Crugiau Whitwell

Crug crwn a godwyd gan bobl Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crugiau Whitwell, yng nghymuned Bronington, Bwrdeistref Sirol Wrecsam; . Mae'n grug cymharol fawr ac yn mesur 32 metr wrth 2.5m. Cafodd ei gloddio gan archaeolegwyr yn yr 1890au pan ddarganfuwyd darnau o grochenwaith ac esgyrn dynol wedi'u llosgi.

Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: FL058.Cofrestr Cadw. Ceir bron i  400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.

Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.

Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
 Rhestr o grugiau crynion yng Nghymru
 Beddrod siambr
 Carnedd
 Siambr gladdu hir

Dolen allanol
 Crugiau Whitwell ar wefan Coflein (Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru)

Cyfeiriadau

Categori:Crugiau crynion Cymru
Categori:Safleoedd archaeolegol Wrecsam