Bobby Sands

Aelod o'r IRA ac Aelod Seneddol yn San Steffan oedd Robert Gerard "Bobby" Sands (Gwyddeleg: Roibeard Gearóid Ó Seachnasaigh) (9 Mawrth 1954 – 5 Mai 1981). Bu farw o ganlyniad i streic newyn yng ngharchar y 'Maze' (neu Long Kesh) yng Ngogledd Iwerddon, ble roedd yn garcharor yn dilyn cael ei ddedfrydu'n euog o fod a dryll yn ei feddiant.

Roedd Bobby Sands yn arweinydd Streic Newyn 1981; roedd y gweriniaethwyr yn ceisio annog yr Awdurdodau i roi iddynt hawliau arbennig (Statws Categori Arbennig, Special Category Status) ac fel carcharorion gwleidyddol.

O ganlyniad i'w farwolaeth yn y carchar, ymunodd cannoedd â rhengoedd yr IRA a chafwyd cydymdeimlad cryf i'w achos ar ddwy ochor i Fôr Iwerydd.

Crëwyd murlun mawr ar fur swyddfa Sinn Féin yn y Falls Road, Belffast i'w goffa a cheir "Rue Bobby Sands" ym Mharis.Llun o'r arwydd ar Trydar; adalwyd 5 Awst 2016.

Cyfansoddodd y canwr Cymreig Meic Stevens y gân 'Bobby Sands' er cof amdano, sydd ar gael ar yr LP Nos Du, Nos Da (1982).

 Cyfeiriadau 

Categori:Aelodau Seneddol y Deyrnas Unedig
Categori:Cenedlaetholdeb Gwyddelig
Categori:Genedigaethau 1954
Categori:Gwleidyddion Gwyddelig
Categori:Marwolaethau 1981
Categori:Pobl fu farw o newyn
Categori:Pobl o Ogledd Iwerddon