Jörg von Ehingen

Roedd Jörg von Ehingen, neu Georg von Ehingen (1428–1508), yn farchog a llenor yn yr iaith Almaeneg, a aned yng nghastell Hohenentrigen, ger tref fach Rottenburg-am-Neckar yn Swabia (talaith Baden-Württemberg heddiw), ar lan Afon Neckar.

Dyddiadur Jörg von Ehingen
Yr unig waith llenyddol ganddo sy'n hysbys yw cyfrol hunangofiant mae'n galw ei "Ddyddiadur" a ysgrifennwyd ganddo yn ei henaint. Er ei bod yn gyfrol fer mae'n hynod ddiddorol am y disgrifiadau a geir ynddi o bobl a lleoedd. Bu'n bresennol pan goronwyd y brenin Ladislas o Bohemia yn Fienna ar 28 Hydref 1453, er enghraifft.

Taith i'r dwyrain
Aeth Jörg ar ddwy daith fawr yn ei ieunctid. Yn ystod y gyntaf, yn 1454, teithiodd i'r Dwyrain Agos. Ymwelodd â Fenis, Rhodes (lle daeth i adnabod Pennaeth Mawr Urdd Marchogion Sant Ioan a ammdiffynai'r ynys yn erbyn y Tyrciaid Otoman), ac yna Beirut, Tyrus, Nasareth, Môr Galilea a Jeriwsalem yn y Tir Sanctaidd. Ar ôl cyfnod cythryblus yn Damascus aeth i Alecsandria yn yr Aifft cyn dychwelyd i Swabia gan alw yn Cyprus a Rhodes eto ar ei ffordd adre.

Taith i'r de
Roedd ei ail daith, ar ddiwedd y flwyddyn 1454 neu ddechrau 1455, yn fwy anturus. Ceisiai antur ac aeth ar gylch i gynnig ei wasanaeth fel marchog yn llysoedd Ffrainc a Sbaen. Gwelodd y brenin Charles I, brenin Ffrainc yn Bourges, Juan II o Navarre ym Pamplona, René o Sisili yn Angers ac Afonso V, brenin Portiwgal yn Lisbon. Gofynnodd Alfonso iddo fynd i Ceuta (yng ngogledd Morocco heddiw) i'w amddiffyn rhag lluoedd y Mwslemiaid. Cafodd ei hun mewn ymryson law-i-law ag un o farchogion gorau y Moors tra gwyliodd y ddwy fyddin yr ornest; ymryson sifalriaidd ond gwaedlyd a enillodd o drwch blewyn.

Diweddglo
Dychwelodd i'w hen gartref ar lannau gwyrdd Afon Neckar yn ŵr ifanc ond profiadol, wedi ymweld â llys Harri IV o Castille ar ei ffordd ac ymladd eto. Ond efallai fod Jörg wedi cael digon o grwydro a rhyfela. Gwrthododd le yn y llys, atgyweiriodd gastell Kilchberg (castell arall y teulu) a phriododd ferch leol a bu fyw weddill ei ddyddiau yn bugeilio ei ddefaid a chodi ei deulu; diweddglo annisgwyl i yrfa marchog crwydr.

Llyfryddiaeth
Malcolm Letts (gol.), The Diary of Jörg von Ehingen (Rhydychen, 1929)

Dolen allanol
Castell Schloss Hohenentrigen a'i hanes: yn Almaeneg ond gyda lluniau o'r castell

Categori:Genedigaethau 1428
Categori:Marwolaethau 1508
Categori:Llenorion taith y 15fed ganrif o'r Almaen
Categori:Llenorion taith Almaeneg o'r Almaen
Categori:Pobl o Baden-Württemberg