Priordy Brynbuga

Priordy Benedictaidd i leianod yn nhref Brynbuga, Sir Fynwy, oedd Priordy Brynbuga. Brynbuga oedd yr unig leiandy yng Nghymru heb fod yn perthyn i'r Sistersiaid.

Nid oes sicrwydd pa bryd y cafodd ei sefydlu. Yn ôl traddodiad, fe'i sefydlwyd gan Richard de Clare, felly cyn 1135.

Erbyn diddymiad y mynachlogydd, roedd incwm blynyddol y priordy yn £55, ac roedd chwe lleian yno. Diddymwyd y priordy yn 1536.

Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, yn y cyfnod cyn ymosodiad Dydd D ar 6 Mehefin 1944, defnyddiwyd yr adeiladau fel barics Byddin yr Unol Daleithiau, gan gartrefu llawer o filwyr Americanaidd a oedd wedi'u lleoli yng Nghymru ar y pryd."9 adeilad rhestredig yng Nghymru a helpodd ymdrechion Prydain yn ystod y rhyfel", Cadw; adalwyd 21 Gorffennaf 2025

Llyfryddiaeth
 Rod Cooper, Abbeys and Priories of Wales (Christopher Davies, 1992)

Cyfeiriadau

Categori:Adeiladau rhestredig Gradd I Sir Fynwy
Categori:Brynbuga
Categori:Hanes Sir Fynwy
Brynbuga