Gemau'r Gymanwlad 2006

Gemau'r Gymanwlad 2006 oedd y deunawfed tro i Gemau'r Gymanwlad gael eu cynnal. Melbourne, Awstralia oedd cartref y Gemau rhwng 15 - 26 Mawrth. Cafwyd cyfarfod i ddewis y ddinas fyddai'n cynnal y Gemau yn ystod Gemau'r Gymanwlad 1998 yn Kuala Lumpur ond nid oedd angen pleidlais wedi i Wellington, Seland Newydd dynnu'n ôl o'r ras gan adael Melbourne fel yr unig ymgeisydd.

Y tîm cartref oedd â'r tîm mwyaf gyda 535 o athletwyr a swyddogion a Montserrat oedd â'r tîm lleiaf wrth i'r ynys fechan yrru tri athletwr ac un swyddog a chyflwynwyd Pêl-fasged i'r Gemau am y tro cyntaf.

Uchafbwyntiau'r Gemau
Roedd y Gemau'n llwyddiant ysgubol i'r tîm cartref wrth i Awstralia gipio 84 medal aur - record i Gemau'r Gymanwlad - gan gynnwys 16 o'r 19 medal aur oedd ar gael i ferched yn y pwll nofio a'r ddwy gystadleuaeth pêl-fasged, oedd yn ymddangos am y tro cyntaf, ond bu raid iddynt fodloni ar fedal arian yn y pêl-rwyd wrth i Seland Newydd lwyddo i ddod y wlad gyntaf (heb law am Awstralia) i ennill y gystadleuaeth yn y Gemau.

Daeth Alexandra Orlando o Ganada y pedwerydd person i ennill chwe medal aur yn yr un Gemau wrth iddi ennill pob cystadleuaeth Gymnasteg Rhythmig a llwyddodd Alleyne Francique i ennill unig fedal Grenada yn holl hanes y Gemau hyd yma wrth iddo gipio'r fedal arian yn y 400m i ddynion.

Ar y trac beicio, daeth Mark Cavendish i'r amlwg wrth i'r gwibiwr ennill medal aur cyntaf Ynys Manaw ers Gemau Ymerodraeth Prydain 1966 gyda buddugoliaeth yn y Ras scratch. Gwnaeth Chris Froome ei unig ymddangosiad yn y Gemau hefyd gan gynrychioli Cenia - daeth yn 17eg yn y Ras yn erbyn y cloc, yn 25ain yn y ras lôn ac yn 24ain yn y gystadleuaeth beicio mynydd.

Chwaraeon

 20px Athletau
 20px Badminton
 Beicio
 20px Lôn
 20px Trac
 20px Mynydd

 20px Bocsio
 20px  Bowlio lawnt
  20px  Codi pwysau
 Dyfrol
 20px Nofio
 20px Nofio cydamseredig
 20px Plymio

 Gymnasteg
 20px Artistig
 20px Rhythmig
  20px Hoci
 20px Jiwdo 
 20px Pêl-fasged
  20px Pêl-rwyd

 20px  Rygbi Saith-bob-ochr
 20px Saethu
 20px Saethyddiaeth
 20px Sboncen
 20px Tenis bwrdd
 20px Triathlon

Timau yn cystadlu
Cafwyd 72 tîm yn cystadlu yng Ngemau'r Gymanwlad, 2002

  Anguilla
  Antigwa a Barbiwda
  Awstralia
  Bahamas
  Bangladesh
  Barbados
 21px Belîs
  Bermiwda
  Botswana
  Brwnei Darussalam
  Camerŵn
  Canada  Cymru
  Cyprus
  De Affrica
  Dominica
  Fanwatw
  Ffiji
  Gambia
  Ghana
  Gibraltar
  Gogledd Iwerddon
  Grenada
  Guernsey  Gaiana
 21px Hong Cong
  India
  Jamaica
  Jersey
  Cenia
  Ciribati
 21px Lesotho
  Lloegr
  Malawi
  Maleisia
  Maldives  Malta
  Mawrisiws
  Montserrat
 21px Mosambic
  Namibia
  Nawrw
  Nigeria
  Niue
  Pacistan
  Papua Gini Newydd
  Sambia
  Samoa  Seland Newydd
  Seychelles
  Sierra Leone
  Singapôr
  Sri Lanca
  St Helena

