Under Milk Wood

Drama radio enwog 'ar gyfer lleisiau' gan Dylan Thomas a gyhoeddwyd yn 1954 yw Under Milk Wood. Fe'i haddaswyd yn ddrama lwyfan yn ddiweddarach a'i gwneud yn ffilm yn 1971. Mae'r ddrama  yn defnyddio barddoniaeth fel cyfrwng; mae'n disgrifio digwyddiadau un diwrnod yn unig ym mhentref dychmygol Llareggub. Mae'n fwy na phosib fod nifer o'r cymeriadau'n seiliedig ar bobl go-iawn a oedd yn byw yn Nhalacharn.
bawd|Clawr DVD fersiwn ffilm Pip Broughton 2015
bawd|Clawr y DVD o'r ffilm o 1971
bawd|Poster ffilm Kevin Allen 2015

Cyfieithwyd y ddrama i'r Gymraeg gan T. James Jones dan y teitl Dan y Wenallt. Bu i Eigra Lewis Roberts addasu a chyfieithu'r ddrama i Gymraeg 'ogleddol ym 1979, a galw'r addasiad yn Dan Gysgod Bryn Llaethog. Llwyfannwyd yr addasiad hwnnw gan gwmni drama o Ddolwyddelan yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caernarfon 1979.

"Llareggub" yw "buggerall", o'i ddarllen am yn ôl, enghraifft o hiwmor Dylan.

Ers y 1970au, cafwyd sawl addasiad ar lwyfan, ffilm, ar deledu, ar dâp/CD ac mewn animeiddio. Yn 2015, cafwyd dwy ffilm wahanol iawn i'w gilydd, un gan Pip Broughton a'r llall gan Kevin Allen.Ffilm 2015 BBC Cymru Pip Broughton

 Cymeriadau 

 First Voice
 Second Voice
 First Drowned
 Captain Cat
 Second Drowned
 Woman's Voice
 Third Drowned
 Fourth Drowned
 Fifth Drowned
 Mr Mog Edwards
 Miss Myfanwy Price
 Jack Black
 Evans the Death
 Waldo's Mother
 Little Boy Waldo
 Waldo's wife
 Mr Waldo
 First Neighbour
 Second Neighbour
 Third Neighbour
 Fourth Neighbour
 Matti's Mother
 Little Girl Matti
 First Woman
 Preacher
 Second Woman
 Third Woman
 Fourth Woman
 Mrs Ogmore-Pritchard
 Mr Ogmore
 Mr Pritchard
 Gossamer Beynon
 Organ Morgan
 Utah Watkins
 Mrs Utah Watkins
 Ocky Milkman
 Atilla Rees
 A Voice
 Mrs Willy Nilly
 Lilly Smalls
 Mae Rose-Cottage
 Butcher Beynon
 Rev. Eli Jenkins
 Mr Pugh
 Mrs Organ Morgan
 Mary Ann Sailors
 Dai Bread
 Polly Garter
 Nogood Boyo
 Lord Cut-Glass
 Voice of a Guide-Book
 Mrs Beynon
 Mrs Pugh
 Mrs Dai Bread One
 Mrs Dai Bread Two
 Willy Nilly
 Mrs Cherry Owen
 Cherry Owen
 Sinbad
 Old Man
 Man's Voice
 Fisherman
 Children's voices
 Gwennie
 Billy
 Johnnie Cristo
 Dicky
 Rosie Probert
 Child
 Bessie Bighead
 A Drinker

