Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015

Cynhaliwyd Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015 ar 7 Mai 2015 er mwyn ethol Aelod Seneddol ar gyfer pob un o'r 650 sedd yn Nhŷ'r Cyffredin y Deyrnas Unedig, sef prif siambr Senedd y Deyrnas Unedig. Roedd yr etholiad cyffredinol hwn ledled y Deyrnas Unedig.

Cofir am yr etholiad hwn yn bennaf am lwyddiant Blaid Cenedlaethol yr Alban yn cipio 56 o seddau, ac yn ail am leihad yn nifer Aelodau Seneddol y Blaid Lafur a'r Rhyddfrydwyr. Daliodd Plaid Cymru eu gafael yn y tair sedd (12.1% o'r bleidlais), ond ni welwyd ymchwydd fel a fu yn yr Alban.

Yn Ionawr 2015, cyhoeddodd y cwmni arolwg barn Panelbase ganlyniadau eu hymchwiliad gan ragweld Plaid Genedlaethol yr Alban (yr SNP) yn cynyddu nifer eu haelodau Seneddol o 6 i 35; erbyn Ebrill roedd y polau pinio yn amcangyfrif hyd at 50 o seddau.www.heraldscotland.com; adalwyd 18 Ionawr 2015Adroddiad yn y Guardian On-line; dyddiedig 23 Ebrill 2015; As expectations remained high of a hung Parliament with a contingent of as many as 50 SNP MPs after May 7, Ms Sturgeon was asked on BBC2’s Newsnight whether her party would be ready to prop up a Labour government if the party had fewer seats than the Conservatives. adalwyd 26 Ebrill 2015

"Etholiad yr Alban"
Cipiodd yr SNP 50% o'r bleidlais a 56 sedd - 50 yn fwy nag oedd ganddynt yn dilyn Etholiad 2010. Disodlwyd Jim Murphy, arweinydd Plaid Lafur yr Alban gan Kirsten Oswald, wedi 18 mlynedd fel Aelod Seneddol, yn ogystal â Douglas Alexander.Y Daily Record; pennawd - Election 2015: Jim Murphy loses grip on East Renfrewshire as Kirsten Oswald wins seat for SNP; adalwyd 8 Mai 2015

Ymateb Alex Salmond oedd "Scottish lion has roared".

Fis cyn yr etholiad, galwodd un o golofnwyr The Guardian, Jonathan Freeland, yr Etholiad Cyffredinol yn "Etholiad yr Alban", oherwydd yr holl amser a roddwyd i'r Alban gan y pleidiau yn ystod y misoedd a oedd yn arwain at yr etholiad.
Mae'n bosibl fod y cynnydd aruthrol hwn yn aelodaeth a thwf yr SNP yn ganlyniad i sawl ffactor: 
1. Poblogrwydd Nicola Sturgeon
2. Partneriaeth Llafur / Ceidwadwyr yn Refferendwm annibyniaeth i'r Alban, 2014, gydag aelodau Llafur o'r farn fod Llafur wedi bradychu sosialaeth drwy droi at y Ceidwadwyr
3. Adwaith i ymateb negyddol pleidiau Lloegr e.e. Piers Morgan yn The Sun yn ysgrifennu: "the world’s most dangerous woman that few outside Britain have ever heard of”." neu David Cameron yn trin a thrafod hawliau a phwerau Lloegr yn hytrach na'r Alban.Jonathan Freeland; The Guardian; Dydd Sadwrn 25 Ebrill 2015; tudalen 35.

Cerrig filltir yn arwain at yr etholiad
Roedd dylanwad Refferendwm annibyniaeth i'r Alban, 2014 yn fawr, yn bennaf oherwydd fod y polau piniwn yn rhagweld nifer helaeth o Aelodau Seneddol yr Plaid Genedlaethol yr Alban (yr 'SNP') yn cael eu hethol - fel adwaith i'r Refferendwm. Sylweddolwyd hefyd fod y frwydr rhwng y ddwy blaid fwyaf - Llafur a'r Ceidwadwyr - yn agos; golyga'r ddau beth yma y gall yr ASau SNP newydd, felly, ffurfio clymblaid gyda Llafur. Hyd yn oed 4 mis cyn yr etholiad daeth hi'n eglur yn y polau piniwn fod y nifer aelodau SNP am godi o 6 i fwy na 40.

