Kenneth Griffith

Actor a gwneuthurwr ffilmiau dogfen o Gymru oedd Kenneth Ewen Griffith (12 Hydref 1921 – 25 Mehefin, 2006). Cafodd ei eni yn Ninbych-y-Pysgod ac mae wedi ei gladdu ym mynwent Penalun, Sir Benfro.

Actor
Ymddangosodd mewn dwsinau o ffilmiau.  Ef oedd y cymeriad 'Jack Phillips' a oedd yn gweithio'r radio ar y Titanic yn y ffilm "A Night to Remember", ac ef oedd 'Whitey' y meddyg hoyw yn "Wild Geese" (1978). Gwerthfawrogir ei waith ar y rhaglen teledu "The Prisoner" gan feirniaid ffilm. Ef yw'r 'hen ddyn dwl' yn "Four Weddings and a Funeral" (1994), y Parch Jones yn "The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain" (1995) a'r 'gweinidog' yn "Very Annie Mary" (2001).

Gwneuthurwr ffilmiau dogfen
O'r chwedegau ymlaen daeth yn adnabyddus am greu ffilmiau dogfen, rhai ohonoynt yn ddadleuol iawn. Gwnaeth ffilm ddogfen am fywyd a marwolaeth y gweriniaethwr Gwyddelig Michael Collins o'r enw Hang up your Brightest Colours; mae'r teitl yn tarddu o linell allan o lythyr oddi wrth George Bernard Shaw at un o chwiorydd Collins. Gwaharddwyd y ffilm am 20 mlynedd.ballinagree.freeservers.com; Gweler hefyd cofnodion yr Orsedd. Adalwyd 29 Mawrth 2016.

Dogfen arall a gynhyrfodd y dyfroedd oedd dogfen am Zola Budd, y rhedwraig o Dde Affrica.

Galwodd ei dŷ yn Llundain yn "Michael Collins House"

Ffilmiau
Blue Scar (1949)
Private's Progress (1956)
A Night to Remember (1958)
I'm All Right Jack (1959)
Only Two Can Play (1962)
The Wild Geese (1978)
The Sea Wolves (1980)
Four Weddings and a Funeral (1994)
The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain (1995)
Very Annie Mary (2001)

Teledu
Buddenbrooks (1965)
The Prisoner (1968)
Hang Up Your Brightest Colours
Curious Journey
The Perils of Pendragon (1974)

 Cyfeiriadau 

Dolenni allanol
 erthygl BBC
 rhestr marwolaethau BBC
 Ceir erthyglau am Kenneth Griffith yn rhifyn Gorffennaf / Awst 2006 o'r cylchgrawn Cymreig Saesneg ei hiaith, Cambria 

Categori:Actorion o Gymru
Categori:Genedigaethau 1921
Categori:Gwneuthurwyr ffilmiau dogfen
Categori:Marwolaethau 2006
Categori:Methodistiaid o Gymru