Gwgon Gleddyfrudd

Roedd Gwgon Gleddyfrudd yn arwr traddodiadol Cymreig a gysylltir â hen deyrnas Ceredigion. Mae'n bosibl mai enw arall ar y brenin Gwgon ap Meurig (m. 871), brenin olaf Ceredigion ydyw, ond nid oes sicrwydd am hynny. Ond yn ôl un o'r achau Cymreig roedd yn un o feibion Einion Yrth ap Cunedda.Rachel Bromwich (gol.), Trioedd Ynys Prydein (Caerdydd, 1976).

Traddodiadau
Sonnir am fedd Gwgon Gleddyfrudd yn Englynion y Beddau (Llyfr Du Caerfyrddin) ond heb ddweud mwy na hynny.A.O.H. Jarman (gol.). Llyfr Du Caerfyrddin (Gwasg Prifysgol Cymru).

Cyfeirir ato yn Nhrioedd Ynys Prydain fel un o dri arwyr, a oedd yn ddeiliad i Bowys, a gymerodd ran ym Mrwydr Caer tua'r flwyddyn 615 (ceir y triawd yn yr erthygl honno) ynghyd â Madog ap Rhun (o Bowys).

Mae Dafydd ap Gwilym yn cyfeirio at Wlad Gwgan Gleddyfrudd:
Gwlad Wgan, fawr union faich,
Gleddyfrudd, gloyw ei ddeufraich.

Ceir cyfeiriad at Gastell Gwgon mewn dogfennau Seisnig o'r Oesoedd Canol diweddar ond mae ei leoliad yn ansicr; efallai rhwng Llanbadarn Fawr a Llanfihangel Genau'r Glyn neu yng nghyffiniau Aberaeron.

Cyfeiriadau

Categori:Hanes traddodiadol Cymru
Categori:Pobl o Geredigion
Categori:Teyrnas Ceredigion
Categori:Trioedd Ynys Prydain