Judi Dench

Actores o Loegr Judith Olivia Dench, CH, DBE, FRSA (ganwyd 9 Rhagfyr 1934), a adnabyddir fel Judi Dench. Mae hi wedi ennill naw BAFTA, saith Gwobr Laurence Olivier, dwy Wobr y Gymdeithas Actorion Sgrîn, Gwobr yr Academi, dwy Wobr Golden Globe a Gwobr Tony.

 Bywyd personol 
Ganwyd Judy Dench yn Efrog, Gogledd Riding yn Swydd Efrog, yn ferch i Eleanora Olave (née Jones), a ddaethai o Ddulyn yn wreiddiol, a Reginald Arthur Dench, doctor a gyfarfu a mam Judi tra'n astudio meddygaeth yng Ngholeg y Drindod. Magwyd Dench fel Crynwr a thrigai yn Tyldesley, Manceinion Ehangach. Mae ganddi berthnasau enwog, gan gynnwys ei brawd, yr actor Jeffrey Dench a'i nith Emma Dench, hanesydd Rhufeinig ym Mhrifysgol Llundain ac yn ddiweddarach ym Mhrifysgol Harvard, Caergrawnt, Massachusetts.

Pan oedd Dench yn 13 oed, mynychodd The Mount School, Efrog. Ym 1971, priododd Dench yr actor Prydeinig Michael Williams a chawsant eu hunig blentyn, Tara Cressida Williams (aka "Finty Williams"), ar y 24ain o Fedi 1972. Dilynodd hithau yn olion traed ei rhieni, gan ddod yn actores cydnabyddedig ei hun.

Perfformiodd Dench a'i gŵr gyda'i gilydd mewn nifer o gynhyrchiadau llwyfan, yn ogystal ag ar wahân, ond cyd-weithiodd y ddau gyda'i gilydd yng nghomedi sefyllfa Bob Larbey, A Fine Romance (1981–84).

Bu farw Michael Williams o gancr yr ysgyfaint yn 2001, yn 65 oed.

Yn hunangofiant Laurence Olivier Confessions of an Actor (Weidenfeld & Nicolson, 1982), disgrifiodd Dench fel 'the scrumptious Judi Dench'.

 Bywyd cyhoeddus 
Ym Mhrydain, ystyrir Dench fel un o'r actorion gorau ers yr Ail Ryfel Byd, yn bennaf oherwydd ei gwaith yn y theatr a fu'n un o'i chryfderau trwy gydol ei gyrfa. Fwy nag unwaith, mae Dench wedi cael ei dewis fel un o actorion gorau'r DU.

Rhoddwyd OBE i Dench ym 1970 a chynyddodd ei phoblogrwydd pan gymrodd rôl M yn y gyfres ffilm James Bond ym 1995. Mae Dench hefyd yn noddwraig The Leaveners, Friends School Saffron Walden a Theatr the Archway, Horley, DU. Daeth yn lywydd Academi Mountview ar gyfer Celfyddydau'r Theatr yn Llundain yn 2006, gan gymryd drosodd o Syr John Mills. Hi yw llywydd y Theatr Questors hefyd. Ym Mai 2006, daeth yn Gymrawd Anrhydeddus o Gymdeithas Frenhinol y Celfyddydau. Mae hi hefyd yn noddwraig i Ysgol Ovingdean Hall, ysgol ddydd a phreswyl ar gyfer y byddar a'r trwm eu clyw yn Brighton.

Mae Dench yn Gymrawd Anrhydeddus yng Ngholeg Lucy Cavendish, Caergrawnt. Yn 2000-2001 derbyniodd radd anrhydeddus o Brifysgol Durham. Ar y 24ain o Fehefin 2008, rhoddwyd gradd anrhydeddus (D.Litt) iddi gan Brifysgol St Andrews yn seremoni graddio'r brifysgol.

