Eglwys gadeiriol

Mae Eglwys gadeiriol neu gadeirlan yn adeilad eglwysig Cristnogol sydd yn gwasanaethu fel sedd esgob a'r eglwys pennaf yn ei esgobaeth. Mae'r term yn bodoli mewn enwadau sydd ag esgobion, megis Anglicaniaeth a Chatholigiaeth, yn unig. Yr unig eithriad yw Eglwys yr Alban, lle mae'r term yn cyfeirio at eglwysi a oedd yn seddi i esgobion cyn y Diwygiad Protestanaidd. Caiff y term ei ddefnyddio yn anffurfiol yn aml i gyfeirio at eglwysi sydd yn fawreddog eu hymddangosiad ond nad sydd ag esgobion yn breswyl ynddynt. Y math arall o eglwys mawr yng Ngorllewin Ewrop yw'r abaty.

Rhestr eglwysi cadeiriol

Yr Almaen
 Eglwys Gadeiriol Aachen
 Eglwys Gadeiriol Cwlen
 Eglwys Gadeiriol Speyer

Brasil
 Eglwys Gadeiriol Brasília
 Eglwys Gadeiriol Salvador

Cymru

Anglicanaidd (Yr Eglwys yng Nghymru)
gweler hefyd Rhestr esgobaethau Anglicanaidd Cymru

Eglwys Gadeiriol Aberhonddu
Eglwys Gadeiriol Bangor
Eglwys Gadeiriol Casnewydd
Eglwys Gadeiriol Llandaf
Eglwys Gadeiriol Llanelwy
Eglwys Gadeiriol Tyddewi

Catholig (Talaith Caerdydd)

 Eglwys Gadeiriol Abertawe
 Eglwys Gadeiriol Caerdydd
 Eglwys Gadeiriol Wrecsam

Yr Eidal
 Basilica San Marco, Fenis
 Eglwys Gadeiriol Fflorens
 Eglwys Gadeiriol Milan
 San Giovanni in Laterano, Rhufain

Ffrainc
 Eglwys Gadeiriol Amiens
 Eglwys Gadeiriol Bourges
 Eglwys Gadeiriol Chartres
 Notre-Dame de Paris
 Eglwys Gadeiriol Reims
 Eglwys Gadeiriol Rouen
 Eglwys Gadeiriol Saint-Denis

Lloegr
 Eglwys Gadeiriol Birmingham
 Eglwys Gadeiriol Blackburn
 Eglwys Gadeiriol Bradford
 Eglwys Gadeiriol Bryste
 Eglwys Gadeiriol Caer
 Eglwys Gadeiriol Caergaint
 Eglwys Gadeiriol Caerliwelydd
 Eglwys Gadeiriol Caerloyw
 Eglwys Gadeiriol Caerlwytgoed
 Eglwys Gadeiriol Caerlŷr
 Eglwys Gadeiriol Caersallog
 Eglwys Gadeiriol Caerwrangon
 Eglwys Gadeiriol Caerwynt
 Eglwys Gadeiriol Caerwysg
 Eglwys Gadeiriol Coventry
 Eglwys Gadeiriol Chelmsford
 Eglwys Gadeiriol Chichester
 Eglwys Gadeiriol Derby
 Eglwys Gadeiriol Durham
 Eglwys Gadeiriol Efrog
 Eglwys Gadeiriol Ely
 Eglwys Gadeiriol Guildford
 Eglwys Gadeiriol Henffordd
 Eglwys Gadeiriol Lerpwl
 Eglwys Gadeiriol Lincoln
 Eglwys Gadeiriol Manceinion
 Eglwys Gadeiriol Newcastle
 Eglwys Gadeiriol Norwich
 Eglwys Gadeiriol Peterborough
 Eglwys Gadeiriol Portsmouth
 Eglwys Gadeiriol Ripon
 Eglwys Gadeiriol Rochester
 Eglwys Gadeiriol Rhydychen
 Eglwys Gadeiriol Sant Pawl, Llundain
 Eglwys Gadeiriol Sheffield
 Eglwys Gadeiriol Southwell
 Eglwys Gadeiriol St Albans
 Eglwys Gadeiriol St Edmundsbury
 Eglwys Gadeiriol Southwark
 Eglwys Gadeiriol Truro
 Eglwys Gadeiriol Wakefield
 Eglwys Gadeiriol Wells

Norwy
 Eglwys Gadeiriol Nidaros

Sbaen
 Basilica San Martin de Mondoñedo
 Eglwys Gadeiriol Burgos
 Eglwys Gadeiriol Santiago de Compostela
 Eglwys Gadeiriol Sevilla


Categori:Tai crefydd Cristnogol