Тĕнчен ăславла карччынĕ

Тĕнчен ăславла карччынĕ — ăславла теорисен пĕр пĕтĕмĕшле тата хирĕçÿлĕхсемсĕр пĕрлĕхĕГуббыева З. О., Каширин А. Ю., Шлапакова Н. А. Концепция современного естествознания .

Тĕнчен ăславла карччынĕ тени  —  ăслав философийĕнчи никĕсле ăнлавсенчен пĕри 

Пĕлÿсем тата шухăшларăшсем тĕлĕшпе ăслав никĕсре тăнине палăртакан тытăма сциентизм теççĕ.

Хăçан еплерех карччынсем пулнине ак çак тапăлпа кăтартма пулать.
Аристотелле карччынНьютонла карччынЭйнштейнла карччынТапхăрпирĕн эрăчченхи VI-IV ĕмĕрсем.XVI-XVIII ĕмĕрсем.XIX-XX ĕмĕрсен чикки.УçнăлăхсемФормаллĕ логика — пĕлÿ тата шухăшлав инструменчĕ. Категорисемпе ăнлавсен аппарачĕ. Ăслава йĕркелемелли канон. Пĕлĕве хăйне тĕрлĕ ушкăнсене дифференцилени  (математика, метафизика, çутçанталăк ăславĕсем).Н. Коперник, Г. Галилей, И. Кеплер, Р. Декарта çитенĕсене пĕтĕмлетсе, И. Ньютон тĕнчен çĕнĕ никĕсле карччынне туса хунă.Атом тытăмне, радиоактивлăх пулăмне тупса палăртнă; квантла физика, СТО тата ОТО пурнăçа кĕнĕ.РезультатĂслăх çурални тата вăл тĕнчене пĕлмелли ытти формăсенчен çирĕппĕн уйрăлни.Экспериментла тата математикăлла пĕлÿ никĕсĕ çинче тĕнчен механикăлла ăславла карччынĕ çурални.Объектсем хушшинчи ансат вăйсене тупса палăртсах çутçаталăк карччынне кăтартма пултарасси — çавнашкал лару-тăру патне пырса тухни.
 Çавăн пекех 
 Тĕнчен карччынĕ
 Тĕнче моделĕ (мифологи)
 Тĕнчен чĕлхелле карччынĕ

 Асăрхавсем 

 Литература 

 В. Г. Архипкин, В. П. Тимофеев Естественно-научная картина мира
 Философия и методология науки / Под ред. В. И. Купцова. М., 1996
 Антонов А. Н. Преемственность и возникновение нового знания в науке. М.: МГУ, 1985. 172 с.
 Ахутин А. В. История принципов физического эксперимента от античности до XVII в. М.: Наука, 1976. 292 с.
 Бернал Дж. Наука в истории общества. М.: Изд-во иностр. лит. 1956. 736 с.
 Гайденко П. П., Смирнов Г. А. Западноевропейская наука в Средние века: Общие принципы и учение о движении. М.: Наука, 1989. 352 с.
 Гайденко П. П. Эволюция понятия науки: Становление и развитие первых научных программ. М.: Наука, 1980. 568 с.
 Гайденко П. П. Эволюция понятия науки (XVII—XVIII вв.): Формирование научных программ нового времени. М.: Наука. 1987. 447 с.
 Гуревич А. Я. Категория средневековой культуры. М.: Искусство, 1972. 318 с.
 Дитмар А. Б. От Птолемея до Колумба. М.: Мысль, 1989.
 Койре А. Очерки истории философской мысли: О влиянии философских концепций на развитие научных теорий. М.: Прогресс, 1985.286с.
 Косарева Л. М. Социокультурный генезис науки нового времени. Философский аспект проблемы. М.: Наука, 1989.
 Кузнецов Б. Г. Развитие научной картины мира в физике XVII—XVIII века. М.: АН СССР, 1955.
 Кузнецов Б. Г. Эволюция картины мира. М.: АН СССР. 1961. 352 с.
 Кун Т. Структура научных революций. М.: Прогресс, 1975. 288 с.
 Майоров Г. Г. Формирование средневековой философии: Латинская патристика. М.: Мысль, 1979. 432 с.
 Маркова Л. А. Наука. История и историография. М.: Наука, 1987. 264с.
 Мец А. Мусульманский Ренессанс. М.: Наука. 1973.
 Механика и цивилизация XVII—XIX вв. М.: Наука. 1979.
 Надточев А. С. Философия и наука в эпоху античности. М.: МГУ, 1990. 286 с.
 Нейгебауэр О. Точные науки в древности. М.: Наука, 1968. 224 с.
 Окладный В. А. Возникновение и соперничество научных теорий. Свердловск: Изд. Уральск, ун-та, 1990. 240 с.
 Олынки Л. История научной литературы на новых языках. Т. 1— 3. М.; Л,: ГТТИ, 1993—1994.
 Принципы историографии естествознания. Теория и история. М.: Наука, 1993. 368 с.
 Старостин Б. А. Становление историографии науки: От возникновения до XVIII в. М.: Наука, 1990.
 Стёпин В. С. Становление научной теории. Минск: Изд. Белорусок, ун-та, 1976. 319 с.
 Стёпин B.C., Кузнецова Л. Ф. Научная картина мира в культуре техногенной цивилизации. М.. 1994.
 Стёпин B.C. Философия науки. М., 2003.
 Ушаков Е. В. Философия и методология науки. — М.: Юрайт, 2017. — 392 с.

 Каçăсем 
 Статья академика В. Гинзбурга о нерешённых научных проблемах
 Энциклопедия науки
 Фригг, Роман. Модели в науке // Стэнфордская энциклопедия философии (версия осени 2012 года) / Ред. Эдвард Н. Залта. Пер. с англ. Д. В. Чирва 

Категори:Ăслăх пĕлĕвĕ
Категори:Пĕлӳ
Категори:Тĕнчекурăм
Категори:Тĕнчен ăславла карччынĕ
Категори:Ăслăх философийĕ