Стерадиан

Стерадиа́н (чăвашла кăтарту: ср, тĕнчери кăтарту: sr;   — хытă, клăпăшлă, уçлăхла, тата  — пайăрка) — ĕскерле кĕтесе виçмелли пĕрчĕ.

 радиуслă сферăн варринчи тăрăллă тата 1 стерадиан чухлĕ ĕсерле кĕтес çав  сферăран 2 чухлĕ лаптăк касса кăларать. Енчен те ку ĕскерле кĕтес çаврака конус пек пулсан,  сарăлу кĕтесĕ çапла пулать:



(çывхартсан 65,541° е 65°32′28″).

Сферăн варинчен сăнанакан унăн çийĕ  стерадиан чухлĕ ĕскерле кĕтес тăвать; çавăн пекех, = 1/4π ≈ , тулли ĕскерле кĕтеср (сфера) тĕлĕшпе илес пулсан, е (180/π)² ≈ , иккĕмĕш капашлă градус тĕлĕшпе илсен.
/
мини|слева|upright=1.5|200px|Çĕр варринчен тухакан пайăркасем Çĕр çинчи тĕрлĕ лаптăксем витĕр иртсен  еплерех ĕскерле кĕтессем туни
Стерадиан  Тĕнчери пĕрчĕсен тытăмне (СИ) кĕрет. 1995-мĕш çулхи йышăну тăрăх, стерадиан  СИри хапасăр пĕрчĕ шутланать, çав вăхăтрах унăн ятарлă ячĕ тата символĕ пур, вĕсене усă курма та усă курмасăр тăма та май пур, пĕтĕмпех кăмăлтан тата кирлĕлĕхрен килетГОСТ 8.417—2002. Государственная система обеспечения единства измерений. Единицы величин..

 ĕскерле кĕтесе тупмалли формула, енчен те çаврака конус тăрринчи   кĕтес паллă пулсан, ак çапла:


 Истори 
«Стерадиан» () термина чи малтан   хăйĕн  «Метрикăлла геометри» кĕнекинче () кĕртнĕF. W. Blackmar. The history of federal and state aid to higher education in the United States. U.S. Government Printing Office, 1890. p.237..
 Асăрхавсем 

Категори:СИ тăхăмла пĕрчисем
Категори:Стереометрилле кĕтессем
Категори:Хапасăр капсем
Категори:Пĕрчĕсен натураллă тытăмĕсем
Категори:Геометрилле виçев пĕрчисем
Категори:Стереометри