Sant Ninian

Sant ac un o arloeswyr Cristionogaeth yn yr Alban oedd Sant Ninian, hefyd 
Nynia, Ringan neu Trinnean, (c. 360 - 432).
bawd|200px|chwith|Ogof Sant Ninian, Machars, Galloway

Ef yw'r esgob cyntaf y ceir cyfeiriad ato'n ymweld a'r Alban. Dywedir iddo gael ei eni yn Rheged yn yr Hen Ogledd, a theithio i ddinas Rhufain i astudio. Yno gwnaed ef yn esgob gan y Pab Siricius, a rhoddwyd y dasg o efengylu'r Pictiaid iddo. Dywedir iddo sefydlu canolfan yn Whithorn, Galloway. Dywedir iddo sefydlu'r Candida Casa yma yn 397.

Ceir cyfeiriad byr ato gan Beda, ac ysgrifennwyd Buchedd Sant Ninian gan Ailred o Rievaulx yn y 12g. Enwyd llawer o leoedd yn yr Alban ar ei ôl. Nid yw Parc Ninian yng Nghaerdydd wedi ei enwi ar ei ôl ef yn uniongyrchol, ond ar ôl yr Arglwydd Ninian Critchton-Stuart.

Llefydd a enwyd ar ôl Ninian

 # Eglwys neu Gymuned Delwedd Cyfesurynnau Lleoliad Wicidata 1 Church of St Ninian center|128px  Whitby Q17540763 2 Confraternity of St Ninian    Q117468751 3 Eglwys Gadeiriol Sant Ninian center|128px  Perth a Kinross Q2942403 4 Eglwys Gadeiriol Sant Ninian center|128px  Antigonish Q26907430 5 Eglwys Sant Ninian center|128px  Douglas Q55888269 6 Hen Eglwys y Plwyf Stirling, Kirk Wynd, St Ninian's center|128px  Stirling Q17572135 7 Ninekirks center|128px  Brougham Q7038479 8 Sant Ninian center|128px  Tyne a Wear Q105096461 9 Sant Ninian a Sant Chad   Gorllewin Awstralia Q25392303 10 St Ninian's Centre center|128px  Perth a Kinross Q7594976 11 St Ninian's Episcopal Church, 514-516 Pollokshaws Road, Glasgow center|128px  Dinas Glasgow Q17813600 12 St Ninian’s Church center|128px  Auckland Region Q123411702 13 St Trinian's Church center|128px  Crosby Q17561024

Categori:Genedigaethau 360
Categori:Marwolaethau 432
Categori:Seintiau o'r Alban