Пагуош ăсчахĕсен юхăмĕ

Пагуош ăсчахĕсен юхăмĕ () —  лăпкăлăхшăн, хĕçпăшалсăрланасшăн тата тĕнчери хăрушсăрлăхшăн, тĕнчери термойетре вăрçине хирĕçле тата ăслăлăх пĕрĕçлĕхĕшĕн кĕрешекен ăслăхсен пĕрлешĕвĕ. Пагуош юхăмĕ 1955 çулта çуралать, ун чухне тĕнчери 11 паллă ăсчах, çав шутра А. Эйнштейн, Ф. Жолио-Кюри, Б. Рассел, М. Борн, П. У. Бриджмен, Л. Инфельд, Л. Полинг, Дж. Ротблат, йĕтре энергине вăрçă тĕлĕпе усă курассине чарас конференцие пуçтарас манифестпа Çĕр çинче пурăнан халăхсем умне тухаççĕ.

1987 çулта Тĕнчери студентсен тата çамрăксен Пагуош юхăмне йĕркеленĕ.

Пагуош юхăмне хутшăнакансен шухăшĕсен тĕнчипе сарас тĕллевпе периодика кăларăмĕсем тухаççĕ: «Proceedings of the Pugwash Conferences on Science and World Affairs» (çулсерен 1957 çултанпа), «Pugwash Newsletter» (кашни виçе уйăхра 1963 çултанпа), «Pugwash Occasional Papers» (кашни виççĕ уйăхра 2000 çултанпа), ятарлă монографисемпе евитсем.Пагуошское движение  / Лебедев М. — статья из энциклопедии «Кругосвет»® 

 Пагуош конференцисем 

 Пĕрремĕш конференци 
Пĕрремĕш Пагуош конференцийĕ 1957 çулхи утăн 7—11-мĕшĕсенче канад миллиардерĕ тата этем пĕрлĕхĕн ĕçченĕ Сайрус Итон хастаррăн тăрăшнипе унăн çуралнă çĕрĕнче Пагуошра (Çĕнĕ Шотланди, Канада) пуçтарăнать. Конференцире 10 патшалăхран килнĕ 22 ăсчах пулнă (7-шĕ АПШ-ран, çав шутра Герман Мёллер, Лео Силард, 3-шĕ СССР-тан, 3-шĕ Японирен, çав шутра Синъитиро Томонага, Хидэки Юкава, 2-шĕ Аслă Британирен, çав шутра Сесил Фрэнк Пауэлл, 2-шĕ Канадăран, пĕррерĕн Австралирен (Марк Олифант), Австрирен, Китайран, Францирен тата Польшăран). Ытларахăшĕпе, вĕсем йĕтре физикĕсем пулнă. СССР-тан академик Топчиев А. В., профессор Кузин А. М., академик Скобельцын Д. В., çаплах СССР ĂА Президиумĕн тĕп ăсчах секретарĕн пулăшуçи Павличенко В. П. килнĕ. Пĕрремĕш Пагуош конференцийĕ йĕтре хĕçпăшалĕпе усă курни хăрушлăха кăларнине, вăл тĕнчипе сарăлнине тĕрĕслесе тăрассине сӳтсе явнă. Конференцинче Пагуош юхăмĕн пĕрмай ĕçлекен комитетне туса хураççĕ, вăл  Лондонра вырнаçать.

1957 çултанпа Пагуош конференцисене çулне 1—2 ăстрăм ирттернĕ. Йĕркелĕвĕн канашĕ йышăннипе 2007 çултанпа  Пагуош конференцисене 18 уйăхра пĕрре пухăнаççĕ.

Пагуош юхăмĕн конференцийĕсем хушшинче тĕрлĕ çĕр-шывра темăсемпе симпозиумсем тата семинарсем ирттереççĕ.

 Конференцисен йăла-йĕрки 
 Пур хутшăнакана пайăррăн чĕнсе илеççĕ, вĕсем епле те пулин патшалăхшăн е йĕркелĕвшĕн явапламаççĕ.
 Дискуссисене алăксене хупса ирттереççĕ, тĕлпулу вĕçленсен кăна пресса валли кĕске пĕлтерӳ параççĕ.Документы и история Пагуошского движения

