Акацирсем

Акацирсем (, ) — III—IV ĕмĕрсенче Европăра, Тăнăвартан пуçласа Тухăç Балтикаçумне çити тата Атăлăн тури юхăмĕн çĕрĕсенче выльăх ĕрчетсе пурăннă юркăн халăх. Халăха çулпуçсем ертсе пынă, вĕсем Атăл хунĕсен пăхăнăвне пĕтĕмĕшлех кĕмен.

Акацир этносĕн генезисĕ пирки тĕрлĕ верси пур: чи палли вĕсене хунсемпе çыхăнтарать, çаплах Приск Панийский пĕлтернипе, акацирсем — çурçĕр скиф йăхĕ. 463 çул тĕлнелле Азирен анăçалла огурсем, сарагурсем (шурă огурсем), оногурсем — (вунă огур) — тапăнса кайнă, 466 çулта çак йăхсем акацирсене аркатнă, çакăн хыççăн хунсем те пĕтеççĕ. Каярах çак огур йăхĕсен тĕпĕнчен çĕнĕ этноним — пăлхар — тухнă.

Историксем этнонима тĕрĕксемпе çыхăнтараççĕ (agaç äri - «вăрман çынĕ») тата вăтам ĕмĕрсенчи агачэри туркмен йăхĕпе пĕр теççĕSinor, Denis (1990). The Cambridge History of Early Inner Asia. Cambridge University Press. P. 191..

Тепĕр гипотезăпа, хасарсене акацирсен нĕселĕсем теççĕ. Çакăн пек Иордан çине кăтартса çыхăнтарни VII ĕмĕрти [[Равенна
космографийĕ|Равенна космографинче]] пур теççĕ, анчах та Иордан çырнисенче çакнашкал çирĕплетсе кăтартни çукПодосинов А. В. Северо-Восточная Европа в  «Космографии» Равеннского Анонима // Восточная Европа в исторической ретроспективе. К 80-летию В. Т. Пашуто. — М., 1999. — С. 231..

 Асăрхавсем 

 Литература 
 Артамонов М. И. История хазар. — Ленинград: Государственный Эрмитаж, 1962. — 522 с.
 Семенов И. Г. К этнической карте кавказской периферии гуннской державы: соросги, акациры и «гунны» восточного кавказа // Краткие сообщения Института археологии. — 2016. — Вып. 244. — С. 323—339.
 Plezia M. Akatzirowie // Słownik starożytności słowiańskich. — Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk: PAN, 1961. — Т. 1. — S. 9.

Категори:Тĕрĕк халăхĕсем
Категори:Авалхи халăхсем
Категори:Çухалнă халăхсем
Категори:Туран йăхĕсем
Категори:Хунсем