John Roberts (sant)

Mynach Benedictaidd a merthyr Catholig o Gymru oedd John Roberts  (1576 - 10 Rhagfyr 1610). Dethlir ei ddydd gŵyl ar 25 Hydref. Roedd yn un o brif sefydlwyr Coleg Sant Gregory, Douai, Ffrainc.

Bywgraffiad
Ganed John Roberts yn Nhrawsfynydd yn fab i Robert, mab Ellis ap William ap Gruffydd, Rhiwgoch. Cafodd ei fagu fel Protestant, a'i addysgu yng Ngholeg Sant Ioan, Rhydychen. Wedi gadael Rhydychen heb gymeryd gradd yn 1598, bu'n astudio'r gyfraith am gyfnod cyn mynd i deithio ar y Cyfandir.
bawd|chwith|Gelli Goch, rhwng Trawsfynydd a Dolgellau, cartref John Roberts
bawd|chwith|Sant madryn, trawsfynydd, lle bedyddiwyd Roberts.

Pan oedd ym Mharis, trodd yn Babydd, ac aeth i astudio i Goleg Jeswitaidd Sant Alban, Valladolid. Wedi bod yno am flwyddyn, ymunodd ag Urdd Sant Bened, a chymerodd yr enw Fra Juan de Mervinia. Oddi yno aeth i Abaty Sant Martin, Santiago de Compostela, lle gwnaeth ei broffes fel mynach tua diwedd 1600. Bu'n astudio yn Salamanca, a chafodd ei ordeinio yn offeiriad yn 1602. Yn Ebrill 1603 aeth i Loegr fel cenhadwr. Daliwyd ef gan yr awdurdodau bedair gwaith, a'i ddedfrdu i alltudiaeth. Roedd yn un o brif sefydlwyr Coleg Sant Gregory, Douai, Ffrainc yn 1606-7, ac yn brior cyntaf y coleg. Dychwelodd i Loegr eto, a phan ddaliwyd ef am y pumed tro yn 1610, rhoddwyd ef ar brawf am deyrnfradwriaeth, a dienyddiwyd ef trwy ei grogi, diberfeddu a'i chwarteru yn Tyburn, Llundain ar 10 Rhagfyr.

Canoneiddio
Ar 25 Hydref 1970, canoneiddiwyd ef gan Pab Pawl VI fel un o Ddeugain Merthyr Lloegr a Chymru i gynrychioli'r holl Gatholigion a ferthyrwyd yn Lloegr a Chymru rhwng 1535 a 1679.

Cyfeiriadau

Categori:Catholigion o Gymru
Categori:Genedigaethau 1576
Categori:Gwrthddiwygwyr o Gymru
Categori:Marwolaethau 1610
Categori:Merthyron Catholig
Categori:Mynachod
Categori:Pobl o Feirionnydd
Categori:Pobl yr 16eg ganrif o Gymru
Categori:Pobl yr 17eg ganrif o Gymru
Categori:Seintiau o Gymru