Hogia'r Wyddfa

Grŵp adloniant Cymraeg yw Hogia'r Wyddfa a ffurfiwyd yn 1963. Maen nhw wedi bod yn perfformio mewn cyngherddau a nosweithiau o adloniant ar hyd a lled Cymru a'r tu hwnt am dros hanner can mlynedd. Aelodau'r grŵp oedd Arwel Jones, Myrddin Owen, Elwyn Jones, Richard Morris, Vivian Williams ac yn ddiweddarach Annette Bryn Parri.

Er bod Hogia’r Wyddfa wedi ymddeol droeon, maen nhw wedi ail-ffurfio sawl tro i berfformio. Cyhoeddwyd eu recordiau cynharaf gan Recordiau'r Dryw gan gynnwys caneuon fel 'Safwn yn y Bwlch' gan Glyn Roberts, 'Tylluanod' ac 'Aberdaron'. Ym 1967, cyhoeddodd Hogia’r Wyddfa eu Ep cyntaf ar label Dryw. Roedd Hogia'r Wyddfa ymhlith y cyntaf o artistiaid Sain i dderbyn Disg Aur.

Aelodau
Cyn ymddeol, Prifathro oedd Arwel Jones, tra bod Myrddin Owen yn gweithio yn Adran Cynllunio Cyngor Dwyfor, Vivian Williams yn rhedeg ei siop Golff ym Mangor ac Elwyn Jones yn gweithio yn Amgueddfa Chwarel Dinorwig. Bu farw Richard Huw Morris eu cyfeilydd cyntaf yn 2000, ond fe ymunodd Annette Bryn Parri fel pianyddes, cyfansoddwraig a threfnydd.

 Cefndir 
Cafodd y grŵp eu dylanwadu gan Triawd y Coleg, gan edmygu dewis y triawd lleisiol am ddeunydd gwreiddiol yn hytrach na dynwared cerddoriaeth Saesneg. Aethant ati i addasu geiriau rhai o feirdd amlycaf Cymru megis R. Williams Parry, J. Glyn Davies a Cynan. Derbyniodd y grŵp feirniadaeth ar y cychwyn am ei haddasiadau mentrus fel y gân 'Aberdaron', a gyfansoddwyd gan Arwel Jones ar eiriau Cynan, fel rhan o gynhyrchiad Cwmni Theatr Cymru o Cofio Cynan ym 1970.

Bu iddynt berfformio ar rai o lwyfannau mwyaf Cymru yn y 1960au a 1970au gan gynnwys pafiliynau Corwen a Phontrhydfendigaid, sinemâu y Majestic, Caernarfon a'r Lyric Caerfyrddin, pier Y Rhyl a Neuadd Brangwyn, Abertawe. Cawsant y cyfle hefyd i deithio'r byd gan berfformio yn Neuadd Frenhinol Albert, Llundain, Unol Daleithiau Amreica, Nigeria ac Awstralia. 

Recordiau'r Dryw oedd eu label recordio cyntaf cyn iddynt newid i Recordiau Sain ym 1974.

Ym 1990, nododd gohebydd y Daily Post, Arthur Williams fod Hogia'r Wyddfa "...wedi cyfoethogi'r 'pethe' gorau yn hanes y genedl [Cymru] mewn cyfnod cyffrous, tyngedfennol a dyrys. Gwnaethant hyn gyda chysegriad, angerdd a ffurf hollol unigryw yn myd canu poblogaidd".

