Asid carbocsylig

bawd|150px|Strwythur yr anion carbocsylad gyda'r electronau dadleoledig.
Asid organig gyda'r grŵp carbocsyl a'r fformiwla gemegol: R-C(=O)OH, a fynegir fel arfer fel R-COOH neu R-CO2H Compendium of Chemical Terminology, carboxylic acids yw asid carbocsylig. Mae asidau carbocsylig yn asidau sy'n ffitio diffiniad Damcaniaeth Brønsted-Lowry; maent yn rhyddhau protonau. Mae halenau ac anionau asidau carbocsylig yn cael eu galw'n "carbocsyladau". Rhain yw'r asidau organig cryfaf o ganlyniad i sefydlogrwydd yr anion carbocsylad lle mae'r electronau (ac felly'r wefr negyddol) yn cael eu dadleoli rhwng y ddau atom ocsigen electronegyddol. Mae asidau carbocsylig mewn hydoddiant dyfrllyd felly'n sefydlu'r ecwilibriwm canlynol:

R-COOH + H2O  ⇌ R-COO- + H3O+

Yr asidau carbocsylig symlaf yw'r asidau alcanoig, R-COOH, lle mae R yn cynrychioli hydrogen neu grŵp alcyl.

 Enghreifftiai cyffredin 
EnwRMrpKaEnghraifft
ffynhonnell naturiolMonogarbocsyligFformigH46.033.77Pigiad morgrug a danadl poethionAsetigCH360.054.76FinegrPropionigCH3CH274.084.88Caws a chwysBwtyrigCH3CH2CH288.114.82Menyn, Llaeth, ChwŷdDeugarbocsyligOcsalig90.031.25,4.14Suran y coed, RiwbobTrigarbocsyligSitrig192.123.13,4.76,6.39Ffrwyth sitrws

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 
 Synthesis asidau carbocsylig - Collection of links pertaining to synthesis of Carboxylic acid 
 pH asidau carbocsylig a thitradiad: - freeware for calculations, data analysis, simulation, and distribution diagram generation


Categori:Grwpiau gweithredol