UNESCO

Asiantaeth o'r Cenhedloedd Unedig yw Mudiad Addysgol, Gwyddonol a Diwylliannol y Cenhedloedd Unedig (, ) neu UNESCO. Sefydlwyd ym 1946 er mwyn gwella cydweithrediad rhyngwladol. Mae'r pencadlys ym Mharis, Ffrainc, ac mae 195 o wledydd yn aelod o UNESCO.

Un o amcanion UNESCO yw cynnal rhestr o Safleoedd Treftadaeth y Byd. Mae'r safleoedd hyn yn bwysig yn hanesyddol; yn naturiol y cred y gymuned byd-eang bod eu amddiffyn yn bwysig.

Y wladwriaeth ddiweddaraf i ymuno â hi yw Palesteina yn Nhachwedd 2011.

Gweithgareddau
bawd|250px|Swyddfeydd UNESCO yn Brasília

Mae UNESCO yn rhoi ei gynlluniau ar waith trwy rhaglen sy'n cynnwys y meysydd canlynol:
 Addysg
 Gwyddorau naturiol
 Gwyddorau cymdeithasol a dynol
 Diwylliant
 Cyfathrebu a gwybodaeth
 Mae UNESCO hefyd yn rhyddhau 'datganiadau' cyhoeddus er mwyn addysgu'r cyhoedd:
 Datganiad Seville ar Drais: Datganiad a fabwysiadwyd gan UNESCO ym 1989 er mwyn gwrthbrofi'r syniad bod gan bobl dueddiad biolegol cynhenid i ryfela.
 Dynodi prosiectau a llefydd o arwyddocâd diwylliannol a gwyddonol, megis:
 Rhwydwaith Rhyngwladol Geoparciau
 Gwarchodfeydd Biosffer, trwy Raglen Dyn a'r Biosffer (MAB), ers 1971
 Dinas Lenyddiaeth: Yn 2007, Caeredin oedd y ddinas gyntaf i dderbyn y teitl  Yn 2008, daeth Dinas Iowa City yn ddinas lenyddiaeth. Yn 2025, daeth Aberystwyth yn ddinas Llên cyntaf Cymru.
 Ieithoedd dan fygythiad a phrosiectau amrywiant ieithyddol
 Campweithiau Treftadaeth Lafar ac Anghyffwrdd Dynoliaeth
 Cofrestr ryngwladol Cof y Byd, ers 1997
 Rheoli adnoddau dŵr, trwy raglen IHP, ers 1965
 Safleoedd Treftadaeth y Byd
 Annog llif syniadau trwy ddelweddau a geiriau
 Hybu digwyddiadau, megis:
 Degawd Rhyngwladol er mwyn Annog Diwylliant Heddwch a Di-dreisedd ar gyfer Plant y Byd: 2001–2010
 Diwrnod Rhyddid Gwasg y Byd, Mai'r 3ydd pob blwyddyn, er mwyn hybu rhyddid mynegiant a rhyddid y wasg fel hawl dynol ac elfennau creiddiol unrhyw gymdeithas iach, ddemocrataidd, rydd.
 Criança Esperança ym Mrasil, trwy bartneriaeth gyda Rede Globo, er mwyn codi pres tuag at brosiectau cymunedol sy'n hybu cyfannu cymdeithasol ac atal trais.
 Diwrnod Llythrennedd y Byd
 Blwyddyn Ryngwladol dros Ddiwylliant Heddwch
 Sefydlu ac ariannu prosiectau

Cyfeiriadau

Categori:Y Cenhedloedd Unedig
Categori:Diwylliant
Categori:Sefydliadau 1945