Gwawdodyn byr

Mae'r gwawdodyn byr yn un o'r pedwar mesur ar hugain  ac felly'n fesur caeth. Dyma'r gwawdodyn gwreiddiol; pan ddatbygwyd y gwawdodyn hir yn ddiweddarach daethpwyd i wahaniaethu rhyngddynt trwy alw'r mesur gwreiddiol yn wawdodyn byr.

Ceir dwy ran: dwy linell o gyhydedd nawban naw sillaf yr un a ddaw gyntaf a thoddaid yn dilyn gyda chyfanswm o ddeg sillaf ynddo. Mae pob llinell yn cynnal yr un odl.

Ni chaniateir defnyddio'r gynghanedd lusg yn y llinell glo.

Dyma enghraifft gan Wiliam Llŷn:

Mawr y sych gwynt helynt hwyliad,
Mawr y gwlych y glaw pan ddel cawad,
Mawr gryfdwr yw'r dw^r ar doriad  -  gweilgi,
Mwy yw'r daioni ym mro Danad.

Dyma enghraifft arall o waith Dafydd Nanmor o'i awdl enghreifftiol i Ddafydd ap Tomas ap Dafydd. Cofier mai unsill yw gwayw:

Un llaw ydwyd ar wayw yn llidiog
Â llaw Domas ar wayw lledemog;
Ef a'th ad Duw Dad odidog - deirgwart
Yn nhyrau Edwart yn hir oediog.

Erbyn heddiw, nid yw'r gwawdodyn byr cyn bobloged â pherthynas agos iddo, sef ffurf bedair llinell ar yr hir-a-thoddaid.

Gweler hefyd
Cerdd Dafod
Gwawdodyn hir
Pedwar mesur ar hugain

Categori:Cerdd Dafod
Categori:Mesurau caeth
Categori:Termau llenyddol