Gaoth Dobhair

Ardal yn Swydd Donegal yng ngogledd orllewin Iwerddon yw Gaoth Dobhair (Saesneg: Gweedore). Mae hi'n 30 milltir i'r gorllewin o Letterkenny/Leitir Ceanainn, ar lan y môr. Mae 4,356 o bobl yn byw yn ardal Gaoth Dobhair (2006). Mae'n un o anneddfeydd Gaeltacht Dún na nGall. Lleolir stiwdios rhanbarthol RTÉ Raidió na Gaeltachta. Mae wedi cynhyrchu cerddorion traddodiadol adnabyddus, gan gynnwys y bandiau Altan a Clannad, yn ogystal â’r artist Enya. Mae'r tri wedi recordio cerddoriaeth Wyddeleg.

Mae "Gaoth" yn cyfeirio at gilfach o'r môr wrth geg Afon Crolly, a elwir yn An Ghaoth. Dyma'r ffin rhwng Gweedore i'r gogledd a Na Rosa (The Rosses) i'r de. Mae Dobhar yn hen air Gwyddeleg am ddŵr ac yn gytras â'r gair Cymraeg "dŵr". Felly, mae Gaoth Dobhair yn cael ei gyfieithu fel "yr aber dyfrllyd".

Trefi a phentrefi Gaoth Dobhair
 Arduns (An tArd Donn)
 Ardnagappery (Ard na gCeapairí)
 Ballindrait (Baile an Droichid)
 Bloody Foreland (Cnoc Fola)
 Brinaleck (Bun an Leaca)
 Bunaninver (Bun an Inbhear)
 Bunbeg (An Bun Beag)
 Carrick (An Charraic)
 Carrickataskin (Carraig an tSeascain)
 Cotteen (Coitín neu An Choiteann)
 Crolly (Croithshlí neu Croithlí)
 Curransport (Port Uí Chuireáin)
 Derrybeg (Na Doirí Beaga neu Doire Beag)
 Dore (Dobhar)
 Dunlewey (Dún Lúiche)
 Glassagh (Glaiseach neu An Ghlaisigh)
 Glasserchoo (Glaisear Chú neu Glas Dobhar Chú)
 Glentornan (Gleann Tornáin)
 Knockastolar (Cnoc an Stolaire)
 Lunniagh (Luinneach)
 Magheraclogher (Machaire Chlochair)
 Magheragallon or Magheragallen (Machaire Gathlán)
 Meenaclady (Mín an Chladaigh)
 Meenacuing (Mín na Cuinge)
 Meenaniller (Mín an Iolair)
 Middletown (Baile Lár)
 Sheskinbeg (Seascann Beag)
 Stranacorkra (Srath na Corcra)

Enwogion
Clannad, band
Enya, cantores
Moya Brennan, cantores

Categori:Swydd Donegal