Crys Polca Dot

Caiff y Crys Polca Dot neu'r Crys Smotiau Crynion (Ffrangeg: maillot à pois rouges) ei wobrwyo i'r dringwr gorau yn ras seiclo y Tour de France. Gelwir enillydd y crys yn "Brenin y Mynyddoedd" a gwisgai grys gwyn gyda smotiau coch.

 Hanes 
Yn 1933, dychmygwyd y syniad o gystadleuaeth brenin y mynyddoedd gyntaf. Yr enillydd oedd Vicente Trueba, a gyrhaeddodd copaon y mynyddoedd gyntaf. Er hyn, roedd Trueba yn wael iawn am ddisgyn y mynyddoedd, felly nid oedd fyth yn ennill dim o gyrraedd y copa gyntaf. Penderfynodd Cyfarwyddwr y Tour de France, Henri Desgrange, y dylai'r seiclwyr a gyrhaeddodd y copaon gyntaf dderbyn bonws. O 1934 ymlaen, rhoddwyd yr amser rhwng y seiclwr cyntaf i'r copa a'r ail, fel bonws amser ar gyfer y seiclwr cyntaf. Cafwyd wared ar y bonws yma yn ddiweddarach, ond delwyd i adnabod brenin y mynyddoedd.
Er i'r gystadleuaeth gael ei chyflwyno yn 1933, ni chyflwynwyd y grys tan 1975. Mae "Brenin y Mynyddoedd" yn gwisgo crys gwyn gyda smotiau coch (maillot à pois rouges), a gyfeirir ati fel y "crys dot polca" a ysbrydolwyd gan grys a welodd y cyn-drefnwr, Félix Lévitan, tra yn nhrac Vélodrome d'Hiver, Paris yn ei ieuenctid. Dewiswyd y lliwiau gan y cefnogwr ariannol, Chocolat Poulain (Cymraeg: Siocled Poulain), i gyd-fynd â un o'u cynnyrch. Ers 1993 cefnogir y grys gan archfarchnad Champion. Mae lliwiau'r grys hefyd wedi cael eu ymdopi gan rasys cam eraill seiclo megis y Tour of Britain.

 Y Sefyllfa Bresennol 
Penderfynir y gystadleuaeth gan bwyntiau a wobrwyir i'r beiciwr cyntaf i gyrraedd copa elltydd a mynyddoedd penodedig, gyda'r nifer mwyaf o bwyntiau ar gael ar y bryniau caletaf eu dringo. Caiff y bryniau eu rhannu i sawl categori, o 1 (y caletaf) i 4 (y lleiaf caled), mesurir pa mor anodd ydynt ar sail eu serthrwydd a'u hyd. Mae pumed categori, sef Hors catégorie (di-gategori), ar gyfer y bryniau yn galetach fyth na rhai categori 1. Newidiwyd y system sgorio yn 2004, a cafodd y cyntaf i gopa dringiad categori 4 3 pwynt, tra bod y cyntaf i groesi copa Hors catégorie yn derbyn 20 o bwyntiau. Gwobrwyir pwyntiau i'r 3 beiciwr cyntaf i gopa bryn categori 4 tra bod y 10 cyntaf yn derbyn pwyntiau ar fryn Hors catégorie. Gwobrwywyd pwyntiau dwbl hefyd yn 2004, os oedd y cymal yn gorffen ar ben bryn, ac os oedd y bryn yng nghategori 2 neu uwch.

 Dosbarthu'r Pwyntiau 

Dringiadau yn y "Hors Catégorie" (HC): 20, 18, 16, 14, 12, 10, 8, 7, 6 ac 5 o bwyntiau ar gyfer y 10 reidiwr cyntaf i'r copa.

Dringiadau Categori 1: Rhoddir 15, 13, 11, 9, 8, 7, 6 ac 5 o bwyntiau ar gyfer y 8 reidiwr cyntaf i'r copa.

Dringiadau Categori 2: Rhoddir 10, 9, 8, 7, 6, ac 5 o bwyntiau ar gyfer y 6 reidiwr cyntaf i'r copa.

Dringiadau Categori 3: Rhoddir 4, 3, 2 ac 1 o bwyntiau ar gyfer y 4 reidiwr cyntaf i'r copa.

Dringiadau Categori 4: Rhoddir 3, 2 ac 1 o bwyntiau ar gyfer y 3 reidiwr cyntaf i'r copa.

NODYN: Ar gyfer dringiad olaf cam, bydd y pwyntiau'n cael eu dwblu (ar gyfer dringiadau HC, Cat 1 a Cat 2 yn unig).

