P. B. Abery

Ffotograffydd oedd Percy Benzie Abery neu P. B. Abery (1877–1948); ganwyd yn Sandgate, Folkestone, Swydd Caint), a symudodd y teulu i "Groe Villa", Stryd yr Eglwys, Llanfair-ym-Muallt ym 1898. Sefydlodd Abery fusnes ffotograffiaeth bychan yn Llanfair-ym-Muallt pan oedd ond yn 21 oed. Priododd Kat Wenman o Folkstone yn Eglwys y Santes Fair, Llanfair-ym-Muallt ym 1900, gan symud i "Holly House", y Stryd Fawr, ac ym 1911 fe symudodd i adeilad mwy, sef y West End Studio, lle'r arhosodd tan ei farwolaeth ym 1948.

Ar ei ddiwrnod cyntaf yn y dre, cyfarfu a George Ethelbert Sayce a oedd hefyd yn symud i'r dref, ac a ddaeth ymhen amser yn olygydd a pherchennog y Brecon and Radnor Express, a fu'n gyfrwng cyhoeddi nifer o'i ffotograffau.

Yn yr haf, byddai P. B. Abery yn gwneud ei fywoliaeth wrth dynnu lluniau'r bobl a fyddai’n ymweld â ffynhonnau'r dref. Byddai’r ffotograffau'n cael eu harddangos y tu allan i'r siop fore trannoeth, a byddai twr o bobl yn ymgynnull yno i chwilio am luniau ohonynt eu hunain. Roedd P. B. Abery, hefyd, yn gyfrannwr cyson ar faterion amaeth a chwaraeon i'r papurau newydd dyddiol cenedlaethol a'r papurau newydd wythnosol.

Roedd P. B. Abery yn hoff iawn o’r awyr agored, a byddai wrth ei fodd yn crwydro’r wlad yn tynnu lluniau o olygfeydd a bywyd gwledig Sir Frycheiniog, Sir Faesyfed a'r Gororau. Pan gychwynnodd y Birmingham Water Works ar waith adeiladu’r argaeau yng Nghwm Elan, fe'i penodwyd yn ffotograffydd swyddogol y cynllun. Ym mis Rhagfyr 1947, ychydig cyn ei farwolaeth, cynhaliwyd arddangosfa o luniau argaeau P. B. Abery yn y Birmingham Civic Centre.

Trosglwyddodd ei weddw gasgliad o ryw 2,000 o'i negyddion i Lyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth, sy'n cynnwys yn bennaf olygfeydd o'r Canolbarth a'r Gororau.

Casgliad Abery yn y Llyfrgell Genedlaethol

Llyfryddiaeth 
P. B. Abery, Photographs of Radnorshire, 2008

Dolenni allanol
Casgliad P. B. Abery, gwefan Llyfrgell Genedlaethol Cymru
Llyfr Ffoto Pasiant Llanfair ym Muallt, P. B. Abery
Ffotograffau P. B. Abery ar dudalen Flickr Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Categori:Genedigaethau 1877
Categori:Marwolaethau 1948
Categori:Ffotograffwyr yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Ffotograffwyr‏‎ yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Pobl o Gaint