Coprosma repens

Coprosma baueri auct. non Endl.
Coprosma retusa Hook. f Coprosma stockii Williams}}
Coprosma repensframelessDosbarthiad gwyddonol link=Template:Taxonomy/Coprosma|15x15px|Edit this classificationTeyrnas:PlantaeCytras:TracheophytesCytrasAngiospermsCytras:EudicotsCytras:AsteridsTrefn:GentianalesTeulu:RubiaceaeGenws:CoprosmaRhywogaeth:C. repensEnw binomaiddCoprosma repensA.Rich.CyfystyronCoprosma baueriana Hook. f.  
Coprosma baueri auct. non Endl.
Coprosma retusa Hook. f 
Coprosma stockii Williams
Category:Articles with 'species' microformats

Rhywogaeth o lwyn blodeuol neu goeden fechan o'r genws Coprosma, yn y teulu Rubiaceae, sy'n frodorol o Aotearoa yw Coprosma repens .  Ymhlith yr enwau cyffredin mae taupata (Māori),tree bedstraw,  mirror bush, lookng-glass bush, New Zealand laurel a shiny leaf yn Saesneg .   

 Disgrifiad 
Mae cynefin y rhywogaeth hon yn amrywio'n fawr gyda'i sefyllfa. Mewn sefyllfaoedd agored, megis clogwyni, mae'n mabwysiadu arfer ymledol, tra mewn ardaloedd mwy cysgodol gall dyfu fel coeden fach hyd at 8 metr o uchder.  Mae ganddo ddail trwchus a sgleiniog iawn sy'n amrywio'n sylweddol o ran maint, yn dibynnu ar amlygiad i'r elfennau. Mae ymylon y dail yn atroëdig, weithiau i'r graddau y gall y ddeilen fod yn silindrog mewn croestoriad.  Mae'r dail sgleiniog yn helpu i oroesi ger lleoliadau arfordirol.

Mae C. repens'' yn ddeuoecaidd . Cynhyrchir blodau yn y gwanwyn a'r haf, gyda'r blodau gwrywaidd yn ymddangos mewn clystyrau trwchus, cyfansawdd, a'r blodau benywaidd mewn clystyrau llai. "Coprosma repens A.Rich". PlantNET - New South Wales Flora Online. Royal Botanic Gardens & Domain Trust, Sydney Australia. Retrieved 2009-04-26. Mae gan flodau gwrywaidd gorolla siâp twndis/twmffat sy'n 5 mm o hyd, gyda llabedau hafal i'r tiwb. Mae gan flodau benywaidd blodamlenni byr, a chorolla tiwbaidd 3 mm o hyd, gyda llabedau yn fyrrach na'r tiwb. Mae planhigion benywaidd yn cynhyrchu aeron wyffurf oren-goch, sydd tua 8 mm mewn diamedr a 10 mm o hyd. "Coprosma repens". Flora of New Zealand Series. Landcare Research. Retrieved 2009-04-26.

 Dosbarthiad 
Mae'r rhywogaeth yn frodorol i Ynys y Gogledd, Ynys y De, Ynysoedd Kermadec ac Ynysoedd Three Kings yn Aotearoa. "Coprosma repens". Flora of New Zealand Series. Landcare Research. Retrieved 2009-04-26.

Yn Awstralia, mae wedi cynefino'n naturiol yn ardaloedd arfordirol Victoria, De Cymru Newydd, De Awstralia, Gorllewin Awstralia a Tasmania, "Coprosma repens A.Rich". PlantNET - New South Wales Flora Online. Royal Botanic Gardens & Domain Trust, Sydney Australia. Retrieved 2009-04-26. ac mae bellach yn cael ei ddosbarthu fel chwyn amgylcheddol yno. "Weed Identification - Looking glass bush". Weeds Australia. Australian Weeds Committee. Archived from the original on 2012-04-20. Retrieved 2012-08-14.

Bellach hefyd mae wedi cynefino ar Ynysoedd Syllan, Cernyw, gorllewin Ewrop.

 Amaethu 

Mae'r rhywogaeth wedi bod yn boblogaidd mewn gerddi arfordirol oherwydd ei allu i wrthsefyll  halen môr. "Weed Identification - Looking glass bush". Weeds Australia. Australian Weeds Committee. Archived from the original on 2012-04-20. Retrieved 2012-08-14. Er ei bod yn well ganddo briddoedd tywodlyd sydd wedi'u draenio'n dda, gall ymdopi â phriddoedd trymach. "Shiny Leaf - Coprosma repens". Environmental Weeds of the South East. Department of Environment and Heritage South Australia. Archived from the original on 2009-05-23. Retrieved 2009-04-26.

Mae yna nifer fawr o gyltifarau :

 'Coffee Cream' - ymylon dail melyn hufennog
 'Coppershine' - dail gydag arlliw efydd copr
 'Evening Glow' - dail euraidd sy'n newid i arlliwiau oren a phinc-goch cyfoethog yn ystod yr hydref a'r gaeaf Coprosma repens 'Evening Glow'
 'Marble Chips' - dail gydag ymylon gwyn a brycheuyn
 'Picturata' - dail gydag ardal ganolog euraidd
 'Pink Splendour' - mae gan y dail ymylon pinc a lliw marwn
 'Rainbow Surprise' - cyltifar bach gyda dail bach pinc a melynwyrdd
 'Taupata Gold' - dail hufen gyda chanol gwyrdd
 'Variegata' - dail gydag ymyl gwyn hufennog
 'Yvonne' - ffurf gryno gyda dail gwyrdd tywyll 

Mae'r cyltifarau 'Marble Queen'  a 'Picturata'  wedi ennill Gwobr Teilyngdod Gardd y Gymdeithas Arddwriaethol Frenhinol (cadarnhawyd 2017). 

 Cyfeiriadau