Mantell felyngoch

Glöyn byw sy'n perthyn i'r genws Dryas yn urdd y Lepidoptera yw mantell felyngoch, sy'n enw benywaidd; yr enw lluosog ydy mentyll melyngoch; yr enw Saesneg yw Julia neu The Flame, a'r enw gwyddonol yw Dryas iulia (neu wedi'i gamsillafu weithiau fel: Dryas juliaLamas, G. (editor) (2004). Atlas of Neotropical Lepidoptera. Checklist: Part 4A. Hesperioidea - Papilionoidea. ISBN 978-0-945417-28-6)  Geiriadur enwau a thermau  ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.. Fe'i canfyddir ym Mrasil, Texas a Florida ac yn ystod yr haf fe'i welir mewn cynefinodd mor bell i'r de â dwyrain Nebraska.
bawd|chwith|Glöyn wedi'i fframio. Chwith: o'r top; dde: gwaelod - MHNT
Ceir dros 15 o isrywogaethau (gweler isod).

Mae'n löyn mawr, gyda lled yr adenydd ar ei eithaf rhwng 82 a 92 mm. Mae'r lliw oren yn fwy llachar yn y gwryw na'r fenyw. Yn wahanol i lawer o loynnod, caiff lonydd gan adar. Gan ei fod yn effro yn ystod y dydd a fod ganddo oes hir, mae'n eitha cyffredin ei wedi mewn adeiladau gloynnod e.e. Pili Palas.

Cynefin
Mae'r Fantell felyngoch yn hoff iawn o ymylon coedwigoedd, llennyrch a llwybrau cerdded. Mae'n chwim iawn ar ei adain. Prif fwyd y siani flewog ydy mathau o Passiflora.

Isrywogaethau
Yn nhrefn yr wyddor:Dryas, funet.fi; adalwyd 18 Hydref
D. i. alcionea (Cramer, 1779)
D. i. carteri (Riley, 1926)
D. i. delila (Fabricius, 1775)
D. i. dominicana (Hall, 1917)
D. i. framptoni (Riley, 1926)
D. i. fucatus (Boddaert, 1783)
D. i. iulia (Fabricius, 1775)
D. i. lucia (Riley, 1926)
D. i. largo Clench, 1975
D. i. martinica Enrico & Pinchon, 1969
D. i. moderata (Riley, 1926)
D. i. nudeola (Bates, 1934)
D. i. warneri (Hall, 1936)
D. i. zoe Miller & Steinhauser, 1992

Oriel luniau

Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r fantell felyngoch yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
 Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
 Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Cyfeiriadau

 Butterflies and Moths of North America (BMNA) [2008]: Julia Heliconian . Retrieved 2008-AUG-14.
 Miller, L. D. & Miller, J. Y. (2004): The Butterfly Handbook: 115. Barron's Educational Series, Inc., Hauppauge, New York. ISBN 0-7641-5714-0

Categori:Gloynnod byw