Cyrch a chwta

Mae Cyrch a chwta yn un o Bedwar Mesur ar Hugain Cerdd Dafod.

Llunnir cyrch a chwta gyda chwe llinell saith sillaf gyda phennill o awdl-gywydd yn eu dilyn, gan gynnal un brifodl. Dyma enghraifft o waith Goronwy Owen:John Morris-Jones, Cerdd Dafod, Rhydychen, 1925

Neud esgud un a'i dysgo,
Nid cywraint ond a'i caro,
Nid mydrwr ond a'i medro,
Nid cynnil ond a'i cano,
Nid pencerdd ond a'i pyncio,
Nid gwallus ond a gollo
Natur ei iaith, nid da'r wedd;
Nid rhinwedd ond ar honno.

Mae'r chwe llinell gyntaf yn odli, gydag aceniad y prifodlau yn rhydd. Odla'r llinell olaf gyda'r chwe llinell gyntaf, a cheir odl gyrch rhwng terfyn y seithfed linell a gorffwysfa'r llinell glo i gwblhau'r awdl-gywydd.

Yn ôl y llawysgrifau, un o'r tri mesur y meddyliawdd Einion Offeiriad amdanynt yw cyrch a chwta. Y ddau arall yw'r hir-a-thoddaid a'r tawddgyrch cadwynog.

Gweler hefyd
Cerdd Dafod
Y pedwar mesur ar hugain

Cyfeiriadau

Categori:Cerdd Dafod
Categori:Mesurau caeth
Categori:Termau llenyddol