S. O. Davies

Gwleidydd o Gymru oedd Stephen Owen Davies, a adwaenid fel rheol fel S. O. Davies (c. 9 Tachwedd 1886 – 25 Chwefror 1972). Bu'n aelod seneddol o 1934 hyd ei farwolaeth.

Ganed ef yn Abercwmboi, a dechreuodd weithio fel glowr yn 12 oed. Cyfunodd hyn a gweithio ar gyfer gradd. Bu'n fyfyriwr ym Mhrifysgol Cymru a Phrifysgol Llundain.

Daeth yn is-lywydd Ffederasiwn Glowyr Prydain Fawr yn 1933. Yn 1934, etholwyd ef yn Aelod Seneddol Llafur dros etholaeth Merthyr Tudful. Roedd yn aml yn anghytuno â pholisïau swyddogol ei blaid, ac yn dilyn trychineb Aberfan, beirniadodd yn hallt y dull y triniwyd y teuluoedd.

Wrth baratoi am etholiad Cyffredinol 1970, teimlai'r Blaid Lafur yn yr etholaeth fod angen ymgeisydd iau, a dewiswyd ymgeisydd arall yn ei le. Safodd S. O. Davies fel ymgeisydd annibynnol, ac enillodd y sedd.

Bu farw ym 1972 yn yr Ysbyty Merthyr. Wedi iddo farw, enillodd y Blaid Lafur y sedd yn ôl mewn is-etholiad, er i bleidlais Plaid Cymru gynyddu yn sylweddol.

Llyfryddiaeth
 Griffiths, Robert, S.O. Davies: A Socialist Faith (Llandysul: Gwasg Gomer, 1983)

Categori:Arweinwyr undebau llafur
Categori:Aelodau Seneddol y Deyrnas Unedig dros etholaethau Cymreig
Categori:Genedigaethau 1886
Categori:Gwleidyddion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1972
Categori:Pobl o Rondda Cynon Taf
Categori:Sosialwyr o Gymru