Pum Diwrnod o Ryddid

Sioe gerdd neu ddrama gerdd Gymraeg gan Linda Gittins, Penri Roberts a Derec Williams yw Pum Diwrnod o Ryddid a lwyfannwyd yn wreiddiol yn Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd 1988 gan "Gwmni Theatr Ieuenctid Maldwyn" a ddatblygodd i fod yn Gwmni Theatr Maldwyn. 

 Cymeriadau 

 James Morris - gweithiwr mewn ffatri wlanen
 Marged - morwyn Marsh
 Richard Jerman - gweithiwr sy'n dychwelyd i Lanidloes o Birmingham
 T. E. Marsh - Maer y dref
 Abraham Owen - gweithiwr a hen filwr
 Ann Williams - Tafarnwraig yr 'Angel'
 Rwth - ei merch a cariad Morris
 Thomas Morgan - y Comisiynydd
 Y Ficer
 Ciwrad 1 & 2
 Viscount Clive
 Y Foneddiges Clive
 Constable Blenkorn
 Y Foneddiges Blenkorn
 John Mills
 Y Foneddiges Mills
 Y Gwir Anrhydeddus C. Wynne
 Y Foneddiges Wynne
 Y Foneddiges Marsh
 Y Foneddiges Page
 John Ingram
 Lewis Humphreys
 John Lewis
 Elizabeth Lewis
 Y Corws

Disgrifiad byr
bawd|Cast gwreiddiol y sioe o 1988
Hanes Siartwyr Llanidloes yn ystod yr 1830au a geir yn y sioe, yn herio'r llywodraeth dros hawliau'r dosbarth gweithiol. "Crisialwyd holl obeithion a dymuniadau'r gweithwyr yng ngofynion y Siarter. Llwyddodd y Siartwyr i reoli tref Llanidloes am bum niwrnod [ym 1839] ond, gan fod y milwyr ar eu ffordd, bu'n rhaid i arweinwyr y mudiad ddianc. Llwyddwyd i ddal y rhan fwyaf ohonynt ac fe'u dedfrydwyd yn Llys Y Trallwng, rhai i'r carchar, eraill i alltudiaeth. Methiant fu'r gwrthdaro - er hynny, fe heuwyd yr had a gwelwyd ffrwyth yr aberth gan y genhedlaeth nesaf."
Botwm Crys yn cadw lle

 Caneuon 

 I be?
 Rhoddwn ddiolch
 Fy mreuddwyd
 Y Llyfr
 Dewch i mewn
 Yn cau amdanaf i
 Y Llyfr (ail-ganu)
 Naw o'r gloch (Tafarn yr Angel)
 Dim ond am heno
 Cannwyll ein rhyddid
 Y picell a'r gwn
 Rhoddwn ddiolch (ail-ganu)
 Ar y gwaelod y cânt fod
 Na! Na!
 Cannwyll ein rhyddid (ail-ganu)
 Wyt ti'n meddwl?
 Yr ymosod
 Beth sydd o'mlaen i?
 Mae'i wedi mynd i'r diawl
 Ar noson fel hon
 Ar y gorwel
 Muriau moel

 Cynyrchiadau nodedig 
bawd|Llun o gast gwreiddiol y sioe 1988
Llwyfannwyd y sioe am y tro cyntaf gan Gwmni Theatr Ieuenctid Maldwyn ym 1988 gyda'r cast canlynol:
 James Morris - Geraint Roberts
 Marged - Sian Eirian Huws
 Richard Jerman - Barri Jones
 T. E. Marsh - Glandon Lewis
 Abraham Owen - Gareth Dafydd
 Ann Williams - Anwen Roberts
 Rwth - Catrin Fychan
 Thomas Morgan - Ifan Francis
 Y Ficer - Aled Rees
 Ciwrad 1 - Arwyn Evans
 Ciward 2 - Hywel Glyn Jones
 Viscount Clive - Wyn Lewis
 Y Foneddiges Clive - Olwen Jones-Evans
 Constable Blenkorn - Arwyn Evans
 Y Foneddiges Blenkorn - Sandra Prichard
 John Mills - Hywel Glyn Jones
 Y Foneddiges Mills - Catrin Alwen Jones
 Y Gwir Anrhydeddus C. Wynne - Melfyn Jones
 Y Foneddiges Wynne - Rhian Lloyd Evans
 Y Foneddiges Marsh - Eleri Jones
 Y Foneddiges Page - Alyson Thomas
 John Ingram - David Bauld
 Lewis Humphreys - Robin Gwyn Jones
 John Lewis - Elwyn Rowlands
 Elisabeth Lucas - Rhian MasonY Corws : Nia Bleddyn, Sarah Davies, Gillian Davies, Sian Davies, Sioned Ellis, Mair Evans, Anwen Griffiths, Carol Grove, Buddug Gwalchmai, Anwen Ceri Jones, Ann Jones, Eiryl Jones, Sara Jones, Sioned Mair Jones, Delyth Jones, Linda Jones, Wendy Lewis, Margaret Lewis, Bethan Lloyd, Sian Morgan, Ffion Morgan, Sian Owen, Eirian Roberts, Anwen Roberts, Sian Thomas, Gillian Thomas, Tyly Wells, Jane Williams, Sioned Williams, Gwawr Williams, Elen Jones, Bethan Hughes, Jacqueline Edwards, Huw Davies, William Edwards, Robert Evans, John Evans, Robert Jones, Huw Lewis, Ifan Aled Owen, Tom Rees, William Roberts, John Roberts, Andrew Roberts, Barri Jones Williams, Keith Williams, Guto Williams, Arwel Jones ac Irfon Davies.

Y Band oedd Linda Mills, Elfed ap Gomer, Geoffrey 'Jiff' Jones, Dylan Baines a Sion Llewelyn. 

Gellir gweld rhai golygefydd o'r cynhyrchiad gwreiddiol gafodd ei recordio ar gyfer S4C yma

 Cyhoeddiadau 
bawd|Clawr y gyfrol
Cyhoeddwyd y sioe gan Gyhoeddiadau Sain o dan olygyddiaeth Gwenan Gibbard a Dafydd Iwan yn 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.Gwefan Gwales; adalwyd 16 Hydref 2013 Mae'r gyfrol yn cynnwys caneuon gyda chyfeiliant piano a chordiau gitâr, a chyfieithiad Saesneg o'r geiriau.

Cyhoeddwyd 5 cân o'r sioe yn y gyfrol Sioeau Maldwyn [Y Lolfa 1999].

Gweler hefyd
Rhestr llyfrau Cymraeg
Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

Cyfeiriadau

Categori:Cerddoriaeth Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2010
Categori:Dramâu Cerdd Cymraeg