Kamehameha I

Sefydlwr Teyrnas Hawaii oedd Kamehameha I, a elwir hefyd yn Kamehameha Fawr (tua 1736 – 8 Mai neu 14 Mai 1819).  Goresgynodd Ynysoedd Hawaii ar ddiwedd y 18g a sefydlodd Deyrnas Hawaiʻi yn ffurfiol yn 1810.  Trwy ddilyn polisi o ymgynghreirio â grymoedd gwladychol mawr y Cefnfor Tawel, llwyddodd Kamehameha i gadw annibyniaeth Hawaiʻi yn ystod ei deyrnasiad.  Cofir Kamehameha am y Mamalahoe Kanawai, "Deddf y Padl Deilliog", sy'n amddiffyn hawliau sifiliaid adeg rhyfel.  Enw llawn Kamehameha yn yr Hawaieg yw Kalani Paiʻea Wohi o Kaleikini Kealiʻikui Kamehameha o ʻIolani i Kaiwikapu kaui Ka Liholiho Kūnuiākea. Cafodd ei olynu gan y brenin Kamehameha II, a deyrnasodd o 1819 hyd 1824.

Categori:Brenhinoedd Hawaii
Categori:Genedigaethau 1758
Categori:Marwolaethau 1819
Categori:Hanes Hawaii