Pen y Gadair Fawr

Mae Pen y Gadair Fawr yn gopa yn y Mynydd Du, yn ardal Brycheiniog, de Powys. Mae'r mynydd yn 800 metr o uchder.

 Lleoliad 
Mae'n gorwedd i'r de-orllewin o bentref Capel-y-ffin ac i'r de-ddwyrain o Waun Fach, copa uchaf y Mynyddoedd Duon.  

 Uchder 
Uchder y copa o lefel y môr ydy 800 metr (2625 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Hydref 2001. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 753metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Hewitt a Nuttall. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.“Database of British and Irish hills” 

 Carnedd 
Ceir carnedd lwyfan ar y gopa sy'n dyddio'n ôl i Oes yr Efydd; . Dylid cofio nad cylch cerrig fel y cyfryw yw carneddi llwyfan, fodd bynnag, gan fod y rheiny o oes wahanol ac yn cael eu defnyddio i bwrpas gwahanol. Mae'n bosibl i seremoniau neu ddefodau gael eu cynnal ar y safle yn ogystal â chladdedigaeth.Data Cymru Gyfan, CADW Mae'r heneb hon wedi'i chofrestru gan Cadw gyda'r rhif SAM: BR311.

Gweler hefyd
Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
Rhestr mynyddoedd Cymru
Rhestr o gopaon Cymru
Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'

Dolennau allanol
Clwb Mynydda Cymru
Lleoliad ar wefan Streetmap 
Lleoliad ar wefan Get-a-map

Cyfeiriadau

Categori:Carneddau llwyfan Cymru
Categori:Carneddau cynhanesyddol Powys
Categori:Copaon Hewitt
Categori:Copaon Nuttall
Categori:Mynyddoedd a bryniau Powys