Dona

Sant o Gymru oedd Dona (g. 580). Ceir Dwna fel amrywiad ar ei enw a'i enw llawn oedd Dona ap Selyf.T. D. Breverton, The Book of Welsh Saints (2000). Mae ei ddydd gŵyl ar 1 Tachwedd.

Hanes
Roedd Dona yn un o feibion Selyf ap Cynan Garwyn ('Selyf Sarffgadau'), mab Cynan Garwyn, o deulu brenhinol Powys. Ar ôl cyfnod fel mynach ym Mangor yn Arfon, aeth i fyw fel meudwy yng nghongl de-ddwyreiniol Môn.

Eglwys a thraddodiadau
Cysegrir Eglwys Llanddona ar Ynys Môn iddo. Dywedir fod yr eglwys wreiddiol yma yn dyddio o tua 610. Ail-adeiladwyd yr eglwys bresennol yn 1873. Yn yr eglwys mae cloch yn dyddio o 1647 a chwpan cymun arian yn dyddio o 1769, ond gyda chaead o 1574.

Hefyd yn ardal Llanddona ceir carreg naturiol yn ardal Mynydd Crafgoed a elwir yn Gadair Dona. Ceir Craig Dona ger Tref-y-clawdd, Maesyfed, a dywedir yr arferai pobl fynd i yfed o'r ffynnon iachusol yno.

Llefydd cysylltiedig

 # Eglwys neu Gymuned Delwedd Cyfesurynnau Lleoliad Wicidata 1 Eglwys Sant Dona center|128px  Llanddona Q7592976 2 Llanddona center|128px  Ynys Môn Q3402690

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau'r 6ed ganrif
Categori:Marwolaethau'r 7fed ganrif
Categori:Pobl o Frycheiniog
Categori:Pobl y 6ed ganrif o Gymru
Categori:Pobl y 7fed ganrif o Gymru
Categori:Seintiau o Gymru
Categori:Teyrnas Brycheiniog