Pannonia

bawd|300px|Aquincum

Un o daleithiau'r Ymerodraeth Rufeinig oedd Pannonia. Ei brifddinas oedd Carnutum. Roedd y dalaith yn cynnwys gorllewin Hwngari, rhan o ddwyrain Awstria, ac ardaloedd yng Nghroatia a Slofenia.

300px|bawd|canol|Lleoliad talaith Pannonia yn yr Ymerodraeth Rufeinig
bawd|canol|300px

Mae'n debygol mai'r hanesydd Aurelius Victor oedd llywodraethwr y dalaith yn 361, dan yr ymerodr Julian.

Rhanbarthau a dinasoedd
Amddiffynid y ffin ar Afon Daniwb gan ddau golonia (ar gyfer hen filwyr) Aelia Mursia (Osijek) ac Aelia Aquincum (Óbuda) a sefydlwyd gan Hadrian.

Dan Diocletian rhanwyd y dalaith yn bedair rhan:
 Pannonia Prima yn y gogledd-orllewin, a'i phrifddinas yn Savaria/Sabaria (Szombathely),
 Pannonia Valeria yn y gogledd-ddwyrain, a'i phrifddinas yn Sopianae (Pécs),
 Pannonia Savia yn y de-orllewin, a'i phrifddinas yn Siscia (Sisak),
 Pannonia Secunda yn y de-ddwyrain, a'i phrifddinas yn Sirmium (Sremska Mitrovica)

Yn ogystal symudodd Diocletian rhannau o Slofenia allan o Pannonia a'u cynnwys yn Noricum.

Roedd y rhan fwyaf o'r trigfannau brodorol yn pagi (cantonau gwledig) a rennif yn vici (pentrefi), tra bod y rhan fwyaf o'r trefi mawr o darddiad Rhufeinig. Yn ogystal â'r dinasoedd uchod roeddetn yn cynnwys:
 Solva (Esztergom)
 Aquincum   (Gogledd-Budapest)
 Contra-Aquincum  (De-Budapest)
 Alba Regia (Székesfehérvár)
 Arrabona (Győr)
 Cibalae (Vinkovci)
 Gorsium-Herculia (Tác)
 Mursa (Osijek)
 Marsonia (Slavonski Brod)
 Scarbantia (Sopron)
 Taurunum (Zemun)
 Aquincum neu Acumincum (Stari Slankamen)
 Bononia (Banoštor)
 Cusum (Petrovaradin)
 Serbinum (Gradiška)

Categori:Taleithiau Rhufeinig
Categori:Hanes Awstria
Categori:Hanes Croatia
Categori:Hanes Hwngari
Categori:Hanes Slofenia