Dorset

Sir seremonïol a sir hanesyddol yn Ne-orllewin Lloegr yw Dorset. Fe'i lleolir yn ne-orllewin y wlad ar lan Môr Udd rhwng siroedd Dyfnaint a Gwlad yr Haf i'r gorllewin, Wiltshire i'r gogledd a Hampshire i'r dwyrain. Ei brif ddinas a chanolfan weinyddol yw Dorchester. Mae ei thir yn isel ond fe'i croesir gan y Dorset Downs yn y de a'r gogledd. Y prif afonydd yw Afon Frome ac Afon Stour. Sir amaethyddol yw hi'n draddodiadol ond mae twristiaeth yn bwysig hefyd, yn arbennig yn ei threfi arfordirol fel Bournemouth a Weymouth. Ymhlith ei hynafiaethau mae bryngaer anferth Maiden Castle, ger Dorchester, yn sefyll allan. Mae nifer o lefydd yn y sir yn dwyn cysylltiad â gwaith llenyddol Thomas Hardy. Yn y cyfnod Eingl-Sacsonaidd roedd yr ardal yn rhan o deyrnas Wessex.

bawd|dim|200px|Lleoliad Dorset yn Lloegr

Gwleidyddiaeth a gweinyddiaeth
Ardaloedd awdurdod lleol
Rhennir y sir yn ddau awdurdod unedol:
200px|dim

 Bournemouth, Christchurch a Poole, sy'n llywodraethu'r prif gytref ar hyd rhan ddwyreiniol yr arfordir sy'n cynnwys y tair tref yn yr enw
 Dorset, sy'n gwasanaethu gweddill y sir, sy'n fwy gwledig 

Daeth y ddau awdurdod i fodolaeth ar 1 Ebrill 2019 pan gyfunwyd wyth awdurdod llai:
 Crëwyd Bournemouth, Christchurch a Poole trwy cyfuno y ddau awdurdod unedol Bwrdeistref Bournemouth a Bwrdeistref Poole â'r ardal an-fetropolitan Christchurch.
 Crëwyd Cyngor Dorset trwy gyfuno y pum ardal an-fetropolitan: 
Dwyrain Dorset
Gogledd Dorset
Gorllewin Dorset
Purbeck
Weymouth a Portland

Etholaethau seneddol
Rhennir y sir yn wyth etholaeth seneddol yn San Steffan:
 Canol Dorset a Gogledd Poole
 Christchurch
 De Dorset
 Dwyrain Bournemouth
 Gogledd Dorset
 Gorllewin Bournemouth
 Gorllewin Dorset
 Poole


Categori:Siroedd seremonïol Lloegr