Barclodiad y Gawres

Am y garnedd gron yng Nghaerhun, gweler Barclodiad y Gawres, Caerhun.

Siambr gladdu Neolithig yw Barclodiad y Gawres. Fe'i  lleolir ar benrhyn bychan rhwng Porth Trecastell a Phorth Nobla ar arfordir gorllewinol Ynys Môn, ychydig i'r de o bentref Rhosneigr. Mae Llwybr Arfordirol Ynys Môn yn mynd heibio iddi.

Barclodiad y Gawres yw'r siambr gladdu fwyaf yng Nghymru. Mae'n esiampl o'r beddau cyntedd ar ffurf groes, ar yr un cynllun a nifer o siambrau claddu yn Iwerddon megis Newgrange. Nodwedd ddiddorol arall yw bod nifer o'r meini Neolithig wedi eu haddurno â llinellau igam-ogam. Ychydig iawn o gerrig wedi'u cerfio fel hyn sydd ar gael yng Nghymru: Bryn Celli Ddu, Llanfechell, Cae Dyni yn Llŷn a Garn Wen a Garn Turne ym Mhenfro.Y Faner Newydd, Rhif 47, Gwanwyn 2009
bawd|chwith|Golygfa tu mewn.

Bu cloddio archeolegol yma yn 1952-3. Un darganfyddiad oedd bod olion sy'n dangos i dân gael ei gynnau yn y rhan ganol, a chawl wedi ei wneud o amrywiaeth ryfedd o anifeiliaid a physgod wedi ei dywallt trosto. Ymddengys fod hyn yn rhan o ryw ddefod.

Mae'r siambr wreiddiol wedi ei hamgylchynu gan domen goncrit er mwyn ei gwarchod. Mae dan ofal Cadw ond er mwyn ymweld â thu mewn y domen rhaid cael agoriad.

 Cyfeiriadau 

Llyfryddiaeth
 Frances Lynch, Gwynedd, A Guide to Ancient and Historic Wales (Llundain: HMSO, 1995)

Dolenni allanol
 Tudalen Cadw 
 Caglu'r Tlysau: Delwedd 
 Treftadaeth Ynys Môn 

Categori:Aberffraw
Categori:Cadw
Categori:Celf gynhanesyddol yng Nghymru
Categori:Oes Newydd y Cerrig yng Nghymru
Categori:Safleoedd archaeolegol Ynys Môn
Categori:Siambrau claddu