 Конференцисен ят-йышĕ 
НомерИрттернĕ вăхăтХулаПатштлăхАсăрхавсем 1-мĕш  Утă 1957  Пагуош  Канада  2-мĕш  Çу 1958  Лак-Бопор  Канада  3-мĕш  Авăн 1958  Кицбюэль  Австри  4-мĕш  Çĕртме — утă 1959  Баден-Баден  ФРГ  5-мĕш  Çурла 1959  Пагуош  Канада  6-мĕш  Раштав 1960  Мускав  СССР  7-мĕш  Авăн 1961  Стоу  АПШ  8-мĕш  Авăн 1961  Стоу  АПШ  9-мĕш  Çурла 1962  Кембридж  Аслă Британи  10-мĕш  Авăн 1962  Лондон  Аслă Британи  11-мĕш  Авăн 1963  Дубровник  Югослави  12-мĕш  Кăрлач 1964  Удайпур  Инди  13-мĕш  Авăн 1964  Карл Варĕсем  Чехословаки  14-мĕш  Ака 1965  Венеци  Итали  15-мĕш  Раштав 1965 — кăрлач 1966  Аддис-Абеба  Эфиопи  16-мĕш  Авăн 1966  Сопот  Польша  17-мĕш  Авăн 1967  Роннебю  Швеци  18-мĕш  Авăн 1968  Ницца  Франци  19-мĕш  Юпа 1969  Сочи  СССР  20-мĕш  Авăн 1970  Фонтана  АПШ  21-мĕш  Çурла — авăн 1971  Синай  Румыни  22-мĕш  Авăн 1972  Оксфорд  Аслă Британи  23-мĕш  Çурла — авăн 1973  Ауланко  Финлянди  24-мĕш  Çурла — авăн 1974  Баден  Австри  25-мĕш  Кăрлач 1976  Мадрас  Инди  26-мĕш  Çурла 1976  Мюльхаузен  ГДР  27-мĕш  Çурла 1977  Мюнхен  ФРГ  28-мĕш  Авăн 1978  Варна  Болгари  29-мĕш  Утă 1979  Мехико  Мексика  30-мĕш  Çурла 1980  Брекелен  Нидерландсем  31-мĕш  Çурла 1981  Банфф  Канада  32-мĕш  Çурла 1982  Варшава  Польша  33-мĕш  Август 1983  Венеци  Итали  34-мĕш  Утă 1984  Бьёрклиден  Швеци  35-мĕш  Утă 1985  Кампинас  Бразили  36-мĕш  Авăн 1986  Будапешт  Венгри  37-мĕш  Авăн 1987  Гмунден  Австри  38-мĕш  Çурла — авăн 1988  Дагомыс  СССР  39-мĕш  Утă 1989  Кембридж  АПШ  40-мĕш  Авăн 1990  Эгем  Аслă Британи  41-мĕш  Авăн 1991  Пекин  Китай  42-мĕш  Авăн 1992  Берлин  Германи  43-мĕш  Çĕртме 1993  Хасслуден  Швеци  44-мĕш  Çĕртме — утă 1994  Колимбари  Греци  45-мĕш  Утă 1995  Хиросима  Япони  46-мĕш  Авăн 1996  Лахти  Финлянди  47-мĕш  Çурла 1997  Лиллехаммер  Норвеги  48-мĕш  Авăн — юпа 1998  Хурика  Мексика  49-мĕш  Авăн 1999  Рустенбург  КАР  50-мĕш  Çурла 2000  Кембридж  Аслă Британи  51-мĕш  Пуш 2002  Агра  Инди  52-мĕш  Çурла 2002  Сан-Диего  АПШ  53-мĕш  Утă 2003  Галифакс, Пагуош  Канада  54-мĕш  Юпа 2004  Сеул  Кăнтăр Корей  55-мĕш  Утă 2005  Хиросима  Япони  56-мĕш  Чӳк 2006  Каир  Икĕпат  57-мĕш  Юпа 2007  Бари  Италия  58-мĕш  Ака 2009  Гаага  Нидерландсем  59-мĕш  Утă 2011  Берлин  Германи 

 Тĕнчери хисепĕ 
1995 çулта Пагуош юхăмĕ Лăпкăлăх Нобель парнине «Йĕтре хĕçпăшалĕн шайне тĕнчери политикăра пĕчĕклетес енĕпе çитĕнӳ тунăшăн тата нумай çул хушши çак хĕçпăшала чарасшăн тăрăшнăшăн» тесе тивĕçет.

 Çавăн пекех пăхăр 
 Раççейри Пагуош комитечĕ

 Асăрхавсем 

 Вуламалли 

 Рыжов Ю. А., Лебедев М. А. Ученые Академии наук в Пагуошском движении // Вестник РАН.-2005.-Т. 75, № 6.
 Рыжов Ю. А., Лебедев М. А. Юбилей Пагуошского движения // Вестник РАН.-2007.-Т.77, № 10.
 Лебедев М. А. К 50-летию Пагуошского движения // Экология и жизнь.-2007.-№ 10, 11.

 Каçăсем 
  Пагуош ăсчахĕсен юхăмĕн официаллă сайчĕ
 На сайте Хиросима
 Российский Пагуошский комитет при Президиуме РАН
 Лебедев М. А. Научиться мыслить по-новому: О происхождении Пагуошского движения ученых // Мир и согласие. — 2004. — № 1.
 Манифест Рассела — Эйнштейна, 1955 г.

Категори:Тĕнчери йĕркелӳсем
Категори:Тĕнчери ăслăлăх йĕркелĕвĕсем
Категори:Пацифизм
Категори:Нобель парнин лауреачĕсем
Категори:Йĕтрене хирĕçле юхăмсем