Rhestr brwydrau Cymru

Dyma restr o frwydrau Cymru. Mae'n cynnwys brwydrau a ymladdwyd ar dir Cymru ei hun ynghyd â brwydrau'r Brythoniaid, hynafiaid y Cymry, yn y cyfnod ôl-Rufeinig, brwydrau sy'n rhan o hanes Cymru er i nifer ohonynt gael eu hymladd ar safleoedd mewn tiriogaethau fel yr Hen Ogledd sydd ddim yn rhan o diriogaeth Cymru, bellach.

Am restr o frwydrau y tu allan i Gymru, gweler yma.

A
 Brwydr Aberconwy (Conwy) 1194
 Brwydr Abergwili (Dyffryn Tywi) 1022
 Brwydr Aber Tywi 1044
 Brwydr Aegelesthrep (Aylesford, Caint) 455
 Brwydr Afon Rhymni 1041
 Brwydr Rhyd Alclud (neu Frwydr Castell Dumbarton 580
 Brwydr Arfderydd (Swydd Dumfries  yn yr Alban) tua 537
 Brwydr Argoed Llwyfain (Yr Hen Ogledd; Cumbria) tua chanol y 6g

B
 Brwydr Beran Byrig (Swindon) 556
 Brad y Cyllyll Hirion (Wiltshire) 5g
 Brwydr Bron yr Erw (Clynnog Fawr yn Arfon, penrhyn Llŷn) 1075
 Brwydr Bryn Derwin (Eifionydd) Mehefin 1255
 Brwydr Bryn Glas (Brwydr Pilleth) (ger Llanandras) 22 Mehefin 1402
 Brwydr Bryn y Glo (Cwnsyllt), 1157, Owain Gwynedd yn Trechu Harri II

C
 Brwydr Caer 615 neu 616
 Brwydr Caer Caradog 50 OC
 Brwydr Cai (Winwaed) (Elfed) 654
 Brwydr Camlan (Cernyw neu Wlad yr Haf) 537
 Brwydr Castell Ewloe ger Penarlâg 1157
 Brwydr Castell Paun 1198
 Brwydr Catraeth (Swydd Efrog) tua 600
 Brwydr Cefn Carnedd rhwng Caersws a Llanidloes 51 AD
 Brwydr Ceri 1228
 Brwydr Coed Llathen (Dyffryn Tywi) 1257
 Brwydr Coleshill gweler Brwydr Bryn y Glo, uchod
 Brwydr Craig-y-dorth 1404
 Brwydr Crogen (ger Tregeiriog, Dyffryn Ceiriog) 1165
 Brwydr Crug Mawr (Ceredigion) Medi neu Hydref 1136
 Brwydr Cwnsyllt (ger Prestatyn) 1157

D
 Brwydr Dial Duw 881
 Brwydr Dyrham (ger Caerfaddon) 577

G
 Brwydr Gallt Campston 1404
 Brwydr Gelli Carnant1096
 Brwydr Y Grysmwnt (Sir Fynwy) 1405
 Brwydr Gwen Ystrad (Rheged) 6g
 Brwydr Glyn Cyning (weithau: Glyn Cyfing) Meirionnydd 1074

H
 Brwydr yr Haleliwia 430
 Brwydr Hexham (Efrog) 634
 Brwydr Hyddgen (Pumlumon) 1401

Ll
 Brwydr Llandeilo Fawr (Llandeilo Fawr, Llandeilo, Sir Gaerfyrddin)  16 Mehefin 1282
 Brwydr Llandudno 856
 Brwydr Llandudoch 1091
 Brwydr Llanllieni 1052
 Brwydr Llongborth (Langport) 5g

M
 Brwydr Maes Cogwy (Croesoswallt) 633
 Brwydr Maes Maen Cymro (Rhuthun) 1118 Gwynedd yn erbyn Powys
 Brwydr Maes Maidog (Caereinion, Powys) 5 Mawrth 1295
 Brwydr Maes Garmon (neu Frwydr yr Haleliwia) (Yr Wyddgrug) 430
 Brwydr Maesyfed (Maesyfed) 1196 yr Arglwydd Rhys
 Brwydr Medway (Caint) 43 OC
 Brwydr Mechain 1070
 Brwydr Meicen (Hatfield) (Swydd Efrog) tua 632 ney 629
 Brwydr Mercredesburne (Weald) 486
 Brwydr Moel-y-don (Traeth Lafan ger Llan-faes, Môn) 6 Tachwedd 1282
 Brwydr Morfa Rhuddlan (ger Abergele) 796
 Brwydr Mortimer's Cross 1461
 Brwydr Mynydd Baddon rhywdro rhwng 490 a 517
 Brwydr Mynydd Carn (Sir Benfro) 1081

N
 Brwydr Nanheudwy (Llangollen 1132
 Brwydr Nant Carno (Arwystli, Powys) 950
 Brwydr y Nawfed Lleng (Colchester) 60 neu 61 OC

P
 Brwydr Parciau 872
 Brwydr Pencader (ger Ystrad Tywi) 1041
 Brwydr Peonnum (Gwlad yr Haf) tua 660
 Brwydr Pentraeth (Ynys Môn) 1170
 Brwydr Pont Llechryd 1087 neu 1088
 Brwydr Pwll Melyn (Brynbuga yn Sir Fynwy) 5 Mai 1405
 Brwydr Pwlldyfarch (Dyfed) yn 1042

R
 Brwydr Raith (Kirkcaldy, neu Cathair Chaladain, yr Alban) 596

Rh
 Brwydr Rhyd-y-groes (Rhywle ar lan Afon Hafren) 1039

S
 Brwydr Sain Ffagan

T
 Brwydr Tal Moelfre 1157
 Brwydr Tal-y-bont (Trefaldwyn) (Sa: Buttington) 893
 Brwydr Trefynwy (1233)
 Brwydr Tregeiriog (Mynydd y Berwyn) 1165
 Brwydr Twthil (Caernarfon) 1401

W
 Brwydr Stryd Watling (Caerwrygion) 60 neu 61 OC
 Brwydr Wippedesfleot (ger Ramsgate, Caint) 466

Y
 Brwydr Ynys Môn, 61 OC

 Gweler hefyd 
 Rhestr enwau Cymraeg ar drefi a llefydd eraill yn Lloegr
 Rhestr brwydrau

*
Brwydrau
Brwydrau Cymru
Brwydrau Cymru