Astrofioleg

Astrofioleg yw'r astudiaeth o fywyd yn y gofod sy'n cyfuno elfennau o seryddiaeth, bioleg a daeareg yn ei disgyblaeth. Ei phrif ganolbwynt yw astudio tarddiad, dosraniad ac esblygiad bywyd. Daw'r enw o'r geiriau Groeg αστρον (astron 'seren'), βιος (bios 'bywyd') a λογος (logos 'gair/gwyddoniaeth); enwau arall arni yw allfioleg (exobiology) neu estronfioleg (xenobiology).

Mae meysydd pwysicaf astrofioleg yn cynnwys:

Beth ydy bywyd?
Sut dechreuodd bywyd ar y Ddaear?
Pa fath o amgylcheddau sy'n addas i fywyd?
Sut medrwn ni ddarganfod os oes bywyd ar blanedau eraill? Pa mor aml ydyw'r bywyd hwnnw'n 'gymhleth' (h.y. esblygiedig)?
Pa ffurfiau fydd i fywyd ar blanedau eraill?

Ymchwil am fywyd yn y gofod
Ym Medi 2015 cyhoeddodd NASA fod un o'u cerbydau gofod, Curiosity, wedi darganfod olion dŵr ar ochrau un o geudyllau Mawrth, sef Gale. Ceir cafnau ar ochr y ceudwll (sy'n 154 km (96 mill) mewn diameter sy'n debyg i greithiau a adewir pan fo dŵr wedi llifo. eisoes yn Rhagfyr 2012, roedd gwyddonwyr wedi cyhoeddi fod dadansoddiad o bridd y blaned a analeiddiwyd gan Curiosity'' wedi awgrymu'r posibilrwydd y bu yno ddŵr ar un cyfnod, gan y canfuwyd yno foleciwlau dŵr, swlffwr, clorin a chyfansoddion organig. Mae dŵr yn hanfodol i fywyd, ac yn un o'r pethau pwysicaf mae gwyddonwyr y gofod yn chwilio amdano.

Y pedwar lle mwyaf tebygol o fod a dŵr arnynyt yw Y Blaned Mawrth, Titan (un o leuadau Sadwrn), Ewropa (un o leuadau Iau) ac Enceladus (lleuad arall Sadwrn). Yn y tabl canlynol, edrychir ar y tebygolrwydd; nodir hefyd, er mwy eu cymharu - y Ddaear a'n lleuad:

 Testun y pennawd  Planed Daear  Y Lleuad  Y Blaned Mawrth  Titan 
(un o leuadau Sadwrn)  Europa 
(un o leuadau Iau)  Enceladus
(un o leuadau Sadwrn)  100px|canol   100px|canol  100px|canol  100px|canol  100px|canol  100px|canol Pellter o'r Ddaear(Mewn cilometrau)   356,400  54 miliwn  1.2 biliwn  628 miliwn  1.2 biliwn  Diametr(Mewn milltiroedd)  7,918  2,159  4,212  1,950  3,200  313 Posibilrwydd    Dim  Posibilrwydd cryf iawn fod dŵr  
o dan wyneb y blaned  Posibilrwydd cryf fod dŵr o dan wyneb y blaned  Posibilrwydd cryf iawn  Posibilrwydd cryf Ymweliadau    Na  Yn 2015 roedd 5 lloeren yn ei amgylchynu a dau robot yn  
crwydro'i wyneb*2018 ExoMars (Ewrop)  TiME (NASA)  *US Europa (NASA)*European Juice (Ewrop)   *2030 Life Finder

Gweler hefyd
Astroffiseg
Panspermia
Philae - cerbyd gofod a laniodd ar y comed 67P/Churyumov–Gerasimenko

 Cyfeiriadau