Sêr-ddewiniaeth

bawd|dde|Arwyddion y Sidydd ar naddiad pren o'r 16eg ganrif, Ewrop

Grŵp o systemau, traddodiadau a chredoau lle mae gwybodaeth o safle ymddangosiadol planedau a lloerenau'r gofod i'w weld yn ddefnyddiol wrth geisio deall a dehongli gwybodaeth am bersonoliaeth person yw sêr-ddewiniaeth neu astroleg (Groeg: ἄστρον, ἄστρου ástron, ástrou "seren" + λόγος, λόγου lógos, lógou, "astudiaeth").

Gelwir person sy'n ymarfer sêr-ddewiniaeth, yn sêr-ddewin neu'n astrolegydd. Mae cofnodion o'r arfer hwn yn mynd nôl i tua'r 3 CC. Ym Mesopotamia a'r Hen Aifft roedd dosbarth arbennig o offeiriaid yn astudio'r nefoedd er mwyn ceisio darogan y dyfodol.

Datblygodd seryddiaeth yn yr 17eg a'r 18g o'r hen wyddoniaeth a elwid yn astroleg. Seryddiaeth yw'r astudiaeth (parchus a gwyddonol) o'r gofod. Ond mae hen wyddoniaeth yr astrolegydd yn llawer mwy niwlog, cyfrin a heb ei dderbyn gan y byd gwyddonol modern. Mae'n perthyn yn agos at ddewiniaeth, yr horosgop, cyfriniaeth, ofergoeliaeth a darogan y dyfodol.

Er hyn, mewn holiadur yn 2005, dywedodd 25% o Americanwyr, 25% o Ganadiaid, a 24% o Brydeinwyr eu bod yn credu ynddo. Bu Madam Sera ar Radio Cymru yn mynd drwy rannau o'r horosgop. Fe welir hefyd ddamcaniaethau bron ym mhob un o'r papurau tabloid yn ddyddiol. Canodd Tecwyn Ifan am ofergoeliaeth.

Yr anifail Tseiniaidd
Mae sêr-ddewiniaeth dwyreiniol yn cydnabod dylanwad yr awr Sidydd (ymhlith unrhyw un o 12 o gyfnodau cyfartal yn ystod y dydd - 2 awr yr un) pan fo person yn cael ei eni a phob un yn gysylltiedig ag un o 12 anifail. Y drafferth, wrth gwrs, yw fod angen gwybod yr union amser geni (o ran lleoliad yr haul):

 23:00 - 00:59: Llygoden fawr
 01:00 - 02:59: Ych
 03:00 - 04:59: Teigr
 05:00 - 06:59: Cwningen
 07:00 - 08:59: Draig
 09:00 - 10:59: Neidr
 11:00 - 12:59: Ceffyl
 13:00 - 14:59: Gafr
 15:00 - 16:59: Mwnci
 17:00 - 18:59: Ceiliog
 19:00 - 20:59: Ci
 21:00 - 22:59: Mochyn

Mae'rmser safonol yn dibynnu ar y parth amser a hydred o leoliad geni.

I berson a anwyd yng Nghaerdydd, eu harwydd Sidydd fesul awr yw:

 amser haf amser y gaeaf 00:11 - 02:10: llygoedn fawr
 02:11 - 04:10: ych
 04:11 - 06:10: teigr
 06:11 - 08:10: cwningen
 08:11 - 10:10: draig
 10:11 - 12:10: neidr
 12:11 - 14:10: ceffyl
 14:11 - 16:10: gafr
 16:11 - 18:10: mwnci
 18:11 - 20:10: ceiliog
 20:11 - 22:10: ci
 22:11 - 00:10: mochyn 23:11 - 01:10: llygoedn fawr
 01:11 - 03:10: ych
 03:11 - 05:10: teigr
 05:11 - 07:10: cwningen
 07:11 - 09:10: draig
 09:11 - 11:10: neidr
 11:11 - 13:10: ceffyl
 13:11 - 15:10: gafr
 15:11 - 17:10: mwnci
 17:11 - 19:10: ceiliog
 19:11 - 21:10: ci
 21:11 - 23:10: mochyn

 Cyfeiriadau