Tom Cruise

Mae Tom Cruise (ganed Thomas Cruise Mapother IV; 3 Gorffennaf 1962) yn actor a gwneuthurwr ffilmiau Americanaidd. Yn ôl y cylchgrawn Forbes, ef yw'r seren enwocaf a mwyaf dylanwadol yn y byd.

Dechreuodd ei yrfa actio'n 19 mlwydd oed gyda'r ffilm Endless Love yn 1981. Ar ôl rolau cefnogol yn Taps (1981) a The Outsiders (1983), cafodd ei brif rôl gyntaf yn y comedi rhamantaidd Risky Business a ryddhawyd ym mis Awst 1983.

Daeth i amlygrwydd ar ôl serennu fel Pete "Maverick" Mitchell yn y ffilm ddrama acsiwn Top Gun (1986). Ers 1996, fe'i adnabyddir ar gyfer ei rôl fel Ethan Hunt yn y ffilmiau Mission: Impossible, a'r ffilm fwyaf diweddar yn y gyfres yw Mission: Impossible - Fallout a ryddhawyd yn 2018.

Ers 1990, mae Cruise wedi bod yn gysylltiedig â'r corff o gredoau ac ymarferion crefyddol Seientoleg.

Bywyd cynnar
Ganwyd Cruise yn Syracuse, Efrog Newydd yn fab i Mary Lee (yn gynt Pfeiffer), athrawes addysg arbennig, a Thomas Cruise Mapother III (1934-84), peiriannydd trydanol. Mae'n frawd i dair chwaer Mary Lee, Marian a Cass. Mae ganddo linach Gwyddelig,Almaenaidd a Seisnig.

Magwyd Cruise yn dlawd o fewn magwraeth Gatholig. Cam-driniwyd ef a'i deulu gan y tad ac y mae wedi'i ddisgrifio fel "a merchant of chaos." Yn ôl Cruise, roedd ei dad yn fwli ac yn gachadur, a chafodd ei guro ganddo.

Symudodd y teulu i Ottawa, Canada yn 1971 er mwyn i'r tad gymryd swydd yn gweithio fel ymgynghorydd amddiffyn gyda'r Lluoedd Arfog yn y wlad. Ar ôl cyfnod yng Nghanada, gadawodd y fam y tad gan fynd â'r plant gyda hi'n ôl i'r Unol Daleithiau. Yn nes ymlaen, bu farw ei dad o ganser."Tom Cruise and Katie Holmes: Very Different Upbringings". ABC. 10 Gorffennaf 2012.

Am gyfnod byr, mynychodd coleg offeiriadol Ffransisgaidd yn Cincinnati ar ôl derbyn ysgoloriaeth gan yr eglwys gyda'r uchelgais o hyfforddi fel offeiriad.Cf. Tom Cruise: An Unauthorized Biography, pp.24-26. Yn ei flwyddyn olaf chwaraeodd pêl-droed i dîm y coleg cyn cael ei ddiarddel o'r sgwad ar ôl iddo gael ei ddal yn yfed cwrw cyn gêm.Cf. Tom Cruise: An Unauthorized Biography, page 47Tom Cruise Biography - Facts, Birthday, Life Story. Biography.com. Retrieved on 2012-06-13.

Trwy ei fywyd, mynychodd Cruise 15 ysgol dros 14 o flynyddoedd.

Gyrfa

bawd|upright|chwith|Cruise yn y 61ain Gwobrau'r Academi, 1989

Un o'r sêr ffilmiau mwyaf yn Hollywood, dechreuodd yrfa actio Cruise yn 19 mlwydd oed gyda'r ffilm Endless Love yn 1981. Serennodd mewn nifer o ffilmiau llwyddiannus yn yr 1980au, gan gynnwys y ffilmiau drama The Color of Money (1986), Cocktail (1988), Rain Man (1988), a Born on the Fourth of July (1989).

bawd|200px|Cruise yn Sunnyvale, Califfornia, 2006

Yn yr 1990au, serennodd mewn llawer o ffilmiau llwyddiannus eto, gan gynnwys y ffilm rhamantaidd Far and Away (1992), y ffilm ddrama A Few Good Men (1992), y ffilm gyffrous The Firm (1993) y ffilm rhamantaidd arswydus Interview with the Vampire: The Vampire Chronicles (1994), y comedi-ddrama rhamantaidd Jerry Maguire (1996), y ffilm gyffrous erotig Eyes Wide Shut, a'r ffilm ddrama Magnolia (y ddwy yn 1999).

