P. D. James

Awdur nofelau trosedd o Loegr ac argwlydd am oes y Blaid Geidwadol yn Nhŷ'r Cyffredin oedd Phyllis Dorothy James, Barwnes James o Holland Park, OBE, FRSA, FRSL (3 Awst 1920 – 27 Tachwedd 2014), a adnabyddir yn fwy cyffredin fel P. D. James. Mae'n fwyaf adnabyddus am gyfres o nofelau yn dilyn hanes heddwas a bardd Adam Dalgliesh.UK Parliament – Alphabetical List of Members .

Bywyd a gyrfa
Ganed James yn Rhydychen yn ferch i Sidney James, arolygwr treth, ac addysgwyd yn Ysgol Brydeinig Ludlow a Ysgol Uwchradd i Ferched Caergrawnt. Dechreuodd ysgrifennu yn yr 1950au.The Guardian Paperback Writer Column – Why Detection? by P.D. James Enwyd ei nofel gyntaf, Cover Her Face, yn dilyn hanes Adam Dalgliesh o New Scotland Yard, ar ôl athro yn Ysgol Uwchradd Caergrawnt, a cyhoeddwyd ym 1962. Gosodir nifer o nofelau dirgelwch James ar gefndir biwrocraeth Brydeinig, megis y system gyfiawnder troseddol a'r system iechyd, meysydd yr oedd James wedi gweithio ynddynt ers degawdau, gan gychwyn yn yr 1940au pan aeth i weithio mewn gweinyddiaeth ysbytu er mwyn cefnogi ei gŵr, a oedd yn wael, a'u dau plentyn. Dyflwydd wedi cyhoeddiad Cover Her Face, bu farw gŵr James, a cymerodd swydd fel gwas sifil yn adram cyfiawnder troseddol y Swyddfa Gartref. Gweithiodd James yn gwasanaethu'r llywodraeth hyd ei ymddeoliad ym 1979. Mae'n Anglican ac yn Noddwr Lleyg y Cymdeithas Llyfr Gweddi. Mae ei gwaith o 2001, Death in Holy Orders, yn arddangos dealltwriaeth o strwythur a gweithrediad mewnol yr eglwys."Why I am still an Anglican", Continuum, 2006, page 16 Lleolwyd ei nofelau diweddarach mewn rhyw fath o gymdeithasau caedig o ryw fath, megis tŷ cyhoeddi neu siambr bargyfreithiwr, colege ddiwynyddol, ynys neu glinic preifat. Cyhoeddwyd nofel Adam Dalgliesh, The Private Patient, ym mis Awst 2008 yn y Deyrnas Unedig gan Faber & Faber (Tachwedd 2008 yn yr Unol Daleithiau gan Alfred A. Knopf) a cyhoeddwyd Talking About Detective Fiction yn 2009. Mae hefyd wedi ysgrifennu nifer o draethodau a straeon byrion ar gyfer papurau newydd, cylchgronnau ac antholegau yn ystod ei gyrfa. Nid yw rhain wedi eu cyhoeddi mewn casgliad hyd yn hyn.

Fel golygydd gwestai rhaglen Today BBC Radio 4 ym mis Rhagfyr 2009, cyfwelodd James Gyfarwyddwr-cyffredin y BBC, Mark Thompson, a rhoddodd yr argraff ei bod yn feirniadol o'i benderfyniadau. Dywedodd cyflwynydd Today, Evan Davis a oedd wedi cael ei argraffu gan James, y dylai fod yn cyflwyno'r rhaglen yn barhaol nid fel gwestai.Guardian review, 31 Dec 2009 Yn 2008, sefydlwyd i Neuadd Enwogion Ysgrifennu Trosedd Rhyngwladol yng Ngwobrau cyntaf Trosedd Cyffrous ITV3.

Ffilm a theledu
Addaswyd nifer o nofelau dirgelwch James ar gyfer y teledu gan Anglia Television ar gyfer ITV yn ystod yr 1980au. Darlledwyd y cynyrchiadau dramor hefyd, gan gynnwys yn yr Unol Daleithiau ar sianel PBS. Chwaraeodd Roy Marsden ran Adam Dalgliesh yn y cynyrchiadau rhain. Ers hynnu, mae'r BBC hefyd wedi addasu Death in Holy Orders (2003) a The Murder Room (2004) fel dramau unigol, gyda Martin Shaw yn chwarae rhan Dalgliesh.

Ei nofel 1992 The Children of Men oedd sail ffilm 2006 Children of Men, a gyfarwyddwyd gan Alfonso Cuarón a serennodd Clive Owen, Julianne Moore a Michael Caine.Children of Men at IMDB Er y bu cryn newidiadau i'r stori o'r llyfr, adroddwyd y bu James yn bles iawn gyda'r addasiad ac yn falch o fod yn gyllystiedig â'r ffilm.

