Swra

Pennod neu adran o'r Corân, llyfr sanctaidd y Mwslemiaid yw Swra.Geiriadur yr Academi, "surah". Ystyr lythrennol y gair Arabeg sûrah yw "rheng, palisâd." Er mai "pennod" yw'r gair a arferir i'w gyfieithu nid yw'r Mwslemiaid yn ei ystyried felly oherwydd eu bod yn credu bod y Corân yn gyfanwaith perffaith, heb raniadau. Ceir 114 swra yn y Coran awdurdodedig ond ym mlynyddoedd cynnar Islam ceid peth amrywiaeth yn eu nifer a'u cynnwys. Ceir tri neu ragor o "benillion" (âya) ym mhob swra. Credir eu bod wedi eu cyfansoddi naill ai ym Mecca neu ym Medina, ac fe nodir hyn ar ddechrau pob swra mewn rhai argraffiadau o'r Corân. Nid ydynt wedi eu trefnu'n gronolegol, fel yn achos llyfrau'r Beibl, ond yn hytrach yn ôl ei gynnwys.

200px|bawd|chwith|Sura 5, âya 12-13; llawysgrif o'r Corân a gopïwyd ym Moroco yn y 13eg ganrif
Mae'r swra gyntaf, Al-Fâtiha, yn fath o weddi agoriadol sy'n crynhoi credo'r Mwslim. Yna daw cyfres o swrâu cymharol hir sy'n ymwneud â chyfraith a dyletswyddau. Mae gweddill y swrâu, o rif 36 Sûratu Yâ-sîn ymlaen, yn tueddu i fod yn fyrrach o lawer ac yn fwy telynegol a chyfriniol eu naws; fe'u gelwir yn Rub'u Yâ-sîn a cheir argraffiadau ohonynt ar wahân dan yr enw hwnnw. Mae enwau'r swrâu yn fymryn mwy diweddar na'r testunau eu hunain ac yn tarddu o ganrif gyntaf yr Hegira, yr oes Islamaidd. Mae ystyr rhai o'r enwau yn dywyll (rhif 7, 8, 11, 15, 20, 31, 34, 36, 46, 47, 52, 106). Egyr pob swra namyn un (rhif 9) â'r basmala, sy'n fath o weddi neu alwad ar Dduw; Bismil Lâhi r-Rahmâni r-Rahîm, "Yn Enw Duw, y Maddeuol, y Trugarhaol".

