Marwnad Cynddylan

Hen gerdd Gymraeg er coffa am y brenin Cynddylan neu Cynddylan ap Cyndrwyn, brenin rhan ddwyreiniol Teyrnas Powys yn y 7g, yw Marwnad Cynddylan.

Ceir y gerdd mewn llawysgrif o'r 17g (MS NLW4973). Arferid credu fod y gerdd yn dyddio o'r 9g, ond mae gwaith diweddar gan ysgolheigion wedi awgrymu ei bod yn hŷn, ac yn deillio o'r 7g, ac felly efallai yn gerdd a gyfansoddwyd yn fuan ar ôl marwolaeth Cynddylan ei hun. Bu Cynddylan farw tua 655, felly mae hyn yn rhoi'r gerdd ymhlith y cerddi Cymraeg cynharaf.

Mae'r gerdd yn coffáu Cynddylan a nifer o bersonau eraill, ei frodyr mae'n debyg, gan eu bod yn cael eu disgrifio fel "meibion Cyndrwynyn":

Dyhedd deon diechir by[g]eledd
Rhiau, a Rhirid, a Rhiossedd,
a Rhygyfarch lary lyw eirassedd.
Ef cwynif oni fwyf i’m derwin fedd,
o leas Cynddylan yn ei fawredd

Ceir cyfeiriad at Arthur yn y gerdd; os derbynir fod y gerdd o'r 7g, mae'n un o'r cyfeiriadau cynharaf at Arthur:

Brodyr a’m bwyad. [Oedd] gwell ban fythyn,
canawon Arthur fras, dinas dengyn,
[y] rhag Caer Lwytgoed nis digonsyn.
[Oedd] crau y dan frain, a chrai gychwyn.
Briwynt calch ar drwyn, feibion Cyndrwynyn.
Ef cwynif oni fwyf yn nhir gwelyddyn,
o leas Cynddylan, clodlawn unbyn.

Fodd bynnag, mae Jenny Rowland o'r farn y dylai'r llinell ddarllen:

canawon arddyrnfras dinas degyn

Llyfryddiaeth
 Early Welsh Saga Poetry, gol. Jenny Rowland (Caergrawnt: D.S. Brewer, 1990)

Dolenni allanol
 Marwnad Cynddylan, o Wicitestun
 Testun Marwnad Cynddylan, gyda chyfieithiad Saesneg

Categori:Cerddi Cymraeg
Categori:Canu'r Bwlch
Categori:Teyrnas Powys
Categori:Llenyddiaeth Gymraeg yr Oesoedd Canol