Yn y 2000au, serennodd Cruise mewn nifer o ffilmiau llwyddiannus eraill, gan gynnwys y ffilmiau gyffrous ffuglen wyddonol Vanilla Sky (2001) a Minority Report (2002), y ffilm ryfel The Last Samurai (2003), y ffilm drosedd Collateral (2004), y ffilm drychineb ffuglen wyddonol War of the Worlds (2005), y ffilm ddrama ryfel Lions for Lambs (2007), y ffilm gyffrous hanesyddol Valkyrie (2008), a'r comedi acsiwn Knight and Day (2010). Yn 2012, serennodd yn y ffilm gyffrous Jack Reacher, y ffilm ffuglen wyddonol ôl-apocalyptaidd Oblivion (2013), a'r ffilm ffuglen wyddonol filwrol Edge of Tomorrow (2014). Yn 2016 ailgydiodd yn ei rôl fel Jack Reacher yn y ffilm Jack Reacher: Never Go Back.

Yn 2017, serennodd Cruise mewn adfywiad o'r gyfres ffilmiau The Mummy a seiliwyd ar ffilm arswyd 1932 Boris Karloff. Yn 2018, ailgydiodd yn ei rôl fel Ethan Hunt eto yn Mission: Impossible - Fallout, y chweched ffilm yn y gyfres.

bawd|upright|chwith|Cruise yn premiere Edge of Tomorrow ym Mharis, 2014.

Yn 2012, Cruise oedd yr actor gyda'r tâl uchaf yn Hollywood. Enillodd 16 o'i ffilmiau dros $100 miliwn yn yr Unol Daleithiau, ac enillodd 22 dros $200 miliwn yn fyd-eang.

Gwobrau ac enwebiadau
Mae Cruise wedi ennill Gwobrau Glôb Aur ar gyfer y Perfformiad Gorau gan Actor mewn Ffilm Ddrama yn 1990 ar gyfer Born on the Fourth of July; Perfformiad Gorau gan Actor mewn Ffilm Gomedi/Gerdd yn 1997 ar gyfer Jerry Maguire; a'r Perfformiad Gorau gan Actor mewn Rôl Gefnogol mewn Ffilm yn 2000 ar gyfer Magnolia. Yn 2002, enillodd Cruise Wobr Saturn ar gyfer yr Actor Gorau ar gyfer Vanilla Sky, ac yn 2003 enillodd Wobr AFI ar gyfer Ffilm y Flwyddyn ar gyfer The Last Samurai a Gwobr Empire ar gyfer yr Actor Gorau ar gyfer Minority Report.

Mae Cruise hefyd wedi derbyn tri enwebiad Gwobr yr Academi, ar gyfer Born on the Fourth of July, Jerry Maguire a Magnolia.

Bywyd personol

bawd|upright|chwith|Cruise gyda Katie Holmes, 2009

Cafodd Cruise berthynas gyda'i gyd-seren Risky Business Rebecca De Mornay (1983-1985), yn ogystal â chanlyn y gantores ac actores Cher, hefyd yn 1985.

Mae Cruise wedi bod yn briod ac wedi ysgaru tair gwaith. Priododd yr actoresau Mimi Rogers (yn briod 1987-1990), as excerpted by Radar at RadarOnline.com  Nicole Kidman(yn briod 1990-2001) a Katie Holmes (yn briod 2006 - 2012).Soriano, César G. (5 Mai 2005). "Tom, Katie flying high on romance". USA Today. Yn ogystal â'r priodasau hyn, cafodd berthynas gyda'r actores Penélope Cruz (2001-2004) ar ôl y briodas i Kidman, ond cyn y briodas i Holmes.

Mae gan Cruise dri o blant, dau fabwysiedig ac un biolegol. Mabwysadiodd ferch gyda Kidman o'r enw Isabella yn 1992 a mab o'r enw Connor yn 1995. Gyda Holmes, cafodd un ferch o'r enw Suri, a fe'i ganwyd yn 2006.Smith, Ryan E. (6 Hydref 2005). "Baby frenzy begins: Katie Holmes and Tom Cruise are expecting their first child together" . The Blade

Seientoleg
Yn ystod ei berthynas gyda Mimi Rogers, daeth Cruise yn rhan, ac yn hwyrach, yn ddadleuwr brwd dros yr Eglwys Seientoleg a'i rhaglenni cymdeithasol cysylltiedig. Wedi brwydr gyda dyslecsia o oedran ifanc, mae Cruise wedi dweud bod Seientoleg, yn enwedig cymorth Study Tech L. Ron Hubbard, wedi'i helpu goresgyn y cyflwr.

