Hugh Griffith

Actor o Gymro oedd Hugh Emrys Griffith (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980). Cafodd ei eni ym Marianglas, Sir Fôn, yn rhugl ei Gymraeg ac yn fab i Mary a William Griffith, ac yn chwaer i Elen Roger Jones. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Sirol Llangefni, ond fe fethodd yr arholiadau i fynd i'r brifysgol. Cafodd ei annog i ddilyn gyrfa mewn bancio ond fe symudodd i Lundain i fod yn nes at gyfleon actio. Tra roedd ar gychwyn yn Academi Celfyddydau Drama Brenhinol (RADA) fe gychwynodd yr Ail Ryfel Byd, a gwasanaethodd ym Myddin Lloegr am chwe mlynedd gyda'r Ffiwsilwyr Cymreig yn India, ac yn ymgyrch Burma. Ailgydiodd yn ei yrfa actio yn 1946.

Derbyniwyd ef i'r orsedd gan yr Archdderwydd William Morris yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llangefni 1957. Derbyniodd radd anrhydeddus gan Brifysgol Cymru, Bangor yn 1980, a'r un flwyddyn, bu farw o drawiad ar y galon yn Llundain.

Ffilmiau 
Neutral Port (1940)
The Three Weird Sisters (1948)
The Last Days of Dolwyn (1949)
Laughter in Paradise (1951)
The Titfield Thunderbolt (1953)
The Sleeping Tiger (1954)
Lucky Jim (1957)
Ben-Hur (1959)
Exodus (1960)
Mutiny on the Bounty (1962)
Tom Jones (1963)
Moll Flanders (1965)
Oliver! (1968)
Sailor from Gibraltar
Start the Revolution Without Me (1970)
Cry of the Banshee
Wuthering Heights
Loving Cousins
The Last Remake of Beau Geste (1977)
Grand Slam (1978)
The Hound of the Baskervilles
The Passover Plot

Teledu
Quatermass II (1955)
Clochemerle (1972)
Grand Slam (1978)

Categori:Genedigaethau 1912
Categori:Marwolaethau 1980
Categori:Actorion o Gymru
Categori:Pobl o Ynys Môn
Categori:Pobl addysgwyd yn Ysgol Gyfun Llangefni