12 Years a Slave (ffilm)

Ffilm Brydeinig-Americanaidd hanesyddol, sy'n addasiad o'r cofiant o'r un enw gan Solomon Northup, ydy 12 Years a Slave. Mae'r ffilm yma'n cynnwys trais rhywiol.

Rhyddhawyd y ffilm yn 2013 ac mae'n olrhain hanes negro rhydd o Efrog Newydd a herwgipiwyd yn Washington, D.C. yn 1841 ac a werthwyd i gaethwasiaeth. Gweithiodd ar blanhigfa yn nhalaith Louisiana am ddeuddeg mlynedd cyn iddo gael ei ryddhau. Roedd yr argraffiad ysgholheigiadd cyntaf o gofiant Northrup, a gyd-olygwyd gan Sue Eakin a Joseph Logsdon yn 1968, yn olrhain yr hanes gan ddod i'r casgliad fod yr hanes yn hanesddyol gywir.

Dyma'r drydedd ffilm i gael ei chyfarwyddo gan Steve McQueen ac a ysgrifennwyd gan John Ridley. Chwaraeodd Chiwetel Ejiofor y brif rôl sef Northup. Chwaraeodd Michael Fassbender, Benedict Cumberbatch, Paul Dano, Paul Giamatti, Lupita Nyong'o, Sarah Paulson, Brad Pitt a Alfre Woodard rolau cefnogol hefyd. Ffilmiwyd y rhan fwyaf o'r ffilm yn New Orleans, Louisiana, o 27 Mehefin tan 13 Awst, 2012, ar gyllideb o $20 miliwn. Defnyddiwyd pedwar lleoliad hanesyddol sef planhigfeydd antebellum: Felicity, Magnolia, Bocage, a Destrehan. O'r pedwar, Magnolia sydd agosaf i'r blanhigfa lle daliwyd Northup mewn gwirionedd.

Derbyniodd 12 Years a Slave adolygiadau clodwiw pan gafodd ei ryddhau yn 2013, a chafodd ei enwi'n ffilm y flwyddyn gan nifer o allfeydd cyfryngol. Yn 2014, derbyniodd  y ffilm Wobr Golden Globe, a chafodd ei enwebi am naw o Gwobrau'r Acaemi yn cynnwys y Ffilm Orau, y Cyfarwyddwr Gorau i McQueen, yr Actor Gorau i Ejiofor, yr Actor Cefnogol Gorau i Fassbender, a'r Actores Gefnogol Orau i Nyong'o. Cafodd y ffilm ei chydnabod gan British Academy of Film and Television Arts (BAFTA) gyda gwobr y Ffilm Orau yn Chwefror 2014, gyda Ejiofor yn ennill y BAFTA am yr Actor Gorau.

Cast
bawd|upright|Alfre Woodard ar noson agoriadol 12 Years a Slave

Chiwetel Ejiofor fel Solomon Northup
Lupita Nyong'o fel Patsey
Michael Fassbender fel Edwin Epps
Sarah Paulson fel Mary Epps
Benedict Cumberbatch fel William Ford
Brad Pitt fel Samuel Bass
Paul Dano fel John Tibeats
Adepero Oduye fel Eliza
Paul Giamatti fel Theophilus Freeman
Garret Dillahunt fel Armsby
Scoot McNairy fel Brown
Taran Killam fel Hamilton
Chris Chalk fel Clemens Ray
Michael K. Williams fel Robert
 Liza J. Bennett fel Mistress Ford
Kelsey Scott fel Anne Northup
Alfre Woodard fel Mistress Harriet Shaw
Quvenzhané Wallis fel  Margaret Northup
Devyn A. Tyler fel Adult Margaret Northup
Cameron Zeigler fel Alonzo Northup 
Rob Steinberg fel Parker
Jay Huguley fel Sheriff Villiere
Christopher Berry fel James Burch
Bryan Batt fel Judge Turner
Bill Camp fel Radburn 
Dwight Henry fel Uncle Abram
Deneen Tyler fel Phebe 
Ruth Negga fel Celeste

Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen ar 9 Hydref 1969 yn Llundain. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1993 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Gelf Chelsea.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: 

Derbyniad

Cyfeiriadau

Categori:Ffilmiau 2013
Categori:Ffilmiau drama Saesneg o'r Deyrnas Unedig
Categori:Ffilmiau drama Saesneg
Categori:Ffilmiau drama o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau hanesyddol
Categori:Ffilmiau sy'n seiliedig ar hunangofiannau
Categori:Ffilmiau gan gyfarwyddwyr ffilm gwrywaidd Saesneg
Categori:Ffilmiau lliw o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau bywgraffyddol o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau gyda dros 10 o actorion lleisiol
Categori:Ffilmiau a olygwyd gan Joe Walker
Categori:Ffilmiau sydd a'u stori wedi'i lleoli yn Ninas Efrog Newydd
Categori:Ffilmiau am drais rhywiol
Categori:Ffilmiau hanesyddol o'r Deyrnas Unedig
Categori:Ffilmiau 20th Century Fox