Ieithoedd yr Undeb Ewropeaidd

Mae ieithoedd yr Undeb Ewropeaidd yn ieithoedd a ddefnyddir tu mewn i aelod-wladwriaethau'r Undeb Ewropeaidd. Maent yn cynnwys 24 iaith swyddogol yr Undeb Ewropeaidd ynghyd ag ystod o ieithoedd eraill. Mae'r UE yn datgan ar ei wefan Europa: "Ieithoedd: ased Ewrop" ("Languages: Europe's asset"), ac mae gan yr UE Gomisiynydd Ewropeaidd dros Amlieithrwydd, sef Leonard Orban.

Yn yr Undeb Ewropeaidd, cyfrifoldeb yr aelod-wladwriaethau ydy polisi iaith, a nid oes polisi iaith cyffredin gan yr UE. Mae sefydliadau'r Undeb Ewropeaidd yn chwarae rôl gefnogol yn y maes hwn, yn seiliedig ar "egwyddor cyfrifolaeth". Mae eu rôl yn cynnwys hybu cydweithrediad ymhlith yr aelod-wladwriaethau a hybu'r dimensiwn Ewropeaidd ym mholisïau iaith yr aelod-wladwriaethau. Mae'r UE yn annog ei ddinasyddion i gyd i fod yn amlieithog; yn benodol, mae'n eu hannog i allu siarad dwy iaith yn ogystal â'u mamiaith. Er bod yr UE â dylanwad cyfyngedig iawn yn y maes hwn – gan fod y cynnwys o systemau addysg yn gyfrifoldeb yr aelod-wladwriaethau unigol – mae nifer o raglenni cyllido o'r UE yn hybu'n weithredol dysgu ieithoedd ac amrywiaeth ieithyddol.

 Ieithoedd swyddogol 

Mae gan yr Undeb Ewropeaidd 24 iaith swyddogol:

Almaeneg
Bwlgareg
Croateg
Daneg
Eidaleg
Estoneg
Ffineg
Ffrangeg
Groeg
Gwyddeleg
Hwngareg
Iseldireg
Latfieg
Lithwaneg
Malteg
Portiwgaleg
Pwyleg
Rwmaneg
Saesneg
Sbaeneg
Slofaceg
Slofeneg
Swedeg
Tsieceg

 Ieithoedd eraill 
 Catalaneg, Basgeg, Galiseg 
Er nad ydy'r Gatalaneg, y Fasgeg a'r Aliseg yn ieithoedd swyddogol cenedlaethol yn Sbaen, maent yn gymwys i gael eu defnyddio yn swyddogol yn sefydliadau'r UE fel ieithoedd cyd-swyddogol yn y rhanbarthau priodol.

 Cymraeg, Gaeleg, Sgoteg 
Mewn ateb i gwestiwn ynghylch y defnydd swyddogol o ieithoedd rhanbarthol y Deyrnas Unedig (y Gymraeg, yr Aeleg a'r Sgoteg), datganodd Gweinidog y DU dros Ewrop, Douglas Alexander, yn 2005 bod y Llywodraeth heb gynlluniau i wneud darpariaethau o'r fath ar gyfer ieithoedd y DU.

 Ieithoedd eraill 
Ar wahân i'r ieithoedd uchod, mae nifer o ieithoedd lleiafrifol eraill heb eu cydnabod ar y lefel Ewropeaidd, er enghraifft y Lwcsembwrgeg, yr Ocitaneg, y Ffriseg, a'r Ladino.

 Demograffeg 

Mae'r tabl isod yn dangos y gyfran o ddinasyddion sydd yn gallu siarad yr ieithoedd yn y rhestr – fel mamiaith neu fel iaith dramor. Rhestrir yr ieithoedd a siaradir gan 2% o boblogaeth yr UE o leiaf yn unig.

<tr bgcolor=cccccc>
<th> Iaith
<th> Fel mamiaith  (% o boblogaeth yr UE)
<th> Fel iaith dramor  (% o boblogaeth yr UE)
<th> Cyfanswm  (% o boblogaeth yr UE)
<td> Almaeneg <td> 18% <td> 14% <td> 32% 
<td> Saesneg <td> 13% <td> 38% <td> 51% 
<td> Eidaleg <td> 13% <td> 3% <td> 16% 
<td> Ffrangeg <td> 12% <td> 14% <td> 26% 
<td> Sbaeneg <td> 9% <td> 6% <td> 15% 
<td> Pwyleg <td> 9% <td>1% <td> 10% 
<td> Iseldireg <td> 5% <td> 1% <td> 6% 
<td> Groeg <td> 3% <td> 0% <td> 3% 
<td> Swedeg <td> 2% <td> 1% <td> 3% 
<td> Tsieceg <td> 2% <td> 1% <td> 3% 
<td> Portiwgaleg<td> 2% <td> 0% <td> 2% 
<td> Hwngareg<td> 2% <td> 0% <td> 2% 
<td> Rwseg<td> 1% <td> 6% <td> 7% 
<td> Slofaceg<td> 1% <td> 1% <td> 2% 
<td> Catalaneg<td> 1% <td> 1% <td> 2% 

Ffynhonnell: Comisiwn Ewropeaidd (Sylwer: Cyhoeddwyd y data hyn cyn i'r Undeb gael ei ehangu yn 2007.)

Gweler hefyd
 Enwau yr Undeb Ewropeaidd yn ei ieithoedd swyddogol

 Dolenni allanol 
  European Union interinstitutional style guide 
 Eurominority.org, porth ar gyfer cenhedloedd a lleiafrifoedd Ewropeaidd 

Categori:Yr Undeb Ewropeaidd
Undeb Ewropeaidd