Ystumcegid

Plasdy bychan yn Eifionydd, Gwynedd yw Ystumcegid, a fu'n amlwg ym mywyd cymdeithasol a diwylliannol y fro. Mae'n ffermdy heddiw.

Saif ar fryncyn ger Dolbenmaen. Yn yr Oesoedd Canol a chyfnod y Tuduriaid bu aelwyd Ystumcegid yn gyrchfan i'r beirdd. Ymhlith y beirdd a ganodd i'r teulu yr oedd Llywelyn ab y Moel. Dyma ei ddisgrifiad o'r plasdy ar ddechrau'r 15g:

Ystum wen, blas dinam waith,
Cegid, nid beudy coegwaith.
Neuadd fawr newydd furwen
Uwch ael ffordd, uchel ei phen.Llywelyn ab y Moel. Dyfynnir gan Enid Rowlands yn Tai Uchelwyr y Beirdd 1350–1650 (Cyhoeddiadau Barddas, 1986), tud. 20.

Cyfeiriadau

Categori:Plasdai Gwynedd
Categori:Eifionydd
Categori:Dolbenmaen
Categori:Adeiladau rhestredig Gradd II Gwynedd