Bashar al-Assad

Gwleidydd o Syria yw Bashar Hafez al-Assad (Arabeg بَشَّار ٱلْأَسَد / Baššār al-Asad, ganwyd 11 Medi 1965) oedd yn arlywydd Syria o 17 Gorffennaf 2000 hyd 8 Rhagfyr 2024. Ef oedd prif-bennaeth Lluoedd Arfog Syria ac ysgrifennydd rhanbarthol cangen Plaid Ba'ath Sosialaidd Arabaidd yn Syria hefyd. Ei dad, Hafez al-Assad, oedd arlywydd Syria o'i flaen, gan wasanaethu rhwng 1971 a 2000.

Wedi'i eni a'i fagu yn Damascus, graddiodd Bashar al-Assad o ysgol feddygol Prifysgol Damascus ym 1988 a dechrau gweithio fel meddyg ym Myddin Syria. Bedair blynedd yn ddiweddarach, mynychodd astudiaethau ôl-raddedig yn Ysbyty Western Eye yn Llundain, gan arbenigo mewn offthalmoleg. Ym 1994, ar ôl i’w frawd hynaf Bassel farw mewn damwain car, cafodd Bashar ei alw’n ôl i Syria i gymryd rôl Bassel fel etifedd. Aeth i'r academi filwrol, gan gymryd gofal o bresenoldeb milwrol Syria yn Libanus ym 1998.

Yn ôl arbenigwyr ym maes gwyddor wleidyddol, unbennaeth bersonol oedd y drefn o dan al-Assad a'i deulu. Ar 17 Gorffennaf 2000, daeth Assad yn arlywydd, gan olynu ei dad, a fu farw yn ei swydd fis cyn hynny. Yn etholiadau Syria yn 2000 a 2007, derbyniodd gefnogaeth o 97.29% a 97.6%."Syria's opposition boycotts vote on Assad" Reuters. May 18, 2007.Klatell, James (May 27, 2007). "Syrians Vote In Presidential Referendum" CBS News.Chulov, Martin (April 14, 2014). "The one certainty about Syria's looming election – Assad will win" The Guardian. Ar 16 Gorffennaf 2014, tyngwyd Assad i mewn am dymor arall o saith mlynedd ar ôl i etholiad  arall roi 88.7% o’r bleidlais iddo. Dim ond mewn ardaloedd a reolwyd gan lywodraeth Syria yn ystod rhyfel cartref parhaus y wlad y cynhaliwyd yr etholiad ac fe’i beirniadwyd gan y Cenhedloedd Unedig, gwrthblaid Syria a gwledydd y Gorllewin, tra nododd cynghreiriaid Syria, gan gynnwys Iran, Rwsia a Feneswela. bod yr etholiad yn "rhydd ac yn deg". Trwy gydol ei arweinyddiaeth, roedd grwpiau hawliau dynol yn dweud bod sefyllfa hawliau dynol Syria yn un wael. Roedd llywodraeth Assad yn disgrifio’i hun fel un seciwlar, tra bod rhai gwyddonwyr gwleidyddol wedi honni bod y llywodraeth yn manteisio ar densiynau sectyddol yn y wlad ac yn dibynnu ar leiafrif Alawit i aros mewn grym. 

Ar ôl i lawer o daleithiau ei ystyried yn ddiwygiwr posib, galwodd yr Unol Daleithiau, yr Undeb Ewropeaidd a mwyafrif y Gynghrair Arabaidd am ymddiswyddiad Assad o’r arlywyddiaeth yn 2011 ar ôl iddo orchymyn gwrthdaro treisgar ar brotestwyr Gwanwyn Arabaidd, a arweiniodd at Rhyfel Cartref Syria.  Ym mis Rhagfyr 2013, nododd Uchel Gomisiynydd y Cenhedloedd Unedig dros Hawliau Dynol Navi Pillay fod canfyddiadau ymchwiliad gan y Cenhedloedd Unedig yn awgrymu mae Assad mewn cysylltiadau gydag troseddau rhyfel. Daeth Cyd-fecanwaith Ymchwilio OPCW-UN i’r casgliad ym mis Hydref 2017 mai llywodraeth Assad oedd yn gyfrifol am ymosodiad cemegol Khan Shaykhun. Ym mis Mehefin 2014, roedd Prosiect Atebolrwydd Syria yn America yn cynnwys Assad ar restr o troseddau rhyfel a gyflawnwyd gan swyddogion y llywodraeth a gwrthryfelwyr a anfonodd i'r Llys Troseddol Rhyngwladol. Mae Assad wedi gwrthod honiadau o droseddau rhyfel ac wedi beirniadu’r ymyrraeth dan arweiniad America yn Syria am geisio newid cyfundrefn y wlad.

