Camanachd

Chwaraeon cyswllt llawn Albanaidd ydy Camanachd neu Iomain (Saesneg: Shinty). Chwaraeir y gamp gyda ffon a phêl. Yn Ucheldiroedd yr Alban y dechreuodd y gêm, ac ucheldirwyr wedi symud i ddinasoedd yr Alban sy'n ei chwarae gan mwyaf ond tan yn ddiweddar arferid ei chwarae yn Lloegr a rhai gwledydd eraill ble gwelid mewnlifiad o Ucheldiroedd yr Alban.Shinty in England, pre-1893 , The Sports Historian, 19:2(1999), 43–60 Gelwir y gêm yn "hoci heb reolau" gan un chwaraewr.

Mae'r gêm yn perthyn i deulu campau hoci sy'n boblogaidd ar draws y byd mewn gwahanol ffurfiau. Mae'n debyg i [[Hyrli|hyrli] yn yr Iwerddon ac i'r gêm werin Bando a arferid ei chwarae yng Nghymru.

Rheolau
Ceir dau dîm o 10 (mewn gemau dynion) a 12 (mewn gemau menywod).

Rhaid defnyddio'r ffon, a elwir yn canon i fwrw'r bêl fewn i'r gôl. Mae'r cae rhwng 140-170 llath o hyd a rhwng 70 - 80 llath ar draws. Mae'r gôl ei hun llawer llai na rhai pêl-droed neu hyrli ac ond 12 llath ar draws a 10 llath o uchder, sy'n rhoi iddynt siâp mwy sgwâr nag hirsgwâr. 

Yn wahanol i hoci gellir defnyddio traed i stopio'r bêl, a defnyddir dwy ochr o'r ffon. Chwaraeir y gêm mewn dwy hanner 45 munud o hyd, sef 90 mewn cyfanswm ond gydag amser ychwanegol os oes angen oherwydd anafiadau ayyb.

Gweler hefyd
 Hoci
 Hyrli

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Gwefan swyddogol Shinty 
 What Is Scottish Shinty? Georgie Pritchard BBC The Social BBC Scotland 2021

Categori:Chwaraeon yn yr Alban
Categori:Chwaraeon peli
Categori:Chwaraeon tîm