Rheilffordd Bae'r Ynysoedd

|name      = Rheilffordd Bae'r Ynysoedd<small>Bay Of Islands Vintage Railway</small>|
|image =300px|
|caption=Gabriel yn gyrru dros Bont Pump.|
|locale    = Kawakawa, Bae'r Ynysoedd, Northland, |
|terminus  = Taumarere|
linename  = Cangen Opua|
|builtby   = Glofeydd Kawakawa (Kawakawa - Taumarere)
Rheilffyrdd Llywodraeth Seland Newydd (Otiria - Kawakawa, Taumarere - Opua)| 
|originalgauge = 1435mm (cledrau)1067mm (rheilffordd)|
|preservedgauge = 1067mm|
|era       = |
|owned    = Rheilffordd Hynafol Bae'r Ynysoedd|
|operator = |
|stations = Dwy|
|length = 11.5km (cyfanswm)|
|originalopen =1868 (fel tramffordd)|
|closed =  1985|
|stageyears =  |
|stage =|
|years = |
|events = |
|years1 =
}}
bawd|260px|Gabriel ar y Stryd Fawr
bawd|260px
bawd|260px|Charlie
bawd|260px
bawd|260px|Sweetie
Agorwyd Rheilffordd Bae'r Ynysoedd (Saesneg: Bay of Islands Vintage Railway) rhwng Kawakawa ac Opua, yn rheilffordd dreftadaeth, yn y 1980au. Mae'r rheilffordd yn 11.5 cilomedr o hyd. Oherwydd problemau, caewyd y rheilffordd yn 2006 ond erbyn hyn mae trenau'n myndo o Kawakawa i Taumarere, 4 cilomedr i ffwrdd.
bawd|chwith|260px

Hanes
Darganfuwyd glo yn Kawakawa ym 1864, ac ym 1868, adeiladwyd rheilffordd 4 cilomedr o hyd i gludo glo o'r lofa i Taumerere ar Afon Kawakawa. Estynnwyd y lein i Opua ym 1884, a daeth Opua'n borthladd. Adeiladwyd yr orsaf bresennol yn Kawakawa ym 1911.

Locomotifau stêm

Rhif 1730, Gabriel
4-4-0T, 28 tunnell.
Adeiladwyd gan gwmni Thomas Peckett ym Mryste ym 1927. Adeiladwyd 4 locomotif arall o'r un dosbarth; aeth 2 i Iwerddon ac y 2 arall i Borneo. Dim ond Gabriel sy'n weddill.
Llogwyd o gwmni Sement Portland Wilson, ger Whangarei ym 1985, cyn i'r rheilffordd ei brynnu.

Rhif 1645, Thomas
0-6-0ST.
Adeiladwyd gan gwmni Thomas Peckett ym Mryste ym 1923
ar gyfer Cwmni Glo Pukemiro, De Auckland, a gweithiodd yno hyd at 1958. Daeth yn rhan o faes chwarae wrth y Lein Pukemiro, rheilffordd dreftadaeth ar y lein o Huntly i bwll glo Pukemiro. Yn 2015 roedd angen ailadeiladu'r injan.

Locomotifau diesel
Rhif 2730, Charlie
0-6-0 efo peiriant Gardner.
Adeiladwyd ym 1967 yn Burton upon Trent.
Gweithiodd ar Reilffordd Seland Newydd rhwng 1954-1986 ac efo Steam Incorporated'' rhwng 1986-1994. Mae ar Reilffordd Bae'r Ynysoedd ers hynny, ar fenthyg o Graham Winterbourne. Fe'i defnyddir i wella'r lein.

Rhif 184, Freddie
0-4-0 efo peiriant Gardner.
Adeiladwyd ym 1958 yn Thames, Seland Newydd gan A & G Price.
Fe'i defnyddiwyd yng Nglofa Glen Afton, Huntly, ag wedyn gan Grŵp Llaeth Seland Newydd. Cyrhaeddodd y rheilffordd ym 1986. Enwyd yr injan ar ôl Friedensreich Hundertwasser, noddwr y rheilffordd a phensaer y toiledi enwog yn y pentre.

Rhif 3659, Ruby
0-4-0 efo peiriant Cummins.
Adeiladwyd ym 1973 gan Baguley-Drewry yn Burton upon Trent.
Gweithiodd dros AFFCO ym Moerewa.
Prynwyd ar wefan TradeMe gan gefnogwraig ddi-enw y rheilffordd, ar amod bod y locomotif yn cael ei pheintio'n goch ac yn cael yr enw 'Ruby'.

Rhif 1137, Sweetie
Yn wreiddiol, injan stêm 0-6-2T; 0-6-0 erbyn hyn.
Adeiladwyd ym 1896 gan Gwmni Avonside yn Addington, Seland Newydd. Gweithiodd ar Reilffordd Seland Newydd hyd at 1944 cyn trosglwyddo i Gwmni AFFCO]]. Methodd ei foeler ym 1952, a newidiwyd ef yn locomotif diesel. Prynwyd ym 1994 gan y rheilffordd. Nid oes peiriant ynddo ar hyn o bryd.

Rhif 187, Timmy
0-4-0 efo peiriant Gardner 6L3.
Adeiladwyd gan A & G Price ym 1959. Cyrhaeddodd y rheilffordd yn 2012 o weithdy Otahuhu. Enwyd ar ôl ei berchennog, Tim Edney; mae ar fenthyg parhaol i'r rheilffordd.

Cyfeiriadau

Dolen allanol
Gwefan y rheilffordd

Bae'r Ynysoedd
Categori:Ynys y Gogledd