Hwdi

Hwdi yw'r gair am ddilledyn gyda chwfl a wisgir ar ran ucha'r corff, daw'r gair o'r talfyriad Saesneg am grys chwys gyda chwfl, sef "hooded sweatshirt". Mae'r cynllun arferol yn cynnwys poced mawr ar y blaen, cwfl, ac (fel arfer) cortyn cau. Mae gan rai sip llawn lawr y blaen yn ogystal. 

Hanes
Mae'r hwdi yn dyddio'n ôl i'r 1930au, ond yn hanesyddol mae'r steil yn tarddu o fath o ddilledyn o'r Oesoedd Canol. Roedd dillad ffurfiol ar gyfer mynachod Catholig yn cynnwys cwcwll, sef cwfl hir addurniadol a gafodd ei wisgo gyda'r tiwnig neu'r fantell arferol. Cynhyrchwyd y ddilledyn yn yr arddull gyfoes gyntaf gan Champion yn y 1930au ar gyfer gweithwyr a oedd yn llafurio yn warysau rhew Efrog Newydd. Lledaenodd poblogrwydd y dilledyn pan ddatblygodd dylunwyr dillad chwaraeon, megis Claire McCardell, gasgliadau cyfan ar sail y dilledyn.

Daeth yr hwdi'n fwy poblogaidd byth yn ystod yr 1970au, gyda sawl ffactor yn cyfrannu at ei lwyddiant. Datblygodd diwylliant hip hop yn Ninas Efrog Newydd tua'r adeg hon, ac roedd y gallu i fod yn anhysbys, oherwydd y cwfl, yn apelio at y rhai hynny oedd yn bwriadu troseddu. High fashion also contributed during this era, as Norma Kamali and other high-profile designers embraced and glamorized the new clothing. Most critical to the hoodie's popularity during this time was its iconic appearance in the blockbuster Rocky film. By the 1990s, the hoodie had evolved into a symbol of isolation, a statement of academic spirit, and several fashion collections. The association with chavs in the UK developed around this time, as their popularity rose with that specific demographic. Young men, often skateboarders or surfers, sported the hoodie and spread the trend across the western United States, most significantly in California. The rise of hoodies with university logos began around this time. Tommy Hilfiger, Giorgio Armani, and Ralph Lauren, for example, used the hoodie as the primary component for many of their collections in the 1990s.

In Saskatchewan, the hoodie is often known as a "bunny hug" or "bunnyhug".“bunny hug” in the Canadian Oxford Dictionary, Second Edition, Oxford University Press, 2004.

Canfyddiadau ac ystrydebau
Mae'r gair hoodie wedi dod yn drawsenwad, sy'n cyfeirio at ran o ddiwylliant ieuenctid gwledydd Prydain.

Mae hwdis wedi bod yn destun beirniadaeth chwerw yng ngwledydd Prydain; mae rhai sy'n dwyn o siopau wedi defnyddio'r dilledyn i guddio'u hwynebau fel na allent gael eu dal ar gamerâu teledu cylch cyfyng. Mae hefyd wedi dod yn gysylltiedig â "chavs", yn arbennig pan wisgir ef gyda cap pêl fas: disgrifiwyd ef mewn adroddiad gan Oxfam fel "chav-style".

bawd|Arwydd "Dim Hwdis" tu allan i dafarn yn Ne Llundain
Dywedodd Angela McRobbie, athro cyfathrebu yng Ngholeg Goldsmiths fod hwdi yn apelio i bobl oherwydd ei fod yn darparu anhysbysedd, dirgelwch a phryder i'r sawl sy'n ei wisgo. "Mae'r tarddiad yn amlwg o ddiwylliant hip-hop du Americanaidd, sy'n llwyr o fewn y prif lif erbyn hyn ac yn rhan allweddol o'r economi fyd-eang. Mae dillad hamdden a chwaraeon sydd wedi cael ei fabwysiadu ar gyfer eu gwisgo pob dydd yn cynnig y syniad o fod ar wahân i fyd siwt y swyddfa neu wisg ysgol." Mae diwylliant rap yn dathlu herfeiddiad, mae'n adrodd hanes y profiad o waharddiad cymdeithasol. Yn gerddorol ac yn steilyddol, mae'n adlewyrchu'r teimlad o fygythiad a pherygl, yn ogystal â dicter a llid. Mae'r hwdi yn ddilledyn ymysg nifer sydd wedi cael eu dewis gan bobl ifanc (bechgyn fel rheol) sydd wedi cael ystyr wedi ei briodoli iddynt gan gynnig fod y rhai sy'n gwisgo'r dilledyn hwnnw am wneud drwg. Yn y gorffennol, bu'n gyffredin i gysylltu gwisgwyr dillad megis y siaced ledr fel aelod o ddiwylliant ieuenctid penodedig. Mae'n gyffredin i bobl ifanc gydymffurfio gyda ffordd o wisgo sy'n dynodi eu dewis cerddorol a diwyllianol heddiw, ac mae hyn wedi hybu pobl,  bechgyn yn arbennig, o phob hil ac oedran, i fabwysiadu'r hwdi."

