Sam Tân

Cyfres deledu animeddiedig i blant oed meithrin yw Sam Tân (Saesneg: ) sy'n dangos anturiaethau y dyn tân a'i gyfeillion. Roedd y gyfres wedi ei leoli yn wreiddiol yng nghymoedd De Cymru a cynhyrchwyd fersiwn Cymraeg a Saesneg i'w dangos ar S4C a'r BBC.

 Crynodeb 
Un o’r cyfresi mwyaf poblogaidd erioed i blant oed meithrin, o fewn unrhyw genre. Cychwynnodd dros 25 mlynedd yn ôl, a mae wedi ei dangos ledled y byd. Mae’n olrhain hanes Sam y dyn tân a’i gyfeillion, yn blant ac oedolion, ym mhentref cyfeillgar Pontypandy yng nghymoedd De Cymru (o’r chweched gyfres ymlaen, symudwyd y pentref i lan y môr). Fe’i crëwyd yn wreiddiol gan ddau swyddog tân, ac mae negeseuon diogelwch yn rhan annatod ohoni, ond heb amharu ar hwyl y straeon bywiog. Fe’i cynhyrchwyd yn y Gymraeg a Saesneg o’r cychwyn cyntaf, gan dderbyn ei llwyddiant gwreiddiol yn yr 1980au hwyr/1990au cynnar: animeiddiwyd pedair cyfres bryd hynny drwy ddull stop-symud gyda modelau. Fe’i hatgyfodwyd yn 2005 gan ddefnyddio cyfuniad o animeiddio stop-symud a rhai elfennau cyfrifiadurol. O 2008 fe’i hanimeiddiwyd yn gyfan gwbl ar gyfrifiadur, ac yn Llundain a Tsieina y’i cynhyrchir bellach.

 Manylion pellach 

Blwyddyn 1985 hyd heddiw

Hyd Penodau/Cyfresi
8 Pennod 10 munud (cyfresi 1–4, + un bennod 20 munud ychwanegol yng nghyfres 3)
26 Pennod 10 munud (cyfresi 5–8)

Darlledwyr
 S4C (Cymraeg)
 BBC One/BBC Two (Saesneg, cyfresi 1–4)
 BBC Two/CBeebies (Saesneg, cyfres 5)
 CITV/Channel 5 (Saesneg, cyfres 6 hyd heddiw)

Dyddiad y Darllediad Cyntaf 
 26 Rhagfyr 1985 (Cymraeg)
 17 Tachwedd 1987 (Saesneg)

Cyfarwyddwr
 John Walker (cyfresi 1–4)
 Ian Frampton (cyfresi 3–4)
 Jerry Hibbert (cyfresi 6–7)
 Gary Andrews (cyfres 8)

Prif Animeiddiwr / Cyfarwyddwr Animeiddio
 John Walker (cyfresi 1–4)
 Brian Anderson (cyfresi 3–4)
 Timon Dowdswell (cyfres 5)
 Gary Andrews (cyfresi 6–7)
 Laura DiMaio (cyfres 6)
 Zhaoquin Zhai (cyfres 8)
 Jane Ma (cyfres 8)

Sgript
 Nia Ceidiog (cyfresi 1–4)
 Robin Lyons (cyfres 5)
 Andrew Brenner (cyfresi 6–7)
 Laura Beaumont (cyfres 8)
 Rosanne Reeves (fersiwn Gymraeg, cyfresi 6–8)

Stori 
 Dave Gingell a Dave Jones gyda chymorth Mike Young (syniad gwreiddiol)
 Rob Lee (llunydd storïau a chrëwr y cymeriadau, cyfresi 1–4)
 Andrew Offiler (golygydd stori, cyfres 5)
 Marie Davis (cynorthwyydd golygu stori, cyfres 5)
 Sam Barlow (gweithredwr storïau, cyfresi 6–7)

Cynhyrchwyr
 Ian Frampton, John Walker (cyfresi 1–4)
 Philip Evans (is-gynhyrchydd, cyfres 4)
 Robin Lyons (cyfres 5)
 Simon Quinn (cynhyrchydd gweithredol, cyfres 5)
 Margo Marchant, Lesley Sawl (cyfres 6–7)
 Jen Upton (cynhyrchydd arolygol, cyfresi 6–7)
 Lisa Pacheco (cyfres 8)
 Jo Aslett (is-gynhyrchydd, cyfres 8)

Uwch-gynhyrchwyr

 Liz Young (cyfres 2)
 Christopher Grace, Theresa Plummer-Andrews (cyfresi 3–4)
 Anna Home (S4Ci), Siwan Jobbins (S4C), Jocelyn Stevenson (HiT) (cyfres 5)
 Christopher Skala (cyfresi 6–7)
 Marion Edwards (HiT), Siân Eirian (S4C) (cyfres 8)

