Frederik Willem de Klerk

Frederik Willem "F. W." de Klerk (18 Mawrth 1936 – 11 Tachwedd 2021) oedd Arlywydd olaf De Affrica yng nghyfnod Apartheid, o fid Medi 1989 hyd fis Mai 1994. Roedd yn fwyaf adnabyddus am gynnal y trafodaethau a arweiniodd ar ddiwedd Apartheid.

Ganed de Klerk yn Johannesburg, yn fab i gyn-aelod o'r Senedd, Jan de Klerk, a nai i J.G. Strijdom, oedd wedi bod yn Brif Weinidog De Affrica rhwng 1954 a 1958.

Daeth yn aelod seneddol dros Vereeniging yn 1969, ac yn aelod o'r cabinet yn 1978. Ystyrid ef yn wleidydd ceidwadol iawn, ond yn 1989 arweiniodd garfan a orfododd yr Arlywydd P. W. Botha i ymddiswyddo. Fel Arlywydd, gwnaeth i ffwrdd â'r gwaharddiad ar yr ANC, Plaid Gomiwnyddol De Affrica a mudiadau eraill ym mis Chwefror 1990. Ar 10 Chwefror yr un flwyddyn, cyhoeddodd y byddai Nelson Mandela yn cael ei ryddhau o garchar. Yn dilyn cyfres o drafodaethau rhwng de Klerk a Mandela, gwnaed i ffwrdd ag Apartheid, a daeth Mandela yn Arlywydd yn dilyn etholiadau 1994. Bu de Klerk yn Ddirprwy Arlywydd hyd 1997, pan ymddeolodd o wleidyddiaeth.

Yn 1993, dyfarnwyd Gwobr Heddwch Nobel iddo ef a Nelson Mandela am eu gwaith yn rhoi diwedd ar Apartheid.

Bu farw De Klerk yn Nhref y Penrhyn ar 11 Tachwedd 2021.

Cyfeiriadau

Categori:Arlywyddion De Affrica
Categori:Enillwyr Gwobr Heddwch Nobel
Categori:Genedigaethau 1936
Categori:Marwolaethau 2021
Categori:Gwleidyddion y Blaid Genedlaethol (De Affrica)
Categori:Pobl o Johannesburg