Crugiau Tremeirchion

Crugiau crynion a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crugiau Tremeirchion, yng nghymuned Tremeirchion, Sir Ddinbych; . Mae'n mesur 29 metr wrth 1.6m.

Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: FL047.Cofrestr Cadw. Ceir bron i  400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.

Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.

Crugiau crwn eraill
 Ceir crug crwn arall gerllaw, sef "Crug Criafol": cyfeirnod grin: SJ09317611. Mae'n mesur 34 metr wrth 1.7m.
 Dau grug ar Foel Efa:
 SJ08687434 Crug #2 Gwefan Coflein 13 metr wrth 0.6m.
 SJ08717441 sy'n 10 metr mewn diamedr ac yn 13 metr o uchder. Mae'n bosib mai hwn ydy'r crug crwn talaf yng Nghymru.
 Crug crwn Pant y Dulath; cyfeirnod grid: SJ09677624. Mae hwn yn perthyn i Oes yr Efydd yn ôl archwiliad 1967.

Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
 Rhestr o grugiau crynion yng Nghymru
 Beddrod siambr
 Carnedd
 Siambr gladdu hir

Cyfeiriadau

Dolen allanol
 Crugiau Tremeirchion ar wefan Coflein (Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru)

Tremeirchion
Categori:Tremeirchion, Cwm a'r Waun