Cassiodorus

Hanesydd ôl-Rufeinig (neu Fysantaidd) a gwladweinydd oedd Flavius Magnus Aurelius Cassiodorus Senator neu Cassiodorus (c.490 - c.580), a aned yn Scyllaceum (Squillace heddiw) yn Nghalabria, de'r Eidal. Roedd Cassiodorus yn weinidog ac ymgynghorwr i Theodoric Fawr, brenin yr Ostrogothiaid yn yr Eidal, ac yn nes ymlaen yn brif weinidog i'w olynydd y Frenhines Amalasontha.

Tua'r flwyddyn 540 ymddeolodd Cassiodorus o fywyd cyhoeddus er mwyn cysegru gweddill ei ddyddiau i lenydda ac astudio. Sefydlodd fynachlog yn Vivarium ar arfordir y Môr Ionaidd a hyrwyddai'r gwaith o gopïo llawysgrifau Clasurol. Ei brif gyfraniad i lenyddiaeth yw ei wyddoniadur ar ddysg a'r Saith Celfyddyd a baratowyd ar gyfer ei fynachod, sef yr Institutiones divinarum et saecularium litterarum. Daeth y llyfr yn waith safonol yn yr Oesoedd Canol a astudid ledled Ewrop. Cyfansoddodd yn ogystal hanes y Gothiaid sydd ar goll bellach ond yn adnabyddus i ni diolch i'r crynodeb ohono a wnaed gan yr ysgolhaig Jordanes (fl. 6g).

Gwaith
Laudes (drylliau o folawdau)
Chronica - Hanes y byd hyd 519 sy'n cyfuno hanes Rhufain a hanes y Gothiaid
Hanes y Gothiaid (526-533)
Variae epistolae (537), papurau Theodoric; S.J.B. Barnish Cassiodorus: Variae (Lerpwl: University Press, 1992) ISBN 0-85323-436-1
Exposition psalmorum
De anima ("Ar yr Enaid") (540)
Institutiones Divinarum et Saecularium Litterarum (543-555)
De Artibus ac Disciplinis Liberalium Litterarum
Codex Grandior (fersiwn o'r Beibl)

Llyfryddiaeth
James J. O'Donnell, Cassiodorus (1979)

Dolenni allanol
Gwefan James J. O'Donnell am Cassiodorus
Christopher H. Walker, "Cassiodorus Senator and the Search for 6th Century Détente", 2002

Categori:Genedigaethau 490
Categori:Gothiaid
Categori:Hanesyddion
Categori:Llenorion Lladin yr Oesoedd Canol
Categori:Llenorion y 6ed ganrif
Categori:Marwolaethau 580
Categori:Tadau'r Eglwys