Paul Daniels

Consuriwr a chyflwynydd teledu o Loegr oedd Newton Edward Daniels, oedd yn defnyddio'r enw llwyfan Paul Daniels (6 Ebrill 1938 – 17 Mawrth 2016)."Scotland the Brave" .  Daeth i enwogrwydd byd-eang drwy ei gyfres deledu The Paul Daniels Magic Show, a ddarlledwyd ar y BBC rhwng 1979 a 1994.

 Bywyd cynnar ac addysg 
Ganwyd Daniels yn South Bank, Middlesbrough, yn fab i Handel Newton Daniels a Nancy Lloyd.Brooks, Libby (12 Chwefror 2001). Roedd ei deulu o dras Gymreig. Roedd Handel (adwaenid fel Hugh) yn dafluniwr sinema Theatr yr Hippodrome ac yn gyn-weithiwr yn Imperial Chemical Industries (ICI) yn Wilton.

Ar ôl mynychu Ysgol Ramadeg Sir William Turners ar Coatham Road yn Coatham, Redcar, cafodd ei swydd gyntaf fel clerc iau yn swyddfa'r trysorydd yng Nghyngor Eston, yna gwasanaethodd fel milwr dan orfod yn Bataliwn 1af, y Green Howards, yn ystod ei wasanaeth milwrol ac fe'i gosodwyd mewn garsiwn yn Hong Kong, cyn hyfforddi fel cyfrifydd yn llywodraeth leol. Hyd yn oed yn ddyn ifanc roedd ei wallt yn teneuo a byddai'n honni fod hwn yn weithred 'hud'. Byddai Daniels yn gwisgo wig am ran fwyaf o'i yrfa teledu."Setting the Record Straight" .  Ar ôl gweithio fel clerc iau ac yna archwiliwr yn llywodraeth leol, ymunodd a'i rieni yn y busnes groser yr oedden nhw'n rhedeg ar y pryd. Yn ddiweddarach fe sefydlodd ei siop ei hun – ar un adeg fel siop symudol – ond rhoddodd y gorau i hyn yn y pendraw er mwyn dilyn ei yrfa fel consuriwr.

 Gyrfa 
Cychwynnodd ddiddordeb Daniels mewn consurio yn 11 mlwydd oed pan, yn ystod gwyliau, darllenodd lyfr How to Entertain at Parties. Fe ddywedodd "O'r foment yna, mae'n saff i ddweud mai'r unig beth oeddwn am wneud mewn bywyd oedd dod yn gonsuriwr proffesiynol". Dechreuodd berfformio hud fel hobi, weithiau yn difyrru mewn partïon neu glybiau ieuenctid ac yn ddiweddarach perfformiodd sioeau ar gyfer ei gyd-filwyr yn ystod ei wasanaeth milwrol."How Paul got into showbusiness" .  Ar ôl dychwelyd i fywyd allan o'r lluoedd arfog, fe ddatblygodd ei gonsurio drwy berfformio mewn clybiau yn y nosweithiau a gweithio yn ei fusnes groser yn ystod y dydd. Ar un adeg bu'n gweithio gyda'i wraig gyntaf Jackie o dan yr enw 'The Eldanis', anagram o Daniels. Yn ystod y cyfnod hwn yn gweithio'r clybiau y datblygodd ei ymadrodd adnabyddus, "You'll like this ... not a lot, but you'll like it." Fe ddywedodd ei fod wedi meddwl am y llinell hon wrth weithio mewn clwb yn Bradford fel ffordd o ddelio gyda heclwr.

Daeth trobwynt mawr yng nghyrfa Daniels yn 1969 pan gynigiwyd tymor haf iddo yn Newquay. Penderfynodd werthu ei fusnes groser a throi ei law at yrfa llawn amser fel consuriwr. Fe ymddangosodd ar deledu am y tro cyntaf ar y sioe dalent hir-hoedlog Opportunity Knocks yn 1970, lle ddaeth yn ail. Fe welodd y cynhyrchydd teledu Johnnie Hamp y sioe a chynnig rhan reolaidd i Daniels ar sioe The Wheeltappers and Shunters Social Club, ar gyfer Granada Television, oedd yn cael ei gyflwyno gan Bernard Manning.

Yn 1977 cafodd Daniels sioe ei hun ar ITV, Paul Daniels' Blackpool Bonanza ar nos Sul. Ei gyfres gyntaf i'r BBC oedd For My Next Trick, lle fyddai Daniels yn ymddangos gyda sawl consuriwr arall a'r gantores Faith Brown. Arweiniodd hyn at Daniels i gyflwyno ei gyfres deledu ei hun, The Paul Daniels Magic Show, ar BBC1 o 1979 hyd 1994. Yn ogystal â dangos triciau hud a lledrith fel adloniant pur, roedd yn cynnwys darn rheolaidd (y "Bunko Booth") lle'r oedd yn datgelu'r triciau twyllo'r stryd. Roedd hefyd yn atgynhyrchu'r math o ganlyniadau oedd wedi creu argraff ar ymchwilwyr y paranormal a pharaseicolegwyr mewn darn o'r enw Under Laboratory Conditions, gan ddangos ei amheuaeth o'r honiadau yn y maes yma.

