The Crucible

Drama gan Arthur Miller yw The Crucible (1953).

Er ei bod yn cael ei chyfrif yn un o ddramâu gorau Miller, nid yw cystal â Death of a Salesman yn ôl y rhan fwyaf o'r beirniaid.

Mae'r ddrama yn seiliedig ar ddigwyddiadau a fu yn Salem, Massachusetts ym 1692. Yn y flwyddyn honno dedfrydwyd i farwolaeth a chrogwyd pedwar ar bymtheg o ddynion a menywod a oedd wedi eu cael yn euog o ymarfer gwrachyddiaeth.

Gwnaethpwyd ffilm o'r ddrama gyda Miller yn ysgrifennu'r sgript ugain mlynedd ar ôl cyhoeddi'r ddrama.

Mae John Gwilym Jones wedi gwneud addasiad Cymraeg o'r ddrama, a'i alw yn Y Crochan. Yn fwy diweddar, ysgrifennodd Gareth Miles addasiad Cymraeg ar gais y Theatr Genedlaethol a'i alw Y Pair. Bu'r Pair yn teithio Cymru yn ystod mis Chwefror a Mawrth 2008.

 Themâu 
Un o brif themâu The Crucible ydy anoddefiad. Gosodir y ddrama mewn cymuned theocrataidd, lle mae'r eglwys a'r awdurdod gwleidyddol yn un a'r drefn grefyddol ydy'r ffurf lem ar Brotestaniaeth a elwir Piwritaniaeth. O ganlyniad i natur theocrataidd y gymdeithas, mae'r gyfraith foesol a'r gyfraith wladol yn un: materion o ddiddordeb cyhoeddus ydy pechod a statws enaid yr unigolyn. Nid oes lle i gyfeiliorni oddi ar normau cymdeithasol, gan fod unrhyw unigolyn a chanddo fywyd preifat nad yw'n cydymffurfio â'r cyfreithiau moesol sefydledig yn cynrychioli bygythiad, nid yn unig i'r lles cyffredin ond hefyd i reol Duw a'r wir ffydd. Yn Salem, mae popeth a phobun yn eiddo naill ai i Dduw neu i'r Diafol. Nid anghyfreithlon yn unig ydy anghydffurfiaeth, ond gweithgaredd Satanaidd o bosib. Fel y dywed Danforth yn Act III: "A person is either with this court or he must be counted against it." Y ffordd eithaf o orfodi anoddefiad ydy treialon y gwrachod: mae'r llys yn gwarthnodi holl wyredigion cymdeithasol gyda'r cyhuddiad o addoli'r Diafol, ac felly yn dyfarnu eu carthu trwy grogi'n farw i adfer purdeb y gymuned.

Mae camddefnydd grym hefyd yn thema gyffredin yn The Crucible. Mae plot cyfan y ddrama yn dibynnu ar unigolion yn camddefnyddio'u grym: Abigail yn bygythio'r merched i geisio profi bod Mary yn wrach; yr ynadon Danforth a'r Parchedig Parris yn defnyddio tystiolaeth wallus a rhesymu anghyfiawn yn y llys; trigolion Salem yn cyhuddo'u cymdogion o fân bechodau ac ymddygiad anarferol i haeru eu bod yn wrachod, yn aml yn ddial am rywbeth, gan fanteisio ar "ddychryn y Diafol" i setlo hen anghytundebau.

Categori:Dramâu 1953
Categori:Dramâu'r 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Dramâu Saesneg o'r Unol Daleithiau