Chwareli llechi Cymru

Rhestrir yma bob chwarel lechi yng Nghymru yn ôl ardal. Am hanes y diwydiant llechi yn gyffredinol, gweler Diwydiant llechi Cymru.

Nid yw'r rhestr eto'n gyflawn. Croesawir ychwanegiadau.

Dyffryn Ogwen

Enw'r chwarelCyfeirnod gridDyddiad agorDyddiad cauGweithlu (uchafswm)NodiadauChwarel y BrynSH631692 tua 17801884Hefyd Chwarel Bryn Hafod y WernChwarel MoelfabanSH626678canol y 19gtua 1910hefyd Chwarel y FoelChwarel PantdreiniogSH623671tua 18251911Chwarel y PenrhynSH6196501782Yn dal ar agor.2,800 (1900)Enw gwreiddiol Chwarel CaebraichycafnChwarel Tan y BwlchSH628683tua 18051911

Ardal Llanberis

Enw'r chwarelCyfeirnod gridDyddiad agorDyddiad cauGweithlu (uchafswm)NodiadauChwarel Bwlch-y-groesSH56060018gChwarel CaermeinciauSH5666031870au1880au12 (1883)Chwarel Cefn DuSH555604Chwarel Cook & DdôlSH5606051910auChwarel DinorwigSH59460417871969Gyda Chwarel y Penrhyn, yn un o ddwy chwarel lechi fwyaf y byd.Chwarel FawrSH55260018gChwarel Gallt-y-LlanSH6005831810au1940Chwarel GlynrhonwySH564607  18g1930Ychydig o weithio 1945-8Chwarel VivianSH586605 Ystyrir yn rhan o Chwarel Dinorwig fel rheol.

Dyffryn Nantlle

Mae cyfanswm o 37Tomos, Dewi 1980. Llechi Lleu. t.49 Cyhoeddiadau Mei o chwareli llechi yn Nyffryn Nantlle. Dorothea ydi'r mwyaf, ac mae'n debyg mai Cilgwyn ydi'r chwarel hynaf yng Nghymru.

Enw'r chwarelCyfeirnod gridDyddiad agorDyddiad cauGweithlu (uchafswm)NodiadauChwarel AlexandraSH5195621860audiwedd y 1930au230 (1889)Neu Chwarel Cors y BryniauChwarel y BraichSHChwarel Bryn FferamSH2 (1889)Chwarel y CilgwynSH50054012g?1956318 (1889)Efallai chwarel hynaf Cymru. Mae'r safle yn awr yn domen sbwriel.Chwarel Cloddfa'r CoedSH493532 17g?1940au150 (1889)Neu Chwarel HafodlasCloddfa'r LônRhan o Chwarel Pen y BrynChwarel Coed MadogSH490530 80 (gyda'r Braich)Neu'r Gloddfa GlaiChwarel CornwallSH496531tua 1760104 (1889)Hefyd South DorotheaChwarel DorotheaSH49953218201970550 (1889)Chwarel Dyffryn NantlleSH497525 Neu Chwarel Nantlle ValeChwarel y FronSH514547 1950au8 (1889)Chwarel Moel TryfanSH515559150 (1889)Chwarel Pen y BrynSH505538tua 17701940auChwarel Pen yr OrseddSH5095391816Yn dal ar agor390 (1889)Caewyd y prif weithfeydd yn 1997Chwarel TalysarnSH49553517901946400 (1882)Chwarel Tyddyn AgnesTanyrallt

Cwm Gwyrfai

Enw'r chwarelCyfeirnod gridDyddiad agorDyddiad cauGweithlu (uchafswm)NodiadauChwarel Bwlch CwmllanSH6025211840au?hefyd West SnowdonChwarel GlanrafonSH5815401915400 (1890au)hefyd West SnowdonChwarel Rhos ClogwynSH5765301880au1930auGelwid weithiau’n Snowdon

Cwm Pennant a Chwmystradllyn

Enw'r chwarelCyfeirnod gridDyddiad agorDyddiad cauGweithlu (uchafswm)NodiadauChwarel GorseddauSH573453dechrau'r 19g1867Yng NghwmystradllynChwarel Prince of WalesSH5494981860au?1886200Yng Nghwm PennantChwarel PrincessSH554495 1860au?cyn 1890Yng Nghwm Trwsgl, Cwm Pennant

