Llanfaethlu

Pentref a chymuned yng ngogledd-orllewin Ynys Môn yw Llanfaethlu. Saif ar y briffordd A5025 rhwng Y Fali a Chemaes. Daw enw'r pentref o enw sant Maethlu, a elwir hefyd yn "Maethlu Gyffeswr".

Nid yw'r pentref ei hun ar lan y môr, ond mae traeth Porth Swtan gerllaw, tua milltir a hanner i'r gogledd-orllewin. Mae bwthyn yma o'r enw Swtan sy'n awr yn amgueddfa werin; dywedir mai hwn yw'r bwthyn to gwellt olaf ar yr ynys. Mae plasty Garreglwyd gerllaw yn dyddio o'r 17g. 

Roedd yno ysgol gynradd bach yno o flaen, o'r enw Ysgol Ffrwd Win, ond wnaeth o cau i lawr yn 2017 ond wnaeth ysgol fwy agor yn Llanfaethlu o'r enw Ysgol Rhyd Y Llan, sy'n cynnwys ysgol cylch y garn ac ysgol gynradd. Wnaeth y tair ysgol yna cau i lawr a chreu ysgol sydd yn llawer fwy. 

Mae yna wyl bob blwyddyn yn Llanfaethlu, sef Gwyl Gottwood; yn 2019 daethon 10,000 o bobol i'r wyl.

Mae Llanfaethlu yn gartref i Condessa. 

Pobl o Lanfaethlu
 Siôn Dafydd Rhys, ysgolhaig a meddyg o'r 16g oedd a rhan bwysig yn y Dadeni Dysg yng Nghymru.

Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:. Poblogaeth:  ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.

Cyfeiriadau

Categori:Cymunedau Ynys Môn

Categori:Pentrefi Ynys Môn
Categori:Llefydd o fewn Etholaeth Ynys Môn (y DU)