Y Grŵp Cymreig

Grŵp o artistiaid ar y cyd yw'r Grŵp Cymreig (Saesneg: The Welsh Group), sydd â'r nod o arddangos a rhoi llais i'r celfyddydau gweledol yng Nghymru.http://books.google.co.uk/books?id=aXYySHER7x8C&pg=PA102&dq=50+mlynedd+o%27r+grwp+cymreig.+Peter+Wakelin&hl=en&sa=X&ei=iUf2UfPHHs-Thgef3ICAAg&ved=0CDMQ6AEwAA#v=onepage&q=50%20mlynedd%20o%27r%20grwp%20cymreig.%20Peter%20Wakelin&f=false Dywedodd un aelod o'r grŵp, Ivor Davies, mai un o amcanion y grŵp yw: “ymladd yn erbyn y cliché o'r Gymry fel pobol sy’n canu drwy’r amser!”

Dechreuadau
Dechreuodd y grŵp yn 1948 fel Grŵp De Cymru,http://www.walesonline.co.uk/news/local-news/art-group-marking-60-creative-2141243http://www.llgc.org.uk/index.php?id=1513&no_cache=1&L=1&tx_ttnews[tt_news]=1388&cHash=d5eb27e6bfac174ec381aee2996a07f9 a oedd yn cynnwys artistiaid proffesiynol ac amatur. Cenhadu cychwynnol y grŵp oedd ymateb i gynrychiolaeth gymharol wan de Cymru yn Yr Academi Frenhinol Gymreig ar y pryd. Yn y rhagair i gatalog arddangosfa gyntaf Grŵp De Cymru, ysgrifennodd David Bell (wedi cyfieithu) "Diben y Grŵp yw sefydlu cyswllt newydd rhwng artistiaid o dde Cymru a'u cyhoedd". Yn ystod y 1960au dechreuodd Grŵp De Cymru arddangos ymhellach i ffwrdd yng ngogledd a chanolbarth Cymru ac ychydig yn groes i'r disgwyl cafwydd arddangofeydd preswyl ym Mryste a'r Amwythig. Dechreuodd y grŵp ddefnyddio ei deitl presennol, Y Grŵp Cymreig, erbyn 1975, ac erbyn hynny roedd hefyd wedi dod yn grŵp artistiaid gwbl broffesiynol ac, er bod ei duedd de-ddwyreiniol yn dal i fod yn asgwrn cynnen, roedd y grŵp wedi ehangu ei aelodaeth tu hwnt i dde Cymru (gan gynnwys nifer sydd hefyd yn aelodau o'r Academi Frenhinol Gymreig a / neu Grŵp 56 Cymru, grŵp o ymwahanwyr, a gychwynnwyd ym 1956 pan fethodd Grŵp De Cymru ddod yn Academi ar gyfer y de).

21ain Ganrif
Yn 2008, cafodd arddangosfa wedi'i guradu a'i ymchwilio gan aelod o'r Grwp Cymreig, Dr Ceri Thomas, a'i ariannu gan Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Cyngor Celfyddydau Cymru, Cymdeithas Gelfyddyd Gyfoes Cymru a'r Grwp Cymreig, ei lansio yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, cyn mynd ar daith i'r Academi Frenhinol Gymreig yng Nghonwy ac Amgueddfa ac Oriel Gelf Casnewydd. Roedd yr arddangosfa, Mapio'r Grŵp Cymreig yn 60, yn cynnwys gwaith gan aelodau presennol a blaneorol, yn cwmpasu'r cyfnod o'n fuan ar ôl yr Ail Ryfel Byd i waith wedi cwblhau yn yr unfed ganrif ar hugain, yn fuan wedi datganoli yng Nghymru. Yn lansiad yr arddangosfa, nododd Gweinidog treftadaeth Llywodraeth Cymru ar y pryd Alun Ffred Jones, bwysigrwydd y grŵp: (wedi'i gyfieithu) "mae arddangosfa pen-blwydd 60 oed y Grŵp Cymreig yn ddigwyddiad pwysig ym myd y celfyddydau yng Nghymru, gan ddwyn ynghyd gwaith gan artistiaid talentog, hen a newydd, o Gymru". Roedd llyfr darluniadol lliw llawn a gyhoeddwyd gan Diglot Books i gyd-fynd â'r arddangosfa.http://www.gwales.com/goto/biblio/cy/9780956086716/?session_timeout=1 Mae'r grŵp wedi arddangos yn rhyngwladol yn ogystal ag yng Nghymru, gan gynnwys yr Unol Daleithiau.http://welshdrawings.creativemessage.com/Newsletter.aspx?s=00000000-0000-0000-0000-000000000000&l=2&n=1&i=8&c=0&a=44&o=0

