Les Contes de ma mère l’Oye

bawd|260px|Darlun o Charles Perrault yn yr 17g
240px|bawd|Gustave Doré: "Hugan Goch Fach a'r Blaidd"
Casgliad enwog o chwedlau gwerin traddodiadol a addaswyd gan y llenor Ffrengig Charles Perrault a'i gyhoeddi yn ei ffurf derfynol yn 1697 yw Contes de ma mère l’Oye, ou Histoires ou contes du temps passé avec des moralités, a adnabyddir hefyd fel Les Contes de ma mère l’Oye - sef "Chwedlau fy Mam yr Ŵydd" - ac weithiau fel Contes de Perrault, sef Chwedlau Perrault). Casgliad o chwedlau gwerin ydyw, wedi eu casglu o ddeunydd llafar traddodiadol ond yn cael eu hadrodd o newydd gan yr awdur.

 Y casgliad 
Mae'r chwedlau a geir yn y gyfrol yn cynnwys rhai o'r chwedlau gwerin enwocaf heddiw, diolch, i raddau, i gyfieithiadau ac addasiadau diweddarach. Maent yn cynnwys:

 La Marquise de Salusses ou la Patience de Griselidis (cyhoeddwyd yn gyntaf yn 1691)
 Les Souhaits ridicules (cyhoeddwyd yn gyntaf yn 1693), cerdd
 Peau d’Âne (Croen Mul)
 La Belle au bois dormant (cyhoeddwyd yn gyntaf yn 1696) (Y Dywysoges Hir Ei Chwsg neu "Sleeping Beauty")
Le Petit Chaperon rouge (Hugan Goch Fach)
 La Barbe bleue (Barf Las)
 Le Maître chat ou le Chat botté (Pws Esgid Uchel)
 Les Fées (sef Y Tylwyth Teg)
 Cendrillon ou la petite pantoufle de verre (Sinderela)
 Riquet à la houppe
 Le Petit Poucet (Bawd Bach)

 Y deunydd 
Mae tarddiad rhai o'r chwedlau hyn yn hynafol ac yn perthyn i'r ystorfa ryngwladol o chwedlau gwerin. Yn achos rhai ohonynt ceir fersiynau ar draws Ewrasia - o Orllewin Ewrop i Tsieina a Siapan yn achos Sinderela, er enghraifft. Mae casgliad Perrault yn bwysig am ei fod yn cynrychioli'r cam cyntaf yn y broses a arweiniodd at droi'r hen chwedlau hyn ac eraill o'r un dosbarth yn ddeunydd "chwedlau Tylwyth Teg" i blant, gan eu hystumio a'u gweddnewid yn y broses (teg dweud nad oedd hynny yn fwriad gan Perrault).

CopÏwyd ac addaswyd chwedlau Perrault gan awduron eraill a chafwyd sawl fersiwn ohonynt. Ond ychydig sy'n cymharu â chwedlau Perrault am symlrwydd naturiol ond urddasol eu naratif, eu diffyg moesoli a'u blas "cyntefig". Mae pawb yn gyfarwydd â hanes Hugan Goch Fach (Little Red Riding Hood) diolch i fersiwn y Brodyr Grimm a ffilmiau cartŵn, ond yn chwedl Perrault does dim achubiaeth yn ffurf y coediwr yn lladd y blaidd a'i fwyall: yn y chwedl gan Perrault mae'r nain - a Hugan Goch Fach ei hun hefyd, ym mreichiau'r blaidd ac yng ngwely'r nain druan - yn cael eu bwyta gan y Blaidd Mawr Drwg.

 Testunau cyflawn ar Wikisource 
Charles Perrault
 Les Contes de ma Mère l'Oye, éditions Barbin, 1697
 Contes du temps passé, édition Léon Curmer de 1843
 Les Contes de ma Mère l'Oye, version moderne

 Gweler hefyd 
 Llên gwerin

Categori:Llên gwerin Ffrainc
Categori:Llenyddiaeth plant Ffrainc
Categori:Llyfrau 1697
Categori:Llyfrau'r 17eg ganrif o Ffrainc
Categori:Llyfrau Ffrangeg yr 17eg ganrif
Categori:Llyfrau Ffrangeg o Ffrainc