Gallia Belgica

Roedd talaith Rufeinig Gallia Belgica (yn llythr. ‘Gâl Felgig’) yn cynnwys y tiriogaethau sydd nawr yn rhan ddeheuol Yr Iseldiroedd, Lwcsembwrg, gogledd-ddwyrain Ffrainc a rhan o orllewin Yr Almaen. Roedd y trigolion, y Belgae, yn gymysgedd o Geltiaid a llwythau Almaenaidd.

bawd|canol|250px|Talaith Gallia Belgica yn yr Ymerodraeth Rufeinig

Gorchfygwyd y Belgae gan Iŵl Cesar yn ystod ei ryfeloedd yng Ngâl. Yn 27 CC rhannodd yr ymerawdwr Augustus y tiriogaethau i'r gogledd o'r Alpau yn dair talaith: Gallia Aquitania, Gallia Lugdunensis, a Gallia Belgica.

Yn 17 CC gorchfygwyd rhaglaw y dalaith, Marcus Lollius, gan y Sugambres a chipiwyd eryr y bumed lleng Alaudae. Gyrrodd Augustus Tiberius a Drusus i Germania, ac wedi iddynt orchfygu'r llwythau Almaenaidd crewyd dwy dalaith filitaraidd ar lan orllewinol Afon Rhein i amddiffyn Gallia Belgica. Daeth y rhain yn daleithiau Germania Inferior a Germania Superior. Enillodd talaith Gallia Belgica diriogaeth oddi wrth Gallia Lugdunensis, a daeth Rheims yn brifddinas.

Rhwng 268 a 278 torrodd y llwythi Almaenaidd dros y ffin i ysbeilio Gâl, ond yn 278 llwyddodd yr ymerawdwr Probus i ail-sefydlu'r ffin. Erbyn y 5g nid oedd Gallia Belgica dan lywodraeth Rhufain, a daeth yn rhan o deyrnas y Merofingiaid. Yn yr 8g, y dalaith hon oedd calon ymerodraeth Siarlymaen.

Categori:Taleithiau Rhufeinig
Categori:Gâl