Les Liaisons dangereuses

Nofel epistolaidd Ffrangeg enwog a ysfrifenwyd yn 1782 gan y llenor Ffrengig Pierre Choderlos de Laclos (1741–1803) yw Les Liaisons dangereuses. Ystyrir y nofel, sy'n adrodd hanes yr ymryson gwyriedig a nwydus rhwng dau libertin uchelwrol yng nghyfnod Yr Oleuedigaeth Ffrengig (le siècle des Lumières), yn un o weithiau mawr llenyddiaeth Ffrangeg.

Fframwaith y nofel yw cyfres o lythyrau rhwng y ddau brif gymeriad, yr Ardalyddes de Merteuil (Madame de Merteuil) a'r Is-iarll de Valmont (Valmont), ac eraill, sy'n disgrifio eu hymdrechion i hudo merch ifanc iawn - Cécile de Volanges - i golli ei morwyndod, a hynny er mwyn ennill bet.

Achosodd y nofel gryn sgandal ar y pryd a chafodd ei chamddeall a'i chomdemnio fel ymosodiad ar foes cymdeithas. Ond amddiffynnodd Laclos y llyfr. Camfernir y nofel gan rai hyd heddiw am fod yn wrth-fenywaidd ond ystyriai Laclos ei fod yn gweithio o blaid benywod mewn cymdeithas ac yn ceisio dyrchafu moes ei oes trwy ddulliau llenyddol arloesol. Yn ei eiriau ei hun,

Peut-être ces mêmes Liaisons dangereuses, tant reporchées aujourd'hui par les femmes, sont une preuve assez forte que je me suis beaucoup occupé d'elles. (Efallai'n wir bod y Liaisons dangereuses hynny eu hunain, a feirniadir gymaint gan y merched, yn brawf digon cryf fy mod wedi ymroi llawer i'w hachos.)Roger Vailland, Laclos par lui-même (Paris, 1953).

 Addasiadau modern 
Ceir sawl ffilm sy'n seiliedig ar y nofel, yn cynnwys:
 Les Liaisons dangereuses (1959), gan Roger Vadim, sy'n serennu Jeanne Moreau (Madame de Merteuil), Gérard Philipe (Valmont) ac Annette Vadim (Madame de Tourvel) 
 Dangerous Liaisons (1988), gan Stephen Frears, sy'n serennu Glenn Close (Madame de Merteuil), John Malkovich (Valmont) a Michelle Pfeiffer (Madame de Tourvel) gyda Uma Thurman (Cécile de Volanges) a Keanu Reeves
 Valmont (1989), gan Miloš Forman, gyda Colin Firth (Valmont), Annette Bening (Madame de Merteuil) a Meg Tilly (Madame de Tourvel)
 Cruel Intentions (1999), gan Roger Kumble, sy'n gosod y stori ym Manhattan, gyda Ryan Phillippe (Sebastian Valmont), Sarah Michelle Gellar (Kathryn Merteuil) a Reese Witherspoon (Annette Hargrove)
 Untold Scandal (2003), gan E J-yong, sy'n gosod y stori yn Corea yn y 1930au, gyda Lee Mi-sook, Jeon Do-yeon a Bae Yong-joon
 Dangerous Liaisons (2012), gan Hur Jin-ho, sy'n gosod y stori yn Sianghai yn y 18g, gyda Zhang Ziyi, Jang Dong-gun a Cecilia Cheung

 Cyfeiriadau 

Categori:Llenyddiaeth erotig
Categori:Nofelau 1782
Categori:Nofelau'r 18fed ganrif o Ffrainc
Categori:Nofelau Ffrangeg y 18fed ganrif
Categori:Nofelau Ffrangeg o Ffrainc
Categori:Nofelau epistolaidd