Gordewdra

Gordewdra yw'r cyflwr meddygol hwnnw pan fo lefel uchel o fraster mewn person fel ei fod ef (neu hi) yn methu a gwneud rhai pethau ac yn cael effaith niweidiol ar ei iechyd.WHO 2000 p.6 Ystyrir person yn or-dew pan fo'u cymhareb taldra-pwysau (body mass index (BMI)) yn uwch na 30 kg/m2.WHO 2000 p.9 Cyrhaeddir y ffigwr hwn drwy gymaru'r taldra (mewn metrau) a'r pwysau (mewn cilogramau).

Mae gordewdra'n codi'r tebygolrwydd o broblemau sy'n ymwneud â'r galon, clefyd y siwgwr math 2, rhai mathau o gansar, apnea cwsg a chryd y cymalau.  Caiff ei achosi drwy orfwyta, diffyg cadw'n heini a rhesymau etifeddol. Ar adegau prin gall hefyd gael ei achosi gan y genynnau, gwendidau yn yr endocrin, meddyginiaethau neu wendid meddwl. Mae'r dystiolaeth mai metaboledd araf ydy'r achos (ac nid gorfwyta) yn wan iawn.

Ledled y byd, ystyrir gordewdra yn un o'r prif afiechydon angheuol y gellir ei atal. Mae ar gynnydd ers rhai blynyddoedd ac fe'i ystyrir yn un o brif problemau iechyd cyhoeddus, mewn oedolion a phlant.  Mewn rhai rhannau o Ewrop, caiff y claf ei ddychanu; mewn rhannau eraill caiff ei gyfri fel person cyfoethog. Yn 2013 diffiniodd Cymdeithas Feddygol America'r cyflwr yn "afiechyd".

Cyfeiriadau

Categori:Anhwylderau genetig
Categori:Cyflyrau seicolegol
Categori:Maint bodau dynol