Sarah Bernhardt

Actores  o Ffrainc oedd Sarah Bernhardt (22 Hydref 1844 – 26 Mawrth 1923). Daeth yn enwog trwy Ewrop yn y 1870au, ac ymledodd ei henwogrwydd i'r Unol Daleithiau hefyd.

Ganed hi yn ninas Paris fel Marie Henriette Bernardt, yn ferch i Julie Bernardt a thad oedd efallai o'r Iseldiroedd. Roedd ei thaid, Moritz Bernardt, yn fasnachwr Iddewig yn Amsterdam.

Dechreuodd actio yn 1862 pan oedd yn astudio yn y Comédie-Française. Er mai actio ar y llwyfan yr oedd yn bennaf, gwnaeth nifer o recordiadau o ddialogau o ddramau; y cynharaf oedd darlleniad o Phèdre gan Jean Racine, yng nghartref Thomas Edison yn Efrog Newydd yn y 1880au. Roedd yn un o arloeswyr y ffilmiau distaw, gan berfformio mewn ffilm am y tro cyntaf fel Hamlet mewn ffilm ddau funud o hyd yn 1900.

Yn 1905, anafodd ei choes tra'n perfformio yn Rio de Janeiro, ac yn 1915 bu raid torri'r goes ymaith, ond parhaodd i berfformio. Bu farw yn 1923, a chladdwyd hi ym Mynwent Père Lachaise, Paris.

Ymweld â Chymru 
Ymwelodd a Chymru yn ystod ei thaith fawr ym 1899. Ar 20 Tachwedd 1899, perfformiodd La Tosca yn Theatr y Grand, Caerdydd, i gynulleidfa frwdfrydig o filoedd. Roedd hyn yn rhan o gyfres o berfformiadau yng Nghaerdydd, gan gynnwys Hamlet a La Dame aux Camélias, lle cafodd gryn ganmoliaeth gan y wasg leol. Derbyniodd swm o £500 am ganu mewn un perfformiad yn y Grand (tua £70,000 heddiw). Mae'n foment nodedig yn hanes theatr Caerdydd, gyda'r Theatr Newydd (1891) yn ei dyfynnu'n ddiweddarach fel un o'u perfformwyr nodedig.papuraunewydd.llyfrgell.cymru; Llyfrgell Genedlaethol Cymru; adalwyd 22 Hydref 2025.papuraunewydd.llyfrgell.cymru; Llyfrgell Genedlaethol Cymru; adalwyd 22 Hydref 2025.

 Llyfrau ganddi 
 Dans les Nuages, Impressions d'une Chaise Charpentier (1878)
 L'Aveu, drame en un acte en prose (1888)
 Adrienne Lecouvreur, drame en six actes (1907)
 Ma Double Vie (1907)
 Un Coeur d'Homme, pièce en quatre actes (1911)
 Petite Idole (1920)
 L'Art du Théâtre: la voix, le geste, la prononciation, etc.

Cyfeiriadau

Categori:Actorion benywaidd o Ffrainc
Categori:Dramodwyr benywaidd o Ffrainc
Categori:Merched y 19eg ganrif o Ffrainc
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Genedigaethau 1844
Categori:Llenorion Ffrangeg
Categori:Llenorion benywaidd y 19eg ganrif o Ffrainc
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Marwolaethau 1923
Categori:Pobl o Baris
Categori:Pobl fu farw ym Mharis