Serennodd Daniels yn sioe lwyfan ei hun, It's Magic, yn theatr Prince of Wales, Llundain o 10 Rhagfyr 1980 hyd 6 Chwefror 1982. Ar y pryd, hwn oedd un o'r sioeau hud a redodd hiraf yn Llundain. Erbyn hyn roedd yn gweithio yn barod gyda'i ddarpar wraig, Debbie McGee, a byddai ei rhan fel cynorthwyydd yn dod yn rhan fawr o'i act. Fe weithiodd hi gydag e yn gyntaf ar ei sioe tymor haf, yn Great Yarmouth yn 1979.

Yn ogystal â'i sioe gonsurio fe gyflwynodd nifer o gyfresi teledu arall yn ystod y 1980au a'r 1990au, yn cynnwys tair sioe gwis BBC1: Odd One Out, Every Second Counts a Wipeout, a'r rhaglen blant Wizbit (hefyd ar y BBC), am gonsuriwr o'r enw Wizbit a chwningen o'r enw Woolly, oedd yn byw yn Puzzleopolis.

Yn 2001 roedd Daniels a McGee yn ganolbwynt un o benodau'r gyfres ddogfen BBC When Louis Met..., wedi ei gyflwyno gan Louis Theroux. Fe ymddangosodd Daniels ar sioe Da Ali G Show mewn gwisg Ali G, a chafodd ei gyfweld gan Caroline Aherne fel ei chymeriad Mrs Merton. Yn 2004, ymddangosodd y cwpl yn sioe realaeth Channel 5, The Farm, ac yn 2006, ymddangosodd y ddau ar sioe ITV, The X Factor: Battle of the Stars. Nhw oedd y cyntaf i gael eu pleidleisio oddi ar y sioe, ar ôl canu "Let Me Entertain You" gan Robbie Williams. Fe wnaeth y ddau ymddangosiad gwadd ar bennod o Wife Swap yn gynnar yn 2007, lle wnaeth McGee gyfnewid lle gyda'r newyddiadurwraig a chyflwynydd Vanessa Feltz.

Yn Awst 2011, wrth ffilmio golygfa ar gyfer ITV. Sooty, trawyd Daniels gyda phizza a daflwyd gan y pyped Sooty. Cafodd ddarn o bizza yn ei lygaid ac roedd rhaid iddo alw mewn i ysbyty bwthyn i'w olchi allan. Ar 10 Hydref 2012, ymddangosodd Daniels a McGee ar All Star Mr & Mrs, ITV. Yn 2013, teithiodd Daniels a Debbie McGee gyda'i sioe 'First Farewell Tour'."First Farewell Tour" . pauldaniels.co.uk. 

Roedd Daniels yn adnabyddus am fynegi barn ddi-flewyn-ar-dafod ar ystod o bynciau, yn cynnwys gwleidyddiaeth, materion cyfoes yn ogystal ar gonsurio, adloniant a'i gyd enwogion.

 Gwobrau 
Cafodd Daniels wobr y "Great Lafayette Award" yng Ngŵyl Consurio Ryngwladol Caeredin yn 2011.

Daniels oedd derbynnydd cyntaf gwobr Maskelyne, rhoddwyd gan y Magic Circle yn 1998 am wasanaethau i Gonsurio Prydeinig.Dawes, EA and Bailey, M: Circle Without End: The Magic Circle 1905–2005, page 89.

Enillodd Daniels y wobr fawreddog "Magician of the Year" gan Academy of Magical Arts yn 1982, y consuriwr cyntaf o du allan i'r Unol Daleithiau i'w dderbyn"Academy of Magical Arts @ Magic Castle Magician of the Year".  Fe wnaeth rhifyn arbennig Y Pasg o sioe Paul Daniels Magic Show ennill y wobr Golden Rose of Montreux yng Ngŵyl Ryngwladol Teledu yn y Swistir yn 1985.

