Khair-ed-din Barbarossa

Am yr ymerawdwr a lysenwid "Barbarossa", gweler Ffredrig I, Ymerawdwr Glân Rhufeinig.

Môr-leidr enwog o'r 16g oedd Khair-ed-din Barbarossa neu Khair ed-Din (ad-Din) (tua 1487–1546). Cafodd y llysenw 'Barbarossa' (Eidaleg: 'Barf goch') oherwydd lliw ei farf. Ef oedd y mwyaf adnabyddus o fôr-ladron Barbari a ymosodant yn rheolaidd ar longau a threfi yn y Môr Canoldir a thu hwnt.
150px|bawd|chwith|Barbarossa

Ganed Barbarossa ym Mytilene, ar ynys Lesbos (yng Ngwlad Groeg heddiw ond ym meddiant Twrci o 1462 hyd 1912), yn y 1570au. Gyda'i frodyr troes at ysbeilio llongau fel un o'r corsairs Tyrcaidd.

Ar ôl i'w frawd Horuk gael ei ladd yn 1518 hwyliodd i'r gorllewin. Ymunodd yn ymgyrch swltan Twrci yn erbyn Portiwgal a Sbaen. Cipiodd Algiers yn 1529 a chafodd ei benodi'n gapten llynges y Homan yn 1533. Yn 1534 cipiodd Tiwnis hefyd. Roedd yn forwr penigamp. Uchafbwynt ei yrfa efallai oedd ennill fuddugoliaeth enwog yn erbyn llynges Charles V, brenin Ffrainc yn 1538 a roddodd reolaeth ar y Môr Canoldir dwyreiniol i Ymerodraeth yr Otomaniaid.

Llyfryddiaeth
Bradford, Ernle, The sultan's admiral: the life of Barbarossa (Llundain, 1968)
Wolf, John B., The Barbary Coast: Algeria under the Turks (Efrog Newydd, 1979)

Categori:Genedigaethau'r 1480au
Categori:Marwolaethau 1546
Categori:Môr-ladron
Categori:Hanes Algeria
Categori:Hanes Gogledd Affrica
Categori:Hanes Tiwnisia
Categori:Pobl o'r Ymerodraeth Otomanaidd
Categori:Tyrciaid