Gweriniaeth Canolbarth Affrica

Gwlad dirgaeedig yng Nghanolbarth Affrica yw Gweriniaeth Canolbarth Affrica (yn Ffrangeg: République Centrafricaine, yn Sango: Ködörösêse tî Bêafrîka). Y gwledydd cyfagos yw Gweriniaeth Ddemocrataidd y Congo (Cinsiasa) a Gweriniaeth y Congo (Brazzaville) i'r de, Swdan a De Swdan i'r dwyrain, Tsiad i'r gogledd, a Chamerŵr i'r gorllewin. Mae Gweriniaeth Canolbarth Affrica yn gorchuddio ardal o 620,000 cilometr sgwâr (240,000 milltir sgwâr), ac mae ganddo boblogaeth o tua 4.7 miliwn.

Prifddinas a dinas fwyaf Gweriniaeth Canolbarth Affrica yw Bangui.

Mae hi'n annibynnol ers y 13eg o Awst, 1960, pan cafodd y wlad ryddid wrth Ffrainc.

Arlywydd y wlad yw Faustin Touadera.

 Demograffeg 
Ers cael annibynniaeth wrth Ffrainc, mae poblogaeth y wlad wedi cynyddu pedwar gwaith. Cododd y boblogaeth o 1,232,000 yn 1960 i tua 4,666,368 erbyn heddiw. 

Mae dros 80 o grŵpiau ethnig gwahanol yng Ngweriniaeth Canolbarth Affrica. Y grŵpiau ethnig mwyaf yw :

 Yr Arabiaid Baggara

 Y Baka
 Y Banda
 Y Bayaka
 Y Fula
 Y Gbaya
 Y Kara
 Y Kresh
 Y Mbaka
 Y Mandja
 Y Ngbandi
 Y Sara
 Y Vidiri
 Y Wodaabe
 Y Yakoma
 Y Yulu
 Y Zande
 Ffrancwyr (oherwydd y cyfnod dan reolaeth Ffrainc)
A llawer o grŵpiau ethnig lleol eraill

 Crefydd 
Yn 2010, roedd 80.3% o'r boblogaeth yn Gristnogion (60.7% Protestanaidd, 28.5% Catholig), ac 8.9% yn Fwslemiaid.

 Ieithoedd 
Mae gan Gweriniaeth Canolbarth Affrica ddau iaith swyddogol - Ffrangeg a Sango. Iaith greole yw Sango sydd wedi'i ddatblygu i weithredu fel lingua franca i gysylltu'r holl grŵpiau ethnig yn y wlad. Mae e wedi'i selio ar iaith y Ngbandi. Gweriniaeth Canolbarth Affrica yw un o'r unig wledydd yn Affrica gyda iaith Affricanaidd fel iaith swyddogol.


Categori:Aelod-wladwriaethau'r Cenhedloedd Unedig
Categori:Aelod-wladwriaethau'r Undeb Affricanaidd
Categori:Canolbarth Affrica
Categori:Gweriniaethau
Categori:Gwladwriaethau a thiriogaethau a sefydlwyd ym 1960
Categori:Gwledydd Affrica
Categori:Gwledydd tirgaeedig
Categori:Gwledydd a thiriogaethau Ffrangeg