Cwiltio yng Nghymru

Un o'r dulliau mwyaf poblogaidd o wnïadwaith yng Nghymru yw cwiltio. Enillodd cwiltiau le pwysig yn y cartref yn sgil dyfodiad y gwely gortho a'r gwely pabell yn y 17g.Jones, Mary Eirwen. Welsh Crafts (Llundain, B. T. Batsford, 1978), t. 43. Prif ganolfan cwiltio yng Nghymru ydy Llanbedr Pont Steffan, lle ceir canolfan gwiltio.Gwefan Canolfan Gwiltio Jen Jones, Llanbedr Pont Steffan; adalwyd 6 Hydref 2012

Modd hawdd a rhad o greu cwilt oedd clytwaith, gan greu gorchudd gwely o nifer o ddarnau o frethyn oedd yn aml efo gwerth personol, er enghraifft clwt o gŵn priodas neu ŵn bedydd. Weithiau cafodd cwiltiau eu haddurno ag appliqué o ddyluniadau blodau a dail. Roedd dyluniadau poblogaidd yng Nghymru yn cynnwys deilen y dderwen, y lili, a'r rhosyn.Jones (1978), t. 47.

Mae tystiolaeth gryf i ddangos bod traddodiad cwiltio'r Amisch yn tarddu o gwiltiau'r Cymry a ymsefydlodd ym Mhensylfania.Jenkins, Mary a Claridge, Clare. Making Welsh Quilts (Iola, Wisconsin, KP Books, 2005), t. 7.

Y diwydiant gwlân

Hyd at yr 20g, y diwydiant gwlân oedd un o ddiwydiannau pwysicaf Cymru.[Gwyddoniadur Cymru; Gwag Prifysgol Cymru; tud 409; cyhoeddwyd 2008; adalwyd 06 Hydref 2012. Yn yr Oesoedd Canol, roedd yy diwydiant yn hynod o bwysig yn Sir Benfro, lle roedd y trigolion yn nyddu edafedd ac yn gweu brethynnau yn eu cartrefi, iddynt hwy eu hunain, gan werthu unrhyw gynnyrch oedd ganddynt dros ben mewn ffair. Weithiau arferid allforio'r cynnyrch i Fryste. Yno, roedd y diwydianwyr yn ei ail-allforio i Wasgwyn, Llydaw, Portiwgal a Gwlad yr Iâ, a gwnaed elw mawr. Defnyddid y brethyn ar gyfer (a oedd o ansawdd eithaf gwael) ar gyfer gwaith pob dydd yn hytrach nag i edrych yn dda.

Yn y 16g symudodd canolbwynt y diwydiant o Sir Benfro i Sir Feirionnydd, Sir Ddinbych a Sir Drefaldwyn.

 Cyfeiriadau 

Gweler hefyd
 Cap Trefynwy
 Gwisg Gymreig draddodiadol
 Carthen Gymreig

Cymru
Categori:Diwylliant gwerin Cymru