Achyddiaeth

Achyddiaeth neu hel achau yw'r enw a roddir ar y weithgaredd o ymchwilio a dilyn lliniachau a hanes teuluol. Mae'n broses cymhleth sy'n fwy na chlymu casgliad o enwau i goeden teulu. Wrth hel achau, mae ymchwiliwr yn adnabod teuluoedd hynafiadol neu ddisgynyddion gan ddefnyddio cofnodion hanesyddol i sefydlu perthynas biolegol, genetig neu teuluol. Mae cagliadau dibynadwy wedi eu seilio ar wybodaeth a thystiolaeth ac yn dibynnu ar ansawdd y ffynonellau, yn ddelfrydol, cofnodion gwreiddiol ai defnyddir yn hytrach na gwybodaeth ail law.

Cofnodion a'u defnyddir yn y broses o hel achau:
 Cofnodion bywiol
 Cofnodion genedigaethau
 Cofnodion marwolaethau
 Cofnodion priodas ac ysgaru
 Cofnodion mabwysiadu
 Bywgraffiadau
 Cyfrifiad
 Cofnodion Eglwys / Capel
 Bedyddio
 Bedydd esgob
 Bar neu bat mitzvah
 Priodas
 Cynhebrwng neu farwolaeth
 Aelodaeth
 Cyfeiriaduron dinesig neu ffôn
 Adroddiadau crwner
 Cofnodion llys
 Record trosedd
 Cofnodion sifil
 Dyddiaduron, llythyron personol a Biblau teuluol
 Cofnodion allfudiad, mewnfudiad a dinasyddiad
 eiddo tir a thai, gweithredoedd tai
 Cofnodion meddygol
 Cofnodion milwrol a chonsgripsiwn
 Erthyglau papur Newydd
 Coflithoedd
 Cofnodion galwedigaethol
 Hanesion llafar
 Pasbort
 Ffotograff
 Cofnodion tloty, wyrcws, elusendy, ac gwallgofdy
 Cofnodion ysgol a chymdeithas alumni
 Rhestrau teithwyr llong
 Cofnodion pensiwn
 Cofnodion treth
 Cerrig beddau, cofnodion mynwent
 Cofnodion rhestrau pleidleisio
 Ewyllys a profeb


Categori:Carennydd
Categori:Difyrweithiau
Categori:Hanes diwylliannol
Categori:Ymchwil