Catterick

Pentref a phlwyf sifil yng yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, yw Catterick,British Place Names; adalwyd 1 Medi 2020 fe'i gelwir weithiau yn Catterick Village i'w wahaniaethu oddi wrth wersyll y fyddin gerllaw, Catterick Garrison. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Richmondshire.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,155.City Population; adalwyd 1 Medi 2020

Hanes
Dyddia'r pentref o'r cyfnod Rhufeinig, pan oedd Cataractonium yn gaer Rufeinig yn gwarchod y groesfan dros Afon Swale. Cyfeirir ar y lle yn Geographia Ptolemi fel Κατουρακτονιον.

Y farn gyffredinol ymysg ysgolheigion yw mai Catterick yw Catraeth, lle bu brwydr rhwng teyrnas y Gododdin a'r Eingl tua'r flwyddyn 600. Clodfodir yr arwyr a syrthiodd yn y frwydr hon yn y gerdd Y Gododdin gan Aneirin. Yng Nghanu Taliesin, sy'n perthyn efallai i gyfnod ychydig yn gynharach,  cyferchir Urien Rheged, arglwydd Rheged fel 'Gwledig Catraeth' (Brenin Catraeth).

Yr ysgolhaig Cymreig Thomas Stephens yn y 19g oedd y cyntaf i gynnig mai Catterick oedd "Catraeth" Y Gododdin. Derbyniwyd hyn gan Syr Ifor Williams a chan y rhan o ysgolheigion ers hynny.

Cyfeiriadau

Categori:Richmondshire
Categori:Pentrefi Gogledd Swydd Efrog
Categori:Plwyfi sifil Gogledd Swydd Efrog