Llwyth (drama)

Drama Gymraeg gan Dafydd James ydy Llwyth a berfformiwyd yn wreiddiol gan gwmni theatr Sherman Cymru yn 2010. Mabwysiadwyd y ddrama gan Theatr Genedlaethol Cymru yn dilyn penodiad Arwel Gruffydd fel arweinyddydd artistig, ac ail-deithwyd y cynhyrchiad drwy Gymru, ac i'r Ŵyl Ymylol yng Nghaeredin.Gwefan Sherman Cymru  Adalwyd ar 16-07-2011 Cafwyd dilyniant i'r ddrama yn 2020 gyda'r cynhyrchiad Tylwyth, eto gan Dafydd James.

 Disgrifiad byr 
Adrodda hanes bedwar ffrind hoyw o Gaerdydd ar noson gêm rygbi rhyngwladol. Disgrifiodd Arwel Gruffydd y ddrama fel Sex and the City a Queer as Folk, gydag ychydig o Braveheart ynddo hefyd.Theatre Preview: Part of the tribe. Wales Online. Karen Price. 09-04-2010. Adalwyd ar 09-05-2010 Cyhoeddwyd y ddrama gan Gwasg Cambrian, Aberystwyth gyda chymorth ariannol Cyngor Llyfrau Cymru.  

"Seren y sioe - yn ei feddwl ei hun - yw Aneurin [...] awdur yn Llundain sy di cefnu ar ei deulu a Chymru fach," yn ôl Lowri Haf Cooke. "Mae e'n breuddwydio am gipio gwobr Booker am ei ddiweddariad o'r Gododdin, ac yn ymhyfrydu yn ei orchestion rhywiol gyda dieithriaid y ddinas fawr ddrwg", ychwanegodd mewn adolygiad o'r ddrama.

"Cryfder gwaith Dafydd, yw gogoniant y cynhyrchiad;" yn ôl yr adolygydd Paul Griffiths yn Y Cymro, "yr onestrwydd unigryw am fod yn hoyw yn y Gymru sydd ohoni, a’r cyfan mewn iaith mae Dafydd yn gwbl gyfarwydd ag ef. Mae yma astudiaeth sensitif o berthynas sawl cenhedlaeth, a’i effaith ar y teulu", ychwanegodd."Ond yr hyn sy’n gosod y ddrama uwchlaw trybini’r teulu, y cyffuriau a’r caru, yw naratif Aneurin sy’n adrodd y stori wrth wibio i lawr Burghley Road, Llundain; naratif sy’n swyno’r gynulleidfa o’r cychwyn cyntaf, ac yn ein dwyn i mewn i’r stori dwymgalon hon. “Haul braf a’i nwyd yn cydio. Vest-tops cynta’r gwanwyn, bechgyn yn prancio a Dynion. Llwyth o ddynion, llwyth o gyhyrau; cnawd ar gerdded, tra bo fi ar feic ar frys yn chwys diferol.”

 Cefndir 
Seilwyd y ddrama ar hanes Y Gododdin, gyda'r dramodydd yn cymharu'r llwyth cyntefig o ryfelwyr gyda'r Llwyth presennol o fechgyn hoyw yng Nghaerdydd. Nododd Paul Griffiths fod y sgript yn "gyfoethog o gyfeiriadaeth lenyddol o’r Gododdin i Iolo Morgannwg".Gwefan Adolygiadau Y Cymro - http://paulpesda.blogspot.com/2010/04/llwyth.html Datblygwyd y ddrama wreiddiol gan Sherman Cymru, cyn cael ei drosglwyddo i'r Theatr Genedlaethol. 