Cynyrchiadau nodedig
CymeriadRadio (1954)Ffilm (1971)CD / Tâp EMI (1992)Ffilm 
Pip Broughton 
BBC Cymru
(2015) Ffilm Kevin Allen 
(2015)Llais cyntafRichard BurtonRichard BurtonAnthony HopkinsMichael Sheen -Ail laisRichard BebbRyan DaviesJonathan PryceMatthew Rhys -Capten CatHugh GriffithPeter O'TooleFreddie JonesTom JonesRhys IfansRosie ProbertRachel ThomasElizabeth TaylorMary HopkinNia RobertsCrisian EmanuelPolly GarterDiana MaddoxAnn BeachBonnie TylerKatherine JenkinsCharlotte ChurchMr. Mog EdwardsDafydd HarvardVictor SpinettiGareth ThomasIoan GruffuddSteffan RhodriMyfanwy PriceSybil WilliamsGlynis JohnsAngharad ReesKimberley NixonNia RobertsMrs. Ogmore-PritchardDylis DaviesSiân PhillipsNerys HughesCharlotte ChurchBuddug Verona JamesMr. OgmoreDavid Close-ThomasDillwyn OwenEmrys JamesTom EllisRhodri MeilirMr. PritchardBen WilliamsRichard DaviesGlyn HoustonAneurin HughesCarwyn GlynButcher BeynonMeredith EdwardsHubert ReesHarry SecombeRobert PughNicholas McGaugheyGossamer BeynonGwenllian OwenAngharad ReesCarole Morgan-HopkinSuzanne PackerSara Lloyd GregoryY Parch. Eli JenkinsPhilip BurtonAubrey RichardsGeraint EvansBryn TerfelWilliam ThomasLily SmallsGwenyth PettyMeg Wynn OwenRuth MadocEve MylesCarys EleriMr. PughJohn Huw JonesTalfryn ThomasBernard LloydJonathan PryceBoyd ClackMrs. PughMary JonesVivien MerchantSiân PhillipsSiân PhillipsSue RoderickMary Ann SailorsRachel ThomasRachel ThomasRachel ThomasSharon MorganSharon MorganSinbad SailorsAubrey RichardsMichael ForestRobin DaviesJon TregennaBradley FreegardDai BreadDavid Close-ThomasDudley JonesDavid Lloyd MeredithOwen Teale -Mrs. Dai Bread UnGwenyth PettyDorothea Phillips Elin JenkinsDi BotcherLisa PalfreyMrs. Dai Bread DauRachel ThomasRuth MadocMolly ParkinSiân ThomasDi BotcherWilly Nilly PostmanBen WilliamsTim WyltonRay SmithTom Rhys HarriesMatthew OwenMrs Willy NillyRachel ThomasBronwen WilliamsRhoda Lewis -Helen GriffinCherry OwenJohn Ormond ThomasGlynn EdwardsPhilip Madoc -Dion DaviesMrs. Cherry OwenLorna DaviesBridget TurnerLiz Morgan -Mair RowlandsNogood BoyoDillwyn OwenDavid JasonSimon BowmanCraig RobertsLlŷr IfansOrgan MorganJohn Glyn-JonesRichard ParryVictor Spinetti -Aneirin HughesMrs Organ MorganOlwen BrookesDilys PriceGemma Jones - -Mae Rose CottageRachel RobertsSusan PenhaligonMyfanwy TalogAlexandra RoachSaran MorganGwennyNorma JonesOlwen Rees - -Gomer OwensIeuan Rhys WilliamsIeuan Rhys WilliamsRhian Kirby - -Evans the Death - Mark JonesRaymond BowerIwan Rheon -Mr Waldo - Ray SmithTom JonesSteffan RhodriDai ProtheroeCymeriadau eraill Shane Shelton
 Paul Grist
 Bryn Jones
 John Rainer
 Bryn Williams
 John Rees
 Olwen Griffiths
 Paul Spear
 Lucy Griffiths
 Nesta Harris
 Andree Gaydon
 Pamela Miles
 Dafydd Harries
 Dafydd Havard
 Janet Davies
 Margaret Courtenay
 Gwyneth Owen
 Mary Jones
 Gordon Styles
 Brian Osborne
 T. H. Evans
 Edmond Thomas
 Jill Britton
 Minnie Collins
 Rhoda Lewis
 Eira Griffiths
 Margaret Lacey
 Angela Brinkworth
 David Davies
 Maudie Edwards
 Peggy Ann Clifford Windsor Davies
 Ifan Gruffydd
 Raymond Bowers
 Siôn Probert
 Bob Kingdom
 Jack Walters
 Meg Wynn Owen
 Elin Jenkins
 Gwenyth Petty
 Victoria Plucknett
 Lynette Davies
 Harriet Lewis
 Aled Jones
 Shirley King
 Hubert Rees
 Shirley King
 Clyde Pollitt
 Alan Bennett
 Rhys Thomas
 Carwyn Davies
 Richard Fowler
 Elin Wyn Davies Aimee-Ffion Edwards
 Karl Johnson
 Aneurin Barnard
 Richard Harrington
 Mark Lewis Jones
 Sophie Evans
 Melanie Walters
 John Rhys-Davies
 Griff Rhys Jones
 Rakie Ayola
 Andrew Howard Julian Lewis Jones
 Sara Sugarman
 Habib Nasib Nader
 Siân Grace Phillips
 Ruth Lloyd
 Carlton Bunce
 Karen Davies
 Cate Lovett
 Jon Tregenna
 Dai Rees

 Addasiadau 

 Ffilm a Theledu 

 Under Milk Wood (ffilm 1971)
 Under Milk Wood (ffilm Kevin Allen 2015) (fersiwn Cymraeg a Saesneg)
 Under Milk Wood (ffilm Pip Broughton 2015)

 Tapiau a Cryno ddisgiau (CD) 

 Animeiddio 
Addaswyd y ddrama yn gyfres wedi'i hanimeiddio ym 1992, wedi'i chomisiynu gan S4C. Cynhyrchwyd y ffilm gan Gynyrchiadau Siriol gyda chefnogaeth Onward Production a BBC Pebble Mill. Defnyddwyd y recordiad o'r ddrama radio o 1954 fel y lleisiau yn y fersiwn Saesneg.

 Theatr 
Mae'r ddrama wedi'i haddasu ar gyfer nifer o weithiau gan gynnwys cynhyrchiad Cwmni Theatr Cymru ym 1968.

Llyfrau
Rhai llyfrau'n ymwneud â'r ddrama:

Cyfeiriadau

Categori:Dramâu 1954
Categori:Dramâu radio Saesneg
Categori:Gweithiau gan Dylan Thomas
Categori:Llenyddiaeth Saesneg Cymru
Categori:Talacharn