2012

20g - 21g - 22g
1960au 1970au 1980au 1990au 2000au - 2010au - 2020au 2030au 2040au 2050au 2060au
2007 2008 2009 2010 2011 - 2012 - 2013 2014 2015 2016 2017

 Digwyddiadau 
Ionawr
3 Ionawr - Christopher Loeak yn dod yn Arlywydd Ynysoedd Marshall.
5 Ionawr - Portia Simpson-Miller yn dod yn Brif Weinidog Jamaica.

Chwefror
25 Chwefror - "Y Gwanwyn Arabaidd": Abd Rabbuh Mansur Al-Hadi yn dod yn Arlywydd Yemen.

Mawrth
1 Mawrth - Mae Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri yn dod cyfrifol am Yr Ysgwrn, cartref Hedd Wyn.
15 Mawrth - Leanne Wood yn dod yn arweinydd Plaid Cymru
22 Mawrth - Coup d'état yn y Gweriniaeth Mali

Ebrill
2 Ebrill - László Kövér yn dod yn Arlywydd Hwngari.
12 Ebrill - Dioncounda Traoré yn dod Arlywydd Mali dros dro.
26 Ebrill-27 Ebrill - Elisabeth II, brenhines y Deyrnas Unedig yn ymweld â Caerdydd, Merthyr Tudful, Aberfan, Glyn Ebwy a Crughywel.

Mai
11 Mai - Tân Derby, 2012
12 Mai - Dechreuad Expo 12 yn Yeosu, De Corea.
22 Mai - Agoriad y Tokyo Skytree.

Mehefin
8-10 Mehefin - Llifogydd mawr yng Ngheredigion.BBC Newyddion Bu'n rhaid canslo Sioe Amaethyddol Ceredigion.

Gorffennaf
8 Gorffennaf - Mae Roger Federer yn ennill Wimbledon am y seithfed tro.
27 Gorffennaf-12 Awst - Gemau Olympaidd yr Haf yn Llundain

Awst
4-11 Awst - Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bro Morgannwg 2012BBC Newyddion, 31 Gorffennaf 2012

Medi
4 Medi - David Jones yn dod yn Ysgrifennydd Gwladol Cymru.
21 Medi - "Gangnam Style" gan PSY yn cyrraedd brig y Siart Senglau DU.

Hydref
22 Hydref-31 Hydref - Corwynt Sandy yng Ngogledd America; 199 o bobol yn colli ei bywydau.

Tachwedd
6 Tachwedd
Etholiad arlywyddol yr Unol Daleithiau, 2012
Refferendwm ar statws Puerto Rico, 2012
12 Tachwedd - Deddf Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Ieithoedd Swyddogol) 2012
17 Tachwedd - Damwain drên Manfalut
24 Tachwedd - Tân Dhaka, 2012

Rhagfyr
4 Rhagfyr - Teiffŵn Bopha yn dod i'r Pilipinas; 475 o bobol yn colli ei bywydau.
11 Rhagfyr - Django Sissoko yn dod yn Prif Weinidog Mali.
16 Rhagfyr - Achos trais Delhi

Genedigaethau
24 Ionawr - Tywysoges Athena o Ddenmarc, merch Tywysog Joachim o Ddenmarc a'i wraig, Tywysoges Marie

