Pedwar Marchog ar Hugain Llys Arthur

Testun Cymraeg Canol yw Pedwar Marchog ar Hugain Llys Arthur, sy'n cynnwys wyth set o drioedd sy'n rhestru marchogion llys Arthur gyda phwt o wybodaeth amdanynt. Mae'n destun sy'n dyddio o ddiwedd y 15g yn ei ffurf bresennol, yn ôl Rachel Bromwich, ac sy'n gymysgfa o draddodiadau Cymreig dilys, deunydd o waith Sieffre o Fynwy, a chymeriadau 'Arthuraidd' o lenyddiaeth cyfandir Ewrop nad ydynt yn perthyn i draddodiad Cymru.Ceridwen Lloyd-Morgan, 'Breuddwyd Rhonabwy and Later Arthurian Literature', The Arthur of the Welsh (Gwasg Prifysgol Cymru, 1991), tud. 201.

Mae'r testun ar gael mewn sawl llawysgrif o'r 15g ymlaen. Credir fod y testunau diweddarach, o'r 16g ymlaen, i gyd yn deillio o destun mewn llawysgrif o waith y bardd Gutun Owain, sydd i'w dyddio i tua 1455.'Breuddwyd Rhonabwy and Later Arthurian Literature', tud. 202. Mae rhai o'r trioedd yn seiliedig ar y testun canoloesol diweddar Y Seint Greal, o darddiad cyfandirol, ac yn dwyn i mewn i'r cylch Arthuraidd Cymreig traddodiadol gymeridau o lenyddiaeth Arthuraidd y cyfandir a Lloegr, fel Lanslod Lac.

Y marchogion
Triawd 1
Gwalchmai ap Llew ap Cynfarch
Drudwas ap Tryffin
Eliwlod ap Madog ap Uthr
Triawd 2
Bwrt ap Bwrt
Peredur ap Efrog Iarll
Galath ap Lanslod Lac
Triawd 3
Cadwr Iarll Cernyw
Lanslod Lac
Ywain ap Urien Rheged
Triawd 4
Menw ap Teirgwaedd
Trystan ap Tallwch
Eiddilig Cor
Triawd 5
Nasiens mab Brenin Denmarc
Medrod ap Llew ap Cynfarch
Hywel fab Emyr Llydaw
Triawd 6
Blaes mab Iarll Llychlyn
Cadog ap Gwynlliw Farfog
Pedrog Baladrddellt ap Clement Tywysog Cernyw
Triawd 7
Morfran ap Tegid
Sanddef Bryd Angel
Glewlwyd Gafaelfawr
Triawd 8
Cynon ap Clydno Eiddin
Aron ap Cynfarch
Llywarch Hen ap Elidir Lydanwyn

Testun
Pedwar Marchog ar Hugain Llys Arthur: y testun Cymraeg wedi ei olygu gan Rachel Bromwich yn Trioedd Ynys Prydein (Gwasg Prifysgol Cymru, 1991), Atodiad IV.

Cyfeiriadau

Categori:Cylch Arthur
Categori:Trioedd Ynys Prydain