Maldwyn (etholaeth seneddol)

Roedd Maldwyn yn etholaeth seneddol i Dŷ'r Cyffredin yn Senedd y Deyrnas Unedig o 1542 hyd at 2024.

Mae sedd Maldwyn ar gyfer Senedd Cymru, a sefydlwyd yn 1999, yn seiliedig ar yr un ffiniau.

 Hanes 
Sefydlwyd Maldwyn fel etholaeth ar gyfer Tŷ'r Cyffredin yn 1536.

Drwy gydol yr Ugeinged Ganrif, ystyriwyd yr etholaeth i fod yn un o brif gadarnleoedd y Blaid Ryddfrydol yng Nghymru, gan aros yn nwylo'r blaid am 99 mlynedd yn olynnol rhwng 1880 a 1979, gyda buddugoliaeth y Ceidwadwr, Delwyn Williams yn dod ar cyfnod i ben. Fodd bynnag, adennillwyd y sedd i'r Rhyddfrydwyr dan Alex Carlile yn 1983, a fu'n Aelod Seneddol i'r etholaeth tan 1997, gyda Lembit Opik yn ei olynnu.

Daeth yr etholaeth eto i ddwylo'r Ceidwadwyr yn 2010, gyda Glyn Davies yn ennill o fwyafrif cyfyng o 1,184 pleidlais. Adenillodd ei sedd yn Etholiad Cyffredinol 2015, dro hyn gyda mwyafrif o 5,325 pleidlais.

 Aelodau Seneddol 
1542 James Leche
1545 Humphrey Lloyd
1547 Humphrey Lloyd
1553 (Maw) Edward Herbert
1553 (Hyd) Edward Herbert
1554 (Ebr) Edward Herbert
1554 (Tach) Edward Herbert
1555 Anhysbys
1558 Edward Herbert
1559 (Ion) Edward Herbert I
1562–1563 Edward Herbert I
1571 Edward Herbert I
1572 John Price
1584 (Hyd) Richard Herbert
1586 (Hyd) Oliver Lloyd
1588 (Hyd) Edward Herbert I
1593 Reginald WIlliams
1597 (Medi) William Herbert
1601 (Hyd) Edward Herbert
1604–1611 William Herbert 
1614 William Herbert 
1621–1622 William Herbert 
1624 William Herbert 
1624–1629 William Herbert
 1640 Richard Herbert
 1640 – 1645: John Pryce
 1645 – 1646: dim
 1646 – 1648: Edward Vaughan
 1648 – 1653: dim
 1654 – 1655: Charles Lloyd & John Pryce
 1656 – 1658: Charles Lloyd & Hugh Pryce
 1659: Edward Vaughan
 1660 – 1661: John Purcell
 1661: Edward Vaughan
 1661 – 1679: Andrew Newport
 1679 – 1718: Edward Vaughan
 1719 – 1740: Price Devereux
 1740 – 1741: Robert Williams
 1741 – 1742: Syr Watkin Williams Wynn
 1742 – 1747: Robert Williams
 1747 – 1772: Edward Kynaston
 1772 – 1774: Watkin Williams
 1774 – 1795: William Mostyn Owen
 1795 – 1799: Francis Lloyd
 1799 – 1850: Charles Watkin Williams Wynn (Tori)
 1850 – 1862: Herbert Watkin Williams-Wynn (Ceidwadol)
 1862 – 1880: Charles Watkin Williams-Wynn (Ceidwadol)
 1880 – 1894: Stuart Rendel (Rhyddfrydol)
 1894 – 1906: Arthur Humphreys-Owen (Rhyddfrydol)
 1906 – 1929: David Davies, (Rhyddfrydol)
 1929 – 1962: Clement Davies (Rhyddfrydol, 1929-1931 / Plaid Ryddfrydol Cenedlaethol, 1931-1939 / Annibynnol, 1939-1942 / Rhyddfrydol, 1942-1962)
 1962 – 1979: Emlyn Hooson (Rhyddfrydol)
 1979 – 1983: Delwyn Williams (Ceidwadol)
 1983 – 1997:  Alex Carlile, (Rhyddfrydol, 1983-1988 / Y Democratiaid Rhyddfrydol, 1988-1997)
 1997 – 2010: Lembit Öpik, (Y Democratiaid Rhyddfrydol)
 2010 - 2019: Glyn Davies (Ceidwadol)
 2019 – 2024: Craig Williams (Ceidwadol)

Etholiadau
bawd|246x246px|Graff i ddangos canlyniadau etholiad cyffredinol y DU yn etholaeth Maldwyn a'i sedd olynol. (1868-2024)

Canlyniadau Etholiadau yn y 2010au
bawd|Craig Williams

bawd|Glyn Davies

Etholiadau yn y 2000au
bawd|Lembit Öpik

Etholiadau yn y 1990au

bawd|Alex Carlile

Etholiadau yn y 1980au

Etholiadau yn y 1970au

Etholiadau yn y 1960au

Etholiadau yn y 1950au

Etholiadau yn y 1940au
bawd|250px|Cyhoeddi canlyniad Maldwyn 1945 yn y Trallwng

Etholiadau yn y 1930au
bawd|Clement Davies

 Etholiadau yn y 1920au 

 Etholiadau yn y 1910au 

Etholiadau yn y 1900au

110px|bawd|Arthur Humphreys-Owen

Etholiadau yn y 1890au

bawd|Stuart Rendel AS

Etholiadau yn y 1880au

Etholiadau yn y 1870au
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1874 Charles Watkin Williams-Wynn Ceidwadol - Diwrthwynebiad

Etholiadau yn y 1860au
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1868 Charles Watkin Williams-Wynn Ceidwadol - Diwrthwynebiad

Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1865 Charles Watkin Williams-Wynn Ceidwadol - Diwrthwynebiad

Etholiadau yn y 1850au

Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1859 Herbert Watkin Williams-Wynn Ceidwadol - Diwrthwynebiad

Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1857 Herbert Watkin Williams-Wynn Ceidwadol - Diwrthwynebiad

Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1852 Herbert Watkin Williams-Wynn Ceidwadol - Diwrthwynebiad

Is etholiad ar farwolaeth Charles WatkinWilliams-Wynne 11 Hydref 1850 Herbert Watkin Williams-Wynn Ceidwadol - Diwrthwynebiad

Etholiadau yn y 1840au
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1847 Charles Watkin Williams-Wynn Ceidwadol - Diwrthwynebiad

Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1841 Charles Watkin Williams-Wynn Ceidwadol - Diwrthwynebiad
Etholiadau yn y 1830au

Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1837 Charles Watkin Williams-Wynn Ceidwadol - Diwrthwynebiad

Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1835 Charles Watkin Williams-Wynn Ceidwadol - Diwrthwynebiad

Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1832 Charles Watkin Williams-Wynn Ceidwadol - Diwrthwynebiad

Gweler hefyd
Maldwyn (etholaeth Cynulliad)
Bwrdeistref Trefaldwyn (etholaeth seneddol)

Cyfeiriadau

Categori:Etholaethau hanesyddol yng Nghymru
Categori:Hanes Powys