Танзани

Танзани Пĕрлешнĕ Республики ( ,   е ) — Хĕвелтухăç Африкăри патшалăх. Çурçĕр енче Кеннипе тата Угандăпа чикĕ тытать, хĕвеланăç енчен Руандăпа Бурунди тата Конго Демократи Республики, кăнтăрта  Замбипе Малави тата Мозамбик. Хĕвелтухăç чикки Инди океанĕпе иртет. 
 Географи 

Африкăн чи пысăк кӳллисен пайĕсем: [[Виктори (кӳлĕ)|Виктория] çурçĕрте, тата Танганьика- хĕвеланăçĕнче тата Ньяса - кăнтăрта çĕршыв территорине кĕреççĕ.
Африкăри чи çӳллĕ ту - Килиманджаро (5895 м) Танзани территоринче вырнаçнă. 

 Халăх 

Халăх йышĕ  41,9 млн яхăн (2010 çĕртме).
Çулталăкра ӳсни - 
Фертиллĕх — пĕр хĕрарăм вăтамран 4,3 ача çуратать.
Ачасем вилни —1000 çуралнă ача çине 68.
Вăтамран арçынсем 51 çул, хĕрарăмсем 54 çул пурнăнаççĕ.
ВИЧ вирусĕ пĕтĕм халăхăн 6,2 % юнĕнче сарăлнă (2007 çулхи хаклав).

Хулара 25 % (2008) пурăнать.
Этно-расса тытăмĕ - материк пайĕнче 99 % африканецсем ( тĕпрен илсен банту), 1 % — азиатсем (тĕпрен илсем индиецсем), шуррисем, арапсем. Занзибарта — тĕпрен илсен арапсем, африканецсем тата вĕсен метисĕсем.

Официаллă чĕлхесем - суахили тата акăлчан чĕлхи. Занзибарта арап чĕлхи сарăлнă, материк пайĕнче банту ушкăнĕнчи 130 чĕлхе яхăн.

Халăхăн  69 % (77 % арçын, 62 % хĕрарăм — 2002 çулхи çырав тăрăх) хутла пĕлеççĕ.


 Административла пайлану 

+ОблаçсемОблаçсем (акăлчан.)ЦентрЛаптăкĕ, кв.кмХалăх йышĕ (2002), пин çын. Аруша Arusha Аруша 36 486 1 292,973 Дар-эс-Салам Dar es Salaam Дар-эс-Салам 1 393 2 497,940 Додома Dodoma Додома 41 311 1 698,996 Анăç Занзибар Zanzibar Urban/West Занзибар 230 391,002 Çурçĕр Занзибар Zanzibar North Мкокотони 470 136,953 Тĕп/Кăнтăр Занзибар Zanzibar Central/South Коани 854 94,504 Иринга Iringa Иринга 56 864 1 495,333 Кагера Kagera Букоба 28 388 2 033,888 Кигома Kigoma Кигома 37 037 1 679,109 Килиманджаро Kilimanjaro Моши 13 309 1 381,149 Линди Lindi Линди 66 046 791,306 Маньяра Manyara Бабати 45 820 1 040,461 Мара Mara Мусома 19 566 1 368,602 Мбея Mbeya Мбея 60 350 2 070,046 Мванза Mwanza Мванза 19 592 2 942,148 Морогоро Morogoro Морогоро 70 799 1 759,809 Мтвара Mtwara Мтвара 16 707 1 128,523 Çурçĕр Пемба Pemba North Вете 574 186,013 Кăнтăр Пемба Pemba South Мкоани 332 176,153 Пвани Pwani Кибаха 32 407 889,154 Рувума Ruvuma Сонгеа 63 498 1 117,166 Руква Rukwa Сумбаванга 68 635 1 141,743 Сингида Singida Сингида 49 341 1 090,758 Табора Tabora Табора 76 151 1 717,908 Танга Tanga Танга 26 808 1 642,015 Шиньянга Shinyanga Шиньянга 50 781 2 805,580+

 Вуламалли 

 Громова Н. В. Язык суахили в современной Танзании // Межрасовые и межэтнические отношения в современной Танзании: Труды Российской комплексной экспедиции в Объединенной Республике Танзания (сезон 2005 г.) / Отв. ред. А. В.Коротаев, Е. Б. Деминцева. М.: Институт Африки РАН/УРСС, 2007. С. 84-93.

 Асăрхавсем 

 Каçăсем 
 Национальные парки Танзании

*
Категори:Федеративлă патшалăхсем
Категори:Унитарлă патшалăхсем
Категори:Акăлчан чĕлхиллĕ патшалăхсемпе территорисем