Franz Schubert

Cyfansoddwr o Awstria oedd Franz Peter Schubert (31 Ionawr 1797 – 19 Tachwedd 1828).

Ganed Schubert yn Himmelpfortgrund, gerllaw Fienna, y trydydd ar ddeg o un ar bymtheg o blant. Roedd eisoes yn cael gwersi cerddoriaeth gan ei dad, Franz Theodor Schubert, pan oedd yn chwech oed. Ym mis Hydref 1808, daeth yn aelod o'r côr yn Hofkapelle Fienna. Ceir y dyddiad 8 Ebrill - 1 Mai 1810 ar un o'i gyfansoddiadau cynnar.

Bu'n athro cynorthwyol am gyfnod, ond fel arall nid oedd ganddo ffynhonnell ddibynadwy o arian. Bu yn Hwngari am gyfnod yn 1818 gweithio fel athro cerddorol i deulu Esterházy. Dim ond wedi ei farwolaeth y daeth ei gerddoriaeth yn wirioneddol boblogaidd, ond perfformiwyd dwy opera o'i waith yn 1820 a chafodd lwyddiant gyda chyhoeddi Opus 1–7 a 10–12 yn 1821/2. Erbyn hyn roedd ei iechyd yn dirywio. Bu farw ar 19 Tachwedd 1828 () wedi pythefnos o dwymyn. Claddwyd ef yn mynwent Währinger, Fienna, heb fod ymhell o fedd Ludwig van Beethoven.

Roedd e'n chwarae'r ffidil, fiola a piano.

 Gweithiau 
 Lieder (Caneuon) 

 Tua 600 o Lieder, yn cynnwys:
 y cylchoedd Die schöne Müllerin a Winterreise (i eiriau gan Wilhelm Müller)
 y cylch Schwanengesang
 y cylch Fräulein vom See (i eiriau Walter Scott yn "The Lady of the Lake").
 Im Abendrot, Erlkönig, Der Fischer, Die Forelle, Das Lied im Grünen, Heidenröslein, Gesänge des Harfners (3-teilig), Der Jüngling am Bach, An den Mond (6 Versionen), Der Schatzgräber, Der Tod und das Mädchen, Der Wanderer, Wanderer an den Mond, Zügenglöcklein.

 Gweithiau i gerddorfa 
 Simphoniau 
 Symffoni rhif 1, D fwyaf, D 82
 Symffoni rhif 2, Bb fwyaf, D 125
 Symffoni rhif 3, D fwyaf, D 200
 Symffoni rhif 4, C leiaf, D 417 "Drasig"
 Symffoni rhif 5, Bb fwyaf, D 485
 Symffoni rhif 6, C fwyaf, D 589
 Symffoni (anghyflawn), D fwyaf, D 615
 Symffoni (anghyflawn), D fwyaf, D 708a
 Symffoni (anghyflawn), E fwyaf, D 729
 Symffoni rhif 7 (anghyflawn), B leiaf, D 759, "Anorffenedig"
 Symffoni (anghyflawn), D fwyaf, D 936a
 Symffoni rhif 9, C fwyaf, D 944, "Fawr"

Cyfeiriadau

Categori:Cyfansoddwyr y 19eg ganrif o Awstria
Categori:Genedigaethau 1797
Categori:Marwolaethau 1828
Categori:Pobl o Fienna
Categori:Fiolyddion
Categori:Feiolinwyr
Categori:Pianyddion