Ieithoedd Niger-Congo

Mae'r ieithoedd Niger-Congo yn deulu ieithyddol o ieithoedd a siaredir yn Affrica. Hwn yw'r teulu ieithyddol mwyaf yn Affrica, ac efallai y teulu ieithyddol mwyaf yn y byd o ran y nifer o ieithoedd gwahanol ynddo, er bod hyn yn ddadleuol.

 Prif ieithoedd 
Y prif ieithoedd yn y teulu Niger-Congo yw:

 Ieithoedd Kordofanaidd: de Sudan, o gwmpas bryniau Nuba.
 Mande: Gorllewin Affrica; yn cynnwys Bambara, prif iaith Mali, a Soninke, iaith a siaredir yn Mali, Senegal a Mauritania gyda rhai'n arddel N'Ko er mwyn lledaenu llythrennedd
 Atlantig-Congo
 Ieithoedd Atlantig: yn cynnwys Wolofeg, yn Senegal a Gambia, a Fula, a siaredir o gwmpas y Sahel.
 Ijoaidd yn Nigeria, yn cynnwys Ijo a Defaka.
 Dogon, a siaredir yn Mali
Volta-Congo
 Ieithoedd Senufo: a siaredir yn Arfordir Ifori a Mali, yn cynnwys Senari a Supyire.
 Ieithoedd Gur: yn cynnwys Dagbani yng ngogledd Ghana, siaredir hefyd yn Arfordir Ifori, Togo, Bwrcina Ffaso a Mali.
 Ieithoedd Adamawa-Ubangi: yn cynnwys Sango, a siaredir yng Ngweriniaeth Canol Affrica.
 Ieithoedd Kru: a siaredir yng Ngorllewin Affrica, yn cynnwys Bété, Nyabwa, a Dida.
 Ieithoedd Kwa: yn cynnwys Akan, a siaredir yn Ghana a Ieithoedd Gbe a siaredir yn Ghana, Togo, Benin, a Nigeria; Ewe yw'r fwyaf adnabyddus.
 Ieithoedd Benue-Congo, yn cynnwys:
 Ieithoedd Bantu: grŵp mawr yn cynnwys Swahili (Kiswahili), Swlw (isiZulu), Xhosa a llawer o ieithoedd eraill canolbarth a de Affrica.
 Yoruba ac Igbo, a siaredir yn Nigeria.

Ceir elfen gref o gontiniwm tafodiaith a chyd-ddeallusrwydd iaith o fewn siaradwyr y prif deuluoedd yma.

Cyfeiriadau


Niger-Congo