Talgarth

Tref  a chymuned ym Mhowys, Cymru, yw Talgarth. Saif yn ardal Brycheiniog. Yma y cadwyd Llyfr Coch Talgarth, llawysgrif Gymraeg a ysgrifennwyd tua'r flwyddyn 1400.

Mae Caerdydd 57 km i ffwrdd o Talgarth ac mae Llundain yn 222.1 km. Y ddinas agosaf ydy Henffordd sy'n 36.6 km i ffwrdd.

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan  ac yn Senedd y DU gan .Gwefan Senedd y DU

bawd|dim|Tŵr Plasdy Porthamal, lle'r arhosodd Harri Tudur ar ei daith drwy Gymru 10 Awst 1485 yn ôl traddodiad. Chwalwyd y plasdy ei hun ar ddechrau'r 19g.gatehouse-gazetteer.info; adalwyd 20 Ionawr 2016

Adeiladau a chofadeiladau
Eglwys Sant Gwenllïan
Gwesty'r Tŵr (1873)
Melin Talgarth  
Neuadd y Dref
Penywyrlod (siambr gladdu)

Siambrau claddu
O fewn ardal tua dwy filltir sgwâr ceir 16 siambr claddu o Oes Ganol y Cerrig (y mesolythig) a ystyrir yn nodedig iawn. Siambrau hirion yw'r rhan fwyaf, gyda cherrig anferthol yn eu gorchuddio fel nenfydau; mae eu cynlluniau mewnol yn hynod o gymhleth ac yn arwydd fod yma bobl soffistigedig iawn, amaethwyr cynnar gyda defodau claddu arbennig. Canfuwyd yr offeryn cerdd hynaf yng Nghymru ym Mhenywyrlod, Talgarth a ddyddiwyd i c. 4000 BC; darganfuwyd y siambr gan ffermwr lleol a'r offeryn cerdd ym Mehefin 1972 .

Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:. Poblogaeth:  ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.

Pobl nodedig
Llewela Davies, pianydd a chyfansoddwraig

Gweler hefyd
Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Meibion Talgarth

Cyfeiriadau

Categori:Cymunedau Powys

Categori:Trefi Powys
Categori:Llefydd o fewn Etholaeth Aberhonddu, Maesyfed a Chwm Tawe (y DU)