Dadl cartwnau Muhammad Jyllands-Posten

Dechreuodd dadl cartwnau Muhammad Jyllands-Posten yn dilyn cyhoeddiad deuddeg o gartwnau golygyddol, y rhan fwyaf ohonynt yn portreadu'r proffwyd Islamaidd Muhammad, yn y papur newydd Daneg Jyllands-Posten ar 30 Medi, 2005. Esboniodd y papur newydd taw cyfraniad i'r ddadl ynglŷn â beirniadaeth o Islam ac hunan-sensoriaeth oedd y cyhoeddiad. Fel ymateb, cynhaliodd mudiadau Mwslimaidd Danaidd protestiadau cyhoeddus a chodont wybodaeth ynglŷn â chyhoeddiad Jyllands-Posten. Wrth i'r ddadl mwyhau, ailargraffwyd enghreifftiau o'r cartwnau mewn papurau newydd mewn dros 50 o wledydd eraill, a arweiniodd at brotestiadau treisgar yn ogystal â phrotestiadau heddychol, yn cynnwys terfysgoedd (yn enwedig ym myd Islam).

Disgrifiwyd y cartwnau fel Islamoffobig gan rai beirniaid a ddadleuwyd eu bod yn gableddus i Fwslemiaid, yn bwriadu bychanu lleiafrif Danaidd, mewn cyd-destun o gynnydd baetio mewnfudwyr yn Nenmarc, ac yn enghraifft o anwybodaeth am hanes imperialaeth Orllewinol, o wladychiaeth i'r gwrthdaro cyfredol yn y Dwyrain Canol.

Dywedir cefnogwyr y cartwnau taw darlunio pwnc pwysig o fewn cyfnod o derfysgaeth eithafol Islamaidd ydynt ac mae'u cyhoeddiad yn ymarfer deg o ryddid barn. Maent hefyd yn dweud cânt gartwnau tebyg am grefyddau eraill eu hargraffu'n aml, ac felly ni chânt ddilynwyr Islam eu gwahaniaethu yn eu herbyn.

Disgrifiodd Prif Weinidog Denmarc, Anders Fogh Rasmussen, y ddadl fel argyfwng rhyngwladol gwaethaf Denmarc ers yr Ail Ryfel Byd.

Digwyddiadau tebyg
 Jerry Springer: The Opera (sioe gerdd, 2005, Prydain)
 The Satanic Verses (nofel, 1988, byd-eang)
 Monty Python's Life of Brian (ffilm, 1979, UDA ac Ewrop)

Gweler hefyd
 Diniweidrwydd Mwslemiaid
 2012 ymosodiad Benghazi

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Hafan Jyllands-Posten
 Y dudalen Jyllands-Posten sy'n cynnwys cartwnau Muhammad 
 Lluniau mawrion o'r cartwnau 

Gwefannau newyddion
  BBC News – Q&A Depicting the Prophet Muhammad
  The Guardian special reports: cartoon protests
BBC Newyddion – Mohamed: Gwahardd golygydd (erthygl am olygydd papur myfyrwyr Prifysgol Caerdydd, gair rhydd, yn cael ei wahardd ar ôl cyhoeddi'r cartwnau)
BBC Newyddion – Cartwn Mohamed: Eglwys yn ymddiheuro (erthygl am ymddiheuriad ac ymddiswyddiad golygydd Y Llan ar ôl cyhoeddi'r cartwnau)

Barnau
BBC Cymru'r Byd — Cyfoes – Wythnos o Feddwl: Hawl y Wasg
Cylchgrawn bARN: Golygyddol – Wyneb Mohamed 
thisistivyside.net: Newyddion – Beth yw cartwn? 
Blog Dogfael – Hunan-sensoriaeth… ac ofn, lot fawr o ofn 
maes-e.com – Gwasg Denmarc ac Islam 


Categori:2006
Categori:Islam yn Nenmarc
Categori:Muhammad
Categori:Pynciau dadleuol yn ymwneud ag Islam
Categori:Rhyddid mynegiant
Categori:Terfysgaeth