Cwpan Rygbi'r Byd

Cwpan Rygbi'r Byd yw prif gystadleuaeth rhyngwladol rygbi'r undeb. Cynhelir twrnament bob pedair blynedd ers y bencampwriaeth gyntaf yn 1987 yn Awstralia a Seland Newydd.  Trefnir y gystadleuaeth gan gorff llywodraethol y gamp yn rhyngwladol, World Rugby.

Y pencampwyr presennol yw Seland Newydd enillodd y gystadleuaeth yn 2015 yn erbyn Awstralia. Mae un tîm wedi codi'r tlws 3 gwaith - Seland Newydd, a mae dau tîm wedi codi'r tlws ddwywaith; Awstralia a De Affrica.

Mae'r enillwyr yn derbyn Cwpan Webb Ellis sy'n dwyn enw'r disgybl o Ysgol Rugby lwyddodd, yn ôl y chwedl, i ddyfeisio'r gamp wrth "bigo'r bêl i fyny a rhedeg gydag o".

Hanes
Roedd rygbi'r undeb yn rhan o Gemau Olympaidd yr Haf ym Mharis ym Mharis 1900, Llundain 1908, Antwerp 1920 ac ym Mharis 1924. Ffrainc enillodd y fedal aur cyntaf, yna Awstralia gyda'r ddwy gystadleuaethn rygbi olaf yn y Gemau Olympaidd yn cael eu hennill gan Unol Daleithiau America, ond ni chafodd rygbi'r undeb ei gynnwys yn y gemau ar ôl 1924

Cafodd Cwpan Rygbi'r Byd ei grybwyll ar sawl achlysur yn mynd yn ôl at y 1950au, ond gyda'r gamp yn parhau i fod yn gêm amatur roedd y rhan fwayf o Undebau'r International Rugby Football Board (IRFB) yn erbyn y syniad. Ym 1985, roedd Awstralia, Seland Newydd a Ffrainc o blaid cynnal Cwpan Rygbi'r Byd, ac er nad oeddent yn cael cystadlu oherwydd sancsiynau yn erbyn system apartheid y wlad, roedd De Affrica hefyd o blaid.

Golygai hynny fod y bleidlais yn gyfartal 8-8 ond, wedi i aelod Lloegr acyna  aelod Cymru newid eu meddyliau, cafwyd cytundeb i drefnu Cwpan y Byd am y tro cyntaf ym 1987

 Pencampwriaethau 
BlwyddynLleoliadRownd DerfynolGêm 3ydd/4yddNifer o dimauEnillyddSgôrAilTrydyddSgôrPedwerydd 1987 Awstralia a Seland NewyddSeland Newydd 29-9FfraincCymru22–21Awstralia16 1991 Lloegr, Ffrainc,21px Iwerddon Yr Alban a  CymruAwstralia12-6LloegrSeland Newydd 13–6Yr Alban16 1995 De Affrica De Affrica15–12(way)Seland Newydd Ffrainc 19–9Lloegr16 1999 CymruAwstralia35–12FfraincDe Affrica22–18Seland Newydd20 2003 AwstraliaLloegr 20–17(way)AwstraliaSeland Newydd40–13Ffrainc20 2007 Ffrainc De Affrica15–6LloegrYr Ariannin34–10Ffrainc20 2011 Seland NewyddSeland Newydd8–7FfraincAwstralia21–18Cymru20 2015 LloegrSeland Newydd34–17Awstralia De Affrica24–13Yr Ariannin202019 2023 Ffrainc20

Cyfeiriadau


Byd
Rygbi'r undeb
Categori:Sefydliadau 1987