Goleudy Mwmbwls

Mae Goleudy'r Mwmbwls, a adeiladwyd ym 1794, yn oleudy sydd wedi'i leoli yn y Mwmbwls ger Abertawe. Gellir ei weld yn glir o unrhyw leoliad ar hyd arfordir Bae Abertawe, sydd yn bum milltir o hyd. Ynghyd â'r orsaf llong achub bywyd gerllaw, y goleudy hwn yw'r tirnod a ffotograffir fwyaf ym mhentref y Mwmbwls.

Ceir dwy haen i'r tŵr ac yn wreiddiol arferai dau dân glo agored gael eu harddangos yno. Am fod y tânau glo yma yn anodd i'w cynnal, peidiwyd a'u defnyddio ac yn hytrach defnyddiwyd tân olew unigol mewn lantern ddur.

Hanes y lantern
 Ym 1860, uwchraddiwyd y golau olew i olau deioptrig ac adeiladwyd yr amddiffynfa o amgylch y tŵr gan y Weinyddiaeth Rhyfel.
 Ym 1905, ychwanegwyd technoleg a alluogodd y golau i fflachio. Cafodd hyn ei awtomeiddio'n rhannol ym 1934.
 Erbyn 1977, roedd cyflwr y lantern wedi dirywio a chafodd ei symud oddi yno. Ychwanegwyd lantern newydd ym 1987.
 Ym 1995, symudwyd y prif olau ac ychwanegwyd ystod o baneli solar ac offer monitro mewn argyfwng.

Dolenni allanol
Disgrifiad o Dŷ Trinity 
Gwefan bersonol gyda disgrifiad da 

Categori:Adeiladau rhestredig Gradd II* Abertawe
Categori:Adeiladau ac adeiladwaith 1794
Mwmbwls