Тăваттă-вăй

Тăваттă-вăй, 4-вăй — вăйăн 4-векторĕ, виçĕ хапаллă вăйа тăватă виçеллĕ  уçлăх-вăхăт тĕлĕшпе релятивизмла анлăлатни. 

Ку термина тĕрĕс калас пулать: Тăваттă-вăй, анчах та «тăватă вăй» мар.
 Палăртав 
 тăваттă-вăй вăл куçакан ĕскер хăйвăхăчĕн тăршшĕнче хак панă   4-импульс улшăнăвĕн хăвăртлăхĕ.



 Лоренц улшăвĕсем 

Тăватă-вăйа çапла кăтартăпăр:



Кунта  - релятивизмла 3-вăй,  - унăн хăвачĕ. Ĕнтĕ малтанхи пуçлав тытăмĕ тĕлĕшпе    V хăвартлăхпа x тĕнĕл енĕпе куçакан пуçлав тытăмĕнче çапларах трансформациленет:









 Çавăн пекех 
 Тăваттă-импульс

 Асăрхавсем 

 Литература 
 Бугаенко Г. А., Маланин В. В., Яковлев В. И. Основы классической механики. — М.: Высшая школа, 1999. — 600 с. — 3000 экз. — ISBN 5-06-003587-5.

Категори:Танлаштарулăхăн ятарлă теорийĕ
Категори:Вăй