Rupert, tywysog y Rhein

Milwr a llywodraethwr oedd Rupert, Breiniarll y Rhein, Dug Bafaria, Dug 1af Cumberland, Iarll 1af Holderness (), KG, FRS (17 Rhagfyr 1619 – 29 Tachwedd 1682).

Cafodd ei eni ym Mhrâg, fel trydydd fab yr Etholydd Palatin Frederick V ac Elizabeth, merch Iago, brenin Lloegr a'r Alban. Yn ystod Rhyfeloedd Cartref Lloegr enillodd nifer o frwydrau i'r Brenhinwyr tra'n arwain y marchfilwyr, ond cafodd ei drechu ym Mrwydr Marston Moor (1644) ac ildiodd Bryste i'r Seneddwyr. Am hynny cafodd ei ddiswyddo gan y Brenin Siarl I. Yn hwyrach cafodd Rupert ei alltudio gan y Senedd ac arweiniodd llynges fechan y Brenhinwyr nes iddi gael ei gorchfygu gan Robert Blake ym 1650. Bu Rupert yn ffoi i India'r Gorllewin cyn iddo ddychwelyd i Ewrop ym 1653 a byw yn yr Almaen hyd yr Adferiad.Chambers Dictionary of World History (Caeredin, Chambers, 2004), t. 719.

 Cyfeiriadau 

Categori:Breinieirll y Rhein
Categori:Dugiaid Bafaria
Categori:Dugiaid Cumberland
Categori:Genedigaethau 1619
Categori:Marwolaethau 1682
Categori:Pobl o Brag
Categori:Tywysogion