Ymosodiad Israel ar lynges ddyngarol Gaza 2010

bawd|200px|Y cwch o Dwrci, y Mavi Marmara, wythnos cyn i gomandos Israel ymosod arni.
bawd|200px|Map o Lain Gaza gan ddangos y porthladd Ashdod.
bawd|dde|200px|Llun o'r ffilm o'r llong. Honnir i'r llun ddangos un o filwyr Irael yn cael ei daro gan yr ymgyrchwyr. Ffynhonnell:IDF Footage
bawd|200px|Cartwn gan y cartwnydd gwleidyddol Carlos Latuff.
Ar 31 Mai, 2010 ceisiodd chwech o gychod dyngarol gludo nawdd a chymorth i drigolion Llain Gaza; llynges wedi'i threfnu gan Mudiad Rhyddid i Gaza, sef cymdeithas ryngwladol sy'n dadlau dros hawliau dynol y Palesteiniaid gyda phobl megis Desmond Tutu a Noam Chomsky yn flaenllaw ynddi. Ymosododd milwyr o lynges Israel ar un o'r cychod, sef y MV Mavi MarmaraErthygl: "The Gaza Freedom flotilla" yn The Guardian; 01 Mehefin, 2010 o Dwrci gan ladd rhwng 10 ac 16 o sifiliaid. Roedd y llongau mewn dyfroedd rhyngwladol ar y pryd. 

Credir fod tua 60 wedi eu hanafu, ond rhoddodd Israel waharddiad ar i'r cyfryngau gyhoeddi dim am yr ymosodiad. Mewn canlyniad, mae union amgylchiadau'r digwyddiad yn ansicr. Yn ôl yr ymgyrchwyr ar y llong, daeth y milwyr Israelaidd ar fwrdd y llong a dechrau saethu."Deaths as Israeli forces storm Gaza aid ship" BBC News, 31 Mai 2010. Fodd bynnag, dywedododd Llu Amddiffyn Israel fod o leiaf saith milwr wedi eu hanafu mewn sgarmes, dau ohonynt yn ddifrifol, ar ôl i'r ymgyrchwyr dyngarol geisio cipio'u harfau.Israel Navy commandos: Gaza flotilla activists tried to lynch us Haaretz.com 31-05-2010. Adalwyd ar 02-06-2010 Honnodd byddin Israel i'r ymgyrchwyr ddefnyddio pastynau a chyllyll yn erbyn y milwyr hefyd, er nad oedd yr un gwn wedi ei ddarganfod ar fwrdd y llong.

Cafwyd gwrthwynebiad cryf yn erbyn ymosodiad Israel ar y llongau cymorth gan nifer helaeth o wledydd. Dywedodd Prif Weinidog Twrci, Recep Tayyip Erdoğan, fod Israel wedi gweithredu fel "terfysgwyr annynol" ac "na ddylai neb feddwl y gwnawn gadw'n dawel yn wyneb hyn."

Yn ôl yr Israeliaid roeddent wedi gofyn i gapten y cwch fynd i borthladd Ashdod i'w archwilio rhag ofn ei fod yn cludo arfau yn ogystal ag anghenion dyngarol.Papur dyddiol Israel: Haaretz Enw'r ymosodiad gan fyddin Israel oedd 'Ymgyrch gwynt awyr' (Saesneg: Operation Sky Winds).

Rhyddhau'r teithwyr

Rhyddhawyd Kevin Neish gan yr Israeliaid ar ôl 5 diwrnod mewn carchar. Dywedodd Neisha, sydd o Ganada, "Llofruddiwyd 16 o bobl ar y cwch, nid 9. Tra yn y ddalfa, dywedwyd wrthyf sawl tro y byddwn yn cael fy lladd; mae'r hyn a wnaeth yr Israeliaid i rai eraill o'r criw yn llawer iawn gwaeth."

Post mortem
Mae post mortem ar naw o'r teithwyr a lofruddiwyd wedi profi fod pump wedi eu saethu naill ai yng nghefn y pen gan filwyr Israel neu yn eu cefnau, ar bellter o gyn lleied â 45 cm. Cynhaliwyd y post mortem yn Nhwrci.Gwefan y Guardian; Adalwyd ar 06/06/2010

Y Llongau
Roedd 6 llong o wahanol wledydd yn rhan o'r llynges ddyngarol:
  Challenger 1
  Challenger 1I
  Eleftheri Mesogeios
  MV Mavi Marmara (Blue Marmara)
  MV Rachel Corrie"Irish captives' fate unknown after Gaza strike
  Sfendoni

Sifiliaid blaenllaw a chyffredin
Dëllir fod oddeutu 700 o sifiliaid cyffredin ar y llongau gan gynnwys yr ennillyd Gwobr Nobel dros Heddwch, Mairead Corrigan Maguire, 25 Aelod Senedd Ewrop, aelodau o wasg y byd, 20 o bobl o wledydd Prydain a llawer iawn o Dwrci. Trefnwyd y llynges gan IHH (İnsani Yardım Vakfı) sef Corff (wedi'i ganoli yn Nhwrci) dros Iawnderau Dynol, Rhyddid a Chymorth Dyngarol).

