Graham T. Allison

Gwyddonydd gwleidyddol Americanaidd yw Graham Tillett Allison, Jr. (ganwyd 23 Mawrth 1940) sydd yn nodedig am ei gyfraniad at ddadansoddiad biwrocrataidd gwneud penderfyniadau, yn enwedig yn ystod adegau argyfwng. Ers y 1970au mae Allison wedi bod yn ddadansoddwr blaenllaw ym meysydd diogelwch cenedlaethol a pholisi amddiffyn yr Unol Daleithiau, gyda sylw arbennig ar arfau niwclear a therfysgaeth.

Ganed yn Charlotte, Gogledd Carolina. Mynychodd Goleg Davidson, coleg preifat yn Davidson, Gogledd Carolina, cyn iddo astudio am ei radd baglor ym Mhrifysgol Harvard. Derbyniodd radd baglor arall, a gradd meistr, o Goleg Hertford, Rhydychen. Dychwelodd i Harvard ac yno enillodd ei ddoethuriaeth mewn gwyddor gwleidyddiaeth ym 1968. Allison oedd deon Ysgol Lywodraeth John F. Kennedy, Harvard, o 1977 i 1989. Wedi hynny, bu'n athro llywodraeth yn Ysgol Kennedy.

Ym 1971 cyhoeddwyd ei gyfrol enwocaf, Essence of Decision: Explaining the Cuban Missile Crisis (1971), dadansoddiad o benderfyniadau yn ystod argyfwng taflegrau Ciwba a gafodd cryn ddylanwad ar ddamcaniaeth penderfyniadau o fewn cysylltiadau rhyngwladol. Byddai'n cydweithio â Philip Zelikow i ddiweddaru ac ehangu'r llyfr ym 1999. Cyd-ysgrifennodd Allison a Peter Szanton y llyfr Remaking Foreign Policy: The Organizational Connection (1976), a gafodd effaith ar bolisi tramor gweinyddiaeth yr Arlywydd Jimmy Carter.

Gwasanaethodd Allison yn gynghorwr arbennig i Caspar Weinberger, Ysgrifennydd Amddiffyn yr Unol Daleithiau, o 1985 i 1987, yn ystod arlywyddiaeth Ronald Reagan. O 1993 i 1994, dan yr Arlywydd Bill Clinton, gweithiodd Allison i gydlynu strategaeth a pholisi'r Adran Amddiffyn tuag at gyn-weriniaethau'r Undeb Sofietaidd yn ei swydd yn ysgrifennydd cynorthwyol dros bolisi a chynlluniau. Roedd hefyd yn aelod o'r Comisiwn ar Atal Amlhau Arfau Dinistriol a Therfysgaeth.

Categori:Genedigaethau 1940
Categori:Academyddion yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Academyddion yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Academyddion Prifysgol Harvard
Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg Hertford, Rhydychen
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Harvard
Categori:Gwyddonwyr gwleidyddiaeth o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o Charlotte, Gogledd Carolina
Categori:Ysgolheigion cysylltiadau rhyngwladol
Categori:Ysgolheigion Saesneg o'r Unol Daleithiau