Beuno

Sant o Gymru oedd Beuno (bu farw c.642). Mae'n fwyaf adnabyddus fel sylfaenydd clas Clynnog Fawr yng Ngwynedd.

Bywgraffiad
Mae'r unig fuchedd sydd ar gael yn hwyr, yn dyddio o tua 1350, yn Llyfr Ancr Llanddewi Brefi. Dywedir ei fod yn perthyn i deulu brenhinol Morgannwg, ac iddo gael ei eni ym Mhowys, ar lan Afon Hafren. Cafodd ei addysgu yng Nghaerwent cyn ymsefydlu yn Aberriw. Yn ddiweddarach bu yng Ngwyddelwern a Threffynnon, cyn ymsefydlu yng Nglynnog. Dywedir i'r tir i sefydlu'r clas yng Nghlynnog gael ei roi gan bennaeth o'r enw Gwyddeint, cefnder i frenin Gwynedd, Cadwallon ap Cadfan, oedd yn teyrnasu rhwng tua 620 a 633.

Dywedir fod y santes Gwenffrewi yn nith iddo. Yn ôl y traddodiad, syrthiodd pendefig ieuanc o'r enw Caradog mewn cariad a hi, a phan wrthododd hi ef, torrodd ei phen a chleddyf. Gosododd Beuno ei phen yn ôl ar ei hysgwyddau a'i hadfywio.

Eglwysi
Mae'r eglwysi a gysegrwyd i Sant Beuno yn cynnwys  Aberffraw a Trefdraeth ar Ynys Môn a Chlynnog, Penmorfa, Carnguwch, Pistyll, a Botwnnog yng Ngwynedd. Ym Mhowys mae Llanycil, Gwyddelwern, Aberriw a Betws Cydewain wedi eu cysegru iddo.

Mae ei ddydd gŵyl ar 21 Ebrill.

 # Eglwys neu Gymuned Delwedd Cyfesurynnau Lleoliad Wicidata 1 Coleg Jeswitaidd Sant Beuno center|128px  Sir Ddinbych Q7592665 2 Eglwys Beuno Sant, Penmorfa center|128px  Dolbenmaen Q7592663 3 Eglwys Beuno Sant, Trefdraeth center|128px  Bodorgan Q7592664 4 Eglwys Sant Beuno center|128px  Porlock Q5192866 5 Eglwys Sant Beuno center|128px  Clynnog Fawr Q17738584 6 Eglwys Sant Beuno center|128px  Pistyll Q17739791 7 Eglwys Sant Beuno center|128px  Aberriw Q20714145 8 Eglwys Sant Beuno center|128px  Betws Cedewain Q20714149 9 Eglwys Sant Beuno center|128px  Pistyll Q29484060 10 Eglwys Sant Beuno center|128px  Llanycil Q29502733 11 Eglwys Sant Beuno   Gwynedd Q114567386 12 Eglwys Sant Beuno a Sant Pedr center|128px  Llanveynoe Q26347277 13 Eglwys Sant Beuno a'r Santes Fair center|128px  Chwitffordd Q17737961 14 Eglwys Sant Beuno, Aberffraw center|128px  cymuned Aberffraw Q7592661 15 Eglwys Sant Beuno, Botwnnog center|128px  Botwnnog Q29483977 16 Eglwys Sant Beuno, Gwyddelwern center|128px  Gwyddelwern Q17741544

Cyfeiriadau

Categori:Seintiau o Gymru
Categori:Pobl o Bowys
Categori:Marwolaethau'r 640au
Categori:Pobl y 6ed ganrif o Gymru
Categori:Pobl y 7fed ganrif o Gymru
Categori:Teyrnas Gwynedd
Categori:Teyrnas Morgannwg