Thabo Mbeki

Gwleidydd o Dde Affrica a fu'n Arlywydd o 1999 hyd 2008 yw Thabo Mvuyelwa Mbeki (ganed 18 Mehefin 1942).

Ganed Mbeki yn Idutywa, yn fab i Govan Mbeki, a sefydlodd adran ieuenctid yr ANC gyda Nelson Mandela. Daeth yn aelod o'r ANC ei hun, a threuliodd 28 mlynedd mewn alltudiaeth. Yn y cyfnod yma, astudiodd economeg ym Mhrifysgol Sussex yn Lloegr, yna'n gweithio i'r ANC yn Llundain. Yn 1970, symudodd i'r Undeb Sofietaidd. Roedd yn flaenllaw yn y trafodaethau gyda llywodraeth De Affrica a arweiniodd at ddiwedd apartheid ac ethol Nelson Mandela yn Arlywydd yn 1994.

Olynodd Mbeki ei gyfaill Mandela fel Arlywydd ar 16 Mehefin 1999. Beirniadwyd ef yn 2000 oherwydd ei gred nad oedd yr afiechyd AIDS yn cael ei achosi gan y feirws HIV. Credai ef y byddai ymladd yn erbyn tlodi yn fwy effeithiol nag ymladd yn erbyn HIV i leihau AIDS.

Ymddiswyddodd Mbeki fel Arlywydd ar 25 Medi 2008, yn dilyn dyfarniad gan farnwr fod Mbeki wedi bod a rhan yn y penderfyniad i erlyn Jacob Zuma am dderbyn llwgrwobrwyon, a bod hyn ar sail wleidyddol am fod Zuma yn wrthwynebydd gwleidyddol. Olynwyd ef gan Kgalema Motlanthe.

Categori:Arlywyddion De Affrica
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Sussex
Categori:Genedigaethau 1942
Categori:Gwleidyddion Cyngres Genedlaethol Affrica
Categori:Xhosa