Jane Fonda

Mae Jane Fonda (ganed Lady Jayne Seymour Fonda; 21 Rhagfyr 1937) yn actores, ysgrifenwraig, actifydd gwleidyddol, cyn-fodel ffasiwn a gwrw ffitrwydd o'r Unol Daleithiau. Mae wedi ennill Gwobr yr Academi dwywaith, ac yn 2014, derbyniodd wobr gan y Sefydliad Ffilmiau Americanaidd am yr hyn mae wedi cyflawni yn ystod ei bywyd.

Gwnaeth Fonda ei debut ar Broadway yn y ddrama 1960 There Was a Little Girl, a fe'i henwebwyd am ddwy Wobr Tony, a gwnaeth ei debut ar y sgrin yn ddiweddarach yn yr un flwyddyn yn Tall Story. Daeth yn amlwg ar ôl ymddangos mewn ffilmiau yn y 1960au, megis Period of Adjustment (1962), Sunday in New York (1963), Cat Ballou (1965), Barefoot in the Park (1967) a Barabella (1968). Ei gŵr cyntaf, Roger Vadim, oedd cyfarwyddwr Barbarella. Yn ystod ei gyrfa, mae wedi derbyn saith enwebiad am Wobr yr Academi, gyda'r cyntaf yn dod am ei pherfformiad yn They Shoot Horses, Don't They (1969), ac aeth yn ei blaen i ennill dwy Oscar yr Actores Orau yn y 1970au am Klute (1971) a Coming Home (1978). Fe'i henwebwyd hefyd am Julia (1977), The China Syndrome (1979), On Golden Pond (1981) a The Morning After (1986). Mae ei gwobrau eraill yn cynnwys Gwobr Emmy am y ffilm deledu 1984 The Dollmaker, dwy Wobr BAFTA am Julia a The China Syndrome a phedair Gwobr Golden Globe.

Yn 1982, rhyddhaodd ei fideo ymarfer corff cyntaf, Jane Fonda's Workout, ac aeth y fideo ymlaen i werhtu'n dda. Ef oedd y cyntaf o 22 fideo ymarfer corff a rhyddhawyd dros y 13 mlynedd nesaf, a gwerthodd dros 17 miliwn o gopïau. Yn 1991, ail-briododd Fonda i'w thrydydd gŵr, mogwl y cyfryngau, Ted Turner, wedi iddi ysgaru o'i ail ŵr Tom Hayden. Ar ôl ysgaru o Turner yn 2001, daeth yn ôl i actio wedi saib o 15 mlynedd gyda'r ffilm gomedi Monster in Law.  Ers hynny, mae wedi ymddangos yn Georgia Rule (2007), The Butler (2013) a This Is Where I Leave You (2014). Yn 2009, dychwelodd i Broadway ar ôl 45 mlynedd yn y ddrama 33 Variations, a fe'i henwebwyd am Wobr Tony am y perfformiad, yn ogystal â dau enwebiad Gwobr Emmy am ei rôl gylchol yn y gyfres ddrama HBO The Newsroom (2012-2014). Rhyddhaodd pum fideo ymarfer corff arall rhwng 2010 a 2012. Yn ddiweddar mae wedi bod yn serennu yn y gyres Grace and Frankie (2015) ar Netflix.

Roedd Fonda yn actifydd gwleidyddol amlwg yn y cyfnod gwrth-ddiwylliant yn ystod Rhyfel Fietnam ac yn ddiweddar mae wedi ymgyrchu dros eiriolaeth i ferched. Tynnwyd ffotograff enwog a dadleuol ohoni yn eistedd ar gurfa wrth-awyren pan yn ymweld â Hanoi yn 1972. Mae hefyd wedi protestio yn erbyn Rhyfel Irac a thrais yn erbyn merched, ac yn disgrifio ei hunan fel ffeminydd. Yn 2005, cyd-sefydlodd Fonda, ynghyd â Robin Morgan a Gloria Steinem Canolfan y Cyfryngau i Ferched, sefydliad sy'n gweithio i fwyhau lleisiau merched yn y cyfryngau trwy eiriolaeth, hyfforddi yn y cyfryngau ac arweinyddiaeth, a chreu cynnwys gwreiddiol. Mae Fonda ar fwrdd y sefydliad ar hyn o bryd. Rhyhaodd hunangofiant yn 2005, yn ogystal â chofiant yn 2012, o'r enw Prime Time.

 Ffilmyddiaeth 

Ffilmiau
 Blwyddyn Teitl Rôl Nodiadau 1960  Tall Story  Mehefin Ryder 1962  Walk on the Wild Side  Kitty Twist 1962  The Chapman Report  Kathleen Barclay  1962  Period of Adjustment  Isabel Haverstick Enwebwyd-Gwobr Golden Globe am Actores Orau - Ffilm Sioe Gerdd neu Gomedi<br/ >Enwebwyd-Gwobr Laurel am Berfformiad Comedi Gorau gan Ferch 1963In the Cool of the DayChristine Bonner 1963Sunday in New YorkEileen Tyler 1964Joy HouseMelinda 1964  Circle of Love  Sophie 1965  Cat Ballou  Catherine 'Cat' Ballou 1966  The Chase  Anna Reeves  1966  The Game Is Over  Reneen Saccard 1966Any WednesdayEllen Gordon 1967Hurry SundownJulie Ann Warren 1967Barefoot in the ParkCorie Bratter 1968Spirits of the DeadContessa Frederica 1968BarbarellaBarabella 1969  They Shoot Horses, Don't They? Gloria Beatty 1971  Klute Bree Daniels 1972  Tout Va Bien Suzanne 1973  Steelyard Blues Iris Caine 1976The Blue BirdThe Night 1977Fun with Dick and JaneJane Harper 1977JuliaLillian Hellman 1978Coming HomeSally Hyde 1978Comes a HorsemanElla Connors 1978California SuiteHannah Warren 1979The China SyndromeKimberly Wells 1979  The Electric Horseman Alice 'Hallie' Martin 1980  Nine to Five Judy Bernly 1981  On Golden Pond Chelsea Thayer Wayne 1981  Rollover Lee Winters 1985Agnes of GodDr. Martha Livingston 1989The Old GringoHarriet Winslow 1990Stanley & IrisIris Estelle King 2005Monster-in-LawViola Fields 2012All TogetherJeanne 2012Peace, Love and MisunderstandingGrace 2013The ButlerNancy Reagan 2014Better Living Through ChemistryCwsmer yn y fferyllfa 2014This Is Where I Leave YouHillary Altman 2015  Youth Brenda More 2015  Fathers and Daughters 2015  Crystal
Teledu
 Blwyddyn Teitl Rôl Nodiadau 1961  A String of Beads  Gloria Winters Ffilm deledu 1973  A Doll's House  Nora HelmerFfilm deledu 1982  9 to 5  O'Neil Pennod: "The Security Guard" 1984  The Dollmaker  Gertie Nevels Ffilm deledu 2012-2014The NewsroomLeona LansingRôl cylchol 2014The SimpsonsMaxine Lombard (llais)Pennod: "Opposites A-Frack" 2015Grace and FrankieGrace HansonPrif gast; hefyd yn uwch gynhyrchydd

Cyfeiriadau

Categori:Actorion benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1937