Diaffram y thoracs

Haenen denau o gyhyr ydyw diaffram (mewn anatomeg) a cheir ambell un yn y corff gan gynnwys y llengig (diaffram y thoracs), sef y prif ddiaffram, sy'n hanfodol i resbiradu. Mae gan famaliaid, amffibiaid ac ymlusgiaid lengig er bod ei leoliad a lleoliad yr ysgyfaint yn gwahaniaethu'n fawr. Fe'i cysylltir i'r cyhyrau a'r meinwe cysylltiol.

Ei bwrpas
Mae'r llengig yn hanfodol i'r weithred o anadlu. Pan rydym yn tynnu gwynt i mewn i'r ysgyfaint, mae'r llengig yn tynhau, sy'n chwyddo'r gwacter thorasig.  Mae'r pwysedd mewnthorasig, felly, yn lleihau. Mae chwyddo'r gwacter hwn yn creu sugnedd (suction) sydd yn ei dro'n tynnu aer i mewn i'r ysgyfaint. Pan fo'r llengig yn ymlacio, mae'r aer yn cael ei ddanfon allan o'r ysgyfaint.

Does a wnelo'r llengig fawr ddim â'r llais dynol (yn groes i'r hyn mae llawer o athrawon canu yn ei gredu!) gan mai rheoli'r cyhyrau abdomenol a rhyngasennol ydym wrth ganu neu siarad. Does gan y llengig ddim llawer o nerfau, felly ni fedrwn ei reoli. Ond o hyfforddiant cywir, ymarfer trwyadl, osgo a.y.b., gallwn ddefnyddio'r llengig (ar y cyd â strwythurau eraill) i gynorthwyo'r llais.

Mae hefyd yn cael ei ddefnyddio i'n cynorthwyo i chwydu, ysgarthu a phiso drwy gryfhau'r pwysedd mewnabdomenol.

Cyfeiriadau

Categori:Cyhyrau
Categori:Resbiradu