Чул кăмрăк

мини|Битумланнă çĕркăмрăкĕ
Чул кăмрăк — хытă хуткăç,   пайталлă тупнăлăх, кăмрăкăн уйрăм форми,  кăмрăкамăш шайĕ тĕлĕшпе  хăмăр кăмрăк тата антрацит хушшинче тăрать.
 Çавăн пекех 
 Кăмрăк индустрийĕ
 Чул кăмрăк кокс
 Истори 
Çĕркăмрăкне авалхи тенчерех пĕлнĕ. Малтан асăннине Аристотельпе (IV ĕ. п.т.) çыхăнтараççĕАристотель. Метеорологика // Соч. Т. 3. - М .: Мысль, 1981. - С. 441-558. Темиçĕ вунăçуллăх каярах ун веренекенĕ Теофраст Эресский «Чул çинчен трактатĕнче» çапла çырнă:

«... Носят эти ископаемые вещества название антрацита (или угля) ... они вспыхивают и горят подобно древесному углю...» Наумов Л. С. На орбите кокса. / Л. С. Наумов, Л. Д. Соболев. - М.: Металлургия, 1984. - 96 с 

Авалхи римлянсем çуртсене ăшăтма çĕркăмрăк хальхи Аслă Британи кăларнă. Юньнань китай провинцинче I ĕ. п.т. çĕркăмрăкне сывлăшсар ăшатса кокс тунă Харлампович Г. Д. Черный хлеб металлургии. / Г. Д. Харлампович, А. А. Кауфман - М.: Металлургия, 1983. - 160 с. .

 Характеристики 
Хура е сăра-хура тачă ту породи. Метал е  сăмала евĕр йăлтаркка. Çĕркăмрăкра 75-92% углерод, 2,5-5,7% водород, 1,5-15% кислород. 2-48% вĕçекен япаласем. Нӳрлехĕ 1-12%.

 Çĕруправĕсем 
+ 2006-мĕш çул тĕлне çирĕплетнĕ çĕркăмрăкĕ саппасĕсем, млн тоннÇĕршывÇĕркăмрăкХăмăр кăмрăкПĕтĕмпе%АПШ 11133813530524664327,1Раççей 4908810792215701017,3Китай 622005230011450012,6Ĕнчĕ 9008523609244510,2Австрали 3860039900785008,6Кăнтăр Африка 487500487505,4Украина 1627417879341533,8Казахстан 281513128312793,4Польша 140000140001,5Бразили 010113101131,1Германи 183655667390,7Колумби 623038166110,7Канада 3471310765780,7Чехи 2094345855520,6Индонези 740422849680,5Турци 278390841860,5Мадагаскар 198315933570,4Пакистан 0305030500,3Болгари 4218321870,2Таиланд 0135413540,1Çурçĕр Корея3003006000,1Çĕнĕ Зеланди 335385710,1Испани 2003305300,1Зимбабве 50205020,1Румыни 224724940,1Венесуэла 47904790,1Пĕтĕмпе 478771430293909064100,0

 Шахтерсен сывлӑхӗ ҫине витӗм кӳни 
Ҫӗр айӗнчи кӑмрӑк ăшĕнче ртутьпе кадми йышши сиенлӗ металсем (0,0001 процентран 0,01% таран концентраци) пур.

 Асăрхавсем 

 Литература 
 Смирнов В. А., Сергеев П. В., Белецкий В. С. Технология обогащения угля. Учебное пособие. — Донецк: Восточный издательский дом, 2011. — 476 с. 
 Белецкий В. С. Уголь в современном мире и Украине // Донец. Рос. Науч. т-во им. Шевченко. Т. 3: Химия, технические науки, науки о земле, медицина и психология. — Донецк, 2003. — С. 58-66.
Каçăсем
 http://chemed.chem.purdue.edu/genchem/topicreview/bp/1organic/coal.html

Категори:Кăмрăк
Категори:Çĕр кăмрăк 
Категори:Чул кăмрăк
Категори:Энергетика
Категори:Хуткăç