Roedd ymateb y Ceidwadwyr i'r posibilrwydd hwn yn negyddol; dywedodd Cameron, ar 20 Mai, mai yn uffern y ffurfiwyd unrhyw glymblaid SNP-Llafur a rhagwelodd y perygl i'r Deyrnas Unedig o gael ASau SNP yr Alban yn rheoli gwledidyddiaeth Lloegr. Cafwyd sylwadau tebyg gan John Major ac eraill. Twt-twtian y fath bartneriaeth wnaeth y Blaid Lafur, ond ni chlowyd y drws yn glep.

Ar 9 Ebrill trodd sylwadau negyddol y Gweinidog Amddiffyn Michael Fallon yn ei wyneb, pan ymosododd ar Milliband; dywedodd fod Milliband wedi rhoi cyllell yng nghefn ei frawd ac y byddai'n rhoi cyllell arall yng nghefn y DU os cytuna gyda'r SNP i ddiddymu arfau niwclear Trident. Hyd yn oed gan rai aelodau Ceidwadol, sylweddolwyd fod sylwadau fel hyn yn gwneud mwy o ddrwg i'r blaid a'i llefarodd nag i'r gwrthrych-darged, a gwelwyd y Ceidwadwyr yn colli llawer o bleidleisiau yn y polau a ddilynodd hyn.

Ar 20 Ebrill cyhoeddwyd maniffesto'r SNP, a oedd yn cynnwys nifer o feysydd y tu allan i'r Alban, gan gynnwys diddymu Trident, canslo 'treth y stafell wely' lleihau ffioedd Lloegr o £9,000 i £6,000, codi 100,000 o dai newydd ym Mhrydain, diddymu gwaith 'oriau sero' a chodi lleiafswm cyflogau. Ar hyd y bedlan, mae'r SNP wedi siarad yn gryf o ran gwario yn hytrach na thoriadau ariannol. Roedd hyn yn ymgais i leddfu ofnau rhai Saeson a gwneud ei phlaid yn fwy derbyniol pe ffurfiwyd clymblaid.

Union wythnos cyn yr etholiad cyhoeddwyd canlyniadau pôl piniwn IPSOS Mori, rhagwelwyd y posibilrwydd y gallai'r SNP ennill pob sedd yn yr Alban: 54% o'r bleidlais.Gwefan news.stv.tv ; adalwyd 01 Mai 2015

{| class=infobox style="float:right; margin-left:1em"
|-
|Etholiad 2001 |-
|Etholiad 2005 
|-
|Etholiad 2010 |}

Dosbarthiad y pleidiau yn Nhy'r Cyffredin o 2015 ymlaen
Ar ôl i'r 650 canlyniad gael eu cyhoeddi, gwelwyd fod sefyllfa'r pleidiau fel a ganlyn:
PlaidArweinyddNifer y PleidleisiauSeddiCeidwadwyrDavid Cameron11,334,920 (36.9%) 330 (50.8%)LlafurEd Miliband 9,344,328 (30.4%) 232 (35.7%)UKIPNigel Farage 3,881,129 (12.6%) 1 (0.2%)Democratiaid RhyddfrydolNick Clegg 2,415,888 (7.9%) 8 (1.2%)Plaid Genedlaethol yr AlbanNicola Sturgeon 1,454,436 (4.7%) 56 (8.6%)Y Blaid WerddNatalie Bennett 1,154,562 (3.8%) 1 (0.2%)Unoliaethwyr DemocrataiddPeter Robinson 184,260 (0.6%) 8 (1.2%)Plaid CymruLeanne Wood 181,694(0.6%) 3 (0.5%)Sinn FéinGerry Adams 176,232 (0.6%) 4 (0.6%)Plaid Unoliaethol UlsterMike Nesbitt 114,935 (0.4%) 2 (0.3%)SDLPAlasdair McDonnell 99,809 (0.3%) 3 (0.5%)Eraill		N/A 349,487 (1.1%) 1 (0.2%)Y Llefarydd	John Bercow  1 (0.2%)

Dosbarthiad y pleidiau yn Nhy'r Cyffredin 2010-15

Dadleuon a ddarlledwyd
Dyma'r ail etholiad cyffredinol lle gwelwyd dadleuon ffurfiol wedi'u trefnu ar y teledu rhwng arweinyddion y prif bleidiau. Yn rhan o'r gyfres o ddadleuon, rhwng gwahanol bleidiau, ar 2 Ebrill, cafwyd dadl a oedd yn cynnwys 7 plaid gan gynnwys tair merch: Nicola Sturgeon (SNP), Natalie Bennett (Y Blaid Werdd) a Leanne Wood (Plais Cymru). Am ryw reswm ni wahoddwyd arweinwyr pleidiau Gogledd Iwerddon, ac mae'r DUP yn ystyried mynd i gyfraith oherwydd hyn. Yn gyffredinol, mae sawl beirniad / gwleidydd wedi awgrymu Nicola Sturgeon oedd y gorau o'r saith a bod y tair merch wedi trawsnewid gwleidyddiaeth gonfensiynol (tair-plaid) drwy'r darllediad.

