Cylch Cerrig Tyfos

Heneb gynhanesyddol yw Cylch cerrig Tyfos, a leolir ger ffermdy Tyfos rhwng Cynwyd a Llandrillo yn Sir Ddinbych. Mae'n enghraifft o 'gylch carnedd', sef cylch o gerrig wedi'u gosod gyda charnedd. Yn ôl pob tebyg mae'n dyddio o Oes yr Efydd.

Disgrifiad
220px|bawd|chwith|Cylch cerrig Tyfos
Saif y cylch cerrig hwn ar lan afon Dyfrdwy. Ceir twmpath o bridd, sef gweddillion y garnedd, gyda chylch o 13 carreg ar ei ben. Mae'r garnedd yn mesur 28 metr ar draws ac yn 1.25 metr o uchder yn y canol. Mae'r cylch yn mesur 17 metr ac yn sefyll ar ben y garnedd. Does dim o'r cerrig yn dal i sefyll erbyn hyn ac mae bylchau yn y cylch yn awgrymu y bu rhagor o gerrig yno ar un adeg.

Fel rheol mae enweb o'r fath yma yn cynnwys claddfa dan y garnedd, ond does dim olion o hynny heddiw.

Mynediad
Saif yr heneb ar dir preifat. Dylai ymwelwyr gofyn yn y ffermdy am ganiatad i ymweld â'r safle, sydd fel arall i'w gweld o'r lôn heibio i'r fferm.

Gweler hefyd
 Cylch cerrig Moel Tŷ Uchaf, gerllaw

Ffynhonnell
Helen Burnham, A Guide to Ancient and Historic Wales: Clwyd and Powys (Cadw/HMSO, 1995), tt.31-32

Tyfos
Categori:Cynwyd