Crug Pen-rhiwlas

Crug crwn a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug Pen-rhiwlas, yng nghymuned Cwmbrwyno, Ceredigion; . Ceir nifer o grugiau eraill gerllaw, rhai ohonynt yn perthyn i gyfnod diweddarach, sef yr Oesoedd Canol.

Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: CD118.Cofrestr Cadw. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.

Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.

Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
 Rhestr o grugiau crynion yng Nghymru
 Beddrod siambr
 Carnedd
 Siambr gladdu hir

Dolen allanol
 Crug Pen-rhiwlas ar wefan Coflein (Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru) 

Cyfeiriadau

Crug Pen-rhiwlas
Categori:Safleoedd archaeolegol Ceredigion