Хусанта крешшĕн шкулĕнче вĕренекен чăваш ачисен ячĕпе II Кĕтерне патшана халалласа çырнă чăвашла сăвă

Хусанта крешшĕн шкулĕнче вĕренекен чăваш ачисен ячĕпе II Кĕтерне патшана халалласа çырнă чăвашла сăвăРЧЛн I, с.86, с.424., 1767-мĕш çулта çырнă, тата çав çултах Хусан çумĕнчи «Иерусалим» текен çуртра Кĕтерне майра патша умĕнче каласа панă. 

1769-мĕш çулта пĕрремĕш хут пичетленсе тухнă.Духовная церемония, производившаяся во время всевозделеннейшего присутствия её императорского величества великой государыни премудрейшей монархины и попечительнейшей матери Екатерины Второй в Казани... Санкт-Петербург, 1769. Пăхмалла: с.45.

Кунта палăртаканни, пуçелĕкри — сăввăн вырăсла ятне 20-мĕш ĕмĕрте чăвашла куçарăвĕ пулма кирлĕ. Оригиналла ята, мал çăлкуçра кăтартнине, чăвашла Википеди халлĕхе пĕлмест-ха. 

Ку сăвă чăваш халăх историйĕнче тупса палăртнă чи пирвайхи литературăлла (фольклорла мар) сăвă шутланать.

 Текст 
+Оригинал (малçăлкуçра мĕнле, çавăн пек)Паянхи орфографипе «реконструкцилени»
(В. Г. Родионов сĕннĕ вариантРодионов, кăтартнă çăлкуç, с. 35.)Вырăсла йĕркепĕрлĕх Пелмастапар абирь тя минь барас парня,
Сана, чиберь патша, пора-мырынь Ання,
Jоратнышан пире. Пелмаста мар хальчен
Тора, хужу сюльда. Пельзан и дах чечень.
Памалых сяванжен, нимень сjок чон анчах, —
Парня вырня полдар вулда аппинь санах!Пĕлместĕпĕр эпир, темĕн парас парне,
Сана, чипер патша, пурăмăрăн Анне,
Юратнăшăн пире. Пĕлместĕмĕр хальччен
Турра, хăшĕ çӳлте; пĕлсен ытах чечен,
Памалăх çавăншăн ним çук – чун анчах,
Парне вырнне пултăр вăл та, эппин, санахНе знаем мы, что дарить
Тебе, прекрасная царица, всеобщая мать,
За любовь к нам. Не знали до сих пор
Богиню, которая в небесах.
Оказывается, она весьма изящна.
Ничего у нас нет значимого, кроме душ наших, —
Да будут же они даром тебе.
 Тата ытти çакнашкал сăвăсем 
XVIII ĕмĕрте пĕрремĕш хут тата  XX ĕмĕрте çĕнĕрен пичетленнисем 
 Хусанта енпуç кантурĕ уçăлнă ятпа ирттернĕ чаплă пухура вуласа панă чăвашла сăвă (1781, 1984)
 Крешшĕн шкулĕпе семинари çурчĕсене юсама укçа тупса панăшăн Хусан элхерейне Амвросие халлласа çырнă сăвă (1795, 1984)
XVIII ĕмĕрте çеç, ахăртнех, пичетленнисем 
 II Кĕтерне патшана ларнăранпа çирĕм çул çитнĕ май çырнă ода (1787)
 Амвросий архиепископа халалланă ода (1787)
 Алçыру халлĕн упранаканнисем 
 Чулхулари тĕн семинарийĕнче вĕренÿ çулĕ вĕçленнĕ ятпа ирттернĕ уявра калама çырнă сăвă (1788)Чулхула облаçĕн патшалăх тĕп архивĕ, 2013 ф. 602 оп. 1450-мĕш ĕç, 7-8 лл.
 Вуламалли 
 Революцичченхи чăваш литератури. Текстсем. 1-мĕш том, Шупашкар, 1984. (Кĕскен: РЧЛн I).
 В.Г. РОДИОНОВ. НИКИТА ПИЧУРИНСКИН ВИÇĔ СĂВВИ ТАТА ЧĂВАШ ПОЭЗИЙĔНЧИ ОДА ЖАНРĔ — ТРИ СТИХОТВОРЕНИЯ НИКИТЫ ПИЧУРИНСКОГО И ЖАНР ОДЫ В ЧУВАШСКОЙ ПОЭЗИИ // АШМАРИНСКИЕ ЧТЕНИЯ. Сборник статей Всероссийской научно-практической конференции. Чебоксары, 21 октября 2022 г. Чебоксары. 2022.

 Асăрхавсем 

Категори:Чи малтанхи литературăлла чăвашла сăвăсем
Категори:Сăвăсем
Категори:Чăвашла сăвăсем