Seleri

bawd|chwith|Hadau'r Helogan
Math o blanhigyn  yn nheulu'r 'Apiaceae' yw'r Seleri (neu Helogan) (Lladin: Apium graveolens; Sa: Celery) a bwyteir ei goesyn a'i wreiddiau (seleriac).

Roedd y Chiniaid y ei ddefnyddio dros 2,000 o flynyddoedd yn ôl. Cafodd ei ddisgrifio gan Carolus Linnaeus (Species Plantarum) yn 1753.Llyfr gan Carolus Linnaeus: 'Species Plantarum'; cyhoeddwyd gan Holmiae. (Laurentii Salvii), 1753. Ystyr yr enw yw 'gweithredu'n gyflym' a chredir fod hyn yn cyfeirio at ei effaidd meddygol i leddfu poenau'r gwynegon (gweler isod) oherwydd y lefel uchel o sodiwm sydd ynddo.

Aelod arall o'r teulu yw'r Apium bermejoi o ynys Minorca sy'n un o blanhigion prinaf y byd, gyda dim ond tua 60 yn bodoli.

Rhinweddau meddygol

Defnyddir had seleri ar ffurf tabledi yn nyddiau'r Rhufeiniaid; sgwennodd Aulus Cornelius Celsus am hyn tua'r flwyddyn 30 AD.Gwefan saesneg Celsus, de Medicina, Cyfieithiad

Caiff y seleri ei ddefnyddio ar gyfer mendio'r gwynegon neu gricmala (cryd y cymalau) drwy ei ferwi mewn llaeth neu ei fwyta'n amrwd.Llysiau Rhinweddol gan Ann Jenkins, cyhoeddwyd gan Wasg Gomer, 1982.

Mae rhai'n ei ddefnyddio fel tonig cyffredinol hefyd.

Cyfeiriadau

Gweler hefyd
Meddygon Myddfai
Llysiau Rhinweddol
Rhestr o afiechydon a phlanhigion gyda rhinweddau meddygol

Categori:Llysiau rhinweddol
Categori:Perlysiau
Categori:Llysiau
Categori:Apiaceae