Hywel Francis

Hanesydd a gwleidydd oedd Dr Hywel Francis  (6 Mehefin 1951 – 14 Chwefror 2021) a oedd yn Aelod Seneddol Lafur dros Aberafan rhwng 2001 a 2015. Cafodd ei eni yng Nghastell-nedd. Roedd yn fab i arweinydd undeb y glowyr Dai Francis  (Dai o'r Onllwyn 1911–1981) a Catherine (née Powell). Cafodd ei addysg yn Ysgol Ramadeg Eglwys Newydd, Caerdydd, ac ym Mhrifysgol Abertawe.

Rhwng 2010 a 2015 fe oedd Cadeirydd y Cyd-bwyllgor ar Hawliau Dynol a bu hefyd yn gadeirydd y Pwyllgor Materion Cymreig, gan feithrin cysylltiadau agos gyda'r Cynulliad.

Bu hefyd yn gadeirydd grwpiau trawsbleidiol ar archifau a Syndrom Down. Ef hefyd a sefydlodd Sefydliad Bevan.

Fel hanesydd, cyhoeddodd yn helaeth ar gymunedau glofaol De Cymru, gan gynnwys:

The Fed: a History of the South Wales Miners in the Twentieth Century (Caerdydd, 1980) (cyd-awdur gyda'r Athro Dai Smith)
Miners Against Fascism: Wales and the Spanish Civil War (Caerdydd, 1984)
History on Our Side: Wales and the Miners Strike of 1984-85

Cyfeiriadau

Dolen allanol
 Gwefan swyddogol 

Categori:Aelodau Seneddol y Deyrnas Unedig
Categori:Gwleidyddion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Genedigaethau 1946
Categori:Marwolaethau 2021
Categori:Pobl o Gastell-nedd Port Talbot
Categori:Gwleidyddion y Blaid Lafur (DU)