Сивĕ вăрçă

Сивĕ вăрçăКавычкăсăр пĕчĕк сасă паллинчен пуçласа сивлек вăрçă çырма сăмахсар сĕнет: Лопатин В. В. Прописная или строчная? Орфографический словарь / В. В. Лопатин, И. В. Нечаева, Л. К. Чельцова. — М.: Эксмо, 2009. — 512 с., стр. 469 — пĕтĕм тĕнчери геополитика, экономика тата идеологи сферисенче Совет Союзĕпе тата унăн тăмарĕсемпе, пĕр енчен, тата АПШ-па тăмарĕсем — тепĕр енчен,  хушшинче 1940-мĕш çулсенчен пуçласа 1990-мĕш çулсем пуçламăшĕччен пынă конфронтаци.

 Истори 
Конфронтацин паллă пайĕ идеологи шутланать. Капитализм тата социализм моделĕсен хирĕçлевĕсем сивлек вăрçăн тĕп сăлтавĕ пулаççĕ. Иккĕмĕш Тĕнче вăрçинче çĕнтерӳ тупăшланă икĕ мăнаç патшалăх кашни хăйĕн идеологи тĕлĕпе тĕнчене урăхлатас тесе хăтланаççĕ. Вăхăт иртнĕçем конфронтаци икĕ енĕн те идеологин тĕп элеменчĕ пулса тăрать.

«Сивлек вăрçă» термина пĕрремĕш 1947 çулхи акан 16-мĕшĕнче АПШ президенчĕн Гарри Трумэнăн канашçи, Бернард Барух  хăйĕн Кăнтăр Каролина штачĕн элчисен палатти умĕнче каланă.(english) Bernard Baruch coins the term «Cold War» 16 April 1947 — wwww.history.com

 Сивĕ вăрçăн пуçламăшĕ 
Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи вĕçленнĕ хыççăн советсен сĕмне Тухăç Европа патшалăхĕсем лекеççĕ, çак вара, уйрăмах Польшăра Лондонри поляксен эмиграцири правительстви маар, советсем майлă правительствăна йышăннипе Аслă Британипе АПШ килĕшмесĕр Совет Союзне хирĕçлеме тытăнать.

1945 çулхи ака уйăхĕнче Аслă Британи премьер-министрĕ Винстăн Черчĕл СССР-а хирĕç вăрçă планне хатĕрлеме хушать. Çак шухăш пĕтĕмлетĕвĕсене Черчĕл хăйĕн мемуарĕсенче çырать:Вторая мировая война. Черчилль У. Сокр. пер. с англ. Кн. третья, т. 5-6. М 1991, С. 574.

 пĕрремĕшĕ, Совет Раççейĕ ирĕкле тĕнчешĕн вилĕмлĕ хăрашу пулса тăчĕ;
 иккĕмĕшĕ, пĕр тăхтамасăрах ăна хирĕçле çĕнĕ фронт йĕркелемелле;
 виççĕмĕшĕ, çак фронта Европăра тухăçалларах куçармалла;
 тăваттăмĕшĕ, анкăл-американ çарĕсен тĕп чăн тĕллевĕ — Берлин;
 пиллĕккĕмĕшĕ, Чехословакие ирĕке кăларасси, американ çарĕсем Прагăна кĕресси паллă вырăн йышăнать;
 улттăмĕшĕ, Вена хулине, тĕрĕссипе пĕтĕм Австрие анăç патшалăхсем, тепĕр енчен, вырăс Совечĕсемпе пĕрле, ертсе пымалла;
 çиччĕмĕшĕ, Тито маршалăн Итали пирки хапсăнусене чармалла…

 1946—1953 
1947 çулхи пушăн 12-мĕшĕнче АПШ президенчĕ Гарри Трумэн Греципе Турцие вăрçă тата экономика пулăшăвĕ пама 400 миллион доллар уйăрнине пĕлтерет. 

 1953—1962 
Хрущёв «ирĕлĕвĕ» пуçлансан тĕнче вăрçи тухас хăрушлăх чакнă — уйрăмах çак особенно это было характерно для конца 1950-х гг, увенчавшегося визитом Хрущёва в США. 

 1962—1979 (Разрядка) 

 1979—1985 

 1985—1991 

 Сивлек вăрçă пулăмĕсем 

 Сивĕ вăрçăн урокĕсем 

 Сивĕ вăрçин астăвăмĕ 

 Музейсем 

 «Сивĕ вăрçинче çĕнтернĕшĕн» медаль 

 Çавăн пекех пăхăр 
 Портал:Сивлек вăрçă
 Ялта-потсдам тĕнчери хутшăнусен системи
 Ядерлă паритет
 Хурçă чаршав
 Чураланă халăхсен эрни
 Европа пикникĕ
 Домино теорийĕ
 Разрядка международной напряжённости
 Раççей-американ хутшăнăвĕсем
 Территориальная экспансия России
 Виççĕмĕш Тĕнче вăрçи
 Ядерлă вăрçă

 Асăрхавсем 

 Вуламалли 




 Каçăсем 

 Холодная война на проекте Хиросима
 Coldwar.ru — «История холодной войны»
 Web-сайт, посвящённый "холодной войне"
 Интервью с историком В. Зубком о холодной войне
 Послевоенный мир в условиях «холодной войны» 
 А. С. Орлов «Тайная битва сверхдержав» 
 Лавренов С. Я, Попов И. М. «Советский Союз в локальных войнах и конфликтах»
 Россия (СССР) в войнах второй половины XX века
 «КОЛОСС С ГЛИНЯНОЙ ГОЛОВОЙ» НЕСБЫВШИЕСЯ НАДЕЖДЫ Ю.АНДРОПОВА И Д.Устинова 
 Директива NSC20/1 — «План Даллеса»
 Джузеппе Боффа «От СССР к России. История неоконченного кризиса. 1964—1994» Глава II: «Биполярный мир»
 Джузеппе Боффа «От СССР к России. История неоконченного кризиса. 1964—1994» Глава IX: «Поражение в холодной войне»
 Группа американских конгрессменов во главе с Хиллари Клинтон предлагает учредить Медаль за победу в холодной войне над СССР
 — Аудио-Слайд. Американ плакачĕсем: ядерлă атакăра епле сыхланса юлмалла 
 Холодная война в БСЭ
 Почему ни Рейган, ни Соединенные Штаты не выиграли "холодную войну (интервью с Джэком Мэтлоком)

*
1946
05
Категори:Вăрçă тĕсĕсем