Creirfa

Lle i ddiogelu a thrysori creiriau yw creirfa. Defnyddir y term mewn cyd-destun crefyddol fel arfer, ond gall gyfeirio hefyd at unrhyw leoliad lle cedwir pethau a drysorir er cof am rywun.

Mewn arferion Cristogol, roedd yr enw Lladin scrinium yn cyfeirio at flwch neu gist i gadw papurau a llyfrau'n wreiddiol; datblygodd yr ystyr "creirfa" yn rhywbeth sy'n cynnwys crair, ac wedyn daeth i olygu'r man lle cedwir y creiriau. Fel arfer mae creirfa yn fan a ystyrir yn sanctaidd, fel arfer mewn eglwys neu adeilad crefyddol arall.J.C.J. Metford, Dictionary of Christian Lore and Legend (Thames and Hudson, 1983), tud. 226.

Daeth creirfäoedd yn gyrchfannau pererindod, yn enwedig yn yr Oesoedd Canol. Yng Nghymru Creirfa'r Santes Melangell yn Eglwys Pennant Melangell, Powys o bosibl yw'r enghraifft gorau. Mae Ogof y Patriarchiaid ym Mhalesteina yn enghraifft arall.

Ceir creirfäoedd mewn crefyddau eraill hefyd: ceir sawl creirfa Fwdhaidd, er enghraifft Creirfa Dant y Bwda yn Kandy, Sri Lanca. Cedwir y creiriau Bwdhaidd mewn stupas fel rheol.

Yn Islam, yn enwedig Islam Shia, ceir nifer o greirfäoedd a gysylltir â califfiaid neu seintiau.

Cyfeiriadau

Categori:Lleoedd crefyddol
Categori:Pererindodau