Fitamin A

Teulu o foleciwlau (y retinoids) gyda siâp tebyg iawn iddynt ydyw Fitamin A (hefyd retinol).

O ran bwydydd anifeiliaid, mae'r ffurf mwyaf cyffredin o'r fitamin hwn yn ester ('retinyl palimitate' fel arfer) neu asid retonig. Mae pob ffurf o'r fitamin yn cynnwys cylch Beta-ioned ('Beta Ionone' yn Saesneg); atodir ar y cylch cadwyn isoprenoid sy'n hanfodol i fitaminau weithio'n iawn. Mae Beta-carotine yn llawn o fitamin A.

Darganfyddwyd fitamin A rhwng 1906 a 1917 yn Unol Daleithiau America. Fe wnaed y ffurf synthetig yn 1947 yn yr Iseldiroedd.

 Bwydydd sy'n cynnwys fitamin A 
Mae fitamin A i'w gael yn y bwydydd canlynol:

 iau (cig eidion, porc, cyw iâr, twrci, pysgodyn) (6500 μg 	722%)
 moron (835 μg 93%)
 dail brocoli (800 μg 89%)
 tatws melys (709 μg 79%)
 bresych bras (681 μg 76%)
 menyn (684 μg 76%)
 sbigoglys (469 μg 52%)
 dail gwyrdd
 pwmpen (369 μg 41%)
 bresych llyfnddail (333 μg 37%)
 melon cantaloupe  (169 μg 19%)
 wyau ieir (140 μg 16%)
 bricyll (96 μg 11%)
 papaya (55 μg 6%)
 mango (38 μg 4%)
 pŷs (38 μg 4%)
 brocoli (31 μg 3%)
 gwrdiau

A
Categori:Meddyginiaethau Hanfodol Sefydliad Iechyd y Byd