 Bywyd cynnar 

 Plentyndod ac addysg: 1965–1988 
chwith|bawd|250x250px| Hafez al-Assad gyda'i deulu yn gynnar yn y 1970au. O'r chwith i'r dde: Bashar, Maher, Anisa, Majd, Bushra, a Bassel .
Ganwyd Bashar Hafez al-Assad yn Damascus ar 11 Medi 1965, roedd ef yn ail fab a thrydydd plentyn Anisa Makhlouf a Hafez al-Assad. Al-Assad mewn Arabeg yw "y Llew". Roedd taid tadol Assad, Ali Sulayman al-Assad, wedi llwyddo i newid ei statws o werin i fod yn uchelwr ac, i adlewyrchu hyn, ym 1927 roedd wedi newid enw'r teulu o Wahsh (sy'n golygu "Milain") i Al-Assad.

Ganwyd tad Assad, Hafez, i deulu gwledig tlawd o gefndir Alawiteg a chododd trwy rengoedd Plaid Ba'ath i gymryd rheolaeth o gangen Syria o'r Blaid yn y Chwyldro Cywirol 1970, gan arwain at ei esgyniad i lywyddiaeth Syria. Hyrwyddodd Hafez ei gefnogwyr o fewn y Blaid Ba'ath, llawer ohonynt hefyd o gefndir Alawiteg.  Ar ôl y chwyldro, gosodwyd unigolion Alawiteg i'w blaid tra cafodd Sunniaid, Drwsiaid, ac Ismailiaid eu tynnu o'r fyddin a pharti Ba'ath.

Allan o bump brodyr a chwiorydd Assad mae dau ohonynt dal yn fyw - Maher a Bushra. Nid oedd brawd ieuengaf Assad, Majd, yn ffigwr cyhoeddus ac ychydig a wyddys amdano heblaw ei fod yn anabl yn ddeallusol, a bu farw yn 2009 ar ôl "salwch hir".
bawd|280x280px| Teulu al-Assad, c. 1993 . Yn y tu blaen mae Hafez a'i wraig, Anisa. Yn y rheng ôl, o'r chwith i'r dde: Maher, Bashar, Bassel, Majd, a Bushra
Yn wahanol i'w frodyr Bassel a Maher, a'i ail chwaer, a enwyd hefyd yn Bushra, roedd Bashar yn dawel, wedi'i gadw'n ôl ac nid oedd ganddo ddiddordeb mewn gwleidyddiaeth na'r fyddin.   Yn ôl pob sôn anaml y gwelodd plant Assad eu tad, a nododd Bashar yn ddiweddarach mai dim ond unwaith yr oedd yn mynd i mewn i swyddfa ei dad tra roedd yn arllywydd. Fe’i disgrifiwyd fel “meddal-lafar”,  ac yn ôl ffrind prifysgol, roedd yn wangalon, yn osgoi cyswllt llygad ac yn siarad mewn llais isel.

Derbyniodd Assad ei addysg gynradd ac uwchradd yn Ysgol al-Hurriya Arabaidd-Ffrangeg yn Damascus. Yn 1982, graddiodd o'r ysgol uwchradd ac yna astudio meddygaeth ym Mhrifysgol Damascus.

 Meddygaeth: 1988–1994 
chwith|bawd|251x251px| Bu farw Bassel al-Assad, brawd hŷn Bashar, ym 1994, gan baratoi'r ffordd ar gyfer llywyddiaeth Bashar yn y dyfodol.
Ym 1988, graddiodd Assad o'r ysgol feddygol a dechreuodd weithio fel meddyg yn y fyddin yn Ysbyty Milwrol Tishrin ar gyrion Damascus.  Bedair blynedd yn ddiweddarach, ymgartrefodd yn Llundain i ddechrau hyfforddiant ôl-raddedig mewn offthalmoleg yn Ysbyty Western Eye. Fe’i disgrifiwyd fel “boi TG geeky” yn ystod ei amser yno. Ychydig o ddyheadau gwleidyddol oedd gan Bashar, ac roedd ei dad wedi bod yn meithrin perthynas amhriodol â Bassel, brawd hŷn Bashar, fel arlywydd ar gyfer y dyfodol. Fodd bynnag, bu farw Bassel mewn damwain car ym 1994 a chafodd Bashar ei alw yn ôl i Fyddin Syria yn fuan wedi hynny.

 Y cynnydd i bŵer: 1994–2000 
Yn fuan ar ôl marwolaeth Bassel, penderfynodd Hafez al-Assad wneud Bashar yn etifedd newydd. Dros y chwe blynedd a hanner nesaf, hyd at ei farwolaeth yn 2000, paratôdd Hafez Bashar ar gyfer cymryd drosodd pŵer. Gwnaed paratoadau ar gyfer trosglwyddo llyfn ar dair lefel. Yn gyntaf, crëwyd cefnogaeth i Bashar yn y cyfarpar milwrol a diogelwch. Yn ail, sefydlwyd delwedd Bashar gyda'r cyhoedd. Ac yn olaf, roedd Bashar yn gyfarwydd â mecanweithiau rhedeg y wlad.

