Галлий

Ga 31 69,723 [Ar] 3d10 4s2 4p1 Галли

Галли () — элементсен периодикăллă системин 31-мĕш хими элеменчĕ.
 Истори 
Франци химикĕ Поль Эмиль Лекок де Буабодран виçĕ хими элементне (галли (1875), самари (1879) тата диспрози (1886).) уçса историе кĕрсе юлнă.
Пьеррфитран (Пиреней) илсе килнĕ цинк обманкин спектăрне тĕпченĕ чухне вăл çĕне хĕрлĕ-кăвак йĕр курать. Питĕ тăрмашса вăл çĕнĕ элементăн 0,1 г уйăрма пултарать. Çавăнпа химипе физика пахалăхĕсене тĕплĕн тĕпчеме пултараймасть.
Д. И. Менделеев хăй уçнă элементсен периодикăллă системипе килĕшӳллĕн çак элемент пуласине каланă, ăна эка-алюмини ят панă, ун физика пахалăхĕсене çырса пĕлтернĕ.
Галли уçни Менделеевăн законĕн тĕрĕссине ĕнентерекен пĕрремĕш çирĕплетӳ пулнă.
 Ячĕ пулни 
Поль Эмиль Лекок де Буабодран элементăн ятне Францин латинла ячĕпе (Gallia) çыхăнтарнă.  Французла  gallus - автан тенине пĕлтерет.
Изотопĕсем

 Биологи ролĕ тата галлипе ĕçленин уйрăмлăхĕсем 
Биологи ролĕ паллă мар.
Тирпе галлин контакт пулсан, питĕ вĕтĕ металл пайăркисем тир çинче юлаççĕ.  Вĕсем сăрă евĕр курăнаççĕ. Галлипе тир контакта кĕрсен дерматит пулма пултарать..

Ирĕлӳ температури пĕчĕк пулнăран галли катăкĕсене шĕвĕ галлипе йĕпенменполиэтилен хутаçсенче куçарма сĕнеççĕ.

 Каçăсем 

 Галли Webelements сайтра 
 Галли хими элеменчĕсен вулавăшĕнче 
Новый справочник химика и технолога. ВРЕДНЫЕ ВЕЩЕСТВА. РАЗДЕЛ 1.НЕОРГАНИЧЕСКИЕ СОЕДИНЕНИЯ.
 Вуламалли 
 Шека И. А, Чаус И. С, Мнтюрева Т. Т., Галлий, К., 1963;
 Еремин Н. И., Галлий, М., 1964;
 Рустамов П. Г., Халькогениды галлия, Баку, 1967;
 Дымов А. М., Савостин А. П., Аналитическая химия галлия, М., 1968;
 Иванова Р. В., Химия и технология галлия, М., 1973;
 Коган Б. И., Вершковская О. В., Славиковская И. М., Галлий. Геология, применение, экономика, М., 1973;
 Яценко С. П., Галлий. Взаимодействие с металлами, М., 1974;
 Процессы экстракции и сорбции в химической технологии галлия, Алма-Ата, 1985;
 Химия и технология редких и рассеянных элементов, под ред. К. А. Большакова, 2 изд., т. 1, М., 1976, с. 223-44;
 Федоров П. И., Мохосоев М. В.. Алексеев Ф. П., Химия галлия, индия и таллия, Новосиб., 1977. П. И. Федоров.

 Асăрхатарусем 

Категори:Хими элеменчĕсем
Категори:Металсем
Категори:Дмитрий Менделеев пулассине каланă элементсем