Ymadawiad Arthur (cerdd)

bawd|T. Gwynn Jones yn eistedd yng Nghadair Eisteddfod Bangor 1902, gyda'r Archdderwydd, Hwfa Môn, a'r Orsedd

Awdl Gymraeg gan y bardd T. Gwynn Jones yw Ymadawiad Arthur.   Testun y gerdd yw'r chwedl am glwyfo'r Brenin Arthur ym mrwydr Camlan a'i "ymadawiad" dirgel i Ynys Afallon.

Enillodd yr awdl y Gadair yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bangor 1902. Ystyrir Ymadawiad Arthur yn gerdd nodedig yn hanes llenyddiaeth Gymraeg yr 20g. Roedd yn cael ei nodi fel cerdd oedd yn defnyddio'r gynghanedd i "ganu" yn hytrach nag i ddangos medrusrwydd yn y gynghanedd. Roedd yn cael ei hystyried fel cychwyn oes aur newydd ym marddoniaeth Cymraeg.
Ond nid oedd pawb yn cytuno. Meddai Gwili:

Cafodd y gerdd ei gyhoeddi a'i ail gyhoeddi sawl gwaith. Yn wreiddiol yng Nghyfansoddiadau Eisteddfod Genedlaethol 1902, wedyn yn Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill, 1910Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill ar Wicidestun yn rhan o lyfr cywrain cyfyngedig ei gyhoeddiad gan Wasg Gregynog ym 1926 ac yn ei ffurf derfynol yn Caniadau T. Gwynn Jones (1934). Ceir trafodaeth am y gwahanol fersiynau o'r gerdd mewn erthygl gan Syr Thomas Parry yn Y Llenor, cyf. 28 (1949).

Y dyfyniad amlycaf o'r gerdd yw:
Draw dros y don mae bro dirion nad ery
Cwyn yn ei thir, ac yno ni thery
Na haint na henaint fyth mo'r rhai hynny
A ddêl i'w phur, rydd awel, a phery
Pob calon yn hon yn heiny a llon,
Ynys Afallon ei hun sy felly.

Llyfryddiaeth
Ymadawiad Arthur a cherddi eraill (Caernarfon: Cwmni y Cyhoeddwyr Cymreig, 1910)

Cyfeiriadau

Categori:Awdlau
Categori:Cerddi Cymraeg
Categori:Cylch Arthur
Categori:T. Gwynn Jones