Bodas de sangre

Drama trasiedi gan y dramodydd Sbaeneg Federico García Lorca yw Bodas de sangre ("Priodas Waed"). Ysgrifennwyd ym 1932 a pherfformwyd yn 1933. Ffurfir 'triawd y werin'  efo'i ddramâu eraill Yerma a La casa de Bernarda Alba  ond nid oedd La Casa de Bernarda Alba yn ffurfio rhan o'i gynllun gwreiddiol.Maurer (1992, ix).

Braslun
Dim ond enwau fel mab, mam a priodferch sydd gan y cymeriadau.  Agorir gyda'r mab a'r fam yn siarad. Mae gelyniaeth rhwng eu teulu a'r teulu Felix. Etyb y fam yn ffyrnig wrth weld cyllell yn ei law a chawn stori lladd ei frawd ac ei dad gan y Felixiaid.

Mae cymdoges yn datgelu bod darpar-wraig  y mab yn gyn-gariad i Leonardo Felix, Mae'r fam yn penderfynu ymweld â'r briodferch. 
Mewn tŷ pellenig mae Leonardo, sy'n briod erbyn hyn ac yn dad i fab newydd, yn dychwelyd.  Mae'r fam-yng-nghyfraith a gwraig Leonardo yn canu lwli trist i'r baban.  Priodas anhapus sy gan Leonardo a phan ddaw merch fach i'r tŷ i adrodd hanes briodi ei gyn-gariad mae'n stormio o'r tŷ.

Mae'r fam yn cwrdd â theulu ei darpar-ferch-yng-nghyfraith ac er yn ddrwgdybus yn gadael yn hapus. Ond mae'r forwyn yn dod at y briodasferch i ddweud bod Leonardo wedi bod yn loitran o gwmpas y tŷ yn ddiweddar. Mae Leonardo yn dod y noson honno ac maen nhw'n cyffesu eu cariad at ei gilydd.

Wedi'r briodas mae parti mawr yn y tŷ a'r briodferch yn gadael i orwedd wedi'r diwrnod prysur. Ond ddaw yn amlwg bod hi wedi gadael â Leonardo.  Mae'r mab a'r gwesteion i gyd yn mynd ar eu hôl nhw yn benderfynol o ladd Leonardo.

Wrth guddio yn y goedwig mae gwrach (neu gardotwraig) a'r lleuad yn ymddangos yn ysu am waed ffres.  Goleuo'r pâr ifanc ac mae'r gŵr a Leonardo yn lladd ei gilydd.

Yn y pentref wedyn mae'r gwragedd yn ymgynnull ac yn sylwi wrth i'r brioferch cyrraedd yn ôl bod y priodfab a Leonardo wedi marw.  Aneglur yw ffawd y weddw/priodferch wedyn; ai cael ei lladd neu ai byw yn hir fel gweddw llawn gofid.

Cymeriadau
La Madre - y fam
La Novia - y briodferch
La Suegra - mam-yng-nghyfraith Leonardo
La Mujer De Leonardo - gwriag Leonardo
La Criada - morwyn
La Vecina - cymdoges
Muchachas - merched
Leonardo
El Novio - y priodfab
El Padre De La Novia - tad y briodferch
La Luna - Y lleuad
La Muerte (como mendiga) - Angau (fel wrach neu gardotwraig)
Leñadores - Torrwyr-coed
Mozos - bechgyn

Symboliaeth
Mae'r lleuad yn gymeriad cas, yn ysu am waed poeth rhag oerni'r nos. Defnyddir  lliwiau a blodau fel symbolau gwyryfdod a diniweidrwydd.  Ail-adroddir geiriau fel plata (arian), ramas (canghennau), paloma (colomen), ac yn aml iawn symbol y ceffyl a'i wynt yn ei ddwrn, 
Crynhoir y symboliaeth i gyd mewn lwli trist a genir i fab Leonardo mewn adlais o'r hyn sydd i ddod.

Themâu
Gwell i farw wrth geisio cariad na byw mewn anobaith ac yn gaeth i  hualau'r gymdeithas.  Felly marwolaeth a chariad, cydymffurfiaeth, chwant a rhyddid  yr unigolyn yw ei themâu.  A'r penderfyniad byrbwyll i ddianc - a symboleiddir gan y ceffyl, a'r tynged anochel sy'n deillio o dorri rheolau'r gymdeithas.

Addasiadau
Addasiad  Sbaeneg ym 1938, gyda Margarita Xirgu fel seren.

I'r Gymraeg: 
 Priodas Waed, cyfieithiad gan  R. Bryn Williams a  John Rowlands. Copi ar lein: http://www.uwp.co.uk/book_desc/0638.pdf 

Opera: 
Vérnász, gan y cyfansoddwr hwngaraidd Sandor Szokolay (Budapest, 1964)
'Die Bluthochzeit, (Almaeneg) gan  Wolfgang Förtner
 Le Maryaj Lenglensou (Frangeg), gan y cyfarwyddwr Hans Fels, a sgôr Iphares Blain

Ffilm:
Blood Wedding) gan Carlos Saura (1981_

Llyfryddiaeth
 Christopher Maurer, "Introduction", yn Federico García Lorca: Three Plays, cyf. Michael Dewell a Carmen Zapata (Llundain: Penguin, 1992)

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 The text of the original play can be found here: http://www.fut.es/~picl/libros/glorca/gl003900.htm (in Spanish)
 Llawllyfr  lefel A: http://www.amazon.co.uk/Garcia-Lorca-Sangre-Critical-Spanish/dp/0729300838. yn saesneg gyda dyfyniadau sbaeneg.
 Sbaeneg: https://archive.today/20121128003901/rainerhurtadonavarro.blogspot.com/2009/03/el-sentido-tragico-en-la-casa-de.html El sentido trágico en La casa de Bernarda Alba, y algunas relaciones con Yerma y Bodas de Sangre, de Lorca.

Categori:Dramâu 1933
Categori:Dramâu Sbaeneg gan ddramodwyr o Sbaen