Романш чĕлхи

Романш чĕлхи (çаплах швейцар ретороман, граубюнден, граубюндер, курваль; тăван ячĕ: руманш е романш, румонш — rumaunas, romansch, roumonsch — энгада формисем; rumantsch, rumauntsch, romontsch — сельва формисем; руманч грижун — rumantsch grischun — çыру нормин ячĕсем) — роман чĕлхисен рет-роман кĕçĕн ушкăнĕн чĕлхи, Швейцарин наци чĕлхиснче пĕрри, ытти 3 конфедерацин официаллă чĕлхипе танлаштарсан, романш чĕлхи унпа калаçакансен официаллă чĕлхи кăна шутланатьШвейцарская конституция (англ.) , Статья 4, «Наци чĕлхисем»: Нимĕç, франс, итал тата романш наци чĕлхисем пулаççĕ. Статья 70, «Чĕлхесем»: (1) Федерацин официаллă чĕлхисем нимĕç, франс тата итал чĕлхисем пулаççĕ. Романш чĕлхи çак чĕлхене пĕлекен çынсем официаллă пуплев чĕлхи пулать. (2) Кантонсем хăйсем хăйсен харпăр официаллăчĕлхисене палăртаççĕ…. Чĕлхепе 39 пине яхăн çын пуплет. Ăсчахсен шучĕпе, ретороман чĕлхин 5 диалект пур. Романшла халĕ Граубюнден швейцар кантонĕнчи романшсем калаçаççĕ.

Романш чĕлхипе Швейцарире кунсерен  хаçат тухать.

 Диалектсем 
Романш чĕлхинче сурсельва, сутсельва, сурмиран, тури энгада, анат энгада тата мюнстер диалекчĕсене уйăраççĕБородина М. А., Сухачёв Н. Л. :

 анăç (сурсельва);
 вăта (сутсельва тата сурмиран);
 тухăç (верхнеэнгадинский, анат энгада тата мюнстер).

 сельва (сурсельва, сутсельва тата сурмиран);
 энгада (тури энгада, анат энгада тата мюнстер).

 Асăрхавсем 

 Литература 
 Бородина М. А. Современный литературный ретороманский язык Швейцарии. — Л.: Наука, 1969. — 232 с.
 Renzo Caduff, Uorschla N. Caprez, Georges Darms. Grammatica d’instrucziun dal rumantsch grischun . Seminari da rumantsch da l’Universitad da Friburg, 2006.

 Каçăсем 

Романш (граубюнден) чĕлхи


Категори:Швейцари чĕлхисем

ru:Романшский язык