Пурçăн

Пурçăн (чăваш чĕлхинче ăна, çавăн пекех, тарай та теççĕ) — тутă нăрри коконĕн çипписенчен тунă çемçе тĕрт. Чи малтанах вăл Китайран Европăна Пурçăн çулĕпе турттарнă кирлĕ япала шутланнă. Пурçăн çиппи 800—1000 м тăршшĕне çитнĕ. Çиппи виççĕ кĕтеслĕ ĕлкеллĕ, вăл призма евĕр çутта сирсе ярса хитрелетет.

Пурçăна халĕ тĕнчере Китай нумай (50 % яхăн) тăвать. Инди 15 % яхăн, Узбекистан (3 % яхăн) тата Бразили (2,5 % яхăн) хатĕрлеççĕ. Çаплах пурçăна Иранра, Таиландра тата Вьетнамра çителĕклĕ тăваççĕ.

 Пурҫăн малтанхи историйĕ тата сарăлăвĕ 
Малтанах пурҫӑна Китайра неолит тапхӑрӗнче, уйрӑмах 4000 ҫул каялла Яншао культуринче, тунӑ. Хальхи Чжэцзян провинцийӗнче пирӗн эрӑчченхи 2700 ҫулхи пурҫӑн юлашкийӗсем пур. Ҫитес пин ҫул хушшинче Китай пурҫӑн туса кӑларассине ҫеҫ тытса тӑнӑ. Пирĕн эрăчченхи I ĕмĕр вĕçĕнче Пурçăн çулĕ уçăлсан пурçăн туса илессипе суту-илÿ Китайран сарăлма пултарнă, Азипе Европăна çыхăнтарнă.Шёлк в Китае

 Кунçул 

 Тĕрлĕ тĕсĕсем 
 Чесуча, тискер пурçăн, tussore, tussur, tusser, tusseh, tussah — Antheraea mylitta (бабочка‐павлиноглазка) тăвать — тачă, çăмăл тата вăтам, сарă-хăмăр сăрăллă.
 Малагаси пурçăнĕ

 Çавăн пекех пăхăр 
 Тутă нăрри
 Шелководство
 Пурçăн çулĕ
 Вискоза сӳсĕ
 Альпак

 Асăрхавсем 

 Каçăсем 

 Шёлк: история нежной роскоши
 Как отличить настоящий шёлковый ковер
 Подробно о росписи по шёлку 
 Пурçăн кун-çулĕнчен 
 Шёлк — хаклă тĕрт
 Шелк — история, этапы (технология) изготовления 
 Пурçăн — чаплă тĕрт 

Категори:Тĕртсем
Категори:Çутçанталăк сӳсĕсем