Cymunedau ymreolaethol Sbaen

Rhennir Sbaen yn sawl Cymuned Ymreolaethol (Sbaeneg: comunidad autónoma), sef yr haen gyntaf o raniadau gwleidyddol, yn unol â Chyfansoddiad Sbaen, 1978. Mae'r haen yma'n rhoi hawliau cyfyngedig i ranbarthau a chenhedloedd Sbaen.Article 2. Article 143.  Mae'r gair "ymreolaethol" yn cyfeirio hawl y cymunedau i reoli eu hunain.

Nid ffederasiwn yw Sbaen, eithr gwladwriaeth unedol sydd wedi datganoli llawer o'i phwerau. Derbynia cenhedloedd y byd fod Sbaen, yn ei chyfanrwydd, yn genedl sofran ac yn cael ei chynrychioli yn ei llywodraeth ganolog. Ond mae pwerau'r llywodraeth, i raddau, wedi'u datganoli i'r cymunedau, fel a nodir yn y Cyfansoddiad. Nododd sawl ysgolhaig fod y system hon yn un 'Ffederal' ym mhob ffordd, oddigerth i'r enw, neu "federation without federalism".The Ways of Federalism in Western Countries and the Horizons of Territorial Autonomy in Spain, cyfrol 2, gol. Alberto López-Eguren a Leire Escajedo San Epifanio (Berlin: Springer, 2013), t.375

Ceir 17 cymuned ymreolaethol a dwy ddinas ymreolaethol, a adnabyddir fel a ganlyn:
Sbaeneg: autonomías
Basgeg: autonomien
Catalaneg: autonomies
Galisieg: autonomías

Mae gan y ddwy ddinas ymreolaethol yr hawl i gael eu hystyried yn gymunedau ymreolaethol, ond hyd yma, nid yw'r naill na'r llall wedi ymgymryd â'r hawl hwnnw.

  Baner
  Cymunedauymreolaethol
  Prifddinas
  Arwynebedd(km2)
  Poblogaeth(2016)
  GDP y pen(ewros)  
  Andalucía
  Sevilla
  87,268
  8,388,107
  16,960  
  Aragón
  Zaragoza
  47,719
  1,308,563
  25,540  
  Asturias
  Oviedo
  10,604
  1,042,608
  21,035  
  Cantabria
  Santander
  5,321
  582,206
  22,341  
  Castilla-La Mancha
  Toledo
  79,463
  2,041,631
  17,698  
  Castilla y León
  Valladolid 
  94,223
  2,447,519
  22,289  
  Catalwnia
  Barcelona
  32,114
  7,522,596
  27,248  
  Extremadura
  Mérida
  41,634
  1,087,778
  15,394  
  Galisia
  Santiago de Compostela
  29,574
  2,718,525
  20,723  
  Gwlad y Basg
  Vitoria-Gasteiz
  7,234
  2,189,534
  30,829  75px
  Madrid
  Madrid
  8,028
  6,466,996
  29,385  
  Murcia
  Murcia
  11,313
  1,464,847
  18,520  
  Navarra
  Pamplona
  10,391
  640,647
  29,071  
  La Rioja
  Logroño
  5,045
  315,794
  25,508  
  Valencia
  Valencia
  23,255
  4,959,968
  19,964  
  Ynysoedd Balearig
  Palma de Mallorca
  4,992
  1,107,220
  24,393  
  Yr Ynysoedd Dedwydd
  Santa Cruz de Tenerife aLas Palmas de Gran Canaria 
  7,447
  2,101,924
  19,568

Dinasoedd ymreolaethol
  Arfbais
  Dinas ymreolaethol
  Arwynebedd(km2)
  Poblogaeth(2016)
  GDP y pen(euros)  
  Ceuta
  18.5
  84,519
  19,335  
  Melilla
  12.3
  86,026
  16,981

Cyfeiriadau