Er mwyn sefydlu ei gymwysterau yn y fyddin, aeth Bashar i'r academi filwrol yn Homs ym 1994 a gyrrwyd ef trwy'r rhengoedd i ddod yn gyrnol Gwarchodlu Gweriniaethol elitaidd Syria ym mis Ionawr 1999.   I sefydlu pŵer gwthiwyd sylfaen i Bashar yn y fyddin, hen reolwyr adrannol i ymddeol, a chymerodd swyddogion Alawiteg newydd, ifanc gyda theyrngarwch iddo eu lle. 

Ym 1998, cymerodd Bashar ofal ffeil Libanus Syria, a oedd wedi cael ei thrin gan yr Is-lywydd Abdul Halim Khaddam ers y 1970au, a oedd tan hynny wedi bod yn gystadleuydd posib ar gyfer bod yn arlywydd. Trwy gymryd gofal o faterion Syria yn Libanus, llwyddodd Bashar i wthio Khaddam o’r neilltu a sefydlu ei sylfaen bŵer ei hun yn Libanus. Yn yr un flwyddyn, ar ôl mân ymgynghori â gwleidyddion Libanus, gosododd Bashar Emile Lahoud, cynghreiriad ffyddlon iddo, fel Arlywydd Libanus a gwthio cyn Brif Weinidog Libanus Rafic Hariri o’r neilltu, trwy beidio â rhoi ei bwysau gwleidyddol y tu ôl i’w enwebiad. fel prif weinidog. Er mwyn gwanhau hen orchymyn Syria yn Libanus ymhellach, disodlodd Bashar Uchel Gomisiynydd de facto Libanus, Ghazi Kanaan, gyda Rustum Ghazaleh.

Yn gyfochrog â'i yrfa filwrol, roedd Bashar yn ymwneud â materion cyhoeddus. Cafodd bwerau eang a daeth yn bennaeth y ganolfan i dderbyn cwynion ac apeliadau dinasyddion, ac arweiniodd ymgyrch yn erbyn llygredd. O ganlyniad i'r ymgyrch hon, cafodd llawer o gystadleuwyr posib Bashar am arlywydd eu rhoi ar brawf am lygredd. Daeth Bashar hefyd yn Llywydd Cymdeithas Gyfrifiaduron Syria a helpodd i gyflwyno'r rhyngrwyd yn Syria, a gynorthwyodd ei ddelwedd fel moderneiddiwr a diwygiwr.

 Llywyddiaeth 

 Gwanwyn Damascus a chyn y Rhyfel Cartref: 2000–2011 
bawd| Assad ym mis Ionawr 2001
Ar ôl marwolaeth Hafez al-Assad ar 10 Mehefin 2000, diwygiwyd Cyfansoddiad Syria. Gostyngwyd y gofyniad oedran lleiaf ar gyfer yr arlywyddiaeth o 40 i 34, sef oedran Bashar ar y pryd. Yna cadarnhawyd Assad yn arlywydd ar 10 Gorffennaf 2000, gyda chefnogaeth 97.29% i'w arweinyddiaeth.   Yn unol â'i rôl fel Arlywydd Syria, fe'i penodwyd hefyd yn brif-bennaeth Lluoedd Arfog Syria ac yn Ysgrifennydd Rhanbarthol Plaid Ba'ath.

Yn syth ar ôl iddo ddechrau yn ei swydd, gwnaeth mudiad diwygio ddatblygiadau gofalus yn ystod Gwanwyn Damascus, a arweiniodd at gau carchar Mezzeh a datgan amnest eang yn rhyddhau cannoedd o garcharorion gwleidyddol cysylltiedig â'r Frawdoliaeth Fwslimaidd. Fodd bynnag, cychwynnodd craciadau diogelwch eto o fewn y flwyddyn.  Nododd llawer o ddadansoddwyr fod diwygio o dan Assad wedi cael ei rwystro gan yr "hen warchodwr", aelodau o'r llywodraeth sy'n deyrngar i'w  tad.

Yn ystod y Rhyfel yn erbyn terfysgaeth, fe gysylltodd Assad ei wlad â'r Gorllewin. Roedd Syria yn safle mawr o ddehongliad rhyfeddol gan y CIA o bobl a ddrwgdybir al-Qaeda, a holwyd yng ngharchardai Syria. 

Yn fuan ar ôl i Assad gymryd grym, fe wnaeth "wneud cysylltiad Syria â Hezbollah - a'i noddwyr yn Tehran - cydran ganolog ei athrawiaeth ddiogelwch", ac yn ei bolisi tramor, mae Assad yn feirniad cegog o'r Unol Daleithiau, Israel, Saudi Arabia, a Thwrci.

