Mysoglen

Plasdy ym Môn oedd Mysoglen ('Maesoglan' ar fapiau heddiw) a fu'n un o brif ganolfannau nawdd Beirdd yr Uchelwyr ar yr ynys yn yr 16g.Enid Roberts, Tai Uchelwyr y Beirdd 1350-1600 (Cyhoeddiadau Barddas, 1986), tud. 22. Erbyn heddiw mae'n ffermdy a elwir Maesoglan, tua milltir i'r de o bentref Llangaffo a thair i'r dwyrain o Rosyr yn ne-orllewin yr ynys. Rhif yr OS SH 4505 6728.

Canodd Dafydd Alaw i deulu plasdy Mysoglen yng nghyfnod Huw ap Rhys ap Hywel, a dyma englyn ganddo i simnai newydd fawr y plas:

Simnai wen Fysoglen fawr sôn—amdani,
Lle denir cerddorion;
  Eglurferch, fe'i gŵyl Arfon,
  Pen-rhaith simneiau maith Môn.Enid Roberts, Tai Uchelwyr y Beirdd 1350-1600, tud. 44.

Roedd yn adnabyddus am yr ardd ffurfiol a grewyd yno hefyd. Yn ôl y bardd Robert ab Ifan (ail hanner yr 16g), roedd o siâp deimwnt ac yn llawn o berlysiau:

Gardd gwmpli heini hynod—yw ei gwedd,
A'i gwaith yn urddasglod;
  Llysiau o fil, lles yw fod,
  Yn gyswllt yn eu gosod.Enid Roberts, Tai Uchelwyr y Beirdd 1350-1600, tud. 26.

Cyfeiriadau

Categori:Plasdai Ynys Môn
Categori:Rhosyr
Categori:Llefydd o fewn Etholaeth Ynys Môn (y DU)