Roedd y drydedd dadl, a gynhaliwyd ar 16 Ebrill yn cynnwys y "cystadleuwyr" i'r Llywodraeth h.y. heb Cameron a Clegg. Unwaith eto, y sylwadau mwyaf cyffredin oedd mai'r merched a enillodd y ddadl: Wood, Sturgeon a Bennette. Bydd dwy ddadl arall yn dilyn hyn: y naill rhwng Cameron a Miliband a'r llall rhwng Cameron, Miliband a Clegg ble bydd y gwleidyddion yn ateb cwestiynnau'n hytrach nag yn dadlau gyda'i gilydd.

bawd|canol|600px|Sgrinlun o drydariadau positif Twitter yn ystod y ddadl a gynhalwiyd 2 Ebrill 2015

Cymru

Trosolwg o'r canlyniadau yn ôl plaid
Ceir rhestr gyflawn o'r canlyniadau ar House of Commons Library General Elections Online. Daw'r canlynol o wefan y BBC:

+ PlaidSeddauPleidleisiau Cyfanswm  Enillwyd  CollwydNetCyfanswm%Newid (%)    Llafur1 25 1 2 −1552,47336.9 +0.6    Ceidwadwyr 11 3 0 +3407,81327.2 +1.1    UKIP0000204,33013.6 +11.2   Plaid Cymru 3  0 00181,70412.1 +0.8   Democratiaid Rhyddfrydol 1  0 2 −297,7836.5 −13.6    Y Blaid Werdd000038,3442.6 +2.1    Y Blaid Sosialaidd00003,4810.2 +0.2    TUSC00001,7800.1 +0.1    Eraill000010,3550.7 −0.5Total 40    1,498,063

1 Cyhwysir Llafur a’r Blaid Gydweithredol hefyd yn ffigurau'r Blaid Lafur.

Rhestr o'r ymgeiswyr llwyddiannus
Mae 40 Etholaeth Seneddol yng Nghymru. Rhestrir yr ymgeiswyr ar eu cyfer isod gyda'r ymgeiswyr llwyddiannus mewn lythrennau bras'''. Dynodir Aelodau Seneddol oedd yn ail-sefyll i gadw eu seddi gyda *. Yna, yn dilyn, gwelir rhestr o'r ASau a etholwyd yn 2015.

 Cod SYG  Etholaeth  Plaid Cymru  Llafur  Ceidwadwyr  Y Democratiaid Rhyddfrydol  W07000049  Aberafan Duncan Higgitt Stephen Kinnock Edward Yi He  Helen Ceri Clarke W07000058  Aberconwy  Dafydd Meurig  Mary Wimbury  Guto Bebb*   Victor Babu W07000043  Alun a Glannau Dyfrdwy   Jacqueline Hurst Mark Tami*  Laura Knightly  Tudor Jones  W07000057  Arfon  Hywel Williams*  Alun Pugh   Anwen Barry  Mohammed Shultan W07000072  Blaenau Gwent  Steffan Lewis  Nick Smith* Tracey West  Sam Rees W07000078  Bro Morgannwg  Ian Johnson  Chris Elmore  Alun Cairns*    W07000068  Brycheiniog a Sir Faesyfed  Freddy Greaves  Matthew Dorrance  Chris Davies  Roger Williams*  W07000076  Caerffili    Wayne David*     Aladdin Ayesh W07000050  Canol Caerdydd    Jo Stevens    Jenny Willott*  W07000069  Castell-nedd  Daniel Thomas  Christina Rees     Clare Bentley W07000064  Ceredigion  Mike Parker  Huw Thomas    Mark Williams*   W07000070  Cwm Cynon  Cerith Griffiths  Ann Clwyd      W07000080  De Caerdydd a Phenarth    Stephen Doughty*    Nigel Howells  W07000062  De Clwyd  Mabon ap Gwynfor  Susan Jones*   David Nicholls  Bruce Roberts W07000042  Delyn   Paul Rowlinson David Hanson*  Mark Isherwood   Tom Rippeth W07000061  Dwyfor Meirionnydd  Liz Saville  Mary Clarke     Steve Churchman W07000048  Dwyrain Abertawe    Carolyn Harris    Amina Jamal  W07000067  Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr  Jonathan Edwards*  Calum Higgins      W07000055  Dwyrain Casnewydd    Jessica Morden*    Paul Halliday   W07000060  Dyffryn Clwyd  Mair Rowlands    James Davies    W07000051  Gogledd Caerdydd    Mari Williams  Craig Williams    W07000047  Gorllewin Abertawe    Geraint Davies*    Chris Holley   W07000079  Gorllewin Caerdydd    Kevin Brennan*     Cadan ap Tomos W07000066  Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro    Delyth Evans  Simon Hart*   Selwyn Runnett W07000056  Gorllewin Casnewydd    Paul Flynn*    Ed Townsend   W07000059  Gorllewin Clwyd  Marc Jones  Gareth Thomas  David Jones*    W07000046  Gŵyr    Liz Evans  Byron Davies  Mike Sheehan W07000077  Islwyn    Christopher Evans*     Brendan D'Cruz W07000045  Llanelli  Vaughan Williams Nia Griffith*     Cen Phillips W07000063  Maldwyn      Glyn Davies*   Jane Dodds W07000071  Merthyr Tudful a Rhymni    Gerald Jones     Bob Griffin W07000054  Mynwy    Ruth Jones  David Davies*  Veronica German  W07000074  Ogwr    Chris Elmore     Gerald Francis W07000073  Pen-y-bont ar Ogwr    Madeleine Moon*     Anita Davies W07000075  Pontypridd  Osian Lewis  Owen Smith*    Mike Powell   W07000065  Preseli Penfro    Paul Miller  Stephen Crabb*    W07000052  Rhondda  Shelley Rees-Owen  Chris Bryant*     George Summers W07000053  Torfaen    Nick Thomas-Symonds     Alison Willott W07000044  Wrecsam  Carrie Harper  Ian Lucas*   Andrew Atkinson Rob Walsh W07000041  Ynys Môn  John Rowlands  Albert Owen*   Michelle Willis Mark Rosenthal

