Лебедев Герман Степанович

Герман Степанович Лебедев (11.5(28.4).1913, Салапай ялĕ, Шупашкар уесĕ, Хусан кĕпĕрнихалĕ — Шупашкар районĕ Чăваш Ен, Раççей Федерацийĕ — 3.2.1980, Шупашкар, Чăваш АССР) — чăваш композиторĕ, мусăкçăсен пĕрлĕхĕн ĕçченĕ, Чăваш патшалăх юрăпа ташă академи ансамблĕ хормейстрĕ.

 Кун-çулĕ 

 Çемье 
Арăмĕ — Анастасия Львовна Мигуськина, юрăç, Чăваш АССР тава тивĕçлĕ артисчĕ.

 Пултарулăх ĕç-хĕлĕ 
Г. С. Лебедев — Чăваш Енри чи паллă та халăх юратнă композиторсен пĕрри.

 Паллă (тĕп) ĕçĕсем 
Пултарулăхăн тĕп пайĕ — юрăсем; Герман Степанович 400 юрăна кĕвĕленĕ. В. Давыдов-Анатри, А. Алга, А. Эсхель, И. Ивник, И. Тукташ, П. Хузанкай, В. Урташ, Г. Ефимов, А. Катай, В. Веселов, Н. Ваçанка, Г. Харлампьев, И. Малагай, Н. Евстафьевй, А. Калкан, Уйăп Мишши, А. Лукин, П. Халапсин, Стихван Шавли, Гр. Краснов, А. Новиков, Г. Айхи, А. Пономарёв, П. Градов тата ытти поэтсен сăввисене кĕвĕленĕ.

 Хор валли çеç 
 И. Тукташ: «Савниҫӗм» (Любимая) 
 И. Ивник: «Юрӑҫсем», "Кил ҫуммийӗн, сад ҫуммийӗн"
 А. Эсхелm: «Сӑпка юрри», «Пахчана ирех эп тухрӑм»
 В. Давыдов-Анатри: «Эпир пурте ӗҫченсем», «Кӗтсе ил, савниҫӗм»
 В. Веселов: «Атӑл ҫинче», «Шупка уйӑх шуса тухрӗ» 
 Гр. Краснов: «Ҫӳлтен ҫуле»
 П. Градова: «Шупашкар пристанĕ»

 Романссем 
 Автор пухăмĕсем 
 «Тӑван ҫӗршыв юррисем», Шупашкар, 1954.
 «Тӑван ҫӗршыв ялавӗ», Шупашкар, 1959.
 «Чаплӑ ӗмӗр ҫыннисем», Шупашкар, 1967.
 «Пӗрле ӳснӗ тантӑшсем», Шупашкар, 1976.
 Хорсем. — М.: Советский композитор, 1976.

 Обработки 
40 яхăн

 Халăх юррисене çырни 
150 яхăн

 Вокал-ташă сюитисем 
 А. Эсхель сăввисем çине:
 «Праздник в колхозе», 1955;
 «Приглашаем на свадьбу», 1957;
 «Родная Чувашия», 1960;
 «Наша весна», 1961;
 П. Ялкир сăввисем çине: «Тĕлпулу», 1964;
 халăх сăмахĕсем: «Чăваш рапсодийĕ», 1967;
 В. Давыдов-Анатри тата А. Эсхель сăввисем çине:
 «Палăк», 1967;
 «Кай, кай Ивана», 1970;
 А. Пономарёв тата П. Маштков сăвви: «Чăваш тĕррисем», 1970; 
 В. Давыдов-Анатри сăвви:
 «После трудового дня», 1972;
 «Акатуй», 1974.

 Хор тата вокал пултару ĕçĕсем 
Чăваш патшалăхĕн юрăпа ташă ансамблĕ валли:
 «Çĕр пин юрă çĕр-шывĕнче»
 «Атăлпа тăвалла»
 «Атăл çинчи асамат»

 Симфони оркестрĕ валли 
«Мăнаçлă марш», 1935 (пĕрремĕш выляни — Шупашкар, утă, 29 - 1935 ç., дирижёр С. Габер)

 Вĕрсе каламалли йывăç инструменчĕсен квартечĕ 
Чăваш халăх темисемпе прелюди тата фугăсем, 1935 (пĕрремĕш выляни — Шупашкар, утă, 29 - 1935 ç.)

