John Osmond

Awdur, newyddiadurwr a chynhyrchydd teledu o Gymru yw John Osmond (ganwyd 21 Hydref 1946). Roedd yn gyfarwyddwr y felin drafod Sefydliad Materion Cymreig rhwng 1996 a Mai 2013. Mae wedi cyfrannu tuag at nifer o lyfrau ar wleidyddiaeth a diwylliant Cymru a throsglwyddiad cyfrifoldebau gwleidyddol i’r Senedd yng Nghaerdydd.  Yn y gorffennol bu Osmond yn newyddiadurwr a chynhyrchydd rhaglenni teledu.

Bywyd personol ac addysg
Cafodd Osmond ei eni yn Y Fenni, Sir Fynwy yn 1946. Roedd yn ddisgybl yn Ysgol Ramadeg King Henry VIII cyn cofrestru i ddarllen gradd BA yn Athroniaeth a Gwleidyddiaeth ym Mhrifysgol Bryste.  Cwbwlhaodd ei radd yn yr 1960au.  Yn 2004 rhoddwyd MA anrhydeddus i Osmond gan Prifysgol Cymru.

Gyrfa
Dechreuodd weithio gyda'r Yorkshire Post, wedi iddo raddio, fel gohebydd.  Yn yr 1970au cymerodd swydd fel gohebydd materion Cymreig ar gyfer papur newydd y Western Mail.  Rhwng 1980 a 1982 bu Osmond yn olygydd y cylchgrawn materion cyfoes Cymreig ARCADE – Wales Fortnightly.  Cymerodd rôl gyda HTV yn yr 1980au fel cynhyrchydd rhaglenni, ac roedd Osmond yn un o'r rhai a gychwynnodd y rhaglen materion cyfoes Wales This Week. Cynhyrchydd hefyd y rhaglen teledu Sianel 4 The Divided Kingdom.  Ysgrifennodd lyfr i gyd-fynd â'r rhaglen yn 1988.  Cymerodd swydd Dirprwy Olygydd y papur newydd Wales on Sunday rhwng 1988 a 1990.

Yn yr 1990au ffurfiodd gwmni teledu Agenda Productions, a gynhyrchodd nifer o raglenni teledu ar gyfer y BBC, HTV, Sianel 4, S4C ac STV.

Cychwynodd ei swydd  fel cyfarwyddwr Y Sefydliad Materion Cymreig yn 1996.  Yn etholiadau Cynulliad Cenedlaethol Cymru 2007, ymgeisiodd Osmond yn etholaeth Preseli Penfro fel cynrychiolydd Plaid Cymru. Ond cynrychiolydd y Ceidwadwyr, Paul Davies, enillodd y sedd. Yn ddiweddarach bu'n gynghorydd arbennig i Adam Price AC pan oedd yn arweinydd Plaid Cymru. 

Heddiw mae Osmond yn dal nifer o swyddi:

 Cyfaill Ymchwil Hyn Anrhydeddus gyda'r Uned Cyfansoddiad yng Ngholeg Prifysgol Llundain.
 Cyfaill Sefydliad Prifysgol Cymru, Caerdydd.
 Aelod Cyfrwng Hyrwyddiad Llenyddiaeth Cymraeg.
 Aelod ar Fwrdd Canolfan Bywydeg a Meddygaeth Darwin yn Sir Benfro.
 Aelod ar Fwrdd Brawdle Datblygiad Cynaliadwy Cymru

Cyhoeddiadau

Crossing the Rubicon: Coalition Politics Welsh Style (IWA, 2007)
Myths, Memories and Futures: The National Library and National Museum in the Story of Wales (Editor, IWA, 2007)
Time to Deliver: The Third Term and Beyond (golygydd, IWA, 2006)
Welsh Politics Come of Ages (golygydd, IWA, 2005)
Birth of Welsh Democracy (golygydd, IWA, 2003)
Building a Civic Culture: Institutional Change, Policy Development and Political Dynamics in the National Assembly for Wales (co-golygydd, 2002, IWA)
The National Assembly Agenda (golygydd, IWA, 1998)
Welsh Europeans (Seren, 1995)
The Reality of Dyslexia (Cassell, 1993)
The Democratic Challenge (Gomer, 1992)
The Divided Kingdom (Constable, 1988)
The National Question Again - Welsh Political Identity in the 1980s (golygydd, Gomer, 1985)
Work in the Future (Thorsons, 1986)
Police Conspiracy (Y Lolfa, 1984)
Alternatives (Thorsons, 1983)
Creative Conflict: The Politics of Welsh Devolution (Routledge, 1978)
The Centralist Enemy (Christopher Davies, 1974)

Dolenni allanol
 Gwefan IWA

Categori:Genedigaethau 1946
Categori:Newyddiadurwyr o Gymru
Categori:Golygyddion o Gymru
Categori:Pobl o'r Fenni