Aelodaeth

Mae aelodaeth lawn yn cynnwys 40 o artistiaid Cymreig neu lleoli yng Nghymru gan gynnwys cadeirydd (Dilys Jackson), ysgrifennydd (David James) a thrysorydd (Heather Eastes). Mae rhestr lawn o'r aelodau yw; Jacqueline Alkema, Eileen Allan, Jenny Allan, Lynne Bebb, Simone Bizzell-Browning, Paul Brewer, Glenys Cour, Ivor Davies, Ken Dukes, Wendy Earle, Heather Eastes, Lorna Edmiston, Paul Edwards, Ken Elias, Anthony Evans, Veronica Gibson, Chris Griffin, Robert Harding, Clive Hicks-Jenkins, Sue Hiley Harris, Mary Husted, Dilys Jackson, Jacqueline Jones, Angela Kingston, Dan Llywelyn Hall, Robert Macdonald, Sally Matthews, Philip Muirden, Tiff Oben, Michael Organ, Shirley Anne Owen, Gus Payne, Roy Powell, Susan Roberts, Alan Salisbury, Philippine Sowerby, Antonia Spowers, Ceri Thomas, Thomasin Toohie, Jean Walcot, Islwyn Watkins, Claudia Williams, Pip Woolf. Ers 2002, gyda marwolaeth nifer o aelodau parhaol hir, aelodau newydd eu hethol, gan arwain at cydbwysedd rhwng y rhywiau mwy a chynnydd yn nifer yr aelodau o tu allan i Gaerdydd. O 2007 tan 2009 y grŵp hefyd yn cynnwys aelod graddedig ifanc ac yn 2012 dechreuodd artist Tiff Oben, Gymrodoriaeth tair blynedd gyda'r grŵp.http://elbowroomintercourse.blogspot.co.uk/p/project-artists.html
Mae Mathew Prichard CBE yw llywydd y grŵp.

Cyn-aelodau

Cyn-aelodau wedi cynnwys enwau mawr o faes o gelfyddyd Gymreig fodern, gan gynnwys Peter Bailey, William Brown,http://www.independent.co.uk/news/obituaries/william-brown-painter-and-printmaker-877816.html Brenda Chamberlain, Mary Fogg,http://www.guardian.co.uk/theguardian/2012/dec/28/mary-fogg-obituary Arthur Giardelli,http://www.guardian.co.uk/artanddesign/2009/nov/11/arthur-giardelli-obituary Tony Goble,http://www.guardian.co.uk/news/2007/apr/27/guardianobituaries.artsobituaries Bert Isaac,http://www.independent.co.uk/news/obituaries/bert-isaac-473108.html John Petts, David Tinker,http://www.guardian.co.uk/news/2000/sep/04/guardianobituaries2 Laurie Williams ac Ernest Zobole.

Cyhoeddiadau
 Peter Wakelin (Cyfieithiad gan Meinir Evans), Creu Cymuned o Arlunwyr - 50 mlynedd o'r Grwp Cymreig, Amgueddfa Genedlaethol Cymru (1999), ISBN 0-7200-0472-1 http://www.amazon.co.uk/Creu-Cymuned-Arlunwyr-Creating-Community/dp/0720004721/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1375178875&sr=8-1&keywords=50+mlynedd+o%27r+Grwp+Cymreig
 Ceri Thomas (Cyfieithad gan Gwenllian Dafydd), Mapio'r Grŵp Cymreig yn 60, Diglot Books, Llantrisant (2009), ISBN 9780956086709 (0956086705) http://www.amazon.co.uk/Mapior-Grwp-Cymreig-Yn-60/dp/0956086713

Cyfeiriadau

Dolen allanol
 Gwefan Y Grwp Cymreig

Categori:Celfyddyd gyfoes Cymru
Categori:Y celfyddydau gweledol yng Nghymru yn yr 20fed ganrif
Categori:Y celfyddydau gweledol yng Nghymru yn yr 21ain ganrif
Categori:Cymundodau a chydweithfeydd celf yng Nghymru
Categori:Sefydliadau 1948