Teyrnas Powys

Roedd Powys yn un o deyrnasoedd Cymru yn ystod yr Oesoedd Canol. Hyd 1212 yr oedd prif lys ei brenhinoedd a thywysogion ym Mathrafal, yna fe'i symudwyd i'r Trallwng.

Oherwydd ei safle yn nwyrain Cymru, dioddefodd Powys fwy oherwydd ymosodiadau y Saeson na theyrnasoedd eraill megis Gwynedd a Deheubarth.

 Brenhinoedd Ternyllwg 
Cadell Ddyrnllwg tua 460
Rhyddfedd Frych tua 480
Cyngen Glodrydd tua 500
Pasgen ap Cyngen tua 530
Morgan ap Pasgen tua 540
Brochwel Ysgithrog ap Cyngen tua 550
Iago ap Brochwel (? - 582)
Cynan Garwyn (582 – 610)
Selyf ap Cynan (610 – 613)
Manwgan ap Selyf (613)
Eiludd Powys (613 – ?)
Beli ab Eiludd vers 655
Gwylog ap Beli (695? – 725)
Elisedd ap Gwylog (725 – 755?)
Brochfael ab Elisedd (755? – 773)
Cadell Powys (773 – 808)
Cyngen ap Cadell (808 – 854)
Aeddan ap Cyngen (854 – ?)
Cadweithian ap Aeddan (? – 863/883)
Brochwel I ap Aeddan (863/883 – ?)
Selyf ap Brochwel
Aeddan ap Selyf
Brochwel II ap Aeddan
Cadell ap Brochwel (? – 1003)
Seisyll ap Brochwel (1003)
Llywelyn ap Seisyll (1003 – 1023)
Cynan ap Seisyll (1023 – 1027)
Gruffudd ap Llywelyn (1027 – 1063)

 Brenhinoedd Powys 
Rhodri Mawr (854 – 878)
Merfyn ap Rhodri (878 – 904)
Llywelyn ap Merfyn (904 – 942)
Hywel Dda (942 – 950)
Owain ap Hywel (950 – 986)
Maredudd ab Owain (986 – 999)
Llywelyn ap Seisyll (999 – 1023)
Rhydderch ab Iestyn (1023 – 1033)
Iago ab Idwal (1033 – 1039)
Gruffudd ap Llywelyn (1039 – 1063)
Bleddyn ap Cynfyn (1063 – 1075)
Iorwerth ap Bleddyn 1075 - 1103 (rhan)
Cadwgan ap Bleddyn (1075 - 1111 (rhan)
Owain ap Cadwgan (1111 - 1116 (rhan)
Maredudd ap Bleddyn (1116 – 1132)
Madog ap Maredudd (1132 – 1160)

O 1160 ymlaen rhanwyd Powys yn ddwy ran, sef Powys Wenwynwyn yn y de a Powys Fadog yn y gogledd.

 Tywysogion Powys Wenwynwyn 
Owain Cyfeiliog (1160 – 1195)
Gwenwynwyn ab Owain (1195 – 1216)
Gruffudd ap Gwenwynwyn

 Tywysogion Powys Fadog  
Gruffudd Maelor I (1160 – 1191)
Madog ap Gruffudd Maelor (1191 – 1236)
Gruffudd Maelor II (1236 – 1269)

Cestyll Tywysogion Powys
bawd|150px|dde|Baner Teyrnas Powys

Castell Bodyddon
Castell Caereinion
Castell Crogen
Castell Cymer
Castell Dinas Brân (hefyd ym meddiant Gwynedd)
Castell Mathrafal
Castell Tafolwern
Castell y Trallwng

Cantrefi a chymydau Powys
250px|bawd|Map cyffredinol o gantrefi Powys

Rhestrir yma cantrefi Powys a'u cymydau fel yr oeddent ar ddiwedd y 12g. Sylwer nad arosodd pob un o'r rhain yn rhan o'r deyrnas: collwyd rhai, fel Penllyn a Meirionnydd, i deyrnas Gwynedd. 

Arwystli
Caereinion
Cedewain
Colunwy
Cyfeiliog
Cynllaith
Dinmael (arglwyddiaeth led-annibynnol)
Maelor
Maelor Saesneg
Mawddwy
Cantref Mechain
Mechain Uwch Coed
Mechain Is Coed
Cantref Meirionnydd
Tal-y-bont
Ystumanner
Cantref Mochnant
Mochnant Uwch Rhaeadr
Mochnant Is Rhaeadr
Nanheudwy
Penllyn (cantref ym meddiant Powys i ddechrau ond yn rhan o Wynedd yn y 13g)
Ystrad Marchell

Gweler hefyd
Rhwng Gwy a Hafren
Teyrnasoedd Cymru
Rhestr o arfbeisiau hanesyddol Cymru


Categori:Hanes Powys
Powys