 Cymeriadau 
 Aneurin
 Tada (tad Aneurin)
 Rhys
 Gareth
 Gavin

 Cynyrchiadau nodedig 
Llwyfannwyd y ddrama'n wreiddiol gan Sherman Cymru yn 2010. Cyfarwyddwyr Arwel Gruffydd,Llwyth begins new Chapter for Sherman Cymru Laura Chamberlain. BBC Wales Arts. 13-04-2010. Adalwyd ar 09-05-2010 cast:

 Aneurin - Simon Watts
 Tada (tad Aneurin) - Danny Grehan
 Rhys - Paul Morgans
 Gareth - Michael Humphreys
 Gavin - Siôn Daniel Young

Derbyniodd y cynhyrchiad adolygiadau cadarnhaol iawn gan y Wasg Gymreig a'r wasg yn Lloegr. Dywedodd Nathan Williams yn The Guardian am bob moment sentimental yn y ddrama"...there's a joke waiting in the wings that creases up the audience and breaks the tension. It's a very funny play, but it's also a very self-conscious one, aware that it is at times walking a tightrope between perspicacity and banality. It has that rare quality of looking and feeling as if it's been painstakingly drafted and re-drafted, combed over again and again, until every reference, every idiom, every detail, is just so." 
Credai nifer o'r beirniaid fod y ddrama hefyd yn arloesol am ei bod yn delio â materion dadleuol cyfoes mewn modd diflewyn ar dafod. Dywedodd Gwyn Griffiths yn ei adolygiad ar gyfer BBC Cymru "Fedra i ddim cofio gweld drama lwyfan gyda deialog mor rhwydd a doniol, clyfar, hanner Cymraeg a hanner Saesneg, eto'n asio'n gyfanwaith cyfoethog."  Llwyth (Tribe) - adolygiad Gwefan BBC - Cymru - Cylchgrawn. Adalwyd ar 09-05-2010 Ategwyd hyn gan Jamie Rees o wefan Buzzmag.com pan ddywed "Once in a while a piece of theatre comes along that changes the artistic landscape of the country that produced it, taking the genre to a whole new level."

Disgrifiodd Catrin Rogers ar wefan Tu Chwith fod y "script, y cyflymder, datblygiad pob un cymeriad a safon yr actio yn gwneud hon yn un o’r dramau mwyaf crefftus, difyr, dwys – a hir-ddisgwyliedig – yn hanes theatr Cymru dros y ganrif ddwytha."Catrin Rogers sy’n adolygu cynhyrchiad newydd Sherman Cymru.  Catrin Rogers. Tuchwith.com 26-04-2010. Adalwyd ar 09-05-2010

Yn ôl Paul Griffiths yn Y Cymro, gyda chyrhaeddiad Dafydd James, "fod yma lais newydd, gonest, ffres a phwysig ar gyfer y Theatr Gymraeg"

Ail lwyfannwyd y ddrama yn 2011, gan fynd â'r cynhyrchiad ar daith i Lundain ac i'r Ŵyl Ymylol yng Nghaeredin. 

 Aneurin - Simon Watts
 Tada (tad Aneurin) - Danny Grehan
 Rhys - Paul Morgans
 Gareth - Michael Humphreys
 Gavin - Joshua Price
Un fu'n ymweld â'r Ŵyl yng Nghaeredin, oedd yr adolygydd Lowri Haf Cooke: "Ar gyfer llwyfaniad Llwyth yn Eglwys St George's West, bu'n rhaid addasu'r ddrama rhyw fymryn, a gwnaethpwyd yn fawr o'r cysylltiadau â Chaeredin, gan gynnwys ei chyfeiriadau di-ri at Hen Ogledd y Gododdin a thaith côr Rhys i'r Ŵyl. [...] Rhoddwyd hefyd le canolog i'r uwch-deitlau Saesneg ac o brofi'r bonllef o gymeradwyaeth a bochau gwlyb y gynulleidfa ddi-Gymraeg, teg dweud iddynt lwyddo'n rhagorol i gyfleu geiriau sy'n gwyro rhwng  Wenglish hamddenol a barddoniaeth gain mewn Cymraeg coeth."

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Gwefan swyddogol Llwyth - Ar Daith 
  hysbyseb ar  YouTube
 Gwefan Adolygiadau Y Cymro 

Categori:Dramâu 2010
Categori:Dramâu Cymraeg
Categori:Dramâu LHDT
Categori:LHDT yng Nghymru
Categori:Theatr Gymraeg y 2010au