Bwâu llwydfelyn

Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw bwâu llwydfelyn, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy gwyfynod  bwâu llwydfelyn; yr enw Saesneg yw Buff Arches, a'r enw gwyddonol yw Habrosyne pyritoides.
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r bwâu llwydfelyn yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Hanes
Mae'r bwâu melynfelyn ('Habrosyne pyritoides) yn wyfyn o'r teulu Drepanidae. Disgrifiwyd y rhywogaeth am y tro cyntaf gan Johann Siegfried Hufnagel ym 1766. Mae i'w gael ledled Ewrop ac mae wedi'i ddosbarthu'n dda yn Ynysoedd Prydain ac eithrio gogledd pell Lloegr a'r Alban i gyd. Maent yn byw mewn coedwigoedd collddail a chonwydd gyda phoblogaethau mawr o'u planhigion bwyd, ond hefyd mewn gerddi a pharciau.

Mae hon yn rhywogaeth nodedig a deniadol; mae ei hadenydd blaen llwyd-frown wedi'u marcio â "bwâu" melynfelyn beiddgar. Mae'r adenydd cefn yn llwyd gydag ymylon gwyn. Mae'r addenydd yn 40–45 mm. Mae'n hedfan o Fehefin i Awst ac mae'n cael ei ddenu at olau a siwgr.

Y Larfa

Mae'r lindys ifanc yn frown tywyll i lwydfrown ac wedi'u smotio'n gliriach na chyfnodau diweddarach y lindys. Mae'r rhain yn frown-goch ac mae ganddynt linell dorsal dywyll gul gyda smotiau ochr golau aneglur. Mae ganddynt smotiau gwyn ar ochrau'r tair segment abdomenol blaen, sy'n mynd yn llai i'r cefn, neu fan o'r fath ar y segment abdomenol cyntaf. Mae'r larfa'n bwydo ar mieri, draenen wen a cyll. Mae'r rhywogaeth yn gaeafu fel chwâl.

bwrw croen am y tro olaf

Bygythion
Mae'r gwyfyn hwn yn un o nifer o bryfed sydd wedi cael eu heffeithio'n wael gan llygredd golau gyda phoblogaeth y rhywogaeth wedi gostwng 62% ers y 1970au.

Cofnodion unigol

 Y gwyfyn yma acw 5 munud  yn ôl, Llanfairfechan 14/07/2025 (Eirlys Edwards-Behi, Llanfairfechan) https://www.facebook.com/share/p/1MzjGFdwFt/?mibextid=wwXIfr

Gweler hefyd
 Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
 Cymdeithas Edward Llwyd

Cyfeiriadau

Categori:Gwyfynod