Йыт çĕмĕрчĕ

Латинла ячĕ  frangere — хуç глаголпа çыхăннă. Ăна йывăç çăмăллăн хуçăлнипе çавăн пек ят панă. ,

Йывăç вуллипе турачĕсем тĕттĕм хăмăр. Хупă айĕнче хĕрлĕ тĕслĕ слой пур.
Çулçисем елипс формиллĕ, 4-10 см тăршшĕ.
Чечекĕсем 2-3,5 мм тăршшĕ, хитре мар. 
Чечек формули: 
. 
Çимĕçĕ —  8—10 мм диаметрлă шар евĕрле. Ăшĕнче 3 сарă симĕс çаврака-виçкĕтеслĕ шăмăллă. Пиçсен тĕттĕм кăвак хура тĕслĕ. Çырлисем наркăмăшлă, анчах кайăксем вĕсене тăрăшсах çиеççĕ. 

 Состав 
Хуппинче, папкисенче, çулçисенче, çырлисенче антрахинонсем (глюкофрангулин, эмодин тата изоэмодин) пур. Хуппинче 8 % таран. Унсăр пуçне йывăç хуппинче гликозидсем, хризофан йӳçĕкĕ, антранолсем, сухăрсем,  тата эфир çăвĕсен йĕрĕсем пурАтлас лекарственных растений СССР. — М.: Изд-во мед. лит., 1962..

 Сарăлни 
Европăн вăрманпа вăрманлă хир зонисенче, Хĕвеланăç Çепĕрте, Кĕçĕн Аçин çурçĕр пайĕнче, Крымра, Кавказра, Вăтам Аçин çурçĕр пайĕнче ӳсет.
Атлас ареалов и ресурсов лекарственных растений СССР (Сборник).

 Усă курни 
 Медицина 
Халăх медицининче хуппипе çырлисене усă кураççĕ. Официаллă медицина (Cortex Frangulae) хуппине усă курать, анчах малтан е 1 çулталăк упрамалла, е 1 сехет 100 °C хĕртмелле.
 Капăрлату
Капăрлатмалли тĕм евĕр ĕрчетеççĕ.

Çемçе йывăçĕ çăмăлăн çурăлать, касакансем усă кураççĕ. Танăçлăхĕ пĕчĕк пулнипе унтан хура е тĕтĕмлĕ тар валли йывăç кăмрăкĕ тăваççĕ Статья из Технической Энциклопедии 1927-34 гг.. Дымный порох .
Вĕлле хурчĕсем йыт çĕмĕрчĕ çинче нектарпа пыльца пуçтараççĕ. Гектартан 35 ег таран. Хăшпĕр вăрмансенче тĕп пыл ӳсентранĕ пулса тăрать..

 Асăрхавсем 

 Вуламалли 


 Каçăсем 
 Крушина ломкая (крушина ольховидная, крушинник, сорочьи ягоды, волчьи ягоды, черемуха) — Frangula alnus Mill 
 Крушина ломкая — Frangula alnus Mill.: фотографии и описание

 Крушина ольховидная. (Аналитический обзор)

Категори:Тĕмсем
Категори:Капăрлатмалли тĕмсем
Категори:Пыл паракансем
Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа