Wraniwm

Elfen gemegol lliw arian-gwyn yw wraniwm gyda'r rhif atomig 92 a'r symbol U. Mae ganddo 92 proton a 92 electron ac mae 6 yn electronau falens. Mae'r cnewyllyn yn dal rhwng 141 a 146 o niwtronnau gan greu 6 isotop. Yr isotop mwyaf cyffredin ydy'r U-238 (146 niwtron) a'r U-235 (143 niwtron).

O ran pwyasu, wraniwm (neu iwraniwm) ydy'r ail elfen drymaf yn y Tabl Cyfnodol: dim ond plwtoniwm-244  sy'n drymach nag ef.

Defnydd
Milwrol
Defnyddiwyd wraniwm yn yr Ail Ryfel Byd i greu bom atomig. Gwnaed dyfais eitha syml gydag wraniwm-235 a dyfais cymhlethach gydag wraniwm-238 a phlwtoniwm-239. Gollyngwyd y bom atomig cyntaf gan yr Unol Daleithiau ar 6 Awst 1945 ar Hiroshima a'r ail dridiau'n ddiweddarach ar Nagasaki gan ladd tua 200,000 rhyngddynt.

Arall
Defnyddir wraniwm mewn atomfa er mwyn creu ynni niwclear.

Gweler hefyd
 Rhestr o wledydd gyda phwer niwclear
 Atomfa
 Ffiseg niwclear
 Rhaglen niwclear Iran
 Arfau niwclear
 Yr Asiantaeth Ynni Atomig Ryngwladol

Categori:Elfennau cemegol
Categori:Technoleg niwclear