1 Rhagfyr

1 Rhagfyr yw'r trichant trideg pumed (335ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (336ed mewn blynyddoedd naid). Erys 30 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

 Digwyddiadau 
bawd|140px|dde|Bws Rosa Parks
bawd|140px|dde|Map o Nagaland
 1640 - Portiwgal yn adennill ei hannibyniaeth oddi ar Sbaen.
 1822 - Coroni Pedro I, ymerawdwr Brasil.
 1860 - Y 6ed ffrwydriad tanddaearol ym Mhwll Glain Du Rhisga yn Crosskeys yng Nghwm Sirhowy Sir Fynwy (ym Mwrdeistref Sirol Caerffili heddiw) yn lladd 142 o lowr.
 1865 - Cysylltwyd lein Llandrindod a'r rhwydwaith rheilffyrdd am y tro cyntaf.
 1918
Transylfania yn ymuno â Rwmania.
Teyrnas Iwgoslafia yn cael ei chreu.
Gwlad yr Iâ yn dod yn wladwriaeth sofran o dan Goron Denmarc.
 1919 - Nancy Astor yn cymryd ei sedd yn Nhŷ'r Cyffredin, y wraig gyntaf i wneud hynny.
 1955 - Mudiad Hawliau Sifil America: Rosa Parks yn cael ei harestio ar fws am beidio a rhoi ei sedd i deithiwr gwyn.
 1963 - Nagaland yn dod yn un o daleithiau India.
 1988
Carlos Salinas de Gortari yn dod yn Arlywydd Mecsico.
Benazir Bhutto yn dod yn Brif Weinidog Pacistan.
 1994 - Ernesto Zedillo yn dod yn Arlywydd Mecsico.
 2000 - Vicente Fox yn dod yn Arlywydd Mecsico.
 2006 - Felipe Calderón yn dod yn Arlywydd Mecsico.
 2012 - Enrique Peña Nieto yn dod yn Arlywydd Mecsico.
 2018 - Andrés Manuel López Obrador yn dod yn Arlywydd Mecsico.
 2024 - Joe Biden yn maddau ei fab, Hunter Biden.

 Genedigaethau 
bawd|140px|dde|Marie Bracquemond
bawd|140px|dde|Bette Midler
 1081 - Louis VI, brenin Ffrainc (m. 1137)
 1083 - Anna Comnena (m. 1153)
 1761 - Marie Tussaud (m. 1850)
 1828 - Adelaide Leuhusen, arlunydd (m. 1923)
 1840 - Marie Bracquemond, arlunydd (m. 1916)
 1844 - Alexandra o Ddenmarc, Tywysoges Cymru a frenhines Edward VII, brenin y Deyrnas Unedig (m. 1925)Eilers, Marlene A., Queen Victoria's Descendants, p. 171.
 1874 - Dick Hellings, chwaraewr rygbi'r undeb (m. 1938)
 1883 - Luigi Ganna, seiclwr (m. 1957)
 1926 - Keith Michell, actor (m. 2015)
 1930 - Matt Monro, canwr (m. 1985)
 1933 - Syr James Wolfensohn, bancwr (m. 2020)
 1940 - Richard Pryor, actor a chomediwr (m. 2005)
 1945 - Bette Midler, actores a chantores
 1948 - Neil Warnock, rheolwr pêl-droed
 1949 - Pablo Escobar, troseddwr (m. 1993)
 1950 - Seiichi Sakiya, pêl-droediwr
 1958 - Candace Bushnell, awdures a newyddiadurwraig
 1961 - Jeremy Northam, actor
 1964 - Salvatore Schillaci, pêl-droediwr
 1966 - Katherine LaNasa, actores
 1970
Paulina Constancia, arlunydd 
Sarah Silverman, actores a chomediwraig
 1976 - Matthew Shepard, myfyriwr (m. 1998)
 1979 - Shinji Murai, pêl-droediwr
 1986 - Andrew Tate, personaliaeth cyfryngau cymdeithasol
 1999 - Nico Schlotterbeck, pêl-droediwr

 Marwolaethau 
bawd|140px|dde|George Everest
bawd|140px|dde|Terry Griffiths
 1135 - Harri I, brenin Lloegr, tua 66
 1377 - Magnus IV, brenin Sweden, 58
 1523 - Pab Leo X, 45
 1825 - Alexander I, tsar Rwsia, 47
 1830 - Pab Pius VII, 69
 1866 - George Everest, tirfesurydd, 76
 1916 - Gijsberta Verbeet, 78, arlunydd
 1938 - Wickliffe Covington, 71, arlunydd
 1960 - Maria Bertolani, 64, arlunydd
 1970 - Hermine David, 84, arlunydd
 1973 - David Ben-Gurion, 87, Prif Weinidog Israel
 1987 - James Baldwin, 63, awdur
 2007 - Leone Burton, 71, mathemategydd
 2008 - Betty Goodwin, 85, arlunydd
 2011 - Christa Wolf, 82, awdures
 2018 - Ken Berry, 85, actor
 2019 - Shelley Morrison, 83, actores
 2023
Brigit Forsyth, actores, 83
Sandra Day O'Connor, cyfreithwraig, 93
 2024 - Terry Griffiths, 77, chwaraewr snwcer

 Gwyliau a chadwraethau 
 Dydd Gŵyl Santes Llechid
 Diwrnod cenedlaethol Rwmania (Ziua națională a României)
 Diwrnod AIDS y Byd
 Diwrnod Hunan-lywodraethol (Gwlad yr Ia)
 Diwrnod yr Athrawon (Panama)
 Diwrnod Rhyddid a Democratiaeth (Tsiad)
 Adfer annibyniaeth (Portiwgal)
 Diwrnod Cyntaf yr Haf (Awstralia)
 Diddymu'r Fyddin (Costa Rica)
 Dechrau'r Adfent, pan fydd disgyn ar ddydd Sul

Cyfeiriadau

1201
Rhagfyr, 01