Roedd 663 o bobl ar y cychod, a'r rheiny'n dod o 37 gwlad.'Israel to deport all activists seized on Gaza flotilla' Dyma rai enwau adnabyddus:

 Enw  Cenedl Adnabyddus am...  Kate Geraghty  Awstralia  Ffotograffydd efo'r Sydney Morning Herald   Paul McGeough  Awstralia  Newyddiadurwr efo'r Sydney Morning Herald   Iara Lee  Brasil  Gwneuthurwr Ffilm o Frasil   Annette Groth  yr Almaen  Aelod o Bundestag yr Almaen  Inge Höger  Yr Almaen  Aelod o Bundestag yr Almaen  Norman Paech  yr Almaen  Cyn-aelod o Bundestag yr Almaen  Aengus Ó Snodaigh  Iwerddon  Aelod o Senedd Iwerddon  Haneen Zoubi  Israel  Aelod Israeli-Arab o Knesset  Raed Salah  Israel  Arweinydd Cangen y Gogledd o'r "Islamic Movement in Israel"  Waleed Al-Tabtabaie  Coweit  Aelod o Senedd Coweit.  Abbas Nasser  Libanus  Newyddiadurwr o gwmni teledu Al Jazeera   Raza Agha  Pacistan  Cynhyrchydd Sianel Newyddion AAJ TV  Talat Hussain  Pacistan   Newyddiadurwr o Bacistan a Phrif Gyfarwyddwr  Hilarion Capucci  Palestina  Cyn-Archesgob o Gesarea ar ran catholigion Groeg  Jamal Elshayyal  Catar  Cynhyrchydd Al Jazeera Saesneg-ei-iaith  Nadezhda Kevorkova  Rwsia  Newyddiadurwr o Rwsia  Edda Manga  Sweden  Hanesydd o Sweden  Henning Mankell  Sweden  Awdur o Sweden  Dror Feiler  Sweden  Arlunydd Sweden-Israelaidd  Mattias Gardell  Sweden  Hanesydd o Sweden  Mehmet Kaplan  Sweden  Aelod o Senedd Sweden Sinan Albayrak  Twrci  TActor o Dwrci  Abbas Al Lawati UAE  Newyddiadurwr o Dwbai  Hassan Ghani Yr Emiradau Arabaidd Unedig  Cynhrchydd rhaglenni dogfen a newyddiadurwr o'r Alban.   Mairead Corrigan Maguire  Y Deyrnas Unedig ac Iwerddon  Enillydd Gwobr Nobel o Iwerddon  Denis Halliday  Iwerddon   Cyn Ysgrifennydd Cynorthwyol y cenhedloedd Unedig  "Israel to deport activists detained after flotilla raids" ; 01 Mehefin, 2010 ym mhapur dyddiol The Irish Times.  Theresa McDermott  Yr Alban  Merch o'r Alban a garcharwyd gan yr Israeliaid am geisio dod a chymorth i Gaza yn 2009.  Joe Meadors  yr Unol Daleithiau  morwr a ddioddefodd yn arw pan ymosododd Israel ar yr SS Liberty USS Liberty   Edward Peck  yr Unol Daleithiau  Cyn Llysgennad yr Unol Daleithiau i Irac

MV Rachel Corrie
Ar y 5ed o Fehefin, 2010 glaniodd milwyr Israel ar fwrdd yr MV Rachel Corrie, ond y tro hwn, ni chafwyd trais. Yn Iwerddon y cofrestwyd y cwch a'r capten yw Eric Harcus, o Ynysoedd Erch, yr Alban. Aethpwyd a'r cwch i borthladd Israelaidd Ashdod.Gwefan y BBC. Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Iwerddon y bydden nhw'n dial yn ddiplomyddol yn erbyn Israel am gipio'r cwch mewn dyfroedd rhyngwladol. Enwyd y cwch ar ôl myfyriwr a laddwyd gan deirw-dur yn 2003 tra'n ceisio atal cartref Palesteinaidd rhag cael ei ddymchwel yn Gaza gan filwyr Israel. Trefnwyd y cwch gan Fudiad Rhyddid i Gaza.

Gweler hefyd
 Gwrthdaro Arabaidd-Israelaidd
 Ymosodiad Israel ar Lain Gaza 2008–2009
 Ymosodiad Israel ar Lain Gaza 2014
 International Solidarity Movement

Cyfeiriadau

Categori:Gwrthdaro Israelaidd-Palesteinaidd
Categori:Llain Gaza
Categori:Hanes Israel
Categori:Hanes Palesteina
Categori:2010

fi:Ship to Gaza
sv:Ship to Gaza