Coron yr Eisteddfod Genedlaethol

Mae Coron yr Eisteddfod Genedlaethol yn un o ddwy brif wobr yr Eisteddfod Genedlaethol am farddoniaeth. Y Gadair yw'r llall. Mae'r seremoni wobrwyo yn digwydd ar ddydd Llun yr Eisteddfod gyda'r Orsedd yn bresennol ar y llwyfan. Dyfernir y goron am bryddest (cerdd hir) neu ddilyniant o gerddi yn y mesurau rhydd neu'r wers rydd.

Rhestr enillwyr 

BlwyddynEisteddfodBuddugwrFfugenwTestun1861Aberdâr1862Caernarfon1863Abertawe1864Llandudno1865Aberystwyth1866Caer1867Caerfyrddin1868Rhuthun1869TreffynnonRichard Mawddwy Jones1872Tremadog1873Yr Wyddgrug1874Bangor1875Pwllheli1876Wrecsam1877Caernarfon1878Penbedw1879Penbedw1880CaernarfonEllis Roberts (Elis Wyn o Wyrfai)Buddugoliaeth y Groes1881Merthyr TudfulWatkin Hezekiah Williams (Watcyn Wyn)Bywyd1882DinbychDafydd Rees WilliamsY Cadfridog Garfield1883CaerdyddAnna Walter Thomas (Morfydd Eryri)Llandaf1884LerpwlJohn Cadvan Davies (Cadfan)Madog ab Owain Gwynedd1885AberdârGriffith Tecwyn ParryHywel Dda1886CaernarfonJohn Cadvan Davies (Cadfan)Cystenyn Fawr1887LlundainJohn Cadvan Davies (Cadfan)John Penry1888WrecsamHowell Elvet Lewis (Elfed)Y Sabbath yng Nghymru1889AberhondduHowell Elvet Lewis (Elfed)Llewelyn ein Llyw Olaf1890BangorJohn John Roberts (Iolo Caernarfon)Ardderchog Lu'r Merthyri1891AbertaweDavid Adams (Hawen)Oliver Cromwell1892Y RhylJohn John Roberts (Iolo Caernarfon)Dewi Sant1893PontypriddBen DaviesCymru Fydd1894CaernarfonBen DaviesArglwydd Tennyson1895LlanelliLewis William Lewis (Llew Llwyfo)Ioan y Disgybl Annwyl1896Llandudnoatal y wobrLlewelyn Fawr1897CasnewyddThomas Davies (Mafonwy)Arthur y Ford Gron1898Blaenau FfestiniogRichard Roberts (Gwylfa)"Aprite"Charles o'r Bala1899CaerdyddRichard Roberts (Gwylfa)Y Diddanydd Arall1900LerpwlJohn Thomas JobWilliams Pantycelyn1901Merthyr TudfulJohn Jenkins (Gwili)Tywysog Tangnefedd1902BangorRobert Roberts (Silyn)Trystan ac Esyllt1903LlanelliJohn Evan Davies (Rhuddwawr)Y Ficer Pritchard1904Y RhylRichard Machno HumphreysTom Ellis1905AberpennarThomas Davies (Mafonwy)Ann Griffiths1906CaernarfonEmyr DaviesBranwen ferch Llyr1907AbertaweJohn Dyfnallt OwenY Greal Sanctaidd1908LlangollenEmyr DaviesOwain Glyndwr1909LlundainW. J. GruffyddYr Arglwydd Rhys1910Bae ColwynWilliam Crwys Williams (Crwys)Ednyfed Fychan1911CaerfyrddinWilliam Crwys Williams (Crwys)Gwerin Cymru1912WrecsamT. H. Parry-WilliamsGerallt Gymro1913Y FenniWilliam Evans (Wil Ifan)Ieuan Gwynedd1914Dim Eisteddfod(Rhyfel)1915BangorT. H. Parry-WilliamsY Ddinas1916AberystwythAtal y wobr1917PenbedwWilliam Evans (Wil Ifan)Pwyll Pendefig Dyfed1918Castell NeddD. Emrys