Эскимос-алеут чĕлхисем

Эскимос-алеут чĕлхисем (эскалеут) — Гренланди, Канадăн Арктикин территоринче, Аляскăн пĕтĕм çĕрĕнче, Чукоткăн çурçĕр-тухăç тата кăнтăр-тухăç çыран хĕрринче, юнашар утравсенче тата алеут йăранĕнче пурăнан тăван халăхсен чĕлхисемпе диалекчĕсен пĕрлĕ пухăмĕ.
мини|289x289пкс|Эскимос-алеут чĕлхисен Çурçĕр Америкăри ареалĕ
Эскимос-алеут чĕлхисемпе калаçакансен йышне палăртма йывăр. Çак этноссем шутне кĕрекен мĕнпур халăх — 100 пин çын, анчах та хастар усă кураканнисем татах сахал: нумайăшĕ ази, аляска тата канада эскимосĕсем, çаплах алеутсем вырăс е акăлчан чĕлхине куçнă.

 Классификаци 
(калаçакансен йышĕ хаклавлă)

Алеут турачĕ
 алеут чĕлхи — ≈ 150 çын (Раççей, АПШ)
 меднов-алеут чĕлхи (алеут-вырăс пиджинĕ) — 5 çын (Раççей)
Эскимос турачĕ
 юпик ушкăнĕ
 аляска кĕçĕн ушкăн:
 алютик чĕлхи — 400 çын. (АПШ) 
 вăта-юпик чĕлхи — 10 пин çын (АПШ) 
 çепĕр кĕçĕн ушкăнĕ (юит чĕлхи):
 наукан чĕлхи — 100 çын (Раççей) 
 чаплин чĕлхи — 1600 çын (Раççей, АПШ) 
 сиреник чĕлхи (çухалнă) 
 инуит ушкăнĕ
 аляска-инуит чĕлхи (инюпиак) — 3500 çын (АПШ) 
 Çурçĕр Аляскăри инуит чĕлхи  
 Çурçĕр-Анăç Аляскăри инуит чĕлхи 
 гренланд чĕлхи — 47 пин çын (Гренланди) 
 инуктитут — 30 пин çын (Канада: Нунавут, Лабрадор) 
 анăç-канада инуит чĕлхи (Канада: СЗТ) 
 тухăç-канада инуит чĕлхи 

 Каçăсем 
 Вахтин Н. Б. Эскимос-алеут чĕлхисем

 Асăрхавсем 

 Вуламалли 

 Меновщиков Г. А. Эскимосско-алеутские языки // Языки Азии и Африки. М., 1979, т. III.
 Bergsland K. Aleut Dictionary. Fairbanks, 1994.
 Bergsland K. The Eskimo-Uralic Hypothesis // Journal de la Societe Finno-Ougrienne, 1959, vol. 61.
 Fortescue M., Jacobson S., Kaplan L. Comparative Eskimo Dictionary. Fairbanks, 1994.
 Hammerich L. L. The Eskimo Language. Oslo, 1970.
 Hamp E. P. On Eskimo-Aleut and Luoravetlan // Eric P. Hamp (ed.) Papers on Eskimo and Aleut Linguistics. Chicago: Chicago Linguistic Society, 1976. pp. 81-92.
 Holst, J. H. Einführung in die eskimo-aleutischen Sprachen. Hamburg, 2005.
 Krauss M. Eskimo-Aleut // Current Trends in Linguistics, 1973, vol, X, No 2.
 Swadesh M. Unaaliq and Proto-Eskimo: I—V // International Journal of American Linguistics, 1952, vol. 17; 1951, vol. 18.
 Vakhtin N. B., Golovko E. V. The Relations in the Yupik Eskimo Sub-Group According to Lexicostatistics // Etudes Inuit Studies, 1987, vol. 11, No. 1.
 Woodbury A. Eskimo-Aleut // Handbook of American Indian Languages / Ed. by D. Damas.

 Çавăн пекех 
 Эскимос çырулăхĕ


Категори:Раççей чĕлхисем