Ытарлă пĕрчĕ

Сăнарлă пĕрчĕ е ытарлă пĕрчĕ — тытăмлă хисеп (комплексла хисеп), икккĕмĕш капашра вăл минус пĕррепе (—1) танлашать.

Математикăра тата ытти ăславсенче сăнарлă пĕрчĕне i  е   j паллăпа кăтартаççĕ.

Çапла вара, ытарлă  пĕрчĕ вăл —  тăваткалĕ минус пĕррепе  (−1) танлашакан хисеп. Урăхла каласан,    е    танлăхăн тупсăмĕсенчен пĕри, тепĕр тупсăмĕ — минус    (), — çавна кĕртсе лартса пит çăмăллăн тĕрĕслеме пулать. 

 Тытăмлă хисепсен тĕслĕхĕсем 
 Ытарлă пĕрчĕн капашĕсем 
 степенĕсем çапла пĕрин хыççăн тепри тухаççĕ:













Кирек епле степеньшĕн çапла çырма пулать:




унта n — кирек епле тулли хисеп.

Çавăнтан: 
унта mod 4 — 4 çине пайланинчен юлни.

Эйлер пĕртанлăхĕнчен тухни  хисеп  чăннине пĕлтерет:
 .
Тĕрĕсрех, тытăмлă анализра степене хăпартни:  нумай пĕлтерешлĕ функци шутланать, çавăнпа
 , унта .
Çаплах тĕрĕс: .

 Факториал 
 ытарлă пĕрчĕн факториалне     аргументлĕ  гамма-функци пĕлтерĕшĕ пек палăртма пулать:

Çаплах
"abs(i!)", WolframAlpha.

 Сăнарлă пĕрчĕн тымарĕсем 


Тытăмлă хисепсен уйĕнче n-лĕ степеньлĕ тымарăн n тупсăм. Тытăмлă лаптакра ытарлă пĕрчĕн тымарĕсем пĕрчеллĕ радиуслă çавракăша çырнă тĕрĕс n-кĕтеслĕхĕн тăррисем.

Çак Муавр формулинчен тата ытарлă пĕрчĕне тригонометрилле (:) кăтартма пултармаллинчен тухать.

Сăмахран,  тата 

Çаплах сăранлă пĕрчĕн тымарĕсене қăтартуллă евĕр çырма пулать:

 Çав.пекех 
 Иккĕлле хисепсем
 Комплекслă анализ
 Кватернион
 Гипертытăмлă хисеп

 Вуламалли 
 Мнимая единица // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.

 Асăрхавсем 

 Каçăсем 
 Мнимая единица // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.

Категори:Комплекслă хисепсем