Tre-pys-llygod

Bryn coediog yn Sir Conwy yw Tre-pys-llygod (1005-1048 troedfedd). Mae'n gorwedd i'r de o Afon Elwy, rhwng Llanfair Talhaearn a Llangernyw.
300px|bawd|chwith|Golygfa ar Dre-pys-llygod o lannau Afon Elwy, ger Llangernyw

Mae'r enw yn anghyffredin. Roedd 'tref' yn Gymraeg Canol yn golygu cymuned, un o unedau weinyddol y cantrefi, gyda chant o drefi ymhob cantref, felly mae'n bosibl mae enw'r gymuned ganoloesol oedd ar wasgar ar y bryn ydyw. Math o blanhigyn yw pys llygod (vetch), a fwyteir gan wartheg. Adlewyrchu natur wledig y gymuned gynnar honno y mae'r enw felly. Mae'r ardal yn parhau'n wledig iawn heddiw, gyda chanran uchel o siaradwyr Cymraeg.

I'r dwyrain o Dre-pys-llygod, dros Nant Melai, saif bryn 358 m Moel Unben.

Categori:Mynyddoedd a bryniau Conwy
Categori:Llangernyw