Titradiad

Dull cyffredin labordy o gyfrifo crynodiad hydoddiannau yw titradiad.

 Enghraifft o ditradiad 
Mae'r titradiad hwn rhwng asid ac alcali. Dyma enghraifft o arbrawf i ddarganfod crynodiad asid hydroclorig HCl(d) sy'n anhysbys gan ddefnyddio hydoddiant safonol o sodiwm carbonad sydd â chrynodiad hysbys.

Mas atomig cymharol Na2CO3 = 284

 Creu Hydoddiant Safonol 
 Hydoddiant safonol yw hydoddiant gyda chrynodiad hysbys. Yn yr arbrawf hon paratöir hydoddiant safonol o sodiwm carbonad.
 Pwysir 1.35g o sodiwm carbonad yn fanwl mewn bicer. 
 Ychwanegir ychydig o ddŵr distyll i hydoddi'r sodiwm carbonad ac fe'i cymysgir efo rhoden wydr.
 Rhoddir yr hydoddiant i mewn i fflasg safonol ac ychwanegir dŵr distyll iddo nes cyrraedd 250 cm².
 Fe'i ysgwydir i sicrhau fod yr hydoddiant yn un homogenaidd sef hyddoddiant gyda chrynodiad cyson trwy'r fflasg gyfan.

 Y titradiad 
 Mesurir 25 cm³ o'r hydoddiant safonol gan ddefnyddio piped ac fe'i ychwanegir i fflasg gonigol.
 Ychwanegir y dangosydd methyl oren iddo a fe dröith yr hydoddiant yn felyn.
 Rhoddir yr asid hydroclorig yn y bwred gan ddefnyddio twndis. Llenwir y bwred nes cyrraedd 0.00 cm³ ar y menisgws.
 Agorir y tap er mwyn i'r asid niwtralu'r hydoddiant sodiwm carbonad.
 Newidith liw'r hydodiant o felyn i binc ar y diweddbwynt. Dyma'r pwynt niwtraliad a dyma'r darlleniad cyntaf wrth y bwred.
 Gwneir y titrad tair gwaith i sicrhau fod darlleniadau'r bwred o fewn 0.25 cm³ o'i gilydd.

 Canlyniadau 
Dyma ddarlleniadau'r hydoddiant sodiwm carbonad a ychwanegwyd o'r bwred.
Titr 1: 26.75 cm³
Titr 2: 26.80 cm³
Titr 3: 27.00 cm³

Titr Cyfartalog: 26.85 cm³

 Y Cyfrifion 
1. Mae'n rhaid cyfrifo crynodiad y sodiwm carbonad (mewn mol/dm³). Yn gyntaf mae'n rhaid dod o hyd i nifer y molau gan ddefnyddio'r fformiwla:

lle:
Mas yw pwysau'r sodiwm carbonad solid mewn gramiau.
Mr yw mas atomig cymharol sodiwm carbonad.

rhaid lluosi â 4 oherwydd dyma grynodiad 250 cm³ ac felly mae'n rhaid i'r ateb fod mewn dm³ (sef 1000 cm³)

2. Yn nesaf fe ddefnyddir y canlyniadau i ddarganfod crynodiad yr asid hydroclorig.

3. Darganfyddwyd taw gwerth y molau yw 2 ac 1 o'r hafaliad symbol.

4. Rhaid aildrefnu'r fformiwla i gael crynodiad yr asid yn destun.

Felly, crynodiad yr asid = 0.03808 mol/dm3.

 Gweler Hefyd 
 Asid
 Alcali
 Niwtraliad
 Adwaith

Categori:Cemeg