 Daliadau gwleidyddol 
Roedd Daniels yn gefnogwr o'r Blaid Geidwadol."Celebrity X Factor – News".  Yn 1992, honnodd The Sun fod Daniels wedi bygwth gadael y Deyrnas Unedig petai'r Blaid Lafur yn ennill Etholiad cyffredinol 1992 (rhan o erthygl "If Kinnock wins today will the last person to leave Britain please turn out the lights"). Fe wawdiwyd Daniels yn ddiweddarach am barhau i fyw yn y DU wedi i Lafur ennill  Etholiad cyffredinol 1997, er fod polisïau'r Blaid Lafur wedi newid yn sylweddol yn y pum mlynedd ers 1992 gan bortreadu ei hun fel "New Labour". Fe wnaeth The Sun hyd yn oed annog eu darllenwyr i bleidleisio i Lafur yn 1997. Ers hynny fe eglurodd Daniels ei safbwynt ar ei wefan, gan ddweud:

Fodd bynnag nid oedd Daniels yn gwbl gywir am hyn: Ni etholwyd Leo Blair, tad Tony Blair, yn aelod seneddol erioed ond roedd yn ymgeisydd Ceidwadol a chadeirydd ei gymdeithas Geidwadol lleol.

Roedd yn ddiystyriol o gonsuriwr lledrith modern. Fe ddisgrifiodd David Blaine fel "ddim yn wreiddiol iawn".

Yn rhan olaf ei fywyd roedd Daniels yn gwrthod cynadleddau consurio yn y DU am eu bod "...wedi ei difetha i fi gyda malais a chenfigen...nawr dim ond cynadleddau dramor dwi'n mynd iddo lle, i fod yn onest, rwy'n cael fy nhrin gyda pharch a chwrteisi ac mae gen i lwyth o ffrindiau consurio dramor.""interview with Paul Daniels" . magicbunny.co.uk. 

Yn 2001 fe wnaeth Daniels ddatgan nad oedd ganddo lawer o gydymdeimlad gyda'r digartref oherwydd, yn ei eiriau e, "O'n i'n ceisio bod y gorau o hyd, i ddod o flaen y dyn arall. A galla'i ddim dweud pam, o'n i'n gwybod mod i'n gallu ... Welais i Peter Stringfellow ar y teledu unwaith, ac mae gan y ddau ohonon ni ychydig, ond dim llawer, o gydymdeimlad a'r digartref, am fod y ddau ohonom wedi dod o gefndir tlawd iawn, ond wedi codi oddi ar ein pen-ôl a gweithio'n galed".

Ar bwnc cyfiawnder troseddol, mae wedi datgan "gwnewch nhw ofn y gosb ... pan glywais fod Ian Huntley wedi ceisio lladd ei hun – mi fyddwn i wedi ei helpu. Does dim os neu oni bai gyda Huntley. Gyda fe, ni fyddwn wedi dweud wrtho beth oedd canlyniad ei dreial, fe fyddai wedi mynd i gysgu a byth dihuno".Douglas, Ian (28 September 2006). 

Roedd hefyd yn diystyru dynwaredwyr modern – "Rwy ddim yn meddwl llawer o ddynwaredwyr modern chwaith. Anghofiwch Alistair McGowan.""Paul Daniels Interview". pennybroadhurst.com. 

Ar newyddiaduraeth – "Rwy ddim wir yn deall pam fod rhaid i newyddiaduraeth fod mor gas, mor goeglyd a busneslyd".

Fe ddywedodd fod Anne Robinson wedi ei gasáu ers y twyll yn rhifyn arbennig o sioe Calan Gaeaf yn 1987.

Yn 1997 fe dwyllwyd Daniels gan Chris Morris ar ei sioe ddychan, Brass Eye. Dywedodd Daniels fod Morris yn "just nasty."

Ar system etifeddol Tŷ'r Arglwyddi: "Mae gan yr arglwyddi etifeddol, yr Arglwyddi go iawn, yr wybodaeth enetig felly maen nhw'n gwybod beth i basio a'r hyn i atal. Rwy'n credu fod y genyn yn pasio mwy na nodweddion corfforol. Mae'n fwy na addysgu sy'n gwneud yr Arglwyddi yn well am wneud y math yma o benderfyniadau na gadael hi i'r Tŷ Cyffredin. Mae e fel greddf anifail. Weithiau mae'r boneddigion yn ymddwyn yn ffôl, ond mewn amser o ryfel a reiat mae ganddynt yr wybodaeth, y cred, cryfder arweiniol a greddf sydd ddim yn berchen i lowyr...".

Roedd Daniels yn wadwr newid hinsawdd."Paul Daniels: 'most of the time we live in heaven' - video". 

Yn 2011, fe ysgrifennodd ar Twitter nad oedd yn ystyried fod gan y term "Paki" ystyr hiliol a chyhuddodd y rhai oedd yn gwrthwynebu'r farn o fod yn rhy wleidyddol gywir.

