Ynys

Erthygl am y tirffurf yw hon. Am y pentref yng Ngwynedd gweler Ynys (Llanfihangel-y-traethau).
250px|bawd|Ynys Moelfre oddi ar Ynys Môn, Cymru
Darn o dir a amgylchynnir gan ddŵr yw ynys (ac eithrio'r cyfandiroedd). Gall fod yn y môr neu ar y tir. Ynys fwyaf y byd yw Yr Ynys Las (2.2 miliwn km² / 840,000 milltir sgwâr).

Mae ynysoedd cyfandirol, fel Prydain, yn gorwedd ar silffoedd cyfandirol gyda dim ond sianel o ddŵr rhyngddyn nhw â'r tir mawr, fel rheol.

Mae ynysoedd cefnforol orogenig yn tueddu i orwedd lle mae dau blât lithosfferig yn cwrdd. Mae ynysoedd Siapan yn odweddiadol o'r fath yma o ynys.

Yn rhannau dyfnaf y cefnforoedd ceir ynysoedd cefnforol fwlcanig, fel ynysoedd Hawaii. Mae'r rhain yn arbennig o gyffredin yn y Cefnfor Tawel. Mae gan nifer o ynysoedd coral seiliau fwlcanig hefyd.

 Ynysoedd mwyaf y byd 
  Ynys  Môr  Arwynebedd (km²)  Gwlad/Gwledydd 1.  Yr Ynys Las Cefnfor yr Iwerydd/Cefnfor yr Arctig 2,130,800 Yr Ynys Las, Cenedl ymreolaethol oddi mewn Denmarc 2.  Gini Newydd Y Cefnfor Tawel 785,753 Indonesia/Papua Gini Newydd 3.  Borneo  Y Cefnfor Tawel 748,168 Indonesia/Maleisia/Brwnei 4.  Madagasgar  Cefnfor India 587,042 Madagasgar 5.  Ynys Baffin Cefnfor yr Iwerydd/Cefnfor yr Arctig 507,451 Canada 6.  Sumatra Cefnfor India 443,066 Indonesia 7.  Honshū Y Cefnfor Tawel 230,316 Japan 8.  Prydain Fawr Cefnfor yr Iwerydd 219,331 Cymru/Lloegr/Yr Alban 9.  Ynys Victoria  Cefnfor yr Arctig 217,291 Canada 10.  Ynys Ellesmere Cefnfor yr Arctig 196,236 Canada

bawd|canol|750px|Ynys Enlli

 Gweler hefyd 
 Rhestr o ynysoedd mwyaf y byd
 Rhestr ynysoedd Cymru
 Rhestr o Ynysoedd Groeg


Categori:Tirffurfiau