 Marwolaethau 
5 Ionawr - Idwal Fisher, chwaraewr rygbi, 76
6 Ionawr
Bob Holness, cyflwynydd teledu, 83
Clive Shell, chwaraewr rygbi, 64
8 Ionawr - Brian Curvis, paffiwr, 74
 20 Ionawr - Etta James, cantores, 73
1 Chwefror
Olga Rapay-Markish, arlunydd, 82
Wisława Szymborska, bardd, 88
11 Chwefror - Whitney Houston, cantores, 48
22 Chwefror
Marie Colvin, newyddiadurwraig, 56
Frank Carson, comediwr, 85
24 Chwefror - Peter Halliday, actor, 88
29 Chwefror - Davy Jones, canwr ac actor, 66
5 Mawrth - Philip Madoc, actor, 77
15 Mawrth - Mervyn Davies, chwaraewr rygbi, 65
21 Mawrth - Emlyn Hooson, gwleidydd, 86
24 Mawrth - Jocky Wilson, chwaraewr dartiau, 62
30 Mawrth - Emrys Roberts, bardd, 82
28 Ebrill - Matilde Camus, bardd o Sbaen, 92
26 Mai - Stephen Healey, milwr, 29
17 Mehefin - Brian Hibbard, actor a chanwr, 65
18 Mehefin - Tom Maynard, cricedwr, 23
18 Gorffennaf - Jack Matthews, chwaraewr rygbi a meddyg, 91
21 Gorffennaf - Angharad Rees, actores, 63
13 Awst - Eileen Beasley, ymgyrchydd iaith, 91
20 Awst
Dom Mintoff, Prif Weinidog Malta, 96
Phyllis Diller, actores a chomediwraig, 95
25 Awst - Neil Armstrong, gofodwr, 82
3 Medi
Michael Clarke Duncan, actor, 54
Sun Myung Moon, 92
18 Medi - Malcolm Struel, cadeirydd C.P.D. Dinas Abertawe, 78
1 Hydref - Eric Hobsbawm, hanesydd, 95
10 Hydref - Basil L. Plumley, milwr, 92
15 Hydref - Norodom Sihanouk, brenin Cambodia, 89
 21 Hydref - George McGovern, gwleidydd, 90
 23 Hydref
Michael Marra, cerddor, 60
Owen Roberts, newyddiadurwr, 73
 25 Hydref - Jacques Barzun, hanesydd ac athronydd, 104
27 Hydref - Hans Werner Henze, cyfansoddwr, 86
 2 Tachwedd - Han Suyin, awdures, 95
6 Tachwedd
Clive Dunn, actor, 92
Ivor Powell, pêl-droediwr, 95
 9 Tachwedd 
Bill Tarmey, actor, 71
Nika Georgievna Golts, arlunydd, 87
18 Tachwedd - Kenny Morgans, pêl-droediwr, 73
5 Rhagfyr - Dave Brubeck, cerddor, 91

Y celfyddydau
Llyfrau
Gweler Llenyddiaeth yn 2012Cerddoriaeth
Albymau
Clinigol - DiscopolisMarina and the Diamonds - Electra HeartTom Jones - Spirit in the RoomCelf
"Shane Williams", gan David Griffiths

Eisteddfod Genedlaethol (Bro Morgannwg)
 Cadair: Dylan Iorweth
 Coron: Gwyneth Lewis
 Medal Ryddiaeth: dim gwobr
 Gwobr Goffa Daniel Owen: Robat Gruffudd, Afallon''

 Gwobrau Nobel 
 Ffiseg: Serge Haroche a David J. Wineland
 Cemeg: Robert Lefkowitz a Brian Kobilka
 Meddygaeth: John B. Gurdon a Shinya Yamanaka
 Llenyddiaeth: Mo Yan
 Economeg: Alvin E. Roth a Lloyd Shapley
 Heddwch: Yr Undeb Ewropeaidd

Y tywydd yng Nghymru
Atgofion o haf 2012 gan y meteorolegydd Les Larsen o Benisarwaun
Dyma ychydig o ansoddeiriau parchus am haf 2012: glawog, cymylog, gwyntog, diflas, undonog, gyda bwrw, haul yn aml ac ambell i daran. Roedd yr haf yn wlypach na hyd yn oed haf 2007 pan gawsom 476 mm o law [tua 19 modfedd]. Eleni daeth 511mm [20 modfedd] i lawr ar y pentref [Penisarwaun]; 243.5mm ym Mehefin, 132.5mm yng Ngorffennaf a 135mm yn Awst, a hynny ar 70 ddyddiau allan o 92. Ar ben hyn oll ni chafwyd llawer o ddyddiau poeth. Yr unig ddiwrnod poeth oedd yr 11eg o Awst pan aeth y tymheredd i fyny i 24.6C. Gyda llaw yn ystod haf 2011, 49 o ddyddiau gyda glaw a gawsom.
Gwnaed yr haf yn fwy llwm oherwydd absenoldeb nifer o greaduriaid: ee. 1. Y fuwch goch gota; 2. sboncyn [sioncyn] y gwair o unrhyw fath; 3. gloynod byw onibai am y gwynion; 4. pry llwyd a'i bigiad distaw. Ar yr ochr orau o'r haf oedd ymweliad y barcut coch wrth yr hen ysgol a gardd yn Nhanycoed, LLanrug yn lloches i ddraenog. A braf oedd gweld llyffant du y dafedennog yn yr ardd acw. Hefyd bu adar y to yn llwyddiannus yn magu teulu yn nho y modurdy. Roedd gwennol y bondo hefyd yn llwyddiannus yn magu teulu ym mondo ty gerllaw.Data ac argraffiadau Leslie Larsen ym Mwletin Llên Natur rhifyn 56

