Martin Luther

Offeiriad, diwinydd a diwygiwr eglwysig o'r Almaen oedd Martin Luther (10 Tachwedd 1483 – 18 Chwefror 1546). Ef fu'n gyfrifol am symbylu'r Diwygiad Protestanaidd.

Ganwyd Martin Luther yn Eisleben yn Sacsoni. Treuliodd 1505 fel mynach yn Erfurt, a gweithiodd fel doctor diwinyddiaeth yn Wittenburg yn 1512.

Ar 31 Hydref 1517 hoeliodd Martin Luther ddarn o bapur ar ddrws eglwys gadeiriol Wittenberg a oedd yn rhestru 95 o ddadleuon yn erbyn yr Eglwys Babyddol. Gwrthwynebai'n gryf yr honiad y gellid prynu achubiaeth o gosb Duw gydag arian. Roedd Luther yn dysgu nad oedd iachawdwriaeth i'w gael drwy weithredoedd da ond i'w gael yn unig drwy ras Duw a ffydd yn Iesu Grist fel Iachawdwr. Roedd ei ddiwinyddiaeth yn herio awdurdod y Pab wrth ddysgu mai'r Beibl yw unig ffynhonnell datguddiad dwyfol.

Cyfieithodd Martin Luther y Beibl (y Testament Newydd ym 1521 a’r Hen Destament ym 1534) i Neuhochdeutsch (Uchel Almaeneg Gyfoes) ysgrifenedig, iaith a oedd bryd hynny yn dal i ddatblygu. Bu'n ysbrydoliaeth i ddatblygiad Prostaniaeth ar draws Ewrop, gan gynnwys yn Ffrainc lle adnabwyd hwy fel yr Hiwgenotiaid.

Dychwelodd i Eisleben a bu farw yno. Claddwyd ym mynwent Eglwys y Gastell yn Wittenburg.

 Dolenni allanol 
 Martin Luther (Commons)
 Martin Luther - Eine Bibliographie (Almaeneg) 

 Gweler hefyd 
 Diwygiad Protestannaidd

Categori:Genedigaethau 1483
Categori:Marwolaethau 1546
Categori:Cyfieithwyr y Beibl
Categori:Diwygwyr Protestanaidd
Categori:Diwinyddion yr 16eg ganrif o'r Almaen
Categori:Diwinyddion Cristnogol o'r Almaen
Categori:Llenorion ffeithiol yr 16eg ganrif o'r Almaen
Categori:Llenorion ffeithiol Almaeneg o'r Almaen
Categori:Llenorion ffeithiol Lladin o'r Almaen
Categori:Pobl o Sachsen-Anhalt
Categori:Pobl a ysgymunwyd gan yr Eglwys Gatholig Rufeinig