Epa

Primat mawr lled-unionsyth o'r Hen Fyd sydd â breichiau hirion a brest lydan ond sydd heb gynffon na bochgoden yw'r epa (enw Lladin: Hominoidea). Mae ei symudiad rhydd yn wahanol iawn i lawer brimatiaid eraill, yn enwedig yng nghymal yr ysgwydd. Ceir dwy gainc o'r uwchdeulu  Hominoidea: y gibon, neu'r 'epa lleiaf'; a'r hominid, sef yr 'epa mawr'. Mae'n anifail gwaed cynnes gyda ffwr ar ei groen. Yr epa mwyaf yw'r gorila cyffredin.


 Uwchdeulu Hominoidea
 Teulu Hylobatidae: gibwniaid
 Genws Hylobates
 Gibwn Lar, H. lar
 Gibwn Llawddu, H. agilis
 Gibwn Borneaidd Müller, H. muelleri
 Gibwn Arian, H. moloch
 Gibwn Pileated, H. pileatus
 Gibwn Kloss, H. klossii
 Genws Hoolock
 Gibwn Hoolock Gorllewinol, H. hoolock
 Gibwn Hoolock Dwyreiniol, H. leuconedys
 Genws Symphalangus
 Siamang, S. syndactylus
 Genws Nomascus
 Gibwn Copog Du, N. concolor
 Gibwn Copog Du Dwyreiniol, N. nasutus
 Gibwn Hainan, N. hainanus
 Gibwn Bochwyn Deheuol N. siki
 Gibwn Bochwyn Copog, N. leucogenys
 Gibwn Bochfelyn, N. gabriellae
 Teulu Hominidae: epaod mawr
 Genws Pongo: orangutan
 Orangutan Borneo, P. pygmaeus
 Orangutan Sumatra, P. abelii
 Genws Gorilla: gorila
 Gorila Gorllewinol, G. gorilla
 Gorila Dwyreiniol, G. beringei
 Genws Homo: bodau dynol
 Bod dynol, H. sapiens
 Genws Pan: chimpanzees
 Tsimpansî Cyffredin, P. troglodytes
 Bonobo, P. paniscus
 Epa Bil, newydd ei ddarganfod

Cyfeiriadau


Categori:Primatiaid