 Caneuon 
Dyma drefn y caneuon oddi ar y 9 CD Y Casgliad Cyflawn a ryddhawyd gan Sain yn 2013.
bawd|Y Gwanwyn Du - Hogia'r Wyddfa
CD 1

 Cofio
 Y Gwanwyn Du
 Nos y Ddinas
 Crwydryn
 La la la
 Stafell Gynddylan
 Tre Saith
 Paham, Pa Bryd?
 Pwyth at Bwyth
 Ni'm Symudir Ni
 Siglo yn y Gwynt
 Brawdgarwr
 Bugail Aberdyfi
 Bethlehem oedd yn Cysgu
 Bro Dwyfor

bawd|Teifi - Hogia'r Wyddfa
CD 2 

 Teifi
 Yr Eneth Glaf
 Holi
 Carol
 Dos draw, Moses
 Olwyn
 Clychau'r Gog
 Rhieingerdd
 Y Drwydded Yrru
 Hwn ŵr bach
 Y Tangnefeddwyr

CD 3 
bawd|Aberdaron - Hogia'r Wyddfa (1970)
 Pentra bach Llanbêr
 Ddoi di gyda mi?
 Gwanwyn
 Aberdaron
 Ofer Chwilio
 Gweddi Plentyn
 Bysus bach y Wlad
 Tylluanod
 Llanc ifanc o Lŷn
 Doedd dim ar ôl
 Mr Pwy a Ŵyr
 Hwiangerddi 
 Safwn yn y Bwlch

bawd|Lisa Lân - Hogia'r Wyddfa
CD 4

 Rownd yr Horn
 Y Ferch o Blwy' Penderyn
 Santiana
 Y Fronfraith
 Lisa Lân
 Ma' nghariad i'n Fenws
 Ar Gyfer Heddiw'r Bore
 Hwiangerdd Mair
 Fflat Huw Puw
 Blewyn Glas
 Llongau Caernarfon
 P'le buost ti neithiwr?
 Si Hei Lwli

bawd|Pentre bach Llanbêr - Hogia'r Wyddfa
CD 5

 Ti a dy Ddoniau
 Mil harddach wyt na'r Rhosyn Gwyn
 Pe bawn i...
 Mynd heb ddweud
 Rhywun
 Jimmy Brown
 Ynys yr Hud
 Traeth Bondi
 Cerdd yr Hen Chwarelwr
 Tua Thre
 Trafaeliais y Byd
 Carol Gŵr y Llety

bawd|Titw Tomos Las - Hogia'r Wyddfa
CD 6  

 Titw Tomos Las
 Gwyn
 Y Ferch ar y cei yn Rio
 Pont yr Abar
 Olwen
 Caru Cymru
 Tecel
 Draw mae'r llais yn Galw
 Chwarel Dinorwig
 Eifionydd
 Cofio

bawd|Y Milwr - Hogia'r Wyddfa
CD 7 

 Ceiliog y Gwynt
 Dafydd ap Siencyn
 Gwaun Cwm Brwynog
 Yr Heliwr
 Tymhorau
 Wil Tatws Trw' Crwyn
 Rhaid Deffro yn Awr
 Ffarwel i'r Parlwr Du
 Bwgan y Brain
 Amser Noswyl
 Angharad
 Pan fo'r nos yn hir

bawd|Maradona - Hogia'r Wyddfa
CD 8

 Mae'n hwyr y dydd
 Hen Ŵr ar Bont y Bala
 Nadolig? Pwy a Ŵyr?
 Dyro gyfle i'r galar gilio
 Addfwyn aThyner
 Mari Linôr
 Maradona
 Mae'n dda dy Weled
 Seren fach Ddisglair
 Dychweliad y Wennol
 Mae gen i gariad atat ti
 Cofio Cilmeri

CD 9 
bawd|Rhaid i ni Ddathlu - Hogia'r Wyddfa

 Rhaid i ni Ddathlu
 Ein Tir
 Dijeridŵ
 Carol Gŵr y Llety
 Allwedd y Gell
 Ynys Afallon
 Tua'r Gymru Rydd
 Dewch i'r Ddawns
 Lluniau Ddoe
 Fe Syrth yr Eira
 Y Milwr
 Y Fordaith Fawr
 Grist Bendigedig
 Cymru

 Oriel 

Cyfeiriadau

Categori:Cerddoriaeth Cymru
Categori:Sefydliadau 1963
Categori:Prosiect Wicipop