Kasimov

Tref yn Oblast Ryazan, Rwsia, yw Kasimov (Rwsieg: Касимов, Tatareg: Qasím, yn hanesyddol: Xankirmän, Gorodets Meschorsky, Novy Nizovoy). Canolfan weinyddol rhanbarth Kasimovsky yw hi. Mae'r dref ar ochr chwith yr Afon Oka. Trigolion gwreiddiol yr ardal oedd llwyth Finno-Ugraidd, y Meschiora, a gymathwyd yn ddiweddarach gan Rwsiaid a Tatariaid.

bawd|chwith|chwith|10 rwbl 2003
Sylfaenwyd y dref yn 1152 gan reolwr Vladimir-Suzdal, Yuriy Dolgorukiy fel Gorodets, wedyn Gorodets Meshchyorskiy (Rwsieg Городец Мещёрский). Dinistriwyd y dref gan y Mongoliaid yn 1376, ond fe'i hail-adeiladwyd fel Novyy Nizovoy (Isel Newydd, Rwseg Новый Низовой).

Yn dilyn Brwydr Suzdal yn 1445, pan garcharwyd Dug Mawr Vasili II, rhoddwyd tiroedd Meschiora i Olug Moxammat, khan Khanaeth Kazan' fel prdwerth am fywyd y Dug. Yn 1452, rhoddodd Dug Mawr Vasili II o Moscfa y dref i Dywysog Kazan, Qasim Khan, a oedd yn arolygwr trethi  y Llu Mawr, ond wedyn aeth i weithio dros y Rwsiaid. Ond yn ôl traddodiad arall, ffôdd Qasim gyda'i frawd Yosif o Kazan ar ôl iddo fethu yn ei ymdrech i ddiorseddu ei frawd Maxmud (Mäxmüd). Ar ôl 1471, enwyd y dref yn Dinas Qasím. Roedd y dref yn dal i fod yn brifddinas i Khanaeth Qasim tan 1681 pan ymgorfforwyd y khanaeth yn Rwsia ei hun.

Ailgyfanheddwyd grŵp o Datariaid yno yn y 15g, ac heddiw Tataraid Qasim y'u gelwir nhw. Maen nhw'n siarad tafodiaith Mishar ag elfennau tafodiaith Tatareg Canol.

Ers y 13g mae Kasimov yn ganolfan Islamaidd yn yr ardal. Roedd y ddinas yn rhan o ranbarth y Mishar Yort yn y Llu Euraidd.

Yn y 17g, rhannwyd y dref yn dair rhan:
 Yr Hen Dref (Rwsieg: Старый Посад, Tatareg: İske Bistä) a Tref Tatar (Rwsieg: Татарская слобода, Tatareg: Tatar Bistäse) o dan reolaeth khan Khanaeth Qasim a'r pendefigion Tataraidd;
 Tref Yamskoy (Rwsieg: Ямская слобода) Rwsiaid cyffredin o dan reolaeth Moscfa;
 Tref Marffin (Rwsieg: Марфина слобода, Tatareg: Marfin Bistäse) – rhan o'r ddinas o dan reolaeth voevodâu Kasimov – llywodraethwyr Rwsiaid.

200px|bawd|chwith|Mawsolewm Shahgali
Poblogaeth:
 1910 – 17,000
 2000 – 38,000

Poblogaeth Kasimov yn siarad Tatareg: 
 1910 – 1,000  - 2,000
 2000 – 500

Adeiladau hanesyddol:
 Mosg carreg Kasimov (1467)
 Mawsolewm Shahgali (Şahğäli) Khan (1555)
 Mawsolewm Afghan Moxammad (Äfğan Möxämmäd) Khan (1658)
 Eglwysi Uniongred Rwsiaid:
 Eglwys yr Ystwyll (Rwseg: Богоявленская церковь) 17g
 Eglwys Sant Nicolas (Rwseg: Никольская церковь) 17g
 Eglwys y Drindod (Rwseg: Троицкая церковь) 17g
 Prifeglwys yr Esgyniad (Rwseg: Вознесенский собор) 19g

 Cysylltiadau 
 Gwefan y dref  mewn Rwseg (hysbys, mapiau, ffotograffau, fforwm)
 Lluniau o'r dref

Cyfieithiwyd yr erthygl hon o'r wreiddiol yn y :tt:Tatar Encyclopaedia.
Mae erthygl hon yn cynnwys testun o'r Brokgaus-Efron Encyclopedia.
Cyfieithiad yr Wythnos oedd yr erthygl hon yn Ionawr 2005.


Categori:Dinasoedd Rwsia