 Сĕрме купăс, виолончель тата фортепиано валли 
«Колхоз хĕрĕсем», 1947

 Фортепиано валли 
Ача-пăча пьеси, 1934

 Баян валли 
Вокал-ташă сюитисем валли. «Чăваш ташши»

 Спектакльсем валли 
 Чăваш академи театĕнчре:
 П. Осипов. «Тӑван ҫӗршывра» (В родном краю), 1945
 А. Алга. «Юратсан» (Когда полюбишь), 1949
 И. Туташ, М. Белов. «Хурӑнлӑ ҫулпа» (По берёзовому тракту), 1958
 Г. Харлампьев. «Саврӑм эпӗ каччӑна» («Сердце девичье»), 1959
 А. Новиков. «Тусӑм, саншӑн мар-и» (Не для тебя ли, милая), 1959
 Г. Пласкин. «Семафор уҫӑлсан» (Семафор открыт), 1961
 Г. Краснов. «Хӑмла» (Хмель), 1974
 Çамрăксен театрĕнче:
 А. Васильев (Х. Уяр). «Шурча таврашӗнче» (Тенета), 1972
 Чăваш республикин пукане театрĕнче: 
 М. Ухсай. «Теллей ҫулӗ» (Дорога счастья), 1949
 М. Ухсай. «Тамаша», 1956
 С. Павлов. «Маленький охотник», 1956
 С. Павлов. «Дед мороз»
 С. Павлов. «Аленушкин концерт»
 С. Павлов. «Заяц и лиса»
 С. Павлов. «Пурнӑҫ чечекӗ» (Цветок жизни)
 С. Павлов. «Песня о любви», 1968
 Е. Сперанский. «Краса ненаглядная», 1972
 М. Юхма. «Хӗвел тӗрри», 1976
 М. Юхма. «Пӳрнескепе унӑн тусӗсем», 1977
Пĕтĕм халăхăн чун кăмăлне Чăваш Енĕн гимнĕ пулса тăнă Илле Тукташ сăввисем çине кĕвĕленĕ «Тӑван ҫӗршыв» (Песня о Родине) юрăпа кĕрсе юлнăЮ. А. Илюхин. Песня, Ставшая гимном.

 Чыславсемпе парнесем 
 ЧАССР ӳнерĕн тава тивĕçлĕ ĕçченĕ  (1945)
 РСФСР ӳнерĕн тава тивĕçлĕ ĕçченĕ   (1970)
 ЧАССР Аслă Канашĕн Президиумĕн Хисеп хучĕ (1940, 1963, 1974)
 Чăваш АССР Министрсен Канашĕн тата ССКП обкомĕн хисеп хучĕ (1973)
 Медаль «За доблестный труд в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.»
 Медаль «За доблестный труд. В ознаменование 100-летия со дня рождения Владимира Ильича Ленина»
 Значок Министерства культуры СССР «За отличную работу» (1957, 1967)
 Значок «Отличник культурного шефства над селом» (1977)
 Чăваш АССР Каçалăк Хисеп кĕнеки (1957)

 Астăвăм 
Шупашкарта композитор пурăннă çурт çине (24 ç., К. Маркс урамĕ) астăвăм хăмине çыпăçтарнă.
Г. Лебедев ятне Чăваш наци лицей-интерната панă (Шупашкар).

 Асăрхавсем 

 Вуламалли 
Ю. А. Илюхин, "Композиторы советской Чувашии", Шупашкар, 1978, стр. 128—137.
Листопад Ю. Çурхи тĕнче вăраннă чух / Ю. Листопад // Ялав. – 2003. – № 4 – С. 111-113.
Харитонов В. Тăван çĕршыв çинчен / В. Харитонов // Хатĕр пул. – 1983. – № 4 – С. 23-24.
Герман Лебедев // Илюхин Ю. Композиторы Советской Чувашии / Ю. Илюхин. – Чебоксары, 1982. – С. 133-142.
Илюхин Ю.А. Лебедев Герман Степанович / Ю.А. Илюхин // Краткая Чувашская энциклопедия. – Чебоксары, 2001. – С. 244.
Илюхин Ю.А. Мастер хорового письма / Ю.А Илюхин // Советская Чувашия. – 1983. – 28 апр.
Лукин Ф. Певец земли родной / Ф. Лукин // Молодой коммунист. – 1973. – 26 апр.
Лукин Ф. Песни его любимы народом / Ф. Лукин // Советская Чувашия. – 1963. – 11 мая.
Харитонов В. Кто с песней по жизни шагает / В. Харитонов // Молодой коммунист. – 1963. – 28 апр. 
Ходяшев В. Герман Лебедев - солнечный композитор / В. Ходяшев // Чебоксарские новости. - 1993. – 17 нояб.

 Каçăсем 
 Автор песни, ставшей гимном (К 95-летию со дня рождения Г.С. Лебедева)

Категори:ССРП композиторĕсем
Категори:Чăваш композиторĕсем
Категори:Акан 28-мĕшĕнче çуралнисем
Категори:1913 çулта çуралнисем
Категори:Нарăсăн 3-мĕшĕнче вилнисем
Категори:1980 çулта вилнисем
Категори:Шупашкарта вилнисем
Категори:Чăваш Енре вилнисем