Clenennau

Plasdy hynafol yn Eifionydd, Gwynedd yw'r Clenennau. Daeth yn ganolfan Ystâd Clenennau a chwareuodd ran bwysig yn hanes y rhan honno o Ogledd Cymru. Heddiw mae'n ffermdy.

Lleoliad
Saif Clenennau yn ardal Penmorfa tua 5 milltir i'r gogledd-orllewin o Borthmadog yn rhan isaf Cwm Ystradllyn, Eryri, tua hanner milltir i'r dwyrain o bentref Golan.

Hanes
Roedd teulu'r Clenennau yn un o bedwar teulu grymus yn Eifionydd - gyda teuluoedd plasdai cyfagos Y Gesail Gyfarch, Ystumcegid a Bryncir - a hawliai eu bod yn ddisgynyddion uniongyrchol i'r brenin Owain Gwynedd. Yn yr 16g, unwyd ystadau Clenennau a Brogyntyn (ger Croesoswallt) pan briododd Syr William Maurice, aer Clenennau, ag aeres Brogyntyn.

Un o breswylwyr enwocaf Clenennau oedd Syr John Owen (1600-1666), a gododd wrthryfel yng Ngogledd Cymru o blaid y brenin Charles I yn erbyn llywodraeth Oliver Cromwell yn ystod Rhyfel Cartref Lloegr.

Cyfeiriadau
William Rowland, Gwŷr Eifionydd (Gwasg Gee, 1953)
Syr John Wynn o Wydir, History of the Gwydir Family, gol. J. Gwynfor Jones (Gwasg Gomer, 1990)

Categori:Plasdai Gwynedd
Categori:Dolbenmaen
Categori:Eifionydd
Categori:Adeiladau rhestredig Gradd II* Gwynedd