Pamplona

Pamplona (Basgeg: Iruña neu Iruñea) yw prifddinas cymuned ymreolaethol Nafarroa Garaia yng Gwlad y Basg yng ngwladwriaeth Sbaen. Yn hanesyddol, ystyrir Pamplona gan y mwyafrif[angen ffynhonnell] fel prifddinas Gwlad y Basg (Euskal Herria).

Saif ar Afon Arga, a  yw poblogaeth y ddinas. Yn y cyfnod Rhufeinig, tyfodd pentref Iruñea i fod yn ddinas Rufeinig "Pompaelo", wedi ei henwi ar ôl Pompeius Magnus, a'i sefydlodd yn 74 CC. Cafodd ei chipio gan y Mwslimiaid yn yr 8g, ac yn 778 dinistriwyd y muriau gan Siarlymaen ychydig cyn Brwydr Ronsyfal. Yn ail hanner y 9g ffurfiwyd Teyrnas Pamplona.

Mae Pamplona yn enwog am y Sanferminak, gŵyl sy'n cael ei chynnal rhwng 6 ac 14 Gorffennaf i anrhydeddu Sant Fermín, nawdd-sant Nafarroa. Y rhan enwocaf o'r ŵyl yw'r "rhedeg gyda'r teirw".

Y ddinas yw diwedd ail ran y Camino de Santiago o Ronsyfál i Santiago de Compostela.

bawd|dim|250px|Stryd Estafeta (Estafeta Kalea)

Categori:Dinasoedd Sbaen
Categori:Navarra