Llanwynno

Pentref bychan a phlwyf eglwysig ym mwrdeistref sirol Rhondda Cynon Taf, Cymru, yw Llanwynno (Seisnigiad: Llanwonno). Saif rhwng Cwm Cynon a Chwm Rhondda.

Gorwedd y pentref tua 6 milltir i'r gogledd-orllewin o dref Pontypridd, yn y bryniau rhwng y Rhondda Fach a Chwm Cynon.  Mae ffyrdd yn ei gysylltu â Phontypridd i'r de, Penrhiw-ceibr i'r dwyrain a Glynrhedynog i'r gorllewin.

300px|bawd|dim|Fforest Llanwynno

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan  a'r Aelod Seneddol yw .Gwefan y Cynulliad; adalwyd 24 Chwefror 2014Gwefan parliament.uk; adalwyd 24 Chwefror 2014

Hanes
Ceir sawl cyfeiriad at Llanwynno yn hunangofiant Glanffrwd. Anfarwolwyd Llanwynno i'r darllenwyr Saesneg gan Gwyn Thomas, y nofelydd a darlledwr, yn A Few Selected Exits (1968). Ffilmwyd yr hunangofiant hwn fel Selected Exits (1993) yn Llanwynno efo Anthony Hopkins yn chwarae rhan Gwyn.

Claddwyd Guto Nyth Bran yn Eglwys Sant Gwynno, a chynhelir rasys Nos Galan er cof amdano, rasys sy'n gorffen yn 'Sgwar Guto' Aberpennar. Roedd hen blwyf Llanwynno yn cynnwys ar un adeg Abercynon, Penrhiwceiber, Ynysybwl, darnau o Aberpennar a Phontypridd, Porth, Ynyshir a Blaenllechau yn y Rhondda.

Hamdden
Yn Fforest Llanwynno gerllaw mae Canolfan Gweithgareddau Allanol Daerwynno.

 Enwogion 
 Dr Richard Griffiths (1756 - 1826), un o arloeswyr y diwydiant glo yn ardal Cwm Rhondda.
 Guto Nyth Brân (1700 - 1737), a gladdwyd ym mynwent eglwys Llanwynno
 Naunton Wayne (1901 -1970), actor cymeriad

 Cyfeiriadau 
 Hanes Plwyf Llanwynno 1843-90,  yn wreiddiol yn Y Darian wedyn ar ffurf llyfr ym 1888
 Glanffrwd. Llanwynno. Golygwyd gan Henry Lewis. Gwasg Prifysgol Cymru, Caerdydd 1949.

Categori:Pentrefi Rhondda Cynon Taf