Castell Fflemish

Bryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, wedi'i lleoli ger Tregaron, Ceredigion, Cymru, yw  Castell FflemishChristopher Houlder, Wales: an archaeological guide (Llundain, 1978), tt.172-3 (hefyd Castell Flemish mewn rhai ffynonellau)

Disgrifiad
Codwyd y fryngaer hon ar gopa bryn ger Tregaron. Ceir dau glawdd gyda bwlch mawr rhyngddynt sy'n amddiffyn pen y bryn. Credir fod y gaer yn perthyn i Oes yr Haearn, yn ôl pob tebyg, ond heb gloddio ni allem fod yn sicr nad yw'n perthyn i'r Oesoedd Canol Cynnar chwaith.

Cefndir
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CD021.Cofrestr Cadw. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.

Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynnwr gael mantais filwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop.References Wales gan John May; Gwasg Prifysgol Cymru. Mae ei harwynebedd  oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.

Lloches i gartrefi a gwersyllfaoedd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynt eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod  y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.

Gweler hefyd 
 Rhestr o fryngaerau Cymru
 Cylchoedd cerrig
 Rhestr copaon Cymru
 Llwythau Celtaidd Cymru

Cyfeiriadau

Categori:Bryngaerau Ceredigion
Categori:Tregaron