Deddf Llywodraeth Cymru 2006

Mae Deddf Llywodraeth Cymru 2006 yn Ddeddf Senedd y Deyrnas Unedig a ddiwygiodd Cynulliad Cenedlaethol Cymru gan alluogi rhoi mwy o bŵer i'r Cynulliad yn haws. Crea'r Ddeddf system lywodraethol sydd ar wahân ac yn atebol i'r ddeddfwriaeth.

Mae gan y Ddeddf y darpariaethau canlynol:

creu corff gweithredol - Llywodraeth Cymru - sydd ar wahân i'r corff deddfwriaethol, sef Cynulliad Cenedlaethol Cymru. Felly, mae Llywodraeth Cynulliad Cymru wedi newid o fod yn weithgor y Cynulliad Cenedlaethol i fod yn gorff penodol.
yn gwahardd ymgeiswyr rhag ceisio mewn etholaethau a bod ar restr rhanbarthol
yn darparu modd i'r Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol i ddosrannu pŵer o'r Senedd i'r Cynulliad, a rydd pŵerau i'r Cynulliad i greu "Mesurau (Cyfreithiau Cymreig). Disgrifia Atodlen 5 y meysydd lle mae gan y Cynulliad pŵer i greu mesurau
yn darparu refferendwm am fwy o bŵerau deddfwriaethol, a adwaenir fel "Deddfau'r Cynulliad"
creu sêl Cymreig a Gwarchodwr y Sêl Cymreig (Prif Weinidog Cymru)
creu Cronfa Gyfunol Cymru
creu swyddi Cwnsler Cyffredinol fel aelod o Lywodraeth Cynulliad Cymru a'i prif gynghorydd cyfreithiol
rhoi dyletswyddau newydd i'r Frenhines drwy  apwyntio gweinidogion Cymreig a rhoi Cydsyniad Brenhinol i Ddeddfau'r Cynulliad.

Derbyniodd y mesur Gydsyniad Brenhinol ar 25 Gorffennaf 2006.

Atodlen 5 y Ddeddf

Disgrifia Atodlen 5 y Ddeddf yr 20 "Maes" a "Mater" lle mae gan Cynulliad Cenedlaethol Cymru bŵerau deddfwriaethol e.e. y gallu i basio Mesurau'r Cynulliad. Mae "Maes" yn bwnc eang e.e. addysg ac hyfforddiant; yr amgylchedd; iechyd a gwasanaethau iechyd; priffyrdd a thrafnidiaeth; tai. Mae "Mater" yn ardal polisi mwy penodol o fewn Maes. Gall y cynulliad gael mwy o bŵerau deddfwriaethol drwy ddiwygio Atodlen 5.

Gellir gwneud hyn mewn dwy ffordd: naill ai o ganlyniad i gymalau a gynhwysir mewn deddfwriaethau a basiwyd gan Ddeddf Seneddol yn San Steffan, neu drwy Orchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol a roddir gan y Senedd mewn ymateb i gais wrth y Cynulliad Cenedlaethol ei hun. (Gall y Llwyodraeth Gymreig, aelodau unigol neu Bwyllgorau'r Cynulliad gynnog Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol; ond rhaid iddo gael ei gymeradwyo gan y Cynulliad Cenedlaethol cyn y caiff ei brosesu). Canlyniad y dday ddull yw diwygio'r 20 "Maes" drwy fewnosod "Materion" penodol i mewn i bob "Maes". Rhydd hyn bŵer i'r Cynulliad i basio deddfwriaeth ar y Materion hynny.

Diweddarir Atodlen 5 yn rheolaidd o ganlyniad i'r ddau broses hyn. Ceir copi wedi'i ddiweddaru ar wefan y Cynulliad Cenedlaethol.Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Gwefan Cynulliad Cenedlaethol Cymru. Adalwyd 09-08-2009

Meysydd Atodlen 5

Maes 1: amaethyddiaeth, pysgota, fforestydd a datblygiad cefn gwlad
Maes 2: cofebau hynafol ac adeiladau hanesyddol
Maes 3: diwylliant
Maes 4: datblygiad economaidd
Maes 5: addysg ac hyfforddiant
Maes 6: yr amgylchedd
Maes 7: gwasanaethau tân ac achub a hyrwyddo diogelwch tân
Maes 8: bwyd
Maes 9: iechyd a gwasanaethau iechyd
Maes 10: priffyrdd a thrafnidiaeth
Maes 11: tai
Maes 12: llywodraeth leol
Maes 13: Cynulliad Cenedlaethol Cymru
Maes 14: gweinyddiaeth gymdeithasol
Maes 15: lle cymdeithasol
Maes 16: chwaraeon ac hamdden
Maes 17: twristiaeth
Maes 18: cynllunio tref a gwlad
Maes 19: amddiffynfeydd dŵr a llifogydd
Maes 20: yr iaith Gymraeg

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
Gwefan Deddf 2006 Llywodraeth Cymru
 Deddf Llywodraeth Cymru 2006
 Prawf llawn o Atodlen 5 fel y'i gweithredir
Diwygiad o Atodlen 5 fel ag y mae ar hyn o bryd 
 Nodiadau Tracio Pŵerau'r Cynulliad 
 Nodiadau Tracio Cynulliad Cenedlaethol Cymru 

Categori:Datganoli yng Nghymru
Llywodraeth Cymru 2006
Categori:Deddfau cyfansoddiadol Cymru
Categori:Deddfau Senedd y Deyrnas Unedig 2006
Categori:Llywodraeth Cymru
Categori:2006 yng Nghymru