14 Ionawr

14 Ionawr yw'r undeg pedwerydd 14ydd dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori. Erys 351 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn (352 mewn blwyddyn naid).

 Digwyddiadau 
bawd|130px|dde|Aconcagua
 1539 - Sbaen yn cyfeddiannu Ciwba.
 1639 - Mabwysiadu cyfansoddiad ysgrifenedig (y 'Fundamental Orders'), a oedd yn sefydlu llywodraeth, yn Connecticut: y tro cyntaf i lywodraeth gael ei sefydlu drwy gyfansoddiad ysgrifenedig.
 1897 - Matthias Zurbriggen yn dringo Aconcagua, sewf mynydd uchaf yn Andes.
 1907 - Daeargryn Kingston, Jamaica.
 1953 - Josip Broz Tito, yn dod yn Arlywydd Iwgoslafia.
 1954 - Marilyn Monroe yn priodi Joe DiMaggio.
 1972 - Margrethe II yn dod yn frenhines Denmarc.
 2011 - Gwanwyn Arabaidd: Zine el-Abidine Ben Ali yn ymddiswyddo fel Arlywydd Tiwnisia.
 2015 - Giorgio Napolitano yn ymddiswyddo fel Arlywydd yr Eidal.
 2024 - Frederik X yn dod yn frenin Denmarc yn dilyn ymddiswyddiad ei fam, y Frenhines Margrethe.

 Genedigaethau 
bawd|130px|dde|Berthe Morisot
bawd|130px|dde|Faye Dunaway
bawd|130px|dde|Jess Fishlock
 83 CC - Marcus Antonius, gwleidydd (m. 30 CC)
 1741 - Benedict Arnold (m. 1801)
 1804 - Syr Hugh Owen, addysgwr (m. 1881)
 1841 - Berthe Morisot, arlunydd (m. 1895)
 1875 - Albert Schweitzer, diwinydd, cerddor, athronydd, meddyg (m. 1965)
 1892
Martin Niemöller, ddiwinydd a gweinidog (m. 1984) 
Hal Roach, cynhyrchydd ffilm (m. 1992)
 1904 - Cecil Beaton, ffotograffydd (m. 1980)
 1905 - Sterling Holloway, actor (m. 1992)
 1913 - Motoo Tatsuhara, pêl-droediwr (m. 1984)
 1919 - Giulio Andreotti, gwleidydd (m. 2013)
 1921 - Alice Psacaropulo, arlunydd (m. 2018)
 1926
Mahasweta Devi, awdures (m. 2016) 
Warren Mitchell, actor (m. 2015)
 1931 - Caterina Valente, cantores (m. 2024)
 1934 - Richard Briers, actor (m. 2013)
 1938 - Allen Toussaint, cerddor (m. 2015)
 1941 - Faye Dunaway, actores
 1943 - Mariss Jansons, arweinydd cerddorfa (m. 2019)
 1946 - Harold Shipman, llofrudd (m. 2004)
 1960 - Nick Smith, gwleidydd
 1968 - LL Cool J, cerddor
 1969
Jason Bateman, actor a chyfarwyddwr ffilm 
Dave Grohl, cerddor, canwr a chyfansoddwr (Nirvana, Foo Fighters)
 1987 - Jess Fishlock, pêl-droediwraig
 1999 - Declan Rice, pêl-droediwr

 Marwolaethau 
bawd|130px|dde|Humphrey Bogart
bawd|130px|dde|Alan Rickman
 1301 - Andrew III, brenin Hwngari
 1753 - George Berkeley, athronydd, 67
 1867 - Jean Auguste Dominique Ingres, arlunydd, 86
 1892 - Albert Victor, Dug Clarence, mab Edward VII, brenin y Deyrnas Unedig, 28
 1898 - Lewis Carroll (Charles Dodgson), awdur a mathemategwr, 65
 1953 - Johanna Hipp, arlunydd, 79
 1957 - Humphrey Bogart, actor, 57
 1962 - Clara Harnack, arlunydd, 84
 1964 - Thea Schleusner, arlunydd, 84
 1967 - Colette Bonzo, arlunydd, 49
 1968 - Henry Lewis, athro iaith a llenyddiaeth Gymraeg, 78
 1973 - Hanna Klose-Greger, arlunydd, 80
 1974 - Louise Meyer-Strasser, arlunydd, 79
 1977 - Anthony Eden, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig, 79
 1978 - Harold Abrahams, athletwr, 78
 2007 - Peter Prendergast, arlunydd, 60
 2009 - Ricardo Montalbán, actor, 88
 2010
P. K. Page, arlunydd, 93 
Manina Tischler, arlunydd, 91
 2012 - Txillardegi, sgriptiwr a gwleidydd, 82
 2013 - Conrad Bain, actor, 89
 2016 - Alan Rickman, actor, 69
 2022 - Alice von Hildebrand, gwyddonydd, 98
 2023 - Les Barker, bardd, 75
 2025 - Tony Slattery, actor a digrifwr, 65

 Gwyliau a chadwraethau 
 Hen Galan
 Diwrnod Rhesymeg y Byd
 Diwrnod Gadarnhau (yr Unol Daleithiau)
 Diwrnod Chwyldro ac Ieuenctid (Tiwnisia)

0114
Ionawr, 14