Cwmnïau Cynhyrchu
 Bumper Films (cyfresi 1–4)
 Siriol Productions (cyfres 5)
 HiT Entertainment & Xing Xing Digital Corp. (cyfresi 6–8)
 Atsain/Rondo (fersiwn Cymraeg, cyfresi 6–8)

Techneg Animeiddio
 Animeiddio stop-symud (cyfresi 1–5)
 Animeiddio cyfrifiadurol (cyfresi 6–8)

 Cast a Chriw 

Prif Gast - fersiwn Gymraeg
 Gareth Lewis: Pob rôl (cyfresi 1–4)
 Richard Elfyn: Pob cymeriad gwrywaidd (cyfresi 5–8)
 Ceri Tudno: Cymeriadau benywaidd i gyd (cyfresi 5–8)
 Geraint Todd: Rhai cymeriadau gwrywaidd (cyfresi 6–8)
 Ceri Mill: Rhai cymeriadau benywaidd (cyfresi 6–8)

Cyfarwyddwr Llais
 Pat Griffiths (pob cyfres)

Cynorthwyol Animeiddio

 Brian Anderson (cyfres 2)
 Timon Dowdswell (cyfres 3)

Animeiddio

 Brian Anderson (cyfres 2)
George Laban (cyfres 4)
 Timon Dowdswell (cyfres 4)
 Tim Allen, Austin Charlesworth, Tom Edgar, Antony Elworthy, Alison Evans, Antony Farquar-Smith, Chris Mendham, Jody Meredith (cyfres 5)
 Liang Xu, ZZ, Wei Pang, Xiang Zhang (cyfres 8)
 Bruce Zhou (rheolwr prosiect yr animeiddio, cyfres 8)
 Blair Wei, Xiayoi Yang (cydlynwyr prosiect yr animeiddio, cyfres 8)
 Bob Arkwright (arolygydd  yr animeiddio, cyfres 8)
 Cun Jia, Wei Song, Michael Liu, Steven Jiang (penaethiaid technegol yr animeiddio, cyfres 8)
 Eddy Wang, Alex Liang, Tianyi Wang (cyfarwyddwyr technegol yr animeiddio, cyfres 8)
 Neil McCann (animeiddio 2D, cyfres 5)

Stori Fyrddio
 Andy Janes, Adrian Jenkins, Wayne Thomas, Kathy Wyatt (artistiaid stori fyrddio, cyfres 5)
 Ben Hassan, Kelly Thomas (cynorthwy-wyr stori fyrddio, cyfres 5)
 Michelle Dubbs (bwrdd stori, cyfresi 6–7)

Ffotograffiaeth

 Christine Vestergaard (cyfarwyddwraig ffotograffiaeth, cyfres 5)
 James Lewis, Richard Whiteford (cynorthwywyr camera goleuo, cyfres 5)
 Matthew Kitcat (cefnogaeth dechnegol camera, cyfres 5)

Celf - Dylunio Setiau, Pypedau, Modelau, Cerbydau, Gwisgoedd, Graffeg, Propiau
 Beverly Knowlden (setiau, cyfresi 1–4)
 Linda Thodesen (setiau, cyfresi 1–3, cynllunydd modelau, cyfresi 4)
 Janice Shakespeare (setiau, cyfres 3)
 Barrie Zafar (setiau, cyfres 3)
James Nevill (setiau, cyfres 3)
 George Laban (modelau, cyfres 4)
 Nikita Mitchell (modelau, cyfres 4)
 Alison Paling (modelau, cyfres 4)
 Brian Anderson (cerbydau, cyfresi 1–4)
 Alun Jones (cerbydau, cyfresi 3–4)
 Jeff Cliff (adeiladwr cerbydau, cyfres 5)
 Tim Farrington (cyfarwyddwr celf, setiau a dylunio cerbydau, cyfres 5)
 Holly Beck (gwisgwr set a chyfarwyddo celf, cyfres 5)
 Simon Griffiths, Marcus Stephens (dylunio graffeg, cyfres 5)
 Kim Burdon (cyfarwyddwr celf, cyfresi 6–7)
 Peter Mays (cynllunudd propiau, cyfresi 6–7)
 Ian Frampton, Alison Johnston, Alison Hall (pypedau, cyfresi 1–4)
 Maxine Quinn (arolygydd gwneud modelau, cyfres 5)
 Claire Cohen, Mark Cordory, Nigel Leach, Salinee Mukhood, Andrew Robey, Catherine Snelling, Ellie Weston (gwneuthurwyr pypedau, cyfres 5)
 Lijun Wang, Yan Deng (modelau, cyfres 8)

Rheolwyr Cynhyrchu
 Alexi Wheeler (rheolwr cynhyrchu, cyfresi 6–7)
 Charlotte Loynes (pennaeth y cyhyrchiad, HRTv, cyfres 6–7)
 Lorna Withrington (rheolwr cynhyrchu, cyfres 8)
 Karen Barnes (gweithredwr yng ngofal y cynhyrchiad, cyfres 8)

