Afon Life

Mae Afon Life neu Afon Liffe (Gwyddeleg: An Life;"Placenames Database of Ireland", logainm.ie; adalwyd 10 Hydref 2022 Saesneg: River Liffey) yn afon yn Iwerddon, sy'n llifo trwy ganol dinas Dulyn. Ymhlith yr afonydd llai sy'n ei bwydo mae'r afonydd Dodder, Poddle a'r Camac. Darpara'r afon rhan helaeth o gyflenwad dŵr y ddinas a nifer o gyfleoedd am weithgareddau adloniadol.

dim|bawd|260px|Pont Life

Tarddiad yr afon yw Cors Ben Life rhwng y mynyddoedd Kippure a  Tonduff ym Mynyddoedd Wicklow. Mae’n llifo trwy Wicklow, Kildare a Dulyn cyn ymuno a’r Môr Iwerddon ynghanol Bae Dulyn. Hyd yr afon yw 132 cilomedr.‘Rivers and their Catchment Basins’, Arolwg Ordnans Iwerddon, 1958

Etymoleg
Mae Geographia Ptolemi (2il ganrif OC) yn disgrifio afon, efallai'r Liffe, a alwyd ganddo yn Οβοκα (Oboka). Yn y pendraw, arweiniodd hyn at (ail)enwi'r afon Avoca sydd yn llifo fewn i dref Arklow i'r de o Ddulyn.

Galwyd y Liffe yn wreiddiol yn An Ruirthech, "rhedwr cyflym (neu cryf)". (cymharer â'r gair Cymraeg "rhedeg". Mae'r gair Liphe (neu Life) yn y Wyddeleg yn cyfeirio at y tir gwastad yr oedd yr afon yn llifo drwyddi, gan ddod, maes o law, i gyfeirio at yr afon ei hun.Byrne, F. J. 1973. Irish Kings and High-Kings. Dublin. p.150 Gelwyd hi hefyd ar un adeg yn Anna Liffey,As indicated by the caption of an engraving published in 1831 o bosib yn Seisnigiad o'r Wyddeleg Abhainn na Life, ("afon Liffe"). Mae James Joyce yn ymgorffori'r afon fel "Anna Livia Plurabelle" yn ei nofel Finnegans Wake.

Raidió na Life
Enwir gorsaf radio gymunedeol Wyddeleg Dulyn, Raidió na Life ar ôl yr afon bwysig yma.

Cyfeiriadau

Oriel

Life
Life
Life