Ysgol Tryfan

Ysgol uwchradd gyfun gymunedol ddwyieithog ym Mangor yw Ysgol Tryfan.

Sefydlwyd yr ysgol ar safle'r hen Ysgol Sirol i Enethod ym 1978 fel ysgol gyfun gyfrwng Cymraeg i gylch Bangor. Lleolir yr ysgol ar safle flaenorol Ysgol Ramadeg y Merched, ar Lôn Powys yn ardal Maes Tryfan, heb fod ymhell o Benrhosgarnedd, a thua milltir o ganol Dinas Bangor.

Hanes
Yn 1971, cyfunwyd tair ysgol uwchradd at ei gilydd - Ysgol Friars, Ysgol Sirol y Genethod (sef ysgol ramadeg arall), ac ysgol Deiniol (ysgol eilradd fodern gymysg). Sefydlwyd yr ysgol i ddechrau ar dri safle. Defnyddiwyd safle hen ysgol y genethod (safle Tryfan) fel ffrwd iaith Gymraeg i’r blynyddoedd isaf, a hen adeilad Friars (safle Ffriddoedd) fel ffrwd iaith Saesneg i’r blynyddoedd isaf. Daeth y blynyddoedd uwch at ei gilydd mewn adeiladau newydd a adeiladwyd am £300,000 ar safle newydd yn Eithinog.

Cafwyd ail-drefnu pellach ym 1978. Gwahanwyd y ffrwd iaith Gymraeg i ffurfio ysgol 11-18 newydd, Ysgol Tryfan, ar safle Lôn Powys.

Addysg
Yn ystod adroddiad Estyn 2001, roedd tua 430 o ddisgyblion. Erbyn 2007, roedd hyn wedi gostwng i gyfanswm o 370, 300 ym mlynyddoedd 7 i 11 gyda 70 ychwanegol yn y chweched ddosbarth. Daeth 46% ohonynt o gartrefi lle roedd y Gymraeg yn brif iaith a 25% o gartrefi lle roedd y Saesneg yn brif iaith, a 29% o deuluoedd dwyieithog. Siaradai 96% o'r disgyblion y Gymraeg i safon iaith gyntaf, cynnydd o 6% ers 2001. Yn adroddiad Estyn 2013, roedd 524 o ddisgyblion yn cynnwys 86 yn y chweched dosbarth. Daeth 64% ohonynt o gartrefi lle mae'r Gymraeg yn cael ei siarad.

Mae Ysgol Tryfan yn aelod o gonsortiwm ysgolion uwchradd Arfon a Choleg Menai, sy'n darparu cyrsiau ychwanegol i ddisgyblion blynyddoedd 10 i 13 (cyfnod TGAU a'r chweched ddosbarth), megis cyrsiau galwedigaethol cynnal, gofal anifeiliaid bychan a chadw cerbyd a thrin gwallt.

Prif Athrawon
 1978-1986 : Islwyn Parry
 1986-1995:  Eifion Williams
 1995–2004 : Gareth Tudor Jones BSc
 2004–2012 : Gareth Isfryn Hughes B.Add. (dyrchafwyd o dirprwy bennaeth ym mis Medi 2004)
 Ebrill 2012 – Awst 2019 : Gwyn Tudur (gynt yn ddirprwy bennaeth yn Ysgol Syr Hugh Owen, Caernarfon)
 Medi 2019 – Awst 2022 : Arwyn Williams (gynt yn ddirprwy bennaeth yn Ysgol Brynrefail, Llanrug)
 Medi 2022 – Ionawr 2023: Mrs Mari James (Pennaeth dan-ofal)
 Ionawr 2023- : Dr Geraint Jones

Ysgolion cynradd yn nalgylch yr ysgol
Ysgol Glanadda
Ysgol Glancegin
Ysgol Babanod Coedmawr
Ysgol y Garnedd
Ysgol y Felinheli
Ysgol Hirael
Ysgol Y Faenol
Ysgol Llandygai
Ysgol Cae Top
Ysgol Ein Harglwyddes

Cyn-ddisgyblion nodedig
Gweler hefyd y categori Pobl addysgwyd yn Ysgol Tryfan
 Aled ap Dafydd - newyddiadurwr
Bethan Rhys Roberts - newyddiadurwraig
 Ffion Dafis - actores a chyflwynydd
 Luned Emyr - cyflwynydd
 Owain Tudur Jones - pêl-droediwr rhyngwladol
 Tudur Dylan Jones - prifardd
 Robin McBryde - chwaraewr rygbi rhyngwladol
 Jonathan Nefydd - Actor
Casi Wyn - Cantores
Moi Hallam - Actor

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Gwefan yr Ysgol
 Hen wefan yr ysgol - 

Tryfan
Tryfan
Categori:Bangor
Categori:Sefydliadau 1978