Glöyn cynffon gwennol

Glöyn byw sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw glöyn cynffon gwennol, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy gloynnod cynffon gwennol; yr enw Saesneg yw Swallowtail, a'r enw gwyddonol yw Papilio machaon.
bawd|chwith|upright|P. m. gorganus yn Normandi. Mae diwedd yr adenydd yn ymdebygu i adenydd gwennol

Mae i'w weld yn Ewrop, Asia a Gogledd America ac mae hyd ei adenydd tua 65 - 86mm. Ceir 37 isrywogaeth. P. m. britannicus yw isrywogaeth gynhenid Prydain; mae'n goroesi yn y Norfolk Broads yn unig. Mae P. m. gorganus (glöyn cynffon gwennol Ewrop; Continental Swallowtail) yn ymwelydd prin o dir mawr Ewrop i dde Lloegr a Chymru.
bawd|chwith|Oedolyn yn Awstria
bawd|chwith|Siani flewog fygythiol
bawd|chwith|Fideo o Papilio machaon

Cynefin
Mae'r glöyn byw, pan fo'n oedolyn yn goblyn o gyflym. Gall hofran yn ei unfan pan fo'n sipian neithdar ac mae'n hoff iawn o wahanol berlysiau yn enwedig mewn caeau eithaf agored. Mae'r gwrywod yn ymgasglu ar copaon bryniau er mwyn cystadlu am fenyw. Yn yr iseldir, fe wnant ymweld â gerddi.

Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r glöyn cynffon gwennol yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
 Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
 Cymdeithas Edward Llwyd

Cyfeiriadau

Categori:Gloynnod byw