Llywydd Senedd Cymru

Llywydd Senedd Cymru neu y Llywydd () yw'r aelod a etholir gan Aelodau eraill yn Senedd Cymru i gadeirio eu sesiynau llawn (plenari), i gadw drefn yn y siambr, ac i amddiffyn hawliau'r Aelodau. Er bod gan y swydd deitl Saesneg hefyd (Presiding Officer), defnyddir yr enw Llywydd ar lawr y Cynulliad yn y ddwy iaith.

Yn ogystal mae'n arwain y corff yn y Senedd a adweinir fel Comisiwn Senedd Cymru ac felly'n gweithredu fel cynrychiolydd i'r sefydliad ar achlysuron swyddogol. Etholir un Dirprwy Lywydd i'w gynorthwyo. Lleolir swyddfa'r Llywydd yn Nhŷ Hywel ar Fae Caerdydd.

Y Llywydd cyntaf oedd Dafydd Elis-Thomas (a apwyntiwyd am y tro cyntaf yn 1999, ac eto am yr ail a'r trydydd dro yn 2003 a 2007), a fe'i ddilynwyd gan Rosemary Butler (a apwyntiwyd yn 2011) ac Elin Jones (a apwyntiwyd yn 2016).http://www.bbc.co.uk/cymrufyw/36266554http://www.cynulliad.cymru/cy/memhome/Pages/Etholiad.aspx

Dyletswyddau'r Llywydd
bawd|dde|250px|Elin Jones,(Plaid Cymru), Llywydd y Senedd

Prif swyddogaeth y Llywydd yw cadeirio sesiynau llawn y Senedd, cadw trefn ac amddiffyn hawliau Aelodau. Mae'n gyfrifol am sicrhau fod busnes yn cael ei drafod ar sail cydraddoldeb ac yn ddiduedd.

Mae'r Llywydd yn gyfrifol hefyd am Orchmynion Sefydlog a'u dadansoddiad. Gweithreda hefyd fel Cadeirydd Comisiwn y Cynulliad, gyda dyletswydd arbennig i hyrwyddo gweithredu democrataidd, arweinyddiaeth, datblygu grymusterau deddfwriaethol y Cynulliad at y dyfodol, a chysylltiadau allanol y corff.

Mae'n gyfrifol yn wleidyddol, gyda'r Is Lywydd, am bob agwedd ar y Gorchmynion Sefydlog sy'n berthnasol i Swyddfa'r Llywydd.

Mae'r Llywydd yn cadeirio cyfarfodydd Panel Cadeiryddion y Pwyllgorau Dethol, lle mae trefniadau pwyllgor a materion sy'n effeithio ar fusnes pwyllgor yn cael eu trafod. Yn ogystal i hyn oll, mae'r Llywydd yn gweithredu fel llysgenad Senedd Cymru, yn mynychu cynadleddau llywyddion ac achlysuron eraill er mwyn hyrwyddo'r Senedd a chodi ei broffeil.

Y Llywydd

Rhestr o ddeiliaid y swydd

Enw Llun Dechrau yn y swydd Gorffen yn y swydd Plaid wleidyddol Nodiadau Yr Arglwydd Elis-Thomas CC AC 60px 12 Mai, 1999 11 Mai, 2011 Plaid Cymru Apwyntiwyd yn 1999, apwyntiwyd eto yn 2003 a 2007. Rosemary Butler AC 60px 11 Mai 2011 6 Ebrill 2016 Llafur  Elin Jones AS 60px 11 Mai 2016  Plaid Cymru 

Dirprwy Lywydd
Rhestr o ddeiliaid y swydd

Enw Llun Dechrau yn y swydd Gorffen yn y swydd Plaid wleidyddol Nodiadau Jane Davidson AC 60px 12 Mai 1999 17 Hydref 2000 Llafur Cynulliad cyntaf. Ymddiswyddodd pan ddaeth yn Weinidog o'r Llywodraeth.John Marek AC60px Hydref 2000 Mai 2003 Llafur Cynulliad cyntaf 7 Mai 2003 Mai 2007 Forward Wales Ail Gynulliad Rosemary Butler AC 60px 9 Mai 2007 11 Mai 2011 Llafur Trydydd Cynulliad David Melding AC 60px 11 Mai 2011 5 Ebrill 2016 Ceidwadwyr Pedwerydd Cynulliad Ann Jones AS 60px 11 Mai 2016 29 Ebrill 2021 Llafur Pumed Cynulliad David Rees AS 60px 12 Mai 2021  Llafur Chweched Senedd

Gweler hefyd
Senedd Cymru
Gwleidyddiaeth Cymru

Cyfeiriadau

Categori:Gwleidyddiaeth Cymru
Categori:Cynulliad Cenedlaethol Cymru