Burgess Meredith

Actor, cyfarwyddwr, sgriptiwr, a chynhyrchydd o'r Unol Daleithiau oedd Oliver Burgess Meredith (16 Tachwedd 1907 – 9 Medi 1997).

Cafodd ei eni yn Cleveland, Ohio. Cychwynnodd ei yrfa fel actor ym 1929 pan ddaeth yn brentis di-dâl gyda Chwmni Sefydlog Dinesig Eva Le Gallienne yn Ninas Efrog Newydd. Ymddangosodd yn gyntaf ar Broadway ym 1933, sefydlodd y New Stage Society ym 1937, ac ym 1938 daeth yn is-lywydd yr undeb Actors' Equity. Roedd Meredith yn gapten yng Nghorfflu Awyr Byddin yr Unol Daleithiau yn ystod yr Ail Ryfel Byd.

Cafodd glod am ei ran gyntaf wedi'r rhyfel, gan chwarae gohebydd rhyfel yn y ffilm The Story of GI Joe (1945). Yn y 1950au cafodd ei yrfa ei heffeithio gan McCarthyaeth yn Hollywood. Daeth yn ôl i ffilmiau yn y 1960au gan ymddangos mewn nifer o ffilmiau'r cyfarwyddwr Otto Preminger. Ym 1975 chwaraeodd Joseph Welch yn y ffilm Tail Gunner Joe, oedd yn dramateiddio helynt McCarthyaeth.

Ymhlith y ddramâu a gyfarwyddodd Meredith oedd Joyce's Ulysses in Nighttown (1958), gyda Zero Mostel yn rhan Leopold Bloom, A Thurber Carnival (1960), a Blues For Mr Charlie gan James Baldwin (1964). Ymhlith ei rannau enwog ar y sgrin fawr mae Of Mice and Men (1939), Advise & Consent (1962), The Day of the Locust (1975), Rocky (1976), a Grumpy Old Men (1993). Ar deledu, chwaraeodd y Penguin yn y gyfres Batman ac ymddangosodd mewn pedwar pennod o The Twilight Zone, gan gynnwys un o'r penodau enwocaf, "Time Enough at Last". Cyfarwyddodd y ffilm The Man on the Eiffel Tower ym 1949.

Cyhoeddodd ei hunangofiant, So Far, So Good, ym 1994. Yn y llyfr hwnnw, datgelodd ei fod yn dioddef o seiclothymia, sef ffurf ar anhwylder deubegwn. Bu farw yn 89 oed yn ei gartref ym Malibu, Califfornia, wedi iddo ddioddef o glefyd Alzheimer a melanoma.

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 


  Burgess Meredith ar wefan TCM

Categori:Actorion ffilm o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr o'r Unol Daleithiau
Categori:Cyfarwyddwyr ffilm o'r Unol Daleithiau
Categori:Cyfarwyddwyr theatr o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1907
Categori:Marwolaethau 1997
Categori:Pobl fu farw o ganser y croen
Categori:Pobl fu farw o glefyd Alzheimer
Categori:Pobl gydag anhwylder deubegwn
Categori:Pobl o Cleveland, Ohio
Categori:Swyddogion Byddin yr Unol Daleithiau