T. F. O'Rahilly

Ysgolhaig Celtaidd o Iwerddon oedd Thomas Francis O'Rahilly neu Tomás Proinsias Ó Rathaile (11 Tachwedd 1883 – 16 Tachwedd 1953), yn ysgrifennu fel T. F. O'Rahilly.

Ganed ef yn Listowel, Swydd Kerry. Addysgwyd ef ym Mhrifysgol Frenhinol Iwerddon, a bu'n Athro Gwyddeleg yng Ngholeg y Drindod, Dulyn o 1919 hyd 1929,  yna'n Athro Ieithoedd Celtaidd yng Ngholeg Prifysgol Corc o 1929 hyd 1935 a Choleg Prifysgol Dulyn o 1935 hyd 1941, cyn dod yn gyfarwyddwr Ysgol Astudiaethau Celtaidd y Dublin Institute for Advanced Studies o 1942 hyd 1947.

Mae O'Rahilly yn fwyaf adnabyddus am ei syniadau ynghylch hen hanes Iwerddon. Cyhoeddodd Early Irish history and mythology yn 1946, gan gynnig y syniad o bedair symudiad o fewnfudwyr Celtaidd i Iwerddon. Y cyntaf o'r rhain oedd y Cruithne neu Priteni (c. 700 – 500 CC), oedd yn siarad iaith Frythonig.

Roedd ei chwaer, Cecile O'Rahilly, hefyd yn ysgolhaig Celtaidd.

Categori:Genedigaethau 1883
Categori:Marwolaethau 1953
Categori:Ieithyddion o Iwerddon
Categori:Ysgolheigion Celtaidd o Iwerddon