Cwpanllys cyffredin

Math mwyaf cyffredin o lysiau'r afu yw'r cwpanllys cyffredin (Marchantia polymorpha). Mae'n tyfu ar bridd a chreigiau mewn amrywiaeth o gynefinoedd llaith, gan gynnwys gerddi a thai gwydr. Mae'n rhywogaeth fawr sy'n cyrraedd 10 cm o hyd. Mae'n cynhyrchu adeileddau atgenhedlu ar ffurf palmwydden (y fenyw) neu ambarél (y gwryw).
chwith|bawd|Ceir sawl is-rywogaeth, gan gynnwys y cwpanllys mynydd (Marchantia polymorpha is-ryw. montivagans).
chwith|bawd|Is-rywogaeth arall yw'r cwpanllys diffeithdir (Marchantia polymorpha is-ryw. ruderalis).
Mae’r rhywogaeth hon i’w chanfod yng Nghymru.

Llysiau'r afu

Planhigion anfasgwlaidd bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term ‘llysiau'r afu’ am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.Peter H. Raven, Ray F. Evert a Susan E. Eichhorn: Biology of Plants. Efrog Newydd: W. H. Freeman, 1999. Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Delweddau o Marchantia polymorpha 

Categori:Marchantiales
Categori:Llysiau'r afu a geir yng Nghymru