Gemau'r Gymanwlad 2014

Gemau'r Gymanwlad 2014 oedd yr ugeinfed tro i Gemau'r Gymanwlad gael eu cynnal. Glasgow, Yr Alban, oedd cartref y Gemau am y trydydd tro yn eu hanes gyda'r Gemau'n digwydd rhwng 23 Gorffennaf a 3 Awst. Cafwyd cyfarfod i ddewis y ddinas fyddai'n cynnal y Gemau yn ystod Cyfarfod Ffederasiwn Gemau'r Gymanwlad yn Colombo, Sri Lanca ym mis Tachwedd 2007 gyda Glasgow yn ennill y bleidlais gyda 47 pleidlais i 24 Abuja, Nigeria.

Diflanodd Saethyddiaeth a Tenis o'r rhestr chwaraeon gyda Triathlon yn dychwelyd am y tro cyntaf ers 2006 a Jiwdo am y tro cyntaf ers 2002.

Seremoni Agoriadol
Un o nodweddion fwyaf y seremoni agoriadol, ac un oedd ychydig yn heriol, oedd dewis y gân Freedom Come-All-Ye yn drefn. O gofio hanes Y Gymanwlad a rôl y frenhiniaeth ynddi, roedd perfformio cân weriniaethol a gwrth-imperialaidd a chenedlaetholgar Albanaidd gref, gan Hamish Henderson yn ddewis annisgwyl. Perfformiwyd y gân gan y soprano o Dde Affrica, Pumeza Matshikiza.https://www.heraldscotland.com/news/13171590.the-games-opens-a-ceremony-of-gallusness-with-a-powerful-charity-theme/ Dewisiwyd Matshikiza gan fod cyfeiriad at dreflan Nyanga yn y gân - treflan ddu a fu'n ymladd yn erbyn effeithiau apartheid.

Uchafbwyntiau'r Gemau
Llwyddodd Ciribati i gipio ei medal cyntaf erioed yn Ngemau'r Gymanwlad wrth i David Katoatau ennill medal aur yng nghategori 105 kg y Codi pwysau a casglodd Kirani James fedal aur cyntaf Grenada yn y 400m i ddynion ar y trac Athletau. Y nofiwr o Dde Affrica, Chad le Clos, gasglodd y nifer fwyaf o fedalau wrth iddo ennill dwy fedal aur, un arian a phedair efydd. Patricia Bezzoubenko o Ganada gafodd y nifer fwyaf o fedalau aur wrth iddi gipio pum medal aur ac un medal efydd yn y gystadleuaeth Gymnasteg rhythmig.

Daeth perfformiad gorau Cymru yn y gystadleuaeth Gymnasteg rhythmig hefyd wrth i Francesca Jones gipio un medal aur a phum medal arian yn ogystal â Gwobr David Dixon am y perfformiad a chyfraniad gorau gan unrhyw athletwr yn ystod y Gemau.

Chwaraeon

 20px Athletau
 20px Badminton
 Beicio
 20px Lôn
 20px Trac
 20px Mynydd
 20px Bocsio

 20px  Bowlio lawnt
  20px  Codi pwysau
 Dyfrol
 20px Nofio
 20px Nofio cydamseredig
 20px Plymio

 Gymnasteg
 20px Artistig
 20px Rhythmig
  20px Hoci
 20px Jiwdo
  20px Pêl-rwyd

 20px Reslo
 20px  Rygbi Saith-bob-ochr
 20px Saethu
 20px Sboncen
 20px Tenis bwrdd
 20px Triathlon

Timau yn cystadlu
Roedd 70 o'r 71 o wledydd yn y Gymanwlad yn Ngemau'r Gymanwlad 2014 gyda Gambia yn tynnu yn ôl o'r Gemau ac o'r Gymanwlad ym mis Hydref 2013

  Anguilla
  Antigwa a Barbiwda
  Awstralia
  Bahamas
  Bangladesh
  Barbados
 21px Belîs
  Bermiwda
  Botswana
  Brwnei Darussalam
  Camerŵn
  Canada  Cymru
  Cyprus
  De Affrica
  Dominica
  Fanwatw
  Ghana
  Gibraltar
  Gogledd Iwerddon
  Grenada
  Guernsey
  Gaiana
 21px Hong Cong  India
  Jamaica
  Jersey
  Cenia
  Ciribati
 21px Lesotho
  Lloegr
  Malawi
  Maleisia
  Maldives
  Malta
  Mawrisiws  Montserrat
 21px Mosambic
  Namibia
  Nawrw
  Nigeria
  Pacistan
  Papua Gini Newydd
  Rwanda
  Samoa
  Seland Newydd
  Seychelles
  Sierra Leone  Singapôr
  Sri Lanca
  St Helena

