Seithenyn

Roedd Seithenyn yn arglwydd a gysylltir â Chantre'r Gwaelod, yr ardal ym Mae Ceredigion (mewn rhai fersiynau mae'r lleoliad yn wahanol) a foddwyd gan y môr yn y 6g, yn ôl traddodiad llên gwerin.

Yn ôl un traddodiad, ei feibion oedd y seintiau Tudno a Gwynhoedl.

Yn ôl un fersiwn o'r chwedl am Gantre'r Gwaelod mae Seithenyn yn geidwad y llifddorau yn llys Gwyddno Garanhir. Un noson dymhestlog bu gwledda mawr yn y llys ac anghofiodd Seithenyn, oedd yn feddw, i edrych y llifddorau a'u cau rhag y môr. Oherwydd ei esgelusdod boddwyd trigolion Cantre'r Gwaelod i gyd, namyn y brenin ei hun.

Cyfeirir at Seithenyn yn y gerdd Boddi Maes Gwyddneu yn Llyfr Du Caerfyrddin. Ar ddechrau'r gerdd mae'n cael ei orchymyn i edrych allan i weld rhuthr y môr, ond roedd eisoes yn rhy hwyr. Yn fersiwn Llyfr Du Caerfyrddin o'r chwedl nid Seithenyn sy'n cael y bai am adael y môr i mewn, ond merch o'r enw Mererid.

<tr>
Boddi Maes Gwyddno: Cymraeg Modern Boddi Maes Gwyddneu: Ffurf wreiddiol 
Seithennin, saf di allanac edrycha ar ferw'r môr:Maes Gwyddno a'i orchuddwyd
Seithenhin saw de allan.ac edrychuir de varanres mor. maes guitnev rytoes.

Boed felltigedig y forwyna'i gollyngodd wedi gwleddtywalltwr ffynnon garw'r môr
Boed emendiceid y morvinae hellygaut guydi cvin.finaun wenestir mor terruin.

Boed felltigedig y fercha'i gollyngodd wedi'r frwydrtywalltwr ffynnon y môr diffaith.
Boed emendiceid y vachteith.ae. golligaut guydi gueith.finaun. wenestir mor diffeith

Gwaedd Mererid o uchelfan y gaerat Dduw y'i cyfeirir.arferol yw tranc mawr yn sgîl balchder.
Diaspad vererid y ar vann caer. hid ar duu y dodir.gnaud guydi traha trangc hir.

Gwaedd Mererid oddi ar uchelfan y gaer heddiw;hyd at Dduw ei hymbil.edifeirwch sy'n arferol yn sgîl balchder.
Diaspad mererid. y ar. van kaer hetiv. hid ar duu y dadoluch.gnaud guydi traha attreguch.

Gwaedd Mererid sy'n fy nghyffroi heno,ac ni hwylusa (unrhyw) lwyddiant i mi.cwymp sy'n yn arferol yn sgîl balchder.
Diaspad mererid. am gorchiut heno. Ac nihaut gorlluit.G. G. traha tramguit.

Gwaedd Mererid oddi ar gefn ceffyl gwinau hardd;Duw hael a'i gwnaeth.cyflwr anghenus sy'n arferol yn sgîl gormodedd
Diaspad mererid y ar gwinev kadir  kedaul duv ae gorev.gnaud guydi gormot eissev.

Gwaedd Mererid sy'n fy ngorfodi henooddi wrth f'ystafell.mae tranc pell yn arferol yn sgîl balchder.
Diaspad mererid. am kymhell heno y urth uy istauell.gnaud guydi traha trangc pell.

Bedd Seithennin aruchel ei feddwlrhwng Caer Genedr a glan y môr:arweinydd mor ardderchog (ydoedd)
Bet seithenhin synhuir vannRug kaer kenedir a glan. mor maurhidic a kinran.

Ar ddiwedd Llyfr Du Caerfyrddin ceir un o Englynion y Beddau (orgraff ddiweddar):
Bedd Seithenyn, synhwyr wan,
Rhwng Caer Cenedyr a glan -- môr;
Mawrhyddig o gynran.

 Llyfryddiaeth 
A.O.H. Jarman (gol.), Llyfr Du Caerfyrddin (Caerdydd, 1982)
F.J. North, Sunken Cities (Caerdydd, 1957)

Categori:Llên gwerin Cymru
Categori:Llenyddiaeth Gymraeg yr Oesoedd Canol
Categori:Llyfr Du Caerfyrddin
Categori:Llenyddiaeth Gymraeg