Argyfwng olew 1973

Cychwynnodd argyfwng olew 1973 ar 15 Hydref 1973 pan gyhoeddwyd embargo ar olew gan "Organization of Arab Petroleum Exporting Countries", sef OPEC, fel ymateb i benderfyniad UDA i gyflenwi olewi i fyddin Israel yn ystod Rhyfel Yom Kippur.https://web.archive.org/web/20071213150629/http://www.state.gov/r/pa/ho/time/dr/96057.htm Second Arab Oil Embargo, 1973-1974 Penderfynodd y gwledydd Arabaidd beidio ag allforio olew i'r Unol Daleithiau na gwledyd eraill pe taent yn ochri gydag Israel. Gwyddent mai effaith hyn fyddai cynnydd mewn pris olew drwy'r byd. Roedd hyn yn dilyn blynyddoedd o golli incwm ar ôl claddu "Bretton Woods" a negydu gyda'r "Seven Sisters" ar ddechrau'r mis.

bawd|600px|Prisiau olew rhwng 1861–2007, yn dangos codiad sylweddol yn 1973 ac yn 1979. Gwerth real v nominal ydy'r linell oren, a hwnnw wedi'i addasu er mwyn ystyried chwyddiant.

Dros y tymor hir, newidiodd yr embargo agwedd a pholisiau gwledydd y Gorllewin ynglŷn â chwilio am olew, cadwraeth ynni a pholisiau economaidd fel arfau yn erbyn chwyddiant.

Roedd system ariannol y byd eisoes o dan bwysau ers dileu cytundeb "Bretton Woods" a pharhaodd cyfres o ddirwasgiadau a chwyddiant uchel hyd at gychwyn yr 1980au. Parhaodd pris olew yn uchel hyd at 1986.

Cyfeiriadau

 Darllen pellach 
Alan S. Blinder, Economic Policy and the Great Stagflation (New York: Academic Press, 1979)
Otto Eckstein, The Great Recession (Amsterdam: North-Holland, 1979)
Mark E. Rupert and David P. Rapkin, "The Erosion of U.S. Leadership Capabilities"
Paul M. Johnson and William R. Thompson, eds., Rhythms in Politics and Economics (New York: Praeger, 1985)

Dolennau allanol
  Saudi dove in the oil slick Barn Sheikh Ahmed Zaki Yamani, o Saudi Arabia.
  Cynrychiolaeth EIA
  35 mlynedd wedi'r embargo 

Categori:1973
Categori:Hanes economaidd
Categori:Petroliwm
Categori:Problemau economaidd