Bae Ceredigion

Bae yn Sianel San Siôr yng ngorllewin Cymru yw Bae Ceredigion. Mae'r siroedd Gwynedd, Ceredigion a gogledd Sir Benfro yn ffinio â Bae Ceredigion. Gorwedd Penrhyn Llŷn i'r gogledd. Ceir tir amaeth da ar lannau'r bae.

bawd|dim|250px|Bae Ceredigion

Natur a daearyddiaeth
Nodweddir arfordir y bae gan nifer o draethau braf gyda thywod gwyn. Mae bywyd gwyllt yr ardal yn unigryw ac yn cynnwys poblogaeth bwysig o ddolffinau a nifer o adar môr.

250px|bawd|dim|Golygfa ar Ynysoedd Tudwal ym mhen gogleddol Bae Ceredigion

Trefi

Aberystwyth
Aberaeron
Cei Newydd
Abergwaun

Afonydd
Mae sawl afon yn llifo i'r bae. Y pwysicaf yw:
Afon Teifi
Afon Rheidol, yn Aberystwyth
Afon Ystwyth, yn Aberystwyth
Afon Dyfi
Afon Aeron
Afon Mawddach
Afon Glaslyn
Afon Erch

Ynysoedd
Er nad oes llawer o ynysoedd yn y bae mae'n cynnwys un o ynysoedd pwysicaf Ynys Enlli, ynghyd ag Ynysoedd Tudwal yn y gogledd ac Ynys Aberteifi ac Ynys Lochdyn yn y de.

Hanes a thradodiadau
Hyd at yr 20g roedd trefi a phorthladdoedd Bae Ceredigion yn gartref i ddiwydiant morol pur sylweddol. Hwyliai llongau o Borthmadog dros Gefnfor Iwerydd ac i Ewrop, a bu Aberteifi yn bwysicach na Chaerdydd fel porthladd ar un adeg.

Yn llên gwerin Cymru, cysylltir y bae â sawl chwedl. Y fwyaf adnabyddus yn ddiau yw chwedl Cantre'r Gwaelod, y cantref a foddiwyd gan y môr ar noson stormus diolch i esgeulusdod Seithenyn. Ceir yn ogystal sawl traddodiad am fôr-forwynion, yn arbennig yng Ngheredigion.

Cyfeiriadau


Categori:Ardaloedd Cadwraeth Arbennig yng Nghymru
Categori:Arfordir Ceredigion
Categori:Arfordir Gwynedd
Categori:Arfordir Sir Benfro
Ceredigion
Categori:Môr Iwerddon