John Bunyan

Awdur crefyddol o Loegr oedd John Bunyan (28 Tachwedd 1628 – 31 Awst 1688). Roedd yn Biwritan argyhoeddedig. Ei waith mwyaf adnabyddus yw'r alegori hir Taith y Pererin (The Pilgrim's Progress), un o'r llyfrau Cristnogol mwyaf dylanwadol erioed.

Bywgraffiad
Ganwyd Bunyan yn Elstow ger Bedford, yn fab i dincer (trwsiwr offer metal domestig o bob math). Yn 1649 priododd ferch dlawd ac yn fuan wedyn dechreuodd gael cyfres o brofiadau crefyddol mewnol dwys a ddisgrifir yn ei gyfrol ddylanwadol Grace Abounding.

O 1653 ymlaen bu'n pregethu i gynulleidfaoedd Anghydffurfiol o gwmpas Bedford. Daeth i gysylltiad â George Fox, arweinydd y Crynwyr, ac ysgrifennodd draethawd yn ymosod ar gred yr enwad honno.

Ym 1660 cafodd Bunyan ei arestio mewn ffermdy ger Ampthill a threuliodd y ddeuddeg blynedd nesaf yn y carchar. Yno yr aeth ati i lenydda mewn difrif ac mae nifer o'i weithiau mawr yn dyddio i'r cyfnod hwnnw, yn cynnwys Grace Abounding (1666).

Dylanwad
bawd|unionsyth|Breuddwyd Bunyan, engrafiad gan John Rogers yng nghasgliad Llyfrgell Genedlaethol Cymru
Mae gweithiau Bunyan wedi'u cyfieithu i'r Gymraeg nifer o weithiau dros y blynyddoedd. Yn y 19g prin oedd y capelwyr na cheid copi o waith Bunyan yn eu cartref.

Llyfryddiaeth
 Gwaith Bunyan 
 Some Gospel Truths Opened (1656)
 A Vindication of Gospel Truths Opened (1657)
 Profitable Meditations (1661)
 I Will Pray With the Spirit (1663)
 Christian Behaviour (1663)
 The Holy City (1665)
 The Resurrection of the Dead (1665)
 Grace Abounding (1666)
 Taith y Pererin (Rhan 1, 1678, 1679; Rhan 2, 1684)
 Life and Death of Mr Badman (1680)
 Holy War (1682)

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1628
Categori:Marwolaethau 1688
Categori:Diwinyddion Cristnogol o Loegr
Categori:Llenorion yr 17eg ganrif o Loegr
Categori:Llenorion Saesneg o Loegr
Categori:Piwritaniaid
Categori:Pobl o Swydd Bedford