Морриконе Эннио

Э́ннио Моррико́не (; 1928 çулта çуралнă — 2020) — итал хальхи паллă композитор, аранжировщик тата дирижёр. Чылайрах кинопа инçекурав валли кĕвĕ хайлать.

 Кун-çулĕ 
Эннио Морриконе 1928 çулхи чӳкĕн 10-мĕшĕнче Римра, Марио Морриконе джаз трубачĕпе Либера Ридольфин çемьинче çуралнă. Вăл пиллĕк ачаран асли пулнă.  Эннио 9 çула тултарсан Римри Таса Цецили консерваторине вĕренме кĕрет, унта пĕтĕмпе 11 çул хушши ăсталăха ӳстерет, 3 диплом — труба класĕпе 1946 çулта, оркестр (фанфар) класĕпе 1952 çулта тата композици класĕпе 1953 çулта — тивĕçет.

16 çулти Эннио Альберто Фламини ансамблĕнче иккĕмĕш труба ĕç вырăнне йышăнать, çак ушкăнра унăн ашшĕ вылянă. Ансамбльпе пĕрле Эннио Римри каçхи клубсемпе хăна çурчĕсенче укçа тупăшлать. Тепĕр çултан Морриконе театăра ĕçе вырнаçать, пĕр çул хушши мусăкçă, виçĕ çул хушши композитăр пулса тăрăшать. 1950 çулта вăл радио валли паллă кĕвĕçĕсен халăх кăмăлне кĕнĕ юрăсене капăрлатнă. Çак ĕçпе вăл 1960 çӳлчен хăтланать, 1960 çулта Морриконе телешоу валли мусăка илемлес ĕçе пикенет.

Фильмсене кĕвĕпе илемлетме Эннио Морриконе 1961 çулта çеç пуçлать, ун чухне вăл 30 çултан иртнĕ ĕнтĕ. Малтан итал вестерн жанрĕпе çыхăнать. Чаплăх ун патне пĕр классра вĕреннĕ Серджио Леоне режиссёрпа пĕрле тăрмашнă хыççăн килет. Леоне/Морриконе режиссёр/композитор пултаруллă пĕрлĕхне тăтăшах Эйзенштейн/Прокофьев, Хичкок/Херрманн, Миядзаки/Хисаиши тата Феллини/Рота дуэтсемпе танлаштарсан, нумайрахăше шухăшĕпе Леоне-Морриконе ĕçле туслăхĕ çӳллерех шутланать. Каярах Морриконене хăйсен фильмĕсене кĕвĕлеме Бернардо Бертолуччи, Пьер Паоло Пазолини, Дарио Ардженто тата нумай режиссёрсем ĕç хушаççĕ.

1964 çултанпа Морриконе «RCA» сасă çыракан компанинче ĕçлет, темиçе çĕр юрă капăрлатать,  Джанни Моранди, Марио Ланц, Миранда Мартино тата урăххисем валли мусăк хатĕрлет.


 Пултарулăхĕ 
Эннио Морриконе — хальхи паллă композиторсен пĕри тата тĕнчери кинора ĕçлекен чи хастар композитор. Хăйĕн вăрăм та хевтеллĕ пурнăçĕн ĕç-хĕлĕнче вăл Италире, Испанире, Францире, Германире, Раççейре тата АПШ-ра ӳнерленĕ 400 фильм тата телесериал валли юрă-çемĕ кĕвĕленĕ. Морриконе хăй миçе саундтрек çырнине ас тумасть, çапах та вăтамран вăл уйăхра пĕр кĕвĕ шăрçаланă теме пулать.

Кинокомпозитор шайĕпе ăна пиллĕк хутчен «Оскар» парнине илме палăртнă, 2007 çулта вара вăл «Оскара» синематографа пысăк çитĕнӳ тунăшăн тивĕçет. Унсăр пуçне, 1987 çулта «Тĕкĕнме юраманнисем» () фильмăн кĕввишĕн ăна «Ылтăн глобус» тата «Грэмми» парнине тивĕç пулать. Морриконе кĕввипе капăрлатнă фильмсем хушшинче уйрăмах çаксене асăнмалла: «Пĕр ывăç долларшăн», «Темиçе доллар ытларах», «Лайăххи, япăххи, усалли», «Пĕррехинче Тискер Анăçра», «Пĕррехинче Америкăра», «Мисси», «Декамерон», «Багси», «Профессионал», «Тĕкĕнме юраманнисем», «Çĕнĕ кинотеатр „Парадиз“», телесериал «Спрут» тата «Пианист пирки калани».

