Этнолект

Этноле́кт — лингвистикăра: этнос ушкăнĕпе çыхăннă пуплевĕн расналăхне (чĕлхе, диалект, субдиалект) кăтартакан  термин. Этнолект чĕлхен диалекчĕ е чĕлхен литературăри норминчен ытлах та уйрăлса тăман форми те пулаять, çапах та этнолект нормипе калаçакансем хăйсене урăх халăх тесе шутлаççĕ. Тĕнчери темиçе этнолектрен тытăнса тăракан халăхăн пĕрлехи литература чĕлхи пулманни те пур, тĕрлĕрен пуплекенсем пĕр-пĕрне ăнланма пултараççĕ. Пĕрлехи литература чĕлхи çук чухне усă курмалли вăтамлатнă чĕлхе формине «койне» теççĕ.

Çак терминпе пĕрремĕш Европăран Буффолăна (Нью-Йорк штачĕ) куçса килнĕ иммигрантсен нĕселĕсем пуплекен акалчан чĕлхине ăнлантарса панă чухне усă курнă.

Этнолект терминпе Çурçĕр Америкăри социолингвистикăра акăлчан чĕлхипе калаçман регионсенчен килнĕ этнос ушкăнĕсене çырса кăтартмашкăн усă курнă. Лингвистикăра этнолект L1 енчен субстратпа витĕмленине, икĕ чĕлхеллĕ калаçуран акăлчан монолингвизмĕ патнелле куçнине кăтартать.

 Пĕрлехи хыпарсем 
Этнолект чĕлхе вариациллĕхĕпе этнос идентификацилĕхĕпе тачă çыхăннă. Фишман Джошуа филолог-социолог каланипе, чĕлхене стандартизациленипе национализм облаçĕнчи процессем хальхи пĕрлĕхсенче калаçакансемшĕн чĕлхепе этнос йышĕнчилĕхĕ çыхăннине мала кăлараççĕ.

 Этнолект тĕрлĕлĕхĕ 

 Тĕслĕхсем 
 американ, британ, австрал, айриш тата акăлчан чĕлхин урăх варианчĕсем
 Югославире пулнă чĕлхесем: серб, хорват, босняк, черногор чĕлхисем (серб-хорват чĕлхи пĕрлехи литературăри нормипе)
 караим, крымчак, урум чĕлхисем — крым-тутар чĕлхин этнолекчĕсем евĕр
 таджик чĕлхи тата дари — перс чĕлхин этнолекчĕсем евĕр 
 хинди тата урду — индус тата мăсăльман формсем (койне — «хиндустани»)
 Болгарири македон чĕлхи — болгар чĕлхин этнолекчĕ (македонсем çакăнпа килĕшмеççĕ)
 молдаван чĕлхи — румын чĕлхи этнолекчĕ евĕр.

 Çав. пекех 
 Социолингвистика
 Социолект
 Диглосси
 Наци чĕлхи
 Идиолект
 Креол чĕлхисем

 Асăрхавсем 

 Литература 

 Clyne, M. (2018). Dynamics of language contact: English and immigrant languages. New York: Cambridge University Press.

 Thomas, E. R. (2019). Mexican American English: Substrate influence and the birth of an ethnolect. Cambridge, United Kingdom: Cambridge University Press.

Категори:Социолингвистика
Категори:Чĕлхе систематики