Мэн-цзы

Мэн-цзы (372 пирĕн эраччен - 289 пирĕн эраччен) , — китай философĕ, Конфуций вĕрентĕвĕн чи паллă элчи.

 Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ 
Вăл Цзоу (халĕ Цзоучэн хули, Цюйфу çывăхĕнче, Шаньдун енĕ) пăхăнулăхĕнче çуралнă, истори тата этеплĕх енчен Лу патшалăхĕпе ((Шаньдун çурутравĕ) çыхăннă, Конфуций те унтанах тухнă. Мэн-цзы —  Лу патшалăхĕнчи аристократлă Мэнсунь йăхĕнчен пулса тухнă. Конфуций мăнукĕ, Цзысы 子思; (Ци патшалăхĕн канашлавçи), патĕнче вĕреннĕ, (çав шутра Янь çине тапăннă чух), ку пулăмсем унăн тĕнчекурăмне сĕмленĕ.

Мэн-цзы конфуцилĕх вĕрентĕвĕнчен 4 мораль виçине уйăрса пĕтĕмлетнĕ: «жэнь» 仁 (çынлăх), «и» 義 (тĕрĕслĕх), «ли» 禮 (йăла-йĕрке), «чжи» 智 (ăслăх). Унăн шучĕпе вĕсенчен иккĕшĕ — «жэнь» 仁 (çынлăх) тата «и» 義 (тĕрĕслĕх) ытларах пĕлтерĕшлĕ.

Унăн икĕ вĕренекенĕ пулнă —  Гунсунь Чоу тата Вань Чжан, вĕсен ячĕсене «Мэнцзы» трактатăн иккĕмĕш тата пиллĕкмĕш пайĕсене панă.

Мэн-цзы вĕрентĕвĕ çĕнĕ конфуцилĕхре анлă сарăлу илнĕ, уйрăмах — Ван Янмин вĕренекенĕн ĕç-хĕлĕнче.

Хальхи вăхăтра Мэн-цзы вĕренĕвĕпе çĕнĕрен кăсăкланма пуçлани XX ĕмĕрĕн  2-мĕш çурринче «Усин» 五行 çыравĕн икĕ тĕрлĕ çырнине тупнипе çыхăннă. Çак тупăмсем Цзысы тата Мэн-цзы ĕçĕсен(китай академиллĕ йăла-йĕрки ăна философсене пĕрлешÿллĕ юхăма 思孟學派 кĕртет), хăшпĕр ăнланувĕсем çине çĕнĕрен пăхма май параççĕ.

 Çыравĕсем 
 «Мэн-цзы» (Избранные места) / Пер. Л. И. Думана // Древнекитайская философия: Собрание текстов в двух томах. Т.1.М.: Мысль,1972 (Сер."Философское наследие").
 Попов П. С. Китайский философ Мэн-цзы. М., 1998.
 Мэн-цзы. Предисл. Л. Н. Меньшикова. Пер. с китайского, указ. В. С. Колоколова / Под ред. Л. Н. Меньшикова. СПб.: «Петербургское востоковедение», 1999.-272 с.(«Памятники культуры Востока»). //

 Вуламалли 
мини|справа|Мэн-цзы асăну керменĕ, Цзоучэн
 Ломанов А. В. О концепции разделения труда в учении Мэн-цзы // Девятнадцатая научная конференция «Общество и государство в Китае» Часть I. М., 1988. С.104-106.
 Классическое конфуцианство / Переводы, статьи, коммент. А.Мартынова и Зограф. Т.2.СПб.-М., 2000.С. 7-140.
 Конфуцианское «Четверокнижие» («Сы шу»), М., 2004. С.239-396.
 Дёмин Р. Н. Мэн-цзы о природе речений и Аполлон как бог-диалектик.// Материалы конференции «Россия — Восток-Запад: компаративные проблемы современной философии». СПб., 2004. с. 66-71.
 Майоров В. М. Кратко аннотированная библиография переводов «Мэн-цзы» на европейские языки: 1592—2004 //Восток-Запад. Историко-литературный альманах 2003—2004.Под редакцией акад. В. С. Мясникова. М., 2005. С.275-288.
 Фэн Ю-лань. Краткая история китайской философии. Перевод на русский: Котенков Р. В. Научный редактор: доктор философских наук, профессор Торчинов Е. А. — СПб.: Евразия, — 1998. — 96 с.
 Yearley, Lee H., Mencius and Aquinas: Theories of Virtue and Conceptions of Courage (Toward a Comparative Philosophy of Religions Ser.), Albany: State University of New York Press. 1990. 280pp ISBN 0-7914-0432-3. ISBN 978-0-7914-0432-4
 Van Norden, Bryan "Mencius and Augustine on Evil: A Test Case for Comparative Philosophy " // Two Roads to Wisdom? Chinese and Analytic Philosophical Traditions, ed. Bo Mou, Chicago: Open Court. 2001. 360 с.
 Mencius: Contexts and Interpretations. Edited by Alan K. L. Chan. Honolulu: University of Hawai’i Press, 2002. Pp. vii + 328.
 Chandler, Marthe. Meno and Mencius: two philosophical dramas. // Philosophy East and West — Volume 53, Number 3, July 2003, pp. 367—398.

 Каçăсем 

 Мэн-цзы 
 Internet Encyclopedia of Philosophy entry
Stanford Encyclopedia of Philosophy entry
Mengzi: Chinese text with English translation and links to Zhuxi's commentary
English translation by A. Charles Muller Annotated scholarly translation with Chinese text
Article discussing the view of ethics of  Mencius from The Philosopher

Категори:Китай философĕсем 
Категори:Конфуцилĕх
Категори:Философсем
Категори:Пайăр çынсем:Китай
Категори:Пайăр çынсем:Этика
Категори:Философсем, алфавитпа
Категори:Китай историйĕ