Ахурамазда

Ахурама́зда (çаплах Аху́ра-Ма́зда  ahura-mazdā,  არმაზი,  ,  Արամազդ, Aramazd, , Хурмаст), Орма́зд е Орму́зд (), «Ăсчах-Турă» — авестăри турăлăх ячĕ, унăн пӳлĕхçи — Саратуштра  — сăртăша никĕслекенĕ — хăйне пĕртен-пĕр турă тенĕ. 

Авестăра Ахура-Мазда — пуçлăхсăр, вĕçĕ-хĕррисĕр çутăра, тăваканскерY. 31.7, мĕнпур япалана тунăскерY. 44.7 тата мĕнпур ырăлăха параканскерY. 12.1, пĕтĕмпех пĕлсеY. 45.4 майлаштараканскер тата тĕнчене тытаканскер, çаплах хăйсене авестăлла mazdayasna (тепĕр сăмахпа Маздăна чыслă усраса) текен сăртăшсен питĕ чыслă чи çӳлти объект.

Ахура-Мазда ывăлĕ — Аша (чăнлăх-тĕрĕслĕх), тепĕр сăмахпа, тĕнчене йĕркелесе пыракан саккун, тĕрĕслĕ çынна хӳтĕлекенскер тата унăн кăмăл-туйăмне хирĕç пулакан «суя-ултава» — усалпа аркатăва — хирĕç кĕрешекен пур ырă вăйсен пуçлăхĕ. 

Кулленлĕхре юлашки сăнарĕнче (Фрашкард сăнĕ) вăл ытти мĕнпур ырă чунпа тĕнчене пĕтĕмпех тасатать.

 Ят 
Сăртăшри турă ячĕ авалхи иран икĕ сăмахĕнчен тытăнса тарать:
 Ахура (ahura) — санскритри असुर asura пулать, Ригведăри, пуринчен малтанВарунăри, чылай турăн эпитечĕ шутланать.

 Мазда (ят ӳкĕмĕ - mazdå) 

 Пехлеви литературинче 
Вăтам перс чĕлхиллĕ литературăра, Ормазд — икĕ тĕнчен те аслă турă. Вăл хуçа, чура мар; ашшĕ, ача мар; пĕрремĕш, юлашки мар; хӳтĕлекенскер, хӳтĕ илекен мар; улшăнманскер. Вăл хăй пĕлӳ, пĕлӳ илекен мар; параканскер, илекенскер мар (DK Vol. 3, p. 176,177). Унăн эпитечĕсем авестăри пекех: rayōmand тата xwarrahmand — «ялтăркка» та «туллă хварно».

 Авалхи авторсем 
Авалхи авторсем пĕлнипе, ГоромазЛюбкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.2. С.502 — Сăратуштрăпа килĕшӳллĕ, перссен турăлăхĕПлутарх. Об Исиде и Осирисе 46. Зевспе пĕрех теççĕДиоген Лаэртский. О знаменитых философах I 8.

 Çав. пекех 
 Индоиран тĕнĕсем
 Ашшур (хакал)

 Асăрхавсем 

 Литература 
 Windischmann, «Zoroastrische Studien» (Б., 1863);
 Spiegel, «Eranische Alterthumskunde» (т. II, Берл., 1873);
 Duncker, «Geschichte des Alterthums» (5 изд., В., 1881);
 Darmesteter, «Ormasd et Ahriman» (П., 1877);
 M. Haug, цитированная выше книга; W. Geiger, «Ost-iranische Kultur im Altertum» (Эрланген, 1882);
 Jackson, «The religion of Awesta», «Grundriss der irânischen Philologie» (Страсбург).

Категори:Патриархат
Категори:Сăртăш халаплăхĕ
Категори:Тăвакан турăсем
Категори:Турăсем, алфавитпа