Llwyd y ffawydd

Gwyfyn sy'n perthyn i deulu'r Notodontidae yn urdd y Lepidoptera yw llwyd y ffawydd, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy llwydion y ffawydd; yr enw Saesneg yw Lobster Moth, a'r enw gwyddonol yw Stauropus fagi. Geiriadur enwau a thermau  ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012. Mae i'w ganfod yn hemisffer y gogledd gan gynnwys siroedd deheuol Lloegr.
bawd|chwith|200px|Siani flewog

Mae lled yr adenydd yn 40 to 70 mm a gall y lliw amrywio rhwng llwyd, gwyrdd a brown.

Hanes bywyd
Yn y instar cyntaf mae'r lindys yn bwydo'n gyfan gwbl ar ei blisgyn wy ei hun ac mae'n anarferol gan ei fod yn dynwared morgrugyn neu bry cop bach. Mae hyn oherwydd y coesau thorasig hir "a'r atodiadau cynffonog sy'n troelli'n nerfus drwy'r amser". Os caiff y larfa ei tharfu yn ystod y cyfnod hwn mae'n ymlusgo o gwmpas yn dreisgar yn yr un modd â morgrugyn wedi'i anafu. "Mae'r lindys ifanc yn gwarchod eu plisgyn wy eu hunain. Maent yn symud yn nerfus o gwmpas hwn, ac os bydd lindys arall yn agosáu o fewn cyrraedd iddo, gwneir ymosodiad egnïol i yrru'r tresmaswr i ffwrdd." Ar ôl y newid croen cyntaf, mae'r larfa yn bwydo ar ddail Acer (Japan), Betula (Ynysoedd Prydain, Y Ffindir, Japan), Carpinus (Japan), Castanea (Japan), Castanea crenata (Japan), Cornus (Japan), Corylus (Ynysoedd Prydain, Japan), Corylus avellana (Y Ffindir), Fagus (Ynysoedd Prydain) Juglans regia (Ewrop), Malus (Japan), Malus pumila (Y Ffindir), Prunus (Japan), Pterocarya (Japan), Quercus (Ynysoedd Prydain, Japan), Quercus mongolica]] (Japan), Quercus serrata (Japan), Salix (Japan), Salix caprea (Y Ffindir), Sorbus aucuparia (Y Ffindir), Tilia (Y Ffindir), Wisteria (Japan) Zelkova'' (Japan). Yn ystod y cyfnodau canlynol, mae'r lindysyn yn datblygu golwg fwy rhyfedd fyth gyda "phen mawr, coesau thorasig hir, twmpathau uchel ar y pedwerydd i'r seithfed segment a segment rhefrol chwyddedig iawn sydd â'r claspiau wedi'u haddasu'n strwythurau tenau hir. Y lliw cyffredinol yw brown cochlyd ac os yw yn ei safle gorffwys mae'n darparu cuddliw perffaith. Gall y larfa dyfu i hyd o 70 mm ac os caiff ei aflonyddu gan ysglyfaethwr posibl gall roi arddangosfa fygythiol gyda'r coesau thorasig wedi'u lledu allan a'r pen wedi'i bwa yn ôl dros y corff. Mae'r gwyfyn yn chwileru mewn cocŵn cryf, "fel arfer wedi'i droelli rhwng dail marw". Mae'r gwyfynod yn dod i'r amlwg y flwyddyn ganlynol o fis Mai tan fis Gorffennaf yn dibynnu ar yr amodau.

Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r llwyd y ffawydd yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
 Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
 Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Cyfeiriadau

Categori:Gwyfynod