Ada Yonath

Cemegydd yw Ada E. Yonath (Hebraeg: עדה יונת; ganwyd 22 Mehefin 1939 yn Jerwsalem) a astudiodd yn y Weizmann Institute of Science yn Israel. Enillodd y Wobr Nobel mewn Cemeg am waith ar strwythur y ribosom yn 2009 Structure and Function of the Ribosome. The Royal Swedish Academy of Sciences, 7th o Hydref.  gyda Venkatraman Ramakrishnan a Thomas A. Steitz. Hi yw'r ferch gyntaf o'r Dwyrain Canol i ennill y wobr hon.

Er iddi arbenigo mewn grisialeg, mae'n fwyaf nodedig am ei gwaith ar strwythyr y ribosom. Yn 2016 roedd yn gyfarwyddwraig Canolfan Helen a Milton A. Kimmelman yn Sefydliad Gwyddonol Weizmann.

Magwraeth

Ganwyd Yonath (née Lifshitz) yn ardal Geula o Jeriwsalem. Symudodd ei rhieni Hillel ac Esther Lifshitz, i'r ardal o Zduńska Wola, Gwlad Pwyl yn 1933, cyn creu'r Israel bresennol.István Hargittai, Magdolna Hargittai “Candid science 6”: Interview with Ada Yonath (tud. 390): Yn y ffynhonnell hon, sillefir ei chyfenw fel Livshitz. Rabi oedd ei thad oedd hefyd yn rhedeg siop nwyddau. Oherwydd fod arian yn brin, roedd sawl teulu'n byw yn yr un tŷ. Daeth llyfrau'n gwmni iddi - yr unig gwmni, meddai'n ddiweddarach. Llwyddodd ei rhieni iddi gael ei derbyn mewn ysgol yn Beit HaKerem, lle cafodd addysg dda. Pan y bu ei thad farw pan oedd yn 42 oed, symudodd y teulu i Tel Aviv. Derbyniwyd Yonath i Ysgol Uwchradd Tichon Hadash, er nad oedd ei thad yn medru talu'r ffioedd; rhoddodd Yonath wersi mathemateg i ddisgyblion eraill er mwyn iddi fedru talu. Former 'village fool' takes the prize, Jerusalem Post Ei harwres pan oedd yn blentyn oedd y gwyddonydd Marie Curie. Dychwelodd i Jeriwsalem am ei choleg a derbyniodd radd mewn cemeg yn 1962, a gradd meistr mewn biocemeg yn 1964. In 1968, cafodd yn Sefydliad Gwyddonol Weizmann mewn astudiaeth pelydr-X o risialeg collagen, gyda Wolfie Traub yn gofalu amdani.

Cyfeiriadau

Categori:Enillwyr Gwobr Cemeg Nobel
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Categori:Genedigaethau 1939