Elbasan

Dinas yng nghanolbarth Albania yw Elbasan (Albaneg: Elbasan neu Elbasani). Mae'n gorwedd ar lannau Afon Shkumbin yn Ardal Elbasan a Swydd Elbasan (41°06′Gog, 20°04′Dwy). Elbasan yw'r ddinas drydedd fwyaf yn Albania, gyda phoblogaeth o tua 100,000 (amcangyfrifiad 2003) ac arwynebedd o 1,290 km².

Roedd yn gorwedd ar y Via Egnatia yng nghyfnod yr Ymerodraeth Rufeinig.

Mae sawl enw ar ydref; Neokastron (Νεόκαστρον "Castell Newydd") yn Groeg, Novigrad ("Dinas Newydd") yn Slafeg a Terra Nuova ("Tir Newydd") yn Eidaleg. Daw'r enw cyfoes o'r Twrceg, il-basan ("y gaer").

Adeiladau a chofadeiladau
Castell Elbasan
Eglwys Mameli
Eglwys Santes Fair
Eglwys Sant Niclas (Shen Kolli)
Shkolla Normale e Elbasanit (ysgol)
Tŷ Kostandin Kristoforidhi (amgueddfa)

Economi
Dechreuodd datblygiad diwydiannol yn ystod y teyrnasiad y Brenin Zog gyda chynhyrchu tybaco a diodydd alcoholig, a daeth i ben yn ystod y gyfundrefn gomiwnyddol. Enillodd y ddinas amlygrwydd ar ôl adeiladu melin ddur yno yn 1974 yn ogystal â diwydiannau eraill.

Roedd y ddinas yn ganolbwynt ar gyfer diwydiant trwm yn ystod y gyfundrefn gomiwnyddol, gan ganolbwyntio ar ffatrïoedd prosesu metelegol a metel yn bennaf. Achosodd pob un o'r diwydiannau hyn lygredd mawr ac ystyrir mai Elbasan yw un o ddinasoedd mwyaf llygredig Albania heddiw.

Stadiwm Elbasan Arena
Yn dilyn yr angen i uwchraddio stadiwm yn y wlad ar gyfer safonau UEFA bu'n rhaid i Ffederasiwn Pêl-droed Albania gynnal gemau rhyngwladol mewn stadiymau eraill yn y wlad. Dewisiwyd adnewyddu Stadiwm Ruzhdi Bizhuta yn Elbasan. Dyma stadiwm y tîm cartref KF Elbasani. Yn 2014 agorwyd stadiwn newydd yr Elbasan Arena ar gyfer gemau rhyngwladol.

Gefeilldrefi

  Novi Ligure, (Yr Eidal)
  Turku (Y Ffindir)  Treviso (Yr Eidal)
  Mitrovica, (Cosofo)  Newcastle upon Tyne, (Lloegr)
  Iquitos, (Periw)

Enwogion
Sedefkar Mehmed Agha (c.1540-1617), pensaer
Dhimitër Shuteriqi (1915-2003), awdur

 Dolen allanol 
  Gwefan swyddogol

Categori:Dinasoedd Albania