Andalucía

Un o gymunedau ymreolaethol Sbaen, a'r mwyaf ohonynt o ran poblogaeth, yw Andalucía (hefyd Andalwsia). Fe'i lleolir yn ne'r wlad, yn ffinio â Phortiwgal i'r gorllewin. Saif y cymunedau ymreolaethol Extremadura, Castilla-La Mancha a Murcia i'r gogledd, Môr y Canoldir i'r de-ddwyrain a Chefnfor yr Iwerydd i'r de-orllewin.

bawd|canol|350px|Andalucía yn Sbaen

Daw'r gair "Andalucía" o'r Arabeg Al-Andalus. Bu'r rhan yma o Sbaen dan reolaeth y Mwslemiaid am gyfnod hirach nag unrhyw ran arall, o 711 hyd 1492. Mae'n cynnwys mynyddoedd uchaf Sbaen yn y Sierra Nevada, yn enwedig Mulhacén (3478 m.) a Veleta (3392 m.). Yr afon bwysicaf yw'r Guadalquivir.

Prif ddinasoedd Andalucía yw Sevilla, Málaga, Cádiz, Almería, Córdoba, Jaén, Huelva a Granada. Mae'n enwog am ddawns y flamenco ac am bensaernïaeth wych o'r cyfnod Islamaidd, yn enwedig yr Alhambra byd-enwog yn Granada.

Taleithiau
Mae gan Andalucía wyth talaith (provincias). Sefydlwyd y taleithiau gan Javier de Burgos yn 1833. Enwir pob un o’r taleithiau hyn ar ôl ei phrifddinas.

 Talaith  Prifddinas  Poblogaeth(2021)City Population; adalwyd 21 Medi 2023 Bwrdeistrefi Almería Almería  730,430  102  Cádiz Cádiz  1,249,873  44  Córdoba Córdoba  777,622  75  Granada Granada  925,046  170  Huelva Huelva  527,254  79  Jaén Jaén  627,568  97  Málaga Málaga  1,696,955  102  Sevilla Sevilla  1,950,056  105 

 Gweler hefyd 
 Morisgiaid

Cyfeiriadau


Andalucía