Egni gwynt

Pan fo gwynt yn troi llafnau twrbein mae'r generadur yn cynhyrchu trydan, a gelwir yr egni hwn yn egni gwynt.

Caiff egni gwynt ei ddisgrifio fel egni cynaliadwy sy'n lanach na'r dulliau traddodiadol o gynhyrchu trydan: tanwydd ffosil, boed yn olew neu'n danwydd niwclear neu arall. Mae gwynt yn lân, ceir digon ohono ac nid yw'n cynhyrchu carbon deuocsid.

Un o ffermydd gwynt mwyaf Ewrop yw Gwynt y Môr sydd ychydig gilometrau o arfordir Prestatyn.

Mae dyn yn defnyddio egni gwynt ers ganrifoedd: er mwyn teithio ar longau hwylio neu mewn balŵn neu er mwyn ei helpu gyda'i waith, er enghraifft melinau gwynt i bwmpio dŵr neu i falu blawd. Mae'r erthygl hon yn canolbwyntio ar ddefnyddio'r gwynt i gynhyrchu egni trydanol. Cysylltir ffermydd gwynt gyda'r Grid Cenedlaethol a gellir gwerthu trydan iddynt. Mae dau fath: ffermydd arfordirol a ffermydd ar y tir mawr. Er bod yn well gan bobl i'r ffermydd gael eu lleoli ar y môr, mae'r math hwn yn dipyn drytach na ffermydd ar y tir.

Dros gyfnod o flwyddyn mae cyflymder a chryfder y gwynt yn eitha cyson, ond yn y tymor byr, gall fod yn eitha anghyson: heb ddim gwynt ar adegau. Caiff ei ddefnyddio, felly, ochr yn ochr gyda ffynonellau cynaliadwy eraill e.e. paneli solar neu hydro-drydan.

Erbyn 2015 roedd Denmarc yn cynhyrchu 40% o'i holl drydan drwy harneisio egni gwynt,Denmark breaks its own world record in wind energy ac mae o leiaf 83 o wledydd ledled y byd yn cynhyrchu rhywfaint o drydan drwy egni gwynt ac yn ei drwosglwyddo i'w gridiau cenedlaethol. Mae cyfanswm y byd yn cynyddu'n flynyddol, ac erbyn 2015 roedd 4% o drydan yn cael ei gynhyrchu gan y gwynt. 11.4% yn yr Undeb Ewropeaidd.Wind in power: 2015 European statistics- EWEA

Capasiti y pen gwledydd y byd; cyfansymiau 2024

Mae'r siart hon yn nodi safle gwledydd y byd yn ôl capasiti y pen o drydan a gynhyrwyd gan ynni gwynt; cyfansymiau 2024:[https://www.visualcapitalist.com/top-countries-by-wind-power-capacity-in-2024/ visualcapitalist.com; adalwyd 22 Ionawr 2025.

+ Capasiti ynni gwynt fesul poblogaeth (data diweddaraf) Safle Gwledydd Capasiti Ynni Gwynt (GigaWatt; GW) Poblogaeth (miliwn) GW y filiwn o bobl 1  ~12.4 ~5.5 2.25 2  ~17.3 ~10.6 1.63 3  ~8.7 ~5.9 1.48 — (rhanbarth) ~1.33* ~1.93 0.69 4  ~11.7 ~17.5 0.67 5  ~31.8 ~47.6 0.67 6  ~2.03 ~3.1 0.65 7  ~18.4 ~39.6 0.46 8  ~153.2 ~347.3 0.44 9  ~24.6 ~66.7 0.37 10  ~521.7 ~1,416.1 0.37 11  ~10.1 ~38.2 0.26 12  ~14.1 ~56.0 0.25 13  ~12.9 ~59.1 0.22 14  ~12.9 ~87.7 0.15 15  ~33.0 ~212.8 0.16 16  ~48.2 ~1,463.9 0.03

Hanes
Codwyd y tyrbin cynhyrchu trydan cyntaf yn yr Alban gan yr Athro James Blyth, Coleg Anderson, Glasgow yn 1887. 10 metr oedd uchder y felin wynt a llieiniau cotwm ar yr hwyliau a chodwyd y felin yng ngardd gefn ei dŷ gwyliau yn Marykirk yn Kincardineshire a chasglwyd y trydan mewn batris arbennig a grewyd gan y Ffrancwr Camille Alphonse Faure. Defnyddiodd y trydan i oleuo'r tŷ.

Gweler hefyd
Rhestr o felinau gwynt yn Ynys Môn

Cyfeiriadau

Categori:Ynni adnewyddadwy
Categori:Ynni