Rheilffordd Llyn Padarn

bawd|dde|260px|Gilfach Ddu
Mae Rheilffordd Llyn Padarn (Saesneg: Llanberis Lake Railway) yn rheilffordd fach gyfyng 1' 11½" (neu 597 mm) sy'n rhedeg am 2.5 milltir (neu 4 km) ar hyd lan ddwyreinol Llyn Padarn yn Eryri, Gwynedd.

bawd|260px|Rhwng Llanberis a Gilfach Ddu
Hanes
Mae'r rheilffordd yn dilyn rhan hen lwybr y rheilffordd 4' 0” ag arfer cludo llechu o Chwarel Dinorwig i'r Felinheli.

Adfywiad
Yng Ngorffennaf 1966, awgrymodd Lowry Porter o Southend-on-Sea reilffordd o weithdy y cwmni chwarel yng Ngilfach Ddu yn ymyl Llanberis, i Ben llyn. Roedd trafodaeth yn mynd ymlaen efo cwmni y chwarel pan caewyd y chwarel yng Ngorffennaf 1969. Prynwyd y gweithdy yng Ngilfach Ddu gan Gyngor Sir Gwynedd, efo bwriad o greu parc gwledig.

Gwerthwyd tir a chyfarpar y chwarel, a phrynodd y rheilffordd dri locomotif stêm ac un diesel. Ym Mehefin 1970, prynodd y Cyngor Sir drywydd y lein, a rhoddwyd caniatâd i'r rheilffordd newydd i'w ddefnyddio.

Adeiladwyd y Rheilffordd yn lled  yn hytrach na'r  a defnyddiwyd yn y chwarel. Felly roedd rhaid addasu'r locomotifau a cherbydau i gyd. Agorwyd y rheilffordd yn swyddogol ar 28 Mai 1971, ond na ddechreuodd gwasanaeth cyhoeddus tan 19 Gorffennaf, oherwydd problemau efo cerbydau. Estynnwyd y rheilffordd i Benllyn yn y gaeaf o 1971. Estynnwyd y lein i orsaf newydd yn Llanberis, agos i Reilffordd yr Wyddfa ym Mehefin 2003.

Locomotifau

bawd|dde|250px|Dolbadarn

RhifEnwAdeiladwyd ganMathRhif gwaithDyddiadNodau1ElidirHunslet0-4-0 ST4931899Adeiladwyd ar gyfer Chwarel Dinorwig; enw gwreiddiol Enid a hwyrach Red Damsel2Thomas BachHunslet0-4-0 ST8941904Adeiladwyd ar gyfer Chwarel Dinorwig; enw gwreiddiol Wild Aster3DolbadarnHunslet0-4-0 ST14301922Adeiladwyd ar gyfer Chwarel Dinorwig3Maid MarianHunslet0-4-0 ST8221903Adeiladwyd ar gyfer Chwarel Dinorwig. Gweithiodd ar Reilffordd Llyn Padarn o 1972 i 1975. Aeth i Reilffordd Llyn Tegid7TopsyRuston Hornsby4wDM4414271961Adeiladwyd ar gyfer Glofa Bestwood8Twll CoedRuston Hornsby4wDM2688781952Gweithiodd ar Reilffordd Lodge Hill ac Upnor11GarrettRuston Hornsby4wDM198286193912LlanelliRuston Hornsby4wDM4519011961

Cyfeiriadau

Thomas, Cliff (2002). The Narrow Gauge in Britain & Ireland. Cyhoeddwyr Atlantic. ISBN 1-902827-05-8.

Boyd, James I.C. (1986). Narrow Gauge Railways in North Caernarvonshire, trydedd cyfrol: The Dinorwic Quarry and Railways, The Great Orme Tramway and Other Rail Systems. Gwasg Oakwood.

Carrington D.C. and Rushworth T.F. (1972). Slates to Velinheli: The Railways and Tramways of Dinorwic Slate Quarries, Llanberis and the Llanberis Lake Railway. Cronfa Locomotif Maid Marian.

Dolen allanol

 Gwefan swyddogol 

Llyn Padarn
Llyn Padarn
Categori:Llanberis