Gwalchwyfyn y benglog

Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw gwalchwyfyn  y benglog, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy gwalchwyfynod y benglog; yr enw Saesneg yw Death's-head Hawk-moth, a'r enw gwyddonol yw Acherontia atropos.Y Bywiadur   ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r gwalchwyfyn  y benglog yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Hanesion unigol
Lindysen fawr “hynod o liwgar ac yn anferth wedi ei weld yn Mhenrallt Pwllheli” 31 Awst 2019  wedi ei gofnodi ar Grwp FB Cymuned Llên Natur gan Dyfed Ellis Pritchard.
Mae un o blant dosbarth Conwy, Ysgol Bro Gwydir wedi dod a gwyfyn i'r ysgol. Cafodd y plentyn y gwyfyn tra ar wyliau yn Lanzarote [yn 2010]. “Ar ol edrych ar y we, rydym yn meddwl mae Death Head Hawk moth [gwalchwyfyn y benglog] ydy o. Ydy o’n byw yng Nghymru?”
24 Awst 1987  Adroddiad ar Radio Cymru am walchwyfyn penglog yn cyrraedd Ynys Mon. Awgrymodd Huw John Huws mai'r un tywydd a ddaeth a'r tywod o'r Sahara wythnos diwethaf gludodd y gwyfynod yma (haenen dywod dros geir yr ardal)Bwletin Llên Natur rhif 23
Gwalchwyfyn y Benglog yn 1973? Dangoswyd paentiad o Walchwyfyn y Benglog mewn dyfrlliw a phensil, mewn arddangosfa o luniau Elsie Eldridge, Plas Glyn y Weddw, Llanbedrog, Pwllheli, Ebrill 2013. Dyddiad y llun oedd 1973, blwyddyn casglu’r pryf tybed?Bwletin Llên Natur rhifyn 63
Mai 1954: Un yng nghyffiniau Ysgol Dr. Williams, Dolgellau ddechrau Mai 1954Field Notes, Nature in Wales 1i
Cafodd rhai eu gweld yn y blyddoedd hyn: 1825, 1954, 1970, 1971, (1973?) 1976, 1983, 1984, 1987, 1998, 2003. Ewch I’r Tywyddiadur  i weld mwy.
Roedd 1865 yn arbennig o dda i wyfyn mwyaf Cymru, ac yn fewnfydwr mewn blynyddoedd ffafriolBwletin Llên Natur rhifyn 149

Gweler hefyd
 Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
 Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Cyfeiriadau

Categori:Gwyfynod