Allen Raine

Nofelydd poblogaidd o Gymru oedd Anne Adaliza Beynon Puddicombe (née Evans), neu Allen Raine (6 Hydref 1836 - 21 Mehefin 1908) a fu farw yn 71 mlwydd oed.Y Bywgraffiadur Cymreig Erbyn 1912 roedd ei nofelau wedi gwerthu dwy filiwn o gopïau, sy'n ei gwneud yn un o'r awduron mwyaf poblogaidd drwy'r byd, yn y cyfnod. Lleolwyd pob un o'i nofelau rhamant yng Ngheredigion ac roedd y prif gymeriadau fel arfer yn werinwyr cyffredin.geoffbrookes.co.uk; adalwyd 6 Hydref 2024.

Bywgraffiad
Ganed yr awdur yn nhref Castell Newydd Emlyn yn 1836 yn ferch i Benjamin a Letitia Grace Evans. Roedd ei thad (yn ŵyr i David Davies o Gastellhywel neu Dafis Castellhywel fel yr adnabyddid ef) yn gyfreithiwr a'i mam yn wyres i'r Parch. Daniel Rowland. Buont yn byw yng Nglandŵr, Tresaith hyd at 1872.Gwefan Saesneg yn ymwneud a'r tŷ Fe'i danfonwyd i fyw i Cheltenham a Wandsworth ac yna i Lundain gyda'i chwaer a dychwelodd i Gymru yn 1856. Yn 1872 symudodd Anne yn ôl i Lundain wedi iddi briodi'r banciwr (gyda Banc Smith Payne, Llundain) ac arlunyddEnghraifft o waith Beynon. Beynon Puddicombe. 

Yn Llundain y cychwynodd ysgrifennu o dan y llysenw Allen Raine. Cyhoeddodd “A Welsh Singer” yn 1896, ar ôl iddi rannu’r wobr gyntaf am nofel o'r enw Ynysoer yn Eisteddfod Genedlaethol Caernarfon yn 1894. Dychwelodd y ddau i Dresaith yn 1900 pan drawyd Beynon Puddicombe gyda salwch meddwl. Buont yn byw ym "Mronmôr", Tre-saith, Ceredigion, lle bu farw Beynon ym mis Mai 1906. Bu Anne farw ar 21 Mehefin 1908.
bawd|chwith|Bedd Anne ym mynwent Sant Mihangel, Penbryn, Ceredigion. Llun gan Iestyn Hughes.

Enillodd nofel gyntaf Raine, Ynysoer, wobr am y nofel orau yn Eisteddfod Genedlaethol Caernarfon 1894 o dan ei henw barddol Arianwen. Roedd yn un o ddwy nofel a ddyfarnwyd yn gydradd gyntaf, y llall oedd Robert Siôn, neu Fywyd Gwledig yng Nghymru, Gan Elis o'r Nant. Cyhoeddwyd fersiwn Cymraeg Ynysoer fel nofel gyfres yn Y Genedl Gymraeg. 

Addaswyd tri o'i llyfrau ar gyfer ffilm: Torn Sails (1915), A Welsh Singer (1920) a By Berwen Banks (1920).

Roedd ganddi gysylltiadau â Sarah Jacobs y ferch a ymprydiodd o Lanfihangel ar Arth. Cafodd Anne ei chladdu ym mynwent eglwys plwyf Penbryn, ger Tre-saith, lle priododd; yn y pentref bychan lle treuliodd chwarter canrif olaf ei hoes.

Llyfryddiaeth
Ynysoer (stori arobryn Eisteddfod Genedlaethol Caernarfon; 1894). Newidiwyd yr enw pan gyhoeddwyd y gwaith ar ffurf nofel yn 1909 i Where Billows Roll.
A Welsh Singer (1896)
Torn Sails (1897)
By Berwen Banks (1899)
Garthowen (1900)
A Welsh Witch (1902)
On the Wings of the Wind (1903)
Hearts of Wales (1905)
Queen of the Rushes (1906)
Neither Storehouse nor Barn (1908)
All in a Month (casgliad o straeon byr; 1908)
Under the Thatch (1910)

FfilmiauTorn Sails (1915), A Welsh Singer (yn serennu Florence Turner 1920) a By Berwen Banks'' (1920).

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Ffotograffau ohoni

Categori:Genedigaethau 1836
Categori:Marwolaethau 1908
Categori:Llenorion Saesneg o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Nofelwyr Saesneg o Gymru
Categori:Pobl o Gastellnewydd Emlyn