René Goscinny

Awdur, golygydd a digrifwr o Ffrainc oedd René Goscinny (14 Awst 1926 – 5 Tachwedd 1977), a oedd yn fwyaf enwog am ei waith yn llyfrau comig Astérix, a greodd ynghyd â'r darlunydd Albert Uderzo, ac am ei waith yn rhifynnau cynnar cyfres comig Lucky Luke gyda Morris.

 Bywyd cynnar 
Ganwyd Goscinny ym Mharis yn 1926, i deulu Pwylaidd-Wcrainaidd o dras Iddewig; Stanisław "Simkha" Gościnny oedd ei dad (mae'r cyfenw yn golygu croesawus yn Bwyleg), peiriannwr cemegol o Warsaw, Gwlad Pŵyl, ac Anna Bereśniak-Gościnna o Chodorków, pentref bychain yn ail weriniaeth Gwlad Pŵyl (Wcrain erbyn hyn), oedd ei fam. Ganwyd ei frawd hŷn, Claude, chwe mlynedd ynghynt; ar 10 Rhagfyr 1920. Roedd Stanisław ac Anna wedi cwfwr ym Mharis ac wedi priodi ym 1919. Symudodd y teulu Gościnny i Buenos Aires, Yr Ariannyn, dyflwydd wedi geni René, oherwydd fod Stanisław wedi cael swydd newydd fel peiriannwr cemegol yno. Fe wariodd blentyndod hapus yn Buenos Aires, ac fe astudiodd Ffrangeg yn yr ysgol yno. Roedd yn duedd i wneud i bawb chwerthin yn y dosbarth, mae'n debygol yr oedd hyn er mwyn cuddio ei swildod naturiol. Fe ddechreuodd ddarlunio'n gynnar, cafodd ei ysbrydoli wrth ddarllen y straeon wedi eu darlunio a oedd yn eu mwynhau.

Ym mis Rhagfyr 1943, ar ôl graddio o'r ysgol yn 17 oed, bu farw ei dad o hemorrhage ymenyddol, gan ei orfodi i ganfod swydd. Fe ddechreuodd ei swydd gyntaf blwyddyn yn ddiweddarach fel cynorthwydd cyfrifydd mewn ffatri adfer teiars, a phan wnaethpwyd ef yn ddi-waith y flwyddyn canlynol fe ddaeth yn is-ddarlunydd mewn asiantaeth hysbysebu.

Fe adawodd Goscinny yr Ariannin ynghyd â'i fam, gan symud i Efrog Newydd yn 1945, i ymuno â'i ewythr, Boris, yno. Fe deithiodd i Ffrainc er mwyn osgoi gorfod gwasanaethu ym myddin yr Unol Daleithiau. Fe ymunodd â'r fyddin Ffrengig yn 1946. Gwasanaethodd yn Aubagne, ym mataliwn 141 y gwŷr traed Alpaidd. Fe ddyrchafwyd ef yn uwch-corporal, ac apwyntiwyd ef yn ddarlunydd y gatrawd a darluniodd lluniau a phosteri ar gyfer y fyddin.

Bu farw Goscinny ym Mharis o drawiad i'r galon ar 5 Tachwedd 1977, yn 51 oed.

Ers 1996, cyflwynir Gwobr René Goscinny yn flynyddol yn ystod y Angoulême International Comics Festival yn Ffrainc er mwyn ysgogi cartwnyddion ifanc.

 Teulu 
Priododd Goscinny a Gilberte Pollaro-Millo yn 1967. Ganwyd eu merch Anne Goscinny yn 1968, mae hi eisoes yn awdures.

 Llyfryddiaeth 
CyfresBlynyddoeddCylchgrawnAlbymau GolygyddDarlunydd Lucky Luke1955 - 1977Spirou a Pilote38Dupuis and Dargaud MorrisModeste et Pompon 1955 - 1958 Tintin2Lombard André Franquin Prudence Petitpas1957 - 1959TintinLombard Maurice MaréchalSignor Spaghetti1957 - 1965Tintin15Lombard Dino AttanasioOumpah-pah1958 - 1962Tintin3Lombard Albert UderzoStrapontin1958 - 1964Tintin4 Lombard BerckAstérix 1959 - 1977Pilote24Dargaud Albert UderzoLe Petit Nicolas1959 - 1965Pilote5Denoël SempéIznogoud1962 - 1977Record and Pilote14 Dargaud Jean TabaryLes Dingodossiers1965 - 1967Pilote3 Dargaud Gotlib

 Gwobrau 
 1974: Gwobrau Adamson ar gyfer yr arlunydd stribed comig rhyngwladol gorau, Sweden
 2005: Sefydlwyd yn y Wal Enwogion Will Eisner fel dewis y beirniaid, Yr Unol Daleithiau

Yn ôl y wybodaeth sydd ar gael yn Index Translationum UNESCO, Goscinny yw'r 22il awdur i gael ei gyfieithu fwyaf, hyd Ebrill 2008, gyda 1,800 o gyfieithiadau o'i waith. (Ond nid yw hyn yn cynnwys unrhyw o'i waith a grewyd dan ffugenwau.)

Ffynonellau
  Goscinny publications in Pilote, Spirou, French Tintin a Tintin Belgaidd BDoubliées
  Albymau Goscinny Bedetheque

 Dolenni allanol 
  Gwefan swyddogol Goscinny
 Gwefan swyddogol Astérix
 Dupuis.com 
 Bywgraffiad Goscinny ar Asterix International! 
 Bywgraffiad Goscinny ar Lambiek Comiclopedia

Categori:Genedigaethau 1926
Categori:Marwolaethau 1977
Categori:Asterix
Categori:Cartwnyddion o'r Ariannin
Categori:Cartwnyddion o Ffrainc
Categori:Digrifwyr o Ffrainc
Categori:Pobl yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Golygyddion o Ffrainc
Categori:Iddewon
Categori:Pobl o Baris