Mwnt Dolbenmaen

Castell mwnt yw Mwnt Dolbenmaen, a leolir ar gwr pentref Dolbenmaen, Gwynedd, ger y rhyd ar Afon Dwyfor.

Codwyd y castell yn yr Oesoedd Canol.  Ychydig a wyddys am ei hanes.  Mae'n bosibl iddo gael ei godi yn wreiddiol gan y Normaniaid, yn y cyfnod byr pan feddianwyd rhannau o Wynedd gan yr iarll Hugh d'Avranches ('Huw Flaidd') o Gaer ar ddiwedd yr 11g a dechrau'r ganrif ganlynol. Posiblrwydd arall yw iddo gael ei godi gan dywysogion Gwynedd.

Erbyn y 12g roedd Dolbenmaen yn ganolfan maerdref cwmwd Eifionydd ac yn un o lysoedd brenhinol tywysogion Gwynedd.  Yn 1230 symudodd Llywelyn Fawr y llys lleol oddi yno i gastell Cricieth.  Dim ond y mwnt sydd i'w weld ar y safle heddiw, ger eglwys Dolbenmaen.Frances Lynch, A Guide to Ancient and Historical Wales: Gwynedd (HMSO, Llundain, 1995).

 Cyfeiriadau 

Categori:Cestyll Gwynedd
Categori:Cestyll mwnt a beili Cymru
Categori:Dolbenmaen