Crug Pen y Cae Mawr

Crug crwn a godwyd gan bobl Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug Pen y Cae Mawr, yng nghymuned Drenewydd Gelli-farch, Sir Fynwy; . Mae'n mesur 23.5 wrth 2.5m. Mae ceir a choed wedi andwyo (ac yn parhau i andwyo) y crug crwn yma.

Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: MM167.Cofrestr Cadw. Ceir bron i  400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.

Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.

Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
 Rhestr o grugiau crynion yng Nghymru
 Beddrod siambr
 Carnedd
 Siambr gladdu hir

Dolen allanol
 Crug Pen y Cae Mawr ar wefan Coflein (Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru) 

Cyfeiriadau

Categori:Adeiladau ac adeiladwaith yn Sir Fynwy
Categori:Crugiau crynion Cymru
Categori:Drenewydd Gelli-farch
Categori:Hanes Sir Fynwy
Categori:Safleoedd archaeolegol Sir Fynwy
Categori:Erthygl Pedia Trefynwy