 21px Sant Lwsia

 21px Gwlad Swasi
  Tansanïa
  Tonga
  Trinidad a Thobago  Twfalw
  Wganda
Ynysoedd Caiman
 21px Ynysoedd Cook
 21px Ynysoedd y Falklands
 21px Ynys Manaw
 21px Ynys Norfolk
  Ynysoedd Solomon
  Ynysoedd Turks a Caicos
 21px Ynysoedd Virgin Prydeinig
  Yr Alban

Tabl Medalau
 Safle CenedlAurArianEfyddCyfanswm 1   Awstralia  84  69  69  222 2   Lloegr  36  40  34  110 3   Canada  26  29  31  86 4   India  22  17  11  50 5   De Affrica  12  13  13  38 6   Yr Alban  11  7  11  29 7   Jamaica  10  4  8  22 8   Maleisia  7  12  10  29 9   Seland Newydd  6  12  13  31 10   Cenia  6  5  7  18 11   Singapôr  5  6  7  18 12   Nigeria  4  6  7  17 13   Cymru  3  5  11  19 14   Cyprus  3  1  2  6 15   Ghana  2  0  1  3 15   Wganda  2  0  1  3 17   Pacistan  1  3  1  5 18   Papua Gini Newydd  1  1  0  2 19  21px Ynys Manaw  1  0  1  2 19   Namibia  1  0  1  2 19   Tansanïa  1  0  1  2 22   Sri Lanca  1  0  0  1 23   Mawrisiws  0  3  0  3 24   Bahamas  0  2  0  2 24   Gogledd Iwerddon  0  2  0  2 26   Camerŵn  0  1  2  3 27   Botswana  0  1  1  2 27   Malta  0  1  1  2 27   Nawrw  0  1  1  2 30   Bangladesh  0  1  0  1 30   Grenada  0  1  0  1 30   Lesotho  0  1  0  1 33   Trinidad a Tobago  0  0  3  3 34   Seychelles  0  0  2  2 35   Barbados  0  0  1  1 35   Ffiji  0  0  1  1 35  21px Mosambic  0  0  1  1 35   Samoa  0  0  1  1 35  21px Gwlad Swasi  0  0  1  1 Cyfanswm  245  244  254  743

Medalau'r Cymry
Roedd 143 aelod yn nhîm Cymru.

MedalEnwCystadleuaethAur  Michaela Breeze  Codi Pwysau  63 kg (Cyfuniad)Aur  David Davies  Nofio  1500m Dull rhyddAur  David Phelps  Saethu  50m Reiffl tra'n gorweddArian  Julie Crane  Athletau  Naid uchelArian  Kevin Evans  Bocsio  dros 91 kgArian  Robert Weale  Bowlio Lawnt  SenglauArian  Elizabeth Morgan  Bowlio Lawnt  SenglauArian  David Eaton  Gymnasteg  Bar llorweddolEfydd  Beverley Jones  Athletau  100m T38Efydd  Hayley Tullett  Athletau  1500mEfydd  Nicole Cooke  Beicio  Ras lônEfydd  Geraint Thomas  Beicio  Ras bwyntiauEfydd  Mohammed Nasir  Bocsio  o dan 48 kgEfydd  Darren Lee Edwards  Bocsio  57 kgEfydd  Jamie Crees  Bocsio  64 kgEfydd  Johanne Brekke  Saethu  Reiffl 50m tra'n gorweddEfydd  David Phelps a Gruffudd Morgan  Saethu  Parau reiffl 50m tra'n gorweddEfydd  David Roberts  Nofio  100m Dull rhydd i'r anablEfydd  David Davies  Nofio  400m Dull rhydd

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
  Gwefan swyddogol Gemau'r Gymanwlad 
  Cyngor Gemau Gymanwlad Cymru

2006
Categori:2006