Чулман

Чулман ( Идель, , , пушк. Кама) — Атăлăн сулахай юппи. Атăлăн чи пысăк юппи.

Юханшыв тăршшĕ 1 805 çухрăм, бассейн лаптăкĕ 507 км2. Тури Чулман сăртлăхĕнче юхма пуçлать те Куйбышев шывуправĕн Чулман кӳлмекне юхса кĕрет.

 Юпписем 
Пурĕ юханшыв бассейнĕнче 73 718 юханшыв, вĕсенчен 94,5 % — 10 çухрăмран та пĕчĕкрех юханшывсем. Тĕп юпписем:
 Кăнтăр Кельтма;
 Вишера (Колвăпа пĕрле);
 Чусовой (Сылвăпа пĕрле);
 Шур Атăл (Ӗпхӳпе пĕрле)
 Ик;
 Зай;
 Коса
 Обва 

 Атăл е Чулма çырма 
Атăлпа Чулма çырма пысăкăшĕ пĕр пек, анчах та тĕп юханшыв вырăнне Атăла шутлаççĕ. Ку вăл историпе çыхăннă пулăм. Гидрологи уйрăмлăхĕсене пăхсан вара тĕп юханшыв вырăнне Чулма шутланмалла: унăн бассейн лаптăкĕ пысăкрах, вăтамран шыв калăпăшĕ ытларах юхать, тинĕс шайĕнчи вăтамри çӳллĕшĕ пысăкрах. Çапла вара гидрологи уйрăмлăхĕсене тĕпе хурсан Каспи тинĕсне Чулма юхса кĕрет теме май пур.

 Упоминания в источниках 
Выдающийся русский историк, этнограф и географ ХVII в. В.Н. Татищев в своей «Истории Российской»:«Вниз по Каме жили биляры, или болгары, и Чолматы… ныне остатки их чуваша, которых и вниз по Волге довольно, наполняли весь уезд Казанской и Симбирской!»Милкович«О болгарском народе, коль назывался чолматы, и живали внизъ по Каме реке, изъявляя, что они реку Каму именуютъ Чолма, а татары Чолманъ Идель.Закамские чуваши Чистопольского района Республики Татарстан до сих пор называют реку Каму - Чулма , от него и город Набережные Челны (Чаллы Яр, Чуллă Çыр).

Категори:Атăл юпписем
Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем
Категори:Перĕм Енĕн юханшывĕсем