Pwdre sêr

Sylwedd fel jeli a ymddengys yng nghefn gwlad yw pwdre sêr, pwdr sêr neu pwdredd sêr.Geiriadur yr Academi, [star jelly]. Gelwir hefyd yn chwyd/chwŷd awyr,Geiriadur Prifysgol Cymru, [chwŷd]. chwyd sêr, grifft sêr yn Ne Cymru,Geiriadur Prifysgol Cymru, [grifft]. cap glas yn y Gogledd, syrth awyr, tripa'r sêr yn y De Ddwyrain, llwtrach y sêr,Geiriadur Prifysgol Cymru, [llwtrach]. a godro'r sêr yn Nyfed.Geiriadur Prifysgol Cymru, [godro].  Fe'i elwir hefyd yn Tremella meteorica, term Lladinaidd ffug-fiolegol sy'n cyfeirio at y genws o ffwng Tremella a'r cred bod y sylwedd yn dod o'r gofod. Yn ôl llên gwerin, ymddangosa'r sylwedd yn sgil cawod o sêr gwib (awyrfeini).

Nid oes sicrwydd ynglŷn ag esboniad gwyddonol pwdre sêr. Yn ôl y naturiaethwr Cymreig Thomas Pennant, chwŷd anifeiliaid yw'r sylwedd. Yn ôl eraill, y syanobacteriwm Nostoc yw pwdre sêr.

Nostoc
bawd
Math o syanobacteria (blue-green alga). Fe gaiff hwn yr enw pwdre'r sêr gan rai, am ei fod yn ymddangos yn sydyn fel petai wedi disgyn o'r nen. Yr enw Saesneg arno yw mares’ eggs - maent yn edrych fel swigod crwn cyn iddynt fyrstio, fel sydd wedi digwydd yn y ddelwedd. Mae'r anifail/planhigyn yma yn gyffredin mewn pyllau dŵr, ac yn ymddangos ar wyneb y ddaear lle mae’n wlyb, yn aml yn tyfu ar y palmant, lle mae dŵr glaw yn llifo.Sion Roberts, Bwletin Llên Natur rhifyn 58 (Rhagfyr 2012 ar ôl cyfnod gwlyb)

 Cyfeiriadau 

Categori:Dirgelwch
Categori:Llên gwerin Cymru