5 Tachwedd

5 Tachwedd yw'r tri-chant a nawfed (309fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (310fed mewn blynyddoedd naid). Erys 56 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

 Digwyddiadau 
 1605 - Guto Ffowc yn ceisio lladd brenin Lloegr a ffrwydro Palas San Steffan.
 1839 - (a'r 4ydd)  milwyr yn saethu at Siartwyr mewn ysgarmes yng Nghasnewydd, gan ladd o leiaf ugain ohonynt.
 1844 - James K. Polk yn cael ei eithol Arlywydd yr Unol Daleithiau.
 1872 - Ulysses S. Grant yn cael ei ail-ethol Arlywydd yr Unol Daleithiau.
 1912 - Woodrow Wilson  yn cael ei eithol Arlywydd yr Unol Daleithiau.
 1940 - Franklin D. Roosevelt yn cael ei ail-ethol Arlywydd yr Unol Daleithiau.
 1956 - Tanciau'r Undeb Sofietaidd yn ymsodo ar Hwngari, gan ddod ag ymgais pobl Hwngari i adfer democratiaeth i ben. Amcangyfrifir bod rhyw 20,000 o bobl Hwngari wedi eu lladd.
 1968 - Richard Nixon wedi ei eithol yn Arlywydd yr Unol Daleithiau.
 1996 - Bill Clinton yn cael ei ail-ethol yn Arlywydd yr Unol Daleithiau.
 2017 - Cyflafan Sutherland Springs yn Texas, UDA.

 Genedigaethau 
bawd|140px|dde|Vivien Leigh
bawd|140px|dde|Tilda Swinton
 1865 - Margaret MacDonald, arlunydd (m. 1933)
 1913 
Gisela Andersch, arlunydd (m. 1987)
Vivien Leigh, actores (m. 1967)
 1924 - Alice Colonieu, arlunydd (m. 2010)
 1926 - John Berger, beirniad celf, llenor ac arlunydd (m. 2017)
 1928 
Vilma G. Holland, arlunydd (m. 2005)
Manaba Omarovna Magomedova, arlunydd (m. 2013)
 1930 - Lee Lozano, arlunydd (m. 1999)
 1931
John Morris, Arglwydd Morris o Aberafan, gwleidydd (m. 2023)
Ike Turner, cerddor (m. 2007)
 1936 - Uwe Seeler, pêl-droed (m. 2022)
 1941 - Art Garfunkel, canwr
 1943 - Sam Shepard, cyfarwyddwr ffilm (m. 2017)
 1953 - Tricia Marwick, gwleidydd
 1959 - Bryan Adams, canwr
 1960 - Tilda Swinton, actores
 1963 
Hans Gillhaus, pêl-droed
Yair Lapid, gwleidydd, Prif Weinidog Israel
 1964 - Famke Janssen, actores
 1970 - Tamzin Outhwaite, actores
 1975 - Lisa Scott-Lee, cantores
 1981 - Kseniya Sobchak, cyflwynydd teledu, model a gwleidydd
 1986 - Kasper Schmeichel, pêl-droed
 1992 - Odell Beckham, pêl-droed Americanaidd
 1997 - Chris Mepham, pêl-droed

 Marwolaethau 
bawd|130px|dde|James Clerk Maxwell
 1772 - Dorothea Storm-Kreps, 38, arlunydd
 1807 - Angelica Kauffman, 56, arlunydd
 1872 - Margaretha Cornelia Boellaard, 67, arlunydd
 1879 - James Clerk Maxwell, 48, gwyddonydd
 1913 - Bramine Hubrecht, 68, arlunydd
 1914 - John John Roberts (Iolo Caernarfon), 74, bardd
 1955 - Maurice Utrillo, 71, arlunydd
 1956 - Art Tatum, pianydd jazz, 47
 1960 - Mack Sennett, 80, cyfarwyddwr a chynhyrchydd ffilm
 1962 - Percy Cudlipp, 56, newyddiadurwr
 1991 - Gwenlyn Parry, 59, dramodydd
 1997 - Syr Isaiah Berlin, 88, athronydd
 2010 - Jill Clayburgh, 66, actores
 2013 - Stuart Williams, 83, pêl-droed
 2021 - Mei Jones, 68, actor a scriptwr
 2023 - Ryland Davies, 80, tenor
 2025 - Gwilym Roberts (Caerdydd), athro Cymraeg ail-iaith ac ymgyrchydd iaith

 Gwyliau a chadwraethau 
 Noson Guto Ffowc
 Dydd Gŵyl Sant Cybi

1105
Tachwedd, 05