Hanes ffiseg

Ffiseg yw'r gangen o wyddoniaeth sy'n ymwneud â mater, ymddygiad mater a mudiant. Dyma un o'r disgyblaethau gwyddonol hynaf. Enw'r gwaith ysgrifenedig cyntaf am ffiseg a wyddys yw Ffiseg Aristotlys.
bawd|chwith|"Os gwelais ymhellach na rhai, yna gwnes hynny drwy sefyll ar ysgwyddau cewri o ddynion.""If I have seen further, it is only by standing on the shoulders of giants." – Isaac Newton 

Mae pobl wedi ceisio deall ymddygiad byd natur ers cyfnod yr Henfyd a chynt. Un rhyfeddod oedd y gallu i ragfynegi ymddygiad cyrff gwybrennol megis yr Haul a'r Lleuad. Cafodd nifer o ddamcaniaethau eu cynnig, a chafodd y rhan fwyaf ohonynt eu hanghymeradwyo. Cafodd y damcaniaethau cynnar hyn eu seilio ar dermau athronyddol, ac ni chawsant eu harbrofi na'u gwireddu fel y gwelir heddiw. Nid oedd damcaniaethau gwyddonwyr cynnar fel Ptolemi ac Aristotlys yn cael eu derbyn yn aml fel rhai a gyfatebai i arsylwadau pob dydd. Er hynny, roedd athronyddwyr a seryddwyr Indiaidd a Tsieineaidd yn rhoi nifer o ddisgrifiadau dilys yn y maes atomig a seryddiaeth, ac roedd y Groegwr Aristolys wedi disgrifio nifer o ddamcaniaethau dilys am fecaneg a hydrostateg. Fe ddatblygodd ffiseg yn wyddoniaeth fwy arbrofol gyda gwaith y ffisegwyr Mwslim yn yr Oesoedd Canol ac ar ôl hynny gan ffisegwyr Ewropeaidd.

Cyfeiriadau

Categori:Ffiseg
Ffiseg