Canolfan Cludiant Britomart

Canolfan cludiant yn Auckland, Seland Newydd, yw Canolfan Cludiant Britomart (Saesneg: Britomart Transport Centre).

Hanes
Mae ardal Britomart yn gorwedd ar lan Harbwr Waitemata, ac wedi bod yn hanesyddol bwysig i lwythau Maori lleol; roedd yno  Pa (sef "tŷ cyfarfod") ar Bwynt BritomartNew Zealand Herald, 23 Ebrill 2004, ac ymladdwyd sawl brwydr rhwng y Maori a'r bobol ddwad i sefydlu rheolaeth dros yr ardal. Cyrhaeddodd HMS Britomart a sawl llong arall Seland Newydd ym 1840, er mwyn cynnal arolwg hydrolegol ar ran y Morlys, a chyfrannodd HMS Britomart i arolwg o Harbwr Waitemata. Enwyd y llong ar ôl tywysoges Frythonig sy'n gymeriad yn y gerdd y Faerie Queen gan Edmund Spenser.

Adeiladwyd Fort Britomart ym 1841 ar safle'r Pa Maori, i reoli'r Harbwr ac roedd 10,000 o filwyr ym Marics Britomart yn ystod rhyfeloedd Seland Newydd y 1860au. Tyfodd ardal fasnachol y dref, ac adenillwyt tir o'r Bae rhwng 1860 ac 1883

Canolbwynt y ganolfan fodern yw'r hen Brif Swyddfa Bost, a adeiladwyd rhwng 1909-12 gyda meini o Oamaru ac ithfaen  o Goromandel. Caewyd y swyddfa bost ym 1988.

Bysiau
Prynwyd bws gan Leonard John Keys – a oedd yn groser ar gornel Ffyrdd Clonbern a Remuera – yn 1914, a dechreuodd wasanaeth cyntaf y dref. Roedd bysiau Keys yn ymadael o safle o flaen y swyddfa bost nes agor Gorsaf Fws Britomart ym Medi 1937.

Trenau
bawd|260px|Gorsaf Reilffordd Beach Road
Agorwyd Gorsaf Reilffordd Queen Street ynghanol y dref ar 30 Tachwedd 1885. Disodlwyd yr orsaf wreiddiol ym 1930 gan orsaf newydd, Beach Road. Cafodd yr orsaf adeilad odidog, newydd a adeiladwyd gydag ithfaeth o Goromandel, marmor o Whangarei a briciau o New Lynn. Yn anffodus roedd yr orsaf tua chilomedr o ganol y dref.

Waterfront 2000
Grwp o brosiectau oedd Waterfront 2000;  roedd Seland Newydd wedi ennill ras hwylio Cwpan America ym 1995 a'r bwriad oedd rhoi wyneb newydd i'r ddinas yn ardaloedd Britomart a Viaduct Harbour.

Dros y blynyddoedd dilynol, newidiwyd manylion y prosiect a chynyddodd y gost. Ym Mai 2003 cyrhaeddodd y trên cyntaf, i brofi traciau, uchder platfform, a signalau. Bendithiwyd yr orsaf gan y Maori ar doriad gwawr 20 Mehefin 2004, ac am 5.40yb ar 23 Mehefin, cyrhaeddodd y trên cyntaf swyddogol, yr cyntaf i gyrraedd canol y ddinas ers 73 mlynedd. Croesawyd y trên gan bibydd, ac wedyn gan Haka ac Waiata (gair Maori am gân).

Agorwyd y Ganolfan yn swyddogol ar 25 Gorffennaf 2003 gan John Banks, maer y ddinas. Y gwestai anrhydeddus oedd Syr Edmund Hillary a'r Foneddiges Hillary.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol

  Gwefan y ganolfan

Categori:Adeiladau ac adeiladwaith yn Seland Newydd
Categori:Auckland
Categori:Cludiant yn Seland Newydd