Rhestr o afiechydon a phlanhigion gyda rhinweddau meddygol

bawd|de|280px|Aeron yr ysgawen, sydd o bosibl yn gwella rhywfaint ar: annwyd, Brech goch, Dolur gwddw, Gwynegon (Cricmala) a Llais cryglyd. Gweler y rhestr ar y chwith.
Rhestr o afiechydon a phlanhigion gyda rhinweddau meddygol.

Nid yw'r rhestr ganlynol yn gyflawn. Gellir ychwanegu ato neu ddileu os oes tystiolaeth ar gael.

 Anhunedd
 Briallen Fair

 Annwyd 
 Cedrwydden, Erwain, Ewcalyptws, Myrtwydd, Sinsir, Ysgawen

 Asma
 Lafant, Mintys, Myrtwydd, Saets y waun

 Brech goch
 Ysgawen

 Blinder meddwl
 Brenhinllys, Grawnffrwyth, Mintys, Rhosmari, Dant y llew

 Briwiau'r geg
 Mafon cochion, Cardamom

 Cen gwallt
 Lemonwellt, Rhosmari

 Clunwst (Sgiatica)
 Llysiau bara, Camri, Ewcalyptws, Mintys, Pig yr Aran, Wermod wen, Saets y waun

 Clwy'r marchogion
 Cypreswydden, Llygad Ebrill, Pig yr Aran

 Creithiau
 Hedyn Moronen, Lafant

 Croen gyda chraciau
 Pig yr Aran, Saets y waun

 Croen sensitif
 Camri, Lafant, Neroli

 Croen sych
 Lafant, Rhosyn, Sandalwydd

 Croenlid (Ecsema)
 Camri, Lafant, Gwenynddail, Saets y waun

 Cur pen
 Lafant, Penrhudd, Mintys, Wermod wen

 Cur pen eithafol (‘migren’)
 Camri, Lafant, Penrhudd, Wermod wen

 Cylchrediad y gwaed
 Pig yr Aran, Pupur du, Rhosmari, Sinsir, Saets y waun

 Cymalau ystyfnig
 Wermod wen, Llygad y dydd, Cennin

 Dafad (ar y croen)
 Lemon, Dant y llew, Saets y waun

 Diffyg cwsg
 Briallen Fair

 Diffyg traul
 Cardamom, Erwain, Mandarin, Meillion coch, Mintys, Saets y waun, Cardamom

 Dolur annwyd
 Bergamot, Saets y waun

 Dolur gwddw
 Cedrwydden, Mafon cochion, Saets y waun, Pig yr Aran, Teim, Ysgawen

 Dolur rhydd
 Cennin

 Yr Eryr
 Bergamot, Camri, Lafant

 Ffliw
 Ewcalyptws, Pupur du, Mintys, Sinsir

 Gordyndra
 Llysiau'r bara, Brenhinllys, Kava, rhisgl Magnolia, rhisgl Phellodendron, Hypericum perforatum, a passiflora

 Gorguro’r galon
 Camri, Lafant, Rhosmari, Gwenynddail, Saets y waun, Ylang-ylang,

 Gwlychu gwely
 Cypreswydden

 Gwynegon (Cricmala)
 Lafant, Penrhudd, Rhosmari, Seleri, Ysgawen

 Iselder ysbryd
 Lafant, Saets y waun, Jasmin

 Llau pen
 Bergamot, Ewcalyptws, Lafant, Perllys, Pig yr Aran

 Llais cryglyd
 Erfinen, Meipen, Dail troed yr ebol, Ysgawen

 Llid y bledren 
 Bergamot, Llugaeron, Perllys, Pig yr Aran, Sandalwydd

 Llosg eira
 Pupur du, Lemon, Rhosmari

 Llosg haul
 Camri, Lafant

 Llosgiadau
 Lafant, Llysiau pen tai

 Mislif afreolaidd
 Draenen wen (blodau), Hedyn moronen, Pig yr Aran, Rhosyn, Saets y waun

 Mislif poenus
 Camri, Draenen wen (blodau), Penrhudd, Pig yr Aran, Rhosyn, Saets y waun

 Mislif ysgafn
 Ffenigl, Merywen, Rhosyn, Saets y waun

 Nerfau
 Camri, Lafant, Triaglog, Saets y waun

 Peswch
 Teim, Dail troed yr ebol, Erfinen

 Plorod
 Bergamot, Cedrwydden, Greulys, Lafant, Neroli

 Poeni
 Rhosyn

Rhwymedd
 Pupur du

Salwch symud
 Sinsir, Mintys

 Twymyn
 Helygen

 Twymyn y gwair
 Camri, Lafant, Lemon

 Tyndra’r cyhyrau (Cramp)
 Pupur Du, Rhosmari, Sinsir

Gweler hefyd
Llysiau rhinweddol

*
*
Afiechydon a phlanhigion gyda rhinweddau meddygol

lt:Vaistiniai augalai