John Morgan (ysgolhaig)

Ysgolhaig, bardd a llenor Cymraeg oedd John Morgan (7 Chwefror 1688 – 28 Chwefror 1733 neu 1734). Roedd yn glerigwr Anglicanaidd a oedd yn gasglwr llawysgrifau Cymreig ac yn gyfaill i Edward Lhuyd a Moses Williams. Cyfansoddodd nifer o gerddi Cymraeg yn ogystal â gweithiau rhyddiaith.Meic Stephens (gol.), Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru (Gwasg Prifysgol Cymru).

Gyrfa
Ganed John Morgan ym mhlwyf Llangelynin, Meirionnydd, yn 1688. Cafodd ei addysg brifysgol yng Ngholeg yr Iesu, Rhydychen. Daeth yn gurad a threuliodd gyfnodau ym mhlwyfi Llandegfan, Môn, a Llanfyllin, Maldwyn, cyn symud dros Glawdd Offa i ofalu am guradaeth ym Matchin, Essex, lle daeth yn rheithor y plwyf.Thomas Parry, Hanes Llenyddiaeth Gymraeg hyd 1900 (Gwasg Prifysgol Cymru, 1944). Yno daeth i gysylltiad â bywyd llenyddol Cymry Llundain. Bu farw yn 1733.

Gwaith llenyddol
Cyfansoddodd nifer o gerddi Cymraeg, yn cynnwys carolau, pennillion serch a chaneuon ar bynciau moesol. Cyfansoddodd englynion coffa i'w gyfaill Edward Lhuyd.

Ei brif waith rhyddiethol yw Myfyrdodau Bucheddol ar y Pedwar Peth Diweddaf. Cyhoeddodd yn ogystal gyfieithiad o'r Lladin i'r Gymraeg o un o lythyrau Tertullian.

Llyfryddiaeth ddethol
Myfyrdodau Bucheddol ar y Pedwar Peth Diweddaf (1714)

Cyfeiriadau

Categori:Clerigwyr Anglicanaidd o Gymru
Categori:Genedigaethau 1688
Categori:Llenorion y 18fed ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1733
Categori:Pobl o Feirionnydd
Categori:Ysgolheigion o Gymru