Bachadain raeanog

Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw bachadain raeanog, sy'n enw benywaidd; yr enw lluosog ydy bachadenydd graeanog; yr enw Saesneg yw Pebble Hook-tip, a'r enw gwyddonol yw Drepana falcataria falcataria. Geiriadur enwau a thermau  ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r bachadain  raeanog yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Y larfa

bawd|160px|chwith|larfa
Mae'r wy yn felyn wedi'i farcio ag oren ar un pen. Mae'r lindysyn instar olaf yn wyrdd, y cefn yn frown cochlyd, ac eithrio tuag at y pen melynaidd sydd wedi'i farcio'n ddu. Mae dwy 'ddafaden' amlwg ar gylchoedd dau a phump, a smotiau llai amlwg wedi'u codi ar y cylchoedd eraill, pob un yn dwyn blew. Yn y cyfnodau iau mae'n ddu, gyda marciau gwyn ar y pedwerydd a'r seithfed cylch; yn ddiweddarach mae'n dod yn wyrdd islaw, ac mae'r marciau ar gefn cylchoedd pedwar, saith, wyth, a deg yn wyn neu'n hufennog.

Cofnodion unigolion
 Bachadain raeanog (Pebble hook-tip), Clydach, Cwm Tawe 13.07.2025. 
Daliwyd y gwyfyn mewn trap a osodwyd ar nos Sadwrn 12 o Orffennaf 2025. Trap wedi ei lunio gartref trwy ddefnyddio bwcad blastig wedi haddasu. Y golau yw bylb actinic 13w. Yn ystod y nos roedd y tymheredd yn amrywio o 22 gradd a 17 gradd gydag awyr glir a lleuad yn isel yn nen. Roedd awel ysgafn o gyfeiriad y Dwyrain. Byddaf yn gosod y trap mewn gardd fechan maestrefol rhwng 10 y nos a 4 y bore. Mae'r ardd yng nghanol stad o dai sydd yn dyddio o 'r 1960au. Yn y blynyddoedd diwethaf mae nifer o'r gerddi gwreiddiol wedi eu haddasu i greu safleoedd parcio. Mae yna gamlas 100 llath o'r ardd a choed deri oddeutu 150 llath i ffwrdd. Ceir cymysgedd o blanhigion/blodau sydd wedi eu plannu i ddenu peillwyr yn bennaf. Hyd yma (ers diwedd Ebrill) cofnodwyd dros gant o rywogaethau gwahanol. Mae nifer o rywogaethau "cyffredin" a oedd yn cael eu trapio yn rheolaidd wedi bod yn absennol. Efallai y dont yn ystod yr wythnosau nesaf. Mae amodau tywydd wedi bod yn newidiol gydag awel gref ar rai adegau a glaw dros nos. Mae na ystlumod yma hefyd sydd yn gwneud y mwyaf o'r sefyllfa ac mae'n rhaid bod yn ofalus wrth ystyried lle yn union i osod y trap. 
Dewi Lewis https://www.facebook.com/share/p/1C389Rq1k7/?mibextid=wwXIfr

Gweler hefyd
 Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
 Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Cyfeiriadau

Categori:Gwyfynod