Tomen Llandyfaelog

Hen domen, neu fwnt, o'r Oesoedd Canol ydy Tomen Llandefaelog, heb y mur gwarcheidiol arferol, sef y “beili”. Lleoliad: Llandyfaelog, Aberhonddu, Powys; . Fe godwyd y rhan fwyaf o'r tomenni hyn yng Nghymru rhywdro rhwng degawdau olaf yr 11g ac ail hanner y 12g  allan o bridd a charreg, gyda ffos o'u cwmpas fel rheol. Y Normaniaid ddaeth â'r math hwn o amddiffynfa o Ffrainc i wledydd Prydain a mabwysiadwyd y dechnoleg gan y Cymry.

Fe'i cofrestrwyd  gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: BR191,Gwefan coflein.gov.uk; adalwyd 26 Chwefror 2018. ac mae'n mesur 27m wrth 33m ac 5.1m o uchter.

Mae'r clwstwr mwyaf o'r tomennydd hyn drwy wledydd Prydain i'w weld yn ardal y gororau (neu'r Mers): sef Swydd Amwythig, Swydd Gaer, Swydd Henffordd, Powys a Sir y Fflint fel y caiff ei adnabod heddiw.

Cyfeiriadau

Llandefaelog
Llandefaelog