Bachadain y derw

Gwyfyn sy'n perthyn i deulu'r Drepanidae yn urdd y Lepidoptera yw bachadain  y derw, sy'n enw benywaidd; yr enw lluosog ydy bachadenydd y derw; yr enw Saesneg yw Oak Hook-tip, a'r enw gwyddonol yw Watsonalla binaria. Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012. Fe'i ceir yn y rhan fwyaf o Ewrop, ar wahân i'r gogledd eithaf. Mae'n eitha cyffredin hefyd yn Lloegr a Chymru.

Mae'n nhw'n dodwy ddwywaith y flwyddyn a gwelir yr oedolyn ar ei adain ym Mai ac ym Mhefefin. Ar adegau cânt eu gweld yn hedfan yn ystod y dydd, ond yn y nos fel arfer; cânt eu denu at olau.

Prif fwyd y siani flewog ydy gwernen, bedwen a ffawydden.

Mae'r rhywiau'n amrywio o ran maint (hyd adenydd y gwryw tua 30 mm, y fenyw tua 35 mm), ond maent yn debyg o ran lliw. Mae'r adenydd blaen yn oren-frown gyda thri fascia melyn cul (yr un allanol yn wan ac weithiau'n absennol) gyda dau smotyn disg tywyll rhwng y ddau fascia mewnol. Weithiau, mae'r rhain yn digwydd, ond yn wannach, ar yr adenydd cefn. Mae apig yr adenydd blaen ar siâp bachyn, gan roi ei enw i'r rhywogaeth. Mae'r adenydd cefn yn oren ysgafnach, eto gyda thri fascia melyn. Fel arfer cynhyrchir dau epil bob blwyddyn, gyda'r oedolion yn hedfan ym mis Mai a mis Mehefin ac eto ym mis Awst. Mae gwyfynod yr ail genhedlaeth yn llawer llai ac ychydig yn ysgafnach o ran lliw na rhai'r cyntaf. Maent yn debyg iawn i Watsonalla cultraria sydd hefyd â lliw melynfrown. Dau nodbwynt du ar yr adenydd blaen yw'r gwahaniaethwr cliriaf. Mae'r rhywogaeth weithiau'n hedfan yn ystod y dydd, ond fel arfer mae'n hedfan yn y nos ac yn cael ei denu at olau. thumb|140px|left|larfa
Mae'r larfa yn frown gyda marciau melyn ac yn dangos y siâp drepanid nodweddiadol gyda chynffon taprog. Fel arfer mae'n bwydo ar dderw, ond mae hefyd wedi'i gofnodi ar wern, ffawydd, a bedw. Mae'r rhywogaeth yn gaeafu fel chwiler.

Cofnodion Unigol
 Bachadain y deri (‘’Oak Hook-tip’’), Clydach, Cwm Tawe 24.07.2025 Dewi Lewis https://www.facebook.com/share/p/1HNrCcdZM1/?mibextid=wwXIfr

Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r bachadain  y derw yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
 Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
 Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Cyfeiriadau

Categori:Gwyfynod