John Gwilym Jones (dramodydd)

Am y bardd, gweler John Gwilym Jones (bardd)

Dramodydd a darlithydd Cymraeg oedd y Dr. John Gwilym Jones (27 Medi 1904 – 16 Hydref 1988). Fe'i ganwyd yn y Groeslon, Dyffryn Nantlle.

Bu'n athro yn Llundain cyn cael ei benodi yn gynhyrchydd drama gyda'r BBC, ac yna bu'n ddarlithydd yn Adran y Gymraeg, Bangor. Fe ysbrydolodd genedlaethau o fyfyrwyr, a daeth nifer ohonyn nhw'n nofelwyr Cymraeg enwog, rhai fel John Rowlands, Jane Edwards ac Eigra Lewis Roberts. Ysbrydolodd hefyd lu o actorion, megis Maureen Rhys.Gwefan Theatr Cymru

Cafodd ei daro'n wael wrth ail-agor festri Capel Brynrhos, Groeslon a bu'n farw fuan wedyn. Cafodd ei ymlosgi ym Mangor ar 21 Hydref, a fe gladdwyd ei lwch ym medd ei rieni yn Llandwrog.

Sefydlwyd Cymdeithas John Gwilym Jones, cymdeithas lên Gymraeg Prifysgol Bangor, ar yr 2il o Hydref 2018 er cof amdano. Penderfynwyd enwi'r Gymdeithas ar ôl y dramodydd enwog am y cred nifer o bobl na wnaed digon i goffau'r llenor o'r Groeslon wedi ei farwolaeth.

Gweithiau
Dramâu
 Y Brodyr (1934)
 Diofal yw Dim (1942)
 Lle Mynno'r Gwynt (1958)
 Gŵr Llonydd (1958)
 Y Tad a'r Mab (1963)
 Hanes Rhyw Gymro (1964) - am Morgan Llwyd
 Pedair Drama (1971)
 Rhyfedd y'n Gwnaed (1976)
 Ac Eto Nid Myfi (1976)
 Yr Adduned (1979)
 Cilwg yn Ôl (cyfieithiad o Look Back in Anger)
 Pedwarawd (drama deledu)

Nofelau
 Y Dewis 1942
 Tri Diwrnod ac Angladd 1979

Storïau
 Y Goeden Eirin 1946

 Ysgolheictod 
 William Williams Pantycelyn (1969)
 Daniel Owen (1970)
 Dau Lenor o Ochr Moeltryfan (Darlith Flynyddol Llyfrgell Penygroes 1970)
 Crefft y Llenor (1977)
 Swyddogaeth Beirniadaeth (1977)

Llyfryddiaeth
 Elan Closs Stephens, Cyfres Astudiaethau Theatr Cymru:5. Y Canol Llonydd (Cymdeithas Theatr Cymru, 1988) - darlith ar ddramâu John Gwilym Jones
 Gwyn Thomas (gol.), John Gwilym Jones - Cyfrol Deyrnged (Gwasg Dinefwr, 1974)
  Manon Wyn Siôn (gol.), Bro a Bywyd: John Gwilym Jones 1904-1988 (Cyhoeddiadau Barddas, 1993)
William R. Lewis, John Gwilym Jones, Cyfres Writers of Wales (Gwasg Prifysgol Cymru, 1994)

 Oriel 

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
John Gwilym Jones, gwefan BBC Cymru

Categori:Dramodwyr Cymraeg
Categori:Enillwyr y Fedal Ryddiaith
Categori:Genedigaethau 1904
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1988
Categori:Nofelwyr Cymraeg
Categori:Pobl o Arfon
Categori:Ysgolheigion Cymraeg