Clawdd Offa

Clawdd a ffos sy'n rhedeg yn gyfochrog i'r ffin bresennol rhwng Cymru a Lloegr yw Clawdd Offa. Mae'n ymestyn o aber Afon Dyfrdwy yn y gogledd i aber Afon Hafren yn y de am 150 milltir; dyma oedd y clawdd hwyaf neu hiraf a wnaed gan ddyn yng ngorllewin Ewrop yn yr Oesoedd Canol.References Wales gan John May; Gwasg Prifysgol Cymru.

Mae'n debygol yr adeiladwyd ef yn ystod teyrnasiad Offa, Brenin Mersia yn yr wythfed ganrif. Yr adeg honno roedd y clawdd yn dynodi'r ffin rhwng teyrnas Powys a Mersia a hefyd, efallai, yn amddiffyn Mersia rhag ymosodiadau gan y Cymry. Nid oes sicrwydd mai Offa a gododd y clawdd; mae'n bosib fod rhan ohono yn gynharach.

Mae Clawdd Offa ar restrau Cadw ac English Heritage ac mae llwybr cyhoeddus pellter hir ar hyd y clawdd.

Mae "y tu draw i Glawdd Offa" yn cael ei ddefnyddio fel ffordd arall o ddweud "Lloegr".

 Llyfryddiaeth 
 Cyril Fox, Offa's Dyke: a Field Survey of the Western Frontier Works of Mercia in the Seventh and Eighth Centuries AD (Llundain, 1955)
 Margaret Gelling (gol.), Offa's Dyke Reviewed (Rhydychen, 1983)
 David Hill a Margaret Worthington, Offa's Dyke: History and Guide (Stroud, 2003)
bawd|chwith|Clawdd Offa ger Castell y Waun, Cyngor Bwrdeisdref Wrecsam

Cyfeiriadau

 Dolen allanol 
 Clawdd Offa (Ymddiriedolaeth Archaeolegol Clwyd-Powys) 

 Gweler hefyd 
 Llwybr Clawdd Offa
 Clawdd Wat

Categori:Cadw
Categori:Daearyddiaeth hanesyddol Cymru
Categori:Gororau
Categori:Mersia
Categori:Yr Oesoedd Canol yng Nghymru
Categori:Safleoedd archaeolegol Lloegr
Categori:Safleoedd archaeolegol Sir Ddinbych
Categori:Safleoedd archaeolegol Sir Fynwy
Categori:Safleoedd archaeolegol Powys
Categori:Erthygl Pedia Trefynwy