Daearyddiaeth Ewrop

Mae anghytundeb ynglŷn ag union ffiniau Ewrop, ac yn wir dywed rhai nad yw Ewrop yn gyfandir o gwbl, ond yn orynys anferth sy'n rhan o gyfandir Asia am nad oes ffin naturiol bendant rhyngddynt; cyfeirir at yr uned ddaearyddol honno fel Ewrasia. Y ffin a dderbynnir fel arfer i wahanu'r ddau gyfandir yw mynyddoedd yr Ural sy'n rhedeg o'r gogledd i'r de trwy ganol Rwsia; nid yw pawb yn cytuno fod ardal y Caucasus yn rhan o Ewrop yn ddaearyddol. Y ffin orllewinnol yw Cefnfor Iwerydd, ac i'r de a'r de-ddwyrain mae'r Môr Canoldir yn ffin i'w wahanu oddi wrth Affrica ac Asia Leiaf.

O gymharu ag Asia nid yw Ewrop yn cael hafau mor boeth na gaeafau mor oer, oherwydd nad oes unman mor bell o'r môr ag yn Asia. Hefyd mae'r prif fynyddoedd yn rhedeg o'r gorllewin tuag at y dwyrain ac felly does dim i atal y gwyntoedd cynnes o'r môr rhag cyrraedd i mewn ymhell i'r tir.

Mae dyfroedd bas gerllaw glannau môr gorllewin Ewrop, ac o ganlyniad mae'n lle da i bysgota ac mae'r diwydiant pysgota yn bwysig i nifer o wledydd Ewrop.

Gwladychwyd Ewrop gyntaf gan bobl yn dod o Asia a Gogledd Affrica, yn ôl pob tebyg. Daeth y Celtiaid, cyndeidiau'r Cymry, yn wreiddiol o orllewin Asia drwy dde-ddwyrain Ewrop.

Mae hinsawdd Ewrop yn dymherus, gyda llawer o dir ffrwythlon. Mae llawer o haearn crai a glo yng ngogledd-orllewin y cyfandir.

 Rhanbarthau Ewrop 
 Balcanau
 Benelux
 Canolbarth Ewrop
 Dwyrain Ewrop
 Gogledd Ewrop
 Gorllewin Ewrop
 Iberia
 Llychlyn
 Rhanbarth Macedonia
 Prydain ac Iwerddon

 Mynyddoedd Ewrop 
250px|bawd|Pic de Bugatet yn y Pyreneau Ffrengig
Ceir sawl cadwyn mynydd ac ardal fynyddig yn Ewrop. Maent yn cynnwys:
 Yr Alpau, yng nghanol y cyfandir; cadwyn bwysicaf Ewrop sy'n ymrannu yn sawl is-gadwyn
 Alpau Transilvania, yn Rwmania
 Yr Apenninau, sy'n rhedeg i lawr canol Yr Eidal
 Mynyddoedd y Balcanau
 Mynyddoedd Cantabria, yng ngogledd Sbaen
 Y Carpatiau, yn nwyrain Ewrop
 Mynyddoedd Norwy, cadwyn uchaf Llychlyn
 Y Pyreneau, rhwng Ffrainc a Sbaen, sy'n cynnwys Andorra
 Sierra Nevada, yn ne Sbaen
 Ucheldiroedd yr Alban
 Mynyddoedd yr Ural, yn Rwsia, sy'n nodi'r ffin draddodiadol rhwng Ewrop ac Asia.

 Moroedd Ewrop 
bawd|de|250px|Llun lloeren o'r Môr Du (NASA MODIS)
Yn ogystal â ffinio â'r Iwerydd a'r Môr Canoldir, mae Ewrop yn cynnwys sawl môr.
 Môr Adria, sy'n gorwedd rhwng Yr Eidal a gwledydd y Balcanau.
 Môr Aegea, sy'n gorwedd rhwng Gwlad Groeg ac Asia Leiaf (Twrci)
 Y Môr Baltig, sy'n gorwedd rhwng Llychlyn i'r gorllewin a'r Ffindir a Gwastadedd Gogledd Ewrop i'r dwyrain a'r de. 
 Y Môr Du, sy'n gorwedd rhwng Twrci i'r de, Bwlgaria a Rwmania i'r gorllewin, Wcráin a Rwsia i'r gogledd, a gwledydd y Caucasus i'r dwyrain.
 Môr y Gogledd, sy'n gorwedd rhwng Prydain i'r gorllewin, yr Iseldiroedd a'r Almaen i'r de a Llychlyn i'r dwyrain.
 Y Môr Gwyn, rhwng y Ffindir a Rwsia, yn yr Arctig
 Môr Ionia, sy'n gorwedd rhwng de'r Eidal a Gwlad Groeg
 Môr Iwerddon, sy'n gorwedd rhwng Iwerddon a gwledydd Prydain
 Môr Liguria, sy'n gorwedd rhwng Corsica a'r Eidal
 Môr Norwy, sy'n gorwedd rhwng Norwy a Gwlad yr Iâ

 Llynnoedd ac afonydd Ewrop 

 Afonydd 

Prif afonydd Ewrop yw:
  1. Volga -   (3690 km)
  2. Donaw - (2860 km)
  3. Afon Wral   - (2428 km)
  4. Dnieper - (2290 km)
  5. Don   - (1950 km)
  6. Petsiora - (1809 km)
  7. Kama -   (1805 km)
  8. Oka   (1500 km)
  9. Belaya - (1430 km)
10. Tisza   -   (1358 km)
11. Dniester - (1352 km)
12. Rhein   -   (1320 km)13. Elbe   -   (1091 km)
14. Vistula - (1047 km)
15. Tagus   - (1038 km)
16. Daugava - (1020 km)
17. Loire - (1012 km)
18. Ebro - (960 km)
19. Nemunas - (937 km)
20. Sava - (933 km)
21. Oder - (854 km)
22. Rhône - (815 km)
23. Seine  - (776 km)
24. Maritsa - (480 km)
25. Drin Wen-Drin - (337 km)

 Ynysoedd Ewrop 
Mae Ewrop yn gyfandir sy'n cynnwys nifer o ynysoedd mawr a bychain. Mae'r ynysoedd morol pwysicaf yn cynnwys:
250px|bawd|Ynys Mallorca yn y Baleares, o'r gofod
 Ynysoedd Baleares (Sbaen), yn y Môr Canoldir.
 Corsica (Ffrainc), yn y Môr Canoldir.
 Creta (Gwlad Groeg), yn y Môr Canoldir.
 Cyprus (dwy wladwriaeth annibynnol ar ei gilydd), yn y Môr Canoldir.
 Ynysoedd Ffaro (Denmarc), yn yr Iwerydd. 
 Ynysoedd Groeg, yn y Môr Canoldir, sy'n cynnwys nifer o is-grwpiau pwysig fel y Dodecanese.
 Gwlad yr Iâ, yn yr Iwerydd. 
 Gotland (Sweden), yn y Môr Baltig.
 Iwerddon, yn yr Iwerydd. 
 Malta (annibynnol), yn y Môr Canoldir.
 Ynys Manaw, ym Môr Iwerddon
 Orkney, yn yr Iwerydd. 
 Prydain, yn yr Iwerydd. 
 Sardinia (Yr Eidal), yn y Môr Canoldir.
 Shetland (Yr Alban/DU), yn yr Iwerydd.
 Ynysoedd y Sianel, ym Môr Udd 
 Sisili (Yr Eidal), yn y Môr Canoldir.
 Zealand (Denmarc), yn y Môr Baltig.

 Gweler hefyd 
 Undeb Ewropeaidd
 Hanes Ewrop