Herwgipio merched ysgol Chibok, 2014

Fin nos y 14–15 Ebrill 2014, herwgipiwyd 276 o ferched ifanc o ysgol uwchradd y wladwriaeth yn nhref Chibok, Nigeria. Derbyniodd y grŵp Islamiaethol Boko Haram y cyfrifoldeb am y weithred; mae'r grŵp wedi'i sefydlu yng ngogledd-ddwyrain y wlad.

Ystyr yr enw Hausa 'Boko Haram' yw "Mae addysg Orllewinol yn bechod". Mae Boko Haram wedi targedu ysgolion ers 2010, gan ladd cannoedd o ddisgyblion. Dywedodd llefarydd ar ran y grŵp y byddent yn parhau i weithredu fel hyn, hyd nes y rhydd Llywodraeth Nigeria'r gorau i "ymyrryd gyda hawl pobl i dderbyn addysg Islamaidd, draddodiadol". Oherwydd yr ymgyrch hon gan y terfysgwyr mae o leiaf 10,000 o bobl ifanc heb dderbyn addysg dros y blynyddoedd diwethaf. Cred y terfysgwyr hefyd mai dim ond bechgyn ddylai dderbyn addysg, ac mai lle'r ferch yw bod adref yn coginio ac yn cael cyfathrach rywiol.

Dwyshaodd yr ymosodiadau yn 2014. Yn Chwefror lladdwyd dros 100 o Gristnogion (dynion) ym mhentrefi Doron Baga a Izghe, a lladdwyd 59 o fechgyn mewn coleg preswyl yng ngogledd-ddwyrain y wlad. Ym mis Mawrth ymosodwyd ar wersyll milwrol Giwa gan ryddhau nifer o'u cyd-derfysgwyr, a lladdwyd 88. Yn 2014, credid fod Boko Haram wedi lladd cyfanswm o 4,000 o bobl, a'u bod yn derbyn hyfforddiant gan gangen o al-Qaeda, sef Cyfundrefn Al-Qaeda yn y Maghreb Islamaidd.

Adwaith cartref
Hyd at Ebrill 2015, doedd awdurdodau Nigeria ddim yn gwybod ym mhle roedd y merched yn cael eu cadw. Credir eu bod wedi eu gorfodi i droi i grefydd Islam, neu i briodi aelodau o Boko Haram, gyda "phris" amdanynt o oddeutu ₦2,000 y pen ($12.50/£7.50).

Cafwyd hyd i ddwy ferch ar y 30ain o Fai yn ardal Baale, y ddwy mewn cyflwr eitha truenus ac wedi'u clymu i goeden.#BringBackOurGirls: Two Chibok Girls Raped And Left To Die In Sambisa Forest By Boko Haram.  The Paradigm; 19 Mai 2014.Grill, Bartholomaus and Selander, Toby (30 Mai 2014) The Devil in Nigeria: Boko Haram's Reign of Terror Der Spiegel English edition, Adalwyd 1 Mehefin  2014 Dywedodd y pentrefwyr lleol i aelodau o Boko Haram adael y merched ac iddynt ladd 4 arall. Yn Ebrill 2015 roedd 223 yn dal ar goll. Ers hynny mae nifer o'r merched wedi'u canfod, ond y rhan fwyaf yn parhau ar goll.

Adwaith rhyngwladol
Mae'r ffaith na chafwyd hyd i'r merched wedi achosi protestiadau a beirniadaeth ryngwladol reit llym. Ar 29 Mai dywedodd un o gynrychiolwyr byddin y wlad fod y gwasanaethau diogelwch wedi darganfod y merched a herwigipiwyd ond y byddai ceisio eu hachub yn golygu y byddai llawer iawn ohonynt a sifiliaid eraill yn marw.

Mae cymorth wedi'i gynnig gan nifer o wledydd gan gynnwys Iran, Ffrainc, y Deyrnas Gyfunol, Unol Daleithiau America, Tsieina a Chanada. Pasiodd yr Undeb Ewropeaidd gynnig ar 17 Gorffennaf 2014, yn "galw am ryddhau'r merched ar unwaith."

Gweler hefyd
Cyfundrefn Al-Qaeda yn y Maghreb Islamaidd
Ffrwydradau Nigeria, Nadolig 2011

Cyfeiriadau

Categori:2014
Categori:Gwleidyddiaeth Nigeria
Chibok
Categori:Terfysgaeth yn Nigeria