Ynysoedd Erch

Ynysoedd ger arfordir gogledd-ddwyrain yr Alban yw Ynysoedd Erch (, ). Mae'r ynysoedd, tua 200 ohonynt i gyd, tua 16 km oddi ar arfordir Caithness. Gelwir yr ynys fwyaf yn Mainland, ac yma y ceir y brif dref, Kirkwall, gyda phoblogaeth o tua 7,000. Mae trigolion ar tua 20 o'r ynysoedd i gyd, gyda chyfanswm y boblogaeth yn 19,900 yn 2001.

Ymsefydlodd y Llychlynwyr yma yn yr 8fed a'r 9g, a chawsant ddylanwad parhaol ar ddiwylliant yr ynysoedd. Hyd y 19g roedd iaith Norn, iaith Lychlynnaidd, yn cael ei siarad yma.

Mae Gŵyl Sant Magnus yn ŵyl gerddorol sy'n digwydd ym mis Mehefin bob blwyddyn.

bawd|200px|canol|Lleoliad Ynysoedd Erchyn yr Alban

 Ynysoedd 
Yr ynysoedd pwysicaf yw:
 Mainland, sydd wedi ei chysylltu a:
 South Ronaldsay
 Burray
 Hoy
 Flotta
 Eday
 Egilsay
 North Ronaldsay
 Rousay
 Westray
 Papa Westray
 Sanday
 Stronsay
 Shapinsay
 Wyre

 Hynafiaethau 

Dynodwyd pedair safle Neolithig ar Ynysoedd Erch yn Safle Treftadaeth y Byd gan UNESCO yn 1999, dan yr enw Calon Ynysoedd Erch Neolithig.

Maes Howe, siambr gladdu
Meini Stenness, cylch cerrig
Cylch Brodgar, cylch cerrig
Skara Brae, olion pentref

Eraill
Nes Brodgar, safle archeolegol

Enwogion
John Rae (1813-1893), fforiwr
Edwin Muir (1887–1959), bardd
Robert Rendall (1898–1967), bardd
George Mackay Brown (1921-1996), bardd

Gweler hefyd
Ynysoedd Erch a Shetland (etholaeth seneddol y DU)

Categori:Awdurdodau unedol yr Alban

Erch