Desmond Tutu

Offeiriad Anglicanaidd o Dde Affrica ac archesgob Tref y Penrhyn oedd Desmond Mpilo Tutu (7 Hydref 1931 - 26 Rhagfyr 2021).

Ganed ef yn Klerksdorp yn nhalaith Transvaal, yn aelod o grŵp ethnig y Xhosa. Ef oedd archesgob croenddu cyntaf yr Eglwys Anglicanaidd. Daeth i amlygrwydd fel ymgyrchwr yn erbyn Apartheid, ac yn 1984 dyfarnwyd Gwobr Heddwch Nobel iddo.

Wedi i Apartheid ddod i ben, bu ganddo ran amlwg yn y Comisiwn Gwirionedd a Chymod yn Ne Affrica. Roedd hefyd yn feirniadol o ddiffyg ymateb llywodraeth De Affrica i broblemau hawliau dynol yn Simbabwe dan Robert Mugabe.

Fel Nelson Mandela, Jimmy Carter ac eraill, bu hefyd yn feirniadol o Wladwriaeth Israel am y modd y maen nhw wedi trin y Palesteiniaid. Dywedodd:

 Black South Africans and others around the world have seen the 2010 Human Rights Watch report which "describes the two-tier system of laws, rules, and services that Israel operates for the two populations in areas in the West Bank under its exclusive control, which provide preferential services, development, and benefits for Jewish settlers while imposing harsh conditions on Palestinians."“This, in my book, is apartheid. It is untenable.”Archbishop Emeritus Desmond Tutu in support of BDS against Apartheid Israel (2012); adalwyd 18 Gorffennaf 2014

Ennillodd Esgob Tutu y Wobr Heddwch Nobel ym 1984.

Cyhoeddiadau

 Crying in the Wilderness, Eerdmans, 1982. ISBN 978-0802802705
 Hope and Suffering: Sermons and Speeches, Skotaville, 1983. ISBN 978-0620067768
 The Words of Desmond Tutu, Newmarket, 1989. ISBN 978-1557047199
 Worshipping Church in Africa, Duke University Press, 1995. ASIN B000K5WB02
 The Essential Desmond Tutu, David Phillips Publishers, 1997. ISBN 978-0864863461
 No Future without Forgiveness, Doubleday, 1999. ISBN 978-0-385-49689-6
 An African Prayerbook, Doubleday, 2000. ISBN 978-0385-47730-7
 God Has a Dream: A Vision of Hope for Our Time, Doubleday, 2004. ISBN 978-0385-47784-0
 The Rainbow People of God: The Making of a Peaceful Revolution, Doubleday, 1994. ISBN 978-0-385-47546-4

 Cyfeiriadau 

Categori:Archesgobion Anglicanaidd
Categori:Derbynwyr Medal Rhyddid yr Arlywydd
Categori:Enillwyr Gwobr Heddwch Nobel
Categori:Genedigaethau 1931
Categori:Marwolaethau 2021
Categori:Hanes De Affrica
Categori:Xhosa