Cyfraith hawlfraint yr Unol Daleithiau

Mae Cyfraith hawlfraint yr Unol Daleithiau yn ymgais i hybu'r celfyddydau a diwylliant y wlad drwy wobrwyo awduron ac artistiaid gydag hawliau detholedig.

Mae cyfreithiau hawlfraint Ffederal yn caniatáu hawliau detholedig i awduron ac artistiaid i wneud a gwerthu copiau o'u gwaith yn ogystal â'r hawl i addasu'r gwaith hwnnw a'r hawl i berfformio neu arddangos eu gwaith yn gyhoeddus. Mae'r hawliau hyn i gyd yn ddarostyngedig i gyfnod penodol o amser, sydd fel arfer yn dod i ben ar ôl 70 mlynedd ar ôl marwolaeth yr awdur neu'r artist.

Mae deddf hawlfraint U.D.A. yn cael ei reoli a'i ddiffinio gan Ddeddf Hawlfaraint  1976. Mae'r  cyfansoddiad yn caniatáu i'r Gyngres y pwerau i greu deddfau sy'n ymweneud a hawlfraint. Mae ganddi'r pwer i:

Mae Swyddfa Hawlfraint Unol Daleithiau'r America yn gyfrifol am gofrestru perchnogaeth hawlfraint, cofnodi trosglwyddiad hawlfraint a materion eraill.

Pwrpas hawlfraint
Pwrpas hwalfraint yw "hyrwyddo datblygiad gwyddoniaeth a'r celfyddydau, drwy sicrhau am gyfnod i Awduron a Dyfeiswyr hawliau detholedig i'w hysgrifen a'u darganfyddiadau."US Constitution, Article 1 section 8 Mae deddfau hawlfraint cyfredol wedi ehangu'r maes hwn i gynnwys ysbrydoli creu gweithiau celf, llenyddiaeth, pensaeriaeth, cerddoriaeth a gweithiau eraill. Yn hanesyddol, nid yw'r U.D.A. erioed wedi cydnabod yr hawl absoliwt gan awduron i atal eraill rhag copio neu ecsploitio eu gwaith. Gwelwyd hefyd newid yn niffiniadau a dehongliadau amrywiol lysoedd ers y 1970au.

 Y math o waith sy'n ddarostyngedig i ddeddfau hawlfraint 
Mae cyfraith hawlfraint Unol Daleithiau America'n amddiffyn "original works of authorship,"Gwefan ww.law.cornell.edu; adalwyd 01/07/2014 gan gynnwys gwaith llenyddol, cerddorol, dramatig, a gweithiau deallusol eraill. Mae'r amddiffynfa hwn yn berthnasol i weithiau sydd wedi'u cyhoeddi a gweithiau sydd ddim wedi'u cyhoeddi.

Mae deddfau hawlfaraint yr U.D.A. yn cynnwys y canlynol: 
 Llenyddol
 Cerddorol
 Dramatig
 Pantomeim a choreograffi
 Darluniadol, graffeg a cherfluniau 
 Gweithiau clyweled
 Ffeiliau sain
 Gweithiau deilladol (Derivative works)
 Ailbobiad neu grynhoad (Compilations)
 Gweithiau pensaernïol

Cyfeiriadau


Hawlfraint
Unol Daleithiau