Эннио Морриконен мусăк чухлавне çырса, каласа кăтартма çав тери кăткăс. Унăн аранжировкисем яланхилле тĕрлĕ ïăрануллă, вĕсенче классикăн та, джазăн та, итал фольклорĕн те, авангардăн та, рок-н-роллăн та, иçмасса, еккийĕ янрать. Морриконе тĕрлĕ тĕслĕ инструментсене — купăсран пуçласа электрогитарă таран — выляттарать, çапах та унăн хăй евĕр стайĕ — хĕрарăм сассине мусăк хатĕрĕ вырăнĕнче усă курса оркестрăн сĕткен  çеммипе пĕрле шăрантарасси.

Морриконе саундтрексем кăна мар, вăл камера инструмент мусăкне те хайланă. 1985 çулта вăл  Европăра тур ирттернĕ, концертсенче хăйех оркестра дирижёр пулса  ертсе пынă.

Хăйĕн карьеринче икĕ хутчен Эннио Морриконе фильмсенче вылянă, 1995 çулта маэстро пирки тулли документлă фильм ӳкерсе илнĕ. Эннио Морриконе авланнă, унăн тăватă ача,  Рим хулинче пурăнать. Ывăлĕ — Андреа Морриконе — çаплах кино валли мусăк çырать.
«Metallica» этеп американ ушкăнĕ 80-мĕш çулсен вĕçенчен пуçласа хăйĕн кашни концертне «Лайăххи, япăххи, усалли» классика вестернĕнчи «The Ecstacy Of Gold» композиципе уçать. 2000 çулта ăна «S&M» проектра пĕрремĕш хут чĕррĕн (кавер-верси) шăрантарнă.

