The Four Ancient Books of Wales

The Four Ancient Books of Wales oedd teitl llyfr a gyhoeddwyd gan yr hanesydd a hynafiaethydd Albanaidd William Forbes Skene yn 1868, mewn dwy gyfrol.

Mae'r llyfr yn cynnwys testunau a chyfieithiadau a dynnwyd o bedair llawysgrif Cymraeg Canol, sef:

Llyfr Du Caerfyrddin
Llyfr Taliesin
Llyfr Aneirin
Llyfr Coch Hergest

Cerddi ydy'r testunau o'r llawysgrifau hyn i gyd - ni chyhoeddodd Skene y testunau rhyddiaith yn Llyfr Coch Hergest, sy'n cynnwys chwedlau'r Mabinogion. Cynhwysodd Skene ddeunydd ychwanegol hefyd, sef Englynion y Juvencus a rhai o'r Trioedd.

Cynorthwywyd Skene gan y Cymro Daniel Silvan Evans, ac mae'n debyg mai ei waith ef yw'r rhan fwyaf o'r cyfieithiadau. Cyfieithwyd testun Llyfr Taliesin gan yr hynafiaethydd Robert Williams.

Yn ôl safonau heddiw, mae llawer o wallau yn y testun, ac oherwydd hynny yn y cyfieithiadau. Er hynny, roedd llyfr Skene yn gam pwysig ymlaen yn hanes astudiaethau Cymraeg Canol a llenyddiaeth Gymraeg. Ceisiodd rhoi'r cerddi a'r chwedlau yn eu cyd-destun hanesyddol ac ieithyddol a gwnaeth ymgais i ddosbarthu'r cerddi yn rhai hanesyddol a rhai mytholegol.

Dolen allanol
 The Four Ancient Books of Wales ar wefan openlibrary.org

Categori:Llyfrau 1868
Categori:Barddoniaeth Gymraeg
Categori:Llawysgrifau Cymreig
Categori:Llenyddiaeth Gymraeg yr Oesoedd Canol