Ar Redadeg

Ras a redir drwy Lydaw yw'r Redadeg. Cynhaliwyd yr un gyntaf ym mis Mai 2008 am gyfnod o dridiau er mwyn hybu achos y Llydaweg, yn seiliedig ar Korrika yng Ngwlad y Basg. Rhedwyd hi o dde Llydaw i'r gogledd, o Naoned i Brest, ac wedyn i Karaez. Trefnwyd y Redadeg gyntaf hon gan rwydwaith ysgolion cyfrwng Llydaweg, sef Diwan, i ddathlu 30 mlwyddiant sefydlu'r mudiad. Aeth elw'r ras gyntaf hon i gyd i Diwan. Ar wahân i arwyddion Llydaweg, Diwan yw'r unig elfen o gydnabyddiaeth o statws swyddogol i'r Llydaweg gan Lywodraeth Ffrainc.Henriette Walter, L'Aventure de Langues en Occident, list of the official languages of Europe and their official status, pp 31-34.

Mae'r elw bellach yn cael ei rannu ymysg sefydliadau a chymdeithasau eraill sy'n ymwneud â'r Llydaweg.

Seiliwyd y Redadeg ar ras y Fasgeg, 'Korrika'. Erbyn hyn ceir ras dros y Wyddeleg hefyd, sef 'an Rith', a Ras yr Iaith ar gyfer y Gymraeg. Cynhelir y Redadeg bob dwy flynedd ym mis Mai (2008, 2010, 2012, 2014, 2016 a 2018). Fel yn achos y Korrika, rhedir yn ddi-stop am 24 awr y dydd. Dydy rasys cyfatebol Cymru ac Iwerddon ddim yn rhedeg drwy'r nos.

Bu llwyddiant y Redadeg yn ysbrydoliaeth i sefydlu Ras yr Iaith ar gyfer y Gymraeg, a galwyd y cwmni nid-er-elw sy'n trefnu'r Ras yng Nghymru yn 'Rhedadeg' fel cydnabyddiaeth o hyn.

Gwaddol ariannol
Ers 2008 a hyd yma (diweddarwyd 10/2023) mae'r Redadeg wedi gallu ailddosbarthu cyfanswm o €942,400. O'r rhain, dyrannwyd €499,600 i rwydwaith Diwan, a €442,800 i wahanol brosiectau (gweler y manylion ar gyfer pob blwyddyn).

Caneuon y Redadeg
Caiff pob Redadeg ei hadnabod gan arwyddgan wedi'i chyfansoddi'n arbennig ar gyfer y ras.
 2008: canwyd gan y grŵp roc Llydewig, EV. enw'r gân oedd 'Redadeg'.
 2010: canwyd gan David ar Gall ac ysgolion Diwan yn Gwened. Enw'r gân oedd 'Readadeg' .
 2012: canwyd gan y canwr a'r ymgyrchydd iaith, Mark Kerrain. Ceir hefyd gân gan y canwr roc Llydaweg adnabydus, Dom Duff, 'Foeter Breizh'. 
 2014: canwyd gan Alambig Elektrik a chrëwyd fideo ar ei chyfer, 'Cân y Redadeg 2014 '.
 2024: canwyd gan Kaolila a El Maout. Enw'r gân oedd Redek a ran.

Rasys Iaith Eraill
 Cymru - Ras yr Iaith 
 Gwlad y Basg - Korrika
 Iwerddon - Rith 

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Gwefan swyddogol ar Redadeg 
 Cymry yn ras fawr y Llydawiaid Cofnod blog am Gymry fyddai'n cymryd rhan yn Ar Redadeg 2010

Categori:Athletau
Categori:Chwaraeon yn Llydaw
Categori:Llydaweg
Categori:Sefydliadau 2008