Боголюбов Александр Николаевич

Боголюбов Александр Николаевич (1900, Шупашкар, Хусан кĕперни - 1956, Мускав) — генерал-полковник, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Вăл Чăваш Республикин  Шупашкар хулинче çуралнă. 

Кунçул
Геройăн ашшĕ, Николай Матвеевич Боголюбов,  хальхи Çĕрпӳ районĕнчи Патăрьел чăваш ялĕнчен тухнă çын пулнă, Атăл пăрахучĕ çинче механик пулса ĕçленĕ; ир вилнĕТрофимов, Прохор. Пирĕн мухтавлă ентеш. — Ялав, 1990, №5 (май). — С. 9. (Ашшĕн тулли ятне ку çăлкуçра асăнман).Официальный портал  Администрации Ленинского района г.Чебоксары. — 09:40 09 декабря 2013 г.. Амашĕ, Надежда Ивановна, вырăнти спирт савутĕнче ĕçленĕ.

Александр Боголюбов 1918-мĕш çулта Хĕрлĕ Çар ретне кĕнĕ, граждан вăрçине хутшăннă. 

1920-мĕшпе 1938-мĕш çулсем хушшине нумар çар шкулĕ пĕтернĕ: дислокаци аслă шкулĕ (1920), Аслă çар çыхăну шкулĕ (1924), М.В. Фрунзе ячĕллĕ çар академийĕ (1931), Генераллă штабăн çар академийĕ (1938).

1924-мĕш çултан взвод, рота, батальон командирĕ. 1931-мĕш çултан - штаб пуçлăхĕ, çыхăну полкĕн командирĕ, каярах перевçĕ корпусĕн çыхăну пуçлăхĕ тата штабăн операцилле уйрăмĕн пуçлăхĕ. 1938-мĕш çулта Тĕп штабĕн çар академин вĕрентӳçи. 

Вăрçă пуçлансан Резерв фрончĕ штабĕн операцилле пайĕн пуçлăхĕ, 1941-мĕш çулхи юпа уйăхĕнчен.  

1942-мĕш çулхи çурла уйăхĕнче Боголюбов генерал-лейтенанта Тĕп штабĕн операциллĕ управлени пуçлăхĕн çумне лартаççĕ, 1942-мĕш çулхи авăн уйăхĕнче ăна каллех 43-мĕш çар штабĕн пуçлăхне лартаççĕ.

1942-мĕш çулхи раштав уйăхĕнче Боголюбов Тĕп штабĕн операцилле управленин пуçлăхĕн 1-мĕш çумĕ. Каярах тĕрлĕ фронтсенче штаб пуçлăхĕ: Çурçĕр_Тухăç, 1-мĕш Украина, 2-мĕш Беларуç. 

Çапăçусне харсăр ертсе пынăшăн ăна 1945 çулхи çу уйăхĕн 29-мĕшĕнче Совет Союзĕн Паттăрĕн ятне тивĕçтернĕ (№ 5544).

1945-мĕш çулхи çĕртмере Çурçĕр çар ушкăнĕн штаб пуçлăхĕ, 1945-мĕш çулхи юпа уйăхĕнчен вăл Генераллă штабăн çар академийĕнче оперативлă тактика циклĕ, кафедра пуçлăхĕ, пуçлăхĕн çумĕ. 1951-мĕш çулхи пуш уйăхĕнчен 1953-мĕш çулхи çурла уйăхĕччен Аякри Тухăçри çарсен командующин çумĕ, 1953-мĕш çулхи авăн уйăхĕнчен 1955-мĕш çулхи юпа уйăхĕччен çар тата физика хатĕрленĕвĕн Тĕп управленин пуçлăхĕн çумĕ.

1955-мĕш çулта запаса кайнă.

1956 çулхи нарăсăн 28-мĕшĕнче Мускав хулинче  вилнĕ.

Чыславсем
2 Ленин орденĕ
4 Хĕрлĕ Ялав орденĕ
2 I степеньлĕ Суворов орденĕ
I степеньлĕ Кутузов орденĕ
I степеньлĕ Богдан Хмельницки орденĕ (СССР)

 Асăрхавсем 

Вуламалли

• Марфин Ю.П. Доброволец из Чебоксар. Ч., 2000.

Каçăсем

 Чăваш энциклопедийĕ

Категори:1900 çулта çуралнисем
Категори:1956 çулта вилнисем
Категори:Совет Союзĕн Паттăрĕсем
Категори:Чăваш Енри Совет Союзĕн Паттăрĕсем
Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем
Категори:Чăвашран тухнă генералсем
Категори:Мускаври Новодевичье масарĕнче пытарнă чăвашсем