 Filmography 
 Blwyddyn Ffilm Rôl Nodiadau 1964  The Third Secret  Miss Humphries  1965  Four in the Morning  Gwraig   A Study in Terror  Sally  He Who Rides a Tiger  Joanne  1968  A Midsummer Night's Dream  Titania  1973  Luther  Katherine  1974  Dead Cert  Laura Davidson  1978  Langrishe, Go Down  Imogen Langrishe  (Ffilm deledu'r BBC) 1985  The Angelic Conversation  (adroddwr)  Wetherby  Marcia Pilborough  Enwebwyd — Gwobr BAFTA am yr Actores Orau mewn Rôl Gefnogol A Room with a View  Eleanor Lavish  Gwobr BAFTA am yr Actores Orau mewn Rôl Gefnogol 1987  84 Charing Cross Road  Nora Doel  Enwebwyd — Gwobr BAFTA am yr Actores Orau mewn Rôl Gefnogol 1988  A Handful of Dust  Mrs. Beaver  1989  Henry V  Mistress Quickly Behaving BadlyBridget Mayor Channel 4 cyfres deledu 1995  Jack and Sarah  Margaret  GoldenEye  M  1996  Hamlet  Hecuba  1997  Mrs. Brown  Y Frenhines Fictoria   Tomorrow Never Dies  M  1998  Shakespeare in Love  Y Frenhines Elizabeth  1999  Tea with Mussolini  Arabella  The World Is Not Enough  M  2000  Into the Arms of Strangers: Stories of the Kindertransport  (adroddwr)  (dogfen) The Last of the Blonde Bombshells  Elizabeth  (Teledu) Chocolat  Armande Voizin   2001  Iris  Iris Murdoch  The Shipping News  Agnis Hamm  Enwebwyd — Gwobr BAFTA am yr Actores Orau mewn Rôl GefnogolEnwebwyd — Gwobr Cymdeithas yr Actorion Sgrîn am Berfformiad Eithriadol gan Actor Benywaidd mewn Rôl Gefnogol 2002  The Importance of Being Earnest  Lady Augusta Bracknell  Die Another Day  M  2003  Bugs!  (adroddwr)  (pwnc byr) 2004  Home on the Range  Mrs. Caloway  (llais) The Chronicles of Riddick  Aereon  Ladies in Lavender  Ursula  2005  Pride & Prejudice  Lady Catherine de Bourg  Mrs Henderson Presents  Mrs. Laura Henderson  Nomination — Academy Award for Best ActressNomination — BAFTA Award for Best Actress in a Leading RoleNomination — British Independent Film Award for Best ActressNomination — Broadcast Film Critics Association Award for Best ActressNomination — Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or ComedyNomination — London Film Critics Circle Award for British Actress of the YearNomination — Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Leading RoleNominated — Satellite Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy 2006  Doogal  (adroddwr)  Casino Royale  M  Enwebwyd — Gwobr Ffilm Cenedlaethol am yr Actores Orau Notes on a Scandal  Barbara Covett  Gwobrau Ffilm Annibynnol Prydeinig 2007 am yr Actores Orau Gwobrau Ffilm yr Evening Standard am yr Actores OrauEnwebwyd — Gwobr yr Academi am yr Actores OrauEnwebwyd — Gwobr BAFTA am yr Actores Orau mewn Prif RôlEnwebwyd — Cymdeithas Beirniaid Darlledu Ffilm am yr Actores OrauEnwebwyd — Gwobr Cymdeithas Beirniaid Ffilm Chicago am yr Actores OrauEnwebwyd — Gwobr Golden Globe am yr Actores Orau - FfilmEnwebwyd — Gwobr Cymdeithas Beirniaid Ffilm Llundain am yr Actores OrauEnwebwyd — Gwobr Cymdeithas Beirniaid Ffilm Llundain am yr Actores Brydeinig y FlwyddynEnwebwyd — Gwobr Cymdeithas yr Actorion Sgrîn am Berfformiad Eithriadol gan Actor Benywaidd mewn Prif Rôl 2007  Go Inside to Greet the Light  (adroddwr)   2008  Quantum of Solace  M   2009  Rage  Mona Carvell   Nine  Liliane La Fleur  ôl-gynhyrchu 2011  Bond 23  M  wedi'i gyhoeddi

Categori:Genedigaethau 1934
Categori:Actorion benywaidd o Loegr
Categori:Pobl o Swydd Efrog