Yn 2005, Rafic Hariri, y cyn-brif weinidog Libanus ei lofruddio. Adroddoddy Christian Science Monitor fod "bai eang ar Syria am lofruddiaeth Hariri. Yn ystod y misoedd a arweiniodd at y llofruddiaeth, plymiodd y berthynas rhwng Hariri ac Arlywydd Syria, Bashar al-Assad, yng nghanol awyrgylch o fygythiadau a dychryn."  Adroddodd y BBC ym mis Rhagfyr 2005 fod adroddiad dros dro gan y Cenhedloedd Unedig yn “awgrymu swyddogion Syria”, tra bod “Damascus wedi gwadu’n gryf ei fod yn rhan o’r bom car a laddodd Hariri ym mis Chwefror”. 

Ar 27 Mai 2007, cymeradwywyd Assad am dymor arall o saith mlynedd mewn refferendwm ar ei lywyddiaeth, gyda 97.6% o’r pleidleisiau yn cefnogi ei arweinyddiaeth barhaus. Ni chaniatawyd gwrthbleidiau yn y wlad ac Assad oedd yr unig ymgeisydd yn y refferendwm.

 Yn ystod Rhyfel Cartref Syria 

 2011–2015 
Dechreuodd protestiadau torfol yn Syria ar 26 Ionawr 2011. Galwodd protestwyr am ddiwygiadau gwleidyddol ac adfer hawliau sifil, yn ogystal â rhoi diwedd ar y cyflwr o argyfwng a oedd wedi bod ar waith er 1963. Gosodwyd un ymgais ar "ddiwrnod o gynddaredd" ar gyfer 4-5 Chwefror, er iddo ddod i ben yn afresymol. Roedd protestiau ar 18-19 Mawrth oedd y mwyaf i ddigwydd yn Syria ers degawdau, ac ymatebodd awdurdod Syria â thrais yn erbyn ei ddinasyddion protestio.
chwith|bawd| Protestwyr yn Douma, 8 Ebrill 2011
Gosododd yr Unol Daleithiau sancsiynau cyfyngedig yn erbyn llywodraeth Assad ym mis Ebrill 2011, ac yna gorchymyn gweithredol Barack Obama ar 18 Mai 2011 gan dargedu Bashar Assad yn benodol a chwe uwch swyddog arall. Ar 23 Mai 2011, cytunodd gweinidogion tramor yr UE mewn cyfarfod ym Mrwsel i ychwanegu Assad a naw swyddog arall at restr yr effeithiwyd arni gan waharddiadau teithio a rhewi asedau. Ar 24 Mai 2011, gosododd Canada sancsiynau ar arweinwyr Syria, gan gynnwys Assad. Gellir priodoli ymateb Assad fel rhan o'r Gaeaf Arabaidd a ddilynodd Gwanwyn Arabaidd, y don o obaith am newid a democratiaeth a ysgubodd y byd Arabaidd rhai blynyddoedd ynghynt.

Ar 20 Mehefin, mewn ymateb i ofynion protestwyr a phwysau tramor, addawodd Assad ddeialog genedlaethol yn cynnwys symud tuag at ddiwygio, etholiadau seneddol newydd, a mwy o ryddid. Anogodd ffoaduriaid hefyd i ddychwelyd adref o Dwrci, wrth eu sicrhau amnest a beio pob aflonyddwch ar nifer fach o unigolion drwg  Beiodd Assad yr aflonyddwch ar "gynllwynion" gan gyhuddo gwrthblaid Syria a phrotestwyr o "fitna", gan dorri gyda thraddodiad caeth Plaid Ba'ath Syria o seciwlariaeth. 
Ym mis Gorffennaf 2011, dywedodd Ysgrifennydd Gwladol yr Unol Daleithiau, Hillary Clinton, fod Assad wedi “colli cyfreithlondeb” fel Arlywydd. Ar 18 Awst 2011, cyhoeddodd Barack Obama ddatganiad ysgrifenedig a oedd yn annog Assad i “gamu o’r neilltu”. 

Ym mis Awst, ymosodwyd ar y cartwnydd Ali Farzat, beirniad o lywodraeth Assad. Dywedodd perthnasau’r cartwnydd wrth allfeydd cyfryngau bod yr ymosodwyr yn bygwth torri esgyrn Farzat fel rhybudd iddo roi’r gorau i dynnu cartwnau o swyddogion y llywodraeth, yn enwedig Assad. Roedd Farzat yn yr ysbyty gyda anafion esgyrn yn ei ddwylo a thrawma i'r pen.
bawd|chwith|300x300px|Murlun o Assad yn Latakia ym mis Tachwedd, 2011
Er mis Hydref 2011, fe wnaeth Rwsia, fel aelod parhaol o Gyngor Diogelwch y Cenhedloedd Unedig, roi fetel ar benderfyniadau drafft a noddir gan y Gorllewin yng Nghyngor Diogelwch y Cenhedloedd Unedig dro ar ôl tro a fyddai wedi gadael y posibilrwydd o gosbau’r Cenhedloedd Unedig, neu ymyrraeth filwrol hyd yn oed, yn erbyn llywodraeth Assad. 

