Bryn Alyn

Mae Bryn Alyn yn gopa mynydd a geir ym Mryniau Clwyd rhwng Rhuthun a'r Wyddgrug; . Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 307 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf. Mae'n enwog am ei balmant calchfaen, yr ail fwyf yng Nghymru. Mae yma olion mwyngloddio a llosgi calch, gwiberod ac ogofâu eitha hir. Ceir tri chopa: gyda'r un agosaf i bentref Eryrys yn 408 metr, a'r ddau arall, gerllaw yn 403 metr.

Cofrestrwyd y mynydd (y tri chopa a'r ardal o'u cwmpas) fel Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig. Yn 1981 cafwyd hyd i arteffactau o'r Oes efydd: dwy freichled aur, talp o aur a bwyellt gyda soced: credir fod cysylltiad crefyddol i'r darganfyddiad yma a gelwir mynydd Bryn Alyn o'r herwydd yn 'Fynydd Cysegredig'.www.academia.edu; rhan o bapur academig (rhaid talu am y gweddill); adalwyd 15 Gorffennaf 2023.

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.“Database of British and Irish hills” Uchder y copa o lefel y môr ydy 408 metr (1339 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 8 Mehefin 2009.

Awyrluniau o'r calchbalmant

Gweler hefyd
Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
Rhestr mynyddoedd Cymru
Rhestr o gopaon Cymru
Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'

Dolennau allanol
Clwb Mynydda Cymru
Lleoliad ar wefan Streetmap 
Lleoliad ar wefan Get-a-map

Cyfeiriadau

Categori:Mynyddoedd a bryniau Sir Ddinbych
Categori:Copaon Hump
Categori:Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yn Sir Ddinbych