Cromen

Cromen mewn pensaernïaeth yw ffurf hanner crwn, gwag y tu mewn. Ambell dro gall fod yn hanner hirgrwn yn hytrach na hanner crwn. Cysylltir y math yma o gromen yn arbennig ag eglwysi Bernini a Borromini,

Ymhlith y cromeni enwocaf mae cromen y Pantheon yn Rhufain, cromen Hagia Sophia yn Istanbul a chromen Basilica Sant Pedr yn Rhufain. Ceir cromen ar lawer o eglwysi, a bron bob amser ar fosg.

Hanes
Enghreifftiau Rhufeinig
Y Pantheon, Rhufain
Ymdrochfeydd Caracalla, Rhufain
Ymdrochfeydd Diocletian, Rhufain

Enghreifftiau Byzantaidd
Basilica San Vitale, Ravenna
Basilika Sankt Gereon, Cwlen
Basilica San Marco, Fenis

Enghreifftiau Arabaidd
Mawsolëwm Theodoric, Ravenna
Mosg yr Ummaiaid, Damascus 
Mosg Fawr, Córdoba

Enghreifftiau Dadeni Dysg
Eglwys Gadeiriol, Fflorens
Basilica Sant Pedr, Rhufain
Eglwys Gadeiriol Sant Pawl, Llundain

Enghreifftiau Fodern
Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd
Neuadd y Ddinas, Caerdydd
Astrodome, Houston, Texas, UDA
Neuadd Dinas San Francisco, UDA
Silverdome, Pontiac, Michigan, UDA

Categori:Pensaernïaeth