J. R. Jones

Am sylfaenydd y Bedyddwyr Albanaidd yng Nghymru, gweler J. R. Jones, Ramoth.

Athronydd ac awdur o Gymro oedd John Robert Jones, sy'n fwy adnabyddus fel J. R. Jones (4 Medi 1911 – 3 Mehefin 1970).

Bywgraffiad
Ganed J. R. Jones ym Mhwllheli, Gwynedd. Bu'n fyfyriwr ym Mhrifysgol Cymru, Aberystwyth, gan raddio gyda dosbarth cyntaf mewn athroniaeth cyn gwneud M.A. yn Aberystwyth a D. Phil. yng Ngholeg Balliol, Rhydychen.

Dychwelodd i Aberystwyth fel darlithydd yn 1939, a bu yno hyd nes cael ei benodi'n Athro Athroniaeth ym Mhrifysgol Cymru, Abertawe yn 1952, lle bu hyd ei farwolaeth. Roedd yn briod â Julia Roberts, ac roedd ganddynt un ferch fabwysiedig.

Roedd yn un o gefnogwyr cynharaf Cymdeithas yr Iaith Gymraeg ac ysgrifennodd nifer o lyfrau ar yr iaith gan gynnwys ei lyfr Prydeindod a oedd yn rhannol yn ymateb i syniadau newydd Owain Owain ar bwysigrwydd Y Fro Gymraeg. Ysgrifennodd hefyd ar grefydd.  Dylanwadau eraill arno oedd: Paul Tillich, Simone Weil a Ludwig Wittgenstein.

Mae 'Wedi'r Storm' gan Gerallt Lloyd Owen, a gyhoeddwyd yn y gyfrol Cerddi'r Cywilydd, yn gerdd er cof am J. R. Jones.

Llyfryddiaeth
Mae llawer o bamffledi J.R. Jones bellach wedi eu digido gan y Coleg Cymraeg Cenedlaethol ac i'w darllen a lawrlwytho am ddim o lyfrgell y Coleg sydd ar ei gwefan:

Gwaith J. R. Jones
 Yr Argyfwng Gwacter Ystyr ar lyfrgell Coleg Cymraeg Cenedlaethol cyhoeddwyd gyntaf gan (Llyfrau’r Dryw, 1964)
 Prydeindod ar lyfrgell Coleg Cymraeg Cenedlaethol cyhoeddwyd gyntaf gan (Llyfrau’r Dryw, 1966)
 A Raid i’r Iaith ein Gwahanu? (Undeb Cymru Fydd, 1967)
 Ac Onide ar lyfrgell Coleg Cymraeg Cenedlaethol cyhoeddwyd gyntaf gan (Llyfrau’r Dryw, 1970)
 Gwaedd yng Nghymru (Cyhoeddiadau Modern Cymreig, 1970)

Cyhoeddodd hefyd nifer fawr o ysgrifau mewn cyfnodolion megis Efrydiau Athronyddol, Y Traethodydd, Proceedings of the Aristotelian Society ac eraill.

Astudiaethau
 Cofio J. R. Jones: dau anerchiad (Caernarfon: Gwasanaeth Llyfrgell Cyngor Sir Gwynedd, 1990)
 Dewi Z. Phillips J. R. Jones, Cyfres Writers of Wales (Gwasg Prifysgol Cymru, 1995)
 E. R. Lloyd-Jones, Llên y Llenor: J. R. Jones (Gwasg Pantycelyn, 1997)

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1911
Categori:Marwolaethau 1970
Categori:Academyddion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Academyddion Prifysgol Abertawe
Categori:Academyddion Prifysgol Aberystwyth
Categori:Athronwyr yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg Balliol, Rhydychen
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Aberystwyth
Categori:Llenorion ffeithiol Cymraeg o Gymru
Categori:Pobl o Lŷn