The Old Churches of Snowdonia

Llyfr am hen eglwysi Eryri yw The Old Churches of Snowdonia, a ysgrifennwyd ar y cyd gan Herbert Luck North a Henry Harold Hughes. Cyhoeddwyd yr argraffiad cyntaf gan gwmni Jarvis and Foster, Bangor, yn 1924. Cafwyd adargraffiad ffacsimili gan Gymdeithas Parc Cenedlaethol Eryri yn 1984.The Old Churches of Snowdonia (argraffiad 1984). Rhagymadrodd.

Cefndir
Roedd H. L. North a H. H. Hughes eisoes wedi cyhoeddi astudiaeth o hen fythynod Eryri yn 1908, sef The Old Cottages of Snowdonia. Pensaer oedd North, a ymsefydlodd yn Llanfairfechan. Yno daeth i adnabod y pensaer ac archaeolegydd Cymreig Harold H. Hughes. Ffrwyth eu cyfeillgarwch oedd y ddwy gyfrol hyn ar bensaernïaeth draddodiadol ardal Eryri, a ystyrir yn astudiaethau safonol hyd heddiw.

Cynnwys
Ceir rhagymadrodd cyffredinol ar ddechrau'r gyfrol sy'n trafod y cefndir hanesyddol a datblygiad pensaernïaeth yr eglwysi cynnar hyn, a sefydlwyd yng nghyfnod Teyrnas Gwynedd.

Ymdrinir yn fanwl â'r eglwysi canlynol:

Penmon ac Arllechwedd
Penmon ac Ynys Seiriol
Eglwys Tudno, Llandudno
Eglwys Aberconwy, Conwy
Eglwys Gyffin ger Conwy
Hen Eglwys Llangelynnin, ger Rowen
Eglwys y Santes Fair, Caerhun
Eglwys Llanbedr-y-cennin
Eglwysi Trefriw a Llanrhychwyn
Eglwys Betws-y-Coed
Eglwys Penmachno
Eglwys Dolwyddelan
Eglwys Capel Curig
Eglwys Llandegai
Eglwys Llanllechid
Eglwys Abergwyngregin
Eglwys Llanfairfechan
Eglwys Dwygyfylchi

Arfon a Beddgelert
Eglwys Gadeiriol Bangor
Eglwys Llangedol, Pentir
Eglwys Llanddeiniolen
Eglwys Llanfair-is-gaer, ger Caernarfon
Eglwys Llanfihangel yn Rug, ger Caernarfon
Eglwys Llanberis
Eglwys Beddgelert
Betws Garmon
Eglwys Llanbeblig, ger Caernarfon
Eglwys Llanfaglan
Eglwys Llanwnda
Eglwys Llandwrog
Eglwys Llanllyfni
Eglwys Clynnog Fawr
Eglwys Llanaelhaearn

Yn ogystal i'r hen eglwsi eu hunain, ceir manylion am hynafiaethau perthynol fel ffynhonnau sanctaidd a meini arysgrifiedig cynnar.

Manylion cyhoeddi
 The Old Churches of Snowdonia (Jarvis and Foster, Bangor, 1924). 
Adargraffiad ffacsimili gan Gymdeithas Parc Cenedlaethol Eryri, Capel Curig, 1984. Gyda rhagymadrodd ychwanegol, atodiadau a nodiadau ar ddiwedd y llyfr.

Cyfeiriadau

Categori:Eglwysi Conwy
Categori:Eglwysi Gwynedd
Categori:Eryri
Categori:Llyfrau am hanes Conwy
Categori:Llyfrau am hanes Gwynedd
Categori:Llyfrau Cymreig 1924