Llanegryn

Pentref, chymuned a phlwyf eglwysig yng Ngwynedd, Cymru, yw LlanegrynBritish Place Names; adalwyd 23 Ionawr 2022 (). Saif ym Meirionnydd ar lan ddwyreiniol Dyffryn Dysynni tua chwarter milltir i'r gogledd o lôn yr A493, tua 3 milltir i'r gogledd o Dywyn, ar lethrau isaf yr Allt-lwyd, y bryn cyntaf yn yr esgair hir o fryniau sy'n dringo i gyfeiriad Cadair Idris. Mae Afon Dysynni yn llifo heibio i waelod y pentref.

Mae pont fwa yn croesi ffrwd fechan ar ymyl y pentref. Ychydig o dai sydd yn y pentref ei hun ond ceir tri chapel yno ynghyd â'r eglwys hynafol sy'n sefyll ychydig o'r neilltu i'r pentref ei hun. Mae'r lôn sy'n rhedeg trwy'r pentref yn eich tywys i fyny'r dyffryn i gyfeiriad Castell y Bere a Llanfihangel-y-pennant.

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan Gwefan Senedd Cymru ac yn Senedd y DU gan .Gwefan Senedd y DU

Yr eglwys
Mae Eglwys y Santes Fair a Sant Egryn yn adeilad pur hynafol sy'n dyddio o'r 13g. Eglwys un siambr ydyw gyda chlochdy bach yn y gorllewin. Prif ogoniant yr eglwys hon yw'r ysgrîn bren fendigedig sy'n dyddio o'r 15g; yn ôl traddodiad daeth i'r eglwys o Abaty Cymer, y tŷ Sistersiaidd ger Dolgellau. Ceir cofebion i aelodau o deulu Wynniaid Peniarth yn yr eglwys hefyd, e.e. yr un i Richard Owen (m. 1714).

Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:. Poblogaeth:  ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.

Lleoedd eraill
Tomen Ddreiniog - hen domen o'r Oesoedd Canol; tua kilometr i'r de
Craig yr Aderyn - bryn trawiadol ar ochr arall Dyffryn Dysynni gyda chlogwyn anferth sy'n gartref i hebogion, bilidowcars a gwylanod, er ei bod yn 6 milltir o'r môr. Ceir geifr gwyllt arno yn ogystal.
Peniarth - plasdy'r Wynniaid, tua milltir i'r dwyrain o'r eglwys

Pobl o Lanegryn
 Evan Vincent Evans, ((1851 – 1934); golygydd a newyddiadurwr Cymreig
 Hugh Hughes (1863-1944); cefnwr rygbi rhyngwladol i Gymru

Cyfeiriadau

Categori:Cymunedau Gwynedd

Categori:Meirionnydd
Categori:Pentrefi Gwynedd
Categori:Plwyfi Cymru