Crucywel

Tref a chymuned yn ne-ddwyrain Powys, Cymru, yw CrucywelGwyddoniadur Cymru yr Academi Gymreig (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru, 2008), t.201 (Saesneg: Crickhowell) neu weithiau Crughywel a  Crug Hywel.D. Geraint Lewis, Y Llyfr Enwau: Enwau'r Wlad (Gwasg Gomer, 2007), t.65
Saif ar Afon Wysg ac ar y ffordd A40.

Tardda'r enw o'r bryn Crug Hywel a'i fryngaer gerllaw. Mae’r dref yn sefyll ar Afon Wysg ar ochr ddeheuol y Mynydd Du yn rhan ddwyreiniol Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog. Mae poblogaeth o ryw 2,000 yn byw yn y dref.

Adeiladau a chofadeiladau
Mae adeiladau sydd o ddiddordeb arbennig yn y dref yn cynnwys eglwys blwyf St Edmund, sy’n dyddio o’r 14g, gweddillion castell Crucywel ar y “twmp” a’r bont o’r 17g. Mae gan y bont ddeuddeg bwa ar un ochr a thri bwa ar ddeg ar yr ochr arall.

Castell Crucywel
Eglwys Sant Edmwnd
Pont ar Wysg
Ysgol Crucywel

Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:. Poblogaeth:  ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.Gwefan Llywodraeth Cymru; Ystadegau Economaidd Allweddol, Tachwedd 2010; Mae'r gyfradd gyflogaeth ymhlith pobl 16 – 64 oed yng Nghymru yn 67.1 y cant.; adalwyd 31 Mai 2013

Enwogion
Syr George Everest (1798–1866), fforiwr 
Walter Cowan (1871-1956), llyngesydd
Roddy Llewellyn (g. 1947)

Gefeilldref
 - Scaër

Cyfeiriadau


Categori:Cymunedau Powys
Categori:Trefi Powys
Categori:Llefydd o fewn Etholaeth Aberhonddu, Maesyfed a Chwm Tawe (y DU)