Ynys Manaw

Gwlad Geltaidd ac ynys fwyaf Môr Iwerddon yw Ynys Manaw (Manaweg: Ellan Vannin) a chanddi statws tiriogaeth ddibynnol y Goron. Mae iddi arwynebedd o 572 km² (221 milltir sgwâr) a phoblogaeth o 84,497 (yn 2011).Isle of Man Census Report 2011 . Adalwyd 21 Ionawr 2013. Bu farw Ned Maddrell, siaradwr cynhenid olaf y Fanaweg, yn 1974, ond mae'r iaith wedi cael ychydig o adfywiad yn ddiweddar. Yn ôl cyfrifiad 2011 mae 1,823 yn gallu siarad, darllen neu ysgrifennu'r iaith.
bawd|chwith|Cymharu maint a lleoliad Cymru ac Ynys manaw

Mae gan yr ynys hunanlywodraeth yn ddibynnol ar y Goron Brydeinig. Senedd yr ynys yw'r Tynwald, a sefydlwyd yn 979. Douglas yw'r brifddinas. Snaefell yw'r mynydd uchaf a'r unig fynydd go iawn, er bod sawl bryn ar yr ynys hefyd.

 Hanes 

bawd|chwith|Lleoliad Ynys Manaw (yn goch)|146x146px
Mae treftadaeth Ynys Manaw yn gyfuniad o ddylanwadau Celtaidd a Llychlynnaidd. Sefydlodd y Senedd Tynwald gan y Llychlynwyr a rheolwyd yr Ynys gan frenhinoedd Llychlynnaidd, Albanaidd a Seisnig yn yr Oesoedd Canol. Yna fe reolwyd yr Ynys gan Arglwyddi Manaw annibynnol o 1406 tan 1765, pan ddaeth o dan feddiant y Goron Brydeinig.

 Iaith a diwylliant 
bawd|Esiampl o arian Llywodraeth Ynys Manaw.Gweler hefyd: Llenyddiaeth Fanaweg.
Gweler hefyd: Manaweg.

 Trefi a phentrefi 

Trefi swyddogol yr ynys yw:

Castletown Balley Chashtal
Douglas (prifddinas) Doolish
Peel Purt ny hInshey
Ramsey Rhumsaa

Ardaloedd swyddogol yr ynys yw:

Onchan Kione Droghad
Michael Mael

Y pentrefi swyddogol yw:

Laxey Laksaa
Port St. Mary Purt le Moirrey
Port Erin Purt Çhiarn

 Poblogaeth 
Mae poblogaeth yr ynys wedi tyfu'n weddol gyson, mae hyn i'w weld o'r ffigyrau ar y cyfrifiad. Mae'r poblogaeth wedi dwblu rhwng 1821 a 2006. Poblogaeth ar gyfrifiadau Ynys Manaw 
+Poblogaeth Ynys Manaw yn ôl cyfrifiadau182127/28 Mai40,081183129/30 Mai41,00018416/7 Mehefin47,975185130/31 Mawrth52,38718617/8 Ebrill52,46918712/3 Ebrill54,04218813/4 Ebrill53,55818915/6 Ebrill55,608190131/1 Mawrth/Ebrill54,75219112/3 Ebrill52,016192119/20 Mehefin60,284193126/27 Ebrill49,3081939Amcangyfrif52,02919518/9 Ebrill55,253196123/24 Ebrill48,133196624/25 Ebrill50,423197125/26 Ebrill54,58119764/5 Ebrill61,72319815/6 Ebrill66,10119866/7 Ebrill66,060199114/15 Ebrill71,267199614/15 Ebrill74,680200176,315200623 Ebrill80,058201127/28 Mawrth84,497

 Cyfeiriadau 


Categori:Gwledydd Celtaidd
Categori:Tiriogaethau dibynnol y Goron
Manaw
Manaw