Lochmaben

Tref fechan yn ne'r Alban ydy Lochmaben (Gaeleg yr Alban: Loch Mhabain). Mae'n safle pwysig ble sefid hen gastell, ar un adeg. Mae'r dref 4 milltir i'r gorllewin o Lockerbie, yn Dumfries a Galloway. Mae Caerdydd 406.1 km i ffwrdd o Lochmaben ac mae Llundain yn 458.8 km. Y ddinas agosaf ydy Caerliwelydd sy'n 41.1 km i ffwrdd.

Mae'r pêl-droediwr Angus Douglas yn enedigol o'r dref.

Saif Carreg lochmaben gerllaw, carreg 7 troedfedd o uchder a arferai fod yn rhan o gylch cerrig Celtaidd. Mae traddodiad lleol yn hawlio mai allan o'r garreg hon y tynnodd Arthur y cleddyf Caledfwlch allan ohoni.

Enw'r dref
Mae'n ddigon tebyg fod yr enw'n cyfeirio at y duw Celtaidd Mabon (Maponos), gyda 'Loch' neu 'llyn' yn ei ragflaenu. Dywed rhai, fodd bynnag, mai 'clach' oedd yr enw gwreiddiol, sef y gair Gaeleg am garreg.

Gweler hefyd
Carreg Lochmaben
Mabon
Mabon fab Modron
St Mabyn, pentref yng Nghernyw
Llanfabon, pentref ger Merthyr Tudful
Rhiwabon, ger Wrecsam
Kermabon, lle yn Llydaw, ac enw teuluol

bawd|dim|Canol y dref, gyda cherflun i Robert de Bruce
bawd|dim|Adfeilion Castell Lochmaben

Dolenni allanol
Its page in the Gazetteer for Scotland 
A summary of Lochmaben, including accommodation and activities
The Lochmaben and District Community Initiative website providing information about the community of Lochmaben and the surrounding district

Categori:Trefi Dumfries a Galloway