Додекаэдр

Додека́эдр ( — вуниккĕ тата εδρον — хысак) - вуниккĕ тĕрĕс пиллĕк-кĕтеслĕхрен тытăнса тăракан вуникхысаклăх. Додекаэдрăн кашни тăрри тĕрĕс виççĕ пиллĕк-кĕтеслĕх тăрри шутланать.

Çапла, додекаэдрăн 12 хысак (пиллĕк-кĕтеслĕ), 30 аяк пĕрчи тата 20 тăрă (кашнинче 3 аяк пĕрчи тĕл пулаççĕ). Кашни 20 тăрă çумĕнчи лаптак кĕтессен сумми 324° тан пулать.

Додекаэдрăн 3 çăлтăрлă ĕлке.

 Паллă формулăсем 
Аяк пĕрчин тăршшĕ  пулсан, додекаэдр çийĕн лаптăкĕ:


Додекаэдр калăпăшĕ:

Тулашĕпе çырнă сфера радиусĕ:

Ăшне çырнă сфера радиусĕ:

 Додекаэдр симметрин элеменчĕсем 

 Додекаэдрăн симметри центрĕ, 15 симметри тĕнĕлĕ пур.
Кашни тĕнĕлĕ хирĕçле выртакан аяк пĕрчин варрипе иртет. 
 Додекаэдрăн 15 симметри лаптакĕ. Симметрин кашни тикĕсĕ кашни хысака тăрри витĕр тата хирĕçле вырнаçнă аяк пĕрчи варрипе пырать.

 Додекаэдр ĕлкиллĕ кĕлеткесем 

 Додекаэдра рольсен сĕтел вăййисенче ăнсăртран илев хисепсен генераторĕ вырăнне (урăх шăмăсемпе пĕрех) усă кураççĕ, кун чухне d12(dice — шăмăсем) пек палăртаççĕ.
 Пентакор вăйăра çак геометри фигури евĕр.

Related polyhedra
Picture100pxDodecahedron100pxTruncated dodecahedron100pxIcosidodecahedron100pxTruncated icosahedron100pxIcosahedronCoxeter–Dynkin

100pxV3.3.3.3.3(332) and (532)100pxV3.3.3.3.4(432)100pxV3.3.3.3.5(532)100pxV3.3.3.3.6(632)100pxV3.3.3.3.7(732)

Vertex arrangement
 125pxGreat stellated dodecahedron 125pxSmall ditrigonal icosidodecahedron 125pxDitrigonal dodecadodecahedron 125pxGreat ditrigonal icosidodecahedron 125pxCompound of five cubes 125pxCompound of five tetrahedra 125pxCompound of ten tetrahedra

Stellations
0123Stellation 125pxDodecahedron 125pxSmall stellated dodecahedron 125pxGreat dodecahedron 125pxGreat stellated dodecahedronFacet diagram125px125px125px125px

 Кăсăк фактсем 
 2003 çулта çуралнă гипотезăпа Çут Тĕнче додекаэдр евĕр пулать.

 Асăрхавсем 

 Çавăн пекех пăхăр 
 Пентагондодекаэдр — тĕрĕc мар додекаэдр
 Рим додекаэдрĕ
 Мегаминкс
 Ромбододекаэдр
 Ромбоикосододекаэдр
 Вуниккĕхысаклăхсем

Категори:Тĕрĕс нумайхысаклăхсем