Mafon cochion

320px|bawd
bawd|320px
bawd
Planhigyn pigog gyda ffrwyth coch a blasus ydy mafon cochion (Lladin:Rubus idaeus a'i berthnasau; Saesneg: Raspberry) sy'n tyfu mewn hen erddi, neu'n cael eu tyfu'n bwrpasol am eu ffrwyth melys. Mae'r gair 'mafon cochion' yn cyfeirio at y ffrwyth a'r planhigyn.

Mathau
Ceir sawl math ohonynt gan gynnwys:
Rubus arcticus (Arctic Raspberry)
Rubus crataegifolius (Korean Raspberry)
Rubus idaeus (llwyn mafon, European Red Raspberry)
Rubus leucodermis (Whitebark neu Western Raspberry)
Rubus occidentalis (Black Raspberry)
Rubus odoratus (llwyn mafon pêr, Flowering Raspberry)
Rubus phoenicolasius (Wine Raspberry or Wineberry)
Rubus strigosus (American Red Raspberry)

Tyfu
Mae planhigion mafon cochion yn awchu am ddau beth: dŵr a haul. Yn draddodiadol yng nghanol yr haf yn unig y gwelwyd y planhigyn yn dwyn ffrwyth; erbyn heddiw maent yn cael eu tyfu yng ngwledydd Prydain drwy'r flwyddyn.

Mae'r wenynen fêl wrth ei bodd yn chwilio am neithdar ym mlodau'r planhigyn hwn.

 Rhinweddau meddygol 

Maethynau mewn mafon cochion sydd heb eu coginioNutritiondata.com, darparwyd y data gan USDA SR20 Maeth Gwerth yn ôl pob 123 gram % Gwerth Dyddiol Egni 	 64 kcal Ffibr, cyfanswm 	 8 g 32% Siwgwr, cyfanswm 	 5.4 g  Calsiwm, Ca 	 30.7 mg 3% Magnesiwm, Mg 	 27.1 mg 7% Haearn, Fe 0.8 mg 5% Manganîs, Mn 	 0.8 mg 41% Potasiwm, K 	 186 mg 5% Sodiwm, Na 	 1.2 mg 0% Fitamin C, cyfanswm Asid asorbig 	 32.2 mg 54% Fitamin A, IU 	 40.6 IU 1% Fitamin K, mcg 9.6 mcg 12% Ffolat, mcg 25.8 mcg 6% Lutin + zeaxanthin 	 167 mcg ne
ne: Gwerth dyddiol: heb ei ddarganfod hyd yma

Honir fod y dail yn gwella llwnc tost, (dolur gwddw) ac wlsers ceg.Llysiau Rhinweddol gan Ann Jenkins, cyhoeddwyd gan Wasg Gomer, 1982. Mae dail y planhigyn hwn yn llawn tannin (fel aelod arall o'r teulu, sef mwyar duon), ac felly'n medru gwella dolur rhydd. Fe'i defnyddir yn draddodiadol i baratoi merch ar gyfer geni plentyn, rhag i broblemau godi, ac fe'i defnyddir hefyd pan fo misglwyf trwm ar ferch.

Cyfeiriadau

 Gweler hefyd 
Meddygon Myddfai
Llysiau Rhinweddol
Rhestr o afiechydon a phlanhigion gyda rhinweddau meddygol

Categori:Ffrwythau
Categori:Llysiau rhinweddol
Categori:Rosaceae