Günter Grass

Awdur Almaenig oedd Günter Grass (16 Hydref 1927 – 13 Ebrill 2015). Enillodd Wobr Nobel ym 1999.

Bywyd Cynnar
Fe'i ganwyd yn Danzig (Gdansk), Gwlad Pwyl heddiw. Magwyd ef ar aelwyd Gatholig i deulu a gadwodd siop yn Danzig. Aeth i'r ysgol leol, y "Gymnasium Conradinum" pan ddechreuodd y rhyfel tra oedd yn 12 oed ym 1939. Yn 15 oed ceisiodd ymuno â'r llynges, ond yn lle hyn aeth i weithio ar y tir. Cafodd ei gonsgriptio yn 17 oed yn Nhachwedd 1944 ac aeth i Dresden lle rhoddwyd e yn y Waffen-SS. Byr oedd ei wasanaeth milwrol ac fe'i  anafwyd gan yr Americanwyr yn Ebrill 1945 ac aeth yn garcharor rhyfel.

Symudodd y teulu i Orllewin yr Almaen wedi'r rhyfel; hyfforddodd fel saer maen cyn astudio i fod yn gerflunydd yn Kunstakademie Düsseldorf a'r Universität der Künste Berlin. Wedi priodi yn 1954 dechreuodd ddod yn awdur amlwg.

Gyrfa fel Awdur
Daeth yn enwog wedi cyhoeddi Die Blechtrommel (Y Drwm Tun) - hunangofiant bachgen o Wlad Pwyl, Oskar Mazerath, nofel a ddaeth yn drioleg yn nes ymlaen. Hunangofiannol yw ei waith cynnar. Y Vergangenheitsbewältigung neu 'dod i delerau a'r gorffennol' yw thema mawr llawer o'r gwaith. Yn y 70au trodd yn wleidyddol ac ymaelododd a'r SPD er mwyn cefnogi ethol Willy Brandt - roedd yn ofalus iawn a cheir blas ei wleidyddiaeth 'araf' yn (Aus dem Tagebuch einer Schnecke).

Roedd yn weithgar yn y mudiad heddwch drwy'r 80au a dyna sail "Zunge Zeigen". O 1983 i 1986 roedd yn llywydd y Berlin Akademie der Künste (Academi Celf Berlin). Enillodd lawer o wobrau gan gynnwys ym 1993: Cymrodoriaeth y  Royal Society of Literature ym Mhrydain. Ym 1999 enillodd y Wobr Nobel am Lenyddiaeth. Yn yr unfed ganrif ar hugain daeth ei aelodaeth o'r Waffen SS i'r amlwg ac fe'i beirniadwyd gan rai yn hallt.

 Llyfryddiaeth 
 Die Vorzüge der Windhühner (cerddi, 1956)
 Die bösen Köche. Ein Drama (drama, 1956) "Y cogyddion drygionus"
 Hochwasser. Ein Stück in zwei Akten (drama, 1957) Y Llanw
 Onkel, Onkel. Ein Spiel in vier Akten (drama, 1958) Mister, Mister
 Danziger Trilogie
 Die Blechtrommel (1959)
 Katz und Maus (1961) yn y Gymraeg
 Hundejahre (1963)
 Gleisdreieck (cerddi, 1960)
 Die Plebejer proben den Aufstand (drama, 1966) trans. Y Plebeiaid yn paratoi'r gwrthryfel (1966)
 Ausgefragt (cerddi, 1967)
 Über das Selbstverständliche. Reden - Aufsätze - Offene Briefe - Kommentare (traethodau, darlithiadau, 1968)
 Örtlich betäubt (1969)
 Davor (drama, 1970)
 Aus dem Tagebuch einer Schnecke (1972)
 Der Butt (1979)
 Das Treffen in Telgte (1979)
 Kopfgeburten oder Die Deutschen sterben aus (1980)
 Widerstand lernen. Politische Gegenreden 1980–1983  "areithiau gwleidyddol"
 Die Rättin (1986)
 Zunge zeigen. Ein Tagebuch in Zeichnungen (1988)
 Unkenrufe (1992)
 Ein weites Feld (1995)
 Mein Jahrhundert (1999)
 Im Krebsgang (2002)
 Letzte Tänze (2003)
 Beim Häuten der Zwiebel (2006) Cyfrol gyntaf ei hunangofiant.
 Dummer August (cerddi, 2007)
 Die Box (2008) Ail gyfrol ei hunangofiant.
 Grimms Wörter (2010) Trydedd gyfrol ei hunangofiant.

Cyfeiriadau
 Nodiadau Nobel (amlieithog)
 Llinell amser
 Bywgraffyddol 
 Grass a Gdansk
 Grass yn y Waffen-SS, erthygl The Guardian

Categori:Genedigaethau 1927
Categori:Marwolaethau 2015
Categori:Beirdd Almaeneg o'r Almaen
Categori:Dramodwyr Almaeneg o'r Almaen
Categori:Enillwyr Gwobr Lenyddol Nobel
Categori:Nofelwyr Almaeneg o'r Almaen