Tal-y-bont, Abermaw

Am leoedd eraill o'r un enw, gweler Tal-y-bont (gwahaniaethu).

Pentref i'r gogledd o Abermaw, Gwynedd, ydy Tal-y-bont. Saif i'r gorllewin o'r ffordd A496 i'r de o Llanddwywe. Mae canol y pentref tua 400 medr i'r de o Afon Ysgethin, a 400 medr i'r dwyrain o arfordir Bae Ceredigion.

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan Gwefan Senedd Cymru ac yn Senedd y DU gan .Gwefan Senedd y DU

Ceir yno orsaf Rheilffordd y Cambrian a sawl safle carafan, siop pentref, tafarn yr Ysgethin Inn a bwyty Tony's Restaurant. Cynhelir "Diwrnod Hwyl Dyffryn a Thal-y-bont" bob blwyddyn ar y Sul olaf o Orffennaf.

Hanes
Bu llongddrylliad ar greigiau tanddwr peryglus Sarn Badrig ger Tal-y-bont tua 1702. Suddodd llong fasnach a oedd yn cludo llwyth o farmor o Carerra, yr Eidal. Roedd yn llong arfog, gyda 18 o brif ganonau, 8 canon haearn bwrw llai a 10 canon haearn gyr. Mae’r llong ddrylliedig wedi cael ei datgloddio yn rhannol gan ddatgelu ei chloch a nifer fawr o arteffactau morlywio a domestig. Trowyd un lwmp o farmor yn gerflu i gofio'r digwyddiad a gellir ei weld ar y prom yn y Bermo.

Pobl nodedig o'r ardal
R. Geraint Gruffydd, Athro Cymraeg ym Mhrifysgol Aberystwyth

Cyfeiriadau

Categori:Pentrefi Gwynedd
Categori:Pentrefi Eryri