Richard Dawkins

Etholegydd, biolegydd esblygiadol a llenor gwyddoniaeth boblogaidd o Loegr yw Clinton Richard Dawkins, FRS, FRSL (ganwyd 26 Mawrth 1941 yn Nairobi, Cenia). Ef oedd enillydd cyntaf Cadair Charles Simonyi am Ddealltwriaeth Wyddonol y Cyhoedd ym Mhrifysgol Rhydychen, mae hefyd yn gymrawd athrawol o Goleg Newydd, Rhydychen.

Daeth Dawkins yn amlwg gyda chyhoeddiad ei lyfr The Selfish Gene ym 1976, gwaith a boblogeiddiodd y safbwynt genyn-ganolog o esblygiad a chyflwynodd y term meme. Ym 1982, gwnaeth cyfraniad blaenllaw i fioleg esblygiadol gyda'r theori, a gyflwynwyd yn ei lyfr The Extended Phenotype, nad yw effeithiau ffenoteipol yn gyfyngedig i gorff organeb, ond gallent ymestyn yn bell i'r amgylchedd, yn cynnwys cyrff organebau eraill.

Yn ogystal â'i waith biolegol, adnabyddir Dawkins am ei farnau ar anffyddiaeth, esblygiad, creadaeth, damcaniaeth y cynllun deallus, a chrefydd; beirniad amlwg o greadaeth a'r cynllun deallus ydyw. Yn ei lyfr 1986 The Blind Watchmaker, dadleuodd yn erbyn cyfatebiaeth yr oriadurwr, dadl dros fodolaeth creawdwr goruwchnaturiol sy'n seiliedig ar gymhlethdod organebau byw, ac yn lle'r cysyniad hwn disgrifiodd brosesau esblygiadol yn gyfatebol i oriadurwr dall. Ers hynny mae Dawkins wedi ysgrifennu nifer o lyfrau gwyddonol poblogaidd, ac wedi ymddangos yn rheolaidd ar raglenni teledu a radio, gan amlaf yn trafod y pynciau a nodir uchod.

Mae Dawkins yn anffyddiwr, rhydd-feddyliwr, dyneiddiwr seciwlar, sgeptig, rhesymolwr gwyddonol, a chefnogwr i'r mudiad Brights. Fe'i disgrifiwyd weithiau yn y cyfryngau fel "Rottweiler Darwin", yn gyfatebol i'r biolegydd o Sais T. H. Huxley, a adnabyddir fel "Bulldog Darwin" am ei gefnogaeth i ddetholiad naturiol. Yn ei lyfr 2006 The God Delusion, dadleuodd Dawkins ei bod bron yn sicr nad yw creawdwr goruwchnaturiol yn bodoli ac felly mae ffydd grefyddol yn cyfrif fel rhithdyb. Llyfr mwyaf poblogaidd Dawkins yw The God Delusion; mae'r fersiwn Saesneg wedi gwerthu dros 1.5 miliwn o gopïau ac wedi'i gyfieithu i 31 o ieithoedd eraill.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol

  Gwefan swyddogol 
  Sefydliad Richard Dawkins am Ymresymiad a Gwyddoniaeth
  Yr Athro Simonyi cyfredol: Richard Dawkins 

Gweithiau dethol
 Viruses of the Mind (1993) – crefydd fel firws meddyliol
 The Real Romance in the Stars  (1995) – beirniadaeth o sêr-ddewiniaeth
 The Emptiness of Theology  (1998) – beirniadaeth o ddiwinyddiaeth
 Snake Oil and Holy Water (1999) – dadl fod diffyg cydgyfeiriant rhwng gwyddoniaeth a theistiaeth
 What Use is Religion? (2004) – dadl nad oes gan grefydd unrhyw werth goroesiad ar wahân i'w hunan
 Race and Creation  (2004) – hil, ei defnydd a theori ar sut y datblygodd
 The giant tortoise's tale, The turtle's tale, a  The lava lizard's tale (2005) – cyfres o dair erthygl a ysgrifennwyd yn dilyn ymweliad i Ynysoedd Galápagos
 Erthyglau Dawkins ar The Huffington Post

Categori:Academyddion Prifysgol Rhydychen
Categori:Academyddion o Loegr
Categori:Anffyddwyr o Loegr
Categori:Biolegwyr o Loegr
Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg Balliol, Rhydychen
Categori:Dyneiddwyr o Loegr
Categori:Etholegwyr
Categori:Genedigaethau 1941
Categori:Llenorion o Loegr