John Lasarus Williams

Gwladgarwr a chymwynaswr i'r Gymraeg oedd John Lasarus Willliams (29 Hydref 1924 – 15 Mehefin 2004). Fel "John L" byddai pawb yn ei adnabod. Ef sefydlodd Undeb y Gymraeg yn y 60au'r 20g yn dilyn helynt Brewer Spinks a oedd yn gwrthod hawl i'r gweithwyr yn ei ffatri yn Nhanygrisiau i siarad Cymraeg. Roedd yn gynghorydd Plaid Cymru ac yn un o'r arloeswyr a sefydlodd bolisi iaith Cyngor Sir Gwynedd. Sefydlodd Sioe Gymraeg y Borth yn ogystal.

Cafodd John L ei eni yn Llangoed, Ynys Môn, ond treuliodd y rhan fwyaf o'i oes yn Llanfairpwll. Bu'n athro Cymraeg mewn sawl ysgol. Ymaelododd â Phlaid Cymru a daeth yn gynghorydd i'r Blaid ar Gyngor Sir Gwynedd. Safodd hefyd fel ymgeisydd y Blaid ar Ynys Môn.

Gyda charedigion yr iaith fel Dafydd Orwig, R. Cyril Hughes, Owain Owain ac eraill, sefydlodd Undeb y Gymraeg ym 1965.

Bu farw yn 79 oed ar 15 Mehefin 2004.

Llyfryddiaeth
Crwsâd trwy Berswâd. Hanes Undeb y Gymraeg a Sioe Gymraeg Porthaethwy (2003, Llangefni)

Dolenni allanol
BBC Cymru: Teyrnged, Mehefin 2004
BBC Cymru: Datguddio cofeb i John L. yn 2005

Categori:Genedigaethau 1924
Categori:Marwolaethau 2004
Categori:Hanes y Gymraeg
Categori:Plaid Cymru
Categori:Pobl o Ynys Môn