Lou Reed

Canwr, gitarydd a chyfansoddwr caneuon roc Americanaidd oedd Lewis Allan "Lou" Reed (2 Mawrth 1942 – 27 Hydref 2013).

Ganwyd yn Brooklyn, Dinas Efrog Newydd, i deulu Iddewig ym 1942 a mynychodd Prifysgol Syracuse. Yn Ninas Efrog Newydd bu'n cwrdd â'r Cymro John Cale a sefydlodd y ddau y band roc  The Velvet Underground ym 1965 gyda'r gitarydd Sterling Morrison a'r drymwraig Maureen Tucker, a bu'r arlunydd Andy Warhol yn rheolwr a chynhyrchydd. Erbyn i Reed adael y band ym 1970, rhyddhaodd The Velvet Underground pedwar albwm oedd yn arloesol yng nghelfyddyd avant-garde a cherddoriaeth arbrofol. Nid oedd y band yn hynod o lwyddiannus ar y pryd, ond ers hynny mae dylanwad The Velvet Underground ar gerddoriaeth roc yn amlwg.

Ym 1972 symudodd Reed i Loegr a rhyddhaodd ei ddau albwm unigol cyntaf, Lou Reed a Transformer. Cyd-gynhyrchwyd Transformer gan David Bowie ac mae'n cynnwys rhai o'i ganeuon mwyaf poblogaidd, Vicious, Perfect Day, Walk on the Wilde Side, a Satellite of Love. Dan ddylanwad Bowie mabwysiadodd Reed delwedd a sain roc glam sy'n amlwg yn y llun eiconig ohono ar glawr Transformer. Roedd ei waith hefyd yn ddylanwadol ar bync-roc yn y cyfnod hwn. Bu perthynas Reed ag alcohol a chyffuriau yn effeithio ar ei yrfa, ac roedd yr ymateb beirniadol a phoblogaidd i'w albymau trwy'r 1970au yn gymysg. Ei weithiau mwyaf ddrwg-enwog yw Berlin (1973), cylch o ganeuon epig am berthynas sadomasochistaidd, a Metal Machine Music (1975), albwm dwbl o sŵn adlif gitâr yn unig.

Arbrofodd ymhellach gyda Street Hassle (1978) a The Bells (1979), a dychwelodd at roc crai'r gitâr ar The Blue Mask (1982). Wedi i Reed rhoi'r gorau i'w ddibyniaeth ar alcohol a chyffuriau, derbynodd clod am gyfres o albymau: New York (1989); Songs for Drella (1990), cydweithrediad â John Cale er cof am Warhol; a Magic and Loss (1992) a ddangosodd medr Reed gyda'r gân roc a rôl dau-gord. Yn y 1990au adunodd â The Velvet Underground nifer o weithiau, er bu peth anghytundeb rhyngddo a Cale. Rhyddhaodd Reed rhagor o albymau gan arbrofi â cherddoriaeth amgylchol a llefaru, er enghraifft ar The Raven (2003) sy'n seiliedig ar weithiau Edgar Allan Poe. Yn 2011 cyd-weithiodd â'r band metel trwm Metallica i greu'r albwm Lulu.

Priododd Bettye Kronstadt ym 1973, y ddylunwraig Sylvia Morales ym 1980, a'r gerddores Laurie Anderson yn 2008. Cafodd trawsblaniad afu ym Mai 2013, ac yn Hydref y flwyddyn honno bu farw yn 71 oed o glefyd yr afu.

 Disgyddiaeth 
 Albymau unigol 
 Lou Reed (1972)
 Transformer (1972)
 Berlin (1973)
 Sally Can't Dance (1974)
 Metal Machine Music (1975)
 Coney Island Baby (1975)
 Rock and Roll Heart (1976)
 Street Hassle (1978)
 The Bells (1979)
 Growing Up in Public (1980)
 The Blue Mask (1982)
 Legendary Hearts (1983)
 New Sensations (1984)
 Mistrial (1986)
 New York (1989)
 Songs for Drella (1990; gyda John Cale)
 Magic and Loss (1992)
 Set the Twilight Reeling (1996)
 Ecstasy (2000)
 The Raven (2003)
 Hudson River Wind Meditations (2007)
 Lulu (2011; gyda Metallica)

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 


  Cyfweliad â Lou Reed  yng nghylchgrawn Rolling Stone, 4 Mai 1989
  Cyfweliad â Lou Reed yn The Guardian, 6 Mehefin 2007
  Cyfweliad â Lou Reed yng nghylchgrawn Spin, 1 Tachwedd 2010

Categori:Genedigaethau 1942
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Cantorion yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion Iddewig o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion roc o'r Unol Daleithiau
Categori:Cyfansoddwyr caneuon yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cyfansoddwyr caneuon yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cyfansoddwyr caneuon Saesneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Gitaryddion yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Gitaryddion yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Gitaryddion roc o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl a aned yn Brooklyn
Categori:Pobl fu farw yn Efrog Newydd
Categori:Pobl fu farw o glefyd yr afu