Gemau'r Gymanwlad Brydeinig 1970

Gemau'r Gymanwlad Brydeinig 1970 oedd y nawfed tro i'r hyn sydd bellach yn cael ei adnabod fel Gemau'r Gymanwlad gael eu cynnal. Caeredin, Yr Alban oedd cartref y Gemau rhwng 16-25 Gorffennaf. Daeth y bleidlias i gynnal y Gemau yng Nghaeredin yn ystod Gemau Olympaidd Tokyo ym 1964 gyda Caeredin yn sicrhau 18 pleidlais a Christchurch, Seland Newydd 11.

Dyma oedd y Gemau cyntaf i ddefnyddio'r system fesur metric a'r Gemau cyntaf i ddefnyddio'r system camera i benderfynu canlyniad rasys yn hytrach na'i gael fel cymorth i'r swyddogion. Dyma hefyd oedd y Gemau cyntaf i Frenhines Elizabeth II ei mynychu yn ei rôl fel pennaeth y Gymanwlad.

Ar ôl colli Gemau 1966, daeth bowlio lawnt yn ôl i'r Gemau yn lle saethu a daeth Ved Prakash o India y person ieuengaf erioed i ennill medal aur yn y Gemau wrth gipio medal aur yn y reslo yn 14 mlwydd oed.

Chwaraeon

 Athletau
 Badminton
 Beicio
 Bocsio
 Bowlio Lawnt

 Cleddyfa
 Codi Pwysau
 Nofio
 Plymio
 Reslo

Timau yn cystadlu
Cafwyd 42 tîm yn cystadlu yng Ngemau'r Gymanwlad Brydeinig, 1970 gyda'r Gambia, Guernsey, Grenada, Malawi a Gwlad Swasi yn ymddangos am y tro cyntaf.

  Antigwa a Barbiwda
  Awstralia
 21px Bahamas
  Barbados
  Bermiwda
  Canada
  Cymru
  Dominica
  Ffiji
  Gambia
   Ghana  Gibraltar
  Grenada
  Guernsey
  Gaiana
  Gogledd Iwerddon
 21px Hong Cong
  India
  Jamaica
 21px Jersey
  Cenia
  Lloegr  Malawi
  Maleisia
  Malta
  Mawrisiws
  Nigeria
  Pacistan
 21px Papua Gini Newydd
  Seland Newydd
  Sierra Leone
  Singapôr  Sri Lanca
 21px Sant Lwsia
 21px St Vincent
 21px Gwlad Swasi
  Tansanïa
  Trinidad a Tobago
  Wganda
 21px Ynys Manaw
  Yr Alban
  Sambia

Tabl Medalau
 Safle CenedlAurArianEfyddCyfanswm 1   Awstralia  36  24  22  82 2   Lloegr  27  25  32  84 3   Canada  18  24  24  66 4   Yr Alban  6  8  11  25 5   Cenia  5  3  6  14 6   India  5  3  4  12 7   Pacistan  4  3  2  9 8   Jamaica  4  2  1  7 9   Wganda  3  3  1  7 10   Gogledd Iwerddon  3  1  5  9 11   Seland Newydd  2  6  6  14 12   Cymru  2  6  4  12 13   Ghana  2  3  2  7 14   Nigeria  2  0  0  2 15   Maleisia  1  1  1  3 16  21px Hong Cong  1  0  0  1 17   Trinidad a Tobago  0  4  3  7 18   Sambia  0  2  2  4 19   Singapôr  0  1  1  2 20  21px Barbados  0  1  0  1  Tansanïa  0  1  0  1 22   Ffiji  0  0  1  1  Gambia  0  0  1  1  Gaiana  0  0  1  1  Ynys Manaw  0  0  1  1  Malawi  0  0  1  1 21px St Vincent  0  0  1  1 Cyfanswm  121  121  133  375

Medalau'r Cymry
Roedd 118 aelod yn nhîm Cymru.

Daeth Lynn Davies y Cymro cyntaf i ennill dwy fedal aur yn y Gemau wrth ennill y naid hir am yr ail Gemau yn olynol.

MedalEnwCystadleuaethAur  Lynn Davies  Athletau  Naid hirAur  Mike Richards  Nofio  200m ar ei gefnArian  Mike Richards  Nofio  100m ar ei gefnArian  Martyn Woodruffe  Nofio  200m pili palaArian  David Davies  Bocsio  Pwysau is-welterArian  Anthony Davies  Bocsio  Pwysau is-bryArian  Ieuan Owen  Codi Pwysau  Pwysau ysgafnArian  Terry Perdue  Codi Pwysau  Pwysau uwch-drwmEfydd  Peter Arthur  Codi Pwysau  Pwysau is-drwmEfydd  Martyn Woodruffe  Nofio  200m medley unigolEfydd  Kevin MoranMartin RichardsMartyn Woodruffea Nigel Johnson  Nofio  4 x100m medleyEfydd  John Hatfielda John Beswick  Beicio  2000m tandem

Dolenni allanol
  Gwefan swyddogol Gemau'r Gymanwlad 
  Cyngor Gemau Gymanwlad Cymru

1970
Categori:1970