William Ambrose (Emrys)

Gweinidog a bardd Cymraeg oedd William Ambrose, a ddefnyddiai'r enw barddol Emrys (1 Awst 1813 -  31 Hydref 1873).

Bywgraffiad
Ganed Emrys ym Mangor, Sir Gaernarfon (Gwynedd) yn fab i John ac Elizabeth AmbroseAMBROSE , WILLIAM yn y Bywgraffiadur ar lein adalwyd Hydref 31 2014 ac addysgwyd ef yn Ysgol Friars yno ac yng Nghaergybi. Bu'n brentis dilledydd yn Lerpwl am gyfnod, gan ymuno a'r Annibynwyr yno. Aeth i Lundain yn 1834. yn 1837 daeth yn weinidog eglwys annibynnol Porthmadog, a bu yno hyd ei farwolaeth.

Bu farw ym Mhorthmadog 31 Hydref 1873 a chladdwyd ef ym mynwent Capel Helyg, Llangybi. Adeiladwyd Capel Coffa iddo ym Mhorthmadog yn 1879.

Bardd a llenor
Bu'n cystadlu llawer mewn eisteddfodau. Yn Eisteddfod Aberffraw yn 1849, enillodd Morris Williams (Nicander) y Gadair am ei awdl Y Greadigaeth, ond bu helynt am fod un o'r beirniaid, Eben Fardd, eisiau rhoi'r wobr i awdl Emrys.

Ysgrifennodd nifer o emynau poblogaidd, mae pedwar enghraifft o'i gwaith i'w gweld yn Caneuon Ffydd gan gynnwys ei emyn:

Arglwydd gad i'm dawel orffwys
Dan gysgodau'r palmwydd clyd
Lle yr eistedd pererinion
Ar eu ffordd i'r nefol fyd,
Lle'r adroddant dy ffyddlondeb
Iddynt yn yr anial cras
Nes anghofio'u cyfyngderau
Wrth foliannu nerth dy ras Caneuon Ffydd, Pwyllgor y Llyfr Emynau Cydenwadol, Gwasg Gomer 2001 ISBN 1903754003

Bu'n cyd olygydd cylchgrawn Y Dysgedydd o 1853 i 1873 Ambrose, William yn Eminent Welshmen t 10 adalwyd Hydref 31 2014

Cyfeiriadau

Llyfryddiaeth

Gweithiau y Parch. W. Ambrose (1875)
Gweithiau Rhyddieithol y Parch. William Ambrose, Porthmadog (1876)
Ceinion Emrys (1876). Cerddi.
 William Ambrose yn Y Bywgraffiadur Cymreig

Categori:Beirdd Cymraeg
Categori:Cristnogion o Gymru
Categori:Emynwyr Cymraeg
Categori:Genedigaethau 1813
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1873
Categori:Pobl o Fangor
Categori:Porthmadog
Categori:Pobl addysgwyd yn Ysgol Friars, Bangor
Categori:Prifeirdd