Лейбниц нотацийĕ

Лейбниц нотацийĕ — вĕçсĕр пĕчĕк капсен анализĕ тĕлĕшпе Лейбниц туса хатĕрленĕ тата математикăлла анализра анлăн усă куракан (ытти нотацисемпе пĕрле) математикăлла паллăсен тытăмĕ. Тĕп символсем —  тата ,  аргументăн тата унран килекен   функцин   вĕçсĕр пĕчĕк хушăмĕсене кăтартаканскерсем, çавăн пекех  тата , кусем вара хайхи  у  тĕлĕшпе виçсĕр пĕчĕк мар хушăмсене кăтартаççĕ.

Çак  функцин   тĕлĕшĕнчи тăхăмĕ, каярахпа  чикĕ курăмланнăскер:

 ,

вăл вара, Лейбниц майĕпе, ак çакнашкал пайлав (пайласси) пек уçăмланнă:

 ,

кунта сылтăм пай   функцин   тĕлĕшĕнчи Лагранж нотацийĕпе çырăннă  тăхăмĕ пулса тăрать. Вĕçсĕр пĕчĕк хушамсене дифференциал теççĕ. Вăл ăнлавпа вара интеграл ăнлавĕ те çыхăннă, — унта вĕççĕр пĕчĕк хушăмсене суммăлаççĕ (сăмахран, тăршшĕне, лаптăка е калăпăша вĕçсĕр пĕчĕккисене сыпăнтарнă пек  шутлама). Çапла вара,   Лейбниц интегралсем тĕлĕшпе тачă çыхăннă нотаци сĕннĕ, вăл вара паянхи кунчченех тĕпре тăрать. 
 Çавăн пекех 
 Ньютон паллăтăвăмĕсем
 Лагранж нотацийĕ
 Ньютонпа Лейбницăн приоритет пирки тавлашăвĕ

 Асăрхавсем 

 Литература 
 Florian Cajori. A History of Mathematical Notations. — New York: Dover, 1993. — ISBN 0-486-67766-4.
 Joseph Mazur. Enlightening Symbols / A Short History of Mathematical Notation and Its Hidden Powers. — Princeton University Press, 2014. — ISBN 978-0-691-17337-5.
 James Stewart. Calculus: Early Transcendentals. — 6th. — Brooks/Cole, 2008. — ISBN 978-0-495-01166-8.
 Victor J. Katz. A History of Mathematics / An Introduction. — Addison Wesley Longman, 1993. — ISBN 978-0-321-01618-8.
 Frank J. Swetz. Mathematical Treasure: Leibniz’s Papers on Calculus — Integral Calculus. — Mathematical Association of America, 2015. — (Convergence).
 John Stillwell. Mathematics and its History. — Springer, 1989.
 Leibniz G. W. The Early Mathematical Manuscripts of Leibniz / перевод J. M. Child. — Dover, 2005. — С. 73–74, 80. — ISBN 978-0-486-44596-0.
 Leibniz G. W. Sämtliche Schriften und Briefe, Reihe VII: // Mathematische Schriften,. — Berlin: Akademie Verlag, 2008. — Т. 5: Infinitesimalmathematik 1674-1676. 
 Jordan D. W., Smith P. Mathematical Techniques: An Introduction for the Engineering, Physical, and Mathematical Sciences. — Oxford University Press, 2002. — С. 58.
 William Briggs, Lyle Cochran. Calculus / Early Transcendentals / Single Variable. — Addison-Wesley, 2010. — ISBN 978-0-321-66414-3.
 Earl W. Swokowski. Calculus with Analytic Geometry. — Alternate. — Prindle, Weber and Schmidt, 1983. — ISBN 0-87150-341-7.

Категори:Дифференциаллă шутлав
Категори:Готфрид Вильгельм Лейбниц
Категори:Математикăри паллăсем
Категори:Стандартлă мар анализ