Dafydd Rowlands

Roedd Dafydd Rowlands (25 Rhagfyr 1931 – 26 Ebrill 2001) yn weinidog gyda'r Annibynwyr, yn ddarlithydd, ac fardd ac yn llenor. Fe'i ganwyd ym Mhontardawe. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Ramadeg Pontardawe, lle bu ei athro Cymraeg, Eic Davies, yn ddylanwad mawr arno. Roedd yr actores Siân Phillips yn un o'i gyfoedion. Oddi yno aeth i Goleg y Brifysgol Abertawe, lle derbyniodd radd yn y Gymraeg, ac yna i'r Coleg Presbyteraidd yng Nghaerfyrddin i baratoi ar gyfer y weinidogaeth. Ar ôl cyfnod yn y weinidogaeth aeth i ddysgu yn Ysgol Ramadeg y Garw ac yn 1968 fe'i penodwyd ar staff Coleg y Drindod, Caerfyrddin yn yr Adran Gymraeg, ac yn ddiweddarach dechreuodd ysgrifennu sgriptiau i'r teledu.

Enillodd y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru y Fflint 1969 a'r Goron a'r Fedal Ryddiaith yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Sir Benfro 1972. Bu'n archdderwydd (Dafydd Rolant) o 1996 i 1999.

Llyfryddiaeth
Meini: Cerddi 1960–71 (1972), barddoniaeth
Ysgrifau yr Hanner Bardd (1972), ysgrifau
Yr Wythfed Dydd: Cerddi 1972-74 (1975), barddoniaeth
Mae Theomemphus yn Hen (1977), nofel/cerdd
Paragraffau o Serbia / Paragraphs from Serbia (1980), barddoniaeth a rhyddiaith
 (gol.) Bro a Bywyd: Gwenallt 1899-1968 (1982)
Licyris Olsorts (1995), straeon seiliedig ar gyfres deledu
Sobers a Fi (1995), barddoniaeth
 (gol.) Cerddi'r Troad: Barddoniaeth Newydd i'r Mileniwm (2000)

Astudiaethau
Alun Jones, "Holi Dafydd Rowlands", Yr Aradr 6 (1995): 152-201
Ioan Williams, "Nofel/Cerdd Mae Theomemphus yn Hen", yn Rhyddid y Nofel, gol. Gerwyn Wiliams (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru, 1999), tt.238-45
"Dafydd Rowlands", yn Y Patrwm Amryliw: Cyfrol 2, gol. Robert Rhys (Abertawe: Cyhoeddiadau Barddas, 2006), tt.64-75


Categori:Archdderwyddon
Categori:Beirdd Cymraeg
Categori:Enillwyr y Fedal Ryddiaith
Categori:Genedigaethau 1931
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 2001
Categori:Pobl o Gastell-nedd Port Talbot
Categori:Prifeirdd