Efelffre

Un o wyth cwmwd canoloesol Cantref Gwarthaf yn ne-orllewin Cymru oedd Efelffre.  Yn wreiddiol yn rhan o deyrnas Dyfed, daeth yn rhan o deyrnas Deheubarth.  Heddiw mae tiriogaeth y cwmwd yn gorwedd yn nwyrain Sir Benfro.

bawd|canol|400px|Cwmwd Efelffre yng nghantref Gwarthaf (gwyrdd tywyll), i'r gorllewin o gymydau Peuliniog a Thalacharn, ac i'r de o gwmwd Amgoed

Gorweddai Efelffre yng ngorllewin Cantref Gwarthaf.  Roedd yn ffinio â chantref Penfro i'r de, cantref Daugleddau i'r gogledd-orllewin, a chymydau Amgoed a Peuliniog i'r gogledd a Phenrhyn i'r dwyrain, yng Nghantref Gwarthaf ei hun.

Prif ganolfan y cwmwd yn yr Oesoedd Canol oedd Arberth, lleoliad llys Pwyll yn y chwedl Pwyll Pendefig Dyfed, y gyntaf o Bedair Cainc y Mabinogi.

Daeth Efelffre i feddiant Normaniaid de Penfro. Un o ganolfannau eglwysig y cwmwd yn y cyfnod hwnnw oedd Llanbedr Efelffre.

 Gweler hefyd
 Cantrefi a chymydau Cymru

Categori:Cymydau Cymru
Categori:Daearyddiaeth Sir Benfro
Categori:Hanes Sir Benfro
Categori:Teyrnas Deheubarth
Categori:Teyrnas Dyfed