Noam Chomsky

Athronydd ac ieithydd  o'r Unol Daleithiau yw Avram Noam Chomsky (ganwyd 7 Rhagfyr 1928 yn Philadelphia, UDA). Roedd ei dad, William Chomsky, yn ysgolhaig Hebraeg. Treuliodd Noam gyfnod mewn cibwts. Bu farw ei wraig Carol yn 2008 yn dilyn 60 mlynedd o fywyd priodasol.

Athro Emeritws Ieithyddiaeth MIT ydyw. Cydnabyddir iddo greu damcaniaeth gramadeg cynhyrchiol, un o uchafbwyntiau ieithyddiaeth haniaethol yn yr 20g. Yn ogystal, mae ei waith wedi cael dylanwad ar seicoleg, ac ar athroniaeth iaith ac athroniaeth meddwl.

Gan gychwyn gyda'i wrthwynebiad i Ryfel Fiet Nam yn y 1960au, fe ddaeth i'r amlwg yn y cyfryngau am ei ymgyrchu gwleidyddol. Mae'n ddeallusyn allweddol i'r asgell chwith yng ngwleidyddiaeth Unol Daleithiau America. Mae'n feirniadol iawn o bolisïau tramor yr Unol Daleithiau. Disgrifia'i hun yn sosialydd rhyddewyllysiol ac yn gydymdeimlwr ag anarcho-syndicaliaeth.

Gweler hefyd
 Model propaganda

Gweithiau

Ieithyddiaeth
 Syntactic Structures (1957)
 Current Issues in Linguistic Theory (1964)
 Aspects of the Theory of Syntax (1965)
 Cartesian Linguistics (1965)
 Language and Mind (1968)
 The Sound Pattern of English with Morris Halle (1968)
 Reflections on Language (1975)
 Lectures on Government and Binding (1981)
 The Minimalist Program (1995)

Gwleidyddiaeth
 American Power and the New Mandarins (1969)
 For Reasons of State (1973)
 Counter-Revolutionary Violence: Bloodbaths in Fact & Propaganda with Edward S. Herman (1973)
 The Political Economy of Human Rights (1979)
 Towards a New Cold War (1982)
 The Fateful Triangle (1983)
 Pirates and Emperors (1986)
 Manufacturing Consent (1988)
 Necessary Illusions (1989)
 Deterring Democracy (1991)
 Letters from Lexington (1993)
 The Prosperous Few and the Restless Many (1993)
 World Orders Old and New (1994)
 Objectivity and Liberal Scholarship (1997)
 Profit over People (1999)
 9-11 (2001)
 Understanding Power (2002)
 Middle East Illusions (2003)
 Hegemony or Survival (2003)
 Getting Haiti Right This Time (2004)
 Imperial Ambitions (2005)
 Failed States: The Abuse of Power and the Assault on Democracy (2006)
 Interventions (2007)
 Gaza in Crisis (2010)
 Making the Future (2012)
 Occupy (2012)
 Requiem for the American Dream (2017)

Categori:Genedigaethau 1928
Categori:Anarchwyr o'r Unol Daleithiau
Categori:Athronwyr o'r Unol Daleithiau
Categori:Ieithyddion o'r Unol Daleithiau
Categori:Rhyddewyllyswyr
Categori:Ymgyrchwyr gwrth-gorfforaethol
Categori:Ymgyrchwyr o'r Unol Daleithiau