31 Rhagfyr

31 Rhagfyr yw'r trichant chwedeg pumed (365ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (366ed mewn blwyddyn naid) a diwrnod ola'r flwyddyn. Yn Gymraeg gelwir y noson hon yn Nos Galan.

 Digwyddiadau 
 406 - Nifer o lwythau Almaenig, yn eu plith y Fandaliaid, Bwrgwndiaid a’r Alaniaid, yn croesi Afon Rhein, a oedd wedi rhewi. Dinistrir amddiffynfeydd yr ymerodraeth Rufeinig ar y ffin, ac mae'r Almaenwyr yn meddiannu rhannau helaeth o wlad Gâl.
 1857 - Y Frenhines Victoria yn dewis Ottawa fel prifddinas Canada.
 1879 - Bylb golau gwynias o wneuthuriad Thomas Edison yn cael ei arddangos am y tro cyntaf erioed. Edefyn carbon oedd y wifren wynias yn y bylb.
 1909 - Agor Pont Manhattan yn Ninas Efrog Newydd.
 1987 - Robert Mugabe yn dod yn Arlywydd Simbabwe.
 1991 - Yr Undeb Sofietaidd yn dod i ben yn swyddogol.
 1992 - Tsiecoslofacia yn dod i ben.
 1999
Panama yn cael rheolaeth dros Gamlas Panamâ.
Boris Yeltsin yn ymddiswyddo fel Llywydd Rwsia.
 2004 - Tŵr "Taipei 101" yn Taipei yn cael ei agor yn swyddogol.
 2018 - Adeilad deg llawr yn dymchwel ym Magnitogorsk, Oblast Chelyabinsk, Rwsia gan ladd 39 o bobl.
 2019 - Pandemig COVID-19: Gweriniaeth Pobl Tsieina yn sôn wrth Gyfundreth Iechyd y Byd am achos o COVID-19 yn Wuhan.
 2020 - Diwedd cyfnod pontio Brexit.
 2022 - Pab Bened XVI yn marw, bron i ddeng mlynedd ar ol ei ymddiswyddiad.
 2023 - Margrethe II yn cyhoeddi ei hymwrthodiad fel brenhines Denmarc.
 2024 - Mae toriad pwer yn effeithio ar y rhan fwyaf o Puerto Rico.

 Genedigaethau 
bawd|130px|dde|Anthony Hopkins
bawd|130px|dde|Alex Ferguson
bawd|130px|dde|Donna Summer
 1378 - Pab Calistus III (m. 1458)
 1491 - Jacques Cartier, fforiwr (m. 1557)
 1514 - Andreas Vesalius, anatomydd a meddyg (m. 1564)
 1860 - Horace Lyne, chwaraewr rygbi'r undeb (m. 1949)
 1869 - Henri Matisse, arlunydd (m. 1954)
 1877 - Viktor Dyk, awdur (m. 1931)
 1878 - Caradoc Evans, awdur (m. 1945)
 1897 - Rhys Williams, actor (m. 1969)
 1908 - Simon Wiesenthal, iddew a oroesedd yr Holocost (m. 2005)
 1917 - Ruth Rogers-Altmann, arlunydd (m. 2015)
 1924 - Taylor Mead, actor (m. 2013)
 1931 - Mildred Scheel, meddyg (m. 1985)
 1933 - Chryssa, arlunydd (m. 2013)
 1935 - Salman, brenin Sawdi Arabia
 1937 
Syr Anthony Hopkins, actor
Tess Jaray, arlunydd
 1941 
Syr Alex Ferguson, rheolwr pêl-droed Manchester United rhwng 1986 a 2013
Sarah Miles, actores
 1943
John Denver, canwr (m. 1997) 
Syr Ben Kingsley, actor
 1948 - Donna Summer, cantores (m. 2012)
 1954 - Alex Salmond, gwleidydd, Prif Weinidog yr Alban 2007-2014 (m. 2024)
 1959 - Val Kilmer, actor (m. 2025)
 1962 - Nélson Luís Kerchner, pêl-droediwr
 1964 - Michael McDonald, actor a chomediwr
 1965 - Gong Li, actores
 1977 - Psy, canwr a rapiwr
 2001 - Scarlett Mew Jensen, plymwraig

 Marwolaethau 
bawd|130px|dde|Natalie Cole
bawd|130px|dde|Betty White
 192 - Commodus, ymherodr Rhufeinig, 31
 1384 - John Wycliffe, diwinydd, 56
 1802 - Francis Lewis, llofnodydd Datganiad Annibyniaeth yr Unol Daleithiau, 90
 1950 - Karl Renner, Arlywydd Awstria, 80
 1966 - Helene Roth, arlunydd, 79
 1976 - Judith Westphalen, arlunydd, 54
 1980 - Marshall McLuhan, addysgwr, athronydd ac ysgolhaig, 69
 1994 - Harri Webb, bardd, 74
 1998 - Guta von Freydorf-Stephanow, arlunydd, 87
 2002 - Aat Breur-Hibma, arlunydd, 89
 2008 - Lidiya Mayorova, arlunydd, 81
 2013 - James Avery, actor, 68
 2014 - Edward Herrmann, actor, 71
 2015 - Natalie Cole, cantores, 65
 2019 - Ratko Janev, ffisegydd atomig, 80
 2021 - Betty White, actores, 99
 2022
Pab Bened XVI, 95
Aled Glynne, darlledwr, 65

 Gwyliau a chadwraethau 
 Nos Galan
 Calennig
 Rasys Nos Galan
 Hogmanay (yr Alban)
 Gŵyl mabsant: Sant Gwynin a Sant Silvester
 Chwechwed diwrnod Kwanzaa (yr Unol Daleithiau)

Cyfeiriadau

1231
Rhagfyr, 31