D. Matthew Williams (Ieuan Griffiths)

Gwyddonydd, dramodydd a llenor o Gymru oedd David Matthew Williams, neu D. Matthew Williams a ddefnyddiodd y llysenw Ieuan Griffiths (1900–1970). 

Cafodd ei eni yng Nghellan yng Ngheredigion ym 1900. Ym 1911 ac yntau yn Ysgol Uwchradd Tregaron cafodd y marciau uchaf o bawb yng Nghymru mewn cemeg. Graddiodd o Brifysgol Aberystwyth ym 1911, mewn cemeg.

Ysgrifennodd nifer o lyfrau gan gynnwys: Lluest y Bwci a Ciwrat yn y Pair, Dirgel Ffyrdd, Awel Dro ac eraill. Ysgrifennodd hefyd ddramâu gan gynnwys un ddrama ar ddeg dan yr enw 'Ieuan Griffiths', gyda Tarfu'r Colomennod a Dau Dylwyth yn eu mysg.

Llyfryddiaeth

 Dramâu 
Fel D. Matthew Williams
 Lluest-y-Bwci (Llandysul, 1931).
 Y Ciwrad yn y Pair (Llandysul, 1932).
 Gwraig y Ffermwr (Caerdydd, 1933) gan Eden Phillpotts, troswyd i’r Gymraeg gan D. Matthew Williams, 
 Neithior (Llandysul, 1947).
 Ddoe a Heddiw (Llandysul, 1954).
 Gwragedd Arberth (Llandysul, 1954).
 Peredur (Llandysul, 1954).
 Stephen Hughes (Abertawe, 1962).
Fel ‘Ieuan Griffiths’
 Dirgel Ffyrdd (Llandysul, 1933).
 Awel Dro (Llandysul, 1934).
 Yr Oruchwyliaeth Newydd (Dinbych, 1937).
 Dau Dylwyth (Llandysul, 1938).
 Deryn Dierth (Llandysul, 1943).
 Taflu’r C’lomennod (Llandysul, 1947).
 Ted (Llandysul, 1952).
 Y Fflam Leilac (Llandysul, 1952).

Amdano
 Eurosrwydd, ‘Led-Led Cymru’, Y Faner (21 Mai 1935), t. 4. 
 Adolygydd y Faner, ‘Drama y bydd mynd arni, Camp “Yr Oruchwyliaeth Newydd” – Ieuan Grifiths yn un o’n Dramawyr Gorau’, Y Faner (21 Medi 1937), t. 6. “Pethau cwbl addas i’r cwmnioedd’’
 Ioan Williams, ‘3 – 1923–1930’, yn Y Mudiad Drama yng Nghymru 1880–1940, (Caerdydd, 2006), tt. 110–193 [yn enwedig tt. 189–193].

Categori:Dramodwyr Cymraeg
Categori:Genedigaethau 1900
Categori:Gwyddonwyr o Gymru
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1970
Categori:Pobl o Geredigion