Ceredig ap Cunedda

Yn ôl traddodiad, un o naw mab Cunedda, a ddaeth i ogledd Cymru o'r Hen Ogledd, a sefydlydd Teyrnas Ceredigion oedd Ceredig ap Cunedda (fl. o gwmpas canol y 5g).

Hanes a thraddodiad
Credir fod ei dad Cunedda wedi mudo gyda'i ddilynwyr o'r Hen Ogledd i ogledd Cymru tua'r flwyddyn 440 OC. Fel gweddill ei deulu, hannodd Ceredig o ardal Manaw Gododdin. Sefydlodd Cunedda Deyrnas Gwynedd a roddodd dir i'w feibion ar ôl gyrru allan y Gwyddelod. 

Daeth y wlad a adnabyddir fel Ceredigion i ran Ceredig, yn ôl yr hanes, ond mae haneswyr diweddar yn amau dilysrwydd y traddodiad hwnnw gan fod hanes cynnar Cymru yn frith o chwedlau tebyg a luniwyd i esbonio enwau lleoedd.

Os gwir yr hanes, roedd gan Ceredig wyth o frodyr, sef:
Einion Yrth, sefydlydd Caereinion ym Mhowys
Rhufon, sefydlydd Rhufoniog
Dunod, sedfydlydd Dunoding
Aflog, sefydlydd Aflogion yn Llŷn
Dogmael, sefydlydd Dogfeiling
Edern, sefydlydd Edeirnion
Typiawn/Tybion, tad Meirion, sefydlydd Meirionnydd.

Categori:Hanes traddodiadol Cymru
Categori:Llinach Cunedda
Categori:Marwolaethau'r 5ed ganrif
Categori:Pobl y 5ed ganrif o Gymru
Categori:Teyrnoedd Ceredigion
Categori:Yr Hen Ogledd