Ardal Beddgelert / Croesor
Enw'r chwarelCyfeirnod gridDyddiad agorDyddiad cauGweithlu (uchafswm)NodiadauBrondanw IsafSH6164211820 1825 Brondanw UchafSH6194261836 1836 Chwarel CnichtSH6434621860au1870au Chwarel CroesorSH65745718461930Croesor BachSH6374521866 1868 Chwarel Hafod y LlanSH6135241840auail-weithio yn y 1960auHefyd South Snowdon neu Chwarel Cwm y LlanChwarel NanmorSH1876 1879 

Ardal Blaenau Ffestiniog

Enw'r chwarelCyfeirnod gridDyddiad agorDyddiad cauGweithlu (uchafswm)NodiadauBerthlwydSH1864 Owen, Bob. 1943. Diwydiannau Coll: Ardal y Ddwy Afon-Dwyryd a Glaslyn. t.32. Hugh Evans a'i Feibion ar ran Cyngor yr Eisteddfod Genedlaethol.1873 BrongarneddSH1822 1826 BryngelynenSH1860 1860 Cefn BraichSH1877 1883 Ceunant Parc (Y Parc)SH1870 1920 Chwarel ConglogSH67046718541909Cwm FoelSH~1825 ~1825 Chwarel CwmorthinSH68146318101900Rhywfaint o weithio hyd y 1980auChwarel DiffwysSH7124631760auDolfriogSH1865 1865 Chwarel Fotty a BowyddSHFronboethSH1877 1887 Garreg UchafSH1820 1820 GelliSH1860 1860 GeryntSH1864 1873 Chwarel Gloddfa GanolSH694469Rhan o Chwarel yr OakeleyChwarel Graig DduSH725455 Yn gweithio hyd yn ddiweddarYn cynnwys (Hen) Chwarel y ManodHafod BoethSH1860 1865 Hafod UchafSH1875 1878 HafotySH1875 1876 Chwarel LlechweddSH7004681846Yn dal ar agor513 (1884)Rhan o'r hen weithfeydd ar agor fel atyniaid i dwristiaid.Llidiart yr ArianSH1866 1870 Chwarel MaenofferenSH711465Tua 1800Yn dal ar agor429 (1897)Moelwyn a PhantmawrSH6614421825 1910 Chwarel yr OakeleySH6914701818Yn dal ar agor.Chwarel RhiwbachSH74046218g1952Chwarel RhiwbryfdirSHChwarel y RhosyddSH6654581830au1930auChwarel WrysganSH67845618301950au

Ardal Penmachno a Dolwyddelan

Enw'r chwarelCyfeirnod gridDyddiad agorDyddiad cauGweithlu (uchafswm)NodiadauChwarel RhiwfachnoSHCwm Machno Slate Co., Ltd.Chwarel RhiwbachSHCwmni Maen Offeren, Blaenau FfestiniogChwarel Cwt y BugailSH733468 dechrau'r 19g1972116 (1870au)Chwarel Bwlch y SlatersSH732455dechrau'r 19gCwmni Chwarel Llechi'r Manod

Ardal Corwen a Llangollen

Enw'r chwarelCyfeirnod gridDyddiad agorDyddiad cauGweithlu (uchafswm)NodiadauChwarel y BerwynSJ1770auYn parhau i weithioHefyd Chwarel y ClogauChwarel CambrianSJ189378Efallai 17g1947Chwarel MoelfernaSJ1253991860au1960Chwarel PenarthSJ107424cyn 18681932150 (tua 1868)

Ardal y Berwyn a Dyffryn Tanad Wren, Wilfrid J. 1968. The Tanat Valley: Its Railways and Industrial Archaeology. tt148-158. David & Charles

