Twmpath Diwlith

Crug crwn 23 metr mewn diamedr ac 1.5 metr o uchder ac a godwyd gan bobl Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Twmpath Diwlith, yng nghymuned Maesteg, Pen-y-bont ar Ogwr (sir); .

Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: GM557.Cofrestr Cadw. Ceir bron i  400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb. Darganfuwyd cist dal llwch dynol yma pan gafodd y mwnt ei archwilio gan archaeolegwyr.

Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.

Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
 Rhestr o grugiau crynion yng Nghymru
 Beddrod siambr
 Carnedd
 Siambr gladdu hir

Dolen allanol
 Twmpath Diwlith ar wefan Coflein (Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru) 

Cyfeiriadau

Twmpath Diwlith
Categori:Safleoedd archaeolegol Pen-y-bont ar Ogwr