Catatonia

Band Cymreig oedd Catatonia. Yr aelodau oedd Cerys Matthews, Mark Roberts, Paul Jones, Owen Powell, Aled Richards, Dafydd Ieuan, Clancy Pegg a Kris Jenkins, roedd Jevon Hurst yn gyn-aelod. Daethant i'r amlwg yn y Deyrnas Unedig tuag at ddiwedd y  1990au. Roedd Cerys Matthews yn canu, Mark Roberts ar gitâr, Paul Jones ar gitâr fâs (y ddau hefyd yn gyn-aelodau o'r Ffyrc, Sherbet Antlers a'r Cyrff), Owen Powell ar gitâr, ac Aled Richards (sydd heddiw'n drymio ar gyfer Amy Wadge) ar y drymiau. Roberts oedd y prif ysgrifennwr caneuon. Newidiodd aelodau'r band yn aml ar y cychwyn, gan gynnwys Clancy Pegg (a ymunodd â'r Tystion yn hwyrach) ar yr allweddellau, Dafydd Ieuan a Kris Jenkins (o'r Super Furry Animals) ar drymiau ac offerynnau taro, cyn setlo ar y ffurf diweddaraf yn 1995.

Hanes
Cyfarfu Cerys Matthews â Roberts yng Nghaerdydd y tro cyntaf, pan oedd Cerys yn bysgio, dechreuont ysgrifennu caneuon gyda'i gilydd yn 1992. Pedair mlynedd yn ddiweddarach roeddent mewn perthynas â'i gilydd, â sawl agwedd o'r berthynas yn dod i'r amlwg yn eu caneuon ar y pryd.http://arts.guardian.co.uk/features/story/0,,958691,00.html

Daeth y cwpl ar draws y gair catatonia, yn credu iddo ystyr mwynhad eithafol a chwsg, enw gwreiddiol y band oedd 'Sweet Catatonia'. Wedi darganfod gwir ystyr y gair (hynny yw, symptom seiciatreg o rai anhwylderau meddyliol), cafwyd gwared ar y gair 'sweet'.http://www.amiright.com/names/origins/c.shtml

Dim ond pump sengl Gymraeg/dwyieithog ryddhaodd Catatonia, ac International Velvet oedd yr unig un i gael ei gynnwys mewn albwm. Ymddangosodd y lleill i gyd ar Ochrau B a chasgliadau EP.

Wedi dod yn enwog, roedd Cerys Mathews yn ei chael yn anodd ymdopi gyda'r pwysau. Roedd hi'n dioddef o flinder a gohiriwyd sawl taith gyngherddau, a bu dirywiad yn y berthynas rhwng aelodau'r band. Ar 21 Medi, 2001, ar ôl rhyddhau'r albym Paper Scissors Stone, gwahanodd y band yn swyddogol.

Rhyddhaodd Cerys ei halbym gyntaf solo, Cockahoop, yn mis Mai 2003. Rhyddhawyd ei hail albym Never Said Goodbye ym mis Awst 2006.

Disgyddiaeth
 Teitl y gân Clip sain Blwyddyn cyhoeddi Rhif Catalog Difrychwelyd   1998  CRAI CD064 Dimbran   1998  CRAI CD064 Fall Beside Her   1998  CRAI CD064 For Tinkerbell   1998  CRAI CD064 Gyda Gwen   1998  CRAI CD064 Hooked   1998  CRAI CD064 New Mercurial Heights   1998  CRAI CD064 Sweet Catatonia   1998  CRAI CD064 Gyda Gwen   1999  SAIN SCD 2190

Senglau/EP
 "For Tinkerbell" (EP) - 1993
 "Hooked" (EP) - 1994
 "Whale" - 1994 (Finyl yn unig)
 "Bleed" - 1995 - #102
 "Christmas '95" - 1995 - Sengl Finyl Fan Club (Ochr-A: "Blow The Millennium, Blow")
 "Sweet Catatonia" - 1996 - #61
 "Lost Cat" - 1996 - #41
 "You've Got a Lot to Answer For" - 1996 - #35
 "Bleed" (re-issued) - 1996 - #46
 "I Am The Mob" - 1997 - #40
 "Mulder and Scully" - 1998 - #3
 "Road Rage - 1998 - #5
 "Strange Glue" - 1998 - #11
 "Game On" - 1998 - #33
 "Dead From the Waist Down" - 1999 - #7
 "Londinium" - 1999 - #20
 "Karaoke Queen" - 1999 - #36
 "Storm The Palace" (EP) - 1999
 "Stone by Stone" - 2001 - #19

 Cydweithredau 
 The Ballad of Tom Jones - Space a Cerys Matthews - 1998 - #4
 Baby, It's Cold Outside - Tom Jones a Cerys Matthews - 1999 - #17

 Cyfeiriadau 

 Llyfryddiaeth 
 Cerys, Catatonia & The Rise Of Welsh Pop, Medi 2002, David Owens (ISBN 0-09-187412-2) (rhestrir weithiau o dan y teitl dros-dro tra'n ysgrifennu, Catatonia - Enter The Dragon).
 To Hell and Back with Catatonia, 1 Mehefin, 2001, Brian Wright (ISBN 0-946719-36-5)
 Guinness World Records British Hit Singles (Gol David Roberts), 2002, 15fed argraffiad, cyhoeddwyr: Guinness World Records

 Dolenni Allanol 
 Catatonia ar wefan WelshBands.eu 
 Newyddion gwahaniad y band

Categori:Bandiau Cymreig