Peter Bailey Williams

Hynafiaethydd a chyfieithydd o Gymru oedd Peter Bailey (neu Bayley) Williams (Awst 1763 - 22 Tachwedd, 1836). Roedd yn fab i'r clerigwr Methodistaidd ac esboniwr Beiblaidd dylanwadol Peter Williams (1723-1796).

Bywgraffiad
Cafodd ei addysg ym Mhrifysgol Rhydychen. Fe'i penodwyd yn berson Llanrug, ger Caernarfon. Roedd yn gyfaill i'r bardd Dafydd Ddu Eryri a chododd gofgolofn iddo ym mynwent eglwys y plwyf ar ei farwolaeth yn 1822. Gwasanaethai yn ogystal ym mhlwyf Llanberis.D. Ambrose Jones, Llenyddiaeth a Llenorion Cymreig y bedwaredd ganrif ar bymtheg (Lerpwl, 1922).

Roedd gan Peter Bailey Williams ddiddordeb mawr yn hynafiaethau Cymru a chyfrannodd nifer o erthyglau ar y pwnc, yn Gymraeg a Saesneg, i gylchgronau'r dydd fel Y Geirgrawn, The Cambro-Briton a'r Cambrian Quarterly. Cyhoeddodd arweinlyfr Saesneg i'r hen Sir Gaernarfon yn 1821 a ddaeth yn boblogaidd iawn ac sy'n llawn o fanylion gan awdur a garai'r fro a'i hanes.Charles Ashton, Hanes Llenyddiaeth Gymreig o 1650 hyd 1850 (Lerpwl, 1893).

Fel cyfieithydd cyhoeddodd gyfieithiadau o ddau o lyfrau Richard Baxter dan y teitlau Tragwyddol Orffwysfa'r Saint (1825) a Galwad ar yr Annychweledig (1825).

Llawysgrifau
Pasiwyd ei lawysgrifau i feddiand John Davies, Gwyneddon, argraffwr a golygydd sawl papur Cymraeg yn yr 19g.

Llyfryddiaeth
 The Tourist's Guide through the County of Caernarvon (Caernarfon, 1821)
 (cyfieithiad) Tragwyddol Orffwysfa'r Saint (1825)
 (cyfieithiad) Galwad ar yr Annychweledig (1825)

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1763
Categori:Marwolaethau 1836
Categori:Cristnogion o Gymru
Categori:Cyfieithwyr o Gymru
Categori:Hynafiaethwyr o Gymru
Categori:Llanrug
Categori:Llenorion y 18fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion taith y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Llenorion taith Saesneg o Gymru
Categori:Pobl o Arfon