Ieuan ap Hywel Swrdwal

Un o Feirdd yr Uchelwyr oedd Ieuan ap Hywel Swrdwal (bl. tua 1436 - 1470), a ystyrir y bardd Cymraeg cyntaf i gyfansoddi yn Saesneg ac felly y bardd "Eingl-Gymraeg" cyntaf, yn ôl rhai.

Bywgraffiad
Yn frodor o ardal Brycheiniog ym Mhowys, roedd yn hanu o deulu o dras Eingl-Normanaidd ac yn fab i'r bardd Hywel Swrdwal. Roedd ei frawd Dafydd yn fardd ar y mesurau caeth hefyd.Gwaith Hywel Swrdwal a'i Deulu

Bu Ieuan am gyfnod yn feili yn Y Drenewydd ac roedd ganddo gysylltiad cryf â Rhydychen. I noddwyr y beirdd yn y Canolbarth y canodd Hywel amlaf ac mae ganddo gerdd arbennig i fugeildy neu blasty Bryndraenog, ger Trefyclawdd nid nepell o Glun.Gwyddoniadur Cymru (Yr Academi Gymreig, 2008)

Cerddi
Roedd Ieuan yn adnabod y bardd Llawdden a chedwir ar glawr ymryson barddol rhyngddynt.Gwaith Hywel Swrdwal a'i Deulu, cerddi 31, 32.

Cyfansoddodd awdl yn yr iaith Saesneg i'r Forwyn Fair, a hynny mewn orgraff Gymraeg. Dywedai rhai o'i gyfoeswyr iddo'i chyfansoddi i gau ceg y Saeson hynny yn Rhydychen a ensyniodd "nad oedd yr un ysgolhaig da yn hannu o Gymru". Dyma englyn o'r awdl:

O mighti ladi, owr leding – tw haf
At hefn owr abeiding:
Yntw ddy ffast eferlasting
I set a braents ws tw bring.

Honnir gan rai mai dyma'r enghraifft gyntaf o farddoniaeth Eingl-Gymreig Cymru.

Llyfryddiaeth
Gwaith Hywel Swrdwal a'i Deulu, gol. Dylan Foster Evans (Aberystwyth, 2000), Adran 2: "Gwaith Ieuan ap Hywel Swrdwal"

Cyfeiriadau

Categori:Beirdd Cymraeg
Categori:Beirdd Saesneg o Gymru
Categori:Beirdd yr Uchelwyr
Categori:Genedigaethau'r 15fed ganrif
Categori:Llenorion y 15fed ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau'r 1470au
Categori:Pobl o Frycheiniog