Rhyfedd y'n Gwnaed

Tair drama fer gan John Gwilym Jones yw Rhyfedd y'n Gwnaed. Yn ôl yr actor a'r cyfarwyddwr Wynford Ellis Owen, roedd y tair drama yn ffurfio Drama Gomisiwn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bangor 1971. Dewiswyd Cwmni Theatr Cymru i gyd-weithio â Choleg Prifysgol Cymru Bangor i gyflwyno'r dramâu gydag Wynford Ellis Owen yn cyfarwyddo.

Disgrifiad byr
Y tair drama yw: Tri Chyfaill, Dwy Ystafell, ac Un Briodas.

Digwydd y ddrama Tri Chyfaill mewn ystafell foethus mewn gwesty, wrth i'r tri cyfaill gwrywaidd Dan, Em a Twm geisio mwynhau gwyliau golffio.

Digwydd y ddrama Dwy Ystafell mewn dwy ystafell oddi mewn i neuadd myfyrwyr mewn coleg. Ystafell Meic ac ystafell Lis. 

Drama rhwng gŵr a gwraig yn eu cartref yw Un Briodas.

Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1976. Yn 2013 roedd y gyfrol yn cael ei ystyried i'w adargraffu.Gwefan Gwales; adalwyd 16 Hydref 2013

 Cymeriadau 
bawd|Criw cynhyrchiad 1971 yn Eisteddfod Genedlaethol Bangor
 Tri Chyfaill
 Dan - 35 oed a thrwsiadus
 Twm - 35 oed
 Em - 35 oed
 Siân - derbynnydd y gwesty
 Dwy Ystafell
 Huw
 Meic
 Nel
 Lis
 Un Briodas
 Meg
 Dic

 Cynyrchiadau nodedig 
Llwyfannwyd y dramâu'n wreiddiol gan Gwmni Theatr Cymru mewn cyd-weithrediad â Choleg Prifysgol Bangor yn Eisteddfod Genedlaethol Bangor ym 1971. 

 Tri Chyfaill
 Dan - Dylan Jones
 Twm - Grey Evans
 Em - Trefor Selway
 Siân - Marged Esli
 Dwy Ystafell
 Huw - Alun Ffred Jones
 Meic - Dewi Jones / Dewi Davies
 Nel - Siân Miasczynska
 Lis - Enid Parry / Marged Parry
 Un Briodas
 Dic - Frank Lincoln
 Meg - Gaynor Morgan Rees

"Roedd gweithio ar y dramâu yn brofiad cymysg", eglura'r cyfarwyddwr Wynford Ellis Owen yn ei hunangofiant; "Roedd Frank Lincoln a Gaynor Morgan Rees yn wych, ac Un Briodas oedd y drama ora a'r cynhyrchiad gora o'r tair drama fer", eglurodd. Ond gan mai cyd-gynhyrchiad gyda Prifysgol Bangor oedd y bwriad, ychwanegodd Wynford : "bod nifer o actorion proffesiynol yn genfigennus iawn fod myfyrwyr yn cael chwarae'r prif rannau yn y ddrama gomisiwn, a do'dd gen i ddim amheuaeth y byddai'r cynhyrchiad wedi bod yn un gwahanol o ddefnyddio actorion mwy profiadol."  

Cyfaddefodd Wynford mai nid hawdd oedd cyd-weithio gyda'r dramodydd John Gwilym Jones 'chwaith, gan fod natur cyfarwyddo y ddau mor wahanol. Ond bychan iawn oedd hynny o gymharu â'r drafferth gafodd o gydag un actor a "gerddodd allan droeon yn ystod yr ymarferiadau". 

Erbyn i'r cynhyrchiad fynd ar daith yn dilyn yr Eisteddfod, ac i'r myfyrwyr ddychwelyd i'r coleg, ail-gastiwyd drama'r myfyrwyr gyda Sharon Morgan, Dyfan Roberts, Marged Esli, Dewi Pws a Gwyn Parry.

Yn y golofn Gymraeg o'r The Glamorgan Gazette yn Rhagfyr 1971, cafwyd adolygiad [di-enw] o'r cynhyrchiad, yn dilyn ymweliad y cwmni â Maesteg: "Ar y cyfan siomedig oedd ymateb y gynulleidfa: tipyn o anniddigrwydd am fod cymaint o siarad am ryw, ambell i rêg, a merch yn gwisgo ar y llwyfan. Y perygl yw mai dyma fydd y pethau fydd yn aros yn y côf. [...] Efallai nad yw y dramâu hyn mor wreiddiol eu deunydd â'i ddramâu eraill ond y maent yn fywiog, yn ddoniol, yn gomedi ac yn drasiedi, ond, yn fwy na'r cwbwl, yn theatr."

 Oriel cynhyrchiad Eisteddfod 1971 

 Gweler hefyd 
Rhestr llyfrau Cymraeg
Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

Cyfeiriadau

Categori:Dramâu Comisiwn Eisteddfod
Categori:Dramâu Cymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1976
Categori:Theatr Gymraeg y 1970au
Categori:Dramâu Cymraeg gan ddramodwyr o Gymru