Caer Rufeinig Gelli-gaer

Saif olion Caer Rufeinig Gelligaer yn ardal Gelli-gaer, Caerffili, .

Roedd gan y gaer arwynebedd o bron dair acer. Ychydig i'r dwyrain roedd baddondy, a ystyrir yn un o'r esiamplau gorau i'w ddarganfod yng Nghymru. Bu cloddio archaeolegol yma yn 1899-1901. Cafwyd hyd i arysgrif oedd yn cyfeirio at bumed conswliaeth yr ymerawdwr Trajan (103 OC), ac yn dweud i'r gaer gael ei hadeiladu gan y lleng Legio II Augusta. Adeiladwyd y gaer mewn carreg o'r dechrau, yn wahanol i'r mwyafrif o gaerau Rhufeinig Cymru.

Credir i'r garsiwn adael y gaer tua 196, ond iddi gael ei hatgyweirio a'i defnyddio eto ychydig yn ddiweddarach.

Mae'r safle yng ngofal CADW ac yn agored i'r cyhoedd. Cofrestrwyd yr heneb hon gyda'r rhif SAM unigryw: GM016.Cofrestr Cadw.

Llyfryddiaeth
 Symons, S. Fortresses and treasures of Roman Wales (Breedon Books, 2009)

Cyfeiriadau

Gelligaer
Categori:Safleoedd archaeolegol Caerffili