John Lloyd Vaughan Watkins

Gwleidydd Rhyddfrydol o Gymru ac yn Aelod Seneddol Aberhonddu oedd John Lloyd Vaughan Watkins (1802 – 28 Medi 1865).

Bywyd personol
Ganwyd Lloyd Watkins ym Mhlas Abercamlais ger Pontsenni, yn fab i'r Parch Thomas Watkins a Susanna Vaughan, Gelli Aur, ei wraig.

Cafodd ei addysgu yn Ysgol Harrow a Choleg Eglwys Crist, Rhydychen.Wrexham Advertiser 07 Hydref 1865

Bu'n briod ddwywaith. Ym 1834 priododd ei wraig gyntaf Sophia Louisa Henrietta Pockock merch Syr George Pockock, bu hi farw ym 1851 Deaths - London Morning Post 30 Mai 1851. Ei ail wraig oedd Eliza Luther (née Gordon) merch Taylor Gordon a gweddw'r Brigadydd Hughes; bu hi farw ym 1855. Doedd dim plant o'r naill briodas na'r llall.

Er na chafodd blant cyfreithlon o'i briodasau mae'n debyg ei fod wedi cael dau fab anghyfreithiol gydag Emma Holden, ei feistres, sef John Watkins Holden y consuriwr enwog a George Watkins Holden y ffotograffydd.Geo W Holden, Brother of the more famous Jack  adalwyd 15 Ion 2015

Gyrfa
bawd|chwith|Pennoyre
Roedd Lloyd Vaughan Watkins yn dirfeddiannwr. Ei brif yrfa oedd rhedeg Pennoyre, ystâd ger Aberhonddu. Roedd hefyd yn cyflawni'r dyletswyddau cyhoeddus a dinesig y disgwylid gan fonheddwr - roedd yn Ynad Heddwch, yn Uchel Siryf Sir Frycheiniog ym 1836, Arglwydd Raglaw'r Sir o 1847-1865, yn Faer Aberhonddu, yn feistr yr helfa leol ac yn Cyrnol y Filisia.Erthygl heb deitl- The Welshman 6 Hydref 1865  adalwyd 5 Ion 2015

Gyrfa wleidyddol
Ar ôl pasio'r Deddf Diwygio Mawr fe lwyddodd Watkins i dorri gafael teulu Morgan Tŷ Tredegar ar etholaeth Aberhonddu am y tro cyntaf, trwy ennill y sedd fel Rhyddfrydwr, yn etholiad cyffredinol 1832. Brwydr rhwng Watkins a'r Morganiaid bu nodwedd amlycaf y frwydr wleidyddol yn yr etholaeth hyd ei farwolaeth.

Gwasanaethodd Watkins fel AS o 1832 i 1835 cyn cael ei disodli gan Charles Morgan Robinson Morgan, cipiodd y sedd yn ôl ym 1847 cyn cael ei drechu gan Charles Rodney Morgan ym 1852. Enillodd y sedd am y drydedd tro ym 1854 gan gadw ei gafael ar y sedd hyd ei farwolaeth ym 1865; yn yr isetholiad yn dilyn ei farwolaeth enillwyd y sedd gan John Pratt, Iarll Aberhonddu, a safodd o dan nawdd Tŷ Tredegar.BRECON BOROUGH ELECTION. Brecon Reporter 3 Mawrth 1866  adalwyd 5 Ion 2015

Marwolaeth
Fe etifeddodd Watkins ffortiwn drwy ewyllys ei dad, ond wedi gwario yn helaeth ar Blas Pennoyre, gan ddisgwyl yn ofer y buasai'r Frenhines Victoria yn ymweld â hi, afradwyd llawer o'i olud. Erbyn diwedd ei oes roedd yn methu fforddio talu costau'r staff angenrheidiol i fyw mewn plasty a fu'n byw fel lletywr yng Ngwesty'r Bear AberhondduWestern Mail 26 Awst 1918 lle fu farw ym 1865. Claddwyd ei weddillion ym mynwent Llandyfaelog.

Cyfeiriadau

Categori:Aelodau Seneddol y Deyrnas Unedig
Categori:Genedigaethau 1802
Categori:Aelodau Seneddol Cymru 1832-1835
Categori:Gwleidyddion y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1865
Categori:Rhyddfrydiaeth