Edmund Mortimer

Mae'r erthygl yma yn cyfeirio at Edmund Mortimer (1376-1409) fu mewn cynghrair gyda Owain Glyn Dŵr. Am bobl eraill o'r un enw, gweler Mortimer (teulu)

Roedd Edmund Mortimer (9 Tachwedd, 1376 - 1409?) yn ail fab i Edmund Mortimer, 3ydd Iarll y Mers a'i wraig Philippa Plantagenet. Fel ŵyr i Lionel o Antwerp, roedd yn ddisgynnydd i Edward III, brenin Lloegr ac yn gefnder i Harri IV, brenin Lloegr. Gan fod taid Edmund yn drydydd mab i Edward III, tra'r oedd tad Harri yn bedwaredd mab iddo, gallai hawlio coron Lloegr.

Bywgraffiad
Ganed Edmund Mortimer yng nghastell Llwydlo. Pan ddechreuodd gwrthryfel Owain Glyn Dŵr, ymladdodd Mortimer dros Harri IV, ond gorchfygwyd ef gan Owain ym Mrwydr Bryn Glas a'i gymeryd yn garcharor. Nid oedd y brenin ar frys i dalu am ei ryddhau, a gwnaeth Mortimer gytundeb ag Owain, gan briodi ei ferch Catrin. Credir iddynt gael pedwar o blant. Gwnaeth Mortimer ag Owain gytundeb gyda Henry Percy, Iarll 1af Northumberland, i ddiorseddu Harri IV a rhannu'r deyrnas rhyngddynt, y Cytundeb Tridarn. Bu farw Edmund yn ystod gwarchae ar Gastell Harlech gan fyddin dan Harri, mab Harri IV.

Ceir manylion am lawer o'r digwyddiadau hyn yng nghronicl Adda o Frynbuga.

Llinach

Cyfeiriadau

Categori:14eg ganrif yng Nghymru
Categori:15fed ganrif yng Nghymru
Categori:Genedigaethau 1376
Categori:Marwolaethau 1409
Categori:Owain Glyn Dŵr
Categori:Pobl o Swydd Amwythig