Enw'r chwarelCyfeirnod gridDyddiad agorDyddiad cauYn ôl Wren caewyd yr holl gloddfeydd yn ardal Dyffryn Tanad erbyn y 1880au. Ailagorwyd rhai pan agorwyd rheilffordd Dyffryn Tanad yn 1904 ond fe'u caewyd am byth ar ddechrau'r ail ryfel byd.Gweithlu (uchafswm)NodiadauChwarel Bwlch-gwynSJChwarel Craig GlanhafonSJChwarel Craig RhiwarthSJ05326516g ~1940 Chwarel Craig-y-GribinSJ046262~1883 Chwarel Cwm MaengwyneddSJ082328~1880 Chwarel DduSJChwarel GlanyrafonSJChwarel Llwyn-onnSJChwarel Moel CrymddanSJPowis Slate & Slab QuarrySJ074293~1880 Chwarel Gorllewin LlangynogSJ048258~1860 ~1940 

Ardal Corris ac AbergynolwynHolmes, A.T. 1986. Slates from Abergynolwyn: The Story of Bryneglwys Slate Quarry. t.12 Gwynedd Archives Service

Enw'r chwarelCyfeirnod gridDyddiad agorDyddiad cauGweithlu (uchafswm)NodiadauChwarel AbercorrisSH754085Chwarel AbercwmeiddawSH746089cyn 1900 Hague, Douglas B. 1984. A Guide to the Industrial Archaeology of Mid-Wales. tt12-15 Association for Industrial ArchaeologyChwarel AberllefenniSH76810316g Chwarel Braich GochSH748078nawr yn safle Labyrinth y Brenin ArthurChwarel Bryn EglwysSH69505418471947Holmes, A.T. 1986. Slates from Abergynolwyn: The Story of Bryneglwys Slate Quarry. t.35 Gwynedd Archives Service174Gweithlu: ffigwr 1901CambergiSH77?11?Cloddfa GwanasSH79?16?Coed-y-ChwarelSH82?09?CwmdylluanSH73?08?Cwm EbolSH687018CymerauSH7771071972DarrenSH722056DolgochSH65?04?EraSH758064GaewernSH745086~1820Un o'r pyllau tanddaearol cyntafGlyn IagoSH720072Hendre-DduSH7981261946Hendre MeredyddSH822116Hen-DdôlSH621122LlwyngwernSH758085~1950Nawr yn safle'r Ganolfan Dechnoleg AmgenMaes-y-GamfaSH81?12?Chwarel MinllynSH852139Penrhyn-GwynSH703149Chwarel RatgoedSH7841191939-1945Rhiw'r GwreiddynSH760053Tal-y-MierynSH82?12?Tyddyn SieffreSH63?13?Tŷ'n-y-BerthSH73?08?Tŷ'n-y-CeunantSH74?08?Chwarel Ty'n-y-CoedSH653153Waun LlefenniSH75?12?

Sir Benfro John, Brian S. 1975. Old Industries of Pembrokeshire. t.4 Greencroft Books

Enw'r chwarelCyfeirnod gridDyddiad agorDyddiad cauGweithlu (uchafswm)NodiadauChwarel AbereiddiSM803318Chwarel BellstoneSN081303 18251891Hefyd Prescelly QuarryChwarel CilgerranSN204428Chwarel y GilfachSN1302711987llechi Cymru - adalwyd ar 4 Rhagfyr 2007yn cynhyrchu llechi gwyrddion, rhai ohonynt erbyn hyn ar ben to Palas San Steffan.Chwarel y GlôgSN2203271926Lewis, E.T. Llanfyrnach Parish Lore t.93Chwarel Parrogger TrefdraethChwarel PencelliSN1932771880auyn berchen i'r un cwmni â chwarel y GlôgChwarel PenlanSN20?28?1880auyn berchen i'r un cwmni â chwarel y GlôgChwarel Rhos-y-bwlchSN079301 1842tua 1900Chwarel SealyhamSM959275Chwarel TyrchSN1442941939>100

Cyfeiriadau
Os na nodir yn wahanol, daw'r wybodaeth o Alan John Richards Gazeteer of slate quarrying in Wales (Ail arg.; Llygad Gwalch, 2007)

Llyfryddiaeth
 Alun John Richards, A Gazetteer of the Welsh Slate Industry (Gwasg Carreg Gwalch, 1991)

 Dolenni allanol
 Mine-Explorer  - rhestr cloddfeydd llechi tanddaearol ym Mhrydain
 Adit-now - rhestr cloddfeydd a chwareli llechi ym Mhrydain
 Rhestr o chwareli lleci Cymru yn ôl cyfeirnod OS 


Categori:Rhestrau Cymru