Китагава Утамаро

Китагава Утамаро (яп. 喜多川歌麿, 1753-1806) — япон ÿнерçи, укиё-э мелĕн пысăк маçтăрĕсенчен пĕри, вăл ХVIII-мĕш ĕмĕр вĕçĕнчи япон классикалла гравюра аталану тапхăрĕнче тарăн йĕр хăварнă.


 Кун-çулĕ 
мини|слева|Гейша
Вăл çуралнă вырăнсен хушшинче Эдо (халĕ Токио), Киото е Осака тесе шутлаççĕ.
Çуралнă чухнехи ят — Нобуёси, Утамаро — ÿнерçĕ 1781-мĕш çултан усă курнă  суя ят.
Ашшĕ вилнĕ хыççăн Утамаро Мусаси провинцинчен Эдо хулине куçнă. Кунта вăл Кано шкулĕн ÿнерçи Торияма Сэкиэн ăсталăх лаçĕнче çичĕ çул вĕренет.

1775-мĕш çулта вăл хут-пичеть ĕçченĕ Цутая Дзюдзабуропа паллашать, вăл унăн пултарулăхĕшĕн пысăк пĕлтерĕшлĕ пулнă. Унăн чылай паха альбомĕсем, капăрлатнă кĕнекисем, станукпа пичетленĕ гравюра пуххисем Цутаяпа нумай вăхăт хушши пĕрле ĕçленĕ чухне çутă курнă.
Хăй вăхăтĕнчи ÿнерçĕсенчен Утамаро çине Тории Киёнага витĕм хунă.
Утамаро ал ăсталăх ĕçченĕсене, çутçанталăк сăнарĕсене ÿкерет, чĕр чун тата ÿсен-тăран тĕнчи сăнарлать (гравюра альбомĕ «Хурт-кăпшанкă çинчен», 1788, тата ыт. те), анчах ытларах Ёсивара кварталĕн гейшисене халалланă хайлавĕсемпе чапа тухнă (çулталăкра пĕрре тухакан гравюра альбомĕ «Ёсиваран симĕс çурчĕсем», 1804).
Шурă хутăн капăр çийĕпе асамлăн усă курнă. Час-часах йĕрсĕр ÿнер мелĕпе усă курнă, хăшпĕр чухне хĕрарăм сăнарĕсенче киноварь тата слюда сăррисемпе пичетре усă курнă. (япон ксилографинче пĕрремĕш хут).
Уйрăмах Утамарона çепĕç хумхануллă кăмăл-туйăмне кăтартни ăнăçуллă тухать. 
1804-мĕш çулта япон кун-çулĕн паттăрне Тоётоми Хидэёсине «лайăх мар тăрăмра» сăнарланăшăн Утамаро тĕрмене лекет. Ку ун чун-кăмăлне йывăррăн амантнă. Пулса-иртни хыççăн вăл ураланайман, унăн пултарулăхĕн
юлашки тапхăрĕ хурлăхлă пулнă. Ирĕке тухсан икĕ çултанах Утамаро вилсе каять.

 Ĕçĕ-хĕлĕ 
Унăн пултарулăхĕнче хĕрарăм сăнарĕсем паллă вырăн йышăнаççĕ («Вунă тĕрлĕ хĕрарăм сăн-пичĕ», 1791—1792; «Хĕрарăм сăн-пичĕн вунă форми», 1802, тата ыт. те).
 Пĕлтерĕшĕ 

XIX-мĕш ĕмĕр варринче унăн хайлавĕсем Европара паллă пулса тăрса франци импрессионистĕсен пултарулăхне вăйлă витĕм хунă.
 Курав речĕ 

 Вуламалли 
Morena F. Utamaro. Firenze: Giunti, 2006.
«Большая Российская энциклопедия» и проект «Япония сегодня».

 Асăрхавсем 

 Каçăсем 
 Работы в музеях мира
 Работы on line
 Более полная биография Утамаро 

Категори:Япони паллă çыннисем
Категори:Япони
Категори:Ӳнер
Категори:Ӳкерçĕсем, патшалăхсемпе
Категори:Япони ӳкерçисем
Категори:Укиё-э ӳкерçисем