Galiwm

Elfen gemegol yn y tabl cyfnodol yw galiwm gyda'r symbol Ga a'r rhif atomig 31. Mae'n fetel ôl-drosiannol sgleiniog, meddal ac arianaidd. Mae ganddo ymdoddbwynt isel am fetel, ac mae'r metel yn ymdoddi yn y llaw. Mae galiwm yn ffurfio nifer sylweddol o gyfansoddion yn cynnwys galiwm arsenid, sy'n ddeunydd defnyddiol ar gyfer deuodau allyrru golau ac yn y diwidiant electroneg.

 Hanes
Yn 1875 darganfuwyd galiwm (Lladin Gallia am ardal Gâl) gan Clemens Winkler. Un o'r elfennau a ragwelodd Dmitri Mendeleev oedd galiwm i lenwi bylchau yn ei dabl cyfnodol. Gan ei fod o dan alwminiwm yn y tabl, fe enwodd yr elfen yn eka-alwminiwm ac roedd canlyniadau'r astudiaethau o'r elfen newydd yn un o'r camau pwysicaf yn y llwybr i brofi pwysigrwydd y tabl cyfnodol a chyfnodedd.

Priodwedd
Eka-alwminiwm
GaliwmMas cymharol
tua 68
69.7Dwysedd(g/cm3)
6.0
5.91Ymdoddbwynt (°C)
isel
29.8

Dolenni allanol
Los Alamos National Laboratory – Galiwm 
WebElements.com – Galiwm

Categori:Elfennau cemegol

Categori:Metelau