Швейцари Франкĕ

Швейцари Франкĕ (ISO 4217 валюта кочĕ CHF, е 756) Швейцарипе Лихтенштейнăан валюти татат тӳлемелли хатĕр. Банкнотăсене Швейцарин тĕп банкĕ (Швейцари наци банкĕ) пичетлет, вак укçана Швецари тимĕр укçа çурчĕ кăларать. 
 Хальхи вăхăтра Швейцари валюти çеç франк ятлă. Швейцарин 4 официаллă чĕлхепе çырăнать: Franken (нимĕçле), franc (французла тата рето-романла), franco (итали чĕлхипе). Пĕр франк 100 рапентан тăрать Rappen (мн.ч. — Rappen) (Rp.) нимĕçле, centime (c.) французла, centesimo (ct.) питальянла тата rap (rp.) рето-романла. Трейдерсен жаргонĕнче швейцари франкне «свисси» ()  тесе чĕнеççĕ.

 Банкнотсем 
Хальхи вăхăтра 10, 20, 50, 100, 200 тата 1000 франк номиналлă хут укçа кăлараççĕ.
Банкнотсем çинче портретсем ӳкернĕ:
 10 франк — Ле Корбюзье (Жаннере Шарль Эдуард)
 20 франк — Артюр Онеггер
 50 франк — Софи Таубер-Арп
 100 франк — Альберто Джакометти
 200 франк — Шарль Фердинанд Рамю
 1000 франк — Якоб Буркхардт
+ Аверс Реверс Номинал Виçисем Нумайрах тĕс Малти ен 150px 150px 10 франк 126 × 74 мм сарă Ле Корбюзье 150px 150px 20 франк 137 × 74 мм хĕрлĕ Артюр Онеггер 150px 150px 50 франк 148 × 74 мм симĕс Софи Таубер-Арп 150px 150px 100 франк 159 × 74 мм сенкер Альберто Джакометти 150px 150px 200 франк 170 × 74 мм хăмăр Шарль Фердинанд Рамю 150px 150px 1000 франк 181 × 74 мм фиолет Якоб Буркхардт+

 Тимĕр укçа 
5, 10 тата 20 рапен (сантим), 1/2, 1, 2 тата 5 франк номиналлă укçасене пичетлеççĕ. 1 рапенлă укçана 2006-мĕш çулта, 2 рапен - 1974-мĕш çулта кăларма пăрахнă. 
Укçа металлне ылмаштарни:

1939 çул — 20 рапен пăхăр-никĕль ирĕлчĕкĕнчен (1850—1859 — биллон, 1881—1938 — никĕль);
1968 çул — 1/2, 1, 2 тата 5 франк [пăхăр]]-никĕль ирĕлчĕкĕнчен (маларах — кĕмĕл);
1981 — 5 рапен [пăхăр]]-алюмини-никĕль (маларах —пăхăр-никĕль).

+ Ӳкерчĕк Номинал Диаметр Йывăрăш Гурт Материал 150px 5 рапен 17.15 мм 1.8 г яка пăхăр-алюмини-никĕль920/60/20 150px 10 рапен 19.15 мм 3 г яка пăхăр-никель750/250 150px 20 рапен 21.05 мм 4 г яка пăхăр-никель750/250 150px 1/2 франк 18.20 мм 2.2 г каскаланă пăхăр-никĕль750/250 150px 1 франк 23.20 мм 4.4 г каскаланă пăхăр-никель750/250 150px 2 франк 27.40 мм 8.8 г каскаланă пăхăр-никĕль750/250 150px 5 франк 31.45 мм 13.2 г мăкăрăлчăк çырнă «DOMINUS PROVIDEBIT» тата 13 çăлтăр пăхăр-никĕль750/250+

Хутран-ситрен, 10, 20 тата 50 франк номиналлă юбилей е астăвăм тимĕр укçа пичетлеççĕ, сăмахран:
+ Ӳкерчĕк Номинал Диаметр Йывăрăш Гурт Материал Кăларнă çул Çырса пани 75px75px 10 франк 32.85 мм 15 г каскаланă Биметал укçа, центр — пăхăр-никĕль 750/250кăшăл — пăхăр-алюмини-никĕль920/60/20 2005 Юнгфрау ту 75px75px 10 франк 32.85 мм 15 г каскаланă Биметал укçа, центр — пăхăр-никĕль 750/250кăшăл — пăхăр-алюмини-никĕль920/60/20 2009 Швейцари наци паркĕ 75px75px 20 франк 33 мм 20 г çырнă кĕмĕл-пăхăр 835/165 2007 Мунот карманĕ 75px75px 50 франк 25 мм 11.2 г çырнă ылтăн-пăхăр 900/100 2004 Маттерхорн ту+

 Кун-çулĕ 

Швейцари франкĕ 1850-мĕш çултан çӳреме тыттăннă, вăл швейцари кантонĕсен тĕрлĕ укçисене ылмаштарнă. Ун чухне вăл франци франкĕпе пĕр тан пулнă.

 Швейцари Франкĕ - резерв валюти 
Стабиллă пулнипе швейцари франкне резерв валюти вырăнне усă кураççĕ. Çавах ку валютăн резервсенчи шайĕ 0,3 % сахалрах.

 Вуламалли 

 Bernard Lescaze, Une monnaie pour la Suisse. Hurter, 1999. ISBN 2-940031-83-5
 Michel de Rivaz, The Swiss banknote: 1907—1997. Genoud, 1997. ISBN 2-88100-080-0
 H.U. Wartenwiler, Swiss Coin Catalog 1798—2005, 2006. ISBN 3-905712-00-8
 Otto Paul Wenger, Введение в нумизматику, журнал банка Кредит Свисс, август 1978 .
 Swissmint, 150 лет швейцарских монет: короткий исторический экскурс .  (информация от 2 марта 2006)
 Swissmint, Чеканка швейцарских монет с 1850 года , 2000.  

 Тата пăхăр 

 Обзор основных средств защиты от фальшивомонетчиков  
 Ылтăн франк

 Асăрхавсем 

 Каçăсем 
 Swissmint — Швейцарский монетный двор   
 Национальный банк Швейцарии    
 Каталог и галерея монет Швейцарии
 Франк швейцарский и его курс к основным валютам  — статистика, графики, тенденции
 Галерея банкнот Швейцарии   

Категори:Франк
Категори:Швейцари укçи
Категори:Лихтенштейн укçи
Категори:Европа валютисем