Biwmares (etholaeth seneddol)

Roedd Biwmares yn etholaeth seneddol i Dŷ'r Cyffredin yn Senedd y Deyrnas Unedig o 1541 hyd at 1885. Rhwng 1541 a 1553 Niwbwrch oedd bwrdeistref Seneddol Môn.W R Williams The parliamentary history of the principality of Wales, from the earliest times to the present day, 1541-1895. Fersiwn arlein:.

Dim ond y 24 prif fwrdeisiwr o dref Biwmares oedd a hawl i bleidleisio hyd 1832. O dan Ddeddf diwygio’r Senedd 1832 cynyddodd nifer y pleidleiswyr i 218 gan gynnwys etholwyr o Amlwch, Caergybi a Llangefni. Diddymwyd yr etholaeth ym 1885 gan ei uno a gweddill Sir Fôn gan dorri nifer cynrychiolwyr yr ynys i un.

Cynrychiolwyr Niwbwrch yn San Steffan 
 1541 Richard ap Rhydderch, o Fyfyrion
 1545 Owain ap Huw
 1547 John ap Robert Lloid

Cynrychiolwyr Biwmares yn San Steffan yn yr 16eg ganrif 
 1553 (Mawrth) Maurice Griffith
 1553 (Medi) Rowland Bulkeley
 1554 (Tachwedd) William Bulkeley
 1555 Hugh Goodman
 1558–1567 William Price
 1571 William Bulkeley
 1572 Rowland Kenrick
 1584–1593 Thomas Bulkeley
 1597–1598 William Jones

Cynrychiolwyr Biwmares yn San Steffan yn yr 17eg ganrif
 1601 William Maurice
 1604 William Jones
 1614 William Jones
 1621-1622 Sampson Eure
 1624 Charles Jones
 1625 Charles Jones
 1626 Charles Jones
 1628 Charles Jones
 1629–1639 Dim senedd
 1640 (Ebrill) Charles Jones
 1640 (Tachwedd) John Griffith Brenhinwr
 1642 Bu farw John Griffith a bu'r sedd yn wag hyd 1646
 1646 William Jones
 1648 Diarddelwyd Jones a bu’r sedd yn wag hyd 1659
 1659 (Ionawr) Griffith Bodwrda
 1659 (Mai) Ni fu cynrychiolydd seneddol i Fiwmares
 1660 Griffith Bodwrda
 1661 (Ebrill) Heneage Finch
 1661 (Gorffennaf) John Robinson
 1679 (Chwefror) Richard Bulkeley
 1679 (Awst)  Yr Anrh. Henry Bulkeley Tori
 1689 William Williams
 1690 Thomas Bulkeley
 1695 Syr William Williams
 1698 Owen Hughes

Cynrychiolwyr Biwmares yn San Steffan yn y 18fed ganrif
 1701 (Ionawr) Coningsby Williams
1701 (Rhagfyr) Robert Bulkeley
 1703 Coningsby Williams
 1705 Yr Anrh. Henry Bertie
 1727 Watkin Williams-Wynn (Etholwyd Wynn yn yr un etholiad fel AS Sir Ddinbych gan ddewis cynrychioli'r sedd honno yn hytrach nag un Biwmares)
 1730 Yr Is Iarll Bulkeley
 1753 John Owen
 1754 Richard Thelwall Price
 1768 Syr Hugh Williams
 1780 Syr George Warren
 1784 Yr Anrh. Hugh Fortescue
 1785 Syr Hugh Williams
 1794 Syr Watkin Williams-Wynn, 5ed Barwnig
 1796 Thomas Wynn, Barwn 1af Niwbwrch

Cynrychiolwyr Biwmares yn San Steffan yn y 19eg ganrif
 1807 Syr Edward Pryce Lloyd
 1812 Thomas Frankland Lewis
 1826 Syr Robert Williams
 1831 Syr Richard Bulkeley Williams-Bulkeley (Chwig)
 1832 Frederick Paget (Chwig)
 1847 Yr Arglwydd George Paget (Chwig)
 1857 Yr Anrh. William Owen Stanley (Chwig) / Rhyddfrydwr
 1874 Morgan Lloyd Rhyddfrydwr
 1885 Diddymu'r etholaeth

 Etholiadau
Dim ond dau etholiad cystadleuol  a gynhaliwyd yn yr etholaeth trwy ei holl hanes sef ym 1868 a 1874 ac yn y ddau bu aelodau o'r Blaid Ryddfrydol yn ymladd yn erbyn ei gilydd.

 Gweler hefyd 
 Biwmares

Cyfeiriadau

Categori:Etholaethau hanesyddol yng Nghymru
Categori:Hanes Ynys Môn
Categori:Biwmares