Erbyn diwedd mis Ionawr 2012, adroddwyd gan Reuters fod dros 5,000 o sifiliaid a phrotestwyr (gan gynnwys milwriaethwyr arfog) wedi cael eu lladd gan fyddin Syria, asiantau diogelwch a milisia (Shabiha), tra bod 1,100 o bobl wedi cael eu lladd gan "luoedd arfog terfysgol.".

Ar 10 Ionawr 2012, rhoddodd Assad araith lle cynhaliodd y roedd y gwrthryfel wedi ei beiriannu gan wledydd tramor a chyhoeddi bod "buddugoliaeth [yn] agos". Dywedodd hefyd fod y Gynghrair Arabaidd, trwy atal Syria, wedi datgelu nad oedd yn Arabaidd mwyach. Fodd bynnag, dywedodd Assad hefyd na fyddai'r wlad yn "cau drysau" i ddatrysiad brocer Arabaidd pe bai "sofraniaeth genedlaethol" yn cael ei pharchu. Dywedodd hefyd y gallai refferendwm ar gyfansoddiad newydd gael ei gynnal ym mis Mawrth. 
bawd|300x300px| Cerbyd wedi'i ddinistrio ar stryd yn Aleppo, 6 Hydref 2012
Ar 27 Chwefror 2012, honnodd Syria fod cynnig i ddrafftio cyfansoddiad newydd yn derbyn cefnogaeth o 90% yn ystod y refferendwm. Cyflwynodd y refferendwm derfyn tymor cronnus pedair blynedd ar ddeg ar gyfer arlywydd Syria. Cyhoeddwyd y refferendwm yn ddiystyr gan genhedloedd tramor gan gynnwys Unol Daleithiau America a Thwrci; cyhoeddodd yr Undeb Ewropeaidd sancsiynau newydd yn erbyn ffigurau allweddol y gyfundrefn. Ym mis Gorffennaf 2012, gwadodd gwenidog tramor Rwsia Sergey Lavrov, bwerau’r Gorllewin am yr hyn a ddywedodd oedd yn gyfystyr â blacmel gan ysgogi rhyfel cartref yn Syria.

Ar 15 Gorffennaf 2012, datganodd Pwyllgor Rhyngwladol y Groes Goch fod Syria mewn cyflwr o ryfel cartref, gan yr adroddwyd bod y doll marwolaeth ledled y wlad ar gyfer pob ochr wedi agosáu at 20,000. 

Ar ôl cwymp pedair canolfan filwrol ym mis Medi 2014, sef troedleoedd olaf y llywodraeth yn Llywodraethiaeth Raqqa, derbyniodd Assad feirniadaeth sylweddol gan ei sylfaen gefnogaeth Alawiteg. Roedd hyn yn cynnwys sylwadau a wnaed gan Douraid al-Assad, cefnder i Bashar al-Assad, yn mynnu ymddiswyddiad Gweinidog Amddiffyn Syria, Fahd Jassem al-Freij, yn dilyn y gyflafan gan Wladwriaeth Islamaidd Irac a’r Levant o gannoedd o filwyr y llywodraeth a gipiwyd ar ôl buddugoliaeth ISIL yn Maes Awyr Milwrol Tabqa. Dilynwyd hyn yn fuan gan brotestiadau Alawitaidd yn Homs yn mynnu ymddiswyddiad y llywodraethwr,  a diswyddo cefnder Assad, Hafez Makhlouf, o'i safle diogelwch gan arwain at ei alltudiaeth ddilynol i Belarus. Taniwyd y drwgdeimlad tuag at Assad ymhlith Alawitiaid gan y nifer anghymesur o filwyr a laddwyd wrth ymladd yn hanu o ardaloedd Alawite, ymdeimlad bod cyfundrefn Assad wedi cefnu arnynt,  yn ogystal â'r sefyllfa economaidd sy'n methu. Dechreuodd ffigurau yn agos at Assad leisio pryderon ynghylch y tebygolrwydd y bydd yn goroesi, gydag un yn dweud ddiwedd 2014; "Nid wyf yn gweld y sefyllfa bresennol yn gynaliadwy. . . Rwy'n credu y bydd Damascus yn cwympo ar ryw adeg."
bawd|300x300px| Poster o Bashar al-Assad ar gyrion Damascus
Yn 2015, bu farw sawl aelod o deulu Assad yn Latakia o dan amgylchiadau aneglur.  Ar 14 Mawrth, llofruddiwyd cefnder dylanwadol i Assad a sylfaenydd y shabiha, Mohammed Toufic al-Assad, gyda phum bwled i’r pen mewn anghydfod ynghylch dylanwad yn Qardaha - cartref hynafol teulu Assad. Ym mis Ebrill 2015, gorchmynnodd Assad arestio ei gefnder Munther al-Assad yn Alzirah, Latakia. Mae'n parhau i fod yn aneglur a oedd yr arestiad oherwydd troseddau gwirioneddol.

