Тĕкел

Тĕкел, е тĕкеллĕх (вырăсла целомудрие тени, ахăртнех,  софросюнерен тунă  калька,  + Целомудрие.  // Фасмер М. Этимологический словарь русского языка) — мораль тĕлĕшĕнчи лайăхлăх,  арамалăх пурнăçĕнчен пăрăннине, тытăнса тăнине пĕлтерет (манахсем яланах, ыттисем мăшăрланиччен тата мăшăрсăр юлсан),  е, ĕнтĕ мăшăрланура, килйышри пурнăçра ку енĕпе тÿрĕ пулни. Истори енчен пăхсан, кунашкал сунăмсем тĕн тата этика витĕмĕпе аталаннă.

Çавăн пекех тата тĕрĕс-тĕкел, тата тĕрĕс-тĕкеллĕх ăнлавсене шута илмелле.
 Тĕкел тата ытă 
Шел пулин те, тĕкел тата ытă ăнласене чăваш чĕлхин сăмахсарĕсем тĕрлĕрен ăнлантарççĕ, пĕрне пĕри хирĕçлеççĕ. 

Сăмахран, ак еплерех унталла-кунталла сулăнтарть словарьти çак статьяСловарь чувашского языка (Тезаурус Лингве Чувашорум):

Тĕкел, чĕт. Стюх. Тюрл. Тĕкел, попарно. ТХКА 81. Хам хутаçран пĕр ывăç мăйăр ывăçласа илтĕм те, Санюка: ыт-тĕкел, терĕм.— Тĕкел, терĕ Санюк. Ман ывăçран Санюк алли çине иле-иле хурса мăшăрăн шутласа пăхатпăр. Чăнах та тĕкел пулнă. Ст. Чек. Тĕкел = парăлăн. СПВВ. ЕХ. Тĕкел-мăшăрлă. || Нечет. СПВВ. ТМ. Тĕкел – мăшăрсăр. СПВВ. ГЕ. Тĕкел = хăрах, ытă = мăшăр.

Кунашкал лару-тăрура этимологсем мĕн каланине хăлхана чикнинчен ырри çукЭтимологический словарь чувашского языка (1964):

ытă, ыт «нечётное число»; ыт-тĕкел «чёт и нечет»; тат., башк., казах., ног. так, азерб., туркм. тәк, тур. тек, узб. ток «нечётное число»; тат. жӧп, казах. жуп, туркм. жупт, тур. чифт, башк. йоп «чётное число»; тат. такмы-жӧпме, узб. жуфтми ток «чёт и нечёт». Из перс. так «нечётное число»; джофт «чётное число»; чув. ытă, по Рясянену, восходит к тюрк. артук (Материалы. 184); ср. ПК тӳкӓл «целый», «весь», от тукӧ «завершаться». 

Кунта та хирĕçÿлĕх пур: ытă тенине мăшăрсăр тенĕ, анчах та юнашарах ыт-тĕкел тенине мăшăрлă тата мăшăрсăр тенĕ — пачах тепр майлă. Сăмахсен этимологине тишкерни çеç чăнлăх патне илсе пырать. Тĕкел вăл — мăшăрсăр тени пулать. Тăхăмла пĕлтерĕшсем те çавнашкалах. 

Тĕкеллĕ. одиночный, нечетный. Мункачи.Словарь чувашского языка (Тезаурус Лингве Чувашорум)

 Çавăн пекех 

 Аскеза
 Брахмачарья
 Манахлăх
 Арамалăх тĕлĕшĕнчи тытăнса тăрупа хĕсĕннĕ вĕренӳ
 Сексуальная этика
 Софросюне
 Целибат

 Асăрхавсем 

 Литература 
 Melody J. «Chastity.» // The Catholic Encyclopedia. Vol. 3. New York: , 1908.

 Каçăсем 
 Целомудрие  // энциклопедия «Кругосвет»


Категори:Христианла лайăхлăхсем
Категори:Тĕнри секс тĕлĕшĕнчи хушусем
Категори:Ирĕкпе е хистевпе сексран пăрăнасси
Категори:Мораль палăрăмлăхĕсем
Категори:Этика ăнлавĕсем
Категори:Сăваплă Хакăл
Категори:Сăваплă Хакăл çимĕçĕ