Croateg

bawd|250px|<center>Croateg 1100.
bawd|240px|Llyfr Gweddi Croateg o tua 1400
Iaith a siaredir yng Nghroatia a rhai gwledydd cyfagos yw Croateg. Mae'n iaith swyddogol yn Croatia, a cheir nifer sylweddol yn ei siarad ym Mosnia a Hertsegofina hefyd, gyda chyfanswm o 6.2 miliwn trwy'r byd yn ei siarad fel mamiaith.

Mae Croateg yn rhan o'r grŵp o ieithoedd De Slafoneg a elwir wrth yr enw Serbo-Croateg, sydd hefyd yn cynnwys Serbeg a Bosneg. Arferid meddwl am Serbo-Croateg fel iaith, ac mae llawer o ieithyddion yn y gorllewin yn dal i ystyried fod hyn yn wir. Fodd bynnag, gyda diflaniad Iwgoslafia, daethpwyd i feddwl am Serbeg, Bosnieg a Chroateg fel ieithoedd ar wahân, er eu bod cywair safonol pob un yn seiliedig ar yr un dafodiaith yn union. Gellid disgrifio Serbeg, Bosnieg a Montenegreg fel amrywiaethau ieithyddol, sydd ag enw gwahanol ac wedi eu safoni ar wahân.

bawd|250px|Ardaloedd lle siaredir Croateg (2006)
Mae Croateg yn iaith swyddogol Croatia ac ym Mosnia a Hertsegofina, Burgenland (Awstria), a Molise (Yr Eidal)

 Tafodieithoedd 
Mae tair prif tafodiaith i'r Groateg, sy'n cael eu hadnabod yn ôl y gair ar gyfer y cwestiwn beth? - sef što, ča, neu kaj:

 Štokavski ("što-eg"), a siaradir yn hanner Croatia - yn Slafonia, Zagora, ac ardal Dubrovnik, yn ogystal ag yng nghanolbarth Bosnia a Hertsegofina. Dyma'r dafodiaith sy'n sail i'r iaith Croateg safonol, ac yn sail ar gyfer Bosnieg, Serbeg a Montenegreg safonol hefyd. 
 Čakavski ("čak-eg"), a siaradir yn Istria, ardal Lika, ar ran fwyaf o ynysoedd Môr Adria, ar yr arfordir i'r gogledd o Dubrovnik, ac ar y tir mawr yn nyffryn Gacka a'r cyffiniau. Y dafodiaith "Čak-eg" hon oedd iaith Teyrnas Croatia rhwng y 12fed ganrif a'r 16eg ganrif
 Kakajkavski ("kaj-eg"), a siaradir yng ngogledd-orllewin a chanol-orllewin y wlad (yn rhanbarthau Zagorje, Prigorje, Turopolje, Gorski Kotar, Međimurje, Podravina, Žumberak, Banija, Moslavina) ac yn ardal Zagreb. Y "Kaj-eg" hon oedd y dafodiaith uchaf ei statws rhwng yr 16eg ganrif a'r 19eg ganrif. "Kaj" yw'r gair ar gyfer beth? yn Slofeneg hefyd - mae tafodieithoedd Slafig De-Ddwyrain Ewrop yn ffurfio continwwm tafodieithoedd, gyda thafodieithoedd dwyrain Slofenia yn agos at rai  gorllewin Croatia.

Yr wyddor Croateg

 Tabl Cymhariaeth 
 Cymraeg Croateg Serbeg Cymharu Usporedba Поређење (Poređenje) Ewrop Europa Европа (Evropa) Yr Iseldiroedd Nizozemska Холандија (Holandija) Eidalwyr Talijani Италијани (Italijani) Bydysawd Svemir Васиона (Vasiona) Asgwrn cefn Kralježnica Кичма (Kičma) Aer Zrak Ваздух (Vazduh) Addysg Odgoj Васпитање (Vaspitanje) Wythnos Tjedan Седмица (Sedmica) Hanes Povijest Историја (Istorija) Pantaloons Hlače Панталоне (Pantalone) Bol Trbuh Стомак (Stomak) Gwyddoniaeth Znanost Наука (Nauka) Yn bersonol Osobno Лично (Lično) Persona Osoba Лице (Lice) Cenhedloedd Unedig Ujedinjeni Narodi Уједињене Нације (Ujedinjene Nacije) Bara Kruh Хлеб (Hleb) Artiffisial Umjetno Вештачки (Veštački) Croes Križ Крст (Krst) Democratiaeth Demokracija Демократија (Demokratija) Detection Spoznaja Сазнање (Saznanje) Ynys Otok Острво (Ostrvo) Swyddog Časnik Официр (Oficir) Traffig (ar y ffyrdd) Cestovni promet  Друмски саобраћај (Drumski saobraćaj) Traffordd Autocesta Аутопут (Autoput) Hyd Duljina Дужина (Dužina) Cymdeithas Udruga Удружење (Udruženje) Ffatri Tvornica Фабрика (Fabrika) Cyffredinol Opće Опште (Opšte)  Crist Krist Христoс (Hristos)

 Geirfa syml 
 Cymhariaeth rhifau Cymraeg  Croateg un  jedan dau  dva tri  tri pedwar  četiri pump  pet chwech  šest saith  sedam wyth  osam naw  devet deg  deset
 Cymhariaeth y misoedd Croateg  CymraegSiječanj IonawrVeljača ChwefrorOžujak MawrthTravanj EbrillSvibanj MaiLipanj MehefinSrpanj GorffennafKolovoz AwstRujan MediListopad HydrefStudeni TachweddProsinac Rhagfyr
 Cyffredin Croateg  CymraegDa/Ne  Ie/NaDobro Jutro Bore daDobar Dan P'nawn daLaku Noć  Nos daGovorite li Velški? Ydych chi'n siarad Cymraeg?Ja malo govorim hrvatski jezik.  Dw i ddim yn siarad llawer o Groateg.Dva piva  dau lagerMolim  plisHvala  diolch

Gweddi'r Arglwydd
Oče naš, koji jesi na nebesima,
sveti se ime Tvoje.
Dođi kraljevstvo Tvoje,
budi volja Tvoja,
kako na Nebu, tako i na Zemlji.
Kruh naš svagdašnji daj nam danas,
i otpusti nam duge naše,
kako i mi otpuštamo dužnicima našim.
I ne uvedi nas u napast,
nego izbavi nas od zla.

Categori:Ieithoedd Slafonaidd
Categori:Ieithoedd Croatia
Categori:Ieithoedd Bosnia a Hertsegofina
Categori:Ieithoedd Hwngari
Categori:Ieithoedd Serbia