Nathan Gill

Cyn-wleidydd o Gymru a anwyd yn Lloegr yw Nathan Lee Gill (ganwyd 6 Gorffennaf 1973). Roedd yn Aelod Senedd Ewrop (ASE) dros etholaeth Cymru (2014-2019) ar ran Plaid Brexit. Roedd yn aelod o UKIP hyd at 6 Rhagfyr 2018 ac roedd yn aelod annibynnol o Gynulliad Cenedlaethol Cymru rhwng Mai 2016 a Rhagfyr 2017.

Ym mis Medi 2025 plediodd Gill yn euog i wyth cyhuddiad o lwgrwobrwyo lle y talwyd ef i wneud datganiadau o blaid Rwsia yn Senedd Ewrop a'r cyfryngau. Ar 21 Tachwedd 2025 fe'i dedfrydwyd i ddeng mlynedd a hanner o garchar.

Bywyd cynnar ac addysg
Ganwyd Gill yn Lloegr a symudodd y teulu i Gymru yn gynnar yn y 1980au. Cafodd ei addysg yng Ngholeg Menai. Ar ôl graddio ymunodd â chwmni preifat y teulu yng ngogledd ddwyrain Lloegr.

 Gyrfa 
Yn Mawrth 2004 sefydlodd Gill Burgill Ltd a'i redeg gyda'i fam Elaine. Cofrestwyd y cwmni yn Llangefni ond roedd y rhan fwyaf o weithgarwch y cwmni yn Hull, gogledd-ddwyrain Lloegr. Roedd y cwmni yn darparu gwasanaeth gofal preswyl a chartref yn bennaf i Gyngor Dinas Hull. Roedd y cwmni yn cyflogi staff amrywiol, yn bennaf yn weithwyr o ddwyrain Ewrop a'r Pilipinas, ac yr oedd yn cwmni yn rhoi dewis iddynt gael lle i fyw am dâl (math o fynciau).

Methodd y cwmni ac fe'i rhoddwyd yn nwylo'r gweinyddwr gyda cholled o £116,000 ar ôl i'r prif fanciau HSBC alw fewn eu benthyciad.

 Gwleidyddiaeth 
Bu'n aelod o'r Blaid Geidwadol cyn iddo ymaelodi a UKIP yn 2005.

Yn Etholiad y Cynulliad, 2016 enillodd Gill sedd yn cynrychioli rhanbarth Gogledd Cymru. Ymgeisiodd am swydd arweinydd grŵp UKIP yn y Cynulliad ond fe'i gurwyd gan y cyn-AS Ceidwadol Neil Hamilton, gyda Gill yn disgrifio y digwyddiad yn "bizarre". Yn dilyn hyn gadawodd Gill grŵp UKIP yn y Cynulliad ac eistedd fel aelod annibynnol, gan haeru fod gormod o ffraeo mewnol yn y blaid. Arhosodd fel aelod o'r blaid a'r arweinydd yng Nghymru, hyd nes i Neil Hamilton gael ei wneud yn arweinydd yn Medi 2016.

Ar 27 Rhagfyr 2017, cyhoeddodd y byddai yn ymddiswyddo fel aelod o'r Cynulliad a byddai'r dewis nesaf ar rhestr UKIP, Mandy Jones, yn cymryd ei sedd. Gadawodd plaid UKIP yn Rhagfyr 2018.

Safodd Gill yng Nghaerffili yn etholiad cyffredinol 2019, a daeth yn bedwerydd gyda 11.2% o'r bleidlais.

Ar 26 Mawrth 2021, cyhoeddwyd Gill yn Arweinydd Cymru dros Reform UK. Roedd Gill yn ymgeisydd rhestr ranbarthol yn etholiad Senedd 2021 ar gyfer rhanbarth etholiadol Gogledd Cymru ond ni chafodd ei ethol. Gadawodd Reform UK yn fuan wedyn.

 Cysylltiadau Rwsia a dedfryd o lwgrwobrwyaeth 
Ym mis Mawrth 2023, datgelodd Nation.Cymru fod Gill wedi cael sawl cyfarfod gydag arweinwyr o blaid Rwsia yn yr Wcráin a Moldofa rhwng mis Mai a mis Tachwedd 2018. Trefnwyd y cyfarfodydd gan ddynion a gyhuddwyd o fod yn asiantau Kremlin. Ar ôl dychwelyd o'r teithiau hyn, daeth hefyd yn aelod o fwrdd 112 Ukraine a News One, asiantaethau newyddion a gafodd eu cau lawr gan lywodraeth Wcráin.

Ym mis Chwefror 2025, mynychodd Gill y llys i wynebu wyth cyhuddiad o lwgrwobrwyo ac un cyhuddiad o gynllwynio i gyflawni llwgrwobrwyo, yn dilyn ymchwiliad gan Reolaeth Gwrthderfysgaeth Heddlu Metropolitan i ddatganiadau a wnaeth yn senedd Ewrop ac i'r cyfryngau newyddion am Wcráin. I ddechrau, gwadodd y cyhuddiadau. Ymddangosodd yn yr Old Bailey ar 14 Mawrth 2025 lle nododd ei fargyfreithiwr amddiffyn Clare Ashcroft fod Gill yn bwriadu pledio'n ddieuog.

Ar 26 Medi 2025 plediodd Gill yn euog i bob un o'r wyth cyhuddiad o lwgrwobrwyo rhwng 6 Rhagfyr 2018 a 18 Gorffennaf 2019, ond gwadodd un cyhuddiad o gynllwynio i gyflawni lwgrwobrwyo. Clywodd y llys, ar o leiaf wyth achlysur, fod y gwleidydd o blaid y Kremlin Oleg Voloshyn wedi ei gyfarwyddo i gyhoeddi datganiadau penodol a fyddai'n "elwa Rwsia ynghylch digwyddiadau yn yr Wcráin" yn gyfnewid am daliad, yn Senedd Ewrop ac i ffynonellau newyddion o blaid Rwsia yn yr Wcráin. Roedd erlynwyr yn honni, rhwng 1 Ionawr 2018 ac 1 Chwefror 2020, fod Gill wedi gweithio gyda Voloshyn ac eraill mewn cynllun i gyflawni llwgrwobrwyo, gan dderbyn "symiau o arian parod" yn ystod y cyfnod hwnnw. Roedd y cyfanswm o arian a dderbyniodd tua £40,000.

Ar 21 Tachwedd 2025, cafodd Gill ei ddedfrydu i ddeng mlynedd a hanner yn y carchar am dderbyn llwgrwobrwyon gan Rwsia.

 Bywyd personol 
Mae'n byw yn Llangefni, Ynys Môn gyda'i wraig a'i bump o blant.

Cyfeiriadau

Categori:Aelodau Senedd Ewrop
Categori:Aelodau 8fed Senedd Ewrop
Categori:Gwleidyddion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Gwleidyddion yr 21ain ganrif o Loegr
Categori:Pobl fusnes o Loegr
Categori:Pobl fusnes o Gymru
Categori:Pobl addysgwyd yn Ysgol David Hughes
Categori:Pobl o Gymru o dras Seisnig