Charyapada

Blodeugerdd o gerddi cyfrinol Bwdaidd o ddwyrain India a gyfansoddwyd rhwng yr 8g a dechrau'r 12g yw'r Charyapada (Bengaleg: চর্যাপদ, Asameg: চৰ্যাপদ). Maent yn bwysig i ieithegwyr fel enghreifftiau cynnar o'r ieithoedd Asameg, Oriya a Bengaleg. Enw arall ar y Charyapada yw Charyageeti, am eu bod yn padas (pennillion/cerddi) i'w canu. Roedd y beirdd a gyfansoddodd y Charyapadas, sy'n cael eu hadnabod fel Siddhas neu Siddhacharyas (math o seintiau neu ddoethion), yn byw yn Assam, Bengal (sy'n cynnwys Bangladesh heddiw), Orissa a Bihar.

Llawysgrifau
Llawysgrif o ddail palmwydden yn cynnwys 47 pada gyda sylwebaeth Sansgrit yw'r testun cynharaf o'r Charyapadra a wyddys; cafodd ei darganfod yn Llyfrgell Llys Brenhinol Nepal yn 1907. Cafodd ei golygu gan Shastri fel rhan o'r gyfres Hajar Bacharer Purano Bangala Bhasay Bauddhagan O Doha yn 1916 dan y teitl Charyacharyavinishchayah. Yn ddiweddarach cyhoeddodd Prabodhchandra Bagchi gyfieirhiad Tibeteg cynnar gyda 50 pennill. Bagchi Prabodhchandra, Materials for a critical edition of the old Bengali Caryapadas (A comparative study of the text and Tibetan translation) Part I, Journal of the Department of Letters 30 (Calcutta, 1938), tt.1-156

Mae'r cyfieithiad Tibeteg yn rhoi inni wybodaeth ychwanegol. Ysgrifennwyd y nodiadau Sansgrit - Charyageetikoshavritti - gan un Munidatta; enw'e cyfieithydd oedd Chandrakirti.

bawd|dim|500px|Tudalennau o'r Charyapada

Beirdd y Charyapada
Priodolir y cerddi i'r beirdd canlynol yn y cyfieithiad Tibeteg:

 Bardd  Pada Luipāda  1, 29 Kukkuripāda  2, 20, 48 Virubāpāda  3 Gundaripāda  4 Chatillapāda  5 Bhusukupāda  6, 21, 23, 27, 30, 41, 43, 49Kānhapāda  7, 9, 10, 11, 12, 13, 18, 19, 24, 36, 40, 42, 45 Kambalāmbarapāda  8 Dombipāda  14 Shantipāda  15, 26 Mahidharapāda  16 Vināpāda  17 Sarahapāda  22, 32, 38, 39 Shabarapāda  28, 50 Āryadevapāda  31 Dhendhanapāda  33 Darikapāda  34 Bhādepāda  35 Tādakapāda  37 Kankanapāda  44 Jayanandipāda  46 Dhāmapāda  47 Tantripāda  25  

Ond mae rhai ysgolheigion diweddar yn meddwl mai Munidatta ei hun sy'n gyfrifol am yr enwau hyn ac yn amau eu dilysrwydd.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Y Charyapada yn y sgript Bangla/Bengaleg gwreiddiol 
  Cyfieithiad Saesneg o 48 Charyapada
  Writing at Twilight: "O' Shariputra, the sandhaa-bhashya of the Tathaagatas is very difficult." gan Layne Little 

Categori:Blodeugerddi
Categori:Llenyddiaeth Asameg
Categori:Llenyddiaeth Fengaleg
Categori:Llenyddiaeth India
Categori:Testunau Bwdhaidd