Cysawd yr Haul

Mae Cysawd yr haul (hefyd Cyfundrefn yr haul) yn cynnwys yr haul a'r gwrthrychau cosmig sydd wedi'u clymu iddo gan ddisgyrchiant: wyth planed, eu 162 o loerennau, tair planed gorrach a'u pedair lloeren, a miloedd o gyrff bach, gan gynnwys asteroidau, sêr gwib, comedau, a llwch rhyngblanedol.

Mewn termau eang, mae Cysawd yr Haul yn cynnwys yr Haul, pedwar corff creigiog a elwir y planedau mewnol, gwregys mewnol o asteroidau, pedair planed enfawr allanol (a elwir cewri nwy), ail wregys o gyrff bach rhewllyd a elwir Gwregys Kuiper, cwmwl enfawr o gomedau a elwir y Cwmwl Oort, a rhanbarth o blanedau llai rhewllyd a elwir y Ddisg Wasgaredig.

Ffurfiodd Cysawd yr Haul tua 4.5 biliwn o flynyddoedd yn ôl, wrth i gwmwl o nifwl ddymchwel ar ei hun, drwy rymoedd disgyrchiant, i wrthrych a elwir yn Gorrach Melyn, gan ddechrau adwaith ymasiad niwclear, yn llosgi hydrogen i gynhyrchu heliwm. Erbyn hyn, mae'r haul yn ei gyfnod prif ddilyniant, sydd yn golygu bod grymoedd disgyrchiant a gwasgedd pelydriad yn hafal, ac felly mae'r haul yn aros yr un maint.

 Nodweddion y planedau 

+ Nodweddion y planedauEnwDiametry cyhydeddMasRadiwsyr orbid Amser un orbid(blwyddyn)Ongl / osgoat yr Haul (°)Amrywiadau yn yr orbidAmser mae'n gymryd i gylchdroi(dydd)Lleuadau/ lloerenauModrwyauAtmosffêr Planedau Mewnol (Creigiog) Mercher 0.382 0.06 0.39 0.24 3.38 0.206 58.64 — nag oes fawr ddim Gwener 0.949 0.82 0.72 0.62 3.86 0.007 -243.02 — nag oes CO2, N2 Daear 1.00 1.00 1.00 1.00 7.25 0.017 1.00 1 nag oes N2, O2 Mawrth 0.532 0.11 1.52 1.9 5.65 0.093 1.03 2 nag oes CO2, N2 Planedau Allanol(Y Cewri Nwy) Iau 11.209 317.8 5.20 11.86 6.09 0.048 0.41 63 oes H2, He Sadwrn 9.449 95.2 9.54 29.46 5.51 0.054 0.43 200 oes H2, He Wranws 4.007 14.6 19.22 84.01 6.48 0.047 -0.72 27 oes H2, He Neifion 3.883 17.2 30.06 164.8 6.43 0.009 0.67 13 oes H2, He

 Gwrthrychau Cysawd yr Haul 
 Seren: Yr Haul
 Planedau: Mercher, Gwener, y Ddaear, Mawrth, Iau, Sadwrn, Wranws, Neifion
 Lloerennau: Y Lleuad, Titan, Triton, Charon, Rhea, Phoebe, Iapetws, Nereid, Protëws, Larissa, Naiad, Thalassa, Despina, Phobos, Deimos, Galatea, Cordelia, Ophelia, Bianca, Cressida, Desdemona, Juliet, Portia, Rosalind, Belinda, Puck, Miranda, Ariel, Umbriel, Titania, Oberon, Caliban, Sycorax, Prospero, Setebos, Stephano, Pan, Atlas, Promethëws, Pandora, Epimethëws, Ianws, Mimas, Enceladws, Tethys, Telesto, Calypso, Dione, Helene, Hyperion, Dysnomia, Nix, Hydra
 Planedau corrach: Ceres, Plwton, Haumea, Makemake, Eris
 Asteroidau
 Sêr gwib
 Comedau
 Gwregys Kuiper
 Sedna
 Y Ddisgen Wasgaredig
 Cwmwl Oort

 Dolenni allanol 
 Cysawd yr Haul BBC Cymru
 Gwefan darganfod Cysawd yr Haul NASA 
 Efelychydd Cysawd yr Haul ar wefan NASA
 Prif dudalen NASA/JPL ar Gysawd yr Haul 
 Yr Wyth Planed
 Data am y Planedau
 SolStation: Sêr a'u planedau trigiadwy
 SPACE.com: Gwybodaeth am Gysawd yr Haul
 Y pellteroedd rhwng y planedau wedi'u darlunio
 Maint cymharol y planedau, yr Haul a sêr eraill

*
Categori:Gwyddoniaeth blanedol
Categori:Gwyddor y gofod