Monica

Monica yw nofel fwyaf adnabyddus Saunders Lewis. Fe'i cyhoeddwyd gan Wasg Aberystwyth yn 1930 a mae argraffiad modern i gael yng Nghyfres Clasuron Gwasg Gomer (2013). 

Tad Monica yn cadw siop, ei mam yn sâl (ac yn marw). Yn ifanc, mae Monica yn llawn delfrydau dihangwr a ffantasïau gan dynnu ar hysbysebion, cylchgronau a ffilmiau. Mae ei chwaer iau yn dyweddïo, ond mae ei dyweddi yn cael ei denu'n rhywiol at y chwaer hŷn (mae hi'n hŷn nag ef hefyd). Ar ôl i'r dyweddïad chwalu, mae hi'n symud i un o faestrefi Abertawe ar ôl priodi cyn-gariad ei chwaer. Yn ddiweddarach, yn feichiog ac yn rhyfedd o flin gyda'i gŵr, mae'n ei drin â dirmyg ac oerni. Mae’n darganfod ei fod wedi dal clefyd a drosglwyddir yn rhywiol ac mae’r nofel yn gorffen gyda hi’n feichiog iawn, wedi’i rhybuddio gan feddyg ei bod yn sâl ac angen llawdriniaeth frys, ac ymgais ddryslyd i ddod o hyd i feddyg ei gŵr (un gwahanol) i’w chasglu. tystiolaeth ar gyfer ysgariad. 

Am ei chyfnod roedd hi'n nofel arloesol iawn yn y Gymraeg ac fe'i camddeallwyd gan lawer am fod yn "anfoesol".

Cyfeiriadau

Dolen allanol
 "Pwyso a mesur Monica". gan Angharad Price ar wefan BBC Cymru

Categori:Gweithiau Saunders Lewis
Categori:Llyfrau Cymreig 1930
Categori:Nofelau Cymraeg
Categori:Nofelau 1930