Шахмат

Ша́хмат — сĕтел вăййисем шутне кĕрет. 64 тăваткалтан тăракан ятарлă хăма çинче икĕ ен выляççĕ. Ку вăйăра ӳнер те, ăслăлăх та, спорт та пур. Вăйă ячĕ перс чĕлхинчен кĕнĕ - шах тата мат сăмахсенчен пулнă, куçарсан патша вилнĕ тенине пĕлтерет.

Шахматла хире-хирĕç иккĕн, ушкăнпа ушкăн, пĕр çынпа ушкăн выляма пултараççĕ. Шăхмат вăййин йĕркине тытса пыракан ятарлă йĕркесем пур, ăмăртусем ирттернĕ чухне ФИДЕн хушма йĕркисемпе те усă кураççĕ. Интернетпа, телефонпа, çыру çырса выляма та ятарлă йĕркесем пур.

 Шахмат кун-çулĕ 
Шахмат вăййине Ĕнчĕре VI ĕмĕрте шутласа кăларнă тесе ĕнентерççĕ. Унăн авалхи ячĕ - чатуранга. Арап çĕршывĕсенче, Европăпа Африкăра вăйă сăн-сăпачĕ улшăнса пырать. 15 ĕмĕр тĕлне унăн паянхи кӳлепи çирĕпленсе çитет, 19 ĕмĕрте шахматла вылямалли йĕркесене те çирĕплетеççĕ, çавăн чухнех ăмăртусем йĕркелеме пуçлаççĕ.

 Çавăн пекех 
 Дебют
 Миттельшпиль
 Эндшпиль
 Эндшпиль Налимов тапăлсем
 Тенчери шахмат кунĕ
 Шахмат олимпиади
 Шахмат варианчĕсем

 Шахмат выляма компьютер программисем 
 Rybka
 Fritz (программа)
 Fruit
 HIARCS
 Shredder
 Chessmaster
 GNU Chess

 Вуламалли 
 Верховский Л. С. Цугцванг. Кочиев А. В., Яковлев Н. Г. Преимущество двух слонов. — М.: ФиС, 1989. — 160 с. — 100000 экз. — (Б-чка шахматиста). — ISBN 5-278-00182-8


 Асăрхавсем 

 Каçăсем 
 Официальный сайт Международной шахматной федерации (ФИДЕ)

 Крупнейший международный шахматный интернет-портал 
 Журнал «64 — Шахматное обозрение»
 Чатранг-Намаг. Объяснение игры в шахматы и изобретение игры в нарды. Перевод с пехлеви и комментарии А.А. Амбарцумяна 
 Чӑвашри шкулсенче шахмат выляма вӗрентӗҫ


Категори:Шахмат теорийĕ
Категори:Шахмат тактики
Категори:Шахмат композицийĕ
Категори:Спорт