Tour de France 2009

Tour de France 2009 oedd y 96ed rhifyn o'r Tour de France. Datganwyd lle byddai'r rhifyn hwn yn dechrau gan y Tywysog Albert yn Monaco ar 14 Rhagfyr 2007. Dechreuodd y ras ar 4 Gorffennaf yn Monaco gyda threial amser unigol 15 cilomedr o hyd. Roedd y cwrs yn cynnwys rhan o'r Circuit de Monaco. Dechreuodd Cymal 2 yn Monaco hefyd.

Ymwelodd y ras a chwe gwlad: Monaco, Ffrainc, Sbaen, Andorra, y Swistir a'r Eidal. Roedd y ras yn gyfanswm o 3445 cilomedr o hyd, gan gynnwys 93 cilomedr o dreialon amser. Roedd saith cymal mynyddig a thri yn gorffen fyny allt, ac un cymal ar fynydd-canolig. Cynhaliwyd treial amser tîm am y tro cyntaf ers 2005, a chynhaliwyd y treial amser unigol byrraf ers 1967, roedd y cymal olaf yn un fynyddig am y tro cyntaf yn hanes y Tour.

Yn ystod y blynyddoedd diweddar, mae'r syniad wedi cael ei grybwyll o leihau faint o gyfathrebu sydd yn mynd ymlaen rhwng rheolwyr y ras a'r reidwyr yn ystod y cymalau. Bwriadwyd arbrofi gyda hyn yng nghymalau 10 ac 13 yn 2009, wrth wahardd defnydd darnau-clust.

 Timau 
Gwahoddwyd 20 o dimau i gymryd rhan yn ras 2009. Maent yn cynnwys 17 o'r 18 tîm UCI ProTour (pob un heblaw Fuji-Servetto), yn ogystal â thri tîm arall a ddewiswyd ar hap: Skil-Shimano, Cervélo TestTeam ac Agritubel. Mae pob tîm yn cychwyn y ras gyda 9 reidiwr, felly mae 180 o seiclwyr yn cymryd rhan.

Yr 20 tîm yw:
 Ag2r-La Mondiale
 Agritubel
 Astana
 Bbox Bouygues Telecom
 Caisse d'Epargne Cervélo TestTeam
 Cofidis
 Euskaltel-Euskadi
 Française des Jeux
 Garmin-Slipstream Team Katusha
 Lampre-N.G.C.
 Liquigas
 Quick Step
 Rabobank Silence-Lotto
 Skil-Shimano
 Team Columbia-HTC
 Team Milram
 Team Saxo Bank

 Reidwyr 
Roedd y ffefrynnau i ennill y ras yn cynnwys enillydd 2008 Carlos Sastre, enillydd 2007  Alberto Contador, enillydd Giro d'Italia 2009 winner Denis Menchov a Cadel Evans a oedd wedi gorffen yn ail ddwy waith. Dychwelodd Lance Armstrong, a oedd wedi ymddeol ar ôl ennill y ras rhwng 1999 a 2005, i gystadlu ar yn un tîm a Contador.

Ni ddewiswyd Alejandro Valverde i gystadlu gan dîm Caisse d'Epargne, er mai ef oedd arweinydd y tîm. Gorffennodd yn y deg uchaf yn y Tour yn y ddwy flynedd cynt, a cysidrwyd ef yn un o'r ffefrynnau i ennill. Derbyniodd waharddiad ym mis Mai 2009, gan y Pwyllgor Olympaidd Eidaleg, yn ei wahardd rhag cystadlu yn yr Eidal. Mae'r Tour yn teithio trwy'r Eidal yn ystod cymal 16 felly nid oedd yn bosibl iddo gystadlu.

Torrodd y newyddion ynglŷn ag ail-brofi sampl tu-allan-i-gystadleuaeth 2007 Thomas Dekker tair diwrnod cyn dechrau'r ras; tynnodd ei dîm, Silence Lotto, ef allan o'r ras yn syth.

