Rheilffordd y Friog

Mae Rheilffordd y Friog yn mynd o bentref Fairbourne ar hyd penrhyn i aber Afon Mawddach, lle mae fferi i Abermaw i gerddwyr.Gwefan Parc Genedlaethol Eryri

Hanes
Adeiladwyd tramffordd i hwyluso adeiladu pentref Fairbourne, a daeth y dramffordd yn Rheilffordd y Friog, yn mynd o Fairbourne i aber Afon Mawddach ym 1895. Lled y traciau oedd 2 droedfedd. Cyllidodd y lein wreiddiol gan Arthur MacDougall, perchennog y cwmni blawd.

Prynwyd y rheilffordd gan Narrow Gauge Railways Limited, cwmni Bassett Lowke, ym 1916Gwefan Miniature Railway World a newidiwyd lled y traciau i 15 er mwyn defnyddio locomotifau a cherbydau Bassett Lowke; roedd y fath reilffyrdd yn boblogaidd, ac mae rhai wedi goroesi hyd at heddiw.

Llogwyd y reilffordd i ddynion y fferi dros yr afon i Abermaw am sbel, ac ar un adeg, defnyddiwyd cyfuniad o drac 15 a 18 modfedd er mwyn defnyddio locomotif 18 modfedd. Caewyd y lein 1940.

Achubwyd y rheilffordd gan grŵp o ddynion busnes o Birmingham ym 1946, ac ailagorwyd y lein ym 1947. Perchennog y rheilffordd oedd John Wilkins. Fynnodd y rheilffordd yn y 60au a 70au cynnar, ond roedd yno ostwng mewn niferoedd o deithwyr trwy weddill y 70au ac 80au.

Prynwyd y rheilffordd gan deulu Ellerton ym 1984, a newidiwyd lled y traciau i deuddeg modfedd a chwarter. Daeth 4 locomotif newydd, dau ohonynt o Reilffordd Réseau Guerlédan yn Llydaw . Maent i gyd yn gopïau hanner maint o locomotifau cledrau cul eraill, sef Yeo, Sherpa, Beddgelert a Russell. Gadawodd y locomotifau 15 modfedd i gyd, heblaw am Sylvia, sydd wedi cael ei ailadeiladu i fod yn addas i'r trac newydd.

Prynwyd y rheilffordd ym mis Ebrill 1995 gan yr athro Tony Morrison a'i wraig a'r meddyg Dr Melton a'i wraig, sydd wedi buddsodi'n drwm yn y rheilffordd a Chanolfan Rowen er mwyn eu gwarchod nhw. Cymerodd y rheilffordd statws elusennol yn Chwefror 2009.

Locomotifau Stêm

 Rhif ac enw Disgrifiad Hanes a statws presennol Lifrai LlunSherpa0-4-0ST Dosbarth B Rheilffordd Darjeeling a Himalaya hanner maint.Cynlluniwyd gan Neil Simkins. Adeiladwyd 1978 ar gyfer Rheilffordd Réseau Guerlédan. Enw gwreiddiol: France. 240pxSherpa, wrth groesi Croesfan Gornel PenrhynYeo2-6-2T. Copi hanner maint locomotif Rheilffordd Lynton a BarnstapleCynlluniwyd ac adeiladwyd gan David Curwen ym 1978 ar gyfer Rheilffordd Réseau Guerlédan. Enw gwreiddiol: Jubilee. 240pxYeo wrth ymyl Bocs Signalau Gorsaf Fferi AbermawBeddgelertCopi hanner maint locomotif Rheilffordd Cludrau Cul Gogledd Cymru.Cynlluniwyd ac adeiladwyd gan David Curzon ym 1979/80. Enw gwreiddiol: David Curwen. Yn arddangosfa a derbynfa Gorsaf reilffordd Fairbourne.240pxBeddgelert wrth orsaf Fferi AbermawRussell2-6-4T Copi locomotif Rheilffordd Eryri.Adeiladwyd gan Milner Engineering fel copi locomotif [[cwmni Kitson Rheilffordd Leek a Manifold; ailadeiladwyd ym 1985 i fod yn copi'r locomotif Rheilffordd Eryri. GweithredolCoch240pxRussell a'i drên wrth orsaf Fferi Abermaw
Tudalen locomotifau ar wefan y rheilffordd

Locomotifau diesel
 Rhif ac enw Disgrifiad Hanes a statws presennol Lifrai LlunGwrilDosbarth DH25 Jenbach, adeiladwyd ym 1994 gan Gwmni Hunslet.240pxGwril wrth orsaf FairbourneLilian WalterAdeiladwyd gan Guest Engineering ym 1961, efo enw gwreiddiol Silvia.Ailadeiladwyd yn Fairbourne ym 1985 i ymddangos yn locomotif Americanaidd. Addaswyd ar gyfer traciau lled deuddeg modfedd a hanner ym 1986. Yn cael ei atgyfodi, efo enw Tony er cof yr Athro Tony Anderson.240pxLilian Walter cyn i'r injan gael ei ailadeiladu yn y 2000au

thumbtime=119|bawd|Taith ar y rheilffordd

Cyfeiriadau

Dolen allanol
 Gwefan y Rheilffordd

Categori:Abermaw
Categori:Arthog
Friog