LewisMynachlog Nedd1919CorwenWilliam Crwys Williams (Crwys)Morgan Llwyd o Wynedd1920Y BarriJames EvansTrannoeth y Drin1921CaernarfonAlbert Evans-Jones (Cynan)Mab y Bwthyn1922RhydamanRobert BeynonY Tannau Coll1923Yr WyddgrugAlbert Evans-Jones (Cynan)Yr Ynys Unig1924PontypŵlEdward Prosser RhysAtgof1925PwllheliWilliam Evans (Wil Ifan)Bro fy Mebyd1926AbertaweDavid Emrys James (Dewi Emrys)Casgliad o Farddoniaeth Wreiddiol1927CaergybiCaradog PrichardY Briodas1928TreorciCaradog PrichardPenyd1929LerpwlCaradog PrichardY Gan ni Chanwyd1930LlanelliWilliam Jones (Gwilym Myrddin)Ben Bowen1931BangorAlbert Evans-Jones (Cynan)Y Dyrfa1932AberafanThomas Eurig DaviesA Ddioddewfws a Orfu1933WrecsamSimon B. JonesRowd yr Horn1934Castell NeddThomas Eurig DaviesY Gorwel1935CaernarfonGwilym R. JonesYnys Enlli1936AbergwaunDavid JonesYr Anialwch1937MachynllethJ. M. EdwardsY Pentref1938CaerdyddEdgar H. ThomasPeniel1939DinbychAtal y wobr Terfysgoedd Daear1940Eisteddfod ar yr AwyrAtal y wobr1941Hen GolwynJ. M. EdwardsPeriannau1942AberteifiHerman JonesEbargofiant1943BangorDafydd OwenRhosydd Moab1944LlandybïeJ. M. EdwardsYr Aradr1945RhosllannerchrugogGriffith John RobertsCoed Celyddon1946AberpennarRhydwen WilliamsYr Arloeswr1947Bae ColwynGriffith John RobertsGlyn y Groes1948Penybont ar OgwrEuros BowenO'r Dwyrain1949DolgellauJohn Tudor Jones (John Eilian)Meirionydd1950CaerffiliEuros BowenDifodiant1951LlanrwstT. Glynne DaviesAdfeilon1952AberystwythAtal y wobrY Creadur1953Y RhylDilys CadwaladrY Llen1954YstradgynlaisE. Llwyd WilliamsY Bannau1955PwllheliW. J. Gruffydd (Elerydd)Ffenestri1956Aberdâratal y wobr1957LlangefniDyfnallt MorganRhwng Dau1958Glyn EbwyLlewelyn JonesCymod1959CaernarfonTom HuwsCadwynau1960CaerdyddW. J. Gruffydd (Elerydd)Unigedd1961RhosllannerchrugogL. Haydn LewisFfoadur1962LlanelliD. Emlyn LewisY Cwmwl1963LlandudnoTom Parri JonesY Bont1964AbertaweRhydwen WilliamsFfynhonnau1965Y DrenewyddTom Parri JonesY Gwybed1966AberafanDafydd Jones (Isfoel)Y Clawdd1967Y BalaEluned PhillipsCorlannau1968Y BarriHaydn LewisMeini1969Y FflintDafydd RowlandsI Gwestiynau fy Mab1970RhydamanBryan Martin DaviesDarluniau ar Gynfas1971BangorBryan Martin Davies"Lleufer"Dilyniant o ddeuddeg o gerddi rhydd1972Sir BenfroDafydd Rowlands"Matholwch"Dadeni1973RhuthunAlan LlwydY Dref1974CaerfyrddinWilliam R. P. GeorgeTân1975Bro DwyforElwyn Roberts"Gwion"Pridd1976AberteifiAlan LlwydTroeon Bywyd1977Wrecsam(Bwras)Donald Evans"Traeth Gwyn"Hil1978CaerdyddSiôn Eirian"Aman Bach"Cerdd hir yn portreadu llencyndod1979CaernarfonMeirion EvansDilyniant o Gerddi Serch neu Siom1980Dyffryn LliwTregwyrDonald