УЕФА

Европа футбо́л ассоциа́цисен пĕрлешĕвĕ (, кĕск. UEFA, чăвашла/вырăсла транслитерацире УЕФА) — Европăри тата Азин анăçри хăшпĕр регионĕсенчи футбол ĕç-пуçне тытса пыракан организаци. Вăл европа патшалăхĕсен наци футбол ассоциацисене пĕрлештерет. УЕФА европа клубĕсен тата наци пĕрлĕ командисен мĕнпур ăмăртăвĕсене йĕркелет, янравра тата трансляцире тупăшланă укçа-тенкĕне хăйĕн йышĕнчи клубсене тата наци ассоциацисене валеçсе парать.

УЕФА ФИФА йышне кĕрекен улттă континентри конфедерацирен пĕрри шутланать, сăмах май УЕФА вĕсенчен сумлăраххи те пуянраххи. Чылайрахăш тĕнчери чаплă футболистсем Европăра, Англи, Итали, Испани тата Германи, шалу укçи хулăм пулнипе выляççĕ. Çаплах УЕФА шутне тĕнчери вăйлă командăсем кĕнипе çак конфедераци пайташĕсем тĕнче чемпионатĕсене йышлăн хутшăнаççĕ: сăмахран тĕнчери 2006 çулхи футбол чемпионатĕнче 32 командăран УЕФА шутĕнчен 14-ĕ тупăшнă.

Франци, Итали тата Бельги футбол федерацийĕсем пуçланă консультацисене ирттернĕ хыççăн УЕФА 1954 çулхи çĕртмен 15-мĕшĕнче Базельре (Швейцари) УЕФА никĕсленĕ. Малтанах УЕФА йышне 25 патшалăх кĕнĕ, халĕ çак хисеп 53-е çитнĕ. УЕФА штаб-хваттерĕ Парисре 1959 çулчен вырнаçнă, çак çулта вăл Берна куçать. 1995 çултанпа вăл швейцар Ньонĕнче ĕçлет. УЕФА пĕрремĕш  тĕп секретарĕ вырăнĕнче Анри Делоне, президенчĕ вырăнĕнче — Эббе Шварц ĕçленĕ.

Наци ассоциацисен интересĕсене хӳтĕлесе УЕФА тăтăшах Еврокомиссипе хирĕçнĕ. 1990-мĕш çулсенче  телетрансляци прави  тата уйрăмах тĕнчери трансферсем пирки (Босман йĕркелехĕ) тавлашнă.

УЕФ нацийӗсен лиги  - Европӑри пӗрлештернӗ Европа хушшинче иртекен пӗтӗм тӗнчери футбол турнирӗ. Пӗрремӗш хут 2018 ҫулта тӗнче чемпионатне вӗҫлеме тивӗҫлӗ срокра палӑртнӑ. Турнирта класра ӳсмелли тата чакмалли принципсем ӗҫлеҫҫӗ. Турнир ирттермелли уйрӑмлӑх-2 ҫулта пӗрре, ҫӗнтерекене тупса палӑртасси-паллӑ мар ҫулсемпе. УЕФ заявленийӗпе килӗшӳллӗн матч турнира 2014 ҫул тӗлне пӗтӗм тӗнчери юлташла матчсенчен чылайӑшӗ ирттерекен срокра ирттерӗҫ, турнир ҫав матчсене улӑштарӗ тесе шутлаҫҫӗ. Турнир Европа чемпионачӗсемпе тӗнче чемпионачӗсем патне суйлав циклӗсемпе ҫыхӑннӑ, ҫак ӑмӑртусен финал стадине наци сборнӑйӗсен ретне тухма хушма май панӑ.УЕФA Лига Нацисен 2022: иртмелли сроксем, вӑйӑ календарӗ

 УЕФА президенчĕсем 

 Ят Патшалăх Хушă 1. Эббе Шварц Дани 1954—1962 2. Густав Видеркер Швейцари 1962—1972 3. Артемио Франки Итали 1972—1983 4. Жак Жорж  1983—1990 5. Леннарт Юханссон  1990—2007 6. Мишель Платини  2007 -2015 7. Александер Чеферин  2016—х.в.

 Пайташсен ят-йышĕ 

  Австри
  Азербайджан
  Албани
  Англи
  Андорра
  Эрмени
  Беларуç
  Бельги
  Болгари
  Босни тата Герцеговина
  Венгри
  Германи
  Греци
  Грузи  Дани
  Израиль
  Ирланди
  Исланди
  Испани
  Итали
  Казахстан
  Кипр
  Латви
  Литва
  Лихтенштейн
  Люксембург
  Македони
  Мальта  Молдави
  Нидерландсем
  Норвеги
  Польша
  Португали
  Раççей
  Румыни
  Сан-Марино
  Çурçĕр Ирланди
  Серби
  Словаки
  Словени
  Турци
  Украина  Уэльс
  Фарер утравĕсем
  Финлянди
  Франци
  Хорвати
  Черногори
  Чехи
  Швейцари
  Швеци
  Шотланди
  Эстони

Асăрхавсем

 Каçăсем 
 Официаллă сайт 
 Еврокубоксем цифрăсенче, сайт


Европа