Fforest Clud

Cramen garreg o ucheldir yn nwyrain canolbarth Cymru yw Fforest Clud (Saesneg: Radnor Forest).  Gelwir yr ucheldir yn 'fforest' am ei fod yn dir agored a osodwyd o'r neilltu ar gyfer hela gan arglwyddi lleol yn yr Oesoedd Canol. Roedd yn ffurfio calon yr ardal ddaearyddol ganoloesol a adwaenid fel Rhwng Gwy a Hafren.

Ar 22 Mehefin, 1402, cafodd Owain Glyndŵr fuddugoliaeth fawr ar y Saeson ym Brwydr Bryn Glas, ar odre ogleddol Fforest Clud.

Pwyntiau uchaf Fforest Clud yw'r Rhos Fawr, llwyfandir eang o laswellt a grug sy'n cyrraedd uchder o 660 m, a llwyfandir cyffelyb i'r dwyrain, Y Domen Ddu (Black Mixen yn Saesneg), bron ar y ffin â Swydd Henffordd yn Lloegr. Ceir mast darlledu ar ben y copa olaf.

Yn ôl traddodiad llên gwerin lleol, bu draig yn byw yn y Fforest ers talwm. Am ei bod yn aflonyddu cymaint ar y trogolion, codasant cylch o bedair eglwys i'w hamgylchynnu. Cysegrwyd y pedair eglwys hynny, sef eglwysi Llanfihangel Cefn-llys, Llanfihangel Rhydieithon, Llanfihangel Nant Melan a Llanfihangel Casgob, i'r archangel Sant Mihangel, sy'n gorchfygu'r ddraig yn y Beibl. Credid y byddai'r ddraig yn deffro eto pe dinistrid unrhyw un o'r pedair eglwys."St Michael and the Dragon of Radnor Forest"  ar wefan yr Eglwys yng Nghymru (Esgobaeth Abertawe ac Aberhonddu)

Cyfeiriadau

Gweler hefyd
Coetiroedd Maesyfed (SoDdGA)

Categori:Mynyddoedd a bryniau Powys
Categori:Llên gwerin Cymru