When was Wales?

When Was Wales? yw llyfr a gyhoeddwyd yn 1985 ar hanes Cymru gan yr Athro Gwyn A. Williams, hanesydd ac ymgyrchydd gwleidyddol Cymreig.

Cyhoeddwyd argraffiad newydd gan Penguin yn 2009. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.Gwefan Gwales; adalwyd 28 Mehefin, 2013

 Ynghylch 
Disgrifir y llyfr fel ei waith mwyaf dylanwadol o bosib. Mae Williams yn awgrymu yn y llyfr fod y genedl Gymreig wedi’i llunio gan gyfres o wrthdaro, holltau a rhwygiadau.

Dyfyniad cofiadwy o’r llyfr yw cenedl sydd wedi “goroesi mewn argyfwng”. Mae’r llyfr yn awgrymu bod Cymru wedi datblygu rhyw fath o amnesia torfol, “Hanner-atgofion, chwedlau … mae ffantasi yn rhemp. Rydyn ni'n bobl gyda digon o draddodiadau ond dim cof hanesyddol." Mae un adolygiad o'r llyfr yn awgrymu pe bai Williams yn fyw heddiw, byddai’n edmygu’r olygfa o gêm tîm pêl-droed cenedlaethol Cymru yn gymuned ddwyieithog blaengar.

Disgrifir y llyfr fel llyfr gorau Williams o bosibl sy'n rhan o'r mudiad ehangach o ddiddordeb cynyddol yn hanes Cymru, ac sydd o ddiddordeb personol i Williams. Dywed ei gyn-fentorai, yr Athro James Walvin, “Rwy’n meddwl bod ‘When was Wales?’ yn un o lyfrau gwych y genhedlaeth honno o ysgrifennu gan haneswyr”. Cyhoeddwyd y llyfr yn ystod yr un flwyddyn ag y bu Williams yn cyd-gyflwyno ' The Dragon Has Two Tongues ', gan lansio ei yrfa deledu.  Mae cyfarwyddwr y gyfres, Colin Thomas yn cofio, “Roeddwn i wedi ceisio cael Gwyn a Wynford i wneud llyfr ar y cyd i gyd-fynd â’r rhaglen, ond fydden nhw ddim yn ei gael. Ysgrifennodd y ddau lyfrau ar hanes Cymru. Ar ddiwedd y ffilmio, rhoddodd Gwyn gopi wedi'i lofnodi o'i lyfr 'When was Wales?' i Wynford. Roedd wedi ysgrifennu ynddo 'at fy anwyl elyn' (chwerthin)." 

 Gweler hefyd 
 Hanes Cymru (John Davies)
 Hanes yn y Tir

Rhestr llyfrau Cymraeg

Cyfeiriadau

Categori:Llyfrau am hanes Cymru
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau 1985
Categori:Llwybrau Byw