Танах

Тана́х (акроним ; çаплах микра  — «вулани»; китве ха-кодеш  — «Сăваплă Çырни») — еврейсен Библин ячĕ, унăн виçĕ уйрăмĕн ячĕсен акронимĕ. «Танах» терминпе Вăтам ĕмĕрсенче ускурма тытăннă.

Чи малтанах Танах тексчĕсене авалхи еврей чĕлхипе, хăшпĕр татăкĕсене — арамей чĕлхипе çырнă.

Çак уйрăмсем кĕреççĕ:
 То́ра () — Саккун;
 Невии́м () — Пӳлĕхçĕсем;
 Ктуви́м () — Çырнисем.

Ăшĕнчипе Танах христиансен Библин Кивĕ Халалĕпе пĕрех, канона кĕмен (иккĕмĕшри канон) кĕнекисемсĕр, çаплах Танах çук, хушса çырнисемсĕр пуçне.

Еврейсен йăлипе, хăйсен авалрахах этапне «Танахлискер» пекки теççĕ.

 Танах ăшĕ 
мини|Танаха çырнă çавра хутсем.
мини|Танахри Ленинград кодексĕн пĕрремĕш страници, 1008 çул.
Танах тĕнче пуçланса кайнине, этем килнине, Турăран тухнă халала тата пехилсене, çаплах еврей халăхĕн историне, пуçарăнса Иккĕмĕш Храм тапхăрен çитиччен, каласа парать. Иудаизма тыса пыракансем çак кĕнекесене çаваплă теççĕ  ( — «Святой Дух»).

Танах, çаплах иудаизмри тĕнпе философири сăнарлăхсем, христианлăха тата ислама витĕмленĕ .

 Танах йышĕ 

 Кăларăмсем 
 Библи Сончино (1488);
 Неаполитан Библийĕ (1491—1493);
 Брешиан Библийĕ (1495);
 Даниэль Бомберг Библийĕ (1516—1517);
 Бер Библийĕ (1869—1895);
 Рудольф Киттель Biblia Hebraica (1905—1906);
 «Британ тата ютçĕр библи пĕрлĕхĕн» кăларăмĕсем (1911—1926), редакторсем: Кристиан Давид Гинцбург тата Н. Х. Снейт (1928);
 Biblia Hebraica Stuttgartensia, редакторсем: Карл Эллигер тата Вильгельм Рудольф (1967—1976, 1977 — пĕрремĕш пĕр томлă кăларăм, 2006)Biblia Hebraica Stuttgartensia. Standard Version Hebrew Bible.;
 JPS Hebrew-English Tanakh (1985, 1999).

 Литература 

 Куçарнисем 
 Септуагинта (Çитмĕл Перевод ăнлантарусем), п. эрч. III—I ĕмĕрсем, авалхи грек чĕлхине куç.
 Таргум Онкелоса, I ĕмĕрĕн вĕçĕ, анăç арамей чĕлхи çине куç.
 Пешитта, V ĕмĕрччен, III ĕмĕрте, пулас пек, тухăç-арамей (сири) чĕлхи çине куç.
 Ватă латынь куçарăвĕсем, IV ĕмĕрччен, латынь çине.
 Вульгата, IV—V ĕмĕрсем, латынь çине.
 Коптсен Библи версийĕ, IV—V ĕмĕрсем, на различные диалекты коптского языка.
 Тафсир, X ĕмĕр, араб чĕлхи çине.

 Чиркӳ-славян чĕлхине куçарнисем 
 Геннадий Библийĕ, 1499 çулта вĕçленĕ, Септуагинтăпа Вульгатăран куçарни.
 Франциск Скорина библийĕ йышĕнче, 1517—1519 çулсем<ref>.
 Острога Библийĕ йышĕнче, 1581 çул Остроuга Библин сканĕсем Викиампарта , тĕрлĕ çăлкуçсенчен.
 Елизавета Библийĕ йышĕнче, 1751 çул Елизавета Библийĕ Викивулавăшра , Острога Библипе, Септуагинта, Вульгата тата урăх çăлкуçсемпе танлаштарса-тĕрĕслесе пынипе.

 Вырăс чĕлхине куçарнисем 
 Архимандрит Макарин, 1860—1867 çулсем Викивулавăшри текст .
 Давид Йосифон ертсе пынипе тăлмачсем куçарнă, издательство «Мосад Рав Кук», 1975 год; тепĕр хутчен 1978 çулта пичетленĕ.
 Михаил Ковсан, 2012—2016 çулсем Ковсан Михаил Леонидович .

 Сăмахсарсем 
 Brown F., Driver S.R., Briggs C.A. A Hebrew and English Lexicon of the Old Testament. Oxford, 1907.
 Koehler L., Baumgartner W. The Hebrew and Aramaic Lexicon of the Old Testament / Revised by W. Baumgartner and J. Stamm. Leiden, 1994—2000.
 Графов А. Э. Словарь библейского иврита. — М. : Текст, 2019. — 702 с. — ISBN 978-5-7516-1537-6.

 Çав. пекех 
 Ленинград кодексĕ
 Алеппо кодексĕ

 Асăрхавсем 

 Каçăсем 


 Танах на иврите в формате pdf.
 Комментарий к книгам Танаха — Тора, Иов, Даниил. Комментарии Дмитрия Щедровицкого
 Танах тексчĕ, комментарисемпе Викивулавăшра
 Танах тексчĕ 
 Микраот гедолот: истори, паллă кăларăмĕсем 
 Дов Конторер, Танаха куçарнисен историйĕ 
 Библие Синод куçарнин историйĕ.


Категори:Иудаизмри сăваплă кĕнекисем
Категори:Еврей культури