Asurfaen

Glain purlas yw asurfaen neu Lapis lazuli a werthfawrogir ers dyddiau'r Henfyd am ei liw arddwys neu lachar.http://geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?asurfaen, Geiriadur Prifysgol Cymru: "asurfaen" Erbyn diwedd yr Oesoedd Canol, fe'i mewnforid i Ewrop.

Fe'i mwyngloddir ers y 7g yng ngogledd-ddwyrain Affganistan ac mae'r fan honno'n dal i fod yn ffynhonnell bwysig o asurfaen. Daw cryn dipyn, hefyd, o fwyngloddiau i'r gorllewin o Lyn Baikal yn Ffederasiwn Rwsia a mynyddoedd yr Andes yn Tsile. Mwyngloddir rhywfaint ohono hefyd yn yr Eidal, Mongolia, Unol Daleithiau America a Chanada.http://www.gemstone.org/index.php?option=com_content&view=article&id=117:sapphire&catid=1:gem-by-gem&Itemid=14 . Adalwyd 28/07/14

Cyfansoddiad
Pif gyfansoddyn mwynol asurfaen yw laswrit (lazurite)http://www.mindat.org/min-2330.html. Adalwyd 28/07/14 (25%-40%) a ddiffinir gyda'r fformiwla cemegol (Na,Ca)8[(S,Cl,SO4,OH)2|(Al6Si6O24)].

Hanes
Mae asurfaen wedi'i fwyngloddio yn Affganistan a'i allforio oddi yno i wledydd Môr y Canoldir a De Asia ers yr oes Neolithig.Moorey, Peter Roger (1999). Ancient mesopotamian materials and industries: the archaeological evidence. Eisenbrauns. tud. 86–87. ISBN 978-1-57506-042-2. Cyflwynwyd asurfaen i'r Aifft hynafol o Fôr y Canoldir, a daeth yn rhan boblogaidd, maes o law, o addurniadau a gemwaith megis sgarabau. Crybwyllir asurfaen sawl gwaith yn y gerdd Fesopotamaidd Epig Gilgamesh, sef un o weithiau llenyddol hynaf y byd.

Ceir cyfeiriadau lu i saffir yn yr Hen Destament, ond mae ysgolheigion yn gytûn y cyfeirir at asurfaen pan sonnir am saffir am nad oeddent yn hysbys i'r Ymerodraeth Rufeinig bryd hynny.Pearlie Braswell-Tripp (2013), Real Diamonds and Precious Stones of the Bible (ISBN 978-1-4797-9644-1)

Cyfeiriadau

Categori:Gleiniau