Ysgol Uwchradd Cantonian

Ysgol gyfun cyfrwng Saesneg yn ardal y Tyllgoed yng Nghaerdydd yw Ysgol Uwchradd Cantonian (Saesneg: Cantonian High School), ar gyfer disgyblion 11–18 oed. Y brifathrawes bresennol ydy Mrs Diane Gill.

Agorwyd yr ysgol yn wreiddiol o dan yr enw Canton Municipal Secondary School ar 21 Hydref 1907 gyda 85 o fechgyn. Lleolwyd ar Stryd y Farchnad yn Nhreganna, agorwyd Canolfan Celfyddydau Chapter ar yr hen safle ym 1971. Roedd bechgyn a merched wedi eu gwahanu yn yr ysgol, dim ond bechgyn oedd i gychwyn gydag ysgol y merched yn agor yn ddiweddarach ar 4 Tachwedd 1907 gyda 105 o ddisgyblion. Newidiwyd enw'r ysgol i Canton High School for Boys, a'r Canton High School for Girls ym 1933. Ysgolion gramadeg oedd y ddwy.

Cafodd rhan fawr o'r ysgol ei dinistrio yn ystod y blitz yn yr Ail Ryfel Byd ym 1941, a ni chwblhawyd trwsio'n adeilad hyd 1951. Cafodd dyfodol yr ysgol i godi yn y senedd ym 1960, oherwydd safon diffygiol adeilad yr ysgol ferched. Ym mis Medi 1962, symudodd yr holl 612 o fechgyn a 32 athro cynorthwyol i adeilad newydd yn y Tyllgoed. Cymerwyd drosodd yr hen adeilad gan Canton High School for girls, ond ym 1963 symudodd y merched i'r safle yn y Tyllgoed hefyd, gyda'r merched ym mloc "A", a'r bechgyn ym mloc "B". Cyfunwyd yr ysgolion ag Ysgol Uwchradd Fodern Waterhall ym 1968, a sefydlwyd yn wreiddiol ym 1958. Roedd tua 1900 yn yr ysgol gyfun newydd, gyda'r plant ifengaf ar hen safle Waterhall. Mae hen adeiladau Waterhall yn gartref i Ysgol Gyfun Gymraeg Plasmawr erbyn heddiw. Newidiwyd enw'r ysgol o Canton High School i Cantonian High School ym 1970.

Heddiw
Roedd 1146 o ddisgyblion yn mynychu'r ysgol yn 2005, gan gynnwys 134 yn y chweched dosbarth. Does dim o'r disgyblion yn siarad Cymraeg fel iaith gyntaf ond mae tua 0.3% o'r disgyblion yn siarad ieithoedd eraill fel iaith gyntaf ac yn dysgu'r Saesneg fel ail iaith.

Cyn-ddisgyblion nodedig
Donald Baverstock, cynhyrchydd teledu a phennaeth BBC 1http://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/happy-100th-cantonian-high-school-2303554
Danielle Bux, actores a model, gwraig Gary Lineker
John Caddick, nofiwr a gynrychiolodd Cymru yng Ngemau'r Gymanwlad
Wyn Calvin, diddanwr
Arthur Cornish, chwaraewr rygbi dros Gymru
Jermaine Easter, chwaraewr pêl-droed
Ryan Green, chwaraewr pêl-droed rhyngwladol ifengaf Cymru ar un adeg
Ellie James, cerddor Ellie Makes Musichttp://www.walesonline.co.uk/whats-on/music/welsh-singer-songwriter-ellie-james-takes-5853843
Justin Kerrigan, cyfarwyddwr y ffilm Human Traffic
Joe Ledley, chwaraewr pêl-droed
Paul Moorcraft, athro a chyfarwyddwr Canolfan Dadansoddi Polisi Dramor yn Llundain
Robin Nedwell, actor
Geoff Rich, newyddiadurwr a golygydd papur newydd South Wales Echo
Jenny Sullivan, awdures plant
John Toshack, chwaraewr pêl-droed
Alex Winters, cyflwynydd teleduhttp://www.walesonline.co.uk/lifestyle/showbiz/cbeebies-alex-winters-making-panto-1798913

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
Gwefan yr ysgol 

Cantonian
Cantonian
Categori:Sefydliadau 1907