Amffitheatr El Jem

Mae amffitheatr El Jem, a elwir hefyd yn Colosêwm Thysdrus, yn amffitheatr Rufeinig a godwyd yn ôl pob tebyg yn OC 238 dan awdurdod y proconsul Rhufeinig Gordian (a ddaeth yn ymerodr Rhufain yn ddiweddarach yn yr un flwyddyn) ac a ddefnyddid ar gyfer gornestau gladiator, rasys cerbydau a gemau eraill y syrcas Rhufeinig. Fe'i lleolir yn ninas hynafol Thysdrus (El Jem heddiw) yn nhalaith Rufeinig Affrica (Tiwnisia).
300px|bawd|chwith|Amffitheatr El Jem

Ystyrir amffitheatr El Jem i fod y trydedd fwyaf yn y byd Rhufeinig, ar ôl y Colisseum enwog yn Rhufain ac amffitheatr Capua (mae'r enghreifftiau yn Verona, Carthago a Pouzzoli yn ogystal yn ymgeisyddion am y fraint honno). Mae gan yr amffitheatr a'r adeiladau atodol arwynebedd o 147,90 medr gyda hyd o 138m a lled o 114m. Gellir gweld o hyd y twneli ar gyfer llewod ac anifeiliad eraill ynghyd â system cymhleth o bibellau, ffosydd a chronfeydd ar gyfer dŵr glaw.

Er gwaethaf y ffaith fod rhan ohoni wedi'i dinistrio pan gymerwyd cerrig i godi adeiladau yn El Jem, mae'n aros mewn cyflwr eithriadol o dda a chredir ei bod wedi aros yn gyfan hyd ddechrau'r 18g. Mae'r amffitheatr ar restr Safleoedd Treftadaeth y Byd UNESCO ers 1979.

Gelwir amffitheatr El Jem yn Ksar al-Kahena weithiau (Caer La Kahena), ar ôl y dywysoges Berber enwog o'r 7g Al Kahina a arweiniodd y llwythau Berber brodorol yn erbyn y goresgynwyr Arabaidd Mwslim. Yn ôl un fersiwn o'i hanes, ar ôl colli'r dydd mewn brwydr ffoes gyda chriw o ddilynwyr i amffitheatr El Jem a llwyddodd i wrthsefyll yr Arabiaid am bedair blynedd arall gan droi'r amffitheatr yn gaer.

 Gweler hefyd 
Amffitheatr

 Dolenni allanol 
Oriel o luniau 
(Ffrangeg) Lluniau o'r safle yn 1901 gan Paul Marre Philipon
(Ffrangeg) Safle Unesco : tudalen am El Jem

El Djem
Categori:Safleoedd archaeolegol Tiwnisia
Categori:Safleoedd Treftadaeth y Byd yn Nhiwnisia
Categori:Talaith Mahdia
Categori:Yr Ymerodraeth Rufeinig

en:El Djem#Amphitheatre