Cwmni Ieuenctid Dolwyddelan

Cwmni drama a sefydlwyd gan griw o bobol ifanc yn Nolwyddelan yn Sir Conwy oedd Cwmni Ieuenctid Dolwyddelan. Sefydlwydd y cwmni ym 1986 dan arweiniad Paul Griffiths. Amrywiodd yr aelodau dros y blynyddoedd i gynnwys Glyn Jones, Rhodri Williams, Tamzyn Williams, Tiffany Williams, Fiona Goodwin, Lois Dauncey Roberts, Eirian Goodwin, Sharon Williams a Nerys Price.

Sgetsus
Sgetsus fel rhan o nosweithiau llawen a chyngherddau oedd cynyrchiadau cynnar y cwmni, a hynny mewn nosweithiau wedi'u trefnu'n arbennig gan y cwmni neu o dan adain mudiad ieuenctid Dolwyddelan, sef Cylch yr Ifanc. Y Bwji o waith Rhiannon Parry, Llansannan oedd y sgets gyntaf, a hynny ar yr 22ain o Fai 1986 yn y Ganolfan, Tanygrisiau ger Blaenau Ffestiniog. Yn dilyn llwyddiant y noson hon, aeth y Cwmni ymlaen i berfformio sgetsus o waith Gari Williams, Paul Griffiths ac Ifan Gruffydd, mewn canolfannau cyn belled â Dyffryn Nantlle.

Gwyliau dramâu
Ym 1990, penderfynodd y Cwmni gystadlu yng Ngŵyl Ddramâu’r papur bro lleol Yr Odyn yn Neuadd Goffa, Betws y Coed. Colli John Albert, eto o waith Rhiannon Parry, oedd y ddrama gyntaf i’w llwyfannu yn yr ŵyl, dan gyfarwyddyd Paul Griffiths. Robin a Laura Jones, Conwy oedd y beirniaid. Cafodd y Cwmni ganmoliaeth am eu gwaith, a chyfeiriodd Myrddin ap Dafydd at eu gwaith mewn erthygl yn Golwg dan y teitl Moliant y Ddrama Fro: “Mae nifer o gynhyrchwyr ymroddedig yn yr ardal a thros y blynyddoedd magwyd to o actorion profiadol. Yr hyn sy’n galonogol yw bod to newydd yn codi eto. Iechyd i’r galon oedd gweld Paul Griffiths, llanc 16 oed o Ddolwyddelan, yn cipio tlws yr Actor Mwyaf Addawol eleni. Ef hefyd oedd cynhyrchydd y cwmni ieuenctid buddugol a gadawodd llyfnder y cyflwyniad hwnnw argraff ddofn”.

Wedi llwyddiant yr Ŵyl gyntaf, parhau i deithio a chystadlu’n flynyddol wnaeth y cwmni fel a ganlyn:

1990
Colli John Albert gan Rhiannon Parry Cast: Tamzyn Williams, Fiona Goodwin, Lois Dauncey Roberts, Tiffany Williams a Paul Griffiths. Cyfarwyddwr: Paul Griffiths.

Chwefror 14eg Gŵyl Ddrama’r Odyn, Betws y CoedBeirniaid: Robin a Laura JonesCyntaf yn yr Adran Ieuenctid a Paul Griffiths Actor Mwyaf Addawol yr Ŵyl.Chwefror 22ainCanolfan Gymdeithasol DolwyddelanMawrth 13egNeuadd Capel LlangefniMawrth 15fedGŵyl Ddrama’r Gadlas, LlangernywBeirniad: Dyfan Roberts Ail yn yr Adran Ieuenctid a Paul Griffiths Actor Mwyaf Addawol yr Ŵyl.Ebrill 3yddGŵyl Ddrama’r PentanBeirniad: Y Parch John Owen, RhuthunMai 9fedYsgol Dyffryn Conwy, Llanrwst

1991
Helynt y 'Dolig gan Paul Griffiths Cast: Eirian Goodwin, Lois Dauncey Roberts, Tiffany Williams, Sharon Williams a Paul Griffiths. Cyfarwyddwr: Paul Griffiths.

Chwefror 13eg Gŵyl Ddrama’r Odyn, Betws y CoedBeirniad: Ednyfed Williams, DiserthEirian Goodwin Actor Mwyaf Addawol yr Ŵyl.Chwefror 23ainCanolfan Gymdeithasol DolwyddelanMawrth 8fedYsgol Dyffryn Conwy, LlanrwstMawrth 15fedNeuadd Pwllglas, RhuthunMawrth 18fedGŵyl Ddrama’r Pentan, ConwyBeirniad: Morien PhillipsLois Dauncey Roberts Actor Mwyaf Addawol yr Ŵyl.

