Cilla Black

Roedd Cilla Black OBE (ganed Priscilla Maria Veronica White; 27 Mai 1943 – 1 Awst 2015) yn gantores, cyfansoddwraig a chyflwynwraig teledu o Loegr. Ar ôl gyrfa lwyddiannus fel cantores, aeth Black ymlaen i fod y cyflwynwraig benywaidd i gael ei thalu fwyaf yn hanes teledu Prydeinig, yn ei chyfnod.

 Bywyd cynnar 
Ganwyd lack yn Priscilla Maria Veronica White yn ardal Vauxhall yn Lerpwl ar 27 Mai 1943, yn ferch i Priscilla Blythen (1911–1996) a John Patrick White (1904–1971). Magwyd hi yn ardal Scotland Road yn Vauxhall. Ganwyd ei thaid mamol, Joseph Henry Blythen (1883–1966), i rieni Gwyddelig yn Wrecsam; roedd holl cyndeidiau Black yn Wyddelig hefyd.Ancestry ; cyrchwyd 14 Mai 2017.Achyddiaeth ; cyrchwyd 14 Mai 2017. Magwyd hi mewn cartref Catholig Rhufeinig a mynychodd Ysgol Sant Antwn yn Scotland Road.{{cite web|title=St. Eglwys Anthony - Heol yr Alban|gwaith=Heol yr Alban 2003|cyhoeddwr=Gwasg Scottie|url=http://www.scottiepress.org/sr2003/sr2003.htm%7Carchive-url=https://web.archive.org/web/20030711162414/http://www.scottiepress.org/sr2003/sr2003.htm%7Curl-status=dead%7Carchive-date=11 Gorffennaf 2003|access-date=5 Chwefror 2008}

Wedi gadael ysgol, mynychodd Goleg Masnachol Anfield, lle dysgodd sgiliau swyddfa. Yn benderfynol o fod yn ddiddanwr, cafodd Black swydd ran-amser fel cynorthwyydd ystafell gotiau yn Clwb y Cavern yn Lerpwl, a oedd yn fwyaf adnabyddus am ei gysylltiad â'r Beatles. Gwnaeth ei pherfformiadau byrfyfyr argraff ar y Beatles ac eraill. Cafodd ei hannog i ddechrau canu gan hyrwyddwr o Lerpwl, Sam Leach, a drefnodd ei gig cyntaf yng Nghlwb y Zodiac ar Stryd y Duke, lle ymddangosodd fel Swinging Cilla, gyda chefnogaeth y Big Three. 

Yn ddiweddarach daeth hefyd yn gantores wadd gyda'r bandiau 'Merseybeat' Rory Storm and the Hurricanes a Kingsize Taylor and the Dominoes. Yn y cyfamser, bu'n gweithio fel gweinyddes yn lolfa goffi'r Zodiac, lle cyfarfu â'i darpar ŵr Bobby Willis. Cafodd ei chynnwys mewn erthygl yn rhifyn cyntaf y papur newydd cerddoriaeth lleol Mersey Beat gan gyhoeddwr y papur, Bill Harry, a gyfeiriodd ati ar gam fel "Cilla Black" yn hytrach na'i henw iawn. Penderfynodd gadw'r enw wedi hynny.

 Gyrfa 
Cychwynodd ei gyrfa fel cantores yn 1963 a chyrhaeddodd ei senglau "Anyone Who Had a Heart" (1964) a "You're My World" (1964) rif un. Cafodd lwyddiant gyda 11 o ganeuon a gyrhaeddodd y Top Ten rhwng 1964 a 1971. Ym Mai 2010, dangosodd ymchwil gan y BBC (BBC Radio 2) mai ei fersiwn hi o "Anyone Who Had a Heart" oedd y sengl gan ferch a werthodd fwyaf drwy'r 1960au.

 Bywyd personol 
Roedd yn briod â Bobby Willis, a oedd hefyd yn rheolwr iddi ac roedd ganddynt ddau fab. Bu farw ei gŵr yn 1999. Bu farw yn 72 mlwydd oed yn ei chartref yn Marbella, Sbaen.

Albymau
 Cilla (1965)
 Cilla Sings a Rainbow (1966)
 Sher-oo! (1968)
 Surround Yourself with Cilla (1969)
 Sweet Inspiration (1970)
 Images (1971)
 Day by Day with Cilla (1973)
 In My Life (1974)
 It Makes Me Feel Good (1976)
 Modern Priscilla (1978)
 Especially for You (1980)
 Surprisingly Cilla (1985)
 Cilla's World (1990)
 Through the Years (1993)
 Beginnings: Greatest Hits & New Songs (2003)
 Cilla All Mixed Up (2009)

Teledu
Surprise Surprise (1984–2001)
Blind Date (1985–2003)
The Moment of Truth (1998–2001)
Loose Women (2009, 2010–2011, 2014)
The One & Only Cilla Black (2013)	

Hunangofiant
Step Inside (1985)
What's It All About? (2003)

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1943
Categori:Marwolaethau 2015
Categori:Pobl o Lerpwl
Categori:Pobl o Loegr o dras Wyddelig
Categori:Pobl o Loegr o dras Gymreig
Categori:Cantorion o Loegr
Categori:Cyfansoddwyr caneuon o Loegr
Categori:Cyflwynwyr teledu o Loegr
Categori:Swyddogion Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif