Macroiaith

Safon ryngwladol dros godau ieithoedd yw ISO 639-3. Wrth ddiffinio codau rhai o'r ieithoedd, mae'n rhoi'r term macroiaith ar achosion sydd ar y ffin rhwng bod yn dafodieithioedd gwahanol dros ben ac yn ieithoedd cytras iawn (cotinwwm ieithyddol) ac ar amrywiadau llafar sydd wedi'u hystyried naill ai'n un iaith neu'n ieithoedd gwahanol oherwydd rhesymau ethnig neu wleidyddol yn hytrach na rhai ieithyddol.

Ceir 56 o ieithoedd yn ISO 639-2 a ystyrir yn facroieithoedd yn ISO 639-3. Defnyddir y categori "macroiaith" yn 16eg argraffiad Ethnologue hefyd.Lewis, M. Paul, gol. 2009. Ethnologue. Dallas: SIL International

Nid oedd gan rai o facroieithoedd ISO 639-2 ieithoedd unigol yn ISO 639-3, e.e ara (Arabeg). Roedd gan eraill fel nor (Norwyeg) ddwy ran unigol (nno Nynorsk, nob Bokmål) eisoes yn 639-2. Mae hyn yn golygu bod rhai ieithoedd (e.e. arb Arabeg Safonol) a ystyrid yn dafodieithoedd un iaith (ara) gan ISO 639-2 yn awr yn ieithoedd unigol mewn rhai cyd-destunau yn ISO 639-3. Dyma 639-3 yn ceisio trin amrywiadau sydd efallai'n ieithyddol wahanol i'w gilydd, ond y mae'u siaradwyr yn eu gweld yn ffurfiau ar yr un iaith, e.e. yn achosion deuglosia, e.e. Arabeg Cyffredinol (639-2)  ac Arabeg Safonol (639-3).

Mathau o facroieithoedd
elfen nad oes ganddi god ISO 639-2: 1 - hbs
elfennau â dwy god ISO 639-2: 4 - fas, msa, sqi, zho
elfennau heb godau ISO 639-1: 25
elfennau heb godau ISO 639-1: 30
 elfennau y mae gan eu hieithoedd unigol godau ISO 639-1: 2
nor - nn, nb
hbs - hr, bs, sr

Rhestr o facroieithoedd
Dim ond data swyddol oddi ar http://www.sil.org/iso639-3 sydd yn y rhestr hon.
 ISO 639-1 ISO 639-2 ISO 639-3 Nifer yr ieithoedd unigol Enw'r facroiaithak  aka  aka  2  Acanegar  ara  ara  30  Arabegay  aym  aym  2  Aimaregaz  aze  aze  2  Aserbaijaneg(-)  bal  bal  3  Balwtshi(-)  bik  bik  5  Bicol(-)  bua  bua  3  Bwriat(-)  chm  chm  2  Mari (Rwsia)cr  cre  cre  6  Cri(-)  del  del  2  Delaware(-)  den  den  2  Slavey (Athapasgaidd)(-)  din  din  5  Dinka(-)  doi  doi  2  Dogriet  est  est  2  Estonegfa  fas/per  fas  2  Persegff  ful  ful  9  Ffwla(-)  gba  gba  5  Gbaya (Gweriniaeth Canolbarth Affrica)(-)  gon  gon  2  Gondi(-)  grb  grb  5  Grebogn  grn  grn  5  Gwarani(-)  hai  hai  2  Chaida(-)+ Hysbysiad o Newid  ISO 639-2/RACod ISO639-1Cod ISO639-2EnwSaesnegEnwFfrangegDyddiadychwaneguneu newidCategori'rnewidNodiadau[-sh](dim)Serbo-Croatianserbo-croate2000-02-18DepTynnwyd y cod hwn yn ôl yn 2000 oherwydd bod codau gwahanol i bob iaith unigol (Serbeg, Croateg ac yn nes ymlaen Bosneg). Fe'i cyhoeddwyd mewn adolygiad o ISO 639-1 ond nid oedd wedi'i gynnwys yn ISO 639-2. Ystyrir yn facroiaith (term cyffredinol am grŵp o ieithoedd unigol â pherthynas agos) yn ISO 639-3. Ailddatganwyd ei fod wedi'i dynnu'n ôl gan Gydbwyllgor Ymgynghorol ISO 639 yn 2005.srsrp [scc]Serbianserbe2008-06-28CCCymerodd cod  ISO 639-2/T le cod ISO 639-2/Bhrhrv [scr]Croatiancroate2008-06-28CCCymerodd cod  ISO 639-2/T le cod ISO 639-2/B  (-)  hbs  3  Serbo-Croateg(-)  hmn  hmn  21  Hmongiu  iku  iku  2  Inuktitutik  ipk  ipk  2  Inupiaq(-)  jrb  jrb  5  Iddew-Arabegkr  kau  kau  3  Kanuri(-)  kok  kok  2  Konkanikv  kom  kom  2  Komikg  kon  kon  3  Kongo(-)  kpe  kpe  2  Kpelleku  kur  kur  3  Cyrdeg(-)  lah  lah  8  Lahnda(-)  man  man  7  Mandingomg  mlg  mlg  10  Malagasegmn  mon  mon  2  Mongolegms  msa/may  msa  36  Maleieg(-)  mwr  mwr  6  Marwarino  nor  nor  2  Norwyegoj  oji  oji  7  Ojibweom  orm  orm  4  Oromops  pus  pus  3  Pashtoqu  que  que  44  Cetshwa(-)  raj  raj  6  Rajasthani(-)  rom  rom  7  Romanisq  sqi/alb  sqi  4  Albanegsc  srd  srd  4  Sardegsw  swa  swa  2  Swahili language(-)  syr  syr  2  Syrieg(-)  tmh  tmh  4  Tamashekuz  uzb  uzb  2  Wsbecegyi  yid  yid  2  Iddew-Almaeneg(-)  zap  zap  58  Zapotecza  zha  zha  16  Zhuangzh  zho/chi  zho  13  Tsieineeg

Ystyrir yr iaith Dungan (dng) yn agosach at Fandarin, ond nid yw ar y rhestr hon yn ISO 639-3 oherwydd datblygiadau hanesyddol a diwylliannol gwahanol.

Er bod ISO 639 yn rhestru codau am Hen Tsieineeg (och) a Tsieineeg Canol Diweddar (ltc), nid ydynt o dan Tsieineeg ar restr ISO 639-3 gan fod y naill yn iaith hynafol a'r llall yn iaith hanesyddol.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
ISO 639-3 Macrolanguage Mappings 

Categori:Iaith
Categori:Ieithyddiaeth