Moisés Ville

Tref fechan (comuna) yn nhalaith Santa Fe, yr Ariannin yw Moisés Ville. Sefydlwyd yn 1889 gan Iddewon o Ddwyrain Ewrop a Rwsia a oedd yn dianc rhag y pogromau ac erledigaeth. Yr enw gwreiddiol a fwriadwyd ei roi ar y dref oedd Kiryat Moshe ("Tref Moses" yn Hebraeg) i anrhydeddu Baron Maurice Moshe Hirsch, ond fe gyfieithodd yr asiant tir a gofrestodd yr anheddiad yr enw gan ei gyfieithu i fod yn debyg i'r Ffrangeg Moïsesville, a gafodd ei droi'n Sbaeneg yn ddiweddarach i gyrraedd y ffurf presennol, Moisés Ville. Lleolir y dref tua 177 cilometr o'r brifddinas taleithol, yn Departamento San Cristóbal a 616 cilometr o Buenos Aires. Roedd 2,572 o drigolion yn byw yno yn ystod cyfrifiad 2001.

Hanes
Mae Moisés Ville yn fwy nag ond anheddiad i Iddewon yr Ariannin, mae'n le mytholegol. Sefydlwyd gan grŵp o wladwyr Iddeweg Rwsiaidd a gyrrhaeddodd yno yn Awst 1889 ar yr SS Wesser o Kamenetz-Podolsk, Wcrain, cysidrir ef i fod yn wladfa amaethyddol Iddeweg cyntaf yn Ne America, gan guro grŵp llai o wlawyr o Bessarabia a sefydlodd cymuned Monigotes ond ychydig fisoedd yn ddiweddarach. Mae'r 130 teulu (815 o bobl) "Colonos", yn cyfateb i deithwyr y Mayflower i Iddewon yr Ariannin, a gall unrhyw un sy'n medru profi disgyniaeth o'r Colonos frolio eu bod yn aelod o Aristrogaeth yr Arloeswyr Amaethyddol.

Ffynonellau
 Mae'r erthygl yn cynnwys testun a'i gyfieithwyd yn syth o'r Gwyddoniadur Iddeweg 1901–1906, cyhoeddiad sydd eisoes yn y parth cyhoeddus.
 Braunstein, Gabriel. The Jewish immigration to Entre Rios, Argentina. JGSR News, Jewish Genealogical Society of Rochester. 
 Zablotsky, Edgardo (May 2005). The Project of The Baron de Hirsch: Success or failure?. 
 Armony, Paul (July 1997). Moisesville: The Jewish Pioneer Colony. AGJA’s magazine. 
 Sofer, Eugene (October 1984). From Pale to Pampa: A Social History of the Jews of Buenos Aires. Modern Judaism. 
 Weisbrot, Robert (1979). The Jews of Argentina from the Inquisition to Peron. 
 Avni, Haim. Argentina & the Jews: A History of Jewish Immigration (Cyfieithiad Saesneg gan Gila Brand).

Dolenni allanol
 Moisés Ville  - Gwefan rhanol swyddogol.
 Museo Moisés Ville  - Gwefan swyddogol yr amgueddfa.
 Jewish Encyclopedia - Gwladfeydd Iddeweg yng Ngwerinaeth yr Ariannin.
 JBuff.com  - Cymuned Iddeweg yr Ariannin.
 O'Mara, Richard, "Palestine on the Pampas" , Virginia Quarterly Review, Gaeaf 2001
 Gwefan hanes teulu'r dref, gan Mario Heifetz 
 Gwefan teulu Barg a'r dref

Categori:Aneddiadau Talaith Santa Fe