Teyrnas Glywysing

Roedd Teyrnas Glywysing yn un o deyrnasoedd cynnar Cymru. Roedd ei phobl yn ddisgynyddion i'r Silwriaid, llwyth Brythonaidd a drigai yn ne-ddwyrain Cymru yng nghyfnod y Rhufeiniaid. Ychydig iawn a wyddys amdani.

 Hanes 
Yn ôl traddodiad, enwyd Glywysing ar ôl Glywys, y brenin a'i sefydlodd. Diau y symudai ffiniau'r deyrnas o bryd i'w gilydd, ond credir fod calon y deyrnas yn gorwedd yn yr ardal rhwng afonydd Wysg a Tawe. Ar adegau roedd ffiniau'r deyrnas yn ymestyn i gynnwys Gwent ac Ergyng, ond rhywbryd cyn yr 8g collwyd Cydweli a Gŵyr i deyrnas Dyfed.Wendy Davies, Wales in the Early Middle Ages (Gwasg Prifysgol Leicester, 1982).

Gwyddys enwau rhai o'r brenhinoedd cynnar, fel Ithel (c.715-145). Ymranodd y deyrnas yn fuan ar ôl ei deyrnasiad.

Yn hwyr yn y 10g, daeth teyrnas Glwysing yn rhan o deyrnas Morgannwg neu Gwlad Morgan, a enwyd felly ar ôl ei brenin Morgan Hen.

 Brenhinoedd Glywysing 
 Owain Finddu ap Rhun? - Owain fab Macsen Wledig?
 Mor ap Owain
 Solor ap Mor
 Glywys ap Solor
 Gwynllyw ap Glywys (-523)
 Cadog ap Gwynllyw (523-581?)
 Frioc ap Meurig
 Ithel ap Athrwys (VII)
 Morgan Mawr ap Athrwys (VII)
 Morgan Mwynfawr (-654)
 Athrwys ap Morgan (-663)
 Ithel ap Morgan Mawr (VII)
 Morgan Hael ap Ithel (710/715)
 Ithel ap Morgan Hael (745?)
 Brochfael ap Rhys (-755), gor-ŵyr Morgan Mawr
 Rhys ap Ithel (755-765/785?)
 Rhodri ap Ithel
 Arthfael ap Rhys (765/785?-810/825?)
 Rhys ab Arthfael Hen (825-856)
 Hywel ap Rhys (856-886/894)
 Owain ap Hywel ap Rhys (886-930)
 Morgan Hen ab Owain (930-974)
 Idwallon ap Morgan Hen (974-990)
 Rhys ab Owain ap Morgan Hen (990-1000?)
 Iestyn ab Owain ap Morgan Hen (-1015/1043?)
 Hywel ab Owain ap Morgan Hen (1015-1043)
 Rhydderch ap Iestyn (1015-1033)
 Gwrgant ap Ithel Ddu (1033-1042/1055?)
 Gruffudd ap Rhydderch (1033-1055)
 Gruffudd ap Llywelyn (1055-1063)
 Gwrgant ap Ithel Ddu (1063-1070)
 Cadwgan ap Meurig (1070-1074)
 Caradog ap Gruffudd (1074-1081)
 Iestyn ap Gwrgant (1081-1093)

Cyfeiriadau

Glywysing
Categori:Morgannwg