Tudwen

Santes Gymreig oedd Tudwen (bl. 5g). Yn ôl yr achau traddodiadol roedd hi'n un o blant niferus Brychan, brenin Teyrnas Brycheiniog.T. D. Breverton, The Book of Welsh Saints (Caerdydd, 2000). Ei gwylmabsant yw naill ai 21 neu 27 o Hydref.<ref>[http://www.archive.org/stream/livesofbritishsa04bariuoft#page/274/mode/2up Lives of the Saints;] adalwyd Rhagfyr 2017.</ref>

250px|bawd|dim|Ffenestri gwydr lliw yn Eglwys y Santes Tudwen, Llandudwen

Nawddsant
Ychydig a wyddom amdani ar wahân i'w lle yn yr achau fel un o ferched niferus Brychan a'r ffaith mai hi yw sefydlydd a nawddsant Eglwys y Santes Tudwen yn Llandudwen (cymuned Buan) yn Llŷn, Gwynedd.

Ffynnon
Roedd Ffynnon Dudwen'' mewn cae ger yr eglwys ond nid yw yno erbyn heddiw. Fe'i cysegrwyd i'r Santes Tudwen. Defnyddid dŵr y ffynnon i fedyddio plant y plwyf. Roedd yn enwedig o rinweddol at iachau epilepsi, crudcymalau, diffyg teimlad yn y corff, a llygaid blinedig. Cofnodir hefyd fod priodasau dirgel yn cael eu cysegru ger y ffynnon.Francis Jones, The Holy Wells of Wales (Caerdydd, 1954).

Cyfeiriadau

Categori:Buan
Categori:Merched y 5ed ganrif o Gymru
Categori:Pobl o Frycheiniog
Categori:Pobl o Lŷn
Categori:Seintiau o Gymru