1992
Sul y Blodau gan Paul Griffiths

Cast: Eirian Goodwin, Lois Dauncey Roberts, Nerys Price a Paul Griffiths. 
Cyfarwyddwr: Paul Griffiths.

Chwefror 18fed Gŵyl Ddrama’r Odyn, Betws y CoedBeirniad: John Roberts, CaernarfonCyntaf yn yr Adran IeuenctidChwefror 28ainYsgol Cerrig y DrudionMawrth 7fedCanolfan Gymdeithasol, DolwyddelanMawrth 20fedGŵyl Ddrama’r Gadlas, LlangernywBeirniad: Gaenor Morgan Rees

1993
 Y Groesffordd gan William Gwyn Jones

Cast: Tamzyn Williams, Lois Dauncey Roberts, a Paul Griffiths. 
Cyfarwyddwr: Paul Griffiths.

Chwefror 16eg Gŵyl Ddrama’r Odyn, Betws y CoedBeirniad: Mair Penri JonesCyntaf yn yr Adran Ieuenctid a Lois Dauncey Roberts Actor Mwyaf Addawol yr Ŵyl.Chwefror 26ainCanolfan Gymdeithasol DolwyddelanMawrth 31ainGŵyl Ddrama’r Pentan, ConwyBeirniad: Richard T Jones Ail yn yr Adran Ieuenctid a Lois Dauncey Roberts Actor Mwyaf Addawol yr Ŵyl.Mai 6edGŵyl Ddrama CorwenBeirniad: Ednyfed Williams, DiserthCyntaf yn yr Adran Ieuenctid a Lois Dauncey Roberts yn derbyn Tlws HTV i'r Actor Gorau dan 30oed.Mai 14egGŵyl Ddrama Dyffryn Tanant Llanrhaeadr ym MochnantBeirniad: Mair Penri JonesCyntaf yn y Prif ŴylMai 20fedGŵyl Ddrama Eisteddfod Môn Theatr Fach LlangefniBeirniad: J.O.RobertsCyntaf yn yr Adran IeuenctidMai 22ainGŵyl Ddrama Eisteddfod Teulu James Pantyfedwen PontrhydfendigaidBeirniad: Iola GregoryLois Dauncey Roberts Actor Mwyaf Addawol

Sylwadau'r beirniaidEdnyfed Williams: Mae'n glod i'r cwmni ifanc hwn iddo lwyddo'n helaeth i greu sefyllfa ddramatig a theatrig drwy amseru da ar y ddeialog, drwy symudiadau bwriadus oedd yn codi o'r ddeialog y rhan amlaf, a thrwy ddefnydd deallus o adnoddau llwyfan...Un o uchafbwyntiau wythnos Corwen i mi heb amheuaeth.  Pwysicach o lawer na hynny, fe lwyddwyd i wneud i gynulleidfa'r Ŵyl, sydd bob amser mor hoff o gomedi a ffars, ac yn barod i chwerthin yn barhaus, wrando'n astud a manwl, ac ymdeimlo â'r awyrgylch tynn a grewyd gennychIola Gregory: Roedd y cynhyrchiad yn gafael o'r cychwyn cyntaf...yr actio yn ddiffuant a'r cymeriadu yn effeithiol...Cynhyrchiad syml ond effeithiol"

1994 Pan Ddaw Yfory addasiad Paul Griffiths o ddrama Branwen Cennard

Cast: Tamzyn Williams, Eirian Goodwin, a Paul Griffiths. 
Cyfarwyddwr: Paul Griffiths.

Chwefror 15fed Gŵyl Ddrama’r Odyn, Betws y CoedBeirniad: Robin a Laura JonesCyntaf yn yr Adran Ieuenctid Mawrth 22ainGŵyl Ddrama’r PentanBeirniad: R. Alun EvansAil yn yr Adran Ieuenctid a Paul Griffiths Actor Mwyaf Addawol.Mawrth 26ainGŵyl Hwyl Clwyd, Theatr Twm o'r NantBeirniad: Ednyfed Williams, Diserth Ail yn yr Ŵyl.Ebrill 2il Canolfan Gymdeithasol Dolwyddelan

Diwedd y daith
Daeth y Cwmni i ben yn fuan wedyn, a hynny'n bennaf oherwydd gyrfaoedd colegol.  Fe wahoddwyd Paul Griffiths i sefydlu cwmni cymunedol yn ardal Pwllheli gan fynd ati'n flynyddol ar y cyd ag Annette Bryn Parri a Glyn Roberts i gyfansoddi a llwyfannu dramâu cerdd ar gyfer yr Ŵyl Fai flynyddol.

Categori:Cwmnïau theatr yng Nghymru
Categori:Sefydliadau 1986
Categori:Theatr yng Nghymru