Banc yr Eidion Du

Banc yr Eidion Du oedd enw banc Cymreig lleol a sefydlwyd gan borthmon o'r enw David Jones yn Llanymddyfri, Sir Gaerfyrddin, yn y flwyddyn 1799.

Hanes
Fe'i sefydlwyd yn y 'King's Head' yn Llanymddyfri yn dangos llun o eidion ar ei nodau. Bu iddo hanes hir a llewyrchus; agorwyd canghennau yn Llanbedr Pont Steffan ac yn Llandeilo. Parhaodd ym meddiant yr un teulu hyd 1909 pryd y gwerthwyd yr ewyllys da i Fanc Lloyds. Ceir nodyn diweddar o'r flwyddyn 1898 am bum punt yn y Llyfrgell Genedlaethol dan law Gerwyn Jones, gor-ŵyr i'r David Jones a sefydlodd y banc bron i gan mlynedd cyn hynny gyda chymorth deng mil o bunnau o waddol ei wraig Ann, merch Rhys Jones o Gilrhedyn.

Tra bod nifer o'r banciau llai eraill a agorid tua'r un adeg wedi mynd allan o fusnes erbyn canol y ganrif ddilynol, bu Banc yr Eidion Du yn fenter lwyddiannus iawn nes ei brynu gan Fanc Lloyds yn 1909.

Rhai o'r banciau eraill yng Nghymru
Banc y Llong, Aberystwyth (tua 1762)
Banc y Ddafad Ddu (Aberystwyth & Tregaron Bank) (1762)
Banc Gogledd a Deheudir Cymru (1836 - 1908)
Cwmni Bancio Sir Forgannwg (1816)
West of England and South Wales District Bank (1834)

Cyfeiriadau

Categori:18fed ganrif yng Nghymru
Categori:19eg ganrif yng Nghymru
Eidion
Categori:Hanes economaidd Cymru
Categori:Hanes Ceredigion
Categori:Hanes Sir Gaerfyrddin
Categori:Llanymddyfri
Categori:Sefydliadau 1799