Llawysgrifau Cymreig

Mae Cymru wedi cynhyrchu nifer o lawysgrifau dros y canrifoedd. Er i rai ohonyn nhw gael eu hysgrifennu yn Gymraeg yn unig mae'r rhan fwyaf ohonyn nhw'n cynnwys testunau Lladin hefyd. Yn achos rhai o'r llawysgrifau diweddarach nid yw'n anghyffredin cael testunau Cymraeg, Lladin, Ffrangeg a Saesneg yn yr un gyfrol. Mae rhai o'n llawysgrifau pwysicaf o'r Oesoedd Canol wedi'u hysgrifennu'n Lladin yn unig, e.e. sawl testun o'r Cyfreithiau.

Casgliadau
Lluniwyd sawl casgliad o lawysgrifau Cymreig. Y pwysicaf o safbwynt llenyddiaeth Gymraeg yw:
 Llawysgrifau Cwrtmawr, yng nghasgliad Llyfrgell Genedlaethol Cymru
 Llawysgrifau Llansteffan, yng nghasgliad Llyfrgell Genedlaethol Cymru
 Llawysgrifau Peniarth, yng nghasgliad Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Llawysgrifau unigol
Llawysgrif Hendregadredd (Llyfrgell Genedlaethol Cymru); tua 1300-1330au
Llawysgrif Juvencus (Llyfrgell Prifysgol Caer-grawnt; 9fed-10g)
Llyfr Ancr Llanddewibrefi (Llyfrgell Bodley, Rhydychen)
Llyfr Aneirin
Llyfr Bicar Woking
Llyfr Coch Asaph
Llyfr Coch Hergest (Coleg Yr Iesu, Rhydychen; 14g)
Llyfr Coch Nannau
Llyfr Coch Talgarth
Llyfr Du Basing
Llyfr Du Caerfyrddin (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth; 13g)
Y Llyfr Du o'r Waun
Llyfr Du Tyddewi
Llyfr Gwyn Corsygedol
Llyfr Gwyn Hergest
Llyfr Gwyn Rhydderch (tua 1325)
Llyfr LlandafLlyfr St. Chad (Llyfr Teilo)Llyfr Taliesin (Peniarth 2)Peniarth 6 (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth; ail hanner y 13g efallai)Peniarth 20Peniarth 28 (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth; 13g)

Llyfryddiaeth
Daniel Huws, Llyfrau Cymraeg 1250-1400'' (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth, 1993). Darlith Syr John Williams.


Cymreig
Categori:Llenyddiaeth Cymru yn yr Oesoedd Canol