Чăваш Енĕн экономики

Чăваш Енĕн экономики «вăтаммисемпе» аутсайдерсем хушшшинче шутланать. Кашни çын шутне РШЯ (регионри пурнăç хакĕпе танлаштарнăскер), Раççейри вăтамринчен  54% шутланать. Атăлçи федераци тăрăхĕнче кăтартусемпе начар аталаннă кӳршĕ Пензăпа Киров облаçĕсемпе, Атăл-Нухрат экономика районĕнчи Мордва тата Мари Эл республикисенчен лайăхрах пулать. Ял хуçалăх индустринче РШЯ Раççей Федерацирин вăтам кăтартăвенчен икĕ хут лайăхрах (9,4 тата 4,9% танлаштарсан), РШЯ промăçлаха 31% парать (РФ вăтамран – 33,2%).

 Пĕрлехи хыпар 
Республика  промăçлăхĕн тĕп отраçлĕ — машинăтаваслăх тата металлообработка:

 Шупашкарта: 
Прибор тăвакан савут, Шупашкарти В. И. Чапаев ячĕллĕ ĕçлев пĕрлешĕвĕ, Электроникăпа механика савучĕ, «Контур» савут (микросваркăпа микропайка валли инструмент, алмаз инструменчĕ, видеокассетăсем тата ур.), «Текстильмаш» (тĕрт станокĕсем), Шупашкарти промăçлăх тракторĕсен савучĕУАО «Шупашкарти промăçлă тракторсен савучĕ» , ХАО НПВФ "СваркаХАО НПВФ "Сварка", Электросила"Электросила", агрегат савучĕУАО «Шупашкарти агрегат завочĕ» , цистернăсем тăвакан "Çеçпĕл" фирма, Суту-илӳ хатĕрсемтăвакан "Торгтехника", "Элинокс"  ; урăх хуласенче: «Чăвашкабель»АО «Шупашкарти кабель япалисен савучĕ Чăвашкабель», ЭлараШупашкарти прибор тăвакан савут — УАО НПК «Элара» , Электроаппаратура савучĕХАО «Шупашкарти электроаппаратура савучĕ», Электроникăпа механика савучĕУАО «Электроникăпа механика савучĕ»Шупашкарти электромеханика савучĕХАО «Шупашкарти электромеханика савучĕ», Электровиçев приборĕсен савучĕ «Электроприбор»Шупашкарти электроаппаратура савучĕ Электроприбор", Пăрăх савучĕШупашкарти пăрăх савучĕ, Меркурий НПКНПК "Меркурий

 Сĕнтĕрвăррире 
Кабель савучĕ Сĕнтĕрвăрри хули;

 Çĕмĕрлере 
Çĕмĕрлери ятарлă автомобильсен савучĕ (промăçлă тракторсем, ял хуçалăх машинисемпе автомобильсем валли янтă пайсем)УАО «Çĕмĕрлери ятарлă автомобильсен завочĕ» УАО «Çĕмĕрлери ятарлă автомобильсен завочĕ» , УАО «Çĕмĕрлери сăран-тир Фабрики».

 Канашра 
Канашри автоагрегат савучĕУАО «Канашри автоагрегат завочĕ» , Канашри электропогрузчиксен савучĕУАО «Канашри электропогрузчик завочĕ» , Канашри вакун юсав савучĕ, Канашри технологи оснасткин савучĕКанашри технологи оснасткин савучĕ тата ур.

 Куславкка 
Куславккари автофургонсен комбиначĕАУОТ «Куславккари автофургон комбиначĕ» вырнаçнă.

 Улатăр 
Улатăрта  механика савучĕ ĕçлет.

 Хими промăçлăхĕ 
 Çĕнĕ Шупашкар 
Хими промăçлăхĕ аталаннă («Химпром»Шупашкарти ĔП «Химпром»  , Çĕнĕ Шупашкар), Вăрнарти хутăш препартсен савучĕ;

 Çăмăл промăçлăх: 
Атăл текстиль компанийĕУАО «Текстильмаш»  («Шупашкарти мамăк-хут комбиначĕ», «Лента»АО «Лента», «Шупашкар трикотажĕ»), Шупашкарти мамăк фабрики, * УАО «Çĕнĕ Шупашкарти мамăк тĕртев фабрики „Пике“», Паха тĕрĕООО «Паха тĕрĕ» .

 Энергетика 
Атăл çинче Чăвашэнерго шутне кĕрекен Шупашкар ГЭСĕ 800 МВт (проект хăвачĕ 1404 МВт) ĕçлет (халиччен те проектри хăватне çитермен).

Çаплах, Чăвашэнерго шутне Шупашкарти ТЭЦ-2 (çитнĕ хăвачĕ 460 МВт, 1270 Гкал/сех), Çĕнĕ Шупашкарти ТЭЦ-3 (430 МВт, 1339 Гкал/сех), Шупашкарти ТЭЦ-1 (12 МВт, 260 Гкал/сех), Улатăрти ТЭЦ (40 Гкал/сех) кĕрет.

 Апат-çимĕç промăçлăхĕ 
Апат-çимĕç промыçлăхĕнче "Акконд"  кондитер фабрики палăрса тăрать. Шупашкарпа Вăрнарта аш-какай тирпейлекен комбинатсем ĕçлеççĕ. 

«Чебоксарский» ликёрпа-водка савучĕ, Етĕрнери тата Сĕнтĕрвăрри спирт савучĕсем халь ĕçлемеççĕ.

 Транспорт 
Республикăра Шупашкар аэропорчĕШупашкар  авиапредприятийĕ  ĕçлет.

Чăваш Ен çĕрĕ витĕр федераци шайĕнчи М7 «Атăл» автомобиль çулĕ иртет. Çаплах, «Шупашкар—Чĕмпĕр», «Çĕрпӳ—Хусан» тата республика автоçулсем (2342 çм) пур.
 «Транссибăн Кăнтăр тĕлĕ» 
 Нефть пăрăхĕ Элмет — Чулхула-2,3 138000 тонна/тлк
 Нижнекамск НПЗ — Элмет — Чулхула нефть пăрăхĕ - 1 2500 тн/тлк
 Ямбург — Анăç чикĕ, Ямбург — Елец-1,2, Уренгой — Ужгород, Уренгой — Центр-1,2, Ямбург — Тулă-1,2 тата Анат Турă — Пермь — Чулхула магистраль газ пăрăхĕсем. Пĕтĕм ĕçлевĕ — 810 млн м³/çек

ЛЭПăн «Кострома ГРЭСĕ—Чулхула—Хусан—[[Зая ГРЭСĕ] инçе магистралĕ ĕçлет.

 Банксем 
Чăваш Енре пысăк Раççей банксем хăвăн филиалсем уçнă : Сбербанк РФ, ВТБ, Альфа-банк, Уралсиб т.ыт.
Вырăнти банксем :
+ Чăваш Енри банксем Банк ячĕ  Хула   Актив ( млн. тенке ), 1 ака 2011  Вырăн   Чувашкредитпромбанк  Шупашкар  3 881   366 Мегаполис  Шупашкар  1 567  579 ОБР  Шупашкар  1 271  636 Шумерлинский  Çĕмĕрле  1 160  647 Бизнес для бизнеса  Етĕрне  674  760

 Вуламалли 

 Асăрхавсем 

 Каçăсем 
 Чăваш Республикин экономика ататланăвĕн, промăçлăхăн тата суту-илӳ министерстви
 Чăваш Енĕн социаллă-экономикăллă портречĕ 
 Чăваш Ен экономики тĕрĕс çулпа пырать

Категори:Чăваш Ен