Titw'r Wern

{{Blwch tacson
| enw = Titw'r Wern
| delwedd = Parus palustris02.jpg
| maint_delwedd = 225px
| neges_delwedd = 
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Aves
| ordo = Passeriformes 
| familia = Paridae
| genus = Poecile
| species = P. palustris
| enw_deuenwol = Poecile palustris| awdurdod_deuenwol = (Linnaeus, 1758)
| cyfystyron = Parus palustris}}

Mae Titw'r Wern (Poecile palustris) yn aelod o deulu'r Paridae, y titwod. Mae'n aderyn cyffredin trwy'r rhan fwyaf o Ewrop a gogledd Asia.

Mae'n perthyn yn agos i Ditw'r Helyg ac yn bur debyg iddo o ran ymddangosiad ac arferion, ond mae'n defnyddio tyllau sydd eisoes yn bodoli mewn coed i nythu, tra mae Titw'r Helyg yn aml yn gwneud ei dwll ei hun mewn pren wedi pydru.

Ceir sawl is-rywogaeth:
 P. p. dresseri - Cymru, canolbarth a de Lloegr a gorllewin Ffrainc
 P. p. palustris - gogledd a chanolbarth Ewrop, o wledydd Llychlyn hyd Benrhyn Iberia a Gwlad Groeg.
 P. p. italicus - yr Alpau Ffrengig, Yr Eidal 
 P. p. stagnatilis - dwyrain Ewrop hyd fynyddoedd Ural a gogledd-orllewin Twrci
 P. p. kabardensis - Cawcasws a gogledd-ddwyrain Twrci
 P. p. brevirostris, de a de-ddwyrain Siberia, gogledd Mongolia, gogledd-ddwyrain Tsieina a gogledd Corea
 P. p. jeholicus - gogledd-ddwyrain Tsieina
 P. p. hellmayri, dwyrain Tsieina a de Corea.
 P. p. hypermelaenus - canolbarth a de Tsieina a gorllewin Myanmar. 
 P. p. ernsti, Ynys Sachalin
 P. p. hensoni'', de Ynysoedd Kuril a Hokkaido, Japan

Ar un adeg roedd Titw'r Wern yn aderyn pur gyffredin yng Nghymru, ond mae ei niferoedd wedi gostwng yn fawr yn ystod y 30 mlynedd diwethaf, ac mae wedi diflannu'n llwyr o rai ardaloedd. Nid oes sicrwydd beth yw'r rheswm am hyn.

Categori:Paridae