Lithiwm

Metel alcalïaidd gwyn eithaf meddal yw lithiwm (tarddiad: , "carreg"); mae'n elfen gemegol yn y tabl cyfnodol ac fe'i gynrychiolir gan y symbol Li a'r rhif atomig 3. Dyma'r metel ysgafnaf ac fel pob un o'r grwp mae'n adweithio'n sydyn ac mae'n fflamadwy iawn. Oherwydd hyn, caiff ei storio fel arfer mewn olew. Pan gaiff ei dorri, mae'n lliw metalig, ond mae'r lliw'n pylu'n sydyn pan ddaw i gyffyrddiad gyda'r aer o'i gwmpas, gan droi'n ddu.

Oherwydd ei adweithiad uchel, nid yw ar gael mewn ffurf naturiol ar y blaned, dim ond mewn yn rhan o gymysgedd o fetalau eraill, a'r rheiny fel arfer yn eionig. Fe'i ceir hefyd yn nŵr y môr a gellir ei gynaeafu ohono ac o glai. Mewn diwydiant defnyddir electrolysis i'w insiwleiddio (ei wahanu) oddi wrth cymysgedd o lithiwm clorid a potasiwm clorid.

Defnyddir tri chwarter y lithiwm a gynhyrchir yn fydeang ar gyfer batris lithiwm a batri lithiwm-ion. Defnyddir y rhain yn gynyddol i yrru ceir trydan fel rhai Tesla, ffonau clyfar a thabledi digidol. Mae un o'r chwareli mwyaf sy'n echdynnu'r metalau o'r ddaear yng Ngogledd Mecsico.

Categori:Elfennau cemegol
Categori:Meddyginiaethau Hanfodol Sefydliad Iechyd y Byd
Categori:Metelau alcalïaidd