Trearddur

Pentref a chymuned  ar arfordir gorllewinol Ynys Cybi, Ynys Môn, yw Trearddur, weithiau Bae Trearddur () (Saesneg: Trearddur Bay). Saif ar y ffordd B4545 rhwng Y Fali a Chaergybi. Mae na ddwy siop yma yng nghalon y pentref, modurdy, a dau glwb golff (un 18 twll ac un 9 twll).

Pentref gwyliau yw Trearddur yn bennaf erbyn hyn, fel mae ffigurau'r Cyfrifiad (isod) yn dangos; mae ganddo draeth tywodlyd a nifer o westai (gan gynnwys Gwesty Bae Trearddur, yng ngolwg y môr), tafarnau, bwytai a siopau. Mae Clwb Golff Caergybi gerllaw, a gellir dilyn Llwybr yr Arfordir i'r de i Roscolyn ac i'r gogledd i Ynys Lawd. Mae yna ddau draeth: Bae Trearddur ei hun a Phorth Dafarch, a rhyngddyn nhw mae yna le addas ar gyfer plymio sgwba. Mae yna farchogaeth ceffylau gerllaw, a thripiau neu wibdeithiau a physgota môr.

Ar fin y traeth ceir llecyn chwarae pêl-droed ble mae'r tîm lleol yn chwarae.

Hanes
250px|bawd|chwith|Trearddur
Ceir nifer o henebion yn yr ardal, yn enwedig Tywyn y Capel, lle ceir gweddillion mynwent Gristnogol, cynnar oedd yn amgylchynu capel wedi ei gysegru i Santes Ffraid. Credir bod y beddau cynharaf yn dyddio o'r 5g. Ychydig i'r gogledd mae Porth Dafarch, lle mae nifer o olion o'r cyfnod Neolithig hyd at flynyddoedd cynnar Cristionogaeth. Ar un adeg roedd Porth Dafarch yn cael ei hystyried fel porthladd posibl ar gyfer y llongau i Iwerddon, ond Caergybi a ddewiswyd.

Ceir clwstwr cytiau caeedig Capel Llochwydd a chlwstwr cytiau Tre'r Arddur gerllaw:

Ar 14 Ionawr gwnaeth storm ddifrifol o'r de-orllewin llawer o ddifrod i feddrod Sant Ffraid a Bae Trearddur. Achosodd y gwynt i'r llanw godi ddwy droedfedd yn uwch nag arfer gan ddadorchuddio llawer o feddi. Gwasgarwyd nifer o benglogau dynol ar hyd wyneb y ddaear. Caewyd ffordd Caergybi-Trearddur ac fe ynyswyd amryw o dai gan fewnlifiad y dŵr. Roedd Ysgoldŷ Bae Trearddur yn ysgol gyhoeddus i hogiau a merched hyd at 14 mlwydd oed. Cafodd yr ysgol ei sefydlu yn 1919. Roedd yr ysgol yn cartrefu o gwmpas 100 o ddisgyblion, hefo preswylfa i'r staff hefyd. Gwerthwyd yr ysgol am £90,000 yn 1990. Y Prifathro oedd George Cartwright. Yn yr 1940s wnaeth yr artist Harry Hughes Williams ddod i weithio i'r ysgol. Cafodd ei nodi bod y plant yn actio mewn dramâu, chwarae rygbi, pêl-droed, bocsio, dawnsio, a gwaith coed.

Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:. Poblogaeth:  ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.Gwefan Llywodraeth Cymru; Ystadegau Economaidd Allweddol, Tachwedd 2010; Mae'r gyfradd gyflogaeth ymhlith pobl 16 – 64 oed yng Nghymru yn 67.1 y cant.; adalwyd 31 Mai 2013

Cyfeiriadau

 Dolenni allanol
 Gwefan Clwb Hwylio Bae Trearddur
 Gwefan llefydd aros y pentre 
 Dalen ar Fae Trearddur ar: theislandofchoice.com
 Dalen ar West Bae Trearddur
 Lluniau o'r awyr o Drearddur
 Lluniau o'r pentre ar geograph.org.uk
 British Archaeology - adroddiad ar yr archwiliad archaeolegol
 Anglesea Marine & Leisure - teithiau cwch

Categori:Cymunedau Ynys Môn
Categori:Pentrefi Ynys Môn

Categori:Llefydd o fewn Etholaeth Ynys Môn (y DU)