Y Tafod

Y Tafod yw cylchgrawn Cymdeithas yr Iaith Gymraeg. Mae'n cael ei gyhoeddi tua phedair gwaith y flwyddyn, i gyd-daro gyda digwyddiadau pwysig megis Cyfarfod Cyffredinol Cymdeithas yr Iaith Gymraeg, Eisteddfod yr Urdd, a'r Eisteddfod Genedlaethol.

Yr enw gwreiddiol oedd 'Tafod y Ddraig' a gyhoeddwyd yn gyntaf yn Hydref 1963 gan Owain Owain, Bangor. Ef hefyd a ddyluniodd fersiwn gwreiddiol o logo'r gymdeithas i gyd-fynd a'i bapur. Mae'r fersiwn cyntaf hwn i'w weld yn y Llyfrgell Genedlaethol. Yn Chwefror 1969 y gwnaed y fersiwn coch, cyfoes a hynny gan Elwyn Ioan a Robat Gruffudd (gweler Golwg 21 Mehefin 2020).

Roedd gan wasg y Lolfa gysylltiad agos ond anffurfiol â Chymdeithas yr Iaith Gymraeg a bu'n gyfrifol am argraffu ei chylchgrawn misol, Tafod y Ddraig am gyfnod hir. Ymhlith y golygyddion eraill y mae Gareth Miles ac Angharad Tomos.

Y cyfnod cynnar
Trafododd Gwilym Tudur y dyddiau cynnar dan olygyddiaeth Owain Owain yn ei gyfrol Wyt Ti'n Cofio...?: 

Yn ei gyfrol Brwydr y Gymraeg, dywed yr awdur, Geraint Jones:

"Gallai fod yn ddeifiol a chlyfar. Daeth cystadlaethau dinod y cylchgrawn misol yn destun hwyl ac edmygedd." Mae'n rhoi enghreifftiau:
Y cyntaf i ddod o hyd i hanner cant o fyfyrwyr Cymraeg newydd i'r Coleg ar y Bryn! Gwobr: Swydd Cofrestrydd.'
Ysgrifennu 'Bangor - Athens of the English Midlands' mewn lliw bricsen coch. Gwobr: Y Prifathro Charles Evans.'
Diarhebion heddiw: A fo ben, bid gynffon; Gorau addysg, ejiwceshion; Tri cynnig i Gymro - Welsh 01, Welsh 02, Welsh O3''; Canmol dy fro a thrig yno - o leiaf unwaith y flwyddyn.'

Rhifynau cynnar
Golygydd: Owain Owain

Y tafod: bathodyn y Gymdeithas


Cyfeiriadau

 Dolenni allanol 
 Cymdeithas yr Iaith
 Y Rhifynnau Cyntaf o Dafod y Ddraig
 Gwefan Owain Owain

Categori:Owain Owain
Tafod
Tafod
Tafod
Tafod