Teyrnas Gwent

Roedd Teyrnas Gwent yn un o deyrnasoedd cynnar Cymru. Roedd yn gorwedd yn ne-ddwyrain y wlad gyda thiriogaeth debyg i'r hen sir Gwent.

Yn yr Oesoedd Canol rhannwyd Gwent yn ddau gantref, sef:
Gwent Is Coed
Gwent Uwch Coed

Weithiau mae Gwynllŵg yn cael ei chynnwys gyda Gwent.

Mewn rhai ffynonellau o'r Oesoedd Canol Diweddar, mae trydydd cwmwd neu arglwyddiaeth, ar y ffin rhwng Brycheiniog, Gwent ei hun a Swydd Henffordd, yn cael ei ychwanegu, sef
Ewias ('Ewias Lacy' yn nes ymlaen).

Cymhlethir ein darlun o Went yn yr Oesoedd Canol am fod y Normaniaid wedi creu sawl arglwyddiaeth yno, rhai ohonynt yn seiliedig ar hen unedau Cymreig ac eraill yn greadigaethau newydd. Daeth y rhan fwyaf o dir teyrnas Gwent yn rhan o'r hen Sir Fynwy ac wedyn yn rhan o'r sir newydd Gwent. Heddiw mae rhan ddwyreiniol yr hen deyrnas yn gorwedd yn y Sir Fynwy newydd.

 Brenhinoedd Gwent 

Caer-Went
 Ynyr ap Dyfnwal ap Ednyfed ap Anwn - St Madrun ferch Gwerthefyr
 Iddon fab Ynyr Gwent (480 - 490)
 Caradog ap Ynyr
 Meurig ap Caradog - Dyfwn ferch Glywys
 Erbic ap Meurig ?
Caer-Leon
 Anwn ap Macsen
 Tudwal ap Anwn
 Teithrin ap Tudwal
 Teithfallt ap Teithrin
 Tewdrig ap Teithfallt (490 – 493/517)
 Meurig ap Tewdrig (493/517 – 530–540)
 Athrwys ap Meurig (530–540 - 573)
 Frioc ap Meurig - Idnerth ap Meurig ?
 Ithel ap Athrwys ?
 Morgan Mawr ?
 Morgan Mwynfawr ? (-654)
 Anthres ap Morcant ? (654-663)                                                               
 Morgan Hael (- 715/730)
 Ithel ap Morgan Hael (710/715 - 735/740/745/755)
 Brochfael ap Rhys (-755), gor-ŵyr Morgan Mawr
 Ffernfael ap Ithel (755-774)
 Gwrgant ap Ffernfael (774-805)
 Artwyr ap Ffernfael (805-800/810?)
 Idwallon ap Gwrgant (805-842/848)
 Ithel ap Artwyr (842/848-848)
 Meurig ap Ithel (848-849)
 Meurig ap Arthfael Hen (849-874?)
 Ffernfael ap Meurig (874-880)
 Brochfael ap Meurig (880-920?)
 Arthfael ap Hywel (?-916/927?)
 Owain ap Hywel ap Rhys (927-930)
 Cadell ap Arthfael (930-942)
 Cadwgan ap Owain (930-949)
 Morgan Hen ap Owain (942-955)
 Nowy ap Gwriad ap Brochfael (955-970)
 Arthfael ap Nowy (970-983)
 Rhodri ap Elisedd ap Nowy (983-1015)
 Edwyn ap Gwriad (1015-1045),gor-ŵyr Gwriad ap Brochfael
 Meurig ap Hywel (1045-1055)
 Gruffudd ap Llywelyn (1055-1063)
 Cadwgan ap Meurig (1063-1074)
 Caradog ap Gruffudd (1074-1081)
 Iestyn ap Gwrgant (1081-1093)

Gweler hefyd
Gwent
Teyrnasoedd Cymru

Cyfeiriadau


Gwent
Categori:Erthygl Pedia Trefynwy