 Y Swrâu yn eu trefn arferol 
 AL-FÂTIHA  (Yr Agoriad)
 AL-BAQARA  (Y Fuwch)
 AL-IMRÂNE  (Teulu'r Imrân)
 AN-NISÂ  (Y Merched)
 AL-MÂ'IDAH  (Y Cymundeb)
 AL-AN'ÂME  (Y Gwartheg)
 AL-A'RÂF
 AL-ANFÂL
 AT-TAWBAH  (Yr Edifeirwch)
 YÛNUS  (Jona)
 HÛD
 YÛSUF  (Ioseff)
 AR-RA'D  (Y Taran)
 IBRAHÎM  (Abraham)
 AL-HIJR
 AN-NAHL  (Y Gwenyn)
 AL-ISRÂ  (Ymadael yn y Nos)
 AL-KAHF  (Yr Ogof)
 MARIAM  (Mair)
 TÂHÂ
 AL-ANBIYÂ  (Y Proffwydion)
 AL-HAJJ  (Y Bererindod)
 AL-MU'MINÛN  (Y Credinwyr)
 AN-NÛR  (Y Goleuni)
 AL-FURQÂN  (Y Maen Prawf)
 AS-SU'ÂRÂ  (Y Beirdd)
 AN-NAML  (Y Morgrug)
 AL-QASAS  (Y Chwedl)
 AL-'ANKABÛT  (Y Pryf Copyn)
 AR-RÛM  (Y Bysantiaid)
 LUQMÂN
 AS-SAJDAH  (Yr Ymostyngiad)
 AL-AHZÂB  (Y Pleidiau)
 SABA'
 FÂTIR  (Yr Arloeswr)
 YÂ-SÎN
 AS-SÂFFÂT  (Yr Angylion mewn Rheng)
 SÂD  (llythyren yn yr wyddor Arabeg)
 AZ-ZUMAR  (Mae'r Rhai..)
 GAFÎR  (..sy'n Maddau)
 FUSSILAT  (..wedi eu Nodi)
 AS SÛRAH  (Yr Ymgynghoriad)
 AZ-ZUHRUF  (Yr Addurnau)
 AD-DUHÂN  (Y Mŵg)
 AL-JÂTIYAH  (Yr Ymostyngiedig)
 AL-AHQÂF
 MUHAMMAD  (Mohamed)
 AL-FATH  (Yr Agorawd Ddwyfol)
 AL-HUJURÂTE  (Yr Ystafelloedd)
 QÂF  (llythyren yn yr wyddor Arabeg)
 AD-DÂRIYÂTE  (Y Gwyntoedd sy'n Gwasgaru)
 AT-TUR
 AN-NAJOUM  (Y Seren)
 AL-QAMAR  (Y Lleuad)
 AR-RAHMÂN  (Y Trugarhaol)
 AL-WÂQI'AH  (Y Digwyddiad)
 AL-HADÎD  (Yr Haearn)
 AL-MUJÂDALAH  (Yr Ymddiddan)
 AL-HASR  (Y Cynulliad)
 AL-MUMTAHANAH  (Y Dioddefwr)
 AS-SAFF  (Y Rheng)
 AL-JUMU'AH  (Dydd Gwener)
 AL-MUNÂFIQÛN  (Y Rhagrithwyr)
 AT-TAGÂBUN  (Y Twyll)
 AT-TALÂQ  (Yr Ymwahaniad)
 AT-TAHRÎM  (Y Gwaharddiad)
 AL-MULK  (Y Deyrnas)
 AL-QALAM  (Yr Ystîl Gorsen)
 AL-HAQQÂH  (Yr Hyn sydd wedi ei Gadarnhau)
 AL-MA'ÂRIJ  (Llwybrau'r Esgyniad)
 NÛH  (Noa)
 AL-JINN  (Y Djins)
 AL-MUZZAMMIL  (Yr Amwisgedig)
 AL-MUDDATTIR  (Y Gorchuddiedig)
 AL-QIYÂMÂ  (Yr Atgyfodiad)
 AL-INSÂN  (Y Bod Dynol)
 AL-MURSALÂT  (Y Gwyntoedd Olynol)
 AN-NABÂ  (Y Newyddion Da)
 AN-NÂZI'ÂT  (Y Rhwygwyr)
 'ABASA  (Mae ef yn Gwgu)
 AT-TAKWÎR  (Y Troelli)
 AL-INFITÂR  (Yr Hollti)
 AL-MUTAFFIFÎN  (Y Dichellwyr)
 AL-INSIQÂQ  (Y Cracio)
 AL-BURÛJ  (Y Cytserau)
 AT-TARIK  (A Bery Gryndod)
 AL-A'LÂ  (Y Goruchel)
 AL-GÂSIYAH  (Y Rhyferthwy)
 AL-FAJR  (Y Wawr)
 AL-BALAD  (Y Ddinas)
 AS-SHAMS  (Yr Haul)
 AL-LAYL  (Y Nos)
 AD-DUHÂ  (Y Bore)
 AS-SARH  (Y Blodeuo)
 AT-TÎN  (Y Goeden Ffigys)
 AL-'ALAQ  (Y Pethau sy'n Gwrthdaro)
 AL-QADR  (Noson y Mawredd)
 AL-BAYYINAH  (Y Dystiolaeth)
 AZ-ZALZALAH  (Y Crynu)
 AL-ÂDIYÂT  (Y Meirch Rhyfel)
 AL-QÂRI'ÂH  (Y Syfrdanol)
 AT-TAKÂTUR  (Rhodres Cyfoeth)
 AL-'ASR  (Yr Amser)
 AL-HUMAZAH  (Yr Athrodwr)
 AL-FÎL  (Yr Eliffant)
 QURAYSH
 AL-MÂ'ÛN  (Y Cymorth)
 AL-KAWTAR  (Y Digonedd)
 AL-KÂFIRÛN  (Yr Anffyddwyr)
 AN-NASR  (Y Fuddugoliaeth)
 AL-MASAD  (Y Llach)
 AL-IHLÂS  (Purdeb)
 AL-FALAQ  (Yr Agendor)
 AN-NÂSS  (Dyn)

 Cyfeiriadau 

 Ffynonellau 
 Zeinab Abdelaziz (cyf.), Le Qur'ān / et la traduction en langue française du sens de ses versets (Tripoli, 2002). ISBN 9959280306
 François Déroche, Éléments d'une histoire du Coran (Paris, 2005; arg. newydd, Tunis, 2006). ISBN 9973196708
 Saïd M. Laham (cyf.), Le Saint coran[:] Rub'u Yâ-sîn (Beirut, 1995).


Categori:Y Corân