Cyrus yr Ieuengaf

Mab ieuengaf Darius II, brenin Persia a'i frenhines Parysatis oedd Cyrus yr Ieuengaf (bu farw 401 CC).

Yn 408 CC, ar anogaeth Parysatis, gwnaeth Darius II Cyrus yn satrap (llywodraethwr) Lydia, Phrygia a Cappadocia ac yn bennaeth y byddinoedd yn Asia Leiaf yn lle Tissaphernes. Bu Cyrus yn cydweithio a Sparta i wrthwynebu Athen.

Yn 401 CC, cymerodd Cyrus fantais ar ei gweryl gyda Tissaphernes i godi byddin o tua 20,000 o wŷr, yn cynnwys tua 10,000 o hurfilwyr Groegaidd. Wedi croesi Afon Ewffrates, cyhoeddodd Cyrus ei fod am  gipio gorsedd Ymerodraeth Persia oddi ar ei frawd, Artaxerxes II. Cododd Artaxerxes fyddin yn ei erbyn, ac ym mrwydr Cunaxa, i’r gogledd o ddinas Babilon, lladdwyd Cyrus yn yr ymladd.

Cofnodir hanes taith hurfilwyr Groegaidd Cyrus yn ôl i Wlad Groeg gan Xenophon, un o'u harweinwyr, yn yr Anabasis ("Yr Ymgyrch”).

Categori:Marwolaethau 401 CC
Categori:Ymerodraeth Persia