Absalom Roberts

Bardd o Gymru oedd Absalom Roberts (tua 1780 – 1864), sy'n adnabyddus yn bennaf fel awdur casgliad argraffiedig cynnar o'r Hen Benillion ac am y gerdd "Trawsfynydd".

Bywgraffiad
Ganed Absalom Roberts ym mhlwyf Trefriw yn Sir Gaernarfon (yn Sir Conwy rwan) tua'r flwyddyn 1780. Ychydig a wyddom am fanylion ei fywyd personol. Crydd oedd Absalom wrth ei alwedigaeth. Fel nifer o grefftwyr gwledig eraill yn y cyfnod hwnnw, crwydrai o gwmpas gogledd Cymru yn dilyn ei grefft. Dychwelodd i fyw yn Nyffryn Conwy ar ddiwedd ei oes gan ymsefydlu'n gyntaf ym mhlwyf Eglwys-bach ac wedyn yn Llanrwst lle bu farw yn 1864.Bedwyr Lewis Jones (gol.), Blodeugerdd o'r Bedwaredd Ganrif ar Bymtheg (Aberystwyth, 1965). Nodiadau.Meic Stephens (gol.), Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru (Gwasg Prifysgol Cymru).

Bardd a chasglwr
Roedd Absalom yn gasglwr brwd o hen benillion Cymraeg a byddai'n eu lloffio ar hyd ei oes. Enillodd wobr am y casgliad gorau o hen benillion yn Eisteddfod Dinbych 1828. Yn 1845 cyhoeddwyd y casgliad yn y llyfr Lloches Mwyneidd-dra, sy'n cynnwys carolau Cymraeg ac englynion yn ogystal; ceir rhai o gerddi Absalom ei hun yn eu plith, yn cynnwys y gerdd "Trawsfynydd". Mae arddull yr hen benillion a'r penillion telyn yn drwm ar y gerdd hon a cherddi eraill ganddo.

Gweler hefyd
Hen Benillion
Rhestr awduron Cymraeg (1600–heddiw)

Llyfryddiaeth
John Jones, Lloches Mwyneidd-dra (Llanrwst, 1845)

Cyhoeddwyd y gerdd "Trawsfynydd" mewn sawl blodeugerdd Gymraeg yn cynnwys:
Y Flodeugerdd Gymraeg, gol. W. J. Gruffydd (1931)
Blodeugerdd o'r Bedwaredd Ganrif ar Bymtheg, gol. Bedwyr Lewis Jones (Aberystwyth, 1965)
Blodeugerdd Rhydychen o Farddoniaeth Gymraeg, gol. Thomas Parry (Gwasg Prifysgol Rhydychen, 1962)

Cyfeiriadau

Categori:Beirdd o Gymru
Categori:Genedigaethau 1780
Categori:Hynafiaethwyr o Gymru
Categori:Llenorion y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1864
Categori:Pobl o Lanrwst
Categori:Pobl o Drefriw