Cell gwaed gwyn

Cell waed di-liw amebaidd cnewyllol heb hemoglobin yw cell wen y gwaed (hefyd gwaetgell wen, corffilyn gwyn neu'n feddygol lewcosyt; lluosog: celloedd gwynion), sy'n rhan o'r system imiwnedd sy'n gyfrifol am amddiffyn y corff drwy ymladd micro-organebau drwg a chlefydau heintus. Cynhyrchir y gell wen ym mêr yr asgwrn. Mae'r gell yn tarddu o'r fôn-gell (stem cell) a elwir yn fôn-gell waedfagol (hematopoietig). Maent i'w cael ym mhob rhan o'r corff gan gynnwys y gwaed a'r system lymffatig.

Ceir pum math o gell wen a chânt eu dosbarthu a'u gwahaniaethu drwy faint a siâp y gell yn ogystal â'u gwaith.

Mae eu nifer yn dangos cyflwr y corff; gall ormod neu ddim digon ohonyn nhw fod yn arwydd o lewcemia neu ddiffyg haearn yn y corff. Gellir dweud, felly, fod y gell wen yn ddangosydd afiechyd. Mae'r gell iach rhwng 4 ac 119/L. Yn yr Unol Daleithiau, caiff ei fynegi fel 4,000–11,000 cell wen / microlitr o waed. Dyma 1% o holl waed corff dynol oedolyn iach. Pan fo nifer y celloedd gwyn yn uwch na'r norm, ceir lewcosytosis a phan fo'r nifer yn is, ceir lewcopenia.

Geirdarddiad
Daw'r enw o liw'r gell, wedi i waed gael ei gylchdroi ar beiriant mewn labordy. Dônt at ei gilydd yn haen denau rhwng y celloedd cochion a'r plasma gwaed. Y gair gwyddonol yw leukocytes sydd hefyd yn tarddu o liw'r celloedd: y Groeg am 'wyn' yw leuko-' ac ystyr kytos yw llestr wag; trydydd rhan o'r gair yw -cyte sy'n cyfeirio at y gell ei hun. Ar adegau ceir gwawr werdd i'r lliw gwyn yn enwedig pan fo llawer o neutroffiliau yn y sampl oherwydd eu bod yn cynhyrchu cryn dipyn o'r ensym myeloperoxidase''.

Mathau

 Math  Golwg (micrograff)  Darlun  Bras % mewn oedolyn  Diamedr (μm)  Prif dargedau  Cnewyllyn  Gronynnau  Hyd oes Niwtroffil  60px  60px  62%  10–12 Bacteria
Ffwngau Aml-labedog  Mân, gyda gwawr binc  6 awr - ychydig ddyddiau Eosinoffil  70px  70px  2.3%  10–12 Parasytig a llidiol Dwylabedog  Pinc-oren  8–12 diwrnod  Basoffil  60px  60 px  0.4%  12–15 Cynhyrchu histaminDwylabedog neu drillabedog  Mawr, glas  Oriau - dyddiau Lymffosyt  60px  70px  30%  Bach: 7–8 Mawr: 12–15Celloedd B a T: rhyddhau gwrthgyrff; ceir eraill. Ecsentrig  Celloedd-NK a chytotocsig (CD8+) celloedd-T  Celloedd yr ymennydd: blynyddoedd. Gweddill: wythnosau. Monosyt  85px  100px  5.3%  12–15  Gallant symud o'r gwaed i feinweoedd amrywiol y corff ee i'r iau.  Arenffurf  Dim  Oriau - dyddiau

Cyfeiriadau

Categori:Gwaed
Categori:Afiechydon
Categori:Termau meddygol
Categori:System imiwnedd
Categori:System lymffatig
Categori:Anatomeg ddynol
Categori:Patholeg