Crug Tyn y Mynydd

Un o ddau crug crwn a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug Tyn y Mynydd, yng nghymuned Llanarmon-yn-Iâl, Sir Ddinbych; . Cafodd ei fesur ddiwethaf yn 1810 pan oedd yn 18 metr mewn diamedr ac yn 1.2m o uchder. Ceir adeilad magu moch gerllaw. Fe'i lleolwyd rhwng ym Mwlch y Parc, rhwng dau fynydd: Moel Llanfair a Moel y Plas.

Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: DE061.Cofrestr Cadw. Ceir bron i  400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.

Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.

Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
 Rhestr o grugiau crynion yng Nghymru
 Beddrod siambr
 Carnedd
 Siambr gladdu hir

Cyfeiriadau

Dolen allanol
 Crug Tyn y Mynydd ar wefan Coflein (Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru) 

Tyn y Mynydd
Categori:Llanarmon-yn-Iâl