Узбекистан президенчӗ

Узбекистан Республикин президенчӗ () — Узбек Республикинчи чи ҫӳллӗ ӗҫ вырӑнӗ. Ку ӗҫ вырӑна суйланӑ элтеш.

Узбекистан президенчӗ вӑл патшалӑх пуҫлӑхӗ. Ҫавна пула Узбекистан — президент республики. Узбекистан президенчӗ — ӗҫ тӑвакан влаҫ. Президент парламенте кӑларма пултарать. Президент Узбекистанӑн хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсен аслӑ тӗп командӑлавҫи. Вӑл Узбекистан конституцийӗн, этемӗн ирӗкӗсен, патшалӑхӑн территориллӗ пӗрлӗхӗпе суверенитечӗн гаранчӗ шутланать. н (авӑнӑн 8-мӗшӗнчен ӗҫсене тӑвакан пек) Узбекистан президенчӗ Шавкат Мирзиёев.

 Ят 
Узбек чӗлхинче «президент» () сӑмах усӑ курӑнать. Анчах 1989 ҫултан пуҫласа перестройкӑпа узбек чӗлхинчи «республика» сӑмах вырӑнне «джумхурият» сӑмах усӑ курӑнма пуҫланнӑ. Ҫавна пула кунпа патшалӑх ячӗ малалла курӑнма пулса тӑнӑ: . Ку логикӑпа патшалӑх пуҫлӑхӗн ятне улӑштарма шухӑшсем пулнӑ, «президент» вырӑнне «раисджумхур» (). Анчах вӑл пурнӑҫланман, ҫакӑн пек 1993 ҫулта «республика» сӑмаха таврӑнтарнӑ — «Ўзбекистон Республикаси / Oʻzbekiston Respublikasi». Президент ӗҫӗн ячӗ улшӑнман.

 Кунҫул 
1990 ҫулхи пуш уйӑхӗнче Узбекистанта (ССРП-н Узбек ССР) президент ятлӑ ӗҫ вырӑн йышӑннӑ.  кунҫулта пӗрремӗш хутра Узбек Совет Социализм Республикин Мӑн Канашӗн сессинче халӑх депутачӗсем Узбек ССР-н пӗрремӗш президентне суйланӑ — Ислам Абдуганиевич Каримов. -мӗшӗнчен пуҫласа -мӗшӗ таран Узбекистан Республикин ҫумӗн ӗҫ вырӑнӗ — Узбекистан вице-президенчӗ ятлӑ пулнӑ. Президент тата вице-президент ӗҫ вырӑна йышӑннӑ ССРП-н пӗрлешӳллӗ республикисенчен Узбекистан чи пӗрремӗшсенчен пӗри пулнӑ.

 Узбекистан никамран пӑхӑнман пулса тӑнӑран ҫӗршыври чи ҫӳллӗ ӗҫ вырӑнӑн ячӗ «Узбекистан Республикин Президенчӗ» ятлӑ пулса тӑнӑ.

 Ят-йыш 

 №  Срок  Президент  Ӳкерчӗк Президентлӗх срокӗ  Ертсе пыни вӑхӑчӗ  Партилӗх11Ислам Абдуганиевич Каримов120px 1990 пушӑн 24чӑннипе Ислам Каримов Узбекистан пуҫлӑхӗ 1989 ҫӗртмен 23-мӗшӗнчен пуҫласа Узбекистан компартийӗн Вӑтам комитечӗн пӗрремӗш секретарӗ пек пулнӑ, 1991 ҫурлан 31-мӗшӗнчен пуҫласа — никамран пӑхӑнман Узбекистан Республикин президенчӗ пек 1992 кӑрлачӑн 4 651 кун СПКП2 1992 кӑрлачӑн 4 2000 кӑрлачӑн 22 2940 кун УХДП3 2000 кӑрлачӑн 22 2008 кӑрлачӑн 16 2916 кун «Фидокорлар»4 2008 кӑрлачӑн 16 2015 акан 15 2666 кун УзЛиДеП 5 2015 акан 10 2016 авӑнӑн 2Узбекистан официаллӑ ҫӑлкуҫӗсем тӑрӑх Каримовӑн вилӗм дати. Урӑх пӗлӗм тӑрӑх, вӑл кунччен 4 кунра вилнӗ (ҫурлан 29). 511 кун(Пурӗ 9684 кун) Нигматилла Тулкинович Юлдашевбезрамки|120px 2016 авӑнӑн 2 2016 авӑнӑн 8 6 кун «Миллий тикланиш»2Шавкат Миромонович Мирзиёев120px 2016 авӑнӑн 8 2016 раштавӑн 14 97 кун УзЛиДеП1 2016 раштавӑн 14 2021 чӳкӗн 6 1788 кун2 2021 чӳкӗн 6 2023 утӑн 14 615 кун3 2023 утӑн 14Ӗҫлекен президент2030 ҫулта срок пӗтет) хальхи вӑхӑтчен

 Асӑрхавсем 

 Каҫӑсем 
 Пресс-служба Президента Республики Узбекистан

 Избирательный кодекс Республики Узбекистан (вступил в силу 26 июня 2019 года)

 Правительственный портал Республики Узбекистан

Категори:Узбекистан президенчӗсем
Категори:Президентсен ят-йышĕсем