Kazimierz Funk

Biocemegydd o Bwyliad oedd Kazimierz Funk neu Casimir Funk yn Saesneg (23 Chwefror 1884 – 19 Tachwedd 1967) oedd un o'r gwyddonwyr cyntaf i ddatblygu'r cysyniad o fitaminau; y termau a ddefnyddiodd ef oedd "vital amines" a "vitamines".http://www.jinfo.org/Biomedical_Scientists.html Honna'r 'Gorllewin' yn aml mai ef oedd y cyntaf.Just The Facts: Inventions & Discoveries (School Specialty Publishing, 2005)

Yn 1910 roedd y gwyddonydd Umetaro Suzuki o Japan wedi llwyddo i elldynnu hylif llawn maetholion allan o uwd reis gan ei alw'n "asid aberig", ond ni soniwyd fod ei ddarganfyddiad yn newydd sbon pan gyfieithwyd ei waith i'r Almaeneg. Yn 1935 sylweddolwyd mai'r fitamin thiamin oedd ei ddarganfyddiad mewn gwirionedd.

Wedi darllen gwaith yr Iseldirwr Christiaan Eijkman, a soniodd pobl a oedd yn bwyta reis brown yn llai tebygol o gael beri-beri na phobl a oedd yn bwyta reis wedi'i falu'n uwd, aeth ati i geisio darganfod pam. Llwyddodd yn 1912 i wneud hynny a gan fod y grŵp hwnnw'n cynnwys amin, galwodd y maetholion hyn yn "fitamin" (ond a ail-enwyd yn ddiweddarach yn "fitamin B3" (niacin); credodd ef ei hun ei fod wedi darganfod thiamin (vitamin B1) gan ei ddisgrifio fel "ffactor gwrth-beri-beri". Gwnaeth y ddamcaniaeth y gellid gwella afiechydon eraill megis y llechau (rickets), pelagra, y clefyd seliag a'r clefri poeth (neu 'sgyrfi') drwy gymryd fiteminau.Casimir Funk, "The etiology of the deficiency diseases. Beri-beri, polyneuritis in birds, epidemic dropsy, scurvy, experimental scurvy in animals, infantile scurvy, ship beri-beri, pellagra", Journal of State Medicine 20 (1912):341–68

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 1884
Categori:Marwolaethau 1967
Categori:Biocemegwyr o Wlad Pwyl
Categori:Biocemegwyr o'r Unol Daleithiau
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Bern
Categori:Gwyddonwyr yr 20fed ganrif o Wlad Pwyl
Categori:Gwyddonwyr yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Gwyddonwyr Iddewig o Wlad Pwyl
Categori:Gwyddonwyr Iddewig o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl a aned yn Warsaw
Categori:Pobl a aned yn Ymerodraeth Rwsia
Categori:Pobl fu farw yn Efrog Newydd
Categori:Ymfudwyr o Wlad Pwyl i'r Unol Daleithiau