Thiamin

Fitamin o deulu fitamin B yw thiamin neu fitamin B1. Fel pob fitamin, mae ei angen ar y corff er mwyn gweithio'n iawn. Ei ffurf arferol yw fel cemegolyn di-liw gyda fformiwla gemegol o C12H17N4OS. Mae'r math hwn o thiamin yn hydoddi mewn dŵr, methanol a glyserol ond nid mewn aseton, ether, clorofform na bensen ('benzene'). Math arall o thiamin yw TTFD, sydd â nodweddion hydoddi hollol wahanol, ac yn perthyn i'r teulu hwnnw o fitaminau sy'n hydoddi mewn olew. Mae ganddo gylch pyramidin a chylch thiasol.

Yn y corff dynol, mae'n holl bwysig ar gyfer metabolism iach (o ran carbohydrad iach) ac ar gyfer y system nerfol. Gall diffyg thiamin arwain at beriberi gyda phroblemau gyda'r galon a'r nerfau yn amlygu eu hunain. Mae ychydig o ddiffyg thiamin yn rhoi symtomau megis colli pwysau, 'malaise' a dryswch.

 Ffynhonnell 
Mae ychydig bach o thiamin i'w ddarganfod mewn llawer iawn o fwydydd. Iau ('Afu') a burum ydy ffynhonnell bwysicaf y fitamin hwn. Dyma lefydd eraill:G. F. Combs, The vitamins: fundamental aspects in nutrition and health (Boston: Elsevier, 3/2008)

 Burum
 Ceirch
 Reis brown
 Blawd cyflawn (rhug neu ŷd)
 Asparagws
 Bresych
 Blodfresych
 Tatws
 Orenau
 Porc
 Ham
 Iau (mochyn neu gig eidion)
 Wyau

 Cyfeiriadau 

Categori:Fitaminau
Categori:Meddyginiaethau Hanfodol Sefydliad Iechyd y Byd