Chwefror

Ail fis y flwyddyn yw Chwefror. Mae ganddo 28 o ddyddiau (neu 29 mewn blynyddoedd naid) yn ôl calendr Gregori. Er hynny, mae'r dyddiad 30 Chwefror wedi cael ei ddefnyddio tair gwaith yn hanes y byd mewn rhai gwledydd.

Mae enw'r mis yn tarddu o'r Lladin februarius mensis - hynny yw mis puredigaethau (februa).

 Dywediadau 
 Chwefror chwyth y neidr o'i nyth
 Chwefror garw; porchell marw
February filldyke
Genver a garg ar foz,
C'hwevrer he dalc'hkloz
(Mae Ionawr yn llanw'r ffos,
Chwefror sy’n ei chadw ynghau)Cylchgrawn Breizh Llydaw
Mae adlais o hyn yn yr ymadrodd Saesneg am Chwefror fel mis y filldyke (llenwi'r ffosydd).

Telynegion y misoedd
Mae'r gyfrol Telynegion Maes a Môr, gan Eifion Wyn (1908) yn cynnwys cerdd i Chwefror.

Telynegion Misoedd. CHWEFROR

CHWYTH, aeafwynt, fel y mynnot, -
    Cryn fy ffenestr a fy nôr
Plyg y deri fel mieri -
    Dyro ddawns i longau’r môr;
Byr yw dydd a dyddiau Chwefror,
    Cynt y dâl yr hwyr na’r wawr;
Chwyth y crynddail hyd y cwmwl,
    Chwyth y ceinciau hyd y llawr.

Yn dy rwysg ac yn dy ryddid
    Tros y Cnicht a’r Moelwyn chwyth;
Cadw’r moethus yn ei gaban,
    Cadw’r neidr ar ei nyth;
Câr y wennol awel feddal,
    Car y gloyn glaear si,
Caraf finnau’th ruad dithau -
    Edn y ddrycin ydwyf fi.

Chwyth, aeafwynt, fel y mynnot, -
    Cladd y mynydd dan y lluwch,
Cladd y môr o dan yr ewin,
    Chwyth, aeafwynt, eto’n uwch;
Ond pe clywit ar ryw dalar
    Oenig cynnar yn rhoi brêf,
Tro oddiwrth y dalar honno,
    Paid a chwythu arno ef.

Cyfeiriadau