Biaffra

Gwladwriaeth a ffurfiwyd trwy ymwahanu oddi wrth Nigeria yn 1967 oedd Gweriniaeth Biaffra.Geiriadur yr Academi, "Biafra". Bu mewn bodolaeth hyd Ionawr 1970, pan roddwyd diwedd arni gan fuddugoliaeth lluoedd arfog Nigeria yn Rhyfel Cartref Nigeria.

Ffurfiwyd gwladwriaeth Biaffra yn ne-ddwyrain Nigeria, yn bennaf gan aelodau llwyth yr Igboaid. Roedd hyn yn ganlyniad anghydfod ar seiliau economaidd, diwylliannol a chrefyddol rhwng grwpiau ethnig Nigeria. Ar 30 Mai, 1967, cyhoeddodd Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu, llywodraethwr milwrol Rhanbarth Dwyreiniol Nigeria, fod y rhanbarth o hynny ymlaen yn wladwriaeth annibynnol dan yr enw Biaffra.

Cydnabyddwyd Biaffra fel gwlad annibynnol gan lywodraethau Gabon, Haïti, Arfordir Ifori, Tansanïa a Sambia. Cawsant gymorth gan Israel, Ffrainc, Portiwgal, Rhodesia, De Affrica a'r Fatican.

Ymateb llywodraeth Nigeria oedd ymdrech filwrol i ad-uno'r wlad. Wrth i sefyllfa filwrol Biaffra waethygu yn 1969, dechreuodd newyn yno. Credir i dros filiwn o bobl farw yn y rhyfel neu o newyn. Bu'r digwyddiadau yma yn sbardun i greu y mudiad dyngarol rhyngwladol Médecins Sans Frontières ("Doctoriaid heb Ffiniau").

 Cyfeiriadau 

Categori:20fed ganrif yn Nigeria
Categori:Cyn-weriniaethau
Categori:Cyn-wladwriaethau Affrica
Categori:Gwladwriaethau a thiriogaethau a sefydlwyd ym 1967
Categori:Gwladwriaethau a thiriogaethau a ddadsefydlwyd ym 1970
Categori:Hanes gwleidyddol Nigeria