Calciferol

bawd|Ergocalciferol (D2)
Gair arall, mwy adnabyddus am calciferol ydy fitamin D. Grŵp o prohormonau yw calciferol all hydoddi mewn olew. Mae dau brif fath: 
 fitamin D2 ( [neu ergocalciferol)
 fitamin D3 (neu colecalciferol)

Mae fitamin D3 yn cael ei greu yn y croen sydd yn llygad yr haul - pelydrau uwchfioled, yn benodol. Yr un ydy'r enw 'calciferol' â'r gair Cymraeg calch; yn wir, pwrpas calciferol ydy rheoli faint o galch a ffosfforws sydd yn y gwaed drwy reoli faint ohonynt sy'n cael eu hamsugno o'r coluddion. Mae'n hanfodol hefyd i greu esgyrn iach.

Nowedd arall o galciferol ydy ei bwysigrwydd parthed â'r system imiwnedd, drwy hyrwyddo gweithgaredd phagocytosis drwy gadw tiwmors draw. Mae diffyg fitamin D yn gallu rhoi'r llech ('rickets' yn Saesneg) i blant, sef esgyrn rhy feddal.

Mae ymchwil diweddar yn dangos fod cysylltiad rhwng rhy ychydig (neu ormod) o galciferol a chancer. Gall gynorthwyo i ymladd yn erbyn cancr, ond yn eironig ddigon gall gormod o haul greu canser.

Ffynhonnell fitamin D
Mae llawer iawn o fwydydd brecwast megis cresion ŷd wedi eu trochi mewn ychwanegiadau megis Fitamin D. Dyma'r ffynonellau naturiol ohono:

Olew pennog, 1 llwy bwdin ohono (15 mL) yn rhoi 1,360 IU 
Pysgod llawn olew, ffresh megis penfras, pennog ayb yw'r gorau:
Pennog, 85g ohono (3 oz) yn rhoi 1383 IU 
Catfish, 85g (3 oz) yn rhoi 425 IU 
Eog (samon), wedi'i goginio, 3.5 oz yn rhoi 360 IU 
Macrell, wedi'i goginio, 3.5 oz, 345 IU 
Sardins, mewn olew, 1.75 oz, 250 IU 
Tiwna, mewn olew, 3 oz, 200 IU 
Sliwan (llysywen), wedi'i goginio, 3.5 oz, 200 IU 
Un ŵy iâr, 20 IU

Gweler hefyd
Calcitriol

Categori:Fitaminau