Llanmadog

Pentref bychan a phlwyf eglwysig yng nghymuned Llangynydd, Llanmadog a Cheriton, Sir Abertawe, Cymru, yw Llanmadog () (Seisnigiad: Llanmadoc).British Place Names; adalwyd 5 Rhagfyr 2021 Gorwedd y pentref ar ben gorllewinol penrhyn Gŵyr, tua 12 milltir i'r gorllewin o ddinas Abertawe. Y pentref agosaf yw Cheriton ac mae'r unig ffordd i Lanmadog yn rhedeg trwy'r pentref hwnnw.

Llai na filltir i'r gorllewin ceir Bae Broughton gyda'i thraeth tywodlyd eang.

Yn ôl traddodiad, sefydlwyd Llanmadog gan Sant Madog, brawd Sant Cynydd, sefydlwr Llangynydd a cheir croes Geltaidd gyntefig ar faen yn y llan. Darganfuwyd carreg goffa Gristnogol gynnar yn y plwyf gyda'r arysgrif Ladin hon arno:

VECTI FILIVS GVAN HIC IACIT
Gorwedd Vecti fab Guan ymaT. D. Breverton, The Book of Welsh Saints (Cyhoeddiadau Glyndŵr, 2000), tud. 379.

 Genynnau pobl leol 
Mae genynnau'r trigolion lleol yn debyg iawn i drigolion Médoc, Bordeaux ac mae'n bosib fod y gair Madog yn llawer hŷn na Sant Madog, ac yn mynd yn ôl i'r dyddiau pan symudodd llwythi o ardal Bordeaux i'r ardal yma.

Gweler hefyd
Croes Sant Madog

Cyfeiriadau

Categori:Pentrefi Abertawe
Categori:Llangynydd, Llanmadog a Cheriton
Categori:Plwyfi Cymru