Cwmwysg

Pentrefan yng nghymuned Llywel, Powys, Cymru, yw Cwmwysg.British Place Names; adalwyd 31 Rhagfyr 2021 Saif yn ardal Brycheiniog i'r gorllewin o bentref Trecastell.

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan  ac yn Senedd y DU gan .Gwefan Senedd y DU

Symudodd nifer o deuluoedd Mynydd Epynt i Gwmwysg ar ôl i'r Weinyddiaeth Ryfel eu gorfodi i adael eu cartrefi ond dioddefodd ddiboglogi yn y 1950au pan grëwyd Cronfa Ddŵr Wysg a phlannu coed conwydd estron dros rannau helaeth o flaenau'r cwm.

Ymhlith enwogion y fro mae'r arlunydd Aneurin Jones, sy'n enwog am ei luniau o geffylau a golygfeydd cefn gwlad megis arwerthiannau a threialon cŵn defaid.

Diwellir anghenion crefyddol y gymuned gan gapel Saron (Annibynwyr) a godwyd yn wreiddiol ym 1822 ac a ailadeiladwyd ym 1856, a chan gapel Tŷ Newydd ym mhentre Trecastell.

Cyfeiriadau

Categori:Llywel
Categori:Pentrefi Powys
Categori:Llefydd o fewn Etholaeth Aberhonddu, Maesyfed a Chwm Tawe (y DU)