Marchog crwydr

Cymeriad o lenyddiaeth ramantaidd yr Oesoedd Canol yw'r marchog crwydr neu'r marchog crwydrad. Bydd y marchog crwydr yn teithio gan ddangos ei ddewrder a'i sifalri, yn ymladd gornestau a pas d'armes, yn canlyn serch llys, ac yn helpu'r rhai mewn angen.Rockwood, Camilla (gol.). Brewer's Dictionary of Phrase and Fable, 18fed argraffiad (Caeredin, Chambers, 2009), t. 744.

Marchogion Cylch Arthur, gan gynnwys Lawnslot a Gwalchmai ap Gwyar, yw'r marchogion crwydr gwreiddiol. Yr arch-chwedl oedd yr Ymchwil am y Greal Santaidd, yn Perceval, le Conte du Graal gan Chrétien de Troyes (1180au). Gwelir defnydd cyntaf y term knygt erraunt yn y gerdd Sir Gawain and the Green Knight yn y 14g.The Maven's Word of the Day: Knight Errant Cafodd yr uchelwr Ffrancaidd Rolant ei bortreadu fel marchog crwydr mewn llenyddiaeth Ffrengig ac Eidalaidd. Roedd straeon y marchogion crwydr yn boblogaidd mewn llysoedd Ewrop hyd yr Oesoedd Canol Diweddar, yn bennaf yn yr ieithoedd Hen Ffrangeg, Saesneg Canol ac Almaeneg Canol.

Yn yr 16g daeth y llenyddiaeth hon yn boblogaidd iawn ym Mhenrhyn Iberia, er enghraifft Amadis de Gaula. Wrth i genre'r marchog crwydr droi'n hen ffasiwn ar ddiwedd y ganrif, cafodd ei dychanu gan y nofel bicarésg. Yn Don Quixote (1605), mae'r prif gymeriad yn ceisio byw fel marchog crwydr ar ôl darllen straeon am eu hanturiaethau ac yn troi'n barodi ohonynt. Yn y 19g daeth y cymeriad i'r golwg eto mewn nofelau hanesyddol y cyfnod Rhamantaidd. Heddiw, mae nifer o gymeriadau ffuglen yn seiliedig ar batrymlun y marchog crwydr, gan gynnwys ditectifs megis Sherlock Holmes a Philip Marlowe ac archarwyr megis Batman.

 Gweler hefyd 
 Lawnslot-Greal
 Le Morte d'Arthur
 Y Tair Rhamant
 Trwbadŵr
 Ystorya de Carolo Magno

 Cyfeiriadau 

Categori:Cymeriadau llenyddol
Categori:Llenyddiaeth yr Oesoedd Canol