Mersia

Roedd MersiaGeiriadur yr Academi, s.v. "Mercia" (neu Mercia; Eingl-Sacsoneg: Mierce, "pobl y gororau"), yn un o deyrnasoedd yr Eingl-Sacsoniaid, gyda'i chalon o gwmpas dyffryn Afon Trannon.

Roedd Mersia'n ffinio â nifer o deyrnasoedd Cymru, yn enwedig Powys, a bu llawer o ymladd rhyngddynt, ond hefyd ambell dro gynghrair. Y brenin cyntaf y gwyddir amdano oedd Creoda, a ddaeth i rym tua 585. Dilynwyd ef gan ei fab, Pybba, yn 593. Dilynwyd ef gan Cearl yn 606, yna daeth Penda yn frenin. Gwnaeth Penda gynghrair gyda nifer o'r brenhinoedd Cymreig i ymgyrchu yn erbyn Northumbria, yn enwedig Cadwallon ap Cadfan, brenin Gwynedd.

Lladdwyd Penda gan y Northunbriaid ym Mrwydr Winwaed yn 655, ac am gyfnod gwanychwyd Mersia yn fawr. Yn ddiweddarach, tua dechrau'r 8g, cryfhaodd y deyrnas eto, a chipiwyd darn sylweddol o ddwyrain Powys, yn cynnwys y brifddinas, Pengwern. Daeth Æthelbald yn frenin yn 716, ac wedi iddo ef farw bu rhyfel am yr orsedd a enillwyd gan Offa. Yn ddiweddarach edwinodd grym Mersia, cipiwyd rhan ddwyreiniol y deyrnas gan y Daniaid a thyfodd Wessex i fod y mwyaf grymus o deyrnasoedd Lloegr.

bawd|275px|canol|Terynas Mersia, yn dangos y deyrnas wreiddiol yn y 6ed ganrif mewn gwyrdd tywyll, a maint eithaf y deyrnas rhwng y 7fed a'r 9fed ganrif mewn gwyrdd golau

Brenhinoedd a rheolwyr Mersia 
 ca. 585 - 593 Creoda (?)
 593 - ca. 606 Pybba
 606 - 626 Ceorl (?)
 626 - 655 Penda
 655 - 656 Peada
 656 - 659 Oswy, brenin Northumbria
 659 - 675 Wulfhere
 675 - 704 Aethelred
 704 - 709 Cenred
 709 - 716 Ceolred
 716 Ceolwald (?)
 716 - 757 Aethelbald
 757 Beornrad
 757 - 796 Offa
 787 - 796 Ecgfrith (Cyd-frenin)
 796 - 821 Cenwulf
 821 - 823 Ceolwulf I.
 823 - 825 Beornwulf
 826 - 827 Ludeca
 827 - 829 Wiglaf
 829 - 830 Egbert, brenin Wessex
 830 - 840 Wiglaf
 840 - 852 Beorhtwulf
 852 - 874 Burgred
 873 - 879 Ceolwulf II.
 879 - 911 Ealdorman Aethelred
 911 - 918 Ethelfleda, Gweddw Aethelred.
 918 - 919 Aelfwynn

Cyfeiriadau

Categori:Hanes Lloegr

Categori:Teyrnasoedd Lloegr