Ferdinand I, Tsar Bwlgaria

Tywysog ac wedyn Brenin (Tsar) Bwlgaria oedd Ferdinand I (ganed Tywysog Ferdinand Maximiilan Karl Leopold Maria Saxe-Coburg-Gotha) (26 Chwefror 1861 - 10 Medi 1948). Detholwyd yn dywysog gan Gynulliad Cenedlaethol Bwlgaria ar 7 Gorffennaf 1887, deng mis ar ôl ymddiorseddiad ei ragflaenydd, Tywysog Alexander. Gwelwyd gwaethygiad ym mherthynas Bwlgaria a Rwsia yn ystod blynyddoedd cynnar ei deyrnasiad o dan ei brif weinidog cyntaf Stefan Stambolov. Ar ôl ymddiswyddiad Stambolov ym mis Mai 1894, daeth ymgymodi â Tsar Niclas II, gan arwain at gydnabyddiaeth Ferdinand fel tywysog gan Rwsia a'r Pwerau Mawr ym mis Chwefror 1896. Daeth Ferdinand yn frenin (tsar) Bwlgaria ar ôl datganiad annibyniaeth lawn o'r Ymerodraeth Ottoman ar 22 Medi/5 Hydref 1908. Roedd yn frenin yn ystod Rhyfel Cynta'r Balcanau, pryd chwalwyd grym yr Ymerodraeth Ottoman yn y Balcanau, ac yn ystod Ail Ryfel y Balcanau, pryd collodd Bwlgaria'r enillion tiriogaethol a wnaeth yn ystod y rhyfel cyntaf i Serbia a Gwlad Groeg. Ar ôl i Fwlgaria gael ei threchu gan fyddinoedd y Gynghrair yng Ngwlad Groeg yn y Rhyfel Byd Cyntaf, ymddiorseddodd Ferdinand ar 3 Hydref 1918. Olynwyd gan ei fab hynaf, Boris. Bu farw yn Coburg, yr Almaen, ar 10 Medi 1948, pum mlynedd ar ôl ei fab. Fe'i claddwyd yno yn Eglwys Babyddol Awstin Sant.

Categori:Genedigaethau 1861
Categori:Marwolaethau 1948
Categori:Teyrnoedd Bwlgaria