Gwenith

{{Blwch tacson
| enw = Gwenith
| delwedd = Wheat field.jpg
| neges_delwedd = Maes gwenith
| maint_delwedd = 200px
| regnum = Plantae
| divisio_heb_reng = Angiosbermau
| classis_heb_reng = Monocotau
| ordo_heb_reng = Comelinidau
| ordo = Poales
| familia = Poaceae
| genus = Triticum
| awdurdod_genus = L.
| rhengoedd_israniadau = Rhywogaethau
| israniad = 
T. aestivumT. aethiopicum
T. araraticumT. boeoticum
T. carthlicumT. compactum
T. dicocconT. durum
T. ispahanicumT. karamyschevii
T. militinaeT. monococcum
T. polonicumT. spelta
T. timopheeviiT. trunciale
T. turanicumT. turgidum
T. urartuT. vavilovii
T. zhukovskyi

Cyfeiriad: ITIS 42236 2002-09-22
}}

Grŵp o wair ŷd unflwydd gwyllt a dof o'r genws Triticum yw gwenith'. Mae'i rawn yn cael ei felu'n flawd i wneud bara, ac yn cael ei fragu hefyd i greu cwrw.

Mae cnydau o wenith yn cael eu tyfu ledled y byd. Un o'r ardaloedd pwysicaf am dyfu gwenith yw gwastadiroedd canolbarth UDA.

Llenyddiaeth Gymraeg
Ceir nifer o hen benillion yn cynnwys y gair "gwenith" ac yn eu plith:

Medi gwenith yn ei egin
Yw priodi glas fachgennyn;
Wedi ei hau, ei gau, a'i gadw,
Dichon droi'n gynhaeaf garw.

Efallai mai un o'n caneuon traddodiadol enwacaf ydy: Bugeilio'r Gwenith Gwyn''.


Categori:Grawnfwyd
Categori:Poaceae
Categori:Prif fwydydd