Европăри Пĕрлешĕннĕ Штатсем

«Европăри Пĕрлешĕннĕ Штатсем» — лозунгВ. И. Ленин, «Европăри Пĕрлешĕннĕ Штатсем лозунгĕ пирки», Хайланисен тулли пухăмĕ. — 5-мĕш кăл. — : Политиздат, 1969., Европа континентĕнчи пĕтĕм çĕршыва патшалăх çийĕнчи пĕрлештерĕвĕ йĕркелес проект тата гипотезăри идея. Çак шухăш нумай ĕмĕр тăршшипе тĕрлĕрен формăсенче: монархсен, дворянсемпе аристократсен тата панъевропейсен ĕмĕчĕсенчен марксистсен, социалистсен тата, юлашкинчен, демократсен «Европăри Пĕрлешĕннĕ Штатсене», Анăç Европăри халăхсен федерацийĕ евĕрлĕх идейи патне çити ялкăшнă. 

 Истори 

 Малтанах асăннисем 

 XIX ĕмĕр 

 XX ĕмĕр 
мини|Вильгельм II — Европăра АПШ проектне хирĕç «Европăри Пĕрлешĕннĕ Штатсем» идейăна пурнăçа кĕртессишĕн кĕрешекен пĕртен-пĕр монарх.
Малашне çак идея социал-демократсем хушшинче сарăлнă. Республика статусĕнчи Европăри Пĕрлешĕннĕ Штатсене тăвас лозунг, пĕрлешӳсемпе вăрçă блокĕсене хирĕçлĕскер, 1915 çулхи нарăс-пуш уйăхĕсенче Берн хулинче иртнĕ РСДРП конференцинче дискусси пулнă.

«Европăри Пĕрлешĕннĕ Штатсене» тăвассишĕн Вильгельм II император питĕ тăрăшнă. Вальтер Ратенау хăйĕн кун кĕнекинче çапла палăртнă: «Кайзер планĕ: унăн шучĕпе Америкăна хирĕç Европăри Пĕрлешĕннĕ Штатсен идейине турккăсемпе акăлчансем пĕр пулса йышăнса пулăшĕç. Пиллĕк патшалăх, çав шутра Франци, темĕн тума пултарĕç. Темĕнле хӳтĕленӳ-тапăну пĕрлешĕвĕ». Малалла Вильгельм II пĕрлехи Европа валли мăнаçлă идея никĕсĕнчен Виççĕллĕ пĕрлешӳ — Германи, Франци тата Аслă Британи — шухăша палăртать. Çак план пирки вăл Австри ютçĕр ĕçĕсен министрĕпе Берхтольд графпа калаçать. 1914 çулхи çурлан 4-мĕшĕ хыççăн та çак Европăна пĕрлештерес идея кайзер пуçенче сӳрĕлмен.

Большевиксен ертӳçи Владимир Ленин çак идейăна скепсиспе йышăнать. Вăл тата унăн партийĕ капитализм рельсĕпе пыракан çĕршывсем лăпкăн пĕрлешĕнес пирки шухăшлнине РСДРП ТК «Социал-демократ» хаçатĕнче 1914 çулхи чӳкĕн 1-мĕшĕнчи номерĕнче «Война и Российская социал-демократия» политикăри манифестĕнче тăрă шыв çине кăларать. Статьяра çырнипе, герман, австри тата раççей монархĕсене пĕтериччен «Европăри Пĕрлешĕннĕ Штатсем» лозунг суя та ним шухăшсăр пулать. Çав хаçатрах, 1915 çулхи çурлан 23-мĕшĕнчи номерĕнче «Европăри Пĕрлешĕннĕ Штатсен лозунгĕ пирки» статьяра, Ленин тӳррĕн калать:  Европăра капитализм чухне çакăн пек йĕркеленӳ пулаймасть, е — реакцилле пулатьАлександренко Г. В. Марксизм-ленінізм про державну федерацію. — Київ: Видавництво АН УРСР, 1960. — С. 73-74, 76..

Лев Троцкий выступил с заявлением, что «вăрçă вĕçленсен эпĕ Европăна дипломатсем мар, пролетариат туса хунă — Европăри Федерациллĕ республика пек куратăп, Европăри Пĕрлешĕннĕ Штатсем — çакна тумалла. Экономикăри эволюцие пула нацисем хушшинчи чикĕсене пăрахăçмалла пулать. Ахăртнех Европа наци ушкăнĕсене пайланса юлсан, империализм каллех хăйĕн ĕçне тытăнĕ. Европăри Федерациллĕ республика çеç тĕнчене лăпкăлăх парĕ».

XX ĕмĕрĕн пуçламăшĕнче прогрессивлă пĕрлĕх чехословак философĕ, политикăри ĕçченĕ, малашне пĕрремĕш Чехословаки президенчĕ — Томаш Гарриг Масарик каланине тимленĕ. Вăл ĕнтĕ çав тапхăрта Европăри Пĕрлешĕннĕ Штатсене тăвас тĕп кĕрешӳçĕ шутланнă.

1920-мĕш ĕмĕрсен вĕçĕнчех Бернард Шоу хăйĕн «Таймс» хаçата панă интервьюре Масарика пулаяс ЕПШ президенчĕ пулмашкăн кандидат тесе кăтартнă.

 XXI ĕмĕр 

 Истори 

 Асăрхавсем 

 Литература 

 акăлчанла




 вырăсла












Категори:Европа канашĕ
Категори:Пулайман патшалăхсем
Категори:Евроинтеграци
Категори:Европа политики