Llyfrau
Nofelau
Dirgelychau Adam Dalgliesh
Cover Her Face (1962)
A Mind to Murder (1963)
Unnatural Causes (1967)
Shroud for a Nightingale (1971)
The Black Tower (1975)
Death of an Expert Witness (1977)
A Taste for Death (1986)
Devices and Desires (1989)
Original Sin (1994)
A Certain Justice (1997)
Death in Holy Orders (2001)
The Murder Room (2003)
The Lighthouse (2005)
The Private Patient (2008)
Cordelia Gray mysteries
An Unsuitable Job for a Woman (1972) – addasiad i'r Gymraeg: Ar Gortyn Brau (1990)
The Skull Beneath the Skin (1982)
Miscellaneous novels
Innocent Blood (1980)
The Children of Men (1992)
Death Comes to Pemberley (2011)
Argraffiadau omnibws
Crimes Time Three (1979), ailargraffwyd yn ddiweddarach fel Three Complete Novels (1988): Cover Her Face, A Mind to Murder, a Shroud for a Nightingale
Murder in Triplicate (1980), Unnatural Causes, An Unsuitable Job for a Woman, a The Black Tower
Trilogy of Death (1984): Innocent Blood, An Unsuitable Job for a Woman, a The Skull Beneath the Skin
A Dalgliesh Trilogy (1989): Shroud for a Nightingale, The Black Tower, a Death of an Expert Witness
A Second Dalgliesh Trilogy (1993): A Mind to Murder, A Taste for Death, a Devices and Desires
An Adam Dalgliesh Omnibus (2008): A Taste for Death, Devices and Desires, a Original Sin

Ffeithiol
The Maul and the Pear Tree: The Ratcliffe Highway Murders, 1811 (1971), with Thomas A. Critchley
Time to Be in Earnest: A Fragment of Autobiography (1999)
Talking About Detective Fiction (2009)

Addasiadau teledu a ffilm
 Shroud for a Nightingale (1984)
 Cover Her Face (1985)
 Unnatural Causes
 Original Sin
 The Black Tower
 Death of an Expert Witness
 A Taste for Death
 Devices and Desires
 A Mind to Murder
 A Certain Justice
 An Unsuitable Job for a Woman
 Death in Holy Orders (2003)
 The Murder Room (2004)
 Children of Men (ffilm, 2006)

Detholiad o wobrau ac anrhydeddau
Anrhydeddau
 Swyddog Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig, 1983
 Cymrodor Cydymaith Coleg Downing, Caergrawnt, 1986
 Pendefigaeth oes, Barwnes James o Holland Park (o Southwold yn Suffolk), 1991
 Cymrodor Cymdeithas Frenhinol Llenyddiaeth
 Cymrodor Cymdeithas Frenhinol y Celfyddydau
 Llywydd Cymdeithas Awduron 1997–

Doethuriaethau anrhydedd 
 University of Buckingham, 1992
 University of Hertfordshire, 1994
 University of Glasgow, 1995
 Essex, 1996
 University of Durham, 1998
 University of Portsmouth, 1999
 University of London, 1993

Cymrodoriaethau anrhydedd
St Hilda's College, Oxford, 1996
Girton College, Cambridge, 2000
Downing College, Cambridge, 2000
Kellogg College, Oxford
British Council contemporary writers

Gwobrau
1971 Gwobr y Nofel Orau, Mystery Writers of America (runner-up): Shroud for a Nightingale
1971 Crime Writers' Association (CWA) Macallan Silver Dagger for Fiction: Shroud for a Nightingale
1973 Gwobr y Nofel Orau, Mystery Writers of America (runner-up): An Unsuitable Job for a Woman
1975 CWA Macallan Silver Dagger for Fiction: The Black Tower
1986 CWA Macallan Silver Dagger for Fiction: A Taste for Death
1986 Gwobr y Nofel Orau, Mystery Writers of America (runner-up): A Taste for Death
1987 CWA Cartier Diamond Dagger (gwobr cyflawniad oes)
1992 Gwobr Deo Gloria: The Children of Men
1999 Gwobr Grandmaster, Mystery Writers of America
2002 Gwobr Lenyddol WH Smith (rhestr fer): Death in Holy Orders
2005 Gwobrau Llyfrau Prydeinig, Crime Llyfr Drosedd Cyffrous y Flwyddyn (rhestr fer): The Murder Room
2007 Gwobr Nofel Drosedd y Flwyddyn Theakston's Old Peculier (rhestr hir): The Lighthouse
2010 Gwobr Nick Clarke am gyfweliad gyda Chyfarwyddwr-cyffredinol y BBC, Mark Thompson, pan oedd yn olygydd gwestaiu ar raglen Today (BBC Radio 4)

 Llyfryddiaeth 
 Richard B Gidez. P. D. James. Twayne’s English Authors Series, New York: Twayne, 1986.
 Norma Siebenheller. P. D. James. New York: Ungar, 1981.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol

  The British Council's Contemporary Writers
  Faber and Faber (DU)
  Random House (UDA)
  Penguin Books (DU) 

Categori:Anglicaniaid o Loegr
Categori:Arglwyddi am oes
Categori:Catholigion o Loegr
Categori:Genedigaethau 1920
Categori:Gwleidyddion y Blaid Geidwadol (DU)
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Loegr
Categori:Marwolaethau 2014
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Categori:Nofelwyr Saesneg o Loegr
Categori:Pobl o Rydychen
Categori:Pobl o Suffolk
Categori:Swyddogion Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig