9 Gorffennaf

9 Gorffennaf yw'r cant naw-degfed (190fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (191fed mewn blynyddoedd naid). Erys 175 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
 1816 - Datganiad annibyniaeth yr Ariannin.
 1850 - Millard Fillmore yn dod yn Arlywydd yr Unol Daleithiau.
 1900 - Brenhines Victoria o Loegr yn arwyddo deddf yn creu Cymanwlad Awstralia gan uno trefedigaethau'r cyfandir dan reolaeth llywodraeth ffederal yn Ionawr 1901.
 2002 - Sefydlu'r Undeb Affricanaidd.
 2011 - Annibyniaeth De Swdan.
 2022 - Elena Rybakina yn ennill y senglau menywod ym Mhencampwriaethau, Wimbledon.

Genedigaethau
bawd|130px|dde|Edward Heath
bawd|130px|dde|Tom Hanks
 1764 - Ann Radcliffe, nofelydd (m. 1823)
 1855 - Sara Ulrik, arlunydd (m. 1916)
 1910 - Marie-Lucie Nessi-Valtat, arlunydd (m. 1992)
 1911 - Mervyn Peake, nofelydd (m. 1968)
 1915 - Emmy Willems, arlunydd
 1916 - Syr Edward Heath, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig (m. 2005)
 1923 - Jill Knight, gwleidydd (m. 2022)
 1929 - Hassan II, brenin Moroco (m. 1999)
 1930 - Stuart Williams, pel-droediwr (m. 2013)
 1932 - Donald Rumsfeld, gwleidydd, Ysgrifennydd Amddiffyn yr Unol Daleithiau (m. 2021)
 1933 - Oliver Sacks, niwrolegydd (m. 2015)
 1935 - Anja Karkku-Hohti, arlunydd
 1947 
Mitch Mitchell, drymiwr (m. 2008)
O. J. Simpson, actor a pel-droediwr Americanaidd (m. 2024)
 1950 - Viktor Yanukovich, Arlywydd Wcráin (2010-2014)
 1956 - Tom Hanks, actor
 1957 - Paul Merton, actor a digrifwr
 1959 - Jim Kerr, canwr (Simple Minds)
 1962 - Brian Williams, chwaraewr rygbi (m. 2007)
 1964 - Courtney Love, cantores
 1971 - Scott Grimes, actor a digrifwr
 1973 - Shigeyoshi Mochizuki, pêl-droediwr
 1979 - Koji Nakata, pêl-droediwr

Marwolaethau
bawd|150px|dde|Zachary Taylor
 1228 - Stephen Langton, Archesgob Caergrawnt
 1747 - Giovanni Bononcini, cyfansoddwr, 76
 1850 - Zachary Taylor, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 65
 1856 - Amedeo Avogadro, cemegydd, 79
 1918 - Marie Duhem, arlunydd, 47
 1964 - Marie Stein-Ranke, arlunydd, 91
 2002 - Rod Steiger, actor, 77
 2003 - Winston Graham, nofelydd, 95
 2010 - Eleanor Coen, arlunydd, 93
 2011 - Rita Kuhn, arlunydd, 94
 2012 
Hilkka Inkala, arlunydd, 88
Terepai Maoate, Prif Weinidog yr Ynysoedd Cook, 77
 2018 - Peter Carington, 6ed Barwn Carrington, gwleidydd, 99
 2019
Ross Perot, dyn busnes a gwleidydd, 89
Rip Torn, actor a digrifwr, 88
 2020 - Gabriella Tucci, cantores opera, 90

Gwyliau a chadwraethau
 Diwrnod Annibyniaeth (yr Ariannin, De Swdan)
 Diwrnod cyfansoddiad (Awstralia, Palaw)

Cyfeiriadau

0709
Gorffennaf, 09