Byrfodd

Mae byrfodd yn ffurf byr o air neu ymadrodd. Fel arfer, ond nid bob tro, mae'n cynnwys llythyren, neu lythrennau, o'r gair neu ymadrodd. Mae llawer o fyrfoddau traddodiadol yn yr iaith lenyddol, ond mae llawer o rai newydd yn cael eu creu er mwyn ysgrifennu negeseuon byrrach ar ffonau symudol e.e. ctl sy'n tarddu o "caru ti lot".

Llythrenw

Mae llythrenw yn fyrfodd sy'n cael ei greu o lythrennau cyntaf geiriau mewn ymadrodd. Yn y gorffennol, dim ond y llythrenwau oedd yn cael eu defnyddio yn gyffredinol (e.e. er enghraifft neu h.y. hynny yw) ond yn y ganrif gyntaf ar hugain, mae llawer mwy o lythrenw yn cael eu creu trwy gynnydd o ddefnyddio termau technoleg a thrwy dyfu'r defnydd mewn iaith testun ac ati.

Byrfoddau rhifau

I ysgrifennu byrfodd ar gyfer ffurfiau trefnol defnyddir llythrennau diwethaf y rhan o'r rhif sy'n llai na chant, e.e. 131ain, sef yr unfed ar ddeg ar hugain wedi'r cant.

ByrfoddTrefnolByrfoddTrefnol1afcyntaf11egunfed ar ddeg2ilail12feddeuddegfed3ydd/3eddtrydydd/trydedd13egtrydydd/trydedd ar ddeg4ydd/4eddpedwerydd/pedwaredd14egpedwerydd/pedwaredd ar ddeg5edpumed15fedpymthegfed6edchweched16egunfed ar bymtheg7fedseithfed17egail ar bymtheg8fedwythfed18feddeunawfed9fednawfed19egpedwerydd/pedwaredd ar bymtheg10feddegfed20fedugeinfed       37ainail ar bymtheg ar hugain50fedhanner canfed157ainail ar bymtheg a deugain wedi'r cant160fedtrigeinfed wedi'r cant1277ainail ar bymtheg a thrigain wedi'r fil a dau gant1280fedpedwar ugeinfed wedi'r fil a dau gant300fedtri chanfed500fedpum canfed1,000fedmilfed1,000,000fedmiliynfed

Iaith Testun

Mae llawer o eiriau ac ymadroddion Cymraeg wedi cael eu byrfoddu i ysgrifennu negeseuon byrion iawn ar ffônau symudol. Mae'r rhan fwyaf o fyrfoddau iaith testun yn anffurfiol trwy fyrhau geiriau, ond mae llawer o lythrenwau cyffredinol mewn defnyddio cyffredinol fel ctl "Caru ti lot" ac yof "Yn ôl yn fuan"

Enwau Sefydliadau
Fel arfer, mae enwau sefydliadau a chwmnïau'n cael eu cyfieithu o'r geiriau llawn, yn achos byrfodd wahanol yn Gymraeg na'r iaith gwreiddiol.

ByrfoddSefydliadGiGGwasanaeth Iechyd GwladolS4CSianel Pedwar CymruUEUndeb EwropeaiddUDAUnol Daleithiau America

Er gwaethaf y ffaith bod ganddynt enwau Cymraeg, dynodir enwau rhai sefydliadau ym myrfoddau eu henwau mewn ieithoedd eraill, e.e. Saesneg.

SefydliadByrfodd tybiannolByrfodd go iawnSefydliad (yn iaith arall)NodynAsiantaeth Gwybodaeth GanologAGGCIACentral Intelligence AgencyCorfforaeth Ddarlledu BrydeinigCDBBBCBritish Broadcasting Corporationfel arfer yn dweud "bi bi si" nid "bi bi ec"Undeb Rygbi CymruURCWRUWelsh Rugby Union

Teitl personol
ByrfoddTeitlLluosogACAelod CynulliadACauASAelod SeneddolASauDrDoctor-

Categori:Byrfoddau
Categori:Geiriau