Y Brut

Papur newydd cyntaf y Wladfa ym Mhatagonia oedd Y Brut (1868). Fe'i paratowyd yn fisol ac roedd gan rifyn 25 o dudalennau mewn llawysgrif. Byddai'r gwladfawyr yn talu amdano yn flynyddol trwy roi deuddeg tudalen o bapur ysgrifennu tuag at ei gynhyrchu ac roedd disgwyl i ddarllenwyr ei basio ymlaen i gymydog ar ôl deuddydd. Y golygydd oedd Richard Jones Berwyn, gŵr o Lyndyfrdwy a deithiodd i Batagonia ar y Mimosa ac a ddaeth yn amlwg ym mywyd cyhoeddus y Wladfa.

Ymddangosodd y rhifyn cyntaf o'r Brut yn Ionawr 1868 ac, yn ôl Y Drafod ym 1893, roedd yn cynnwys yr eitemau canlynol:
 Anerchiad y Golygydd.
 At y Gwladfawyr, gan Cadivor.
 Llythyr oddi wrth M.D.Jones.
 Sylwadau Gwladfaol Newydd, gan D. Williams.
 Cyfarchiad y Prwyad. L. Jones.
 Hanes pwyllgorau.
 Newyddion.
 Dal Morloi.

 Llyfryddiaeth 
 R. Bryn Williams, Y Wladfa 1965, tt.123-24.
 Walter Ariel Brooks, 'Welsh print culture in y Wladfa: The role of ethnic newspapers in Welsh Patagonia, 1868-1933' (Traethawd PhD Prifysgol Caerdydd, 2012) - https://orca.cf.ac.uk/46450/1/WelshPrintCultureInYWladfaWalterBrooks.pdf

Categori:Papurau newydd Cymraeg yr Ariannin