Problemau Prifysgol

Comedi ysgafn mewn dwy act gan Saunders Lewis yw Problemau Prifysgol, a ysgrifennwyd ym 1962 ac a gyhoeddwyd gyntaf gan Wasg y Dryw ym 1968.Open Library

 Disgrifiad byr 
Cyflwynwyd cyhoeddiad 1968 gyda'r disgrifiad bachog hwn: "Direidi - ym mhob ystyr i'r gair - a geir yn y gomedi hon. Wrth gwrs 'does neb yng Nghymru yn ystyried comedi yn weddus ac felly fe sgrifennodd yr awdur ragymadrodd difrifol sy'n trafod problem losg ac enbyd Cymraeg Byw. Bydd Adrannau Addysg y Brifysgol yn cydnabod mai dyna un o Broblemau Prifysgol, ac felly fe gyfiawnheir teitl y llyfr. Gofynnir i'r adolygwyr gofio mai atodiad i'r Rhagymadrodd yw'r ddrama". 

Wedi traethu'n ddifrifol am Gymraeg Byw, aiff y dramodydd yn ei flaen i sôn am y ddrama: "Digrifwch ysgafn sydd ynddi, heb ond ychydig o ddychan. Nis rhoddwyd nac ar lwyfan na ar sgrin deledu. Efallai mai hynny sydd orau. Mae'n haws lawer i actorion Cymraeg gyflwyno trasiedi neu ddrama ddifrifol. [...] Nid oes neb ohonom ni yng Nghymru erioed wedi gweld actio comedi hyd yn oed yn weddol dda. 'Does gennym ni na'r safonau na'r wybodaeth". 

Dyma'r ail ddrama sy'n trafod materion neu fywyd cyfoes yng Nghymru, gydag Excelsior (1962) yn rhagflaenu, a Cymru Fydd (1967) yn ei dilyn. "Ni chafodd y gyntaf ei dangos ond unwaith ar y sgrin deledu", yn ôl Saunders Lewis yn ei Ragair i gyhoeddiad Cymru Fydd ym 1967: "[...] Y mae cyfraith athrod Lloegr yn lladd dychan [...] Am yr ail ddrama ni fynnai neb mohoni; nis llwyfannwyd, nis teledwyd, nis cyhoeddwyd, druan fach. A hynny, yn ôl llawer beirniad, a ddylai fod yn dynged Cymru Fydd. Ond i mi y maent yn driawd."

Llwyfannwyd y ddrama gan Gwmni Theatr Cymru ym 1968.

 Cymeriadau 
bawd|John Ogwen a Mably Owen yn ymarfer Problemau Prifysgol 1968
 Gwen - myfyriwr coleg ac is-lywydd Undeb y Myfyrwyr
 Harri - myfyriwr coleg a llywydd y Gymdeithas Gymraeg
 Sara Roger - gwraig i'r Athro Roger
 Syr Gamaliel Prys - Prifathro
 Paul Roger - Darlithydd 38 oed
 Ffioretta Davies - Darlithydd Eidaleg 27 oed
 Sam - mab Syr Gamaliel y Prifathro

 Cynyrchiadau nodedig 
bawd|Cwmni Theatr Cymru yn ymarfer Problemau Prifysgol yn Awst 1968 cyn ei pherfformio yn yr Eisteddfod. Chwith i'r dde : Wilbert Lloyd Roberts, Morien Phillips, Anona James, Mably Owen, Gwyn Parry, Meic Povey (cefn), John Ogwen, Gaynor Morgan Rees a Beryl Williams.
Llwyfannwyd y ddrama am y tro cyntaf gan Gwmni Theatr Cymru yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Y Barri 1968. Cyfarwyddwr: Wilbert Lloyd Roberts

 Gwen - Anona James
 Harri - Gwyn Parry
 Sara Roger - Beryl Williams
 Syr Gamaliel Prys - Mably Owen
 Paul Roger - Morien Phillips
 Ffioretta Davies - Gaynor Morgan Rees
 Sam - John Ogwen

 Oriel 

Cyfeiriadau

Categori:Llyfrau Cymreig 1968
Categori:Dramâu 1968
Categori:Dramâu Cymraeg
Categori:Gweithiau Saunders Lewis
Categori:Theatr Gymraeg y 1960au
Categori:Dramâu Cymraeg gan ddramodwyr o Gymru