Os bydd cwlwm rhwng nifer o bwyntiau'r safle gyntaf, bydd y nifer o fuddugoliaethau ar ddringiadau HC yn perderfynnu enillyd y Grys Dot Polca, ac yna nifer buddugoliaethau drigidau Categori 1 os oes dal cwlwm ac yna Categori 2, ayb.

 Brenin y Mynyddoedd 
 Enillwyr sawl gwaith 
SafleEnwGwladSawl gwaithBlynyddoedd1  Richard Virenque    7  1994, 1995, 1996, 1997, 1999, 2003, 20042  Federico Bahamontes    6  1954, 1958, 1959, 1962, 1963, 1964   Lucien Van Impe    6  1971, 1972, 1975, 1977, 1981, 19834  Julio Jiménez    3  1965, 1966, 19675  Felicien Vervaecke    2  1935, 1937   Gino Bartali    2  1938, 1948   Fausto Coppi    2  1949, 1952   Charly Gaul    2  1955, 1956   Imerio Massignan    2  1960, 1961   Eddy Merckx    2  1969, 1970   Luis Herrera    2  1985, 1987   Claudio Chiappucci    2  1991, 1992   Laurent Jalabert    2  2001, 2002   Michael Rasmussen    2  2005, 2006

 Yr Holl Enillwyr 
 Blwyddyn  Enw  Gwlad 1933  Vicente Trueba   1934  René Vietto   1935  Félicien Vervaecke   1936  Julián Berrendero   1937  Félicien Vervaecke   1938  Gino Bartali   1939  Sylvère Maes   1947  Pierre Brambilla   1948  Gino Bartali   1949  Fausto Coppi   1950  Louison Bobet   1951  Raphaël Géminiani   1952  Fausto Coppi   1953  Jesús Loroño   1954  Federico Bahamontes   1955  Charly Gaul   1956  Charly Gaul   1957  Gastone Nencini   1958  Federico Bahamontes   1959  Federico Bahamontes   1960  Imerio Massignan   1961  Imerio Massignan   1962  Federico Bahamontes   1963  Federico Bahamontes   1964  Federico Bahamontes   1965  Julio Jiménez   1966  Julio Jiménez   1967  Julio Jiménez   1968  Aurelio González   1969  Eddy Merckx   1970  Eddy Merckx   1971  Lucien Van Impe   1972  Lucien Van Impe   1973  Pedro Torres   1974  Domingo Perurena   1975  Lucien Van Impe   1976  Giancarlo Bellini   1977  Lucien Van Impe   1978  Mariano Martinez   1979  Giovanni Battaglin   1980  Raymond Martin   1981  Lucien Van Impe   1982  Bernard Vallett   1983  Lucien Van Impe   1984  Robert Millar    1985  Luis Herrera   1986  Bernard Hinault   1987  Luis Herrera   1988  Steven Rooks   1989  Gert-Jan Theunisse   1990  Thierry Claveyrolat   1991  Claudio Chiappucci   1992  Claudio Chiappucci   1993  Tony Rominger   1994  Richard Virenque   1995  Richard Virenque   1996  Richard Virenque   1997  Richard Virenque   1998  Christophe Rinero   1999  Richard Virenque   2000  Santiago Botero   2001  Laurent Jalabert   2002  Laurent Jalabert   2003  Richard Virenque   2004  Richard Virenque   2005  Michael Rasmussen   2006  Michael Rasmussen   2007  Mauricio Soler  

 Enillwyr yn ôl Cenediglrwydd 
SafleGwladEnwau'r Enilwyr AmlafYr Enillydd DiweddarafNifer o Ennillion1    Richard Virenque (7) Richard Virenque 2004 182    Federico Bahamontes (6) Domingo Periwreña 1974 153    Gino Bartali, Fausto Coppi,Imerio Massignan a Claudio Chiappucci (2) Claudio Chiappucci 1992 124    Lucien Van Impe (6) Lucien Van Impe 1983 115    Luis Herrera (2)  Mauricio Soler 2007 46    Michael Rasmussen (2) Michael Rasmussen 2006 2     Charly Gaul (2) Charly Gaul 1956 2     Steven Rooks a Gert-Jan Theunisse Gert-Jan Theunisse 1989 29    Tony Rominger Tony Rominger 1993 1     Robert Millar  Robert Millar 1984 1

Cyfeiriadau

Categori:Crysau
Categori:Tour de France
Categori:Gwobrau chwaraeon