Rowland Meyrick

Clerigwr o Ynys Môn a ddaeth yn Esgob Bangor oedd Rowland Meyrick (1505 - 25 Medi 1565). Bu ganddo ran flaenllaw yn hanes y Diwygiad Protestannaidd yng Nghymru.

Bywgraffiad
Ganed Meyrick ym Modorgan, ym mhlwyf Llangadwaladr, Ynys Môn yn ail fab Meurig (Meyric) ap Llywelyn o blas Bodorgan a Margaret ferch Rowland ap Hywel, rheithor Aberffraw, rywbryd yn 1505. Cafodd ei addysg ym Mhrifysgol Rhydychen, lle daeth i arddel y ffydd Brotestannaidd newydd. Cafodd ei enwi ar ôl ei daid ar ochr ei fam, ac, yn ôl Wood, addysgwyd ef 'yn Ysgol Sant Edward (Rhydychen), lle nodedig i sifiliaid, lle derbyniodd radd B.C.L. ar 9 Rhagfyr 1531, a gradd D.C.L. ar 17 Chwefror 1537-8. Bu'n brifathro Neuadd New Inn o 1534 i 1536.Dictionary of National Biography; cyfrol 37; tud 335 Yn 1541 cafodd 'ddyrchafiad' i Eglwysael, a chafodd ei wneud hefyd yn arweinydd canu Llanddewi Efelffre, Sir Benfro.

Yn 1544, yn nheyrnasiad Harri VIII o Loegr, cafodd reithoriaeth Stoke-by-Nayland yn Norfolk, ond symudodd yn ôl i Gymru yn fuan wedyn lle cafodd swydd yn rheithoriaeth Llanddewi Brefi. Treuliodd gyfnod fel canghellor Tyddewi a Wells, Gwlad yr Haf. Rhoddodd yr ail swydd heibio ac yn 1550 cofnodir ei fod yn ganghellor Esgobaeth Tyddewi, yn ganon Llanddewi Brefi ac yn rheithor ei blwyf enedigol, Llangadwaladr, Môn.Robert Williams, Enwogion Cymru (Llanymddyfri, 1852).

Yn 1554 priododd Catherine ferch Owen Barret, un o uchelwyr Sir Benfro. Bu rhaid iddo ymddiswyddo oherwydd cyhuddiadau yn ei erbyn. Pan ddaeth Elisabeth I o Loegr i'r orsedd fe'i apwyntiwyd yn un o'r comisynwyr i arolygu eglwysi cadeiriol ac esbobaethau Cymru a'r Mers, sef Tyddewi, Llandaf, Llanelwy, Henffordd a Chaerloyw.

Cafodd ei benodi yn Esgob Bangor gan Elisabeth I a'i urddo yn y swydd ar 21 Rhagfyr 1559, yn 54 oed. Fe'i apwyntiwyd i Gyngor y Mers hefyd. Bu farw ar y 25 Medi 1565. 

Fe'i claddwyd yn Eglwys Gadeiriol Bangor gan adael ar ôl ei weddw, pedwar mab a dwy ferch.

Cyfeiriadau

Categori:Esgobion Bangor
Categori:Genedigaethau 1505
Categori:Marwolaethau 1565
Categori:Pobl o Ynys Môn
Categori:Pobl yr 16eg ganrif o Gymru