Gemau Ymerodraeth Prydain 1938

Gemau Ymerodraeth Prydain 1938 oedd y trydydd tro i'r hyn sydd bellach yn cael ei adnabod fel Gemau'r Gymanwlad gael eu cynnal. Sydney, De Cymru Newydd, Awstralia oedd cartref y Gemau rhwng 5-12 Chwefror.

Trefnwyd y gemau i gyd fynd gyda dathlu 150 mlynedd ers y sefydliad Prydeinig swyddogol cyntaf yn Awstralia.

Oherwydd y dirwasgiad a chost teithio i Awstralia, ni chafwyd cymaint o athletwyr â gafwyd yng Ngemau Llundain, 1934  ac er na chafwyd unrhyw gynrychiolaeth o Hong Cong, Jamaica na Newfoundland cafwyd athletwyr o Ceylon a Ffiji am y tro cyntaf.

Cafodd cystadlaethau rhwyfo eu hychwanegu i'r Gemau ar ôl peidio cael eu cynnwys yn Llundain.

Penderfynwyd cynnal Gemau Ymerodraeth Prydain 1942 ym Montréal, Canada, a Gemau 1946 yng Nghaerdydd, Cymru ond oherwydd yr Ail Ryfel Byd, ni chynhaliwyd y Gemau eto tan 1950.

Chwaraeon

 Athletau
 Bocsio
 Bowlio Lawnt
 Nofio

 Plymio
 Reslo
 Rhwyfo

Timau yn cystadlu
Cafwyd 15 tîm yn cystadlu yng Ngemau'r Ymerodraeth Brydeinig, 1934 gyda Ffiji a Ceylon yn ymddangos am y tro cyntaf a chyda Trinidad a Tobago yn cystadlu fel tîm unedig.

  Awstralia
  Bermiwda
 21px Canada 21px Ceylon
  Cymru
 21px De Affrica 21px De Rhodesia
 21px Ffiji
  Gogledd Iwerddon 22px Guiana Prydeinig
 21px India
  Lloegr  Seland Newydd
 21px Trinidad a Tobago
  Yr Alban

Tabl Medalau
 Safle CenedlAurArianEfyddCyfanswm 1   Awstralia  25  19  22  66 2   Lloegr  15  15  10  40 3  21px Canada  13  16  15  44 4  21px De Affrica  10  10  6  26 5   Seland Newydd  5  7  13  25 6   Cymru  2  1  0  3 7  21px Ceylon  1  0  0  1 8   Yr Alban  0  2  3  5 9  22px Guiana Prydeinig  0  1  0  1 10  21px De Rhodesia  0  0  2  2 Cyfanswm  71  71  71  213

Medalau'r Cymry
Roedd 35 aelod yn nhîm Cymru.

Llwyddodd Jim Alford i dorri record y Gymanwlad wrth ennill ras y filltir mewn 4 munud 11.6 eiliad a cipiodd Denis Reardon aur yn y sgwâr bocsio. Ar y pryd roeddent yn cael eu hystyried fel y Cymry cyntaf i ennill medalau aur yn y Gemau, ond bellach, mae Cyngor Gemau Gymanwlad Cymru yn ystyried medal aur Reg Thomas, Cymro enillodd ras y filltir tra'n gwisgo fest Lloegr yn 1930, fel medal Gymreig.

MedalEnwCystadleuaethAur  Jim Alford  Athletau  1milltirAur  Denis Reardon  Bocsio  Pwysau canolArian  Jeanne Greenland  Nofio  100llath ar ei chefn

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
  Gwefan swyddogol Gemau'r Gymanwlad 
  Cyngor Gemau Gymanwlad Cymru

1938
Categori:1938
Categori:Hanes Awstralia
Categori:Sydney