Daearyddiaeth Mali

Gwlad fawr yng Ngorllewin Affrica yw Mali, sy'n ffinio ag Algeria i'r gogledd, Senegal a Mauritania i'r gorllewin, Gini i'r de-orllewin, Bwrcina Ffaso ac Arfordir Ifori i'r de, a Niger i’r dwyrain.

150px|bawd|chwith|Pysgota ar Llyn Sélingué
Mae Mali yn wlad gyfandirol, heb fynediad i'r môr. Mae rhan helaeth o ogledd a chanolbarth y wlad yn dir anial, sy'n rhan o Anialwch y Sahara; yn y de ceir tir savannah sych (sy'n rhan o'r Sahel) a choedwigoedd trofaol. Mae bywyd gwyllt y de yn atyniad twristaidd heddiw. Mae Afon Niger yn rhedeg ar draws y wlad fel bwa o'r gorllewin i'r dwyrain ac mae'r prif drefi i'w cael ar hyd ei glannau. Rhwng Ségou a Tombouctou mae'r afon yn troi'n ddelta dŵr croyw sylweddol gyda gwelyau alwfial.

Mae dros 90% o'r boblogaeth yn byw yn y canolbarth a'r de. Ar wahân i'r brifddinas Bamako, y prif drefi a dinasoedd yw Sikasso, Ségou, Mopti, Tombouctou (Timbuktu), Gao a Tessalit.

Rhanbarthau
Rhennir Mali yn wyth rhanbarth ac un ardal. Maen hw'n cael eu henwi ar ôl eu tref bwysicaf. Ceir tair rhanbarth yn y gogledd sy'n cynrychioli dau draean o arwynebedd tir y wlad ond dim ond 10% o'r boblogaeth sy'n byw yno:

 Gao,
 Kidal
 Tombouctou

Yn y de mae'r wlad yn cael ei rhannu'n bump rhanbarth, sef

 Kayes
 Koulikoro
 Mopti
 Ségou
 Sikasso

Yn ogystal ceir un ardal o gwmpas y brifddinas:
 Bamako

Gweler hefyd
 Daearyddiaeth Affrica
 Gorllewin Affrica


Categori:Mali