Cymdeithas Cymreigyddion Y Fenni

Sefydlwyd Cymdeithas Cymreigyddion Y Fenni ar yr ail o Dachwedd, 1833, yn y Sun Inn yn Y Fenni, Sir Fynwy.

Dewiswyd y swyddogion canlynol:
Llywydd - Y Parch John Evans ficer Llanofer
Is-Lywydd William Price, cyfreithiwr yn Y Fennni
Ysgrifennydd Thomas Bevan
Eraill - T. E. Watkins bardd, Eiddil Ifor

Amcan y gymdeithas oedd rhoi cyfle i'r aelodau gymdeithasu yn y Gymraeg ac i hybu'r Gymraeg. Ymhlith rheolau'r gymdeithas oedd rheol yn mynnu bod pob ymddiddan ac araith barhaol i fod yn y Gymraeg yn unig.

Yn fuan iawn daeth rhai o foneddigion yr ardal yn aelodau gan gynnwys Sir Charles Morgan, Tredegar a Mr a Mrs Benjamin Hall a mam Mrs Hall, Mrs Waddington, a Lady Coffin Greenly o Titley Court, Henffordd. Un arall a gafodd groeso mawr gan y gymdeithas oedd Y Parch Thomas Price neu fel yr adnabyddir ef hyd heddiw sef Carnhuanawc.

Sefydlwyd The Welsh Manuscripts Society yn 1836 gan aelodau o'r Cymreigyddion fel cymdeithas hynafiaethol gyda'r amcan o gyhoeddi llawysgrifau Cymreig. Cynhaliwyd Eisteddfodau'r Fenni gan y gymdeithas o 1834 i 1854.

Gweler hefyd
Cymdeithas y Cymreigyddion
Cymdeithas Gymraeg Trefynwy a'r Cylch

Categori:19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Cymdeithasau Cymreig
Categori:Diwylliant Cymraeg
Categori:Hanes y Gymraeg
Categori:Hanes Sir Fynwy
Categori:Y Fenni
Categori:Sefydliadau 1833
Categori:Sefydliadau eiriolaeth iaith Geltaidd