Académie française

Sefydliad dysgedig digymar yw'r Académie française ("Academi Ffrengig"), sy'n ymwneud ag unrhyw beth i'w wneud â'r iaith Ffrangeg. Sefyldwyd yr Académie yn swyddogol ym 1635 gan Cardinal Richelieu, prif weinidog i'r Brenin Louis XIII. Atalwyd ef ym 1793 yn ystod y Chwyldro Ffrengig, ac ail-sefydlwyd ym 1803 gan Napoleon Bonaparte (mae'r Académie yn cysidro y cawsont eu gohurio, nid eu hatal, yn ystod y chwyldro. Hon yw'r hynaf o bum académie yr Institut de France.

Mae'r Académie yn cynnwys pedwar deg aelod, a adnabyddir fel immortels (anfarwolion). Etholir aelodau newydd gan aelodau'r Académie ei hun. Mae'r Académiciens yn dal eu swydda am gydol eu hoes, ond gallent gael eu diddymu am gamymddwyn. Mae'r corff yn gyfrifol am weithredu fel y prif awdurdod ar gyfer yr iaith; a chyhoeddi geiriadur swyddogol ohoni. Ond, mae eu rheolau'n anghymellion yn unig ac nid ydynt yn cael eu gorfodi ar y cyhoedd na'r llywodraeth.

Un o brif gyfrifoldebau'r Academi yw cyhoeddi'r geiriadur mawr safonol y Dictionnaire de l'Académie française.

Aelodau

+Aelodau presennol yr Académie françaiseSeddEnwEtholwydDyddiad geni (oedran)1Claude Dagens20082Dany Laferrière20133Sedd wag ers marwolaeth Jean-Denis Bredin (2021)4Jean-Luc Marion20085Andreï Makine20166Christian Jambet20247Jules A. Hoffmann20128Daniel Rondeau20199Patrick Grainville201810Florence Delay200011Gabriel de Broglie200112Chantal Thomas202113Maurizio Serra202014Sedd wag ers marwolaeth Hélène Carrère d'Encausse (2023)15Frédéric Vitoux200116Raphaël Gaillard202417Érik Orsenna199818Mario Vargas Llosa202119Sylviane Agacinski202320Angelo Rinaldi200121Alain Finkielkraut201422Sedd wag ers marwolaeth  René de Obaldia (2022)23Pierre Rosenberg199524François Sureau202025Dominique Fernandez200726Jean-Marie Rouart199727Pierre Nora200128Jean-Christophe Rufin200829Amin Maalouf201130Danièle Sallenave201131Michael Edwards201332Pascal Ory202133Dominique Bona201334François Cheng200235Antoine Compagnon202236Barbara Cassin201837Michel Zink201738Marc Lambron201439Jean Clair200840Xavier Darcos2013

Dolenni allanol
 Gwefan swyddogol
 L'Académie française , Scholarly Societies.
 The French Academy, Jean le Bars, The Catholic Encyclopedia Cyfrol I, Efrog Newydd: Robert Appleton Company, 1907.


Categori:Cyrff rheoli iaith
Categori:Yr iaith Ffrangeg yn Ffrainc
Categori:Sefydliadau 1635
Categori:Sefydliadau Ffrainc