Ffilm yng Nghymru

Mae ffilm yng Nghymru, ai mewn Cymraeg neu Saesneg, wedi bod yn symbol o ddiwylliant y wlad ers blynyddoedd, ac wedi hyrwyddo enw Cymru ar draws y byd. Mae nifer o actorion a chyfarwyddwyr enwog wedi dod o Gymru, yn cynnwys Richard Burton a Peter Greenaway.

Ffilm Gymraeg

Mae ffilm yn y Gymraeg yn mynd yn ôl i Y Chwarelwr ym 1935, ffilm ddu-a-gwyn, gyda thrac sain Cymraeg ar riliau ar wahân, yn dangos agweddau ar fywyd chwarelwr ym Mlaenau Ffestiniog, yn cynnwys ei fywyd cartref, gwaith a'r capel. Cafodd ei chynhyrchu gan Syr Ifan ab Owen Edwards, sylfaenydd yr Urdd, a'i hysgrifennu a'i chyfarwyddo gan John Ellis Williams. Cafodd y ffilm ei dangos mewn nifer o sinemâu cludadwy ar hyd a lled Cymru rhwng 1935 ac 1940, ac roedd hi'n llwyddiannus iawn yn y Gogledd. Dywedwyd mewn llythyr yn Y Cymro ym Mawrth 1936:
Mewn byd lle mae'r ffilmiau Saesneg yn cael eu perffeithio, teimlad rhyfedd oedd eistedd i lawr i edrych ar blentyn cyntaf-anedig y sinema Gymraeg. Pan sylweddolir fod y 'talkie' Americanaidd wedi bod mewn bri ers tua deuddeng mlynedd a'r ffilm ddistaw o flaen hynny rhaid cyfaddef bod rhywbeth o'i le pan sylweddolir fod Cymru wedi gorfod aros tan 1935 am enedigaeth ffilm genedlaethol.BBC — Cymru Ar Yr Awyr – Y ffilm Gymraeg gyntaf
Erbyn heddiw, mae dwy ffilm wedi cael eu henwebu am Oscar: Hedd Wyn a Solomon & Gaenor.

Cymry Ym Myd Y Ffilmiau
Actorion
Stanley Baker
Richard Burton
Huw Garmon
Kenneth Griffith
Ioan Gruffudd
Anthony Hopkins
Dafydd Hywel
Rhys Ifans
Glynis Johns
Desmond Llewelyn
John Ogwen
John Rhys-Davies
Michael Sheen
Catherine Zeta-JonesCyfarwyddwyr
Stephen Bayly
Peter Edwards
Endaf Emlyn
Marc Evans
Karl Francis
Peter Greenaway
William Haggar
John Hefin
Siôn Humphreys
Justin Kerrigan
Gideon Koppel
Euros Lyn
Rhys Powys
Ceri Sherlock
Sara Sugarman
Paul Turner
Rungano Nyoni

Cymru fel lleoliad i saethu ffilmiau
bawd|150px|Llun llonydd o'r ffilm Ivanhoe (1913), a ffilmiwyd yng Nghastell Cas-Gwent.
Cafodd Cymru ei darganfod gan Hollywood yn gyntaf yn 1913 – ffilmiwyd Ivanhoe ger Castell Cas-Gwent a chyflogwyd 500 o bobl lleol fel rhodwyr.

Mae Bollywood hefyd wedi dangos diddordeb mewn saethu ffilmiau yng Nghymru.

Gwyliau ffilm

Abertoir - Gŵyl Ffilmiau Arswyd Genedlaethol Cymru
Cynhelir Abertoirhttp://abertoir.co.uk yn Aberystwyth bob hydref ers 2006.

Gŵyl Ffilm a Cherddoriaeth Ryngwladol Soundtrack
Cynhelir Gŵyl Ffilm a Cherddoriaeth Soundtrack - yng Nghaerdydd bob mis Tachwedd. Cynhaliwyd yr Ŵyl gyntaf yn 2008.

Ffresh - Gŵyl Delwedd Symudol Myfyrwyr Cymru
Cynhelir Ffresh - Gŵyl Delwedd Symudol Myfyrwyr Cymru yn Aberystwyth bob mis Chwefror. Cynhaliwyd yr Wyl gyntaf yn 2003 a cheir cystadleuthau ym maesydd ffilm, teledu ac animeiddio ar gyfer myfyrwyr addysg bellach yng Nghymru.

Cyfeiriadau

Ffynonellau
Amanda Thomas, A Welsh Miscellany (Zymurgy Publishing, 2004)
Berry, David, Wales and Cinema: The First Hundred Years (Gwasg Prifysgol Cymru, 1994)

Dolenni allanol
Asiantaeth Ffilm Cymru 
Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru 
Ffresh - Gŵyl Delwedd Symudol Myfyrwyr Cymru
Comisiwn Ffilm cymru 
Ffilm-Fap Gogledd Cymru 
BBC Cymru'r Byd - Ffilm
Yn y Ffrâm 


Categori:Adloniant yng Nghymru
Categori:Y celfyddydau yng Nghymru
Cymru
 Cymru
Cymru