Elizabeth Phillips Hughes

Athrawes ac addysgwraig o Gymru oedd Elizabeth Phillips Hughes a Merch Myrddin yng Ngorsedd y Beirdd (12 Gorffennaf 1851 – 19 Rhagfyr 1925). Roedd yn flaenllaw iawn ei chred y dylai addysg Cymru fod yn wahanol i'r addysg yn Lloegr. Hi oedd yr unig ferch ar y pwyllgor a ddrafftiodd Siartr Prifysgol Cymru a derbyniodd Ddoethuriaeth er Anrhydedd gan y Brifysgol am ei chyfraniad.

Ei rhieni
Cafodd ei geni yng Nghaerfyrddin, yn ferch i feddyg. Roedd ei mam o gyff Iddewig ac yn ferch i Samuel Levi, gemydd a banciwr a ddaeth i Gymru o Frankfurt-ar-Main. Ef oedd sefydlydd Banc Hwlffordd a Banc Milffwrdd.

Coleg
Elizabeth oedd y ferch gyntaf i gael gradd dosbarth cyntaf yng Ngholeg Newnham, Caergrawnt, yn 1881, dair blynedd ar ôl i ferched gael yr hawl i sefyll arholiadau gradd. Ni fu ganddynt yr hawl i dderbyn eu graddau, fodd bynnag, hyd at 1948. Yr adeg honno roedd llawer o feddygon ac ysgolheigion yn mynnu na fedrai merched ymdopi ag addysg brifysgol, yn gorfforol nag yn feddyliol, ac roedd rhagfarn o'r fath yn gyffredin iawn yn erbyn menywod yr adeg honno.

Bu'n Brifathrawes Neuadd Hughes, Caergrawnt, coleg hyfforddi, rhwng 1884 a 1899. Dychwelodd i Gymru gan weithio'n ddi-baid dros addysg i ferched.Hafina Clwyd, Rhywbeth Bob Dydd (Gwasg Carreg Gwalch, 2008) gan gynnwys dros sefydlu Coleg Hyfforddi Morgannwg (i ferched, Coleg Hyfforddi y Barri) a sefydlwyd yn 1914.

Bu farw yn 74 oed ar 19 Rhagfyr 1925.

Gweler hefyd
Frances Elizabeth Morgan
Ellen Evans

Cyfeiriadau

Categori:Ffeministiaid o Gymru
Categori:Genedigaethau 1851
Categori:Marwolaethau 1925
Categori:Addysgwyr o Gymru
Categori:Pobl o Sir Gaerfyrddin
Categori:Merched y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Gymru