Peter Jones (Pedr Fardd)

Bardd Cymraeg oedd Peter Jones (17 Medi 1775 – 26 Ionawr 1845), sy'n adnabyddus dan ei enw barddol Pedr Fardd. Roedd yn un o Feirdd Eifionydd.

Bywgraffiad
Ganwyd a magwyd Pedr Fardd yng Ngarndolbenmaen, Eifionydd (Gwynedd) yn 1775.  Symudodd i Lerpwl ac yno y bu'n cadw ysgol am y rhan fwyaf o'i oes.D. Ambrose Jones, Llenyddiaeth a llenorion Cymreig y bedwaredd ganrif ar bymtheg (Lerpwl, 1922).

Roedd yn adnabyddus yn ei ddydd am ei awdlau a chywyddau eisteddfodol, ond er ei fod yn gynganeddwr llithrig nid oes llawer o werth llenyddol i'r cerddi hyn.  Mae rhai o'i gerddi mwy personol yn well, e.e. pan mae'n sôn am ei hiraeth am Gymru.

Mater arall yw ei emynau, sy'n cynnwys 'Cyn llunio'r byd, cyn lledu'r nefoedd wen', 'Daeth ffrydiau melys iawn yn llawn fel lli', 'Mae'r iachawdwriaeth rad yn ddigon i bob rhai', 'Un a gefais imi'n gyfaill; pwy fel Efe?', 'Hyfryd lais efengyl hedd sydd yn galw pawb i'r wledd' a  'Yr holl frenhiniaethau a dreulir, a'r ddelw falurir i'r llawr'. Ystyrir ef yn un o brif emynwyr y Gymraeg.

Mae ei gartref yn dal i'w weld, yn adfail, yng Ngarndolbenmaen, i'r dwyrain o ganol y pentref ar ochr y mynydd.  Mae stryd o dai cyngor yn y pentref wedi ei henwi ar ei ôl, sef Bro Pedr Fardd.

 Gweler hefyd 
 Llenyddiaeth Gymraeg y 19eg ganrif

Llyfryddiaeth
 E. Wyn James, ‘ “Llawn Llafur yw Llynlleifiad”: Cyfrolau Pedr Fardd a’u Hargraffwyr’, yn Dyddiau o Lawen Chwedl: Hanner Can Mlwyddiant Cyhoeddiadau Modern Cymreig 1963-2013 ynghyd ag Ysgrifau ar Gyhoeddi yn Lerpwl a Chymru, gol. John Gwynfor Jones (Lerpwl: Cyhoeddiadau Modern Cymreig, 2014), 142-85. ISBN 978-0-901332-93-6.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
‘Pedr Fardd a’i Weledigaeth Genhadol’ : https://www.youtube.com/watch?v=vjSuYKUtSWA Anerchiad gan yr Athro E. Wyn James i Sasiwn Genhadol Chwiorydd y De, Eglwys Bresbyteraidd Cymru, 20 Mai 2021.

Categori:Beirdd Cymraeg
Categori:Emynwyr Cymraeg
Categori:Genedigaethau 1775
Categori:Llenorion y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1845
Categori:Pobl o Eifionydd