Annála Connacht

Llyfr blwyddnodau am y blynyddoedd 1224 i 1544 yw'r Annála Connacht ("Cronicl/Blwyddnodau Connacht"). Mae'n gasgliad o gofnodion hanes a geir mewn llawysgrif Wyddeleg a ysgrifennwyd yn y 15g a'r 16g gan o leiaf dri ysgrifwr, i gyd yn aelodau o'r Clan Ó Duibhgeannáin, mae'n debyg.

Mae'r rhannau agoriadol, sy'n cychwyn gyda marw'r Brenin Cathal Crobdearg Ua Conchobair o Connacht, yn arbennig o fanwl ac yn rhoi hanes Connacht yn y 13g a hanner cyntaf y ganrif olynol, yn arbennig yn achos hanes y teuluoedd Ó Conchobhair a Burke. Ond mae'r hanes yn llai manwl a mwy mympwyol am yr 16g. Er hynny, mae'n ddogfen bwysig iawn sy'n cofnodi llawer o ddigwyddiadau mewn cyfnod a fyddai fel arall yn gymharol dywyll yn hanes talaith Connacht ac Iwerddon yn gyffredinol.

Ymddengys fod Annála Connacht ac Annála Clonmacnoise yn deillio o ffynhonnell gyffredin neu o leiaf yn perthyn i'w gilydd o ran ei hanes testunol.

Gweler hefyd
 Connacht
 Croniclau Gwyddelig
 Hanes Iwerddon

Llyfryddiaeth
 The Concise Oxford Companion to Irish Literature, gol. Robert Welsh (1996)

Dolenni allanol
 "The Annals of Connaught" Y testun Gwyddeleg gwreiddiol
  cyfieithiad Saesneg ar CELT 

Categori:Connachta
Categori:Llenyddiaeth Wyddeleg
Categori:Hanes Iwerddon
Categori:Llyfrau'r 15fed ganrif