Tŵr Tatlin

Tŵr Tatlin, neu'r prosiect ar gyfer y Cofeb i'r Drydedd Rhyngwladol (1919–20),Honour, H. and Fleming, J. (2009) A World History of Art. 7th edn. London: Laurence King Publishing, p. 819. ISBN 9781856695848 oedd yn gynllun i godi tŵr anferth gan yr arlunydd a phensaer Rwsaidd Vladimir Tatlin, na chafodd erioed ei adeiladu Janson, H.W. (1995) History of Art. 5th edn. Revised and expanded by Anthony F. Janson. London: Thames & Hudson, p. 820. ISBN 0500237018. Bwriad Tatlin oedd i godi’r tŵr ym Mhetrograd (St. Petersburg yn awr) yn dilyn y Chwyldro Bolsieficaidd yn 1917, fel pencadlys i'r mudiad comiwnyddol y Comintern (y Drydedd Rhyngwladol).

Cynlluniau
Yn dilyn chwyldro Rwsia cynigiodd Vladimir Tatlin gynlluniau i adeiladu tŵr steil lluniadaeth (constructivist) i'w adeiladu o ddefnyddiau diwydiannol: haearn, gwydr a dur. Yn ei ddefnyddiau, siâp a'i ddefnydd, roedd i fod yn symbol blaenllaw o fodernedd ac yn llawer uwch na Thŵr Eiffel ym Paris. Prif ffurf y tŵr oedd dwbl droell oedd i godi hyd at 400 medr o uchder Ching, Francis D.K., et al. (2011). Global History of Architecture. 2nd edition. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, Inc., p. 716. oedd i gludo'r ymwelwyr gyda chymorth amryw o ddyfeisiadau mecanyddol. Y prif fframwaith oedd i gynnwys pedwar strwythur geometreg grog. Y bwriad oedd i'r strwythurau hyn troi ar wahanol raddfeydd o gyflymdra.

 Wrth droed y tŵr oedd ciwb, i fod yn lleoliad darlithoedd, cynadleddau a chyfarfodydd deddfwriaethol, ac i droi’n gylch cyfan mewn blwyddyn gron.
 Uwchben y ciwb oedd pyramid llai, i fod yn gartref i weithgaredd llywodraethol ac i droi yn gylch cyfan mewn mis.
 Uwchben eto oedd silindr llai eto, i fod y ganolfan wybodaeth yn darlledu newyddion a maniffestos trwy delegraff, radio ac uchelseinydd, ac oedd i droi unwaith y diwrnod.
 Ar ben y tŵr, oedd hemisffer (siâp hanner pêl) llai beth eto,  i fod ar gyfer offer radio.
 Roedd hefyd cynlluniau i osod sgrin enfawr awyr agored ar y silindr ar gyfer porsictio delweddau, roedd hefyd bwriad brosiectio delweddau ar draws y cymylau o ben y  tŵr.
bawd|Model Tŵr Tatlin o flaen Academi Frenhinol y Celfyddydau, Llundain.

Asesiadau
Hyd yn oed petai'r cyflenwad enfawr o ddur wedi bod ar gael yn Rwsia ar y pryd (roedd y wlad yn dioddef argyfwng economaidd, prinder adnoddau sylfaenol a helyntion gwleidyddol), mae amheuaeth ddifrifol a oedd yr adeilad yn ymarferol o gwbl.

Roedd y tŵr i fod i gynrychioli gobeithion y wlad  ac i herio'r Tŵr Eiffel i fod yn brif symbol y byd modern.Hughes, L. (2010). "Art—Russia" in W. H. McNeill, J. H. Bentley, D. Christian, R. C. Croizier, J. R. McNeill, H. Roupp, & J. P. Zinsser (Eds.), Berkshire Encyclopedia of World History (2nd ed., Vol. 1, pp. 259–267). Great Barrington, MA: Berkshire Publishing, p. 266.
Galwodd yr ysgrifennwr Sofietaidd Viktor Shklovsky yr adeilad yn "gynnyrch dur, gwydr a chwyldro "­ 

Modelau
Mae modelau Tŵr Tatlin yn yr Amgueddfa Gelf Fodern yn Stockholm, Sweden, yn Oriel Tretyakov, Moscfa, ac yn y Musée National d'Art Moderne yn y Centre Georges Pompidou, Paris. Cafodd model 1:42 ei adeiladu yn yr Academi Frenhinol y Celfyddydau yn Llundain, Tachwedd 2011.

Ffynonellau
 Art and Literature under the Bolsheviks: Volume One – The Crisis of Renewal Brandon Taylor, Pluto Press, London 1991
 Tatlin, edited by L.A. Zhadova, Thames and Hudson, London 1988
 Concepts of Modern Art, edited by Nikos Stangos, Thames and Hudson, London 1981
 Vladimir Tatlin and the Russian avant-garde, John Milner, Yale University Press, New Haven 1983
 Nikolai Punin. The Monument to the Third International , 1920

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Tatlin's Tower and the World  — Gwefan grŵp o alunwyr ar brosiect Tŵr Tatlin ar raddfa llawn.
 Tatlin's Tower – The Monument to the Third International Moscow Location  – model 3D o Dŵr Tatlin

Fideos
  – gan ddefnyddio graffics cyfrifiadurol, hen luniau a ffilm a lleoliadau ym Moscfa, mae'r ffilm yn dangos cyfraniad Tatlin i bensaernïaeth y byd a sut oedd y Tŵr i fod edrych ym Moscfa os oedd wedi ei adeiladu; gan Michael Craig; 3:37.
  – ffilm gan Lutz Becker; 3:40.
 Tatlin Tower Hometree in Parliament Square – Fideo o animeiddio 3D o Dŵr Tatlin posib yn Llundain ar Ddiwrnod Rhyngwladol y Gweithwyr, Sadwrn 1 Mai 2010; gan Tim Dalinian Jones; 1:20.

Categori:Hanes yr Undeb Sofietaidd
Categori:Pensaernïaeth Rwsia
Categori:St Petersburg
Tatlin