Ar ôl cyfres o orchfygiadau gan y llywodraeth yng ngogledd a de Syria, nododd dadansoddwyr ansefydlogrwydd cynyddol y llywodraeth ynghyd â chefnogaeth wan i lywodraeth Assad ymhlith ei sylfaen gefnogaeth graidd Alawite, a bod adroddiadau cynyddol am berthnasau Assad, Alawites, a dynion busnes yn ffoi rhag Damascus am Latakia a gwledydd tramor. Cafodd y pennaeth cudd-wybodaeth Ali Mamlouk ei arestio dan glo rywbryd ym mis Ebrill a sefyll wedi’i gyhuddo o gynllwynio gydag ewythr alltud Assad, Rifaat al-Assad, i gymryd lle Bashar yn arlywydd. Roedd marwolaethau proffil uchel pellach yn cynnwys comandwyr y Bedwaredd Adran Arfog, canolfan awyr filwrol Belli, lluoedd arbennig y fyddin a'r Adran Arfog Gyntaf, gyda streic awyr errant yn ystod y sarhaus Palmyra gan ladd dau swyddog yr oedd sôn eu bod yn perthyn i Assad.

 Ers ymyrraeth Rwsia ym mis Medi 2015 
bawd| Assad yn cyfarch Arlywydd Rwsia Vladimir Putin, 21 Hydref, 2015
bawd| Mae Bashar al-Assad yn cwrdd ag arweinydd goruchaf Iran, Ali Khamenei, 25 Chwefror, 2019
Yn gynnar ym mis Medi 2015, yn erbyn cefndir o adroddiadau bod Rwsia yn defnyddio milwyr yn Syria yn barod i ymladd, dywedodd Arlywydd Rwsia Vladimir Putin, er bod siarad o’r fath yn “gynamserol”, roedd Rwsia “eisoes yn darparu cymorth digon difrifol i Syria: gyda’r ddau offer a hyfforddi milwyr, gyda'n harfau". Yn fuan ar ôl dechrau ymyrraeth filwrol uniongyrchol gan Rwsia ar 30 Medi 2015 ar gais ffurfiol llywodraeth Syria, nododd Putin fod y gweithrediad filwrol wedi'i pharatoi'n drylwyr ymlaen llaw a diffinio nod Rwsia yn Syria fel "sefydlogi'r pŵer cyfreithlon yn Syria a chreu yr amodau ar gyfer cyfaddawd gwleidyddol ".

Ym mis Tachwedd 2015, ailadroddodd Assad na allai proses ddiplomyddol i ddod â rhyfel cartref y wlad i ben ddechrau tra bod "terfysgwyr" yn ei meddiannu, er bod BBC News o'r farn ei bod yn aneglur a oedd yn golygu dim ond y WIadwriaeth Islamaidd neu gwrthryfelwyr gyda chefnogaeth y Gorllewin. Ar 22 Tachwedd, dywedodd Assad fod Rwsia, o fewn dau fis i’w hymgyrch awyr, wedi cyflawni mwy yn ei brwydr yn erbyn ISIL nag yr oedd y glymblaid dan arweiniad yr Unol Daleithiau wedi’i chyflawni mewn blwyddyn. Mewn cyfweliad â Česká televize ar 1 Rhagfyr, dywedodd nad oedd yr arweinwyr a fynnodd ei ymddiswyddiad o unrhyw ddiddordeb iddo, gan nad oes neb yn eu cymryd o ddifrif oherwydd eu bod yn "disynnwyr" ac yn cael eu rheoli gan yr Unol Daleithiau.  Yn y ddiwedd mis Rhagfyr 2015, cyfaddefodd uwch swyddogion yr Unol Daleithiau yn breifat fod Rwsia wedi cyflawni ei nod canolog o sefydlogi Syria a gyda’r treuliau’n gymharol isel, y gallent gynnal y gweithred ar y lefel hon am flynyddoedd i ddod.

Ym mis Ionawr 2016, nododd Putin fod Rwsia yn cefnogi lluoedd Assad a’i bod yn barod i gefnogi gwrthryfelwyr gwrth-Assad cyn belled eu bod yn ymladd ISIL.

