Gruffudd Fychan II

Roedd Gruffydd Fychan II (c.1330–1369) yn arglwydd Glyndyfrdwy a Cynllaith Owain ac yn ddisgynnydd i dywysogion Powys Fadog.  Mae'n fwyaf adnabyddus fel tad Owain Glyn Dŵr, Tywysog Cymru.
de|170px|chwith|Arfbais Powys Fadog

Hanes
Mae rhywfaint o ansicrwydd ynghylch tad Gruffudd Fychan. Fel rheol, mae "Fychan" yn yr enw yn golygu mai Gruffudd oedd enw'r tad hefyd, ond mae rhai o'r achau yn awgrymu ei fod yn fab i Madog Crypl, a fu farw ym 1304. Fe allai Gruffudd Fychan II fod yn wyr i Madog Crypl, ac yn fab i Gruffudd ap Madog Crypl, a oedd yn chwech oed pan fu farw ei dad (a oedd eisoes yn briod).

Priododd  Elen ferch Thomas ap Llywelyn, arglwydd yr hanner cwmwd Is Coed Uwch Hirwen a rhan o gwmwd Gwynionydd yng Ngheredigion.

Bu farw Gruffudd Fychan tua'r flwyddyn 1369.  Fe'i claddwyd yn eglwys hynafol Llanasa (Sir y Fflint heddiw).  Mae ei feddfaen cerfiedig yn goroesi: ceir arno y geiriau Lladin HIC LACET GRVFVD VACHAN ("Yma y gorwedd Gruffudd Fychan").  Yn ôl cofnodion yr eglwys, roedd y garreg hon yn gorwedd yng nghanol y côr deheuol ar un adeg.  Mae lleoliad ei weddillion yn anhysbys heddiw.

Plant
 Madog, bu farw'n ieuanc
 Owain Glyn Dŵr
 Lowri, priododd Robert Puleston
 Isabel, priododd Adda ap Iorwerth Ddu
 Gruffudd
 Tudur, arglwydd Gwyddelwern

Cyfeiriadau

Gweler hefyd
 Powys Fadog

Categori:Marwolaethau 1369
Categori:Teyrnoedd Powys