Cerddoriaeth
 Ben Heneghan, Ian Lawson (cerddoriaeth, cyfresi 1–5, cerddoriaeth y gân agoriadol, pob cyfres)
 Robin Lyons (geiriau'r gân agoriadol, pob cyfres)
 David Pickvance (cerddoriaeth, cyfresi 6–8)
 Euros Rhys (cyfarwyddwr cerdd y fersiwn Gymraeg, cyfresi 6–7)
 Rosanne Reeves (geiriau Cymraeg y gân agoriadol, pob cyfres)
 Maldwyn Pope (canwr, cyfresi 1–4)
 Steffan Rhys Williams (canwr, cyfresi 5–8)

Sain
 John Cross (cyfresi 1–3)
Steve Stockford (cyfres 2)
 Tim Ricketts, Peter Smith (Cine Lingual Ltd.) (cyfres 4)
 Patrick McHugh (golygydd dybio, cyfres 4)
 Sound Works (dybio, cyfres 5)
 Steve Castle (cymysgydd sain, cyfres 5)
 Sara Mountain (gosod trac ac artist Foley, cyfres 5)
 Andrew Powell (artist Foley, cyfres 5)
 Harley Jones, Viv Jones (dadansoddi trac, cyfres 5)
 Fitzrovia Post (sain, cyfresi 6–7; recordio llais gwreiddiol/ôl gynhyrchu sain, cyfres 8)
 James O'Brien (recordio llaigwreiddiol ac ôl gynhyrchu sain, cyfres 8)
 Owain Simpson, Meurig Hailstone (sain y fersiwn Gymraeg, cyfresi 6–8)

Golygu
Richard Bradley (cyfres 1)
William Oswald, Jane Murrell (cyfresi 1–4)
Elen Lewis (cyfres 3)
Jon Everett (golygu, cyfres 4)
Tony Mabey (golygu, cyfres 4)
Stuart Bruce (cyfres 5)
Steve Hughes, Sam Phillips, Lucy Benson (cyfresi 6–7)
Matt Hargrave, Jim Andrews (cyfres 8)
The Farm Group, Thomas Holborow (gwasanaeth gwir-olygu ac ôl-gynhyrchu, cyfres 8)
Bleddyn Rhys (fersiwn Gymraeg, cyfres 8)

Effeithiau Arbennig
 Gareth Cavanagh, Philip Duncan, Sarah Freeman (cysodi effeithiau arbennig cyfrifiadurol, cyfres 5)

Ymgyhorwyr Diogelwch Tân
 "Gyda diolch i'r Gwasanaeth Tân" (cyfresi 1–4)
 Ian Jeffries (cyfres 4)
 "Gyda diolch arbennig i'r Swyddog Gorsaf John Hall a Green Watch, yng Ngorsaf Dân Ganolog Caerdydd" (cyfres 5)
 Paul McIlvenny (cyfres 6–7)
 Stiwdio Recordio: Atsain (recordio stwdio)

 Manylion Technegol 

Tystysgrif Ffilm U / Uc

Fformat Saethu Ffilm (cyfresi 1–4); Fideo (5–8)

Fformat Sain Mono (cyfresi 1–4); Stereo 2.0 (cyfresi 5–8)

Lliw/Du a Gwyn Lliw

Cymhareb Agwedd 4:3 (cyfresi 1–4); 16:9 (cyfresi 5–8)

Gwlad Cymru/Lloegr

Iaith Wreiddiol Cymraeg/Saesneg

Lleoliadau Saethu 
 Stiwdio Bumper Film, Weston-super-Mare (cyfresi 1–4)
 Stiwdio Siriol, Caerdydd (cyfres 5)

Dyfyniadau ‘Sam Tân yw arwr ein pentref bach ni’ (DVD)

 Penodau

 Gwybodaeth atodol 
Gwefannau
 BBC Wales (2009) Fireman Sam
 HiT Entertainment (2013) Fireman Sam Online

Erthyglau cylchgrawn/papur newydd
 Dienw (1990) ‘Look who’s framed Fireman Sam’ yn The Economist, cyfrol 317, rhif 7684, 8 Rhagfyr 1990. 
 Slingsby, Helen (2001) ‘Fireman Sam joins Thomas in £1.6m deal’ yn The Guardian, 19 Rhagfyr 2001
 Creamer, Jon (2008) ‘Stop-frame’s final curtain?’ yn Televisual, Awst 2008, 46–52


Categori:Rhaglenni teledu sydd a'u stori wedi'i lleoli yng Nghymru
Categori:Rhaglenni teledu animeiddiedig
Categori:Rhaglenni teledu i blant
Categori:Rhaglenni teledu S4C
Categori:Rhaglenni teledu Cymraeg
Categori:Rhaglenni teledu'r 1980au
Categori:Rhaglenni teledu'r 1990au
Categori:Rhaglenni teledu'r 2000au
Categori:Rhaglenni teledu'r 2010au
Categori:Cyflwyniadau rhaglenni teledu 1987