Hawliau LHDT yn ôl gwlad neu diriogaeth

Cyfunrywioldeb yn gyfreithlon

Cyfunrywioldeb yn anghyfreithlon

Mae gan wledydd y byd amrywiaeth o ddeddfau sy'n ymwneud â pherthnasau rhywiol rhwng pobl o'r un rhyw. Mae fwyfwy o gymdeithasau rhyddfrydol, y mwyafrif yn y Gorllewin, yn caniatáu priodasau ac uniadau cyfunryw a phobl LHD i fabwysiadu plant yn gyfreithlon ac yn pasio deddfwriaeth trosedd casineb i ddiogelu hoywon, lesbiaid a deurywiolion, tra bo llawer o wladwriaethau crefyddol, yn enwedig yn y Byd Mwslemaidd, yn cosbi ymddygiad cyfunrywiol rhwng unigolion, sy'n amrywio o ddirwyon i'r gosb eithaf.

Yn ogystal â deddfau yn erbyn gweithredoedd cyfunrywiol, mae nifer o wledydd yn ystyried galw person yn gyfunrywiol yn sail ddigonol am achos llys difenwad.

Deddfwriaeth ar gyfunrywioldeb yn ôl gwlad neu diriogaeth

Ewrop
bawd|Cyfreithlondeb uniadau cyfunryw yn Ewrop.
Er gwaethaf hanes hir o erledigaeth a gwahaniaethu yn erbyn pobl LHD, heddiw mae pump o'r saith gwlad sydd wedi cyfreithloni priodas gyfunryw wedi'u lleoli yn Ewrop, ac mae 17 o wledydd Ewropeaidd wedi cyfreithloni uniadau sifil.

Nid yn unig yw aelodaeth o'r Undeb Ewropeaidd yn ymofyn am ddiddymiad unrhyw ddeddfwriaeth wrth-gyfunrywiol, ond mae Cytundeb Amsterdam yn gorchymyn i ddeddfwriaeth wrth-wahaniaethu gael ei deddfu gan ei aelod-wladwriaethau.GwladDeddfau yn erbyn cyfunrywioldebCosbUniadau cyfunrywDeddfau yn erbyn gwahaniaethuMabwysiadSylwadauGwlad BelgDim
1762: deddf yn erbyn cyfunrywioldeb yn cael ei diddymu; cyfreithlon ar gyfer unigolion dros 18
1985: oed cydsynio cyfartal (16)—Priodas gyfunryw (ers 2003)OesOes (ers 2006)Y Deyrnas UnedigDim
1885: rhyw rhwng dynion yn anghyfreithlon
1967: cyfreithloni rhyw rhwng dynion dros 21
2000: oed cydsynio cyfartal (16)—Partneriaethau sifil (ers 2005)Deddfwriaeth trosedd casineb arfaethedigOes (ers 2002)Y trobwynt mewn newid agweddau llywodraethol a chyhoeddus tuag at ddeddfwriaeth ar gyfunrywioldeb oedd cyhoeddiad Adroddiad Wolfenden yn 1957.

Roedd cyfunrywioldeb rhwng menywod byth yn anghyfreithlon.SbaenDim (diddymwyd ym 1979)—Priodas gyfunryw (ers 2005)Oes (ers 2005)OesMae uniadau sifil yn bodoli yn 12 o 17 cymuned ymreolaethol y wlad.Gogledd AmericaGwladDeddfau yn erbyn cyfunrywioldebCosbUniadau cyfunrywDeddfau yn erbyn gwahaniaethuMabwysiadSylwadauCanadaDim (diddymwyd ym 1969)—Priodas gyfunryw (ers 2005)OesOes yn:
 Alberta (llysblant yn unig)
 British Columbia
 Manitoba
 Newfoundland a Labrador
 Nova Scotia
 Ontario
 Québec
 Saskatchewan
 Tiriogaethau'r Gogledd-orllewin
Nac oes yn:
 New Brunswick
 Nunavut
 Prince Edward Island
Cyfraith yn ansicr yn:
 YukonYr Unol DaleithiauDim

Yr achos diweddaraf ynglŷn â'r mater oedd Lawrence v. Texas, 2003: dyfarnodd y Llys Goruchaf bod deddfau sodomiaeth yn anghyfansoddiadol.

Priodas gyfunryw wedi'i gwahardd yn:
Arkansas
Colorado
De Carolina
De Dakota
Georgia
Gogledd Dakota
Idaho
Kentucky
Michigan
Mississippi
Montana
Ohio
Oklahoma
Oregon
Utah
Tennessee
Virginia
Wisconsin—Uniadau sifil yn:
Connecticut
New Jersey
New Hampshire
Vermont
Partneriaethau domestig yn:
Califfornia
Hawaii
Maine
Oregon
Washington
Washington, D.C.
Priodas gyfunryw yn:
Califfornia, dechrau 14 Mehefin 2008
Massachusetts
cydnabyddir yn Efrog Newydd, New Mexico a Rhode IslandOes
Wisconsin (y cyntaf yn 1982)Oes; mabwysiadu gan gyplau cyfunryw yn gyfreithlon yn:
Califfornia
Colorado
Connecticut
Efrog Newydd
Illinois
Massachusetts
New Jersey
New Mexico
Oregon
Vermont
Washington, D.C.
Fflorida yw'r unig dalaith sy'n gwahardd mabwysiad gan unigolion LHDT.

Mae cyfraith y mwyafrif o daleithiau eraill yn amwys ar y mater.Pwnc llosg dadleuol iawn yn yr UD yw cyfunrywioldeb a hawliau LHDT, gyda safbwyntiau polareiddiedig sy'n ymglymu agweddau crefyddol, cymdeithasol a gwleidyddol.

Darganfuodd Arolwg Agweddau Byd-eang 2003 Canolfan Ymchwil Pew bod mwyafrif cul (51 %) o Americanwyr yn credu dylai cyfunrywioldeb gael ei dderbyn gan gymdeithas, tra bo 42% yn anghytuno.

Gweler hefyd
 Cyfeiriadedd rhywiol a gwasanaeth milwrol
 Deddf sodomiaeth
 Oed cydsynio

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
   Y Comisiwn Hawliau Dynol Hoyw a Lesbiaidd Rhyngwladol  (IGLHRC)

Categori:Cyfraith rywiol
Categori:Hawliau LHDT
Cyfunrywioldeb yn ôl gwlad