 Bywyd personol 
Priododd Daniels ei wraig gyntaf, Jacqueline Skipworth (ganwyd 1942), yn 1960, pan oedd hi yn 17 ac ef yn 21. Cafodd y ddau dri mab: Gary, Paul and Martin. Weithiau fe ymddangosodd Martin ar The Paul Daniels Magic Show ac roedd tad Paul, Hughie yn gwneud propiau i'r sioe yn aml, fel y bocsys pren ar gyfer y tric lledrith Selbit Sawing.

Priododd Daniels ei ail wraig, ei gynorthwyydd hir-dymor, Debbie McGee, ar 2 Ebrill 1988 yn Swydd Buckingham. Cyfarfu'r cwpl yn Llundain yn Mai 1979 yn ystod ymarferion ar gyfer sioe tymor yr haf Daniels yn Great Yarmouth y flwyddyn honno. Ar y pryd, roedd e'n 40 a hithau'n 20 mlwydd oed. Fe aeth McGee ymlaen i weithio gyda Daniels yn ei sioe haf Bournemouth yn 1980 a'i sioe lwyfan It's Magic yn Llundain, cyn cael cynnig rhan ei gynorthwyydd yn ei gyfres deledu hirhoedlog. Daeth ei perthynas yn fwy sefydlog nes iddo ofyn i'w phriodi yn 1987. Yn gynnar yn eu priodas roedden nhw'n byw mewn ty yn Denham oedd unwaith yn berchen i Roger Moore. Yn 1998 fe symudodd y cwpl i dy ar lannau'r Afon Tafwys yn Wargrave, Berkshire.Tyrrel, Rebecca (August 2000). "Debbie McGee Chats to Us about Her Celebrity Wedding to Paul Daniels" . 

Yn 2007, cymerodd Daniels rhan yn y rhaglen Coming Home ar BBC Wales yn edrych ar hanes ei linach Cymreig.20:00 (17 April 2008). Journal, Carmarthen (17 July 2013). 

Roedd Daniels yn noddwr Theatr a Sinema Regal yn Tenbury Wells a roedd wedi chwarae yn y lle nifer o weithiau, yn fwyaf diweddar ar Nos Galan Gaeaf 2014 fel rhan o'i daith "Back... Despite Popular Demand".

Roedd ganddo Isuzu Trooper ar gyfer cludo propiau a deunydd i'w sioeau gyda rhif cofrestru personol 'MAG1C'. Roedd hefyd yn gyrru Toyota Prius ar gyfer defnydd personol. Yn ystod ei fywyd bu'n berchen ar dri Bentley a Ferrari."Private Number Plates? 

Roedd Daniels yn cadw gwefan yn cynnwys gwybodaeth bersonol, blog a phodlediadau. Mae'r blog yn cynnwys cofnodion dyddiadur a sylwadau ddydd-i-dydd ar ystod y bynciau."Paul Daniels" . 

Yn Chwefror 2009, ymddangosodd Daniels a McGee yng nghylchgrawn Closer gyda llun yn ail-greu hysbyseb Armani oedd yn portreadu David Beckham a'i wraig Victoria."The secret to our fabulous marriage? 

Yn Ionawr 2011, fe werthwyd wig oedd yn berchen i Daniels ar eBay am £1,100.

Yn 2012, fe dorrodd Daniels ei fynegfys a blaen ei fys modrwy, mewn damwain gyda llif gron, mewn sied yng nghardd ei gartref yn Wargrave. Gyrrodd ei hun i'r ysbyty yn Henley-on-Thames, lle ail-lynwyd ei fys.

 Salwch a marwolaeth
Ar 20 Chwefror 2016, gwnaed datganiad gan deulu Daniels fod ganddo diwmor ymennydd anwelladwy. Wedi treulio cyfnod yn yr ysbyty, a gan na fod unrhyw driniaeth ar gael a fyddai'n ymestyn ei fywyd, penderfynodd fynd adre i'w gartref ar ddechrau Mawrth 2016  a bu farw ychydig wythnosau yn ddiweddarach yn 77 mlwydd oed.

 Cyfeiriadau 

 Llyfryddiaeth 
 Paul Daniels, Under No Illusion, Blake Publishing (Mai 2000), ISBN 1-85782-314-1

 Dolenni allanol 
 Gwefan Paul Daniels  
 Blog Paul Daniels'  
 Paul Daniels ar wefan Internet Movie Database

 Clipiau fideo 
 Chimpanzee card trick ar YouTube
 Advertising Heineken ar YouTube
 Let Me Entertain You – Celebrity X Factor 2006 on YouTube

Categori:Genedigaethau 1938
Categori:Marwolaethau 2016
Categori:Cyflwynwyr teledu Seisnig
Categori:Pobl o Swydd Efrog
Categori:Aelodau'r Fyddin Brydeinig
Categori:Consurwyr