Owen Gruffydd

Bardd, hynafiaethydd, ac achyddwr o Gymru oedd Owen Gruffydd (c. 1643 - Rhagfyr, 1730). Yn enedigol o blwyf Llanystumdwy, Eifionydd, Gwynedd, canai ar y mesurau caeth a'r mesurau rhydd fel ei gilydd a daeth yn fardd poblogaidd yn ei ddydd. Cyhoeddwyd rhai o'i gerddi yn Blodeu-gerdd Cymry (1759).Rhagymadrodd, yn Gwaith Owen Gruffydd, gol. O. M. Edwards (Cyfres y Fil, 1904)

Bywgraffiad
Ganed y bardd yn 1643 (fe ymddengys). Yn ôl un traddodiad roedd yn fab perth a llwyn i offeiriad lleol. Roedd yn wehydd o ran ei grefft. Aeth yn ddall yn ystod ei oes. Bu fyw trwy amseroedd tymhestlus iawn, gyda Rhyfel Cartref Lloegr a'r Adferiad yn tarfu ar fywyd y Cymry ym mob rhan o'r wlad. Fe'i claddwyd ym mynwent eglwys plwyf Llanystumdwy ar 6 Rhagfyr 1730, yn henwr o oedran barchus yn yr oes honno, tua 87 oed.

Gwaith llenyddol
Fel bardd ar y mesurau caeth a ganodd gywyddau ac awdlau i rai o brif deuluoedd Arfon, Llŷn, Eifionydd a Meirionnydd, yr oedd i ryw raddau yn parhau â thraddodiad Beirdd yr Uchelwyr; er nad oedd yn fardd proffesiynol fel y cyfryw awgrymir mai ef oedd yr olaf o feirdd crwydrol traddodiad y canu mawl.Glyn Tegai Hughes, "Life and Thought" yn Branwen Jarvis (gol.) (2000) A Guide to Welsh Literature c.1700-1800, Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru, t.4 Roedd yn fwy adnabyddus yng ngogledd Cymru ar droad y 18g am ei gerddi ar y mesurau rhydd, yn enwedig ei garolau duwiol a moseol.

Llyfryddiaeth
Cyhoeddwyd rhai o gerddi'r bardd yn y blodeugerddi,
Carolau a Dyriau Duwiol (1688)
Blodeu-gerdd Cymry (1759)

Golygwyd detholiad o'i waith gan O. M. Edwards:
Gwaith Owen Gruffydd (Cyfres y Fil, 1904)

Cyfeiriadau

Categori:Achyddiaeth
Categori:Beirdd Cymraeg
Categori:Genedigaethau 1643
Categori:Hynafiaethwyr o Gymru
Categori:Llenorion yr 17eg ganrif o Gymru
Categori:Llenorion y 18fed ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1730
Categori:Pobl o Lanystumdwy