Adroddwyd ym mis Rhagfyr 2016 bod lluoedd Assad wedi ailwerthu hanner Aleppo a ddaliwyd gan wrthryfelwyr, gan ddod â 6 blynedd o feddiant yn y ddinas i ben.  Ar 15 Rhagfyr, fel yr adroddwyd bod lluoedd y llywodraeth bron a ail-afael ar Aleppo gyfan yn "trobwynt" yn y Rhyfel Cartref, dathlodd Assad "ryddhad" y ddinas, a nododd, "Mae hanes yn cael ei ysgrifennu gan bob Dinesydd Syria."

Ar ôl ethol Donald Trump, roedd blaenoriaeth yr Unol Daleithiau ynghylch Assad yn wahanol i flaenoriaeth gweinyddiaeth Obama, ac ym mis Mawrth 2017 nododd Llysgennad yr Unol Daleithiau i’r Cenhedloedd Unedig, Nikki Haley, nad oedd yr Unol Daleithiau bellach yn canolbwyntio ar “gael Assad allan”, ond newidiodd y sefyllfa hon yn sgil ymosodiad cemegol Khan Shaykhun 2017. Yn dilyn y streic taflegrau ar faes awyr milwrol yn Syria ar orchmynion yr Arlywydd Trump, disgrifiodd llefarydd Assad ymddygiad yr Unol Daleithiau fel “ymddygiad ymosodol thrahaus a anghyfiawn” a nododd nad yw’r streiciau taflegryn “yn newid polisïau dwfn” llywodraeth Syria. Dywedodd yr Arlywydd Assad hefyd wrth Agence France-Presse fod milwyr Syria wedi rhoi’r gorau i’w holl arfau cemegol yn 2013, ac na fyddent wedi eu defnyddio pe baent yn dal i gadw unrhyw rai, a nododd fod yr ymosodiad cemegol yn “wneuthuriad 100 y cant” a ddefnyddiwyd i gyfiawnhau ymosodiadau awyr gan yr Unol Daleithiau. Ym mis Mehefin 2017, dywedodd Arlywydd Rwsia, Putin "na ddefnyddiodd Assad yr [arfau cemegol]" a bod yr ymosodiad cemegol "wedi'i wneud gan bobl a oedd am ei feio am hynny." Darganfwyd arolygwyr arfau cemegol y Cenhedloedd Unedig ac rhyngwladol mai gwaith cyfundrefn Assad oedd yr ymosodiad.

Ar 7 Tachwedd 2017, cyhoeddodd llywodraeth Syria ei bod wedi llofnodi Cytundeb Hinsawdd Paris.

 Al-Qaeda ac ISIL 
Yn 2001, condemniodd Assad ymosodiadau Medi 11. Yn 2003, dywedodd Assad mewn cyfweliad â phapur newydd yn Coweit ei fod yn amau bod sefydliad al-Qaeda hyd yn oed yn bodoli. Dyfynnwyd ef yn dweud, "A oes endid o'r enw al-Qaeda mewn gwirionedd? Oedd e yn Afghanistan? A yw'n bodoli nawr?" Cyfeiriodd at Osama bin Laden, gan nodi: "Ni all [siarad] ar y ffôn na defnyddio'r Rhyngrwyd, ond a all gyfeirio cyfathrebiadau i bedair cornel y byd? Mae hyn yn afresymegol. " 
bawd|250x250px| Sefyllfa filwrol yn Rhyfel Cartref Syria ym mis Gorffennaf 2015

Ym mis Hydref 2014, nododd Is-lywydd yr Unol Daleithiau Joe Biden fod Twrci, Saudi Arabia a’r Emiradau Arabaidd Unedig wedi “tywallt cannoedd o filiynau o ddoleri, a degau o filoedd o dunelli o arfau i unrhyw un a fyddai’n ymladd yn erbyn Al-Assad, heblaw bod y bobl a oedd yn cael eu cyflenwi oedd al-Nusra, ac al Qaeda, ac elfennau eithafol jihadiaid yn dod o rannau eraill o'r byd."

Yn 2015, cyhoeddodd Ffrynt al-Nusra, aelod cyswllt al-Qaeda o bownti gwerth miliynau o ddoleri am ladd Assad. Dywedodd pennaeth Ffrynt al-Nusra, Abu Mohammad al-Julani, y byddai'n talu "tair miliwn ewro ($ 3.4 miliwn) i unrhyw un sy'n gallu lladd Bashar al-Assad a dod â'i stori i ben". Yn 2015, roedd prif wrthwynebwyr rhanbarthol Assad, Catar, Saudi Arabia a Thwrci, yn cefnogi Byddin y Goncwest yn agored, grŵp gwrthryfelwyr ymbarél a oedd, yn ôl pob sôn, yn cynnwys Ffrynt al-Nusra cysylltiedig al-Qaeda a chlymblaid Salafi arall o'r enw Ahrar al-Sham.   Yn ystod y gwrthdaro, mae ISIS wedi cyflafanu sifiliaid Alawiteg pro-lywodraeth dro ar ôl tro ac wedi dienyddio milwyr Alawiteg o Syria a ddaliwyd,  gyda'r mwyafrif o Alawitiaid yn cefnogi Bashar al-Assad, ei hun yn Alawit. Mae'n debyg bod ISIS, al-Nusra Front a grwpiau jihadistiaid cysylltiedig wedi cymryd yr awenau mewn ymosodiadau ar bentrefi Alawiteg yn Latakia ym mis Awst 2013. 

