Crug Moel y Plas

Crug crwn a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug Moel y Plas, ar gopa Moel y Plas yng nghymuned Llanarmon-yn-Iâl, Sir Ddinbych; . Mae ei ddiamedr yn 10 metr a'i uchder bron yn fetr ac fe'i lleolwyd ar gopa'r mynydd o'r un enw.

Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: DE062.Cofrestr Cadw. Ceir bron i  400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.

Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.

Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
 Rhestr o grugiau crynion yng Nghymru
 Beddrod siambr
 Carnedd
 Siambr gladdu hir
Moelydd cyfagos: 
 Moelydd Dyffryn Clwyd

Cyfeiriadau

Dolen allanol
 Crug Moel y Plas ar wefan Coflein (Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru) 

Moel y Plas
Categori:Llanarmon-yn-Iâl