Inverness

Dinas yn Ucheldiroedd yr Alban yw Inverness (Gaeleg yr Alban: Inbhir Nis;Gwefan Ainmean-Àite na h-Alba ; adalwyd 4 Hydref 2019British Place Names; adalwyd 4 Hydref 2019 Sgoteg: Innerness)."Names in Scots", Centre for the Scots Leid; adalwyd 15 Ebrill 2022 Saif lle mae Afon Ness yn llifo i mewn i Foryd Moray. Mae'r boblogaeth yn 66,600, gyda 5.47% ohonynt yn siarad Gaeleg. Dyma yw prif ganolfan poblogaeth ardal Cyngor yr Ucheldir.

Roedd Inverness yn un o brif gadarnleoedd y Pictiaid, a chofnodir i Sant Colum Cille ddod yma yn 565 i efengylu i Bridei I, brenin y Pictiaid. Dywedir i'r castell gael ei adeiladu gan Máel Coluim III wedi iddo ddinistrio castell cynharach a adeiladwyd gan Mac Bethad mac Findláich (Macbeth). Ymladdwyd Brwydr Culloden gerllaw'r ddinas yn 1746.

bawd|250px|chwith|Afon Ness a Chastell Inverness

Ar 7 Medi 1921 cynhaliwyd cyfarfod o gabinet y Deyrnas Unedig yma, yr unig dro erioed iddo gyfarfod tu allan i Lundain. Roedd y Prif Weinidog, David Lloyd George, ar ei wyliau yn Gairloch, a galwodd gyfarfod yma i drafod yr argyfwng yn Iwerddon.

 Adeiladau a chofadeiladau 
 Castell Inverness
 Eglwys gadeiriol
 Theatr Eden Court
 Ysbyty Raigmore

 Pobl enwog o Inverness 
 Marion Wallace Dunlop, y swffragét cyntaf i fynd ar ympryd (ar 5 Gorffennaf 1909)
 Charles Kennedy, cyn arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol
 Mike Zagorski, seiclwr
 Elspet Gray (g. 1929), actores

Cyfeiriadau

Categori:Dinasoedd yr Alban
Categori:Inverness
Categori:Trefi Cyngor yr Ucheldir