Ozzy Osbourne

Canwr, cyfansoddwr caneuon a phersonoliaeth teledu oedd John Michael "Ozzy" Osbourne (3 Rhagfyr 1948 – 22 Gorffennaf 2025). Daeth yn enwog yn y 1970au fel prif leisydd y band Black Sabbath. Roedd hefyd yn artist unigol a ennillodd nifer o wobrau. Serennodd ef a'i deulu yn y rhaglen deledu realiti am eu bywyd, The Osbournes.

 Bywyd cynnar 
Ganed Osbourne yn Aston, rhan o ddinas Birmingham, Lloegr, a dyna lle dreuliodd rhan fwyaf o'i ddyddiau cynnar. Dywed i Osbourne ddioddef o anhawsterau dysgu (honir iddo fod yn dyslexic,) gan wneud ei fywyd ysgol yn anodd.

Y ddiweddarach, ffurfiodd Ozzy Osbourne fand ynghyd â chyn cyd-ddisgybl yn yr ysgol, Tony Iommi. Yn ystod y cyfnod hwn, roedd roc seicadelig yn boblogaidd iawn. I wahaniaethu eu hunain o'r dorf arferol, penderfynodd Iommi a'i bartneriaid wneud cerddoriaeth a oedd wedi ei ddylanadu'n drwm gan y blŵs gyda geiriau tywyll. Amrywiodd enw'r band gan gynnwys Polka Tulk and Earth. Yn ystod ymarferion un diwrnod, sylwodd y band ar bobl yn ciwio tu allan i sinema lle roedd ffilm arswyd yn cael ei ddangos, sylwodd y chwarawr gitâr fâs, Geezer Butler, faint mor rhyfedd oeddi fod pobl yn hoffi cael eu dychryn. 'Black Sabbath', a gyfarwyddwyd gan Mario Bava oedd y ffilm. Wedi darllen llyfr yr ocwlt a fenthycodd gan Osbourne, cafodd Butler freuddwyd am ffigwr tywyll ar ben ei wely. Ysgrifennodd geiriau'r gân "Black Sabbath" yn dilyn hyn, un o'u caneuon cyntaf yn y steil newydd tywyll. Hon oedd prototype i steil diweddarach eu gyrfa.

 Gyrfa 

 Black Sabbath 

Er iddynt ond dderbyn buddsoddiad modest gan y label recordio Warner Bros. Records, fe gafodd Black Sabbath lwyddiant sydyn a pharhaol. Adeiladwyd y llwyddiant o gwmpas riffs gitâr Tony Iommi, geiriau Geezer Butler, wedi ei goroni gan lais iasol Osbourne. Fe werthodd eu recordiau cynnar, megis eu albwm cyntaf hunan enwyd a Paranoid, mewn niferoedd enfawr a chael eu chwarae ar yr awyr.

 Gyrfa unigol 
Fe gollodd Osbourne ei le fel aelod o Black Sabbath yn 1979, yn bennaf oherwydd ei fod yn annibynadwy oherwydd ei ganmddefnydd o gyffuriau. Roedd holl aelodau'r band yn defnyddio cyffuriau, ond fe ddefnyddiodd Osbourne lawer mwy. Cymerodd cyn-ganwr Rainbow, Ronnie James Dio, ei le.

 Bywyd personol 
Roedd ganddo ddau o blant, Jessica and Louis, o'i briodas cyntaf i Thelma Riley. Roedd yn briod â Sharon, ac roedd ganddynt tri o blant - Aimee, Kelly and Jack.

Bu'n dioddef o afiechyd Parkinsons a phroblemau iechyd arall yn ei flynyddoedd olaf, ers cael ei anafu mewn cwymp yn 2019.

Chwaraeodd ei gig olaf gyda Black Sabbath yn stadiwm Villa Park ar 6 Gorffennaf 2025.

Bu farw wythnosau yn ddiweddarach ar 22 Gorffennaf 2025. Cafwyd datganiad gan ei deulu yn dweud "Gyda thristwch na all geiriau gyfleu, rydym yn gorfod cyhoeddi bod ein hannwyl Ozzy Osbourne wedi marw y bore ma ... Roedd gyda'i deulu ac wedi ei amgylchynu gan gariad".

 Gitârwyr 

 Gyda Black Sabbath 
 Tony Iommi (1968-1978 1980-1999, 2001-)

 Unigol 
 Randy Rhoads (1979-1982)
 Bernie Torme (1982)
 Brad Gillis (1982)
 Jake E. Lee (1982-1987)
 Zakk Wylde (1987-1992, 1998, 2002-2004, 2006-present)
 Steve Vai (1994-1995)
 Alex Skolnick (1995)
 Joe Holmes (1995-2001)
 Jerry Cantrell (2004-2006)

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 

 Gwefan swyddogol Ozzy Osbourne
 Ozzfest
 Gwefan Epic Records Ozzy 
 Daisley-Kerslake Lawsuit Dismissed In U.S. Federal Court 
 MTV.TV's guide to Ozzy's appearances on MTV's The Osbournes
 Ozzy talks  about his new album "Black Rain"
 "The Wit & Wisdom of Ozzy Osbourne"  1972 interview with a drug-addled Osbourne (reprinted by Crawdaddy!).

Categori:Genedigaethau 1948
Categori:Marwolaethau 2025
Categori:Cantorion Saesneg o Loegr
Categori:Cantorion roc o Loegr
Categori:Enillwyr Gwobr Grammy
Categori:Llysieuwyr
Categori:Pobl a aned yn Swydd Warwick
Categori:Pobl o Birmingham