Elton John

Mae Syr Elton Hercules John CH CBE (ganwyd Reginald Kenneth Dwight; 25 Mawrth 1947)  yn ganwr, cyfansoddwr caneuon, pianydd a chyfansoddwr cerddoriaeth o Loegr.

 Cefndir 
Ganwyd Dwight yn yn Pinner, Middlesex ( Bwrdeistref Harrow yn Llundain heddiw), yn blentyn hynaf Stanley Dwight (1925–1991) ac unig blentyn Sheila Eileen (née Harris; 1925–2017),  ac fe'i magwyd mewn tŷ cyngor yn Pinner gan ei nain a thaid mamol. Addysgwyd ef yn Ysgol Iau Pinner Wood, Ysgol Reddiford ac Ysgol Ramadeg Sirol Pinner. Ymadawodd a'r ysgol yn 17 mlwydd oed ychydig cyn ei arholiadau Safon Uwch i ddilyn gyrfa mewn cerddoriaeth.Elizabeth Rosenthal, His Song: The Musical Journey of Elton John, Billboard Books, 2001.  Dechreuodd John chwarae piano ei nain yn fachgen ifanc, ac yn 7mlwydd oed dechreuodd derbyn wersi piano ffurfiol. Dangosodd ddawn gerddorol yn yr ysgol, gan gynnwys y gallu i gyfansoddi alawon ac enillodd rywfaint o enwogrwydd trwy chwarae fel Jerry Lee Lewis mewn digwyddiadau ysgol. Yn 11 oed, enillodd ysgoloriaeth iau i'r Academi Gerdd Frenhinol .

 Gyrfa
Ym 1962 ffurfiodd Bluesology, band R&B y bu'n chwarae gyda nhw hyd 1967. Gan gydweithio gyda’r telynegwr Bernie Taupin er 1967  ar fwy na 30 albwm, mae John wedi gwerthu dros 300 miliwn o recordiau, gan ei wneud yn un o'r artistiaid cerdd sydd wedi gwerthu orau erioed.  Mae mwy na hanner cant o'i recordiau wedi cyraedd Siart Senglau'r DU a'r US Billboard Hot 100, gan gynnwys saith rhif un yn y DU a naw yn yr UD, yn ogystal â saith albwm rhif un yn olynol yn yr UD. Gwerthodd ei sengl deyrnged "Candle in the Wind 1997 ", a ail-ysgrifennwyd mewn teyrnged i Diana, Tywysoges Cymru, dros 33 miliwn o gopïau ledled y byd. Dyma'r sengl sydd wedi gwerthu orau yn hanes siartiau senglau'r DU a'r UD.. Mae John hefyd wedi cael llwyddiant mewn ffilmiau cerddorol a theatr, gan gyfansoddi ar gyfer The Lion King a'i addasiad llwyfan, Aida a Billy Elliot the Musical .

Roedd John yn berchen ar Watford F.C. rhwng 1976 a 1987 a rhwng 1997 a 2002. Mae'n llywydd er anrhydedd am oes y clwb.

 Anrhydeddau 
Mae John wedi derbyn pum Gwobr Grammy, pum Gwobr Brit ; gan gynnwys un ar gyfer Cyfraniad Eithriadol i Gerddoriaeth; dwy Wobr Academi, dwy Golden Globe, Gwobr Tony, Gwobr Disney Legends, ac Anrhydedd Canolfan Kennedy. Cafodd ei urddo i Oriel Anfarwolion y Cyfansoddwyr Caneuon ym 1992 a Neuadd Enwogion Roc a Rôl ym 1994, ac mae'n gymrawd Academi Awduron, Cyfansoddwyr ac Awduron Prydain . Cafodd ei urddo'n farchog gan y Frenhines Elizabeth II am "wasanaethau i gerddoriaeth a gwasanaethau elusennol" ym 1998.

 Bywyd personol 

 Rhywioldeb 
Ar ddiwedd y 1960au, dyweddïwyd John i fod yn briod â'i gariad cyntaf, yr ysgrifennydd Linda Woodrow, a grybwyllir yn y gân " Someone Saved My Life Tonight ". Rhoddodd Woodrow gymorth ariannol i John a Taupin ar y pryd. Daeth John â'r berthynas i ben bythefnos cyn eu priodas arfaethedig.

Ym 1970, yn unol ar ôl ei sioeau cyntaf yn yr UD yn Los Angeles, ei berthynas hoyw gyntaf â John Reid, rheolwr label Tamla Motown ar gyfer y DU, a ddaeth yn rheolwr John yn ddiweddarach. Daeth y berthynas i ben bum mlynedd yn ddiweddarach, er i Reid aros yn rheolwr arno tan 1998.

Priodas gyntaf
Priododd John y peiriannydd recordio Almaenig Renate Blauel ar 14 Chwefror 1984, mewn seremoni briodas yn Darling Point, New South Wales, Awstralia. Daeth eu priodas i ben trwy ysgariad ym 1988.

Ail briodas
Ym 1993, cychwynnodd John berthynas â David Furnish, gwneuthurwr ffilmiau o Toronto. Ar 21 Rhagfyr 2005 (y diwrnod y daeth y Ddeddf Partneriaeth Sifil i rym), roedd John a Furnish ymhlith y cyplau cyntaf i ffurfio partneriaeth sifil yn y Deyrnas Unedig, a gynhaliwyd yn Neuadd y Ddinas Windsor. Ar ôl i briodas hoyw ddod yn gyfreithiol yn y Deyrnas Unedig ym mis Mawrth 2014, priododd John a Furnish yn Windsor, Berkshire, ar 21 Rhagfyr 2014, nawfed pen-blwydd eu partneriaeth sifil.  Mae ganddynt ddau fab.

 Cyfeiriadau 

Categori:Cyfansoddwyr caneuon o Loegr
Categori:Cyfansoddwyr o Loegr
Categori:Ymgyrchwyr o Loegr
Categori:Cadlywyddion Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig
Categori:Genedigaethau 1947
Categori:Cantorion o Loegr
Categori:Cerddorion o Loegr
Categori:Cerddorion LHDT
Categori:Cantorion LHDT