Elias Owen

Clerigwr, hynafiaethydd a chasglwr llên gwerin o Gymru oedd Elias Owen (2 Rhagfyr 1833 – 19 Mai 1899).  Roedd yn frodor o blwyf Llandysilio ym Maldwyn, Powys.

Bywgraffiad
Ganed Elias Owen yn 1833. Dechreuodd ei yrfa fel prifathro ysgol genedlaethol Llanllechid, Arfon, ar ôl graddio o Coleg y Drindod, Dulyn. Fe'i ordeinwyd yn 1872 a threuliodd gyfnod yn Llanwnnog ac wedyn Croesoswallt cyn symud i Efenechtyd yn Sir Ddinbych lle treuliodd weddill ei oes.

Ysgolheictod
Cyhoeddodd ddwy gyfrol ar hynafiaethau yr hen Sir Gaernarfon (Arvona Antiqua) a Dyffryn Clwyd (The Old Stone Crosses of the Vale of Clwyd), ond fe'i cofir heddiw yn bennaf fel awdur y casgliad o chwedlau gwerin a thraddodiadau Cymreig a gyhoeddodd yn 1896, sef Welsh Folklore.

Ysgrifennodd draethawd ar lên gwerin ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llundain 1887, lle ceir hanes y Fuwch Frech a chwedlau eraill.

Plant
Cafodd 13 o blant, gan gynnwys dau (os nad tri) aelod o Dîm pêl-droed cenedlaethol Cymru:
William Pierce Owen  (1860–1937), a aeth yn gyfreithiwr i Aberystwyth 
Elias Owen (pêl-droediwr) (1863–1888), cyflawnodd hunanladdiad pan oedd yn 25

Llyfryddiaeth
 Arvona Antiqua (1886)
 The Old Stone Crosses of the Vale of Clwyd (1886)
 Welsh Folklore (1896). Clasur sydd wedi cael ei ailargraffu sawl gwaith.

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1833
Categori:Hynafiaethwyr o Gymru
Categori:Llên gwerin Cymru
Categori:Llenorion Saesneg o Gymru
Categori:Llenorion y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1899
Categori:Pobl o Faldwyn