Coleg Normal, Bangor

Coleg hyfforddi athrawon oedd Coleg y Normal, Bangor a newidiodd ei enw oddeutu 1979 i Y Coleg Normal. Fe'i sefydlwyd yn 1861 drwy arian a godwyd gan gymdeithasau Cymraeg a Syr Hugh Owen - cyfanswm o £11,000; derbyniwyd y swm tila o £2,000 gan Lywodraeth Prydain.

Fe'i lleolir ar lannau Afon Menai - nid nepell o Fangor. Yn 1996 fe lyncwyd y coleg annibynnol hwn gan Brifysgol Cymru, Bangor. Ceir campws arall oddeutu milltir i ffwrdd yng nghanol Bangor Uchaf, lle mae Neuadd Eryri, Neuadd Ogwen, Neuadd Ddyfrdwy a Neuadd Aethwy. John Phillips oedd y Prifathro cyntaf. Esgymunwyd y Gymraeg fel pwnc rhwng 1865 a 1907. Agorwyd y drws i fyfyrwyr benywaidd yn 1910.

Yn y 1960au cododd dros 20 o ddarlithwyr mewn protest i hawlio siec gyflog drwy gyfrwng y Cymraeg - un o ymgyrchoedd cyntaf Cymdeithas yr Iaith Gymraeg.www.owainowain.net

 Cynfyfyrwyr 
 Gerallt Lloyd Owen
 Ieuan Wyn
 Robin Llwyd ab Owain
 Gwenlyn Parry
 Ryan Davies
 Rhydderch Jones
 J. O. Roberts
 Windsor Davies
 Angharad Mair

 Darlithwyr adnabyddus 
 Owain Owain
 Huw Lloyd Edwards
 Dafydd Orwig
 John Lasarus Williams
 Menai Williams
 Richard Cyril Hughes

Cyfeiriadau

Categori:Adeiladau rhestredig Gradd II Gwynedd
Categori:Addysg yng Ngwynedd
Categori:Bangor
Categori:Prifysgol Cymru
Categori:Sefydliadau 1861