Crug crwn Gwenfô

Crug crwn a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug crwn Gwenfô (Saesneg: Greave Round Barrow), yng nghymuned Gwenfô, Bro Morgannwg; . Ar ei hiraf mae'n 17 metr ac yn fetr o uchder, ac yn siâp hirgrwn, bron yn betrual.

Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: GM183.Cofrestr Cadw. Ceir bron i  400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.

Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.

Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
 Rhestr o grugiau crynion yng Nghymru
 Beddrod siambr
 Carnedd
 Siambr gladdu hir

Dolen allanol
 Crug crwn Gwenfô ar wefan Coflein (Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru) 

Cyfeiriadau

Gwenfo
Categori:Safleoedd archaeolegol Bro Morgannwg