Gemau'r Gymanwlad 1978

Gemau'r Gymanwlad 1978 oedd yr unfed tro ar ddeg i Gemau'r Gymanwlad gael eu cynnal a'r tro cyntaf i'r teitl Gemau'r Gymanwlad gael ei ddefnyddio. Edmonton, Alberta,Canada oedd cartref y Gemau rhwng 3 - 12 Awst. Daeth y bleidlias i gynnal y Gemau yn Edmonton yn ystod Gemau Olympaidd 1972 ym München gydag Edmonton yn sicrhau 36 pleidlais a Leeds yn cael 10.

Cafwyd boicot o'r gemau gan Nigeria mewn protest wedi i dîm Rygbi'r Undeb Seland Newydd ymweld â De Affrica, oedd â system apartheid, ym 1976. Yn dilyn y daith ddadleuol, cafwyd boicot o Gemau Olympaidd 1976 ym Montreal, Canada, gan 28 o wledydd Affrica. Arweiniodd y boicot ym Montreal at benaethiad y Gymanwlad yn arwyddo Cytundeb Gleneagles ym 1977 fyddai'n annog cymdeithasau chwaraeon i beidio gwneud cysylltiadau chwaraeon â De Affrica. Er gwaethaf y cytundeb, penderfynodd Nigeria gadw draw rhag y Gemau yn Edmonton.

Ymunodd athletwyr Bangladesh, Cyprus, Sant Kitts-Nevis, Ynysoedd Caiman ac Ynysoedd Turks a Caicos â'r Gemau am y tro cyntaf ac ychwanegwyd Gymnasteg i'r rhestr o gampau.

Chwaraeon

 Athletau
 Badminton
 Beicio
 Bocsio
 Bowlio Lawnt
 Codi Pwysau

Gymnasteg
 Nofio
 Plymio
 Reslo
 Saethu

Timau yn cystadlu
Cafwyd 46 tîm yn cystadlu yng Ngemau'r Gymanwlad, 1978 gyda Bangladesh, Cyprus, Sant Kitts-Nevis, Ynysoedd Caiman ac Ynysoedd Turks a Caicos yn ymddangos am y tro cyntaf.

  Antigwa a Barbiwda
  Awstralia
  Bahamas
  Bangladesh
  Barbados
 21px Belîs
  Bermiwda
  Canada
  Cymru
  Cyprus  Ffiji
  Gambia
  Ghana
  Gibraltar
  Grenada
  Guernsey
  Gaiana
  Gogledd Iwerddon
 21px Hong Cong  India
  Jamaica
 21px Jersey
  Cenia
 21px Lesotho
  Lloegr
  Malawi
  Maleisia
  Manu Samoa  Mawrisiws
  Papua Gini Newydd
  Seland Newydd
  Sierra Leone
  Singapôr
  Sri Lanca

 21px Sant Lwsia
  21px Gwlad Swasi
  Tansanïa
  Trinidad a Thobago
 21px Ynys Manaw
Ynysoedd Caiman
  Ynysoedd Cook
  Ynysoedd Turks a Caicos
  Yr Alban
  Sambia

Tabl Medalau
 Safle CenedlAurArianEfyddCyfanswm 1   Canada  45  31  33  109 2   Lloegr  27  27  33  87 3   Awstralia  24  33  27  84 4   Cenia  7  6  5  18 5   Seland Newydd  5  6  9  20 6   India  5  5  5  15 7   Yr Alban  3  6  5  14 8   Jamaica  2  2  3  7 9   Cymru  2  1  5  8 10   Gogledd Iwerddon  2  1  2  5 11  21px Hong Cong  2  0  0  2 12   Maleisia  1  2  1  4 13   Ghana  1  1  1  3  Gaiana  1  1  1  3 15   Tansanïa  1  1  0  2 16   Trinidad a Tobago  0  2  2  4  Sambia  0  2  2  4 18   Bahamas  0  1  0  1  Papua Gini Newydd  0  1  0  1 20   Manu Samoa  0  0  3  3 21   Ynys Manaw  0  0  1  1 Cyfanswm  128  129  138  395

Medalau'r Cymry
Roedd 75 aelod yn nhîm Cymru.

MedalEnwCystadleuaethAur  Berwyn Price  Athletau  110m Dros y clwydiAur  John Burns  Codi Pwysau  100 kgArian  William Watkins  Saethu  Calibr bychanEfydd  Jeff Bryce  Codi Pwysau  100 kgEfydd  Anthony Feale  Bocsio  Pwysau WelterEfydd  John Russell Evans  Bowlio Lawnt  SenglauEfydd  Ray Williamsa James Morgan  Bowlio Lawnt  ParauEfydd  Ellis StanburyGwyn EvansIan Sutherlanda John Thomson  Bowlio Lawnt  Pedwarawd

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
  Gwefan swyddogol Gemau'r Gymanwlad 
  Cyngor Gemau Gymanwlad Cymru

1978
Categori:1978