Chen Xitong

Gwleidydd Tsieineaidd oedd Chen Xitong (10 Mehefin 1930 – 2 Mehefin 2013) oedd yn Faer Beijing o 1983 hyd 1993.

Ganwyd yn Sichuan ac astudiodd lenyddiaeth Tsieineeg ym Mhrifysgol Pecin. Ymunodd â'r Blaid Gomiwnyddol ym 1949. Roedd Chen yn faer y brifddinas Beijing yn ystod protestiadau Sgwâr Tiananmen ym 1989. Yn ôl nifer, gan gynnwys y Prif Weinidog Li Peng ac Ysgrifennydd Cyffredinol y Blaid Gomiwnyddol Zhao Ziyang, roedd Chen yn allweddol wrth ormesu'r protestiadau. Gwadodd Chen yr oedd ganddo ran yn y penderfyniadau ac yn hwyrach dywedodd bod y gormes yn "drasiedi ofidus". Ef oedd yr unig swyddog cyhoeddus uwch a fynegodd ofid am y cyflafan, ond hyd ei farwolaeth roedd yn symbol o greulondeb y llywodraeth Tsieineaidd yn Tiananmen. Ym 1992 dyrchafwyd Chen yn Ysgrifennydd Plaid Gomiwnyddol Beijing ac yn aelod o'r Politburo.

Cafodd Chen ei ddiswyddo ym 1995 ynghylch sgandal yn Beijing, ac ym 1998 cafwyd yn euog o lygredigaeth ac esgeuluso'i ddyletswydd a chafodd ei ddedfrydu i garchar am 16 mlynedd. Mae'n bosib yr oedd cwymp Chen o ganlyniad i'w berthynas elyniaethus â'r Arlywydd Jiang Zemin. Cafodd Chen ei ryddhau o'r carchar ar barôl am resymau meddygol yn 2006. Bu farw o ganser y colon yn 2013, tri mis cyn i'w ddedfryd dod i ben.

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 1930
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Gwleidyddion yr 20fed ganrif o Tsieina
Categori:Meiri Beijing
Categori:Pobl o Sichuan
Categori:Pobl fu farw yn Beijing
Categori:Pobl fu farw o ganser y colon, y rectwm, neu'r coluddyn
Categori:Protestiadau Sgwâr Tiananmen, 1989