Pupienus

Marcus Clodius Pupienus Maximus (c.164 – 238) oedd ymerawdwr Rhufain am gyfnod byr yn 238.

Yn ôl rhai haneswyr yr oedd Pupienus yn aelod o deulu'r Claudiaid. Dechreuodd ei yrfa dan yr ymerawdwr Septimius Severus a bu'n rhaglaw un o daleithiau Germania ac yn Asia Leiaf. Bu'n gonswl yn 217 a 234 ac yn gyfrifol am weinyddu dinas Rhufain o 230 ymlaen. Pan wrthryfelodd y ddau Gordian yn erbyn Maximinus Thrax yr oedd yn aelod o'r cyngor oedd yn gyfrifol am amddiffyn Italia. Wedi marwolaeth Gordian I a Gordian II enwodd y Senedd ef yn ymerawdwr ar y cyd a Balbinus.

Nid oedd gan y ddau ymerawdwr lawer o ymddiried yn ei gilydd, ac nid oedd yr un o'r ddau yn boblogaidd ymysg y dinasyddion. Cymerodd Pupienus y cyfrifoldeb am wrthwynebu llengoedd Maximinus tra gofalai Balbinus am weinyddu'r wladwriaeth. Cyn i Pupienus orffen ei baratoadau, clywodd fod Maximinus wedi ei ladd gan ei filwyr ei hun. Dychwelodd Pupienus i Rufain fel concwerwr, gan waethygu'r berthynas rhyngddo ef a'i gyd-ymerawdwr ymhellach.

Ers ei gyfnod yn raglaw yn Germania, yr oedd Pupienus yn cadw gwarchodlu o Germaniaid o'i gwmpas. Cymerodd Gard y Praetoriwm hyn fel sarhad, a rhuthrasant i mewn i'r palas a lladd y ddau ymerawdwr. Cyhoeddwyd Gordian III, ŵyr Gordian I, yn ymerawdwr.

Categori:Genedigaethau'r 160au
Categori:Marwolaethau 238
Categori:Ymerodron Rhufeinig