John Bercow

Gwleidydd o Loegr yw John Simon Bercow (ganed 19 Ionawr 1963) a fu'n Lefarydd Tŷ'r Cyffredin rhwng 2009 a 2019. Roedd yn aelod o'r Blaid Geidwadol cyn iddo gael ei benodi fel Llefarydd. Ymunodd a'r Blaid Lafur ym Mehefin 2021.

Arferai fod yn asgell dde caled, a dynerodd wedi iddo gael ei ethol yn AS; erbyn 2009, roedd sïon ei fod am ymuno gyda'r Blaid Lafur, ond ni wnaeth hynny ar y pryd. Methiant fu ei ymdrech i gael ei ethol yn 1987 a 1992 ond bu'n llwyddiannus yn 1997 pan safodd dros Etholaeth Buckingham, a dyrchafwyd ef i'r Gabined yr Wrthblaid yn 2001, yn nhymor Iain Duncan Smith ac yna Michael Howard. Ymddiswyddodd oherwydd angytundeb gyda'r Ddeddf Amddiffyn Plant, yn 2002, ond dychwelodd yn 2004 am ychydig fisoedd cyn iddo gael ei gardiau o'r Cabined.

Penodwyd ef yn Ganghellor Prifysgol Swydd Bedford yn 2014 Bercow.

Llefarydd
Pan gyhoeddodd Michael Martin ei ymddiswyddiad fel llefarydd, yn 2009, cyhoeddodd ei fwriad i lenwi'i esgidiau, a bu'n llwyddiannus; cafodd ei ethol ar 22 Mehefin, heb gystadleuaeth yn ei erbyn. Cychwynodd ar y gwaith ar 18 Mai 2015.

Ar 6 Chwefror 2017 gwnaeth Bercow ddatganiad o gadair y Llefarydd ei fod yn "gwrthwynebu'n gryf" y dylid gwahodd yr Arlywydd Donald Trump i gyfarch Tŷ'r Cyffredin, a mynegodd fod "gwrthwynebu hiliaeth ac amharchu merched" yn ffactorau pwysig yn ei benderfyniad.

Sgandal
Yn 2009, cyhoeddodd y wasg fanylion a oedd yn dangos i Bercow newid dynodiad ei ail dŷ sawl tro, er mwyn talu llai o dreth enillion cyfalaf (capital gains tax) pan werthodd ddau adeilad. Dywedodd na wnaeth unrhyw beth yn anghywir, ond er hyn, talodd £6,508 fel treth ychwanegol.

Yn 2014 cyhoeddwyd fod holl fanylion a gwaith papur Aelodau Seneddol yn ymwneud â chostau teithio a byw cyn 2010 wedi diflannu. Pwyntiwyd bys at Bercow am guddio gwybodaeth parthed sgandalau taliadau AS.MPs to escape expenses investigations after paperwork destroyed by Parliament, Matthew Holehouse, The Daily Telegraph, 20 Tachwedd 2014

Teitlau ac anrhydeddau
bawd|Arfbais John Bercow, dyluniwyd gan Hubert Chesshyre

Cyfeiriadau

Categori:Aelodau Seneddol y Deyrnas Unedig
Categori:Genedigaethau 1963
Categori:Llefarwyr Tŷ'r Cyffredin y Deyrnas Unedig