Yn fwy diweddar, taniwyd sawl dadl oherwydd barn Cruise tuag at Seientoleg, gan gynnwys siarad yn erbyn seiciatreg a chyffuriau gwrthiselder a siaradodd yn benodol yn erbyn yr actores Brooke Shields a'i defnydd o'r cyffur paroxetine. Ymatebodd yr actores, gan ddweud "[Cruise] should stick to saving the world from aliens and let women who are experiencing postpartum depression decide what treatment options are best for them."

bawd|Cruise gyda Mimi Rogers yng Ngwobrau'r Academi, 1989

Cododd Cruise arian i Downtown Medical er mwyn iddynt gynnig therapi dadwenwyno i weithwyr achub 9/11 ar sail gwaith L. Ron Hubbard. Derbyniodd hyn feirniadaeth gan feddygonO'Donnell, Michelle (4 Hydref 2003). "Scientologist's Treatments Lure Firefighters". New York Times. a diffoddwyr tân. Sbardunodd ddadlau ar ôl ei ymddangosiad mewn fideo YouTube sy'n hybu Seientoleg.

Yn ogystal â hyn, y mae wedi ymdrechu hybu'r crefydd ac i sicrhau ei fod yn derbyn cydnabyddiaeth yn Ewrop. Yn 2005, datgelodd Cyngor Dinas Paris bod Cruise wedi lobio swyddogion Nicolas Sarkozy a Jean-Claude Gaudin, sydd wedi mynd yn eu blaenau i'w ddisgrifio fel llefarydd milwriaethus dros Seientoleg, ac wedi gwrthod delio ag ef yn dyfodol."Tom Cruise ne sera pas citoyen d'honneur de Paris" . 12 Gorffennaf 2005.

Crëwyd a chyflwynwyd y Fedal Ryddid Seientoleg ar gyfer Dewrder i Cruise gan arweinydd y mudiad David Miscavige yn 2004. 

Ffilmyddiaeth
Ffilmiau
 Teitl Blwyddyn Rôl Cyfarwyddwr Nodiadau Endless Love 1981 Billy Taps 1981 1983 Losin' It 1983 Woody Risky Business 1983  All the Right Moves 1983  Legend 1985 Jack Top Gun 1986   1986  Cocktail 1988  Rain Man  1988  Born on the Fourth of July 1989  Days of Thunder 1990  Hefyd yn ysgrifennwr (stori)Far and Away 1992   1992   1993  Interview with the Vampire 1994  Mission: Impossible 1996  Hefyd yn gynhyrchyddJerry Maguire 1996  Without Limits 1998—CynhyrchyddEyes Wide Shut 1999 Magnolia  1999  Mission: Impossible II 2000  Hefyd yn gynhyrchyddStanley Kubrick: A Life in Pictures 2001 Adroddwr  2001—Uwch-gynhyrchyddVanilla Sky 2001 Hefyd yn gynhyrchyddSpace Station 3D 2002 AdroddwrMinority Report 2002 Austin Powers in Goldmember  2002 Ei hun fel Austin Powers CameoNarc 2002—Uwch-gynhyrchyddShattered Glass 2003—Uwch-gynhyrchydd 2003 Hefyd yn gynhyrchyddCollateral 2004 Vincent War of the Worlds 2005  Elizabethtown 2005— CynhyrchyddAsk the Dust2006 —CynhyrchyddMission: Impossible III 2006 Hefyd yn gynhyrchyddLions for Lambs  2007  Tropic Thunder 2008  Valkyrie 2008  Knight and Day 2010  Mission: Impossible – Ghost Protocol 2011 Hefyd yn gynhyrchyddRock of Ages 2012  Fe'i gredydwyd ar drac sain y ffilm:"Paradise City" "Wanted Dead or Alive" "I Want To Know What Love Is" "Pour Some Sugar On Me""Here I Go Again""Every Rose Has Its Thorn""Rock You Like A Hurricane""Don't Stop Believin"Jack Reacher 2012 Hefyd yn gynhyrchyddOblivion 2013  Edge of Tomorrow 2014  Mission: Impossible – Rogue Nation 2015  Hefyd yn gynhyrchyddJack Reacher: Never Go Back 2016 Hefyd yn gynhyrchyddThe Mummy 2017 Nick MortonAlex KurtzmanAmerican Made 2017 Mission Impossible - Fallout 2018 Ethan HuntChristopher McQuarrieHefyd yn gynhyrchyddTop Gun: Maverick 2019 Pete "Maverick" MitchellJoseph KosinskiFfilmio; hefyd yn gynhyrchydd

Teledu
 Teitl BlwyddynRôlSianel NodiadauFallen Angels 1993—ShowtimePennod: "The Frightening Frammis" (director)Preacher 2016GohebyddAMCPeilotSeth Rogen and Evan Goldberg on Blowing Up Tom Cruise in AMC’s ‘Preacher’

Cyfeiriadau

Categori:Actorion Americanaidd
Categori:Genedigaethau 1962