Ysgol Uwchradd Caerdydd

Ysgol gyfun cyfrwng Saesneg yn ardal Cyncoed/Lakeside, Caerdydd yw Ysgol Uwchradd Caerdydd (Saesneg: Cardiff High School). Y prifathro presennol ydy Mr Mike M Griffiths.

 Hanes 
Er ir ysgol, ar ei ffurf presennol, ond gael ei sefydlu ym 1970, mae ei hanes yn ymestyn yn bellach na hynny, gyda hanes y tair ysgol a unwyd i'w chreu.

Ysgolion Uwchradd Dinas Caerdydd
Agorwyd Ysgol Uwchradd Dinas Caerdydd ar gyfer Merched (Saesneg: City of Cardiff High School for Girls) ym mis Ionawr 1895, ar y Parade, CaerdyddArchives Network Wales - Glamorgan Record Office - City of Cardiff High School for Girls records, ac agorwyd Ysgol Uwchradd Dinas Caerdydd ar gyfer Bechgyn (Saesneg: City of Cardiff High School for Boys) ym mis Tachwedd 1898 ar ffordd Casnewydd, Caerdydd. Sefydlwyd y ddwy ysgol yn dilyn termau Deddf Addysg Ganolradd Cymreig 1889 ac felly, gelwyd yn wreiddiol yn Ysgol Ganolradd Caerdydd ar gyfer Merched ac Ysgol Ganolradd Caerdydd ar gyfer Bechgyn (Saesneg: Cardiff Intermediate School for Girls a Cardiff Intermediate School for Boys). Ers 1905, cyflenwyd addysg uwchradd yng Nghaerdydd trwy system o ysgolion uwchradd Trefol yn bennaf,Municipal Secondary Schools included Howard Gardens that had been established in 1898, Canton established in 1907 and Cathays) a oedd wedi eu trefnu o dan Ddeddf Addysg 1902. Er i'r ddau ysgol ganolradd gael eu ail-frandio'n ysgolion uwchradd ym 1911, dioddefodd yr ysgolion i gymharu â'r ysgolion trefol oherwydd eu arholiadau mynediad, ac yn ddiweddarach, eu taliadau, yn enwedig ar ôl i'r ysgolion trefol gael gwared ar daliadau ym 1924. Roedd y nifer o ddisgyblion  o gefndir dosbarth gweithiol yn gyfyngedig, gan fod y rhieni yn cael eu rhwystro gan y taliadau, a oedd ond yn cael eu cefnogi'n rannol gan ysgoloriaethau a bwrsarïau, ac yn ddiweddarach gan drefn a chwricwlwm yr Ysgol Ramadeg pan greodd y Llywodraeth Brydeinig Deddf Addysg Butler ym 1944 gan sefydlu'r System Tridarn a ddosbarthodd yr ysgolion i dri categori, Ysgol Rramadeg, Ysgolion Technegol ac Ysgolion Uwchradd Modern. Ystyriwyd ysgolion ramadeg fel lle addysg ar gyfer y rhai a oedd yn ddawnus yn academaidd (fel y barnwyd gan yr arholiad eleven plus), ac felly dewiswyd Ysgolion Uwchradd Caerdydd i droi'n ysgolion ramadeg (yn anffurfiol, defnyddiwyd y term Ysgol Ramadeg Caerdydd; Saesneg: Cardiff Grammar School). Roedd ysgol y bechgyn wedi dioddef o'r cychwyn oherwydd ei safle cyfyngedig ar Ffordd Casnewydd. Cafwyd afael ar safle newydd o fewn tair blynedd, ar gornel Ffordd Corbett Road a Park Place yn 1901, ond fe arhosodd yr ysgol ar ei safle gwreiddiol yn y pen draw, ac agorwyd ysgol newydd yn 1910, gyda ymestyniadau pellach ym 1931-32.

Ysgol Uwchradd Modern Tŷ Celyn
Crewyd Ysgol Uwchradd Modern Tŷ Celyn (Saesneg: Ty Celyn Secondary Modern) fel canlyniad o Ddeddf Addysg Butler yn 1944, gan gyflenwi'r angen am ysgol Uwchradd Modern, yn ôl System Tridarn y ddeddf (cyflewnyd elfen ysgol ramadeg y ddeddf gan Ysgolion Uwchradd Dinas Caerdydd).

Ffurfio Ysgol Uwchradd Caerdydd gan uniad
Sefydlwyd Ysgol Uwchradd Caerdydd ym 1970 fel ysgol gyfun gymysg i blant 11-18 oed, yn dilyn uniad y ddwy ysgol ramadeg un-rhyw ac Ysgol Uwchradd Modern Tŷ Celyn. Unwyd yr ysgol ar un safle ym 1973. Gwerthwyd hen safle'r ysgol ar Ffordd Casnewydd yn ddiweddarach er mwyn ariannu ymestyniad Ysgol Uwchradd y Willows yn Nhremorfa.

Cyn-ddisgyblion nodedig
Sir Ronald Bell - gwleidydd Ceidwadol, AS
Jeremy Bowen - darlledwr
Tom Horabin - gwleidydd
Bob Humphrys - newyddiadurwr
John Humphrys - darlledwr
Brian Josephson - ffisegwr gyda gwobr Nobel
Gareth Kiff - cyn-gadeirydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg
David Lewis - Trysorydd Cenedlaethol Undeb Cenedlaethol y Myfyrwyr
Jon Ronson - newyddiadurwr, awdur, gwneuthurwr ffilmiau dogfen a chyflwynydd radio
Goronwy Rees - newyddiadurwr, academydd a llenor
Irene Steer - Nofiwr a'r fenyw Gymreig gyntaf i ennill medal aur yn y Gemau Olympaidd Modern
Yr athro Michael Shepherd CBE - seiciatrydd
Craig Thomas - llenor
Sarah Lark - perfformiwr West End, a serennodd ar raglen "I'd do anything" y BBC

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
Gwefan yr ysgol

Categori:Ysgolion uwchradd Caerdydd
Categori:Ysgolion Saesneg
Ysgol Uwchradd Caerdydd