John Gwyn Griffiths

Roedd John Gwyn Griffiths (enw llawn: John Gwynedd Griffiths; 7 Rhagfyr 1911 - 15 Mehefin 2004) yn ysgolhaig, yn feirniad, yn olygydd ac yn genedlaetholwr o Gymru a aned yn y Porth, y Rhondda.Y Bywgraffiadur Cymreig Arlein; Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Bywgraffiad
Cyhoeddodd J. Gwyn Griffiths astudiaethau ar destunau Groeg a Lladin ac ar grefydd yr Aifft. Bu'n athro yn y Clasuron ac Eifftoleg yng ngholeg Prifysgol Cymru, Abertawe.

Roedd yn fab i'r Parchedig Robert Griffiths, gweinidog gyda'r Bedyddwyr yn eglwys Moreia, yn y Pentre, Rhondda. Cafodd ei addysg yn Ysgol Sir y Bechgyn, yn y Porth, graddio mewn Lladin a Groeg yng Ngholeg y Brifysgol, Caerdydd. Yna astudiodd Eiffteg a Hebraeg ym Mhrifysgol Lerpwl am dair blynedd, cyn bod yn fyfyriwr ymchwil yn Rhydychen. Bu'n athro Lladin yn ei hen ysgol yn y Porth ac yn y Bala cyn cael ei apwyntio yn 1946 yn ddarlithydd cynorthwyol yn Adran y Clasuron yng Ngholeg y Brifysgol, Abertawe.

Roedd yn llenor ac yn un o sylfaenwyr Cylch Cadwgan gan gyhoeddi cyfrolau o farddonaieth ac astudiaethau llenyddol. Roedd yn genedlaetholwr brwd a safodd etholiadau dros Blaid Cymru.

Roedd yn briod â'r llenor a'r arbenigwraig ar Eifftoleg, sef Kate Bosse Griffiths a chawsant ddau fab, yr awduron Robat Gruffudd (ganwyd 1943), sefydlydd Gwasg y Lolfa, a Heini Gruffudd (ganwyd 1946), awdurdod ar ddysgu'r Gymraeg i oedolion ac ymgyrchydd brwd.

Llyfryddiaeth
Conflict of Horus and Seth (1961)
Origins of Osiris (1966)
Plutarch's de Iside et Osiride (1970)
Metamorphoses, Apuleius (1975)
The Origins of Osiris and Isis Cult (1980)
The Divine Verdict (1991)
Barddoneg Aristoteles (1978, 2001) - cyfieithiad o Barddoneg gan Aristoteles
barddoniaeth:
Yr Efengyl Dywyll (1944)
Ffroenau'r Ddraig (1961)
Cerddi Cairo (1969)
Cerddi'r Holl Eneidiau (1981)
Anarchistiaeth (1944)
Y Patrwm Cydwladol (1949)
I Ganol y Frwydr (1970)

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Llith goffa gan Heini Griffiths (darllenwyd 9 Gorffennaf 2006)
 Meic Stevens ar wefan BBC Cymru (darllenwyd 9 Gorffennaf 2006)

Categori:Academyddion o Gymru
Categori:Beirdd Cymraeg
Categori:Eifftolegwyr
Categori:Genedigaethau 1911
Categori:Gwleidyddion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Gwrthwynebwyr cydwybodol o Gymru
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion Saesneg o Gymru
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 2004
Categori:Plaid Cymru
Categori:Pobl o Rondda Cynon Taf
Categori:Ysgolheigion o Gymru