Apollo

bawd|Apollo gyda bwa a saeth; cerflun yn Amgueddfa'r Ashmolean, Rhydychen

Mae'r erthygl hon yn trafod y duw Groegaidd Apollo. Am raglen ofod Americanaidd o'r un enw, gweler Rhaglen Apollo.

Duw Groegaidd a Rhufeinig oedd Apollo neu ApolonGeiriadur yr Academi, Apollo1 (Hen Roeg: Ἀπόλλων; Lladin Apollo). Ym mytholeg Roeg roedd yn dduw goleuni a'r gwanwyn, proffwydoliaeth a'r celfyddydau, yn enwedig barddoniaeth a cherddoriaeth. Roedd Oracl Apollo yn Delffi yn cael ei ystyried yn oracl pwysicaf yr hen fyd. Roedd yn un o ddeuddeg duw pwysicaf y pantheon Groegaidd.

Roedd yn fab i Zews a Leto, ac yn efaill i'r dduwies Artemis. Dywedir iddo gael ei eni ar ynys Delos. Mae tarddiad yr enw'n ansicr. Mae'r ffurf Dorig Απέλλων yn hŷn ac yn tarddu o ffurf cynharach eto, sef: Απέλjων. Yn sicr, gellir gweld cyswllt rhwng yr enw â'r mis Dorig Απέλλαιος a gyda'r hen ŵyl Apellai (neu απελλαι).Van torn et al (Editors), Dictionary of Deities and Demons in the Bible, 1996, BRILL, pp. 73 - 76: google books preview

Yn ôl gwahanol ffynonellau, cariadon Apollo a'i blant gyda hwy oedd:

 Akantha
 Amphissos
 Anios
 Aristaios
 Arsinoe
 Asklepios
 Chione
 Daphne
 Dryope
 Hekuba
Hyakinthos
 Kalliope
 Kassandra
 Kinyras
 Koronis
 Kyknos
Kyparissos
 Leukothea
 Linos
 Manto
 Mopsos
 Orpheus
 Phemonoe
 Philammon
 Polyxena
 Psamathe
 Linos
 Rhoeo
 Terpsichore
 Troilos
 Urania

 Ffynonellau clasurol 
Aelian, Varia Historia
Apollodorus I & III Llyfr
Diodorus Siculus III Llyfr
"Emynau Homer"
Homer, Iliad
Hyginus Mythographus, Chwedlau

Cyfeiriadau

Categori:Duwiau a duwiesau Groeg
Categori:Duwiau a duwiesau yn yr Iliad
Categori:Duwiau a duwiesau yn yr Odyseia
Categori:Gefeilliaid