William Morris (1834–1896)

Am bobl eraill o'r un enw, gweler William Morris.

Pensaer, dylunydd, arlunydd, bardd a sosialydd Seisnig oedd William Morris (24 Mawrth 1834 – 3 Hydref 1896).

Ganed ef yn Walthamstow, yn fab i William Morris a'i wraig Emma Morris. Aeth i Brifysgol Rhydychen ac yn 1856, daeth yn brentis i'r pensaer Neo-Gothig G. E. Street.

Cynlluniodd Morris gartref i'w deulu, Y Tŷ Coch yn Bexley, Caint, lle trigodd y cwpl ifanc rhwng 1859-1865, cyn symud i Bloomsbury, canol Llundain, mae'r Ty bellach dan ofal yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol. Ym 1861, sefydlodd Morris gwmni celfyddydau addurnol gydag Edward Burne-Jones, Rossetti, Webb, ac eraill: daeth cwmni  Morris, Marshall, Faulkner & Co. yn ffasiynol iawn ac roedd llawer o alw am eu gwaith. Dylanwadodd y cwmni'n fawr ar addurno mewnol drwy gydol y cyfnod Fictoraidd, gyda Morris yn dylunio tapestrïau, papur wal, ffabrigau, dodrefn, a ffenestri lliw. Ym 1875, cymerodd Morris reolaeth lwyr dros y cwmni, a ailenwyd yn  Morris & Co.

Er iddo gadw prif gartref yn Llundain, o 1871 Morris enciliodd i dŷ gwledig ar rent sef Kelmscott Manor, Swydd Rydychen. Bu ymweliadau Morris â Gwlad yr Iâ yn ddylanwad mawr arno ac ar y cyd gyda Eiríkr Magnusson cynhyrchodd cyfres o gyfieithiadau Saesneg o'r Sagâu Islandeg.

Cyhoeddodd nifer o gyfrolau o farddoniaeth, ffuglen ac addasiadau o destunau canoloesol, yn cynnwys The Defence of Guenevere and Other Poems (1858), The Earthly Paradise (1868–1870), A Dream of John Ball a News from Nowhere. Sefydlodd y Cynghrair Sosialaidd yn 1884.

Cyfeiriadau

Gwaith Llenyddol
bawd|traethawd Morris's "Printing" gan y Village Press, Chicago, c. 1903
Barddoniaeth, Ffuglen a Thraethodau
 The Hollow Land (1856)
 The Defence of Guenevere, and other Poems (1858)
 The Life and Death of Jason (1867)
 The Earthly Paradise (1868–1870)
 Love is Enough, or The Freeing of Pharamond: A Morality (1872)
 The Story of Sigurd the Volsung and the Fall of the Niblungs (1877)
 Hopes and Fears For Art (1882)
 The Pilgrims of Hope (1885)
 A Dream of John Ball (1888)
 Signs of Change (poem)|Signs of Change (1888)
 The House of the Wolfings|A Tale of the House of the Wolfings, and All the Kindreds of the Mark Written in Prose and in Verse (1889)
 The Roots of the Mountains (1890)
 Poems By the Way (1891)
 News from Nowhere|News from Nowhere (or, An Epoch of Rest) (1890)
 The Story of the Glittering Plain (1891)
 The Wood Beyond the World (1894)
 Child Christopher and Goldilind the Fair (1895)
 The Well at the World's End (1896)
 The Water of the Wondrous Isles (1897)
 The Sundering Flood (1897) (published posthumously)
 A King's Lesson (1901)
 The World of Romance (1906)
 Chants for Socialists (1935)
 Golden Wings and Other Stories (1976)

Cyfieithiadau
 Grettis Saga: The Story of Grettir the Strong with Eiríkr Magnússon (1869)
 The Saga of Gunnlaug the Worm-tongue and Rafn the Skald with Eiríkr Magnússon (1869)
 Völsung Saga: The Story of the Volsungs and Niblungs, with Certain Songs from the Elder Edda with Eiríkr Magnússon (1870) (from the Volsunga saga)
 Three Northern Love Stories, and Other Tales with Eiríkr Magnússon (1875)
 The Odyssey of Homer Done into English Verse (1887)
 The Aeneids of Virgil Done into English (1876)
 Of King Florus and the Fair Jehane (1893)
 The Tale of Beowulf Done out of the Old English Tongue (1895)
 Old French Romances Done into English (1896)

Darlithoedd a Phapurau
 Lectures on Art delivered in support of the Society for the Protection of Ancient Buildings (Morris lecture on The Lesser Arts). London, Macmillan, 1882
 Architecture and History & Westminster Abbey". Papers read to SPAB in 1884 and 1893. Printed at The Chiswick Press. London, Longmans, 1900
 Communism: a lecture London, Fabian Society, 1903

Categori:Genedigaethau 1834
Categori:Marwolaethau 1896
Categori:Arlunwyr y 19eg ganrif o Loegr
Categori:Beirdd y 19eg ganrif o Loegr
Categori:Beirdd Saesneg o Loegr
Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg Exeter, Rhydychen
Categori:Dylunwyr o Loegr
Categori:Nofelwyr y 19eg ganrif o Loegr
Categori:Nofelwyr Saesneg o Loegr
Categori:Penseiri'r 19eg ganrif o Loegr
Categori:Pobl o Lundain
Categori:Sosialwyr o Loegr
Categori:Teipograffwyr o Loegr