Хассий

| style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | Hs
| style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | 108
|- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right"
| colspan="2" | [269]
|- style="color: rgb(255, 255, 255);"
| colspan="2" |  [Rn]5f146d67s2
|- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center"
| colspan="2" | Хасси
|}
Хасси (), Hs, — 108-мĕш хими элеменчĕ

 Истори 
108-мĕш элемента тупни çинчен 1970-мĕш çулăн пуçламăшĕнче пĕлтернĕ.
В. В. Чердынцев ертсе пыракан экспедици  Челекен  çурутравĕ патĕнчи молибденит минералĕ çинчи трексене тĕпчесе çутçанталакра 108-мĕш элементăн 267-мĕш изотопне тупнă тесе хăюллăн пĕлтернĕ. Ун çинчен Наука и жизнь» (02/1970), «Атомная энергия» (11/1970,) журналсенче пичетленĕ. 1970-мĕш çулхи çу уйăхĕнче ку хупара В.И.Вернадски ячĕллĕ геохимии тата П.Л.Капица ячĕллĕ физика проблемисен нститутĕнчесенче сӳтсе явнă.  Каярах шанчăклăхне çирĕплетмен тесе элемента тупнине туннă http://fr.wikipedia.org/wiki/Serg%C3%A9nium,, .
1984-мĕш çулта Дармштадри йывăр ионсене тĕпчекен центăрта ()  UNILAC хăвăртлатакан çинче  (208Pb) хура тăхлана 58Fe) ионсемпе персе 3  265Hs тĕшне синтезланă. Вĕсене α-арканун сăнчăрне тишкерсе шанчăклăн уйăрнă.

Вĕсене пăхăнмасăр, çав вăхăтрах Дубнари ОИЯИ институтĕнче çак реакцинех тишкернĕ. Унта 253Es 3  α-аркануне сăнаса 265Hs синтезланă тесе шутланă.
. 
Дубнари меслет 265Hs тĕшшин аркануне сăнама пултарайман пирки ИЮПАКăн ĕс ушкăнĕ 1993-мĕш çулта 108-мĕш элемента уçнинче Дармштадт ушкăнĕн тӳпи тĕп вырăн йышăннине палăртнă.
.

 Ячĕ 
Малтанах, «элемента çутçанталăкра тупсан», ăна сергени (sergenium, Sg) ят панă (ку вăхăтра сиборги ят пулман) ят панă - Аслă пурçăн çулĕ çинчи Серика хула ятĕнчен. Анчах элемента тупнине çирĕплетеймен пирки ку ята урăх аса илмен.
Элемента синтезлани ăнăçлă пулнă хыççăн ăна оттогани (ottohahnium, Oh)  ят парасшăн пулнă. (Отто Ган — атомсем арканнине уçакан ăсчахсенчен пĕри).  

1994-мĕш çулта ИЮПАК хушаматпа кăна элемент ятне парас йăлапа гани (hahnium, Hn) ят сĕннĕ.
Анчах 1997-мĕш çулта хăйĕн сĕнÿне пăрахаçласа хасси в честь немецкой земли Гессен (Hassia — латинское название средневекового княжества Гессен, центром которого был Дармштадт) ят çирĕплетнĕ..
Hassia- латинла ĕлĕххи нимĕçсен Гессен кнеçлĕхĕн ячĕ.

 Изотопĕсем 

 Изотоп Масса Çурма аркану тапхăрĕNudat 2.3 Аркану меслечĕ 264Hs 264 ≈0,8 мç α-аркану  260Sg таран;спонталлă пайлану 265Hs 265 2,0+0,3−0,2 мç α-аркану  261Sg таран 266Hs 266 2,3+1,3−0,6 мç α-аркану 262Sg таран 267Hs 267 52+13−8 мс α-аркану 263Sg таран 269Hs 269 9,7+9,7−3,3 ç α-аркану  265Sg таран 270Hs 270 3,6+0,8−1,4 ç;≈22 с α-аркану  266Sg таран 275Hs 275 0,15+0,27−0,06 ç α-аркану 271Sg таран

 Асăрхавсем 

 Каçăсем 

 Apsidium — Хасси 
 Хасси Webelements сайтра 
 ОИЯИ сайчĕнче элемента синтезлани çинчен  
 Асамлă хасси-260 нумай пурăнакан изотоп пулнă 

Категори:Хими элеменчĕсем
Категори:Металсем
Категори:Радиохастар элементсем
Категори:Трансактиноидсем