Rhestr brenhinoedd Tibet

Dyma restr o frenhinoedd Tibet o gyfnod brenhinllin Yarlung. Mae'r frenhinllin etifeddol honno yn dechrau yn y cyfnod cyn i Fwdhiaeth gyrraedd Tibet. Er i'r rhestr ddechrau gydag enwau brenhinoedd mytholegol, mae'n gorffen gyda thri o'r brenhinoedd  Dharma sy'n cynrychioli ton gyntaf cyflwyno Bwdhiaeth i Dibet a chychwyn Bwdhiaeth Dibetaidd.

Mae blwyddyn gorseddu Nyatri Tsenpo, a ddechreuodd deyrnasu yn 127 CC, yn ôl traddodiad, yn cael ei chyfrif fel blwyddyn gyntaf y Calendr Tibetaidd, a dethli Losar, y Galan Ionawr Dibetaidd, i'w dathlu.

Dim ond yn chwedloniaeth Tibet y ceir hanes y 26 brenin cyntaf. Mae teyrnas Tibet ei hun yn cychwyn gyda'r 31ain frenin Tagbu Nyasig. Cyn hynny roedd grym y brenhinoedd yn gyfyngedig i gyffiniau dyffryn Yarlung.Erik Haarh, "The Yar Lun Dynasty", yn The History of Tibet, gol. Alex McKay, cyf. 1 (Llundain, 2003), t. 144; Hugh Richardson,  "The Origin of the Tibetan Kingdom", yn The History of Tibet, t. 159; Russell Kirkland, "The Spirit of the Mountain", yn The History of Tibet, t. 183 Y tri Brenin Dharma oedd Songtsen Gampo, Trisong Detsen a Tri Ralpachen). Gyda theyrnasiad y brenin olaf, Langdarma, torrwyd y deyrnas yn fân deyrnasoedd ac arglwyddiaethau.

 Trefn Enw Geni a marw 1  Nyatri Tsenpo (gNya-khri btsan-po)   (127 CC) 2  Mutri Tsenpo (Mu-khri btsan-po)  3  Dingtri Tsenpo (Ding-khri btsan-po)    4  Sotri Tsenpo (So-khri btsan-po)     5  Mertri Tsenpo (Mer-khri btsan-po)     6  Dakrri Tsenpo (gDags-khri btsan-po)     7  Siptri Tsenpo (Srib-khri btsan-po)     8  Drigum Tsenpo (Gri-gum btsan-po)     9  Chatri Tsenpo (Bya-khri btsan-po)     10  Esho Lek (E-sho legs)     11  Desho Lek (De-sho legs)     12  Tisho Lek (Thi-sho legs)     13  Guru Lek (Gu-ru legs)     14  Trongzhi Lek (vBrong-zhi legs)     15  Isho Lek (I-sho legs)     16  Zanam Zindé (Za-nam zin-lde)     17  Detrul Namshungtsen (Lde-vphrul nam-gzhung btsan)  18  Senöl Namdé (Se-snol gnam-lde)     19  Senöl Podé (Se-snol po-lde)     20  Senöl Nam (lDe-snol nam)     21  Senöl Po (lDe-snol po)     22  Degyel Po (lDe-rgyal po)     23  Detrin Tsen (lDe-sprin btsan)     24  Tori Longtsen (To-ri long-btsan)     25  Tritsen Nam (Khri-btsan nam)     26  Tridra Pungtsen (Khri-sgra dpung-btsan)    27  Tritog Jetsen (Khri-thog rje-btsan)     28  Lha Thothori Nyantsen (Lha tho-tho-ti gnyan-btsan)  5g 29  Trinyen Zungtsen (Khri-gnyan gzungs btsan)     30  Drongnyen Deu (vBrong-gnyan ldevu     31  Tagbu Nyasig (dMus-long dkon-pa bkra-gshis)  579-619  32  Namri Songtsen (gNam-ri Srong-btsan)   601-629  33  Songtsen Gampo (Srong-btsan sgam-po)  609-650 34  Gungri Gungtsen (Gung-ri gung-btsan)   638-655 35  Mangsong Mangtsen (Mang-srong mang-btsan)    653-679 36  Düsong Mangpojé (vDus-srong mang-po-rje)    679-704  37  Tridé Tsuktsen (Khri-lde gtsug-brtan / Mes Ag-tshom)  680-743  38  Trisong Detsen (Khri-srong lDe-btsan)   730-797  39  Muné Tsenpo (Mu-ne btsan-po)    762-786  40  Mutik Tsenpo (Mu-tig btsan-po)    764-817 41  Tri Ralpachen    806-838 42  Langdarma    803-842  -  Ymrannu rhwng y meibion: Yumten (U-Tsang) ac Osung (tiriogaethau dwyrain Tibet)   

Gweler hefyd
Hanes Tibet

Cyfeiriadau


Categori:Hanes Tibet
Tibet