Mwynglawdd Dylife

Mae Mwynglawdd Dylife, ger pentref bychan Dylife, gogledd-orllewin Powys, wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 25 Ionawr 1989 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle.Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru (bellach 'Cyfoeth Naturiol Cymru');  adalwyd 25 Rhagfyr 2013 Mae ei arwynebedd yn 4.31 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.

Hanes
Yn y bryniau o gwmpas mae pobl wedi mwyngloddio am blwm ers canrifoedd lawer. Credir bod y Rhufeiniaid yn weithgar yma. yn y 18g datblygodd pentref mwyngloddio pur sylweddol yn Nylife. Bu'n ganolfan ddiwydiannol leol yn y 19g. Un o'r rhai a ddenwyd yno i weithio yn ei ieuenctid oedd yr hanesydd llenyddiaeth Charles Ashton. Erbyn hyn dim ond llond llaw o dai a geir yno. Heddiw mae Dylife yn atyniad i'r rhai sy'n ymddiddori mewn hanes mwyngloddio yng Nghymru.

Math o safle
Dynodwyd y safle oherwydd agweddau daearegol arbennig o bwysigrwydd cenedlaethol. Er enghraifft efallai i’r statws gael ei ddynodi oherwydd fod ynddo strata’n cynnwys ffosiliau hynod o greaduriaid asgwrn cefn neu ffosiliau o bryfaid neu blanhigion. Ceir dau fath o safle ddaearegol: rhai a ddaeth i’r wyneb drwy gloddio dyn a safleoedd naturiol bregus yn cynnwys ffurfiau tirweddol, haen bach o waddod neu ogof arbennig.

Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.

 Cyfeiriadau 

Gweler hefyd
 Dylife
 Gwarchodfa Natur Genedlaethol
 Cymdeithas Edward Llwyd

Categori:Hanes economaidd Cymru
Categori:Hanes Powys
Categori:Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig ym Mhowys
Categori:Llwybrau Byw