Townshend Mainwaring

Roedd Townshend Mainwaring (16 Mawrth 1807 – 25 Rhagfyr 1883) yn wleidydd Ceidwadol Cymreig a wasanaethodd fel Aelod Seneddol Bwrdeistrefi Dinbych rhwng 1841 a 1847 a rhwng 1857 a 1868.

Bywyd Personol
Ganwyd Mainwaring yn Otley Park, Swydd Amwythig  yn ail fab i'r Parch Charles Mainwaring, offeiriad Eglwys Loegr a Sarah Susannah Townshend ei wraig.

Mynychodd Ysgol RugbyThe Rugby Register, from the Year 1675 to the Present Time  adalwyd 24 Awst 2015

Priododd Anna Maria merch hynaf ac etifedd John Lloyd Salisbury, Galltfaenan, ger Henllan pan fu farw Salisbury etifeddodd Mainwaring ei ystâdArchifdy Sir Ddinbych
Galltfaenan MSS  adalwyd 24 Awst 2015. Bu iddynt dau fab a dwy ferch.Nicholas, Thomas, 1820-1879 Annals and antiquities of the counties and county families of Wales; containing a record of all ranks of the gentry ... with many ancient pedigrees and memorials of old and extinct families Tud 412  adalwyd 24 Awst 2015 
bawd|Cartref Mainwaring: Neuadd Galltfaenan, rhwng Trefnant a Henllan.

Gyrfa
Gwasanaethodd fel Uwchgapten ym milisia Sir Ddinbych

Yn ogystal â rhedeg ei ystâd roedd Mainwaring yn gyfansoddwr toreithiog o emynau, emyn-donau, operâu, unawdau, deuawdau a darnau corawl. Er mae prin oedd eu safon, a dim un o'i gyfansoddiadau wedi goroesi fel rhai sy'n dal i gael eu canu; mae'n difyr nodi bod Mainwaring yn fonheddwr o Sais a dysgodd digon o Gymraeg i geisio creu sgriptiau dwyieithog, gwallus eu Cymraeg; ond dwyieithog ta waeth; mewn cyfnod pan oedd nifer o'r bonheddwyr o dras cymreiciach yn ymwrthod a'r iaith.

Roedd yn un o sylfaenwyr ac yn gyfarwyddwr Rheilffordd Dyffryn Clwyd a Rheilffordd Rhuthun a Cherrig y Drudion 

Gyrfa Wleidyddol
Safodd Mainwaring  yn enw'r Blaid Geidwadol yn etholiad cyffredinol 1841 a chael ei ethol yn Aelod Seneddol  Bwrdeistrefi Dinbych  gan ddal y sedd hyd 1847 pan ymneilltuodd o'r Senedd. Safodd yn yr un etholaeth eto ym 1857 gan gadw'r sedd i'r Blaid Geidwadol a'i dal hyd 1868 pan gafodd ei drechu gan yr ymgeisydd Rhyddfrydol Charles James Watkin Williams

Gwasanaethodd fel Ynad Heddwch ar fainc Sir Ddinbych o 1837 hyd ei farwolaeth a fu'n Uchel Siryf Sir Ddinbych ym 1840

Marwolaeth
Bu farw yn ei gartref, Galltfaenan ar ddydd Nadolig 1883 a rhoddwyd ei weddillion i orffwys ym mynwent Eglwys Trefnant, Eglwys a adeiladwyd dan nawdd ei wraig ym 1852.

Cyhoeddiadau
An address delivered by Townshend Mainwaring, Esq., at the annual meeting of the Machanics' Institution, Denbigh. : Isaac Simon, Dinbych 1853
"Hanes" of Dafydd and Myfanwy... : T. Thomas, Caer 1852. ailgyhoeddwyd fel:
Dafydd and Myfanwy. Hanes Cymraeg. (A Welsh romance.) Llundain 1880 (Opera ddwyieithog)
John Morgan ...  C. Lonsdale, Llundain 1870 (Can a cherddoriaeth)
Emyn ail ddyfodid Crist / Advent hymn Llundain 1877 (Emynau dwyieithog a cherddoriaeth)

Cyfeiriadau

Categori:Aelodau Seneddol y Deyrnas Unedig
Categori:Genedigaethau 1807
Categori:Gwleidyddion Cymreig y 19eg ganrif
Categori:Marwolaethau 1883