Y Deyrnas Newydd

Y Deyrnas Newydd yw'r enw a roddir i'r cyfnod rhwng tua 1570 CC a 1070 CC yn hanes yr Hen Aifft.

Syniad a ddatblygwyd gan eifftolegwyr yn y 19g oedd rhannu hanes yr Hen Aifft yn nifer o deyrnasoedd; nid oedd yr hen Eifftwyr ei hunain yn meddwl am eu hanes fel hyn. Ystyrir bod y Deyrnas Newydd yn cynnwys brenhinoedd y 18fed Brenhinllin hyd yr 20fed Brenhinllin.

Cyrhaeddodd grym yr Hen Aifft ei uchafbwynt yn ystod yr Hen Deyrnas, yn enwedig yn ystod teyrnasiad Thutmose III, a arweiniodd ymgyrchoedd milwrol tu hwnr i afon Ewffrates. Gwelodd y cyfnod yma hefyd chwyldro crefyddol Akhenaten, a theyrnasiad byr Tutankhamun, a ddaeth yn enwog pan gafwyd hyd i'w fedd yn nechrau'r 20g. Un arall o frenhinoedd adnabyddus y Deyrnas Newudd oedd Ramesses II (1279-1213 CC).

Daeth y Deyrnas Newydd i ben pan gollodd brenin olaf yr 20fed Brenhinllin, Ramesses XI, ei afael ar yr orsedd. Daeth Archoffeiriaid Amun yn Thebes y rheolwyr rhan ogleddol yr Aifft, tra daeth Smendes yn rheolwr y de, gan sefydlu'r 21ain Brenhinllin yn Tanis.

 18fed  Brenhinllin 1550 CC - 1295 CC
 Enw Nodiadau Dyddiadau (CC) Ahmose I, Ahmosis I Olynydd Kamose 1550-1525 Amenhotep I - 1525-1504 Thutmose I - 1504-1492 Thutmose II - 1492-1479 Thutmose III Gelwir weithiau yn "Napoleon yr Aifft". Yn gynnar yn ei deyrnasiad cipiwyd grym gan ei fam-wen  Hatshepsut; ond wedi ei marwolaeth hi ymestynnodd ymerodraeth yr Aifft i’w maint eithaf.  1479-1425 Hatshepsut  Yr ail ferch I deyrnasu yn ôl pob tebyg.1473-1458 Amenhotep II - 1425-1400 Thutmose IV - 1400-1388 Amenhotep III - 1388-1352 Amenhotep IV/Akhenaten Newidiodd ei enw i Akhenaten pan gyflwynodd grefydd newydd, Ateniaeth.  1352-1334 Smenkhkare Efallai’n gyd-frenin gyda  Akhenaten 1334-1333 Tutankhamun Dychwelwyd i’r hen grefydd dan ei deyrnasiad ef. 1333-1324 Kheperkheprure Ay - 1324-1320 Horemheb Gynt yn gadfridog a chynghorydd i Tutankhamun 1320-1292

 19eg Brenhinllin 1295 CC. - 1186 CC. 
 Enw Nodiadau Dyddiadau (CC) Ramesses I - 1292-1290 Seti I - 1290-1279 Ramesses II  Gelwir weithiau yn “Ramesses Fawr”. 1279-1213 Merneptah Mae Stele yn disgrifio ei ymgyrchoedd yn cynnwys y cyfeiriad cynharaf at Israel. 1213-1203 Amenemses - 1203-1200 Seti II - 1200-1194 Merneptah Siptah - 1194-1188 Tausret Merch.  1188-1186

 20fed Brenhinllin 1185 CC. - 1070 CC 

 Enw Nodiadau Dyddiadau (CC) Setnakhte - 1186-1183 Ramesses III Ymladdodd yn erbyn Pobloedd y Mor yn 1175 CC. 1183-1152 Ramesses IV - 1152-1146 Ramesses V - 1146-1142 Ramesses VI - 1142-1134 Ramesses VII - 1134-1126 Ramesses VIII - 1126-1124 Ramesses IX - 1124-1106 Ramesses X - 1106-1102 Ramesses XI - diorseddwyd gan Herihor, Archoffeiriad Amun  1102-1069

Gweler hefyd
 Brenhinoedd yr Aifft

Categori:Yr Hen Aifft