Prys Morgan

Hanesydd a llenor o Gymru yw Prys Tomos  Jon Morgan (ganed 7 Awst 1937). Mae wedi ysgrifennu sawl cyfrol ac erthygl ar hanes Cymru, yn Saesneg, ac ar hyn o bryd mae'n gyd-gyfarwyddwr Prosiect Iolo Morganwg yn y Ganolfan Efrydiau Cymreig a Cheltaidd, Aberystwyth. Yn ystod ei yrfa mae wedi bod yn ddarlledwr, yn olygydd cylchrawn ac yn awdur ffuglen a barddoniaeth Gymraeg yn ogystal.

Gyrfa
Ganed Prys Morgan yn ninas Caerdydd, yn fab i'r academydd T. J. Morgan. Ganwyd ei frawd iau Rhodri, a ddaeth yn Brif Weinidog Cymru, ddwy flynedd ar ei ôl yn 1939. Fel ei frawd, astudiodd Prys Morgan yng Ngholeg Sant Ioan, Rhydychen, cyn dod yn aelod o staff Adran Hanes Coleg Prifysgol Cymru, Abertawe, lle bu ei dad yn athro o'i flaen. Bu'n ddirprwy olygydd y cylchgrawn Barn o 1966 hyd 1973.Meic Stephens (gol.), Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru.

Ar ôl ymddeol o'r byd academaidd daeth yn Arlywydd Eisteddfod Genedlaethol Cymru ac yn Arlywydd Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion ar ôl cyfnod hir fel golygydd Trafodion y Gymdeithas. Er ei fod wedi ymddeol fel athro, mae'n gyd-gyfarwyddwr Prosiect Iolo Morganwg yn y Ganolfan Efrydiau Cymreig a Cheltaidd, prosiect y mae ei ymchwil yn dwyn ffrwyth fel cyfres o gyfrolau newydd ar bob agwedd ar fywyd a gwaith y llenor a ffugiwr enwog hwnnw o'r 18g.

Mae ef hefyd yn Gymrawd Cychwynnol o Gymdeithas Ddysgedig Cymru ac yn Aelod o’r Cyngor cychwynnol.

Gwaith
Ymhlith llyfrau Prys Morgan ceir:

Llyfrau academaidd
Background to Wales (1968). Hanes.
Iolo Morganwg (1975). Cyfres Writers of Wales.
The Eighteenth Century Renaissance (1981). Astudiaeth arloesol o ddadeni diwylliannol y 18g.
Wales: The Shaping of a Nation (1984). Hanes
Bible for Wales – Beibl i Gymru (1988).
Tempus Illustrated History of Wales (2000)

Ffuglen a cherddi
I'r Bur Hoff Bau (1968). Nofel
Trugareddau (1973). Cerddi.

Cyfieithiad
Caligula, drama Ffrangeg Albert Camus (1978) a gyfieithywd i'r Gymraeg gan Emyr Tudwal Jones a Prys Morgan.

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1937
Categori:Academyddion o Gymru
Categori:Beirdd Cymraeg
Categori:Cyfieithwyr o Gymru
Categori:Hanesyddion o Gymru
Categori:Llenorion Saesneg o Gymru
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Nofelwyr Cymraeg
Categori:Pobl o Gaerdydd