J. P. R. Williams

Chwaraewr Rygbi'r Undeb o Gymru oedd John Peter Rhys Williams (2 Mawrth 1949 – 8 Ionawr 2024). Enillodd 55 o gapiau i Gymru rhwng 1969 a 1981. Ystyrir ef yn un o'r cefnwyr gorau a welodd y gêm erioed. Daeth pobl i'w adnabod fel J. P. R. Williams neu JPR ar ôl 1973 pan ymunodd J. J. Williams â charfan Cymru.

 Gyrfa 
Roedd yn chwaraewr tenis addawol iawn pan yn ieuanc, ac enillodd Teitl Iau Prydain (nid pencampwriaeth iau Wimbledon, fel y dywedir yn anghywir weithiau) ar gyrtiau Wimbledon ym 1966 cyn penderfynu canolbwyntio ar rygbi gan y byddai'n cyd-fynd yn well a'i astudiaethau meddygol. Chwaraeodd i glybiau Pen-y-bont ar Ogwr a Chymry Llundain.

Enillodd ei gap cyntaf dros Gymru yn 19 oed yn 1969, a chwaraeodd yn y timau a gyflawnodd Y Gamp Lawn yn 1971, 1976, a 1978. Mewn deg gêm ryngwladol yn erbyn Lloegr sgoriodd bum cais ac ni chollwyd yr un o'r gemau.

Aeth ar daith gyda'r Llewod Prydeinig i Seland Newydd yn 1971 a De Affrica yn 1974. Roedd y teithiau yma yn ddwy o'r teithiau mwyaf llwyddiannus yn hanes y Llewod, a chwaraeodd JPR ran fawr yn y llwyddiant. Fel cefnwr roedd yn enwog am ei ddewrder wrth amddiffyn ac am y ffordd y byddai'n dod i mewn i'r llinell wrth ymosod i greu bylchau. Sgoriodd bum cais mewn gemau rhyngwladol yn erbyn Lloegr, oedd yn anarferol iawn i gefnwr.

Ymddeolodd o rygbi rhyngwladol yn 1981 i ganolbwyntio ar ei yrfa fel llawfeddyg orthopedig, er iddo barhau i chwarae rygbi clwb am gyfnod.

 Bywyd personol 
220px|bawd|chwith|Bedd JPR Williams yn Llansanwyr
Roedd JPR yn briod a Priscilla ac yn byw ym mhentref Llansanwyr, ger y Bont-faen, Bro Morgannwg. Roedd ganddynt pedwar o blant.

Bu farw yn Ysbyty Athrofaol Cymru, Caerdydd, wedi gwaeledd byr yn brwydro llid yr ymennydd bacteriol. Claddwyd ef ym mynwent eglwys Llansanwyr.

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1949
Categori:Marwolaethau 2024
Categori:Chwaraewyr rygbi'r undeb o Gymru
Categori:Chwaraewyr undeb rygbi rhyngwladol Cymru
Categori:Pobl o Ben-y-bont ar Ogwr
Categori:Pobl addysgwyd yn Ysgol Brynteg