Rhyw a'r gyfraith

Mae'r erthygl hon yn edrych ar sut y mae rhywioldeb ac ymddygiad rhywiol yn cysylltu â'r, ac yn cael ei reoli gan, gyfreithiau dynol.

Yn gyffredinol, penderfyna'r gyfraith weithredoedd sydd naill ai'n cael eu hystyried yn gamdrin rhywiol, neu ymddygiad yr ystyria llywodraeth gwlad i fod yn amhriodol neu'n groes i gonfensiynnau cymdeithas. Yn ogystal, ystyrir rhai categorïau o ymddygiad yn droseddau hyd yn oed os yw'r bobl sy'n ei wneud wedi cydsynio iddo. O ganlyniad, amrywia rhyw a'r gyfraith o fan i fan.

Gelwir gweithredoedd rhywiol sydd wedi eu gwahardd gan gyfraith gwlad yn "droseddau rhyw".

Oed cydsynio

Er na ymddengys yr ymadrodd oed cydsynio mewn deddfau cyfreithiol, pan yn cyfeirio at weithgarwch rhywiol, mae'r oed cydsynio'n cyfeirio at yr oed ifancaf yr ystyrir person yn gymwys yn gyfreithiol i gydsynio i weithgarwch rhywiol. Ni ddylid cymysgu hyn â'r oed y mwyafrif, neu'r oedran priodi.

Amrywia'r oed cydsynio o awdurdodaeth i awdurdodaeth. Tuedda'r ystod oedran fod rhwng 16 a 18 years, ond ceir cyfreithiau lle nodir oedrannau rhwng 9 a 21 hefyd. Mewn nifer o awdurdodaethau, dehonglir oed cydsynio i olygu oed meddyliol neu ffrwythiannol.       O ganlyniad, gall ddioddefwyr fod o unrhyw oed cronolegol os ydy eu hoed meddyliol o dan yr oed cydsynio.      

Mae rhai awdurdodaethau yn gwahardd gweithgarwch rhywiol tu allan i briodas gyfreithiol yn gyfangwbl. Gall yr oed berthnasol amrywio hefyd yn ôl y weithred rywiol, rhyw yr actorion, a chyfyngiadau eraill megis camdriniaeth o bŵer neu sefyllfa. Mae rhai awdurdodaethau'n rhoi ystyriaeth arbennig i blant dan oedran sy'n gwneud gweithredoedd rhywiol a'i gilydd, yn hytrach na gosod un oed pendant.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
Esiamplau o gyfreithiau mewn gwledydd gwahanol:
Prifysgol California, Santa Barbara's SexInfo  Sex and the Law
Blog Troseddau rhyw 
Califfornia
Canada 


Rhywiol
Categori:Rhywioldeb a chymdeithas