Ngũgĩ wa Thiong'o

Nofelydd a dramodydd o Genia oedd Ngũgĩ wa Thiong'o (5 Ionawr 1938 – 28 Mai 2025). Ysgrifennodd hefyd ar bynciau iaith a threfedigaethrwydd.

Ganwyd  James Thiong'o Ngugi yn Limuru, Ardal Kiambu, Cenia. Ysgrifennodd ei nofel gyntaf, Weep Not, Child, yn Saesneg pan oedd yn mynychu Prifysgol Leeds yn Lloegr. Cyhoeddwyd ym 1964.

Cyd-ysgrifennodd y ddrama I Will Marry When I Want gyda Ngugi Wa Mirii, gan feirniadu'r anghydraddoldeb ac anghyfiawnder yng nghymdeithas Cenia. Cafodd Ngũgĩ ei arestio wedi perfformiad o'r ddrama ym 1977 a'i gadw heb gyhuddiad yng Ngharchar Kamiti. Pan yn y carchar, penderfynodd Ngũgĩ ysgrifennu yn ei famiaith Gikuyu yn lle'r Saesneg. Treuliodd ei amser yn y carchar yn ysgrifennu'r nofel Caitani Mutharabaini ar bapur tŷ bach. Cafodd ei enwi'n garcharor gwleidyddol gan Amnest Rhyngwladol a'i ryddhau yn Rhagfyr 1978 yn sgil ymgyrch ryngwladol.

Ers hynny mae Ngũgĩ wedi galw ar lenorion Affricanaidd eraill i ysgrifennu yn eu hieithoedd brodorol ac nid ieithoedd Ewropeaidd.

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 



Categori:Genedigaethau 1938
Categori:Marwolaethau 2025
Categori:Academyddion o Genia
Categori:Dramodwyr o Genia
Categori:Llenorion Gikuyu o Genia
Categori:Llenorion Saesneg o Genia
Categori:Nofelwyr o Genia