Rhosllannerchrugog

Pentref a chymuned ym Mwrdeistref Sirol Wrecsam, Cymru, yw Rhosllannerchrugog (weithiau Rhosllanerchrugog; Y Rhos neu Rhos ar lafar).

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan  ac yn Senedd y DU (San Steffan) gan .Gwefan y Cynulliad; adalwyd 24 Chwefror 2014Gwefan parliament.uk; adalwyd 24 Chwefror 2014

Hanes
Roedd Rhosllannerchrugog yn rhan o hen blwyf Rhiwabon. Yr hen enw yr ardal oedd 'Morton uwch y Clawdd' (Saesneg: Morton Above the Dyke) neu yn gynt, yn Lladin, Morton Wallichorum (Saesneg: Welsh Morton). Ffurfiwyd plwyf newydd Rhosllannerchrugog yn 1844, a oedd yn cynnwys pentrefi Rhosllannerchrugog, Ponciau, Pant a Tre Ioan (Johnstown). Roedd Rhosllannerchrugog yn yr hen Sir Ddinbych tan 1974 ac yn Sir Clwyd rhwng 1974 a 1996, ond mae ym Mwrdeistref Sirol Wrecsam er 1996.

200px|dim|bawd|Croeso i'r Rhos

Eisteddfod Genedlaethol
Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yn Rhosllannerchrugog ym 1945 a 1961. Am wybodaeth bellach gweler:
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Rhosllannerchrugog 1945
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Rhosllannerchrugog 1961

Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:. Poblogaeth:  ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.Gwefan Llywodraeth Cymru; Ystadegau Economaidd Allweddol, Tachwedd 2010; Mae'r gyfradd gyflogaeth ymhlith pobl 16 – 64 oed yng Nghymru yn 67.1 y cant.; adalwyd 31 Mai 2013

Corau meibion
Ceir dau gôr meibion:
Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Meibion Orffiws y Rhos
Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Meibion y Rhos

Enwogion
 Meredith Edwards - actor
 Tom Ellis - gwleidydd Llafur & SDP
 Rosemarie Frankland - Miss World, 1961
 Isaac Daniel Hooson - bardd (LLGC)
 Arwel Hughes - cyfansoddwr
 Colin Jones - arweinydd, pianydd
 Tom Jones (Twm Sbaen) - milwr (LLGC)
 Thomas William Jones, Arglwydd Maelor - gwleidydd Llafur
 James Idwal Jones - gwleidydd Llafur
 Stifyn Parri - actor
 Caradog Roberts - cyfansoddwr
 James Sauvage - canwr bariton (LLGC)
 John Glyn Williams - arweinydd, organydd
 Llŷr Williams - pianydd
 Daniel Lloyd - canwr, actor, cerddor, cyfansoddwr
 Aled Roberts - aelod o'r Democratiaid Rhyddfrydol a Chomisiynydd y Gymraeg

Gweler hefyd
Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Dafydd Dafis

Llyfryddiaeth
 J. Rhosydd Williams, Hanes Rhosllannerchrugog (1945)
 William Phillips, Rhos-Llannerch-Rugog: Atgofion (1955)
 Dennis W. Gilpin, Rhosllannerchrugog, Johnstown, Ponciau, Pen-y-cae: casgliad o luniau, 2 gyf. (1991-2)

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
Gwefan Rhosllannerchrugog (BBC Cymru)
Papur Bro Nene (BBC Cymru)
Y Stiwt 
 Capeli y Rhos 

Categori:Cymunedau Wrecsam
Categori:Pentrefi Wrecsam

Categori:Llefydd o fewn Etholaeth Wrecsam (y DU)