Mynegair

Cyfrol yw mynegair yn cynnwys rhestr o'r prif eiriau ac enwau, yn nhrefn yr wyddor, a ddefnyddir mewn llyfr neu gyfres o lyfrau arbennig. Mae'n dangos lleoliad pob gair yn y gwaith dan sylw ynghyd â'i gyd-destun.Morgan D. Jones, Termau iaith a llên (Gwasg Gomer, 1974), tud. 88. Mae mynegair yn fwy na mynegai syml fel a geir ar ddiwedd llyfr felly.
alt=Clawr Mynegeir Ysgrythurol Peter Williams|bawd|Mynegeir Ysgrythurol Peter Williams
Yn hanesyddol, cysylltir mynegeiriau â gweithiau crefyddol. Y mynegeiriau mwyaf cyffredin ym myd y Gorllewin yw'r rhai i'r Beibl a hynny mewn traddodiad sy'n ymestyn yn ôl i'r Oesoedd Canol. Yn y byd Islamaidd, ceir sawl mynegair i'r Coran a cheir mynegeiriau mewn crefyddau eraill hefyd. Mae gweithiau llëyg y ceir mynegeiriau iddynt yn cynnwys gweithiau llenorion mawr fel Shakespeare yn Saesneg a Balzac a Zola yn Ffrangeg. Ceir mynegeion hefyd i gyfresi o lyfrau neu gofnodolion.

Un o'r mynegeiriau Cymraeg cynharaf yw'r Mynegair i'r Beibl Cyssegrlan gan William Nicholls, a gyhoeddwyd ynghyd ag argraffiad 1717 o'r Beibl.Geiriadur Prifysgol Cymru: Llyfryddiaeth Cafwyd sawl mynegair arall i'r Beibl, yn cynnwys Mynegeir Ysgrythurol Peter Williams (1773), a fu'n boblogaidd yn y 19g pan gyhoeddwyd sawl argraffiad newydd ohono. Y mynegair safonol i'r Beibl heddiw yw'r Mynegair i'r Beibl Cymraeg Newydd (1998), sy'n cynnwys dros 1200 tudalen.Mynegair i'r Beibl Cymraeg Newydd ar wefan gwales.com.

Cyfeiriadau

Gweler hefyd
Bywgraffiadur
Geiriadur
Mynegai
Rhestr llyfryddiaethau a mynegeion Cymreig
Termau llenyddol

Categori:Cyfeiriaduron
Categori:Llyfrau
Categori:Termau llenyddol