 Фильмографи (тулли мар) 
 1959 — Юлташăн вилĕмĕ
 1961 — Фашист йăх пуçĕ / Il federale
 1962 — ? / La voglia matta
 1962 — Лолита
 1962 — ? / La cucagna
 1963 — ? / La monachine
 1964 — Усал тĕнче / I malamondo
 1964 — ? / El Greco
 1964 — Маньяксем / I maniaci
 1964 — Пĕр ывăç доллар / A fistful of dollars
 1964 — Революци пуçланиччен / Prima Della Rivoluzione
 1965 — Ринго таврăнать
 1965 — ? / Slalom
 1965 — ? / Agent 055: Todesfalle Beirut
 1965 — ? / Agente 077: missione Bloody Mary
 1965 — ? / Altissima pressione
 1965 — ? / Thrilling
 1965 — Кĕсьери чышкăсем / I pugni in tasca
 1965 — ? / Idoli controluce
 1965 — ? / Se non avessi piu te
 1965 — ? / Menage all’italiana
 1965 — Çĕр айĕнчи еркĕнсем
 1965 — Темиçе доллар ытларах /Per Qualche Dollaro in Piu
 1966 — Навахо Джо / Navajo Joe
 1966 — Флоренци Валли / Per Firenze
 1966 — Алжир çапăçăвĕ
 1966 — Библи
 1966 — Ылтăн пульă
 1966 — Этемех
 1966 — Вăран та вĕлер
 1966 — Кайăксем: пысăккисемпе пĕчĕккисем / Uccellacci E Uccellini
 1966 — Парăн та тӳле
 1966 — Лайăххи, япăххи, усаллли
 1967 — Нимӗнпе танлаштарайми / Matchless
 1967 — Коннери / OK Connery
 1967 — Арҫынтан арҫынна ил / Da uomo a uomo
 1967 — Арабелла
 1967 — Гарем
 1968 — Астив çакна
 1968 — Пĕррехинче Тискер Анăçра
 1968 — Партнёр
 1968 — Чикакă евĕр Рим
 1968 — Сицили кланĕ / Le Clan Des Siciliens
 1968 — Теорема / Teorema
 1969 — Алиби
 1969 — Галилео
 1969 — Кеймада
 1969 — Тĕкĕнме юраманнисем
 1969 — Ун пирки пĕлмен
 1969 — Илемлĕ ноябрь
 1969 — Анне чĕри
 1969 — Хула çумĕнчи тӳлек вырăн
 1969 — Мĕн тунă Сталин хĕрарăма?
 1969 — H2S
 1970 — Пусмăр хула
 1970 — Грязные фото для дамы вне всяких подозрений
 1970 — Калиффа
 1970 — Каннибалсем
 1970 — Метелло
 1970 — Напарники
 1970 — Юрăç
 1970 — Вăрттăн сăнаканскер
 1970 — Хрусталь хӳрелллĕ вĕçен кайăк
 1970 — Чи хӳхĕм арăм
 1970 — Шикленчĕксĕр гражданина шыраса тĕпченĕ ĕç /Indagine Su Un Cittadino Al Di Sopra Di Ogni Sospetto
 1969 — Сара аппа валли икĕ мул / Two Mules For Sister Sara
 1971 — Салтавсăрах / Sans Mobile Apparent
 1971 — Çаратакан хурахсем / Le Casse
 1971 — Тĕлпулу
 1971 — Пултăрах санăн вилĕм
 1971 — Декамерон / Il Decamerone
 1971 — Ӳкĕнмелле — эсĕ йĕксĕк хĕрарăм
 1971 — Усал пӳрнесем
 1971 — Кентербери калавĕсем / I racconti di Canterbury
 1971 — Кантăк пуканесен кĕске каçĕ
 1971 — Тăхăр хӳреллĕ кушак
 1971 — Хĕрлĕ палатка (СССР тулашĕнче кăтартмалли варианчĕ)
 1971 — Маддалена
 1971 — Алăри динамитпа (тепĕр ячĕ: Пĕр ывăç динамит)
 1971 — Сакко тата Ванцетти
 1971 — Тĕпчев-шырав ĕçĕ вĕçленнĕ, манса кайăр
 1971 — Шикĕн сив куçĕсем
 1971 — Сăрă бархат çинчи тăватă шăна
 1971 — Тарантулăн хура хырăмĕ
 1971 — 1870 ырлăх тав çулĕ
 1971 — Хĕрарăм тирĕллĕ калта
 1972 — Автомобиль
 1972 — Вĕрçĕлен таврăнать (мусăкне Серджио Леонăн пĕр вестернĕнчен илнĕ)
 1972 — Пурнăçăн икĕ сезонĕ
 1972 — Вăл епле вилнине кам курнă?
 1972 — Мастер тата Маргарита / Il maestro e Margherita
 1972 — Манăн хаклă вĕлерекен
 1972 — Вĕлернĕ пирки пĕрремĕш йăрăма
 1972 — Сарăн юлашки арçынĕ
 1972 — Парисре çынна вăрлани
 1972 — Пире мĕн, йĕри-тавра революци!?
 1972 — Рабочий класс çăтмаха каять
 1972 — Синкер мăйăх / Bluebeard
 1972 — Римри вĕлерӳ / Massacre In Rome
 1972 — Вĕлерекен 1972 — Фиорина
 1972 — Хисеплекен ҫын
 1972 — Мĕн турĕç вĕсем Соланжпа?
 1973 — Аллонзанфана
 1973 — Джордано Бруно
 1973 — Çĕлен /Le Serpent
 1973 — Мана Никам теççĕ
 1973 — Револьвер
 1973 — Харпăрлăх малашне вăрланăскер мар
 1974 — Спазм / Spasmo
 1974 — Тамăкри трио
 1974 — Антихрист
 1974 — Сăпайлă çынсен ĕçĕ-хĕлĕ
 1974 — Çын тенĕ пекех
 1974 — Секрет
