Замби

Замби ( ) - тĕп Африкăри тинĕс патне тухман çĕршыв. Çурçĕрте Конго Демократи Республикипе чикĕ тытать, çурçĕр-хĕвелтухăçĕнче Танзанипе, Малавипе хĕвелтухăçĕнче, Зимбабвепе, Ботсванапа, Намибипе тата Мозамбикпа кăнтăрта, Анголăпа хĕвеланăçĕнче.

 Административла пайлану 
Замби районсем çине пайланакан провинцинчен тăрать
 Провинци  Административла тĕпĕ  лаптăкĕ, кв. км.  Халăх йышĕ (2000), пин çын Тĕп  Кабве  94 395  1 012,257 Коппербелт  Ндола  31 328  1 581,221 Хĕвелтухăç  Чипата  69 106  1 306,173 Луапула  Манса  50 567  775,363 Лусака  Лусака  21 896  1 391,329 Çурçĕр  Касама  147 826  1 258,696 Çурçĕр-хĕвеланăç провинци  Солвези  125 827  583,350 Кăнтăр  Ливингстон  85 283  1 212,124 Хĕвеланăç  Монгу  126 386  765,088

 Пысăк хуласем (2000) 
 Лусака — 1 084 703
 Ндола — 374 757
 Китве-Нкана — 363 734
 Кабве — 176 758
 Чингола — 147 448
 Муфулира — 122 336
 Луаншья — 115 579
 Ливингстон — 97 488
 Касама — 74 243
 Чипата — 73 110
 Халăхĕ 
Халăх йышĕ 12 935 пин 
Çулталăкра ӳсни - 1,6 % (в 2010). Фертильность — пĕр хĕрарăм вăтамран 5,07 ача çуратать. Ачасем вилни —1000 çуралнă ача çине 99,9. Вăтамран 38,9 çул пурăнаççĕ (2010-мĕш çул, тĕнчере 223-мĕш вырăн). ВИЧ вирусĕ пĕтĕм халăхăн 15,2 % юнĕнче сарăлнă (2007 çулхи хаклав, тĕнчере 7-мĕш вырăн). Хулара 35 % (2008) пурăнать. Этно тытăмĕ - бемба 35 %, тонга 15 %, малави 13 %, лози 9 %. Шуррисем - 0,3 %. Официаллă чĕлхесем - бемба 35,1 %, ньянджа 10,7 %, тонга 10,6 %, лози 5,7 %, лунда 2,2 %, каонде 2 %, лувале 1,7 %, акăлчан чĕлхи. Ытти чĕлхесем те сарăлнă: чева 4,9 %, нсенга 3,4 %, тумбука 2,5 %, лала 2 % тата 60 яхăн абориген чĕлхисем (халăх йышĕн 22 % ). Халăхăн 80 % хутла пĕлет.
 Асăрхавсем 

 Вуламалли 
 Юдин Ю. А. Федерация Родезии и Ньясаленда // Новые формы колониального управления / М.1960
 Сванидзе Н. А. Сельское хозяйство Северной Родезии / М.1963
 Демкина Л. А. Крах Федерации Родезии и Ньясаленда / М.1965
 Коновалов Е. М. Республика Замбия / М.1965
 Франгулян В. И. Экономика Республики Замбия / М.1967
 Поляков Б. С. Замбия / М.1969
 Иванов Ю. М. Развитие капитализма в африканской деревне Родезии и Замбии / М.1970
 Березин В. И. Замбия на пути завоевания экономической независимости / М.1972
 Александров Ю., Линец Ю. Замбия / М. 1973
 Заварнов Н. А. Высшие органы власти и управления в государствах Восточной Африки (Танзания, Замбия, Кения, Уганда) / М.1973
 Чуваева М. А. Республика Замбия // Пути и метода экономического развития стран Африки / М.1975
 Перышкин Е. В. Политическая система Республики Замбия / М.1980
 Республика Замбия (справочник) / М.1982
 Велич А. Гуманизм в Замбии // Международная политика — 1969 — № 473

 Каçăсем 
 Правительство Замбии 
 Национальная ассамблея Замбии
 Туристический портал Замбии
 The Zambian
 Туризм в Замбии
 Замбийское новостное агентство 
 Northern Rhodesia and Zambia. Photographs and Information from the Fifties and Sixties

*
Категори:Тинĕс патне тухман çĕршывсем
Категори:Унитарлă патшалăхсем
Категори:Акăлчан чĕлхиллĕ патшалăхсемпе территорисем