Tudur Owen

Actor, digrifwr, cyflwynydd teledu a radio, ymgyrchydd ac awdur o Gymru ydy Tudur Owen (ganed 22 Mai 1967)Cofnod cyfarwyddwr Ty'r Cwmnïau; Adalwyd 5 Rhagfyr 2016.

Bywyd cynnar
Cafodd Tudur ei eni ar Ynys Môn. Ei rieni oedd y ffarmwr a dyn busnes Iolo Owen, Trefri (1931-2024) a Gweneth. Roedd yn un o pump o blant a fagwyd yn Nhrefri, un o ffermydd mwyaf stad Bodorgan.

 Gyrfa 
Dechreuodd berfformio comedi ar ei sefyll trwy gyfrwng y Gymraeg yn 1999.

Mae Tudur wedi ymddangos ar nifer o raglenni comedi ac adloniant S4C yn cynnwys Gwefreiddiol, Gwerthu Allan, Mawr a Noson Lawen.Gwerthu Allan. Mae wedi ysgrifennu ar gyfer rhaglenni fel Y Rhaglen Wirion ‘Na, Craig Ac Eifion, Teledu Eddie a Wil a Cêt.

Yn 2009 fe gafodd gyfres sioe sgwrsio Tudur o'r Doc a oedd yn cael ei ffilmio yn Galeri, Caernarfon. Fe ddaeth y sioe 'nôl gydag ychydig o newidiadau a theitl newydd Sioe Tudur Owen yn 2011.Tudur Owen o'r DocAnglesey's Tudur Owen prepares for new TV series

Yn 2016 cyflwynodd raglen ddogfen Tudur Owen a'i Gwmni Pysgod oedd yn dilyn Tudur wrth geisio ail-gyflwyno modd o brynu pysgod ffres o'r Fenai yn siopau lleol Porthaethwy. Dilynwyd hyn gan gyfres lawn yn 2017 yn edrych ar sut i greu busnesau sy'n cynhyrchu a gwerthu yn y gymuned leol.

Roedd ganddo sioe ar brynhawn ddydd Gwener ac ar fore Sadwrn ar Radio Cymru. Cyhoeddodd yn 2025 y bydd ei sioe ar brynhawn Gwener yn dod i ben.

Roedd yn berchen ar fusnes Tŷ Golchi sy'n cynnwys caffi, siop a chlwb comedi. Fe brynodd yr adeilad sydd wedi ei leoli rhwng Bangor a Chaernarfon a fe agorwyd y busnes ym mis Ionawr 2012.Tudur Owen and Ty Golchi - now open

Bywyd personol
Ym mis Hydref 2014, cafodd Tudur ddiagnosis o gancr y brostad a chyhoeddodd hyn ar ei sioe ar Radio Cymru. Derbyniodd lawdriniaeth yn Clatterbridge i waredu'r cancr, nad oedd wedi lledu. Ers hynny, mae Tudur yn ymgyrchu ac annog dynion i fod yn fwy ymwybodol o'r cyflwr. Mae'n byw yn Y Felinheli gyda'i wraig Sharon ac mae ganddynt ddau blentyn.

Ar 5 Gorffennaf 2022, fe'i anrhydeddwyd gan Brifysgol Bangor am ei gyfraniad i adloniant yng Nghymru. Derbyniodd radd Doethur mewn Llenyddiaeth a’i urddo gyda Gradd er Anrhydedd.

Teledu
 Sioe PC Leslie Wynne – comedi sefyllfa [2008-2009]
 Tudur o'r Doc – sioe siarad [2009]
 Sioe Tudur Owen – sioe siarad [2012-2015]
 Byw Yn Ôl Y Llyfr – rhaglen ddogfen hanesyddol [2010-2011]
 Byw Yn Ôl Y Papur Newydd – rhaglen ddogfen [2011]
 Beryl, Cheryl a Meryl – drama gomedi [2009]
 Tudur Owen a'r Cwmni – rhaglen ddogfen [2016-]
 Tourist Trap – rhaglen gomedi sefyllfa, BBC Wales [2018]
 Tudur's TV Flashback – rhaglen gyda deunydd archif, BBC Wales [2019-]

Llyfryddiaeth
 Dangos Fy Hun, Hydref 2011, Gwasg Gwynedd, ISBN 9780860742760
 Y Sw, Hydref 2014, Gwasg Carreg Gwalch, ISBN 9781845274832

Gwobrau
 Enillydd BAFTA Cymru 2009 – Sioe Adloniant Orau – Sioe PC Leslie Wynne (Ysgrifennwr/ Perfformiwr)
 Enwebiad BAFTA Cymru 2010 – Sioe Adloniant Orau – Tudur Owen O’r Doc (Cynhyrchydd/Perfformiwr)
 Enwebiad BAFTA Cymru 2010 – Cyflwynydd Gorau
 Gwyl Cyfryngau Celtaidd 2009 – Rhaglen Adloniant Ysgafn Orau – Tudur Owen O’r Doc (Cynhyrchydd/Perfformiwr)
 Enwebiad Royal Television Society 2011 - am “Wil & Cêt”

Cyfeiriadau

 Dolenni allanol 
 Sioe Tudur Owen, Radio Cymru
 Tŷ Golchi

Categori:Genedigaethau 1960
Categori:Cyflwynwyr teledu o Gymru
Categori:Cyflwynwyr radio o Gymru
Categori:Actorion o Gymru
Categori:Digrifwyr o Gymru
Categori:Ymgyrchwyr o Gymru
Categori:Pobl o Ynys Môn