Edward Morgan Humphreys

Newyddiadurwr a nofelydd oedd Edward Morgan Humphreys (14 Mai 1882 – 11 Mehefin 1955), yn frodor o Ddyffryn Ardudwy, Meirionnydd (Gwynedd). "Celt" oedd ei lysenw adnabyddus.

Gyrfa
Yn 1905 ymunodd E. Morgan Humphreys â staff Y Genedl Gymreig yng Nghaernarfon a chafodd ei benodi'n olygydd y papur 4 mlynedd yn ddiweddarach. Golygodd hefyd The North Wales Observer ac Y Goleuad ac roedd yn gyfrannydd cyson fel colofnydd ac adolygydd i'r Manchester Guardian a'r Liverpool Daily Post dan y ffugenw "Celt".

Gwaith llenyddol
Ymroddodd E. Morgan Humphreys i ysgrifennu nofelau antur a ditectif cyfaddas i bobl ifanc yng Nghymru a gwnaeth gymwynas fawr trwy lenwi'r bwlch hwnnw gan fod pobl ifanc y cyfnod, fel heddiw, yn tueddu i droi at lyfrau Saesneg. Er eu bod yn storïau wedi'u hanelu at blant yn eu harddegau yn bennaf maent yn hynod ddarllenadwy ac yn ddiddorol i oedolion yn ogystal.

Ysgrifennodd yn ogystal lyfr ar hanes y wasg yng Nghymru a dwy gyfrol o bortreadau o enwogion Cymru, ynghyd â chyfieithiad o Cwm Eithin, clasur Hugh Evans.

Llyfrau
bawd
I blant a phobl ifanc
Dirgelwch yr Anialwch (1911)
Rhwng Rhyfeloedd (1924)
Yr Etifedd Coll (1924)
Y Llaw Gudd (1924)
Dirgelwch Gallt Y Ffrwd (1938)
Ceulan y Llyn Du (1944)
Llofrudd yn y Chwarel (1951)

Eraill
Y Wasg Gymraeg (1945)
The Gorse Glen (1948). Cyfieithiad o Cwm Eithin gan Hugh Evans.
Gwŷr Enwog Gynt (1950, 1953)

Llyfryddiaeth
R. T. Jenkins, Ymyl y Ddalen (Wrecsam, 1957), tt. 175-189
Bedwyr Lewis Jones, yn Dewiniaid Difyr, gol. Mairwen a Gwynn Jones (Llandysul, 1983)

Gweler hefyd
Clwb Awen a Chân


Categori:Dyffryn Ardudwy
Categori:Genedigaethau 1882
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Categori:Marwolaethau 1955
Categori:Newyddiadurwyr o Gymru
Categori:Nofelwyr Cymraeg
Categori:Pobl o Feirionnydd