Evans"Grug"Lleisiau1981Maldywn(Machynlleth)Sion Aled"Gwrtheyrn"Wynebau1982AbertaweEirwyn GeorgeDilyniant o Gerddi1983Môn(Llangefni)Eluned PhillipsClymau1984Llanbedr Pont SteffanJohn Roderick ReesLlygaid1985Y RhylJohn Roderick Rees"Patmos"Glannau1986AbergwaunT. James Jones (Jim Parc Nest)Llwch1987PorthmadogJohn Griffith JonesCasgliad o Gerdd1988CasnewyddT. James JonesFfin1989LlanrwstSelwyn IolenArwyr1990RhymniIwan LlwydGwreichion1991Yr WyddgrugEinir JonesPelydrau1992AberystwythCyril JonesCyfrannu1993LlanelweddEirwyn GeorgeLlynnoedd1994Castell NeddGerwyn Williams"Ti-Fi"Dolenni1995AbergeleAled GwynMelodïau1996Bro Dinefwr(Fairfach)David John Pritchard"Lada"Olwynion1997Meirion(Y Bala)Cen Williams"Ffarwel Haf"Branwen1998Bro Ogwr(Pencoed)Emyr Lewis"Ba"Rhyddid1999Môn(Llanbedrgoch)Ifor ap Glyn"Rhywun"Golau yn y Gwyll2000LlanelliDylan Iorwerth"CTMRh"Tywod2001DinbychPenri Roberts"Mair"Muriau2002TyddewiAled Jones Williams"Albert Bored Venison"Awelon2003Maldwyn(Meifod)Mererid Hopwood"Llasar"Gwreiddau2004CasnewyddJason Walford Davies"Brynach"Egni2005Eryri(Y Faenol)Christine James"Pwyntil"Llinellau Lliw2006AbertaweEigra Lewis Roberts"Gwyfyn"Fflam2007Sir y Fflint(Yr Wyddgrug)Tudur Dylan Jones"Gwyn""copaon"2008Caerdydd(Pontcanna)Hywel Meilyr Griffiths"Y Tynnwr Lluniau"Stryd Pleser2009Meirion(Y Bala)Ceri Wyn Jones"Moelwyn"Yn y Gwaed2010Blaenau Gwent(Glyn Ebwy)Glenys Mair Glyn Roberts"Barcud Fyth"Newid2011Wrecsam(Y Bers)Geraint Lloyd Owen"O'r Tir Du"Gwythiennau2012Bro Morgannwg(Y Barri)Gwyneth Lewis"Y Frân"Ynys2013Sir DdinbychIfor ap Glyn"Rhywun Arall"Terfysg2014Sir Gaerfyrddin(Llanelli)Guto Dafydd"Golygfa 10"Tyfu2015Maldwyn(Meifod)Manon Rhys"Jac"Breuddwyd2016Sir Fynwy a'r Cyffiniau(Y Fenni)Elinor Gwynn"Carreg Lefn"Llwybrau2017Môn(Bodedern)Gwion Hallam"elwyn/annie/janet/jiws"Trwy Ddrych2018Caerdydd(Bae Caerdydd)Catrin Dafydd"Yma"Olion2019Sir Conwy (Llanrwst)Guto Dafydd"Saer Nef"Cilfachau2021AmGenDyfan Lewis"Mop"Ar Wahân2022Ceredigion (Tregaron)Esyllt Maelor"Coron yr Eisteddfod i Esyllt Maelor" ; Gwefan yr Eisteddfod Genedlaethol, 1 Awst 2022; adalwyd 2 Awst 2022 "Samiwel"Gwres2023Llŷn ac Eifionydd(Boduan)Rhys Iorwerth "Gregor" Rhyddid2024Rhondda Cynon Taf (Pontypridd)Gwynfor Dafydd"Samsa"Atgof2025WrecsamOwain Rhys"Llif 2"Adfeilion

Gweler hefyd
 Cadair yr Eisteddfod Genedlaethol

Cyfeiriadau

 Dolenni allanol 
 "Enillwyr y Goron", Gwefan yr Eisteddfod Genedlaethol

Categori:Barddoniaeth Gymraeg
Categori:Eisteddfod Genedlaethol Cymru
Categori:Gwobrau llenyddol Cymraeg
Categori:Enillwyr gwobrau yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru