Турку университечĕ

Турку университечĕ ( ) — Финляндин калăпăшĕпе иккĕмĕш, Хельсинки университечĕ хыççăн, университет. Çĕр-шывăн кăнтăр-анăçĕ енче, Турку хулинче вырнаçнă. 1920 çулта йĕркеленĕ. Коимбр пĕрлешĕвĕ шутне кĕрет.

 Кун-çулĕ 

Туркура 1640 çулта никĕсленĕ Або патша академийĕ Финляндири пĕртен-пĕр университет шутланнă. 1827 çулта, Туркуна пĕтернĕ аслă вут-кăвар хыççăн, университета çĕнĕ тĕп хулана — Хельсинкине — куçарнă. 1822 çулта Академире финн халăхĕн паллă ĕçченĕсем — Йохан Снелльман, Элиас Лённрот, Йохан Рунеберг — пуçлаççĕ.

1918 çулта Турку хулинче çĕнĕрен швед чĕлхиллĕ харпăр университетне — Або академийĕ — уçаççĕ. Çакăнпа пĕрлех, халăх кăмăлне тивĕçтерес тĕллевпе, 1920 çулта хулара финн чĕлхиллĕ харпăр Турку университетне й	еркелесе янă. Ăна тума пулăшма 22040 çын укçа парса пулăшнă.

1952-1959 çулсенче Аарне Эрви архитекторăн  проекчĕпе хулари çĕнĕ университет кампусне Юулиопистонмяки сăртĕнче (малтанхи топонимсем — «Рюссянмяки»  е «Весилиннанмяки» ) туса лартнă. Çĕнĕ çуртсем — библиотекăсем, лабораторисем, çутçанталăк ăслăхĕсен факультечĕ тата XIX ĕмĕрĕн пуçламăшĕнче тунă администрацин тĕп блокĕ университетăн кивĕ  корпусĕнчен тухăç енче вырнаçнă пулнă.

1995 çултанпа университет Коимбр ушкăнĕ пĕрлешĕвне кĕрет.

 Канцлерсем 
 1921—1926 — Йохан Даниэльсон-Калмари|fi|J. R. Danielson-Kalmari
 1926—1935 — Эмиль Сетяля
 1935—1945 — Густав Комппа|fi|Gustaf Komppa
 1945—1955 — Йоханнес Гранё|fi|J. G. Granö
 1955—1965 — Тойво Олин|fi|T. E. Olin
 1965—1970 — Ролф Невалинна|fi|Rolf Nevanlinna
 1970—1975 — Тауно Нурмела|fi|Tauno Nurmela
 1975—1984 — Каарло Хартиала|fi|Kaarlo Hartiala
 1984—1994 — Олави Гранё|fi|Olavi Granö
 1994—1997 — Яакко Ноусиайнен|fi|Jaakko Nousiainen
 1997—2000 — Кейо Паунио|fi|Keijo Paunio
 2000—2003 — Леена Картио|fi|Leena Kartio
 2003—2009 — Эеро Вуорио|fi|Eero Vuorio
 2010— н/вр — Пекка Пуска|fi|Pekka Puska

 Ректорсем 
 1922—1924 — Арттури Вирккунен|fi|Artturi H. Virkkunen
 1924—1932 — Вейкко Коскенниеми|fi|V. A. Koskenniemi
 1932—1934 — Йоханнес Гранё|fi|J. G. Granö
 1934—1945 — Эйнар Юва|fi|Einar W. Juva
 1945—1948 — Харри Варис|fi|Harry Waris
 1948—1954 — Тойво Олин|fi|T. E. Olin
 1954—1960 — Осмо Яарви|fi|Osmo Järvi
 1960—1970 — Тауно Нурмела|fi|Tauno Nurmela
 1970—1975 — Каарло Хартиала|fi|Kaarlo Hartiala
 1975—1981 — Осмо Икола|fi|Osmo Ikola
 1981—1987 — Арье Щейнин|fi|Arje Scheinin
 1987—1993 — Арне Роуси|fi|Arne Rousi
 1994—1997 — Кейо Паунио|fi|Keijo Paunio
 1997- [[х/вх — Кейо Виртанен|fi|Keijo Virtanen

 Вĕренсе тухнă паллă çынсем 
 1953 — Мауно Койвисто (р.1923), Финлянди президенчĕ
 1971 — Тимо Аираксинен (1947), профессор, Хельсинки университечĕн мораль философи кафедрин ертӳçи 
 1974 — Саули Нийнистё (1948 çур.), финн политикĕ, юрист, парламентарий
 1995 — Юсси Туомола (1965 çур.), комикс-ӳнерçи

 Çавăн пекех пăхăр 
 АБО академийĕ
 Туорла обсерваторийĕ

 Каçăсем 

 Турку университечĕ  

 Асăрхавсем 

Категори:Финлянди университечĕсем
*