Carol Vorderman

Cyflwynydd ar radio a theledu, awdur a cholofnydd yw Carol Jean Vorderman MBE (ganwyd 24 Rhagfyr 1960).

Bywyd cynnar ac addysg
Fe'i ganwyd yn Bedford, Lloegr, yn ferch i Anton 'Tony' Vorderman (1920–2007) a'i wraig, Edwina Jean (née Davies, 1928–2017), Cymraes o Sir y Fflint. Cafodd ei thad garwriaeth gyda menyw arall pan oedd ei mam yn feichiog a gwahanodd ei rhieni pan oedd yn ddwy wythnos oed. Symudodd ei mam nôl i Brestatyn lle roedd hi a'i tri phlentyn yn byw mewn fflat fechan gyda un stafell wely. Yn ddiweddarach, symudodd y teulu i Ddinbych pan briododd ei mam mewnfudwr o'r Eidal, Armido Rizzi.

Aeth i'r ysgol gyfun Babyddol yn y Rhyl, Ysgol Uwchradd Bendigaid Edward Jones. Roedd ei mam wedi dysgu Cymraeg fel plentyn ond wedi ei anghofio ers hynny a nid oedd yn gefnogol iawn o'r iaith. Ar ochr ei mam roedd thaid a'i wncl yn siarad Cymraeg ond ni siaradodd yr iaith gyda hi. Cafodd radd A yn ei Lefel O Cymraeg yn 1976, ond roedd y gwersi yn ffurfiol iawn, dim sgwrsio.

Aeth i astudio Peirianneg yng Ngholeg Sidney Sussex, Caergrawnt. Graddiodd yn 1981 ac erbyn hynny roedd ei mam wedi gadael ei llysdad yn Dinbych felly collodd ei chysylltiad â Chymru.

Bywyd personol
Mae ganddi dŷ yn Sir Benfro ac mae'n gobeithio symud o'i chartref ym Mryste i Gaerdydd. Ers dechrau cyflwyno ar BBC Radio Wales yn 2019, roedd eisiau ail-ddysgu Cymraeg. Dechreuodd ddysgu unwaith eto. Ymddangosodd ar raglen Iaith ar Daith ar S4C yn Ebrill 2020 lle aeth yn ôl i Brestatyn i roi gwers fathemateg i griw o blant saith mlwydd oed yn Ysgol y Llys, yr ysgol Gymraeg newydd yno.

Teledu
Countdown (1982–2005)
Take Nobody's Word For It (1987–1989)
Tomorrow's World
Stars and their Lives
What Will They Think of Next
Tested to Destruction
Better Homes

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1960
Categori:Cyflwynwyr teledu o Gymru
Categori:Cyflwynwyr radio o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd o Gymru
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Merched yr 21ain ganrif o Gymru