Castelo da Rocha Forte

Saif adfail Castell Rocha Forte (Castelo da Rocha Forte neu weithiau Castelo dos Churruchaos) yn ardal Santiago de Compostela, Galisia, sy'n wlad ymreolaethol yn Sbaen. Cafodd y castell ei adeiladu gan Juan Arias fel lloches i'r Archesgob Pabyddol yn 1240 ac fe'i dymchwelwyd yn y "Rhyfel Mawr" gan y chwyldroadwyr Galisiaidd - yr Irmandiña - yn nechrau chwyldro 1467. Bu'r castell hwn am gyfnod o tua 227 mlynedd yn symbol o gryfder a chyfoeth yr Eglwys Babyddol.

Saif 185m uwchlaw lefel y môr ar 'Yr Hen Graig', a heddiw, ceir rheilffordd wrth ei ochr. Mae arwynebedd y tir lle saif y castell oddeutu 4,000 metr sgwâr ac mae'n eiddo i Archesgob Pabyddol Santiago. Yr hyn sy'n wahanol iawn am y castell hwn yw ei leoliad: llawr y dyffryn yn hytrach na chopa bryn. Y rheswm dros hyn, mae'n debyg oedd er mwyn rheoli'r mynd-a'r-dod gan godi trethi wrth wneud hynny. Mae wedi'i leoli rhwng trefi Noia a Padrón, ar lan Afon Sar. Fonte documental fundamental para o coñecemento do patrimonio do arcebispado de Santiago de Compostela nos séculos XV e XVI, dos feitos relacionados coas revoltas irmandiñas e os conflitos señoriais do convulso século XV galego. 

Gerllaw, saif Castriño Conxo, heneb sy'n dyddio'n ôl o bosib i 300 CC.

Rhyfel Mawr Irmandiña

Yng ngwanwyn 1467 y taniwyd y wreichionen gyntaf pan oedd y werin bobl, merched, morwyr a gwŷr yr eglwys wedi cael llond bol o afiechydon (e.e. epidemig 1466), newyn a chael eu trin yn wael gan uchelwyr y wlad. Ffurfiodd y werin frawdoliaeth sanctaidd (Santa Irmandade) a chynyddwyd eu niferoedd fel caseg eira oherwydd y teimladau dwfn eu bod wedi cael eu camdrin am gyhyd. Bron cyn gynted ag y ffurfiwyd y Frawdolaeth ymosodwyd ar Castelo da Rocha Forte a'i drechu.

Chwyldro cymdeithasol a chenedlaetholgar rhwng 1467 a 1469 gan bobl Galisia oedd 'Rhyfel Mawr Irmandiña'. Yr enw Galisieg ar y chwyldroadwyr oedd Yr Irmadiños, a chlensiwyd eu hymgyrch gan orthrwm Teyrnas Castilla arnynt. As primeiras revoltas medievais xa tiveran lugar en Europa durante a segunda metade do século XIV, despois da peste negra de 1348: a Jacquerie na Francia en 1358 ou a Revolta campesiña de 1381 en Inglaterra

Yn 1469 dechreuodd Pedro Madruga wrthymosodiad o Bortiwgal, gyda chefnogaeth llawer o'r uchelwyr a oedd yno ar ffo. Cefnogwyd ef hefyd gan frenhinoedd Portiwgal a Chastilla a byddin arfog archesgob Santiago de Compostela.

Disgrifiad
chwith|bawd|400px|Ail-grewyd y castell yma, ar sail tystiolaeth ddiweddar.
Ers 2001 mae yma ymchwil archaeolegol ar y gweill, gan i'r heneb gael ei chofrestru fel un o bwysigrwydd cenedlaethol. Roedd naw tŵr i'r castell, mewn ffurf consentrig, nid yn annhebyg i Gastell Biwmares. Ymhlith y creiriau a ddarganfuwyd yma y mae darnau o serameg, arian y cyfnod a pheli canon.Sendo os máis representados  o O, o + e un con forma de morro. pezas de canles e pezas de elementos arquitectónicos, así como un bastión de forma trapezoidal que se apoia na roca en bo estado de conservación.Os traballos foron realizados polo equipo de investigación Arqueopat GI-1533, dirixido por Raquel Casal García e Fernando Acuña Castroviejo.

Gweler hefyd
Castriño de Conxo - heneb o oddeutu 300 CC gyda sgythriadau ar wal ogof, luniau arfau gan fwyaf.

 Cyfeiriadau 

Categori:Henebion Galisia