Condemniodd Assad ymosodiadau Paris ym mis Tachwedd 2015, ond ychwanegodd fod cefnogaeth Ffrainc i grwpiau gwrthryfelwyr Syria wedi cyfrannu at ledaenu terfysgaeth, ac wedi gwrthod rhannu gwybodaeth am fygythiadau terfysgol gydag awdurdodau Ffrainc oni bai bod Ffrainc wedi newid ei pholisi tramor ar Syria. 

 Bywyd cyhoeddus a phersonol 

 Gwrthwynebiad a chefnogaeth 
bawd| Map ethno-grefyddol o Syria
Yn ystod y Rhyfel Cartref, mae'r Drwsiaid yn Syria wedi ceisio aros yn niwtral yn bennaf, gan "geisio aros allan o'r gwrthdaro", tra yn ôl eraill mae dros hanner yn cefnogi llywodraeth Assad er gwaethaf ei gwendid cymharol yn ardaloedd Drwseg. Beiodd y mudiad "Sheikhs of Dignity", a oedd wedi ceisio aros yn niwtral ac amddiffyn ardaloedd Drwseg, y llywodraeth ar ôl i'w harweinydd Sheikh Wahid al-Balous gael ei lofruddio ac arwain at brotestiadau ar raddfa fawr a adawodd chwech o bersonél diogelwch y llywodraeth yn farw 

Adroddwyd ar wahanol gamau yn Rhyfel Cartref Syria fod lleiafrifoedd crefyddol eraill fel yr Alawitiaid a Christnogion yn Syria yn ffafrio llywodraeth Assad oherwydd ei seciwlariaeth,  fodd bynnag mae gwrthwynebiad yn bodoli ymhlith Cristnogion Asyriaidd sydd wedi honni bod y mae llywodraeth Assad yn ceisio eu defnyddio fel "pypedau" ac yn gwadu eu hethnigrwydd penodol, a nad yw'n Arabaidd. Ystyrir bod y gymuned Alawiteg Syria yn ôl cyfryngau tramor yn sylfaen cymorth craidd Bashar al-Assad a dywedir ei bod yn dominyddu cyfarpar diogelwch y llywodraeth,  eto ym mis Ebrill 2016, adroddodd BBC News fod arweinwyr Alawiteg wedi rhyddhau dogfen yn ceisio ymbellhau oddi wrth Assad. 

Yn 2014, cysylltodd Cyngor Milwrol Syrieg Cristnogol, y sefydliad Cristnogol mwyaf yn Syria, â Byddin Rydd Syria yn erbyn Assad,ac yn ymuno â milisia Cristnogol eraill Syria fel y Sutoro a oedd wedi ymuno â gwrthblaid Syria yn erbyn llywodraeth Assad.

 Bywyd personol 
bawd| Assad a'i wraig Asma, 2003
Mae Assad yn siarad Saesneg rhugl a Ffrangeg sgyrsiol sylfaenol, ar ôl astudio yn ysgol al-Hurriyah Franco-Arab yn Damascus.

Ym mis Rhagfyr 2000, priododd Assad ag Asma al-Assad (née Akhras), dinesydd Prydeinig o darddiad Syria o Acton, Llundain.  Yn 2001, esgorodd Asma ar eu plentyn cyntaf, mab o'r enw Hafez ar ôl taid y plentyn Hafez al-Assad. Ganwyd eu merch Zein yn 2003, ac yna eu hail fab Karim yn 2004.

Mae Bashar yn Fwslim Alawiteg.

Gadawodd chwaer Assad, Bushra al-Assad, a'i fam, Anisa Makhlouf, Syria yn 2012 a 2013, yn y drefn honno, i fyw yn yr Emiraethau Arabaidd Unedig. Bu farw Makhlouf yn Damascus yn 2016.

 Cyfeiriadau 

Categori:Arlywyddion Syria
Categori:Pobl a gafwyd yn euog o droseddau yn erbyn dynoliaeth
Categori:Teulu Assad
Categori:Genedigaethau 1965
Categori:Pobl y Gwanwyn Arabaidd