Crug Craig y Gilfach

Crug crwn a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug Craig y Gilfach, yng nghymuned Cwm-bach, Rhondda Cynon Taf; . Saif ynghanol ffos sydd oddeutu 24.4 metr. Mae'n 9.5 metr mewn diamedr a 0.7m o uchder. Ceir ffos gylchog arall tua 150m i'r de-ddwyrain.Gwefan Coflein

Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: GM288.Cofrestr Cadw. Ceir bron i  400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.

Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.

Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
 Rhestr o grugiau crynion yng Nghymru
 Beddrod siambr
 Carnedd
 Siambr gladdu hir

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 [Crug Craig y Gilfach ar wefan Coflein (Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru)]

Categori:Crugiau crynion Cymru
Categori:Cwm-bach, Rhondda Cynon Taf
Categori:Safleoedd archaeolegol Rhondda Cynon Taf