Castell Ynysgynwraidd

Castell Normanaidd wedi'i ddadfeilio yw Castell Ynysgynwraidd (Saesneg: Skenfrith Castle) a leolir ym mhentref Ynysgynwraidd, Sir Fynwy.

Un o Dri Chastell Gwent (ynghyd â Chastell y Grysmwnt a’r Castell Gwyn) a sylfaenwyd gan y Normaniaid tua dechrau’r 12g yw'r castell hwn. Mae olion y castell a gellir eu gweld heddiw yn tarddu o gaer ddiweddarach a adeiladwyd yn y 13g gan Hubert de Burgh. Mae waliau’r castell, sydd mewn cyflwr da, yn amgylchynu gorthwr crwn, yn debyg i’r rheini a welir yng Nghastell Bronllys a Chastell Tretŵr. Fe’i hadeiladwyd ar domen bridd, ac roedd y strwythur cadarn hwn yn llinell amddiffyn olaf pe byddai’r castell dan ymosodiad.

Rhyngddynt, roedd y Tri Chastell yn rheoli ardal fawr o ffindir gwrthdrawiadol rhwng Afon Gwy a’r Mynydd Du. Mae Castell Ynysgynwraidd yn hawlio safle strategol ar lannau Afon Mynwy uwchben un o’r prif lwybrau rhwng Cymru a Lloegr."Castell Ynysgynwraidd", Cadw; adalwyd 20 Hydref 2025

Cadwraeth
Cofrestrwyd y castell fel Gradd II* yn Nhachwedd 1953. Mae'r castell yn eiddo i'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol,"Castell Ynysgynwraidd", Ymddiriedolaeth Genedlaethol; adalwyd 14 Ionawr 2026 ac yng ngofal Cadw.

bawd|200px|dim|Gwerin gwyddbwyll (ar y chwith) a ddarganfuwyd yng Nghastell Ynysgynwraidd, yn dyddio o'r 12g. Mae'r darn a welir ar y dde yn dod o Gaerllion

Gweler hefyd
 Castell y Grysmwnt
 Y Castell Gwyn

Cyfeiriadau

Categori:Adeiladau rhestredig Gradd II* Sir Fynwy
Categori:Cadw
Ynysgynwraidd
Ynysgynwraidd
Categori:Eiddo'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol yng Nghymru
Categori:Ynysgynwraidd