Gwedd leuad

Yr ymddangosiad o ran oliwiedig y lleuad fel y'i gweld gan wyliwr, fel arfer ar y Ddaear, yw gwedd leuad . Mae'r gweddau yn amrywio gan fod y lleuad yn troi o gwmpas y ddaear, yn ôl safleoedd cymharol newid y Ddaear, y Lleuad, a'r Haul. Mae un rhan o arwyneb y lleuad wastad yn oliwiedig gan yr Haul (ond yn ystod diffygion ar y lleuad), ac felly mae'n olau, ond gall cyfanswm y golau newid o safbwynt y gwyliwr o 100% (lleuad lawn) hyd at 0% (lleuad newydd). Gelwir y ffin rhwng yr hemisfferau goliwiedig ac annoliwiedig yn derfyniwr (terminator).

 Enwau gweddau'r lleuad 
Rhoddir yr enwau a ganlyn ar y lleuad, mewn trefn ddilyniannol:

 Gwedd Hemisffer y Gogledd Hemisffer y De Gwelededd Amser safonol o anterth (canol-wedd) Lleuad newyddNew moon Nid yw'n weladwy, cilgant gweladwy cyntaf y lleuad yn draddodiadol ar ôl machlud haul 12yh Lleuad gilgant gynydduWaxing crescent moon De 1–49% yn weladwy Chwith 1–49% yn weladwy yn y prynhawn ac ôl-gyfnos 3yh Chwarter lleuad cyntafFirst quarter moon De 50% yn weladwy Chwith 50% yn weladwy yn y prynhawn ac yn gynnar yn y nos 6yh Lleuad amgrwm gynyddolWaxing gibbous moon De 51–99% yn weladwy Chwith 51–99% yn weladwy yn hwyr yn y prynhawn a mwyaf y nos 9 pm Lleuad lawnFull moon Yn weladwy'n llawn Yn weladwy'n llawn machlud haul tan godiad haul (yr holl nos) 12yb Lleuad amgrwm cilioWaning gibbous moon Chwith 51–99% yn weladwy De 51–99% yn weladwy mwyaf y nos a bore cynnar 3yb Chwater lleuad olafLast quarter moon Chwith 50% yn weladwy De 50% yn weladwy yn ystod y nos a bore hwyr 6yn Lleuad gilgant gilioWaning crescent moon Chwith 1–49% yn weladwy De 1–49% yn weladwy cyn gwawr a'r bore 9yb Lleuad dywyllDark moon Nid yw'n weladwy, cilgant gweladwy olaf y lleuad yn draddodiadol cyn machlud haul 12yb

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 

 Dolenni cyffredin 
 Gwedd Leuad Rhith Realiti 

 Cymorth addysgol 
 Starchild: Moonlight Madness Gêm Gweddau'r Lleuad

Categori:Y Lleuad
Categori:Seryddiaeth