Y Saith Pechod Marwol

Am y llyfr gan Mihangel Morgan ewch i Saith Pechod Marwol (llyfr).
bawd|Hieronymus Bosch Y Saith Pechod Marwol
Mae rhai o ddilynwyr Cristnogaeth yn honni bod rhai pechodau’n bod sydd yn achosi pob un arall. Cyfeirir at y pechodau hyn fel y Saith Pechod Marwol. Y rhestr safonol o’r saith yw chwant, glythineb, trachwant, diogi, llid, cenfigen a balchder. Mae yna hefyd restr weithredoedd da sydd yn trechu’r saith pechod sef Y Saith Rhinwedd

Rhagflaenwyr Beiblaidd
Nid yw’r saith pechod marwol yn eu ffurf bresennol yn cael eu crybwyll yn y Beibl. Ond mae yna adnodau Beiblaidd sydd yn cael eu crybwyll fel rhagflaenwyr Beiblaidd i’r pechodau ac fel cyfiawnhad Beiblaidd dros eu hosgo. Er enghraifft yn Llyfr y Diarhebion 6:16-19 mae’r Brenin Solomon (awdur tybiedig y llyfr) yn ddweud Chwe pheth sy'n gas gan yr ARGLWYDD, saith peth sy'n ffiaidd ganddo:  llygaid balch, tafod ffals, dwylo'n tywallt gwaed dieuog, calon yn cynllunio oferedd, traed yn prysuro i wneud drwg, gau dyst yn dweud celwydd, ac un sy'n codi cynnen rhwng perthnasau.Beibl Cymraeg Newydd Cymdeithas y Beibl 2004 isbn:9780564031078

Tarddiad y saith pechod cydnabyddedig
Mae'r cysyniad modern o'r saith pechod marwol yn gysylltiedig â gwaith y mynach o’r 4g Evagrius Ponticus, sydd yn eu rhestru yn yr iaith Roeg fel y ganlyn:Evagrio Pontico, Gli Otto Spiriti Malvagi, trans., Felice Comello, Pratiche Editrice, Parma, 1990, p.11-12.
  Γαστριμαργία (gastrimargia) glythineb
  Πορνεία (oedd porneia) rhyw, godineb
  Φιλαργυρία (philargyria) trachwant
  Ὑπερηφανία (hyperēphania) balchder - Weithiau yn cael ei alw’n hunan-oramcangyfrif 
  Λύπη (Lype) tristwch - yn y Philokalia, mae'r term hwn yn cael ei alw’n tristwch oherwydd cenfigen am lwyddiant eraill
  Ὀργή (orgē) ddigofaint
  Κενοδοξία (kenodoxia) brolio
  Ἀκηδία (akēdia) acedia - yn y Philokalia, mae'r term hwn yn cael ei alw’n digalondid

Cawsant eu cyfieithu i Ladin y Gorllewin Cristnogol; yn bennaf trwy waith John Cassian. Trwy hynny daethant yn rhan o'r pietas ysbrydol neu ddefosiynau CatholigRemedies for the Eight Principal Faults.
  Gula (glythineb)
  Luxuria / Fornicatio (chwant, godineb)
  Avaritia (trachwant)
  Superbia (balchder)
  Tristitia (tristwch / anobaith)
  Ira (llid)
  Vanagloria (ymffrost)
  Acedia (diogi)

Yn y flwyddyn 590 OC diwygiwyd y rhestr gan y Pab Grigor I i ffurfio’r rhestr safonol o bechodau yn yr Eglwys Gatholig.

Y Pechodau
Yn ei gyfres Y Comedi Dwyfol ("Inferno," "Purgatorio" a "Paradiso"), mae Dante Alighieri yn rhestru’r pechodau yn y drefn isod - o’r lleiaf i’r mwyaf difrifol. Dyma’r drefn arferol o restru’r pechodau bellach Charles Allen Dinsmore, The Teachings of Dante, Ayer Publishing, 1970, p. 38, ISBN 0-8369-5521-8.]

Chwant
Awydd rhywiol Anghyfreithlon, megis dymuno rhyw gyda pherson y tu allan i briodas. (Diffiniad Dante yw cariad gormodol at bobl eraill, sydd yn lleihau'r cariad gall unigolyn rhoi i eraill ac at Dduw).

Glythineb
Gwastraffu bwyd. Naill ai drwy fwyta gormod o fwyd, diod neu gyffuriau, camreolaeth ar fwyd ar gyfer ei bleser neu ei blas, neu beidio â rhoi bwyd i'r anghenus

Trachwant
Cybydd-dod neu ddymuno bod yn eiddo i’r hyn sydd mwy nag sydd ei angen ar yr unigolyn neu sy’n fwy na ellir ei ddefnyddio. Mae trachwant yn cynnwys gormodedd gariad at arian a  phŵer.

Diogi
Mae diogi yn gwastraffu’r amser y mae Duw wedi rhoi inni am gyfnod ein bywydau. Mae diogi yn cael ei gasáu oherwydd:
Rhaid i bobl eraill gweithio'n galetach
 Mae’n creu oedi ar yr hyn y mae Duw yn dymuno i berson gwneud neu yn ei rwystro rhag ei wneud o gwbl

Llid
Ddicter, casineb. Teimladau o gasineb, dial neu ddyheadau cosbol y tu allan i gyfiawnder

Cenfigen
Casáu pobl eraill am hyn sydd ganddynt. Mae Dante yn dweud bod cenfigen yn gariad at les ni’n hunain wedi ei wyrdroi er mwyn amddifadu dynion eraill o’u lles hwy

Balchder
Yr awydd i fod yn ddeniadol, neu i gael ein cyfrif yn bwysig gan eraill a chael gormod o gariad at ein hunain. Mae ein hunan bwysigrwydd a’n cariad at ein hunain yn tynnu oddi wrth y cariad a’r pwysigrwydd dylid rhoi i Dduw.

Gweler hefyd
Pwyll y Pader

Cyfeiriadau

Categori:Diwinyddiaeth Gatholig
Categori:Geirfa Cristnogaeth