Dic Penderyn

Gwrthryfelwr o Gymru oedd Dic Penderyn (enw bedydd: Richard Lewis) (1808 – 13 Awst 1831), glowr a llafuriwr yn ôl ei alwedigaeth.

Ganwyd yn Aberafan a daeth yn enwog wedi iddo gael ei grogi ar gam. Trigai ym Merthyr Tudful a chymerodd ran yng Ngwrthryfel Merthyr ar 3 Mehefin 1831. Fe'i arestiwyd ar 3 Mehefin, gyda'i gyfaill Lewis Lewis, un o'r arweinwyr.

Fe'i cyhuddwyd o drywanu milwr yn ei goes gyda bidog, er y teimlai nifer ar y pryd, ei fod yn ddieuog. Dywedir fod y llywodraeth Brydeinig am ladd o leiaf un o'r gwrthrhyfelwyr fel esiampl. Wedi ei farwolaeth, cafodd ei ddyrchafu i statws merthyr Cymreig.

Claddwyd Dic Penderyn ym mynwent eglwys y Santes Fair, Aberafan.

Cyfeiriadau

 Dolenni allanol 
Arwyr Cymru 

Categori:Pobl y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Genedigaethau 1808
Categori:Gwrthryfelwyr o Gymru
Categori:Marwolaethau 1831
Categori:Pobl fu farw trwy grogi
Categori:Pobl o Gastell-nedd Port Talbot