Benjamin Zephaniah

Bardd Seisnig oedd Benjamin Obadiah Iqbal Zephaniah (15 Ebrill 1958 – 6 Rhagfyr 2023). Roedd yn lenor Rastafarian a bardd dub.

Bu farw yn Rhagfyr 2023 wedi derbyn diagnosis o diwmor ar yr ymennydd wyth wythnos ynghynt.

 Bywyd cynnar 
Ganed a magwyd Zephaniah yn Handsworth ardal o fewn dinas Birmingham,"Benjamin Zephaniah", British Council, retrieved April 13, 2008. man y cyfeiriodd ato fel "Jamaican capital of Europe", yn fab i bostmon o Barbados a nyrs. "Biography" , BenjaminZephaniah.com Dread poet's society", The Guardian, 4 November, 2001 Fel person â dyslecsia, fe fynychodd ysgol arbennig, ond gadawodd yr ysgol yn 13 oed heb fod yn gallu darllen nac ysgrifennu.

 Gwrthod OBE 
Yn Nhachwedd 2003, fe esboniodd Zephaniah yn The Guardian ei fod wedi gwrthod OBE gan y Frenhines gan ei fod yn ei atgoffa o "how my foremothers were raped and my forefathers brutalised".<ref>  "'Me? I thought, OBE me? Up yours, I thought'", The Guardian, Tachwedd 27, 2003.</ref>

 Erthygl am ddysgu Cymraeg i blant yn Lloegr 
Yn sgil ei ymweliad i Eisteddfod Genedlaethol Cymru Maldwyn a'r Gororau 2015 pan gyflwynodd rhaglen am yr ŵyl i BBC Fourhttp://www.bbc.co.uk/programmes/b066vgrq, cyhoeddwyd erthygl gan Zephaniah ar wefan BBC am y syniad o ddysgu Cymraeg i blant mewn ysgolion yn Lloegrhttp://www.bbc.co.uk/cymrufyw/33841602 yn ogystal ag erthyglau am ei sylwadau.http://www.bbc.co.uk/cymrufyw/33840395http://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-33840692

 Cyhoeddiadau 
Cyhoeddodd Zephaniah ei lyfr cyntaf o gerddi, Pen Rhythm, yn 1980. Cafodd cystal dderbyniad fel yr argraffwyd tair cyfrol. Fe dderbyniodd ei albwm Rasta, a oedd yn cynnwys recordiad cyntaf band The Wailers ers marwolaeth Bob Marley yn ogystal â bod yn deyrnged i Nelson Mandela, sylw ar draws y byd a bu ar frig siartiau albymau Iwgoslafia. The Brighton Magazine 

Roedd Zephaniah yn poet in residence yn siambrau Michael Mansfield QC, ac eisteddodd i mewn ar gyfer yr ymchwiliad i Sul y Gwaed ac achosion eraill, ac fe arweiniodd y profiadau hyn at ei gasgliad o gerddi Too Black, Too Strong.

 Llyfrau 
 Barddoniaeth Pen Rhythm (1980)The Dread Affair: Collected Poems (Arena, 1985)City Psalms (Bloodaxe Books, 1992)Inna Liverpool (AK Press, 1992)Talking Turkeys (Puffin, 1995)Propa Propaganda (Bloodaxe Books, 1996)Funky Chickens (Puffin, 1997)School's Out: Poems Not for School (AK Press, 1997)Funky Turkeys (Llafarlyfr) (AB, 1999)Wicked World! (Puffin, 2000)Too Black, Too Strong (Bloodaxe Books, 2001)The Little Book of Vegan Poems (AK Press, 2001)Reggae Head (Llafarlyfr) (57 Productions)Rong Radio Station Nofelau Face (Bloomsbury, 1999) (cyhoeddwyd mewn rhifynau i blant ac i oedolion)Refugee Boy (Bloomsbury, 2001)Gangsta Rap (Bloomsbury, 2004)Teacher's Dead (Bloomsbury, 2007)

 Llyfrau plant We are Britain (Frances Lincoln, 2002)Primary Rhyming Dictionary (Chambers Harrap, 2004)J is for Jamaica (Frances Lincoln, 2006)

 Dramâu Listen to Your Parents (wedi ei gynnwys yn Theatre Centre: Plays for Young People - Celebrating 50 Years of Theatre Centre (2003) Aurora Metro, cyhoeddwyd hefyd gan Longman, 2007)Face: The Play Discograffi 
 Albymau Rasta (1982) Upright (ail gyhoeddwyd (1989) Workers Playtime (UK Indie #22)Lazell, Barry (1997) Indie Hits 1980-1989, Cherry Red Books, ISBN 0-9517206-9-4Us An Dem (1990) IslandBack to Roots (1995) Acid JazzBelly of De Beast (1996) AriwaNaked (2005) One Little IndianNaked & Mixed-Up (2006) One Little Indian (Benjamin Zephaniah Vs. Rodney-P)

 Senglau, EPs Dub Ranting EP (1982) Radical Wallpaper
"Big Boys Don't Make Girls Cry" 12-inch single (1984) Upright
"Crisis" 12-inch single (1992) Workers Playtime
"Empire" (1995) Bomb the Bass with Benjamin Zephaniah & Sinead O'Connor

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 
 Gwefan Swyddogol
 Rasta poet rejects honour from Queen , gan Jane Wardell, Associated Press. Cyhoeddwyd yn y Toronto Star ar 27 Tachwedd 2003.
 Rasta poet publicly rejects his OBE gan Merope Mills, cyhoeddwyd yn The Guardian'' ar 27 Tachwedd 2003.
 Benjamin Zephaniah  — from The Black Presence in Britain

Categori:Genedigaethau 1958
Categori:Marwolaethau 2023
Categori:Beirdd yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Beirdd yr 21ain ganrif o Loegr
Categori:Beirdd Saesneg o Loegr
Categori:Dramodwyr yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Dramodwyr yr 21ain ganrif o Loegr
Categori:Dramodwyr Saesneg o Loegr
Categori:Llenorion plant yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Llenorion plant yr 21ain ganrif o Loegr
Categori:Llenorion plant Saesneg o Loegr
Categori:Nofelwyr yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Nofelwyr yr 21ain ganrif o Loegr
Categori:Nofelwyr Saesneg o Loegr
Categori:Pobl o Orllewin Canolbarth Lloegr
Categori:Prosiect Wicipop