Gwersyllt

Pentref o faint sylweddol a chymuned ym Mwrdeistref Sirol Wrecsam, Cymru, yw Gwersyllt. Saif ychydig i'r gogledd o ddinas Wrecsam, ger y briffordd A541.

Mae gan Gwersyllt orsaf trên ar y lein Wrecsam - Bidston a thair swyddfa bost  (Bradle, Gwersyllt a Brynhyfryd). Yng nghanol y pentref mae Ysgol Gyfun Bryn Alyn. Yn ôl y cyfrifiad 1991 roedd 721 siaradwyr Cymraeg yn y pentref (tri ward) sef rhyw 8% o'r boblogaeth. Mae'r ffigwr wedi codi i 1018 erbyn 2001 bron 11% o'r boblogaeth. Mae'r A541 yn hollti'r pentref ac mae ystâd diwydiannol sylweddol yn y pentref ynghyd ag archfarchnad a chanolfan siopa.  Mae Gorsaf Radio "Marcher" yn y pentref a chanolfan chwaraeon Gwyn Evans ynghlwm wrth Ysgol Bryn Alyn. Ym mis Awst 2012 torrwyd y dywarchen gyntaf ar gyfer Ysgol Gymraeg Gwersyllt.

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan  ac yn Senedd y DU (San Steffan) gan .Gwefan y Cynulliad; adalwyd 24 Chwefror 2014Gwefan parliament.uk; adalwyd 24 Chwefror 2014

 Hanes 
Roedd nifer o byllau glo yn yr ardal yma. Yn 1896 roedd gan bwll glo Gwersyllt 185 o weithwyr, 167 ohonynt dan y ddaear. Yn yr 20g adeiladwyd llawer o dai cyngor yma. Ers yr wythdegau adeiladwyd stadau preifat ar bob ochr a llenwi'r bylchau rhwng Gwersyllt, Bradle ac mae'r pentref yn cyrraedd Pendine erbyn heddiw.

Eglwysi
Eglwys y Drindod Sanctaidd
Mae gan Eglwys Plwyf Gwersyllt, sef Eglwys y Drindod Sanctaidd, ffenestr liw o safon, a mynwent sylweddol. Crewyd Plwyf Gwersyllt yn Nhachwedd 1851, o rannau o Dreflan Gwersyllt (gynt ym mhlwyf Gresfordd) a Stansty (gynt ym mhlwyf Wrecsam). Gosodwyd y maen sylfaen ar 13 Gorffennaf 1850, a chysegrwyd  Eglwys y Drindod ar 25 Gorffennaf 1851.

Ceir ar furiau'r eglwys nifer o wynebau ar ffurf cerfluniau:

Eglwys Bresbyteraidd Saesneg 
Saif capel English Congregational ger yr orsaf.

Capel yr Annibynnwr
Dymchwelwyd capel Annibynnol Brynhyfryd (Summerhill) yn y 70au.

Ysgolion Gwersyllt
 Ysgol Bryn Alyn. Arwyddair: "Dim heb Ymdrech"  Sefydlwyd ym 1958; bellach mae gan yr ysgol staff o 50 a thua 780 plant 11-16 oed.
 Ysgol Gynradd Gwersyllt: a sefydlwyd yn 2007 drwy uno Ysgol y Gaer a Gwersyllt County Primary Junior School.
 Ysgol Gynradd Heulfan: a agorwyd ym Medi 2005 drwy uno Ysgol Bryn Golau ac Ysgol y Drindod. Mae tua 204 o blant llawn amser, 40 yn y meithrinfa a 27 yn 'Y Canol' uned ar gyfer plant ag anableddau.
 Canolfan Cefnogaeth Gwersyllt
 Dodds Lane Student Centre - Gwersyllt
 Ysgol Gymraeg Gwersyllt. Ym mis Awst 2012 torrwyd y dywarchen gyntaf ar gyfer yr ysgol newydd sbon.

Dolenni allanol
 Ysgolion 
 Ysgol Heulfan 
 Eglwys Gwersyllt
 Eglwys Gwersyllt 
 Ysgol Gymraeg Gwersyllt 

Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:. Poblogaeth:  ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.Gwefan Llywodraeth Cymru; Ystadegau Economaidd Allweddol, Tachwedd 2010; Mae'r gyfradd gyflogaeth ymhlith pobl 16 – 64 oed yng Nghymru yn 67.1 y cant.; adalwyd 31 Mai 2013

Cyfeiriadau

Categori:Cymunedau Wrecsam

Categori:Pentrefi Wrecsam
Categori:Llefydd o fewn Etholaeth Wrecsam (y DU)