Cefn Gwlad

Rhaglen deledu ffeithiol yw Cefn Gwlad. Fe'i darlledwyd gyntaf ar HTV Cymru cyn ei symud i S4C yn 1982.

Mae'r rhaglen yn cyflwyno hanesion a phobl cefn gwlad Cymru. Cyflwynydd y gyfres rhwng 1982 a 2020 oedd Dai Jones.

 Cyfnod Dai Jones 
Y cynhyrchydd gwreiddiol oedd Geraint Rees a oedd wedi cynhyrchu ffilmiau am hanesion a chymeriadau cefn gwlad ers y 1960au ar TWW ac yna HTV Cymru. Yn 1982 trosglwyddodd y rhaglen i sianel newydd S4C ac i ddechrau daeth o dan adain Y Byd ar Bedwar fel rhaglen materrion cyfoes. Roedd amryw o gyflwynwyr yn cynnwys Ifor Lloyd, Dei Tomos, Glynog Davies, Wil Morgan a Dai Jones, Llanilar. Erbyn 1983 daeth y rhaglen yn gynhyrchiad ar wahan o fewn HTV gyda Dai yn gyflwynydd parhaol, gan roi ei stamp unigryw ei hun arni. Testun y rhaglen gyntaf yn y gyfres oedd Berthlwyd, sef fferm Dai ei hun.

Bwriad y sioe oedd dogfennu bywyd ffermio a chefn gwlad Cymru drwy ddilyn bywydau unigolyn neu deulu. Roedd rhaglen yn nodedig am elfennau doniol yn deillio o bersonoliaeth Dai Jones. Fe ddatblygodd nifer o raglenni arbennig o'r brif raglen a oedd yn fwriadol ddoniol, er enghraifft yn dilyn Dai ar deithiau dramor.. Efallai mai'r enwocaf o'r rhaglenni yma oedd Dai ar y PisteCefn Gwlad: Dai ar y Piste. Datblygwyd hefyd nifer o is-gynnyrch yn cynnwys fideos, DVD a llyfrau yn sgil y rhaglen.

Yn Chwefror 2018 cyhoeddwyd y byddai criw ifanc o gyflwynwyr yn ymuno â Dai ar gyfer cyfres newydd o'r rhaglen, sef Meleri Williams, Ioan Doyle, Mari Lovgreen, Rhys Lewis ac Elis Morris.

Ymddeolodd Dai o'r rhaglen ac o waith teledu yn 2020 wedi salwch a bu farw yn 2022.

 Ers 2021 
O 2021 ymlaen, cafwyd dau gyflwynydd parhaol, Ifan Jones Evans a Mari Lovgreen. Ehangwyd y rhaglen i awr o hyd.

Gweler hefyd
Ffermio (rhaglen deledu)

 Cyfeiriadau 

Categori:Rhaglenni teledu S4C
Categori:Rhaglenni teledu Cymraeg
Categori:Rhaglenni teledu'r 1980au
Categori:Rhaglenni teledu'r 1990au
Categori:Rhaglenni teledu'r 2000au
Categori:Rhaglenni teledu'r 2010au
Categori:Cyflwyniadau rhaglenni teledu 1982