Y sgript Ladin

Am yr wyddor Ladin a ddefnyddiwyd yn wreiddiol gan y Rhufeiniaid hynafol i ysgrifennu Lladin, gweler yr wyddor Ladin.

Y sgript Ladin, neu'r Sgript Rufeinig yw system fwyaf cyffredin yn y byd heddiw. Mae'n system ysgrifennu sy'n seiliedig ar lythrennau'r wyddor Ladin glasurol, sy'n deillio o ffurf ar yr wyddor Roeg (a elwid yr wyddor Gumeaidd) a ddefnyddiwyd yn ninas Groegaidd hynafol Cumae yn Magna Graecia a datblygwyd hi i ffurfio'r wyddor Etrwscaidd. Mabwysiadodd y Rhufeiniaid 21 o'r 26 llythyren Etrwscaidd i ysgrifennu Lladin.

Yn ystod yr Oesoedd Canol, addaswyd hi i'w defnyddio ar gyfer y rhan fwyaf o ieithoedd gorllewin Ewrop, a rhai ieithoedd yn nwyrain Ewrop, er enghraifft rhai ieithoedd Slafig.

bawd|chwith|250px|Y gwledydd sy'n denyddio'r wyddor Ladin. Gwyrdd tywyll: fel gwyddor swyddogol; gwyrdd golau: gwyddor swyddogol ar y cyd â gwyddorau eraill.

Mae rhai ieithoedd wedi newid o wyddorau eraill i'r wyddor Ladin. Newidiodd Romaneg o'r wyddor Gyrilig i'r wyddor Ladin yn y 18g. Fe newidiodd Twrceg o'r wyddor Arabeg i'r wyddor Ladin yn 1928 ac mae Hausa wedi newid hefyd.

Amrywia'r defnydd o'r llythrennau yn yr wyddor Ladin o un iaith i'r llall. Ceir 28 o lythrennau yn yr wyddor Gymraeg (29 os cynnwys J), rhai ohonynt fel Ch neu Ll lle defnyddir dau symbol i gynrychioli un sain.

 Yr wyddor elfennol 
 Gwyddor Ladin wreiddiol Teyrnas Rhufain A  B  C  D  E  F  Z  H  I  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  V  X

Gwyddor Ladin Yr Ymerodraeth RufeinigA  B  C  D  E  F  G  H  I  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  V  X  Y  Z

 Yr wyddor Ladin elfennol gyfoesAa  Bb  Cc  Dd  Ee  Ff  Gg  Hh  Ii  Jj  Kk  Ll  Mm  Nn  Oo  Pp  Qq  Rr  Ss  Tt  Uu  Vv  Ww  Xx  Yy  Zz

Cyfeiriadau

Lladin