Hwlffordd (etholaeth seneddol)

Roedd Hwlffordd yn gyn-etholaeth seneddol Gymreig a oedd yn dychwelyd un Aelod Seneddol (AS) i Dŷ'r Cyffredin o 1545 i 1885.

Hanes 

Cafodd yr etholaeth ei chreu ym 1545, fel yr ail etholaeth fwrdeistref ar gyfer Sir Benfro. Pan ddanfonodd Cymru ei haelodau cyntaf i San Steffan ym 1542 roedd Hwlffordd yn fwrdeistref oddi fewn i etholaeth Bwrdeistref Penfro.

O 1832-1885 roedd yr etholaeth yn cynrychioli tair bwrdeistref sef Hwlffordd, Abergwaun ac Arberth.

Cafodd yr  etholaeth ei diddymu ar gyfer etholiad cyffredinol 1885 gan gael ei chyfuno gydag etholaeth Bwrdeistref Penfro i greu etholaeth newydd Penfro a Hwlffordd.

Aelodau Seneddol
1543–1660

{| class="wikitable"
|-
!Blwyddyn!!Aelod
|-
| 1547|| Richard Howell 
|-
| 1553 (Hyd)|| Richard Taylor 
|-
| 1554 (Ebr)|| Richard Howell 
|-
| 1555|| John Bolton neu Button 
|-
| 1558|| Thomas ab Owen 
|-
| 1559|| Hugh Harris
|-
| 1562|| Rice Morgan 
|-
| 1571|| John Garnons 
|-
| 1572|| Alban Stepneth 
|-
| 1588|| Syr John Perrot
|-
| 1593|| Syr Nicholas Clifford 
|-
| 1597|| Syr James Perrot 
|-
| 1601|| John Canon 
|-
| 1604||Syr James Perrot
|-
| 1624|| Lewis Powell
|-
| 1625|| Syr Thomas Canon
|-
| 1626|| Syr James Perrot
|-
| 1628|| Syr James Perrot
|-
| 1629–1640|| Dim Senedd
|-
| 1640 (Ebr)|| Syr Hugh Owen
|-
| 1640 (Tach)|| Syr John Stepney
|-
| 1645-1648|| Syr Robert Needham, |-
| 1648-1656|| Gwag|-
| 1656|| John Upton
|-
| 1660|| William Philipps
|}

1660–1832
BlwyddynAelod 1660 William Philipps  1661 Isaac Lloyd 1663 Syr William Morton 1666Syr Frederick Hyde1667Syr Herbert Perrott  1679 William Wogan  1679 Thomas Owen   1681 Thomas Howard  1685 William Wogan  1701 William Wheeler  1702 John Laugharne 1715 Syr George Barlow1715 John Barlow 1718 Syr John Philipps  1722 Francis Edwardes1743 George Barlow  1747 William Edwardes 1784 Richard Philipps 1786 William Edwardes 1801 Gwag 1802 William Edwardes 1818 William Henry Scourfield 1826-1835 Richard Philipps

1832-1885

BlwyddynAelodPlaid 1826 Richard PhilippsRhyddfrydol 1835 William Henry ScourfieldCeidwadol 1837 Richard PhilippsRhyddfrydol 1847 John EvansRhyddfrydol 1852 John Henry PhillipsCeidwadol 1868 William EdwardesRhyddfrydol1885 dileu'r etholaeth

Etholiadau

Etholiadau y 1830au a'r 1840au
Yn etholiad cyffredinol 1832 ail etholwyd Syr Richard Phillips yn ddiwrthwynebiad ar ran y Blaid Ryddfrydol

Yn etholiad cyffredinol 1841 dychwelodd Syr Richard Phillips fel AS Rhyddfrydol yr etholaeth yn ddiwrthwynebiad.

Yn etholiad cyffredinol 1847 cafodd John Evans ei ethol yn ddiwrthwynebiad ar ran y Blaid Ryddfrydol
Etholiadau yn y 1850au

Yn etholiad 1859 cafodd John Henry Phillips ei ailethol yn ddiwrthwynebiad. Ym 1862 fe newidiodd Phillips ei enw i John Henry Scourfield.

Etholiadau  yn y 1860au

320px|bawd|William Edwardes, Vanity Fair, 1878-09-07

Etholiadau yn y 1870au

Ym 1873 derbyniodd Edwardes y teitl Yr Arglwydd Kensington. Gan fod Arglwyddiaeth Kensington yn rhan o Bendefigaeth yr Iwerddon, doedd dim hawl ganddo eistedd yn Nhŷ'r Arglwyddi a chafodd barhau yn Aelod Seneddol; ond gan iddo gael ei benodi'n  Ystafellwas i'r Brenhines'' fel rhan o'i fraint fel Arglwydd a bod y swydd honno yn cael ei ariannu gan y Llywodraeth bu'n rhaid cynnal isetholiad i gadarnhau ei swydd fel AS.

Cafodd yr Arglwydd Kensington ei ail ethol yn ddiwrthwynebiad yn yr etholiad cyffredinol ym mis Chwefror 1874 ond fe honnodd ymgeisydd Ceidwadol Thomas Witcher Davies ei fod wedi ei rwystro rhag sefyll yn groes i'r gyfraith ac fe gododd achos yn erbyn ethol Kensington yn y Cwrt Pledion Cyffredin. Penderfynodd y llys bod etholiad Kensington yn di rym a gorchymynnwyd ail gynnal yr etholiadHAVERFORDWEST ELECTION PETITION yn y Cardiff Times 6 Mehefin 1874  adalwyd 30 Ion 2015. Cynhaliwyd yr isetholiad ar 12fed Gorffennaf ond penderfynodd Mr Davies a'i gyfeillion Ceidwadol nad oeddynt am sefyll a gan hynny cafodd yr Arglwydd Kensington ei ethol yn ddiwrthwynebiad eto!HAVERFORDWEST BOROUGHS yn Pembrokeshire Herald and General Advertiser 12 Mehefin  adalwyd 30 Ion 2015

Etholiadau yn yr 1880au

Cyfeiriadau

Categori:Etholaethau hanesyddol yng Nghymru
Categori:Hanes Sir Benfro