Гафний

| style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | Hf
| style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | 72
|- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right"
| colspan="2" | 178,49
|- style="color: rgb(255, 255, 255);"
| colspan="2" | [Xe] 4f14 5d2 6s2
|- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center"
| colspan="2" | <big>Гафни</big>
|}Гафни — ()  шурă-кĕмĕл тĕслĕ йывăр ирĕлекен метал, 72 атом номерлĕ хими элеменчĕ.

 Тĕнчери гафни ресурсĕсем 

2007-мĕш çулта 99 % тасалăхнă гафнин хакĕ вăтамран $780 килограмшăн пулнă /infogeo.ru/metalls 
Тĕнчери гафни ресурсĕсем, гафни двуокиçĕпе шутласан, 1 миллион тоннăран кăшт пысăкрах.
Çĕршывсем хушинче çакăн патнерех:
 Австрали — 630 пин тонна ытла,
 ЮАР —287 пин тонна яхăн,
 США — 105 пин тоннăран кăшт пысăкрах,
 Инди — 70 пин тонна яхăн,
 Бразили — 9,88 пин тонна.
Гафни чĕртаварĕн ытларах пайĕ тинĕс хĕрринче сапаланнă цирконпа çыхăннă.
Раççейпе СНГра, никама пăхăнман специалистсем пĕлтернĕ тăрăх, питĕ пысăк. Çак енĕпе аталансан тĕнче лиерне тухма та май пур. Украинăра та гафни ресурсĕсем пысăк.Нумайрах чухне гафни [[лопарит]па, цирконпа, бадделеитпа тата сайраçĕрметалĕллĕ гранитсемпе çыхăннă. 

 Физика пахалăхĕсем 
Гафни ăшă нейтронсене питĕ лайăх çăтать (ядерла эфективла касни 10² барн яхăн), çав вăхăтрах ун хими аналогĕн, циркони, çак кăтарту 100 яхăн сахалрах (0.2 барн). Çавăнпа ядерла реактăрсен ТВЭЛĕсен валли усă куракан цирконие гафнинчен çине тăрса тасатмалла. Çутçанталăкра сахал сарăлнă изотопĕ 174Hf альфа-арканупа пайланать. Çурма аркану тапхăрĕ 2çул.

Изотопĕсем

 Пĕлтерĕшле хими çыхăнăвĕсем 

 Hf(HPO4)2 — кӳкĕрт йӳçĕкĕпе фтороводород йӳçĕкĕнче ирĕлекен шурă порошок. Гафни тăварĕсене ортофосфор йӳçĕкĕпе хутшăнтарса тăваççĕ. Виçĕ валентлă гафни çыханавĕсем HfBr3 — хура кăвак хытă япала.  400 °C гафни дибромичĕпе тетрабромичĕ çине пайланать. Гафни тетрабромидне водородпа е алюминипе хĕртсе тăваççĕ..Тватă валентлă гафни çыханавĕсем'''

 HfO2 — тĕссĕр моноклинла кристалсем (тачăлăхĕ — 9,98 г/см³)е тĕссĕр тетрагоналлă кристалсем(тачăлăхĕ — 10,47 г/см³). Юлашки tир 2900 °C ирĕлĕт, шывра сахал ирĕлет, диамагнитлă,  ZrO2 сĕлтĕрех, тата Катализ пахалăхĕсем кăтартаççĕ. Гафни металне кислородра хĕртсе, е гафнин дисульфатне е диоксалатне хĕртсе тăваççĕ. 

 Hf(OH)4 — сĕлтĕсемпе е водород перекиçĕпе ирĕлесе пероксигафниата куçакан шурă тусан. 

 HfF4 — тçссĕр кристалсем. tир 1025 °C, тачăлăхĕ — 7,13 г/см³. Шывра ирĕлет. 300 °C азот юхăмĕнче çак çыхăнăва  (NH4)2[HfF6] хĕртсе тăваççĕ.

 HfCl4 — 317 °C сублимацилекен шурă тусан. tир 432 °C. Гафни металĕ, гафни карбичĕ е гафни окиçĕпе кăмрăк шутăшне хлорпа çыхăнтарса тăваççĕ. 

 HfBr4 — бесцветные кристаллы. Сублимируются при 322 °C. tпл 420 °C. 500 °C хĕртнĕ гафнине кăмрăк хутăшне бром пăсĕпе çыхăнтарса тăваççĕ.  

 HfI4'' — сарă кристалсем.  427 °C сублимациленет тата  1400 °C диссоциленет. 300 °C йодпа гафние пĕрлештерсе тăваççĕ.

 Асăрхатарусем 

 Вуламалли 
 Химия и технология редких и рассеянных элементов. Ч. 2. Под ред К. Большакова. Изд. 2. М.: Высшая школа, 1976.
 Каçăсем 

 Гафни Webelements сайтра
 Гафни хими элеменчĕсен вулавăшĕнче 
 Hafnium  at Los Alamos National Laboratory's periodic table of the elements 
 Hafnium Technical & Safety Data
 NLM Hazardous Substances Databank – Hafnium, elemental
 Intel Shifts from Silicon to Lift Chip Performance
 Hafnium-based Intel 45nm Process Technology

Категори:Металсем