Andrew Jackson

Andrew Jackson (15 Mawrth 1767 - 8 Mehefin 1845) oedd seithfed arlywydd yr Unol Daleithiau (1829 - 1837). Cafodd ei eni yn nhref Waxhaw, De Carolina.

Ym 1796 cafodd ei ethol yn Aelod o Gynhadledd yr Unol Daleithiau ac ym 1798 cafodd ei wneud yn farnwr. Ond gwnaeth ei enw fel milwr yn y 1810au yn ymladd lluoedd Prydain Fawr a brodorion Americanaidd y De. Cafodd ei lysenwi'n "Gyllell Finiog" gan y brodorion am iddo a'i filwyr ladd rhai miloedd o frodorion o lwythau'r Cherokees, y Chickasaws, y Chocktaws, y Creeks ac yn arbennig y Seminoles; i'r Americanwyr gwyn ei lysenw oedd "Hen Hicori".

O 1821 hyd 1823 roedd yn llywodraethwr Fflorida ac ym 1823 cafodd ei ethol i Senedd yr Unol Daleithiau. Cafodd ei ethol yn arlywydd yn 1828, y Democrat cyntaf i ddal y swydd honno. Rhoddodd heibio'r arlywyddiaeth ym 1837.

Jackson oedd un o'r cyntaf i dderbyn a hyrwyddo'r cysyniad o Dynged Amlwg, sef bod yr Unol Daleithiau ifanc yn wedi ei dynghedu i ymestyn ei ffiniau a rheoli'r rhan fwyaf o Ogledd America.

Bu farw ym 1845 yn 78 oed yn Nashville, Tennessee.

 Llinach Geltaidd 
O Iwerddon y daeth ei rieni, ddwy flynedd cyn ei eni. Ganwyd ei dad yn Carrickfergus, Swydd Antrim sydd yng Ngogledd Iwerddon heddiw cyn priodi a sefydlu gerllaw ym mhentref Boneybefore. Mae'r tŷ hwn wedi'i droi'n amgueddfa fel coffâd am Andrew Jackson.

Categori:Arlywyddion yr Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1767
Categori:Marwolaethau 1845