Грибоедов Александр Сергеевич

Александр Сергеевич Грибоедов (4 [15] кăрлач 1795, Мускав - 30 кăрлач [11 нарăс] 1829, Тегеран) — вырăс çыравçи тата сăвăçи, дипломат, драматург, пианист тата композитор. Ытларах «Горе от ума» ĕçĕпе паллă.

 Кун-çулĕ 
Грибоедов Мускавра 1795 çулта тулли пурнăçлă ăратлă çемьере çуралнă.

Ашшĕ — Сергей Иванович Грибоедов (1761—1814). Амăшĕ — Анастасия Фёдоровна Грибоедова (1768—1839).

 Асăнмалăх 
 Мускавра А. С. Грибоедов ячĕллĕ институт (А. С. Грибоедов ячĕллĕ ИМПЭ) пур.
 1995 çулта Грибоедова халалланă Эрменин почтă маркки пичетрен тухнă.
 Тбилисире А. С. Грибоедов ячĕллĕ театр, А. С. Грибоедов палăкĕ (авторĕ — М. К. Мерабишвили) тата А. С. Грибоедов урамĕ.

 Санкт-Петербургри адрессем 
 11.1816 ç. — 08.1818 ç. — И. Вальх тупăш çурчĕ — Кĕтерне каналĕн юханшывĕн çыран хĕрри, 104;
 01.06. — 07.1824 ç. — «Демут» хăна çурчĕ — Мойка юханшывĕн çыран хĕрри, 40;
 08. — 11.1824 ç. — А. И. Одоевский хваттерĕ, Погодин тупăш çуртĕнче — Сутă-илӳ урамĕ, 5;
 11.1824 ç. — 01.1825 ç. — П. Н. Чебышев хваттерĕ, Усов тупăш çуртĕнче — Микулай çыран хĕрри, 13;
 01. — 09.1825 ç. — А. И. Одоевский хваттерĕ, Булатов тупăш çуртĕнче — Исаак лапамĕ, 7;
 06.1826 ç. — А. А. Жандр хваттерĕ, Егерман çуртĕнче — Мойка юханшывĕн çыран хĕрри, 82;
 03. — 05.1828 ç. — «Демут» хăна çурчĕ — Мойка юханшывĕн çыран хĕрри, 40;
 05. — 06.06.1828 ç. — А. И. Косиковский çурчĕ — Нева проспекчĕ, 15.

 Парнесем 
 Таса Анна орденĕ II степеньлĕ, алмаз паллисемпе ()Александр Грибоедов тата Нина Чавчавадзе 
 Арăслан тата Хĕвел орденĕ, I степеньлĕ (Перси, 1829 çул)Александр Грибоедов. Его жизнь и литературная деятельность (глава 6)
  Арăслан тата Хĕвел орденĕ, II степеньлĕ (Перси, 1819 çул)Александр Грибоедов. Его жизнь и литературная деятельность — А. М. Скабичевский

 Ĕçĕсем 
 Полное собрание сочинений. Т. 1—3. — П., 1911—1917.
 Сочинения. — М., 1956.
 Горе от ума. Издание подготовил Н. К. Пиксанов. — М.: Наука, 1969. (Литературные памятники).
 Горе от ума. Издание подготовил Н. К. Пиксанов при участии А. Л. Гришунина. — М.: Наука, 1987. — 479 с. (Второе издание, дополненное.) (Литературные памятники).
 Сочинения в стихах. Сост., подгот. текста и примеч. Д. М. Климовой. — Л.: Сов. писатель, 1987. — 512 с. (Библиотека поэта. Большая серия. Издание третье).
 Полное собрание сочинений: В 3 т. / Под ред. С. А. Фомичева и др. — СПб., 1995—2006.

 Музейсем 
 «Хмелита» — Патшалăх историпе культура тата çутçанталăк А. С. Грибоедов ячĕллĕ музейĕ.

 Вуламалли 
 Белинский В. Г., «Горе от ума», Полн. собр. соч. — Т. 3. — М., 1953.
 Гончаров И. А., «Мильон терзаний». Собр. соч. — Т. 8. — М., 1952.
 А. С. Грибоедов в воспоминаниях современников. — М., 1929.
 Пиксанов Н. К. Творческая история «Горя от ума». — М.-Л., 1928.
 Тынянов Ю. Н. «Смерть Вазир-Мухтара». — М., 2007.
 Литература еткерлĕхĕ. — Т. 47—48 [Грибоедов]. — М., 1946.
 Мещеряков В. Жизнь и деяния Александра Грибоедова. — М.: Современник, 1989. — 478 с. Тираж 50 000 экз. ISBN 5-270-00965-X.
 Нечкина М. В. А. С. Грибоедов и декабристы. — 2-е изд. — М., 1951.
 Орлов В. Н. Грибоедов. — 2-е изд. — М., 1954.
 Петров С. А. С. Грибоедов. — 2-е изд. — М., 1954.
 А. С. Грибоедов в русской критике. — М., 1958.
 Попова О. И. Грибоедов — дипломат. — М., 1964.
 История русской литературы XIX в. Библиографический указатель. — М.-Л., 1962.

 Асăрхавсем 

 Каçăсем 

 Грибоедов в проекте фундаментальная электронная библиотека
 Палă мар Грибоедов 
 Вырăс çыравçă-драматургĕ тата дипломачĕ Александр Сергеевич Грибоедов 
 Александр Сергеевич Грибоедов 
 О гибели Грибоедова // Российский Архив: История Отечества в свидетельствах и документах XVIII—XX вв.: Альманах. — М., 2007. — Т. II—III. 
 первое издание комедии «Горе от ума», 1833 г
 С. А. Фомичев. Грибоедов: Энциклопедия. СПб., 2007. 
 Шапи Казиев. Имам Шамиль. ЖЗЛ. (Глава о Грибоедове на Кавказе и гибели его в Персии). М., Молодая гвардия, 2010
 «Горе от ума» испанла. Перевод в стихах Олега Шатрова. Мадрид, 2010: El mal de la razón:
Ӳкерчĕк:MAL_ESP.pdf


Категори:Вырăс сăвăçисем
Категори:Раççей империн çыравçисем
Категори:Раççей империн пианисчĕсем
Категори:Раççей çыравçисем
Категори:XIX ĕмĕрти раççей çыравçисем
Категори:XIX ĕмĕрти вырăс çыравçисем
Категори:Раççей империн драматургĕсем
Категори:Раççей дипломачĕсем
Категори:МПУ-ран вĕренсе тухнăскерсем
Категори:Раççей сатирĕсем
Категори:Вĕлернĕ çыравçăсем
Категори:Вĕлернĕ политиксем
Категори:Мтацминд пантеонне пытарнисем
Категори:Раççей композиторĕсем
Категори:Пайăр çынсем марккă çинче

vi:Griboyedov, Armavir