 21px Sant Lwsia
 21px St Vincent
  Sambia
 21px Gwlad Swasi
  Tansanïa
  Tonga
  Trinidad a Thobago
  Twfalw  Wganda
Ynysoedd Caiman
 21px Ynysoedd Cook
 21px Ynysoedd y Falklands
 21px Ynys Manaw
 21px Ynys Norfolk
  Ynysoedd Solomon
  Ynysoedd Turks a Caicos
 21px Ynysoedd Prydeinig y Wyryf
  Yr Alban

Medalau'r Cymry

Roed 233 aelod yn nhîm Cymru a gyda 36 medal, dyma oedd y perffromiad gorau erioed gan Gymru yn nhermau'r nifer o fedalau enillwyd.

MedalEnwCystadleuaethAur  Francesca Jones  Gymnasteg rhythmig  RhubanAur  Natalie Powell  Jiwdo  Merched 58 kgAur  Jazz Carlin  Nofio  800m Dull rhydd merchedAur  Georgia Davies  Nofio  50m Dull cefn merchedAur  Geraint Thomas  Beicio  Ras Lôn DynionArian  Francesca JonesLaura HalfordNikara Jenkins  Gymnasteg rhythmig  Amryddawn (tîm)Arian  Francesca Jones  Gymnasteg rhythmig  Amryddawn unigolArian  Elena Allen  Saethu  SgîtArian  Francesca Jones  Gymnasteg rhythmig  CylchArian  Francesca Jones  Gymnasteg rhythmig  PastynauArian  Francesca Jones  Gymnasteg rhythmig  PêlArian  Georgia Davies  Nofio  100m Dull cefnArian  Elinor Barker  Beicio  Ras pwyntiau 25 km Arian  Aled Davies  Athletau  Disgen F42/44Arian  Sally Peake  Athletau  Naid bolyn merchedArian  Jazz Carlin  Nofio  200m Dull rhydd merchedEfydd  Laura Halford  Gymnasteg rhythmig  Amryddawn unigolEfydd  Calum Jarvis  Nofio  200m Dull rhyddEfydd  Matt EllisIeuan Williams  Beicio  Ras tandem yn erbyn y clocEfydd  Laura Halford  Gymnasteg rhythmig  PêlEfydd  Elinor Barker  Beicio  Ras "scratch"Efydd  Michaela Breeze  Codi Pwysau  Merched 58 kgEfydd  Jack Thomas  Nofio  200m Dull rhydd S14Efydd  Mark Shaw  Jiwdo  100 kg DynionEfydd  Paul TaylorJonathan TomlinsonMark Wyatt  Bowlio lawnt  TriawdEfydd  Rhys Jones  Athletau  100m dynion T37Efydd  Craig Pilling  Reslo  Rhydd 57 kgEfydd  Lizzie BeddoeGeorgina HockenhullJessica HoggAngel RomaeoRaer Theaker  Gymnasteg  Amryddawn (tîm)Efydd  Daniel Jervis  Nofio  1500m Dull rhydd Efydd  Geraint Thomas  Beicio  Treial amser dynionEfydd  Sean McGoldrick  Bocsio  Pwysau bantamEfydd  Nathan Thorley  Bocsio  Pwysau trwm ysgafnEfydd  Georgina Hockenhull  Gymnasteg  TrawstEfydd  Ashley Williams  Bocsio  Pwysau pryf ysgafnEfydd  Joseph Cordina  Bocsio  Pwysau ysgafn

Cyfeiriadau

Gweler hefyd
 Cymru yng Ngemau'r Gymanwlad 2014

Dolenni allanol
  Gwefan swyddogol Gemau'r Gymanwlad 
  Cyngor Gemau Gymanwlad Cymru

2014
Categori:2014
Categori:Chwaraeon yn yr Alban
Categori:Glasgow