 Ebrill 2012 (Data ac argraffiadau Les Larsen, Penisarwaun, Arfon)Bwletin Llên Natur rhifyn 52
Cawsom fis gwlyb, diflas, a gwyntog. Y diwrnod gorau oedd yr un olaf o’r mis pan aeth y tymheredd i fyny i 16.6C (62.F); fel arall isel oedd tymheredd y prynhawnau. Hefyd nid aeth hi’n oer iawn; yr isaf oedd 0.3C ar y 4ydd o’r mis. Yn sicr yr oedd Ebrill yn fis gwlyb iawn gyda 24 ddyddiau efo glaw a chawsom drochiad o 159.5mm [6 modfedd] ohono. Dim ond un Ebrill sydd wedi bod wlybach ers 1984 a hwnnw oedd Ebrill 2005 gyda 179.5 mm. Cofiwch nid yw Ebrill yn fis gwlyb o gwbl; yn 2010 dim ond 14.5mm o law a gafwyd. Ar y 3ydd o’r mis yr oedd eira ar y mynydd tros 3000 tr. ond drannoeth cawsom dywydd stormus gydag eira dros 700tr. Yma bu ychydig o eira, eirlaw a modfedd o law. Ar y mynyddoedd yr oedd hi’n dymhestlog iawn yn peri i’r eira ffurfio lluwchfeydd anferth a bu nifer ohonynt yn llechu yma ac acw hyd at y diwrnod olaf o’r mis ac yna i fis Mai. Gan fy mod yn son am Ebrill, mae’n braf cael enwi rhai o’r blodau a fu’n addurno ymyl ein ffyrdd; bwtsias y gog, llygad Ebrill, botwm crys, blodyn llefrith, suran y coed, dant y llew, blodau’r ddraenen ddu, cywion gwyddau, blodau,r helygen, crinllys, ceiriosen, mefus gwyllt a braidd cyn ei amser, llau’r offeiriad. Yr oeddwn wrth fy modd yn gweld wenci/bronwen yn croesi’r ffordd yn ddiofn wrth ymyl Perthi. Ond y siom o’r mwyaf oedd y ffaith nad yw’r wennol na gwennol y bondo wedi gweld yn dda ddod yma i gyfarch y gwanwyn. Mae’r wennol wedi cyrraedd Ceunant, a’r gog. Mi wn i am un wedi tynnu llun y gog yn ei ardd. Yma rydym wedi colli’r gog, y wennol y gylfinir ac yn eu lle nhw cael yr aderyn swnllyd, y durtur dorchog.”

Tywydd
Crynodeb tywydd Penisarwaun 2012
Mae'r hen drigolion yn cofio gaeafau 1947, 1963 ac 1979 oherwydd y tywydd oer gydag eira a rhew am wythnosau, gyda'r afonydd a'r llynnoedd wedi rhewi. Heb os mi fydd 2012 hefyd yn aros yn cof oherwydd y glaw di-baid. Cawsom 1888mm. a hwnnw'n disgyn arnom ar 242 o ddyddiau o'r flwyddyn. Serch hynny y flwyddyn wlybaf yn y cyfnod 1984-2012 oedd 2000 pan dadlwythodd y cymylau 1959mm.arnom. Fe ddaeth y glaw trwm yn ystod Hydref, Tachwedd a Rhagfyr, ond yn 2012 daeth bron ar hyd y flwyddyn. ...Ac mae y diwrnod gwlybaf yn hysbys i bawb sef yr 22 o Dachwedd pan gwelsom 64mm hynny yw 2.5 modfedd yn dod i lawr ar ein pennau.Y meteorolegydd Les Larsen ym Mwletin Llên Natur rhifyn 61

Roedd y flwyddyn yn drychinebus i amaethwyr.

Cyfeiriadau