Gleann Cholm Cille

bawd|de|200px|Bwthyn yn yr Amgueddfa Werin yn An Caiseal
bawd|de|200px|Un o'r beddau Neolithig yn y cwm

Mae Gleann Cholm Cille yn gwm yn Gaeltacht Donegal, ar lan Cefnfor Iwerydd yng ngogledd-gorllewin Iwerddon.

Mae'n cymryd ei enw o Sant Colm Cille (Saesneg: St Columba), un o seintiau pwysicaf Iwerddon. Roedd e'n byw yn y cwm gyda'i ddilynwyr cyn symud, fel alltud, i Ynys Iona yn Yr Alban tua'r flwyddyn 565. Mae amryw o adfeilion eglwysi Colm Cille i'w gweld yn y cwm heddiw.

Ers 1984 mae'r ardal wedi bod yn enwog am yr Oideas Gael (Coleg Gwyddeleg), sy'n hyrwyddo iaith a diwylliant Iwerddon.

Yn nghanolfan y cwm ceir Amgueddfa Werin a sefydlwyd gan offeriad lleol, y Tad Séamus Mac Daidhir. Mae'r amgueddfa yn enwog am ei chasgliad o adeiladau traddodiadol lleol o'r 18fed, 19fed a'r 20fed canrif.

 Dolenni allanol 
 Oideas Gael

Categori:Yr iaith Wyddeleg yng Ngweriniaeth Iwerddon
Categori:Swydd Donegal