Атăлçири выçлăх (1921—1922)

Атăлçири 1921-22 çулсенчи выçлăх  — Раççейри граждан вăрçи вăхăтĕнчи большевиксем контролленĕ территоринчи выçлăх. Выçлăхăн чи массăллă та хаяр тапхăрĕ: 1921 çулхи кĕркунне — 1922 çулхи çуркунне. Официаллă статистикăпа, выçлăх 35 кĕпернене (Атăлçи, Кăнтăр Украина, Крым, Пушкăртстан, Казахстан, кăштах Уралçум тата Анăç Çĕпĕр) ярса илнĕ ун чухне пурĕпе 90 миллион çын пурăннă, вĕсенчен выçлăха 40 миллионран сахал мар лекнĕ (официаллă совет хыпарĕсемпе — 28 миллион). 

Выçлăха пула 5 миллиона яхăн çын вилнĕ. 

 Выçлăх сăлтавĕсем 
Тĕп сăлтавĕсем:
 1921 çулхи питĕ типĕ çанталăк — шăраха пула 22 % акнă тырă пĕтнĕ; хăшпĕр вырăнсенче тырă акнă вăрăран та нумай тухман; 1921 çулта 43% тырпул пуçтарнă (1913 çулпа танлаштарсан);
 Граждан вăрçи вăхăтĕнче аркатнă хыççăнхисем ;
 большевиксен харпăр суту-илĕвĕпе укçана пĕтерсе пынă политика (продразвёрстка тата вăрçă коммунизмĕ).

 Пулнине хаклани 
Сивлек вăрçăн хĕрӳ тапхăрĕнче Роберт Конквестăн «Выçлăх Террорĕ» кĕнеке тухнă, унта автор «1921 ç. хăрушла выçлăха çĕр ĕçтешĕсене пĕтерес меслете пула пулса тухнă тесе çырать. Унăн версине тытса пырсан, выçлах ъăй тĕллĕн пулса тухнă тесен те тĕрĕс мар. Çанталăк япăх тăнă, çапах та çав териех мар. Выçлăха тĕксе кăларни — Совет правительстви çăкăра реквизици мелĕпе туртса илесси».

 Çавăн пекех 
 Пушкăртстанри выçлăх (1921—1922)
 Раççейри выçлăх (1891-1892)
 Совет Союзĕнчи выçлăх (1932—1933)
 Совет Союзĕнчи выçлăх (1946—1947)

 Асăрхавсем 

 Литература 
 Поляков, B. A. Голод в Поволжье, 1919 - 1925 гг.: происхождение, особенности, последствия. Волюфад. 2007. 735 с.
 Patenaude B.M. The Big Show in Bololand. The American Relief Expedition to Soviet Russia in the Famine of 1921. Stanford, 2002
 Fisher H. The Famine in the Soviet Russia. The Operations of the American Relief Administration. N.-Y., 1971. (1st ed., 1927.).
 Белокопытов В. И. Лихолетье: (Из истории борьбы с голодом в Поволжье 1921—1923 гг.). Казань, 1976.
 Итоги борьбы с голодом в 1921—1922 гг. М., 1922.
 Итоги Последгол. М., 1923.

 Каçăсем 
 1922-мĕш çул совет ялĕнче ППУ куçĕпе
 Архивы Кремля. Политбюро и Церковь 1922—1925 гг. Дело № 23. «Об изъятии церковных ценностей и колоколов». 
 Голод особенно свирепствовал в деревнях… 
 «Взял труп мальчика 7 лет, разрубил топором на мелкие части и сварил». Еженедельник «Коммерсантъ», № 3 (957), 23.01.2012.
 Пушкăрт трагедийĕ 
 Козлов Ф. Н. Голод 1921-1922 годов в чувашском и марийском краях в контексте государственно-церковных отношений // PolitBook. 2012 № 2. С. 142-156. 

Категори:Совет Союзĕнчи выçлăх
Категори:Раççейри  1921—1922