Ym mis Mai 2005, fe achosodd canolfan siopa Bluewater yng Nghaint ddicter pan lansiodd god ymddygiad a oedd yn gwahardd eu siopwyr rhag gwisgo hwdi neu gap pêl fas, er y buent yn parhau i werthu'r eitemau o fewn y ganolfan. Croesawodd John Prescott hyn, gan ddatgan ei fod yn teimlo o dan fygythiad gan bresenoldeb pobl yn eu harddegau yn gwisgo hwdis mewn gorsafoedd gwasanaeth ar y draffordd. Fe gefnogodd y Prif Weinidog ar y pryd, sef Tony Blair, y safbwynt yma gan addo i glampio lawr ar yr ymddygiad gwrthgymdeithasol y mae gwisgwyr hwdis weithiau yn cael eu cysylltu gyda. Fe ryddhaodd Lady Sovereign, cerddor rap o Lundain, sengl mewn protest, dan y teitl "Hoodie" mewn protest fel rhan o ymgyrch "Achub y Hwdi".

Yn Gymraeg, roedd y llyfr dadleuol "Sali Mali a'r Hwdi Chwim" yn cynnwys lleidr sy'n gwisgo hwdi, ac mae'r nofel arswyd Hwdi gan Gareth F. Williams yn cynnwys cymeriad drwgdybus sy'n gwisgo hwdi.In February 2006, a 58-year-old teacher who was wearing a hooded top was asked to remove it when entering a Tesco store in Swindon. According to the teacher, she was wearing the hood because "my hair's a mess". The shop apologized and said it was taking action to "make sure this doesn't happen again." 

In 2005, Coombeshead College in the south-west of England, allowed the hoodie to become part of the school uniform, but the hood could be put up only when it rained. The principal, Richard Haigh stated that the move would help to calm some of what he called the "hysteria" surrounding the garment.

In July 2006, David Cameron, leader of the Conservative Party, made a speech suggesting that the hoodie was worn more for defensive than offensive purposes. The speech was referred to as "hug a hoodie" by the Labour Party.BBC NEWS | UK | Wales | Girl, 4, asked to remove 'hoodie' Cameron also perpetuated the mistaken use of the word hoodie to refer to a wearer of a hooded garment, rather than the garment itself, a mistake that many older Britons now continue to make.BBC NEWS | Politics | Cameron defends 'hoodie' speech

"National Hoodie Day", a pro-youth initiative to challenge youth stereotypes, was launched in May 2008 in New Zealand.Hoodies on Parliament. scoop.co.nz, 29 May 2008 The campaign resulted in criticism at a number of levels within government,Youth Week Hoodie Day criticised. New Zealand Herald, 26 May 2008 including a local council member donning a Ku Klux Klan outfit in protest, citing the hoodie as "not an appropriate article of clothing to celebrate".Councillor stuns board with Ku Klux Klan outfit. New Zealand Herald, 30 May 2008

In the aftermath of the 2008 Greek riots, the leader of the Popular Orthodox Rally, Georgios Karatzaferis, addressed the Hellenic Parliament requesting that anyone wearing a hood, for any reason, be taken to court.Η μεγάλη ανατριχίλα (Greek) . Eleftherotypia, 2008-12-22

Ffynonellau

Dolenni allanol

Categori:Dillad
Categori:Ffasiwn