 Cymalau 
CymalDyddiadDechrauGorffenPellterMathEnillydd1 4 Gorffennaf , Monaco , Monaco  15 cilomedrTreial Amser Unigol Fabian Cancellara2 5 Gorffennaf , Monaco , Brignoles  182 cilomedr22px  Cymal Gwastad Mark Cavendish3 6 Gorffennaf , Marseille , La Grande-Motte  196 cilomedr22px  Cymal Gwastad  Mark Cavendish4 7 Gorffennaf , Montpellier , Montpellier  38 cilomedrTreial Amser TîmAstana5 8 Gorffennaf , Le Cap d'Agde , Perpignan  197 cilomedr22px  Cymal Gwastad Thomas Voeckler6 9 Gorffennaf , Girona , Barcelona  175 cilomedrDelwedd:Plainstage.svg  Cymal Gwastad Thor Hushovd7 10 Gorffennaf , Barcelona , Andorra  224 cilomedrDelwedd:Mountainstage.svg Cymal Mynyddig Brice Feillu8 11 Gorffennaf , Andorra la Vella , Saint-Girons  176 cilomedrDelwedd:Mountainstage.svg Cymal Mynyddig Luis León Sánchez9 12 Gorffennaf , Saint-Gaudens , Tarbes  160 cilomedrDelwedd:Mountainstage.svg Cymal Mynyddig Pierrick Fédrigo 13 Gorffennaf  Diwrnod Gorffwys10 14 Gorffennaf , Limoges , Issoudun  193 cilomedrDelwedd:Plainstage.svg   Cymal Gwastad  Mark Cavendish11 15 Gorffennaf , Vatan , Saint-Fargeau  192 cilomedrDelwedd:Plainstage.svg  Cymal Gwastad Mark Cavendish12 16 Gorffennaf , Tonnerre , Vittel  200 cilomedrDelwedd:Plainstage.svg  Cymal Gwastad Nicki Sørensen13 17 Gorffennaf , Vittel , Colmar  200 cilomedrDelwedd:Mediummountainstage.svg Transition Stage  Heinrich Haussler14 18 Gorffennaf , Colmar , Besançon  199 cilomedrDelwedd:Plainstage.svg  Cymal Gwastad Sergei Ivanov15 19 Gorffennaf , Pontarlier  Verbier  207 cilomedrDelwedd:Mountainstage.svgCymal Mynyddig Alberto Contador 20 Gorffennaf  Diwrnod Gorffwys16 21 Gorffennaf  Martigny , Bourg-Saint-Maurice  160 cilomedrDelwedd:Mountainstage.svg Cymal Mynyddig Mikel Astarloza17 22 Gorffennaf , Bourg-Saint-Maurice , Le Grand-Bornand  169 cilomedrDelwedd:Mountainstage.svg Cymal Mynyddig Fränk Schleck18 23 Gorffennaf , Annecy , Annecy  40 cilomedrTreial Amser Unigol Alberto Contador19 24 Gorffennaf , Bourgoin-Jallieu , Aubenas  195 cilomedrDelwedd:Plainstage.svg  Cymal Gwastad  Mark Cavendish20 25 Gorffennaf , Montélimar  , Mont Ventoux  167 cilomedrDelwedd:Mountainstage.svg  Cymal Mynyddig Juan Manuel Gárate21 26 Gorffennaf , Montereau-Fault-Yonne , Paris Champs-Élysées   160 cilomedrDelwedd:Plainstage.svg  Cymal Gwastad Mark Cavendish CYFANSWM 3,459.5 cilomedr

 Arweinwyr y dosbarthiadau 
 Cymal EnillyddDosbarthiad cyffredinol25pxMaillot jauneDosbarthiad Pwyntiau25pxMaillot vertBrenin y Mynyddoedd25pxMaillot à pois rougesReidiwr Ifanc25pxMaillot blancDosbarthiad Tîm25pxClassement par équipeGwobr Brwydrol25pxPrix de combativité 1 Fabian Cancellara Fabian Cancellara Fabian Cancellara Alberto Contador Roman Kreuziger Astana dim gwobr  2 Mark Cavendish Mark Cavendish Jussi Veikkanen Stef Clement 3 Mark Cavendish Tony Martin Samuel Dumoulin 4Astana dim gwobr  5 Thomas Voeckler Mikhail Ignatiev 6 Thor Hushovd Stéphane Augé David Millar 7 Brice Feillu Rinaldo Nocentini Brice Feillu Christophe Riblon 8 Luis León Sánchez Thor Hushovd Christophe Kern Ag2r-La Mondiale Sandy Casar 9 Pierrick Fédrigo Egoi Martínez Franco Pellizotti 10 Mark Cavendish Thierry Hupond 11 Mark Cavendish Mark Cavendish Johan Van Summeren 12 Nicki Sørensen Team Saxo Bank Nicki Sørensen 13 Heinrich Haussler Thor Hushovd Franco Pellizotti Heinrich Haussler 14 Sergei Ivanov Ag2r-La Mondiale Martijn Maaskant 15 Alberto Contador Alberto Contador Andy Schleck Astana Simon Špilak 16 Mikel Astarloza Franco Pellizotti 17 Fränk Schleck Thor Hushovd 18 Alberto Contador dim gwobr  19 Mark Cavendish Leonardo Duque  20 Juan Manuel Gárate Tony Martin 21Mark Cavendish Fumiyuki Beppu TerfynolAlberto ContadorThor HushovdFranco PellizottiAndy SchleckAstanaFranco Pellizotti
Pan mae un reidiwr yn arwain mwy nag un gystadleuaeth ar ddiwedd cymal mae'n derbyn pob crys, ond dim ond un crys gaiff wisgo'r diwrnod canlynol. Mae'n gwisgo crys y gystadleuaeth bwysicaf (yn y drefn yma - melyn, gwyrdd, dot polca, gwyn). Mae'r crysau eraill a ddeillir gan y reidiwr yn cael eu gwisgo gan y reidiwr sy'n ail yn y gystadleuaeth eilradd honno (neu'r trydydd, pedwerydd reidiwr ayb. fel bo'r angen).
Cymal 2, gwisgodd Bradley Wiggins y crys gwyrdd

 Cyfeiriadau 

2009
Categori:2009