Jim Parc Nest

Bardd, sgriptiwr, a darlithydd a chyn Archdderwydd Cymru yw Jim Parc Nest, neu T. James Jones (ganed 9 Ebrill 1934). Mae'n un o deulu Parc Nest.

 Bywyd cynnar ac addysg 
Ganed Thomas James Jones ym 1934, ac fe'i magwyd ar fferm Parc Nest ger Castell Newydd Emlyn. Mynychodd Goleg Prifysgol Aberystwyth a’r Coleg Presbyteraidd yng Nghaerfyrddin

Gyrfa
Bu’n weinidog gyda’r Annibynwyr ym Mynydd-bach Abertawe a’r Priordy Caerfyrddin cyn dod yn ddarlithydd yn y Gymraeg a Drama yng Ngholeg y Drindod, Caerfyrddin. Daeth yn aelod o adran sgriptiau’r BBC, yn bennaf fel golygydd cyfres sebon Pobol y Cwm.

 Prifardd 
Enillodd y Goron yn Eisteddfod Abergwaun 1986 ac yn Eisteddfod Casnewydd 1988 gyda'i bryddestau Llwch a Ffin. Yn Eisteddfod yr Wyddgrug 2007 enillodd y Gadair gyda'i awdl ar y testun Ffin. Mae felly wedi ennill y Goron a'r Gadair ar yr un testun. Enillodd y Gadair eto yn Eisteddfod Sir Conwy 2019 gyda awdl ar y testun Gorwelion.

Roedd ei ffugenw yn 2007, Un o ddeuawd, yn adlais o ffrae a gododd pan ymgeisiodd am y Goron yn Eisteddfod Caernarfon 1979 o dan y ffugenw Ianws. Bryd hynny, bu'n rhaid iddo ildio'r Goron i Meirion Evans wedi iddi ddod yn amlwg iddo gydweithio â bardd arall ar y gwaith. Dywedodd yn 2007, fodd bynnag, nad oedd wedi bwriadu i'w ffugenw gyfeirio at helynt 1979.

Yn 2009, cafodd ei ddewis i olynu Dic yr Hendre fel Archdderwydd Gorsedd y Beirdd gan wasanaethu tan 2013.

 Bywyd personol 
Mae'n frawd i'r Prifardd John Gwilym ac i'r Prifardd Aled Gwyn, yn ogystal â bod yn ewythr i'r Prifardd Tudur Dylan. Mae'n briod â'r awdures y Prifardd a'r Prif Lenor Manon Rhys, a enillodd y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Maldwyn a'r Gororau 2015 a'r Fedal Ryddiaith yn Eisteddfod Wrecsam 2011 ag yntau'n Archdderwydd. Mae ganddo ddau fab, llysfab, llysferch, a saith o wyrion.

 Gwaith 
Dramâu
 Pan Rwyga'r Llen (1985)
 (gyda Manon Rhys), Pwy Bia'r Gân? (1991)
 Y Dyn Eira (2001)
 Y Twrch Trwyth (drama) (2002)
 Nest (2004)

Cerddi
 Eiliadau o Berthyn (Barddas, 1991)
 O Barc Nest (Barddas, 1997)
 (gyda Jon Dressel), Wyneb yn Wyneb (Gwasg Gomer, 1997)
 (gyda Jon Dressel), Rhubanau Dur (Gwasg Gomer, 2000)
 Diwrnod i'r Brenin (Barddas, 2002)
 Nawr (Barddas, 2008)
 Cymanfa (Gwasg Gomer, 2014)
 Y Caeth yn Rhydd (Barddas, 2025)

 Cyfieithiadau / Addasiadau / Trosiadau 

 Dan y Wenallt
 Eira Cynta'r Gaeaf (1992)

 Cyfeiriadau 

Dolenni allanol


Categori:Genedigaethau 1934
Categori:Beirdd Cymraeg
Categori:Archdderwyddon
Categori:Addysgwyr o Gymru
Categori:Sgriptwyr teledu o Gymru
Categori:Cristnogion o Gymru
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Pobl o Sir Gaerfyrddin
Categori:Prifeirdd