Llyfr y Cysgodion

Mae'r erthygl hon yn disgrifio llyfr traddodiadol yn Wica; am ddefnyddiau eraill, gweler Book of Shadows.
bawd|dde|300px|Un o fersiynau cynharaf Llyfr y Cysgodion Gerald Gardner

Llyfr sy'n cynnwys cyfarwyddiadau a thestunau crefyddol ar sut i gynnal defodau hudol yn y grefydd Neo-baganaidd, Wica, yw Llyfr y Cysgodion. Bellach, mae'r cysyniad o'r fath lyfr i'w weld mewn sawl enwad Neo-baganaidd. Crëwyd Llyfr y Cysgodion cyntaf gan y Wiciad Gerald Gardner rywbryd yn y 1940au hwyr neu 1950au cynnar. Defnyddiai ef y Llyfr gyntaf yn ei gwfen Bricket Wood ac wedyn mewn cwfenni dilynol a sefydlwyd ganddo yn y degawdau dilynol. Defnyddir Llyfr y Cysgodion mewn traddodiadau Wicaidd eraill, megis Wica Alecsandraidd, ac ers y 1970au ymlaen, mae ymarferwyr nad ydynt dilyn Wica Gardneraidd nag Alecsandraidd yn cadw Llyfr y Cysgodion hefyd.

Yn wreiddiol, pan oedd cwfenni, yn hytrach nag ymarferwyr unigol, yn dominyddu, "dim ond un copi [o Lyfr y Cysgodion] oedd yn bodoli er defnydd y gwfen gyfan, a gadwyd gan yr archoffeiriades neu'r archoffeiriad. Erbyn hyn, mae'r rheol honno yn annichonadwy, a [bellach] mae'n gyffredin i bob Gwrach gadw llyfr ei hun."Guiley 2008. t. 35. Ymhlith y gwahanol draddodiadau o fewn Wica Draddodiadol Prydeinig, defnyddir copïau o Lyfr y Cysgodion gwreiddiol a ysgrifennwyd gan Gerald Gardner â chymorth ei Archoffeiriades Doreen Valiente, ynghyd â newidiadau ac ychwanegiadau ers hynny, gan ddilynwyr Wica. Er ymdrechion i gadw cynnwys y Llyfr hwn yn gyfrinachol, mae wedi cael ei gyhoeddi yn rhannol gan sawl person megis Charles Cardell, Lady Sheba, a Janet a Stewart Farrar. Mewn traddodiadau Wicaidd eraill ac ymhlith ymarferwyr eraill, mae fersiynau eraill wedi cael eu hysgrifennu sy'n annibynnol o Lyfr gwreiddiol Gardner.

Erbyn hyn, mae sawl enwad a thraddodiad yn defnyddio Llyfr y Cysgodion. Yn draddodiadol, "dinistrir llyfr cysgodion Gwrach ar ei marwolaeth."Guiley 2008. t. 36. Mae'r cysyniad o'r Llyfr Cysgodion yn boblogaidd yn y cyfryngau, megis yn y gyfres deledu Americanaidd Charmed.

Hanes
bawd|chwith|Llun du a gwyn o Lyfr y Cysgodion Gardner.

Tarddiadau
Cyflwynodd Gardner Lyfr y Cysgodion i aelodau newydd ei gwfen yn y 1950au. Dywedodd mai llyfr coginio o swynion ydoedd (neu "lyfr cyfrin" fel yn nhraddodiad y dyn hysbys a ddisgrifir gan Kate Bosse-Griffiths yn ei llyfr Byd y Dyn Hysbys). Gellid copïo Llyfr y Cysgodion ac ychwanegu neu dynnu cynnwys yn ôl yr angen. Dywedai fod yr arfer o gadw'r fath lyfr yn un hynafol. Yn ôl y traddodiad, dywedai Gardner y dylid llosgi'r llyfr ar ôl i'r perchennog farw.

Ni soniai Gardner am "Lyfr y Cysgodion" yn ei nofel High Magic's Aid (1949) sy'n llyfr am wrachod y canol oesoedd. Dywedai Doreen Valiente (Archoffeiriades Gardner) nad oedd Gardner wedi dyfeisio'r syniad o "Lyfr y Cysgodion" bryd hynny, ond ffurfiai ef y term ar ôl iddo ysgrifennu ei nofel.

Dywedai hi y daeth Gardner o hyd i'r term mewn cylchgrawn o'r enw The Occult Observer (Cyfrol I, Rhifyn 3, 1949). Roedd hysbyseb yn y rhifyn, yn ei hôl, am nofel Gardner, High Magic's Aid, ac wrth ei ochr roedd erthygl o'r enw "Llyf y Cysgodion" gan Mir Bashir. Roedd yr erthygl dan sylw yn sôn am lawlyfr darogan Sansgrit hynafol, a eglurodd sut mae rhagweld pethau drwy edrych ar gysgod rhywun. Tybiodd Valiente y cymerodd Gardner y term hwn am ei lyfr swynion.

dde|bawd|Tudalen o Ye Booke of Ye Art Magical.
Darganfuwyd llawysgrif a rwymwyd mewn lledr yn llawysgrifen Gardner o'r enw Ye Booke of Ye Art Magical (mae Ronald Hutton yn dweud mai Ye Bok oedd yr enw arno, ond Ye Booke yn ôl Valiente) ymysg ei bapurau ar ôl iddo farw. Ymddengys mai drafft cyntaf o Lyfr y Cysgodion Gardner ydoedd, gydag adrannau ynglŷn â defodau'r OTO a ddyfeisiwyd gan yr ocwltwr Aleister CrowleyThe Rebirth of Witchcraft, Doreen Valiente, tudalen 58. Cafodd Gardner afael ar y defodau hyn ym 1946, wrth iddo brynu siarter oddi wrth Crowley yn rhoi'r hawl iddo berfformio defodau'r OTO.

Gweler hefyd
 Neo-baganiaeth
 Wica

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Sut i Wneud Llyf y Cysgodion 
 Llyfr y Cysgodion 
 Casgliad ar-lein o gynnwys ar gyfer Wica a Dewiniaeth

Categori:Neo-baganiaeth
Categori:Wica
Categori:Testunau a ddefnyddir yn Wica