John Nash

Am y mathemategwr o Unol Daleithiau America gweler John Forbes Nash, Jr.
Pensaer o Loegr a fu'n byw yng Nghymru am gyfnod oedd John Nash (18 Ionawr 1752 – 13 Mai 1835). Adeiladodd llawer o adeiladau enwog yn Llundain.

Cafodd ei eni yn Llundain ac astudiodd i fod yn bensaer o dan Syr Robert Taylor, ond heb fod yn llwyddiannus iawn. Ar ôl etifeddu ffortiwn mawr symudodd ef i Gymru. methodd a buddsoddi'n ddoeth a doedd dim arian ar ôl erbyn 1783. O ganlyniad bu rhaid iddo weithio eto fel pensaer gan gynllunio plastai yn y wlad, a chydweithio gyda Humphry Repton, cynllunydd gerddi tirlun. 
Aeth Nash yn ôl i weithio yn Llundain ym 1792.

Bu'n byw ar Ynys Wyth am flynyddoedd a chafodd ei gladdu yn Cowes.
bawd|Cerflun John Nash yn All Souls Church, Llundain

Gwaith yng Nghymru
Aberaeron
Cynorthwyodd John Nash i gynllun tref Aberaeron a chynlluniodd  blasdy Llannerch Aeron (1794) ac eglwys Llanerchaeron yn nyffryn Aeron.

Eglwys Gadeiriol Tyddewi

Cafodd Eglwys Gadeiriol Tyddewi ei difrodi'n ddifrifol gan Oliver Cromwell a chynllunodd John Nash y talcen gorllewinol.

Ffynnone
Cynlluniodd ran o blasdy Ffynone (Ffynhonnau) yng Ngogledd Sir Benfro.

Gwaith yn Lloegr

Llundain

Yn ôl yn byw a gweithio yn Llundain, nodwyd ei waith gan y Rhaglyw Dywysog (yn hwyrach Brenin Siôr IV) a gorchymynnodd ef Nash i ddatblygu Parc Marylebone. Gan help llaw Repton datblygodd Nash master plan yr ardal sydd yn cynnwys Regent Street, Regent's Park a strydoedd ac adeiladau cain o gwmpas y rheini. Dechreuwyd adeiladu ym 1818, ond doedd dim pob cynllun adeilad gan Nash: roedd penseiri fel James Pennethorne a Decimus Burton yn gwneud llawer o'r waith hyn.

Roedd Nash yn cyfarwyddwr the Regent's Canal Company a sefydlwyd ym 1812 i adeiladu camlas o Lundain gorllewin i Afon Tafwys yn y dwyrain. Roedd Nash yn penderfynu ble adeladu'r gamlas, ond mae'r cynllun manwl gan James Morgan. Agorwyd rhan cyntaf y camlas ym 1816.

Prosiect mawr arall yn Llundain roedd ail-adeiladu Buckingham House i fod yn Buckingham Palace (1825–35) yn ogystal â darllunio'r Royal Mews a Marble Arch (symydwyd Marble Arch o'r Royal Mews i Stryd Rhydychen ym 1851).

Nifer o brosiectau enwog eraill:
Sgwâr Trafalgar
Parc Iago Sant
Theatr Haymarket (1820)
Eglwys All Souls, Langham Place (1822–25)
Carlton House Terrace (1827–33)
Cumberland Terrace (1827)

Tu allan i Lundain
Ail-adeiladu'r Pafiliwn Brenhinol Brighton (1815–22)
Castell East Cowes ar Ynys Wyth, ble roedd ef yn byw am flynyddoedd
Blaise Hamlet
Grovelands Park, Enfield, Middlesex

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1752
Categori:Marwolaethau 1835
Categori:Penseiri o Loegr
Categori:Pobl o Lundain