Deva (Hindŵaeth)

Gweler hefyd Deva (gwahaniaethu).
Enw Sansgrit sy'n golygu duw neu fod dwyfol yw Deva (Devanagari देव). Gallai olygu ysbryd, duw, bod dwyfol, angel neu fod goruwchnaturiol o natur ddaionus yn ôl y cyd-destun. Yn y Veda maent yn gwrthwynwbwyr i'r Asuras "drygionus".

Etymoleg
Credir fod y gair yn tarddu o'r gair Proto-Indo-Ewropeg tybiedig *deiwos, yn golugu "dwyfol" neu "ddisglair", o'r gwraidd *diw "disgleirio" (enw a gysylltir a'r awyr). Devi "duwies" yw'r ffurf fenywaidd. Gallai hefyd fod yn gysylltiedig a'r gair *diif "chwarae" (cf. Cymraeg 'difyrwch').

Y gair cytrad yn Avesteg yw daeva. Yn Zoroastriaeth, ma'r daevas yn greaduriaid drygionus a ffiaidd, ond nid ydynt yn cael eu portreadu felly yn y testunau hynaf.

Mae geiriau cytras eraill yn cynnwys Dievas mewn Lithwaneg, y Tiwaz Germanaidd, a'r gair Lladin deus "duw" a divus "dwyfol" (cf. Cymraeg, Duw a 'dwyfol').

Cytras hefyd yw *Dyeus Duw'r Awyr yr Indo-Ewropeaid, cf. Sansgrit Dyaus.

Devas traddodiad y Veda

Duwiau:

Agni
Indra
Savitr
Vayu
Varuna
Marut
Aditya
Rudra
Vishnu
Brahma
Pusha
Brihaspati
Ashvin
Vishvedava
Prithvi
Dyaus
Antariksha
Dishas
Moordha
Prajapati

Y prif dduwiesau sy'n deillio o'r dduwiesau Devi yw:

Vaak neu Sarasvati
Uma neu Shivaa
Lakshmi neu Shri

Gweler hefyd
 Deva (Bwdhaeth)
 Brahman
 Dyeus
 Duwiau a duwiesau Hindŵaidd
 Ishwara
 Mahadeva
 Vishvadevas

Categori:Duwiau
Categori:Duwiesau
Categori:Mytholeg Hindŵaidd
Categori:Geiriau ac ymadroddion Sansgrit