyrddin, Morgannwg, Penfro, yr Amwythig a Hwlffordd 1550
Custos Rotulorum Sir Gaerfyrddin 1558-1559
Ynad Heddwch ar feinciau Sir Gaerfyrddin, Swydd Gaerloyw, Swydd Henffordd, Swydd Amwythig a Swydd Gaerwrangon
Uchel Siryf Sir Benfro. 1540-1 a 1548-9, 
Uchel Siryf Sir Gaerfyrddin 1542-3, 
Uchel Siryf Sir Aberteifi 1543-4
Aelod Seneddol Sir Benfro 1542, 1547W R Williams The Parliamentary History of the Principality of Wales adalwyd 17 Mehefin 2016
Aelod Seneddol Sir Gaerfyrddin 1558

Marwolaeth
Profwyd ewyllys Syr Thomas ar 26 Mehefin 1559, sydd yn awgrymu y bu farw'r flwyddyn honno

Cyfeiriadau

Categori:Aelodau Cymreig Senedd Lloegr 1541-1707
Categori:Genedigaethau 1492
Categori:Gwleidyddion yr 16eg ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1559