Ann Hatton

Nofelydd o Gymru oedd Julia Ann Hatton (née Kemble) neu Ann of Swansea) (29 Ebrill 1764 – 26 Rhagfyr 1838). Hi oedd awdur Tammany, y libreto cyntaf y gwyddys amdano gan fenyw.Moira Dearnley, ‘Hatton , Ann Julia (1764–1838)’, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004, adalwyd 14 Tachwedd 2006

Ganed Ann Hatton yng Nghaerwrangon, yn ferch i'r cerddor crwydrol Roger Kemble. Roedd hi'n chwaer i'r actorion Sarah Siddons a John Philip Kemble. Roedd aelodau eraill o deulu Kemble hefyd yn actorion. Prentisiwyd Ann i actor Eidalaidd cyn mynd ar y llwyfan.

Yn 1783, yn un deg naw oed, priododd yr actor, C. Curtis, ond yn fuan daeth i ddeall ei fod eisoes yn briod. Gadawyd Ann yn y fath gyfyngder ariannol nes iddi yn y flwyddyn honno apelio am gymorth gan y cyhoedd mewn hysbyseb papur newydd, a cheisiodd ladd ei hun yn Abaty Westminster. Er mwyn goroesi enillodd ei bywoliaeth fel "model" mewn puteindy enwog yn Llundain ac yno fe'i saethwyd hi, yn ddamweiniol yn ei hwyneb. Adroddwyd hyn yn y papurau newydd lleol, sy'n sôn am ei "hafoesoldeb", a'i "meddwl balch a chryf."
bawd|chwith|Plac coffa yn Abertawe

Erbyn 1799 roedd Ann a William wedi dychwelyd i Gymru, gan ymsefydlu yn Abertawe; bu'n rhedeg baddondy a llety glan y môr hyd at farwolaeth William yn 1806. O 1806 hyd 1809 bu Ann yn cadw ysgol ddawnsio yng Nghydweli, ond o 1809 ymlaen preswyliodd yn Abertawe a daeth yn llenor adnabyddus. Rhwng 1810 a 1831 ysgrifennodd farddoniaeth, ac un deg pedwar o nofelau sy'n cynnwys themâu gothig ar gyfer Minerva Press, gan ddefnyddio'r ffugenw "Ann of Swansea".

Llyfryddiaeth
Barddoniaeth
 Poems on Miscellaneous Subjects (1783)
 Poetic Trifles (1811)

Nofelau
 Cambrian Pictures (1810)
 Sicilian Mysteries (1812)
 Chronicles of an Illustrious House (1816)
 Lovers and Friends; or, Modern Attachments (1821)

Drama
 Tammany: The Indian Chief (1794)

Cyfeiriadau

Categori:Beirdd Saesneg o Gymru
Categori:Genedigaethau 1764
Categori:Llenorion Saesneg o Gymru
Categori:Llenorion y 18fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1838
Categori:Nofelwyr o Gymru
Categori:Nofelwyr Saesneg
Categori:Pobl o Abertawe
Categori:Merched y 18fed ganrif
Categori:Merched y 19eg ganrif