Rhestr o'r ASau a etholwyd yn Etholiad 2015
AS  Etholaeth  Plaid  Yn yr etholaeth ers  Aberconwy Y Blaid Geidwadol 2010  Gorllewin Caerdydd Y Blaid Lafur 2001  Rhondda Y Blaid Lafur 2001  Bro Morgannwg Y Blaid Geidwadol 2010  Cwm Cynon Y Blaid Lafur Is-etholiad 1984  Preseli Penfro Y Blaid Geidwadol 2005  Caerffili Y Blaid Lafur 2001  Gŵyr Y Blaid Geidwadol 2015  Brycheiniog a Sir Faesyfed Y Blaid Geidwadol 2015  Mynwy Y Blaid Geidwadol 2005  Gorllewin Abertawe Y Blaid Lafur 2010  Maldwyn Y Blaid Geidwadol 2010  Dyffryn Clwyd Y Blaid Geidwadol 2015  De Caerdydd a Phenarth Y Blaid Lafur Is-etholiad 2012  Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr Plaid Cymru 2010  Islwyn Y Blaid Lafur 2010  Gorllewin Casnewydd Y Blaid Lafur 1987  Aberafan Y Blaid Lafur 2015  Llanelli Y Blaid Lafur 2005  Castell-nedd Y Blaid Lafur 2015  Delyn Y Blaid Lafur 1992  Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro Y Blaid Geidwadol 2010  Merthyr Tudful a Rhymni Y Blaid Lafur 2015  Ogwr Y Blaid Lafur Is-etholiad 2002  Dwyrain Abertawe Y Blaid Lafur 2015  Gorllewin Clwyd Y Blaid Geidwadol 2005  De Clwyd Y Blaid Lafur 2010  Dwyfor Meirionnydd Plaid Cymru 2015  Wrecsam Y Blaid Lafur 2001  Pen-y-bont ar Ogwr Y Blaid Lafur 2005  Casnewydd Y Blaid Lafur 2005  Torfaen Y Blaid Lafur 2015  Ynys Môn Y Blaid Lafur 2001  Blaenau Gwent Y Blaid Lafur 2010  Pontypridd Y Blaid Lafur 2010  Canol Caerdydd Y Blaid Lafur 2015  Alun a Glannau Dyfrdwy Y Blaid Lafur 2001  Gogledd Caerdydd Y Blaid Geidwadol 2015  Arfon Plaid Cymru 2001  Ceredigion Y Democratiaid Rhyddfrydol 2005



Yr Alban


Oriel

Cyfeiriadau

Categori:2015 yn y Deyrnas Unedig
Categori:2015 yng Nghymru
Deyrnas Unedig 2015
2015