Мăссăльман чăвашсем

Чăвашсем-мăсăльмансем — ислам тĕнне тытакан чăвашсем. Чăваш Енре, Тутарстанра пурăнаççĕ.

 Истори 
Ислам тĕнĕ чăвашсемшĕн, истори енчен пăхсан, пачах та ют мар.

Чăвашсем — Атăлçи пăлхарсен тăхăмĕсем (çавна кура чăвашсемпе пăлхарсен çавахлăхне йышăнма тивет).

Атăлçи Пăлхарта вара ислам тĕнне 922-мĕш çултах йышăннă. Çав патшалăхри çынсен пĕр пайĕ мăссăлььмансем пулса тăнă. 

Тĕпчевçĕсен шухăшĕпе, палеотĕрĕк r-чĕлхи пĕрлехи тĕрĕк z-чĕлхи типне куçасси XV ĕмĕрен вĕçĕнчен маларах пуçланман теме пулатьИстория башкирских родов. Гирей. Том 2. / С. И. Хамидуллин и др. — Уфа: ГУП РБ Уфимский полиграфкомбинат, 2014 çак пулăм паянкуна та пырать.
Урал-Атăлçири хăшпĕр ялсенчи чăвашсем ислама тухса тĕн, чĕлхе тата этника енĕпе пĕтĕмпех ассимилиленнĕ хыççăн «çĕнĕ мăсăльмансем» — янга мусэлмэнлар — тутарла калаçакан тата тутар йăла-йĕркине тытса пыракан этнос пулса тăнă. 
Халĕ, тахçан мăсăльмансем пулса тăнă чăвашсем, тутарсем шутланаççĕ.

 Тутарланнă[çăлкуçсем кирлĕ] чăваш ялĕсем[çăлкуçсем кирлĕ] 
Частарах ассимиляцие тутарсемпе тата пушкӑртсем хушшинче пĕрле пĕр ялта пурăнакан  чăвашсем лекнĕ. Нумай чăвашсем Пушкăрта çырăннă патшалăхран çĕр илес тесе - Вотчинное право башкир, тата хăшĕ пĕри Ясачный тутарсем патне кĕнĕ.

 Тутарстан[çăлкуçсем кирлĕ] 
 Ирĕклĕ[çăлкуçсем кирлĕ] — Азнаккай районӗнчи Илпек ял тӑрӑхӗ
 Ирӗклӗ[çăлкуçсем кирлĕ] — Азнаккай районӗнчи Чалпы ял тӑрӑхӗ
 Ирӗклӗ[çăлкуçсем кирлĕ] — Элмет районӗ
 Пуралă[çăлкуçсем кирлĕ] — Азнаккай районӗ
 Сăпай[çăлкуçсем кирлĕ] — Азнаккай районӗ
 Тетевел[çăлкуçсем кирлĕ] — Азнаккай районӗ
 Тетевел[çăлкуçсем кирлĕ] — Анат Кама районĕ
 Тăвел[çăлкуçсем кирлĕ] — Нижнекамский район
 Тойел [çăлкуçсем кирлĕ]— Азнаккай районӗ
 Чăваш Кĕрекаçĕ[çăлкуçсем кирлĕ] — Элкел районӗ
 Салтакел[çăлкуçсем кирлĕ]

 Ар тӑрӑхӗпе Чӑваш (Зюри) тӑрӑхӗ[çăлкуçсем кирлĕ] 
 Кайăк[çăлкуçсем кирлĕ] — Лайăш районĕ
 Кайăк[çăлкуçсем кирлĕ] — Питреч районӗ
 Кайăк Пуç[çăлкуçсем кирлĕ]
 Карăк Çырма[çăлкуçсем кирлĕ]
 Ярăк Çырма[çăлкуçсем кирлĕ]
 Ямашурма[çăлкуçсем кирлĕ] 
 Ик Çырма[çăлкуçсем кирлĕ]
 Тюнтер[çăлкуçсем кирлĕ]
 Тагашур[çăлкуçсем кирлĕ]
 Пор Кутеш[çăлкуçсем кирлĕ]
 КушКет[çăлкуçсем кирлĕ]
 Ахпай[çăлкуçсем кирлĕ]
 Пурнак[çăлкуçсем кирлĕ]
 Чутай[çăлкуçсем кирлĕ]
 Кивӗ Турья[çăлкуçсем кирлĕ]
 Ура[çăлкуçсем кирлĕ]
 Шишинер[çăлкуçсем кирлĕ]
 Курмала[çăлкуçсем кирлĕ]
 Килеево[çăлкуçсем кирлĕ]
 Пускань[çăлкуçсем кирлĕ]
 Аркатово Инеш[çăлкуçсем кирлĕ]
 Ия[çăлкуçсем кирлĕ]
 Чебакса[çăлкуçсем кирлĕ]

 Хальхи тăрăм 
 Çавăн пекех 
 Атăлçи Пăлхар ислам йышăнни
 Пăлхар-чăваш чĕлхе тата этнос вĕçе-вĕçлĕх теорийĕ
 Хусанçум тата Хусан Лешьен чăвашĕсем
 Атăлçи Пăлхар эпиграфика палăкĕсем
 Литература 



 Биккулов К. История деревни Новые Тинчали


 Асăрхавсем 

 Каçăсем 
 Мусульмане Чувашии 
 Духовное управление мусульман Чувашской Республики

*
Категори:Тутарстан халăхĕсем
Категори:Пушкăртстан халăхĕсем