Vladimir Lenin

Chwyldroadwr o Rwsia, arweinydd Chwyldro Hydref a Chadeirydd Cyngor Comisariaid y Bobl o 1917 tan 1924 oedd Vladimir Ilyich Lenin (Rwsieg Влади́мир Ильи́ч Ле́нин, trawslythreniad: Fladimir Lenin)https://teithlyfr.wordpress.com/tag/rwsia/, enw iawn Vladimir Ilyich Ul'yanov (; trawslythreniad: Fladimir Ilitsh Wlianof) (10 / 22 Ebrill 1870 - 21 Ionawr 1924). Sefydlodd y Blaid Bolsiefic gan ei harwain at fuddugoliaeth yn chwyldroadau Rwsia. Ystyrir ef yn un o ffigyrau pwysicaf datblygiad Sosialiaeth wyddonol ynghyd â Karl Marx a Friedrich Engels. Ysgrifennodd nifer fawr o weithiau gwleidyddol ac athronyddol, a gelwir ei syniadaeth yn Leniniaeth.

 Bywyd cynnar 
Ganwyd Vladimir Ilyich Ulyanov ar 22 Ebrill 1870 yn Simbirsk. Roedd ei dad, Ilya Nikolaevich Ulyanov, yn athro mathemateg a ffiseg ac yn arolygydd ysgolion. Roedd ei deulu yn gymysg o ran cefndir ethnig: ei dad yn Kalmyk, ei fam o dras Almaenig, ac aelodau eraill y teulu yn Iddewon, yn Chuvashiaid, yn Rwsiaid ac yn Swediaid. Roedd teulu ei fam, Mariya Aleksandrovna Blank, yn hanu o Lübeck yn yr Almaen yn wreiddiol. Roedd ei dad-cu ar ochr ei fam yn Iddew a oedd wedi troi at Gristnogaeth Uniongred. Dienyddiwyd brawd hŷn Lenin, Aleksandr, yn 1887 oherwydd ei gysylltiad â chynllwyn i lofruddio Tsar Alexander III. Effeithiodd hyn yn fawr ar Lenin, a daeth yn fwy radicalaidd yn ei ddaliadau gwleidyddol. Yn yr un flwyddyn fe'i diarddelwyd o Brifysgol Kazan am gymryd rhan mewn protestiadau myfyrwyr ac ar ôl i'r heddlu ddarganfod y cysylltiad rhyngddo â'i frawd. Dychwelodd i'r brifysgol ym 1891 i gwblhau gradd yn y gyfraith.

Treuliodd gyfnod mewn alltudiaeth wleidyddol ym mhentref Shushenskoye, ger Minusinsk yn Siberia, o 1897 hyd 1900.

 Cysylltiad â Chymru 
Daeth R. Silyn Roberts yn gyfaill â Lenin pan oedd y ddau yn treulio amser yn y Llyfrgell Brydeinig yn Llundain.

Llyfryddiaeth
Что делать? (1902)
Шаг вперёд, два шага назад (1904)
Материализм и эмпириокритицизм (1909)
Y wladwriaeth a'r chwyldro (1917)
Imperialaeth, Cyfnod uchaf Cyfalafiaeth (1917)
Детская болезнь "левизны" в коммунизме (1920)

 Astudiaethau 
 W. J. Rees, Lenin, Y Meddwl Modern (Gwasg Gee, 1981)

Categori:Chwyldroadwyr
Categori:Comiwnyddion
Categori:Genedigaethau 1870
Categori:Gwleidyddion o Rwsia
Categori:Gwleidyddion o'r Undeb Sofietaidd
Categori:Hanes Rwsia
Categori:Marwolaethau 1924
Categori:Pobl o Oblast Ulyanovsk
Categori:Pobl o Ymerodraeth Rwsia