Cynan ap Maredudd

Roedd Cynan ap Maredudd (bu farw 1295), yn uchelwr o Gymru o Bowys ac yn arweinwr Gwrthryfel Cymreig 1294-95 yn y Canolbarth o 1294 hyd 1295.  Gyda Maelgwn ap Rhys y De a Madog ap Llywelyn yn y Gogledd, roedd yn un o arweinwyr y gwrthryfel cenedlaethol yn erbyn rheolaeth y Saeson yng Nghymru.

Hanes
Cofnodir yn y cronicl canoloesol Brut y Tywysogion fod Cynan wedi cydarwain y gwrthryfel yn y De gyda Maelgwn ap Rhys, ond er ei fod yn bosibl ei fod wedi cynorthwyo Maelgwn yn y de, mae'r cyrchoedd a gysylltir a'i enw i gyd wedi eu lleoli yn y Canolbarth.  Gwyddys iddo ymosod ar gastell Buallt, ac yn nes ymlaen ceisiodd gipio castell Cefnllys.

Pan ddiffygiodd y gwrthryfel cenedlaethol yn 1295, cafodd Cynan ei ddal a'i ddienyddio wedyn gan y Saeson yn Amwythig.

 Gweler hefyd 
 Gwrthryfel Cymreig 1294-95
 Madog ap Llywelyn

Cyfeiriadau
 John Davies, Hanes Cymru (Penguin, 1992)
 Brut y Tywysogyon (Peniarth Ms. 20), gol. Thomas Jones (Gwasg Prifysgol Cymru, 1941).

Categori:Genedigaethau'r 13eg ganrif
Categori:Gwrthryfelwyr o Gymru
Categori:Marwolaethau 1295
Categori:Pobl o Bowys
Categori:Pobl y 13eg ganrif o Gymru
Categori:Teyrnas Powys