Alexander III, tsar Rwsia

Tsar Rwsia o 2 Mawrth/14 Mawrth 1881 tan ei farwolaeth 20 Hydref/1 Tachwedd 1894 oedd Alecsandr III o Rwsia (Alexander Alexandrofits, Rwsieg Александр III Александрович) (26 Chwefror/10 Mawrth 1845 yn St Petersburg - 20 Hydref/1 Tachwedd 1894 yn Livadia yn y Crimea). Roedd yn aelod o Dŷ Romanof.

Saethwyd ei dad, Alecsander II a nodweddwyd teyrnasiad Alecsander III gan ei weithredoedd i wthio nôl polisiau mwy rhyddfrydol ei dad. Roedd Alecsander yn Tsar adweithiol a oedd am i Ymwerodraeth Rwsia fod ag un Tsar, un Eglwyd Uniongred ac un iaith.

 Rwsieg - Gwnaeth Rwsieg yn iaith orfodol o fewn ysgolion yr Ymerodraeth (heblaw am y Ffindir). Gwthiwyd y Rwsieg fel unig iaith ardaloedd lle roedd yr Almaeneg a Phwyleg wedi bod yn iaith weinyddol.

Deddfau Mai - yn ei Ddeddfau Mai enwog, cyfyngodd ar hawliau yr Iddewon gan ei gwahardd rhag greu pentrefi newydd yn y Pale Iddewig (yr ardal sy'n ffinio Gwlad Pwyl, gorllewin Belarws ac Iwcrain; gwarharddwyd hwy rhag dal swyddi penodol, fel gwerthu alcohol a cafwyd cwota tynn ar nifer yr Iddewon gallai astudio mewn gwahanol ranau o'r system addysg. Gwaharddwyd hwy rhag fabwysiadu enwau Cristnogol. Dydy ddim yn gyd-ddigwyddiad i Seinonaeth dyfu yn Rwsia yn ystod ei deyrnasiad fel ymateb i'r cyfreithiau gwrth-Iddewig a progroms a ddigwyddod yn ystod ei deyrnasiad. Sefydlwyd mudiadau fel Chofefei Tzion.

 Llywodraeth Leol - cyfyngodd ar hynny o lywodraeth leol oedd ar gael, gan ddiddymu fersiwn yr Ymerodraeth o'r Cyngor Plwyf a rhoi'r grym yn nwylo capteniaid sef tirfeiddianwyr lleol.

 Polisi Tramor - ni cafwyd rhyfel yn ystod teyrnasiad Alecsander III ac am hynny gelwir ef weithiau yn Tsar Heddwch. Cryfhawyd y cydweithio gyda Ffrainc ac draul yr Almaen.

Categori:Tsariaid Rwsia
Categori:Genedigaethau 1845
Categori:Marwolaethau 1894
Categori:Pobl o St Petersburg
Categori:Teyrnoedd y 19eg ganrif