Финики çырăвĕ

Финики çырулăхĕ — этемлĕх кун-çулĕн фонетика çырăвĕ йеркин тĕслехĕсенчен пĕри. Пирĕн эрăччен XIII ĕмĕр тĕлнелле пулса тухнă, темелле, хальхи çыру йĕркисен чылайăшĕн кăкĕ шутланать.

Консонант çырăвĕпе усă курнă, сăмахсене çырнă чухне хупă сасăсемпе çеç усă курнă. Текста сылтамран сулахаялла çырнă.

 Кĕске хыпар 

  Çуралнă вăхăчĕ
  пирĕн эрăччен XIII—XI ĕмĕрсем
   Пулса тухнă вăхăчĕ
  Çывăх Тухăç, Пайпăл, Тир
   Пулса тухни
  Паллă мар протосемит çырăвĕ (гипотезăсем: Протосинай çырулăхĕ, Угарит алфавичĕ, Ханааней çырăвĕ, Пайпăл çырăвĕ)
   Система
  Фонетика, хупă сасăсене кăна çырнă
   Йышĕ
  22 сас палли
   Вулани
  Сылтăмран сулахаялла
   Чĕлхесем
  Аваллăхра финики çырулăхĕпе Çывăх Тухăçри чĕлхесенче — инди-европа, çаплах семит — çырнă.
   Документ
  Чи авал паллă документ — Пайпăлри Ахирим патша саркофагĕ, пирĕн эрăччен XIII ĕмĕр.
   Усă курни
  Пур тенĕ пекех инди-европа тата семит чĕлхисен алфавичĕсен кăкĕ. Халĕ кăштах улăштарнă финики çырăвĕн нĕсĕлĕ — самар çырăвĕ — самарсем уса курнă.
   Миф
  Грексем алфавита туса хайланине финикисене панă. Грецие Кадм илсе килнĕ, вăл кунта Тир  хулинчен  Зевс вăрласа тарнă хăйĕн Европа йăмăкне шыраса килнĕ.


 Кун-çулĕ 
 Алфавит пулса кайни 

 Çавăн пекех пăхăр 
 Çырулăх кун-çулĕ, хронологи

 Каçăсем 

 Графика // Литература энциклопедийĕ. Т. 2. — 1929
 Phoenicia.org: web compilation & repository of studies about the origin, history, geography, religion, arts, crafts, trade, industry, mythology, language, literature, music, wars, archaeology and culture of the Canaanite Phoenicians
 Schøyen Collection of Manuscripts. Aramaic, Hebrew and Syriac scripts.
 Н. С. Петровский. Египетский язык. Введение в иероглифику, лексику и очерк грамматики среднеегипетского языка. Л., 1958.
 On The Origin Of The Early Indian Scripts: A Review Article (Journal of the American Oriental Society 115.2 (1995), 271—279) 

Категори:Семит çырăвĕ
Категори:Консонант çырулăхĕсем