Гаусс, Карл Фридрих

Иога́нн Карл Фри́дрих Га́усс (; 30.4.1777, Брауншвейг — 23.2.1855, Гёттинген) — XIX ĕмĕрти хисепсен теоринче ĕçленĕ нимĕç математикĕ, механикĕ, физикĕ, астрономĕ тата геодезисчĕ. Мĕнпур вăхăтсен мăн математикĕсенчен пĕри, «математиксен королĕ»Гиндикин С. Г. Рассказы о физиках и математиках. — : МЦНМО, 2001. Глава «Король математиков».. Копли медалĕн лауреачĕ (1838), Швед (1821) тата Петербург (1824) ăслăхĕсен академисен, акăлчан Королĕн пĕрлĕхĕн ютçĕр пайташĕ.

 Биографи 
Брауншвейг нимĕç херцăклăхĕнче çуралнă. Маçаккăшĕ чухăн çын пулнă çĕр ĕçĕпе хăтланнă; ашшĕ, Гебхард Дитрих Гаусс, — пахчаçă, каменщик, канал пăхаканĕ; амăшĕ, Доротея Бенц, — каменщик хĕрĕ пулнă. Хут çырма пĕлменскер, амăшĕ ывăлĕн çуралнă кунне çырса хăварман, астуса юлнипе, ача юнкун çуралнă, Турă Чĕрĕлни уявĕччен сакăр кун маларах, ăна Мăнкун иртсен 40-мĕш кунне асăнаççĕ. 1799 çулта Гаусс хăй çуралнă кунне формулăпа тĕп-тĕрĕс шутласа кăларнă .

 Вырăсла куçарнă ĕçĕсем 
 Гаусс К. Ф. Избранные геодезические сочинения. Т. 1. — : Геодезиздат, 1957.
 Гаусс К. Ф. Исследования по оптике. — НИЦ «Регулярная и хаотическая динамика», 2011. — ISBN 978-5-93972-871-3.
 Гаусс К. Ф. Общие исследования о кривых поверхностях // Основания геометрии (сб.). — : ГИТТЛ, 1956.
 Гаусс К. Ф. Отрывки из писем и черновиков, относящиеся к неевклидовой геометрии. // Основания геометрии (сб.). — : ГИТТЛ, 1956.

 Гаусс К. Ф. Труды по теории чисел. Перевод Б. Б. Демьянова, общая редакция И. М. Виноградова, комментарии Б. Н. Делоне. — : Изд-во АН СССР, 1959.

 Асăрхавсем 

 Литература 















Категори:Карл Фридрих Гаусс