 1974 — Пин те пĕр каç чечекĕ
 1975 — Вырсарникун хĕрарăмĕ
 1975 — Гений, икĕ янташ тата чĕпĕ
 1975 — Космос: 1999
 1975 — Леонор
 1975 — Кив пусама картлашкипе
 1975 — Хӳхĕм нимфа
 1975 — Хула шик айĕнче / Peur Sur La Ville
 1975 — Каçхи пуйăсри вĕлерӳ
 1975 — Чыслă çынсем
 1975 — Этем факторĕ
 1976 — Аньезе вилме каять
 1976 — Çирĕммĕш ĕмĕр / Novecento
 1976 — Юратушăн
 1976 — Феррамонти еткерлĕхĕ
 1976 — Тутар пушхирĕ
 1976 — Сало, е Садомăн 120 кунĕ / Salo o le 120 giornate di Sodoma
 1976 — Сан-Бабила лапамĕ, 20 сехет / San Babila ore 20: un delitto inutile
 1976 — Фильм
 1977 — Монстр / Il Mostro
 1977 — Изгоняющий дьявола 2 /Exorcist 2: The Heretic
 1977 — Корлеоне
 1977 — Рене-тросточка
 1977 — Тодо модо / Todo modo
 1977 — Холокост 2000
 1978 — Аморальность
 1978 — Тухăç экспресĕ
 1978 — Грязные руки
 1978 — Дни жатвы /Days Of Heaven
 1978 — 122 Рю де Прованс / 122 rue de Provance
 1978 — Клетка для чудиков / Cage Aux Folles
 1978 — Кот / Il Catto
 1978 — Оставайся сама собой
 1979 — Вояж с Анитой (Путешествие с Анитой)
 1979 — Çапла… Икар евĕр
 1979 — Юн йĕрри /Bloodline
 1979 — Уйăх
 1979 — Лайăх çĕнĕ хыпарсем
 1979 — Гуманоид /L’Umanoide
 1980 — Банкирша
 1980 — Синкер куçлă бандит
 1980 — Клетка для чудиков-2 / Cage Aux Folles 2
 1980 — Арçын е арçын мар / Uomini e no
 1980 — Чӳречесем / Windows
 1980 — Утрав / An Island
 1981 — Лĕпĕш / Butterfly
 1981 — Вор
 1981 — Пăхăнманлăх
 1981 — Истинная история дамы с камелиями
 1981 — Профессионал / Le Professionnel
 1981 — Трагедия смешного человека /La Tragedia Di Un Uomo Ridicolo
 1982 — Вилме вăхăт çитрĕ / A Time to Die
 1982 — Шурă йытă / A White Dog
 1982 — Майя Плисецкая
 1982 — Марко Поло
 1982 — Нана
 1982 — Темĕскер / The Thing
 1982 — Шпион, тăр / Espion, Leve-toi
 1983 — Йăм хĕрлĕ тата хура
 1983 — Андра / Hundra
 1983 — Богач / Le Ruffian
 1983 — Клетка для чудиков-3
 1983 — Ключ / La Chiave
 1983 — Полицейский-убийца / Copkiller
 1983 — Сокровища четырёх корон
 1983 — Человек за гранью / Le Marginal (В советском прокате — «Вне закона»)
 1984 — Кодовое имя: Дикие гуси
 1984 — Не убивай Бога
 1984 — Однажды в Америке / Once Upon A Time in America
 1984 — Сахара / Sahara
 1984 — Смертельный порядок / Corrupt
 1984 — Каçхи хурахсем / Les Voleurs de la nuit
 1984 — Спрут
 1985 — Клетка
 1985 — Раскаявшийся
 1985 — Рыжая Соня / Red Sonja
 1986 — Венецианка
 1986 — Миссия /The Mission
 1986 — Спецназ «К. Э. Т.» / C.A.T. Squad
 1987 — Вор
 1987 — День сначала
 1987 — Неистовство 1987 — Неистовый
 1987 — Неприкасаемые /The Untouchables
 1987 — Очки в золотой оправе
 1987 — Секрет Сахары /Secret Of The Sahara
 1988 — Анне чĕри
 1988 — Непрощённый /Frantic
 1988 — Çĕнĕ кинотеатр «Парадиз» / Nuovo Cinema Paradiso
 1989 — 12 режиссёр 12 хула пирки / 12 registi per 12 citta
 1989 — Предместье
 1989 — Пушхир тикки
 1989 — Патăрла вилнисен ят йышĕ /Casualties of War
 1989 — Спрут 4
 1989 — Мăнтăркки тата пĕчĕкки /Fat Man And Little Boy
 1990 — Вĕçĕмсĕр вăйă
 1990 — Гамлет /Hamlet
 1990 — Укçа /Money
 1990 — Палермăна ман
 1990 — Çых мана!
 1990 — Состояние исступления /State of Grace
 1990 — Спрут 5
 1990 — Борт çинчи террор
 1990 — Хронкăри виçĕ колонкă
 1990 — Вĕсен пурĕ те йĕркеллĕ / Stanno Tutti Bene
 1990 — Эннио Морриконе: Хăлха мусăкĕ
 1991 — Багси /Bugsy
 1991 — Пысăк çын — переступая черту /Big Man — Crossing The Line
 1991 — Возможности карьеры
 1991 — Вĕлерме самант
 1991 — Манăн хаклă тухтăр Граслер
 1991 — Уйрăмах вырсарникунсенче
 1991 — Хусах
 1992 — Киленĕç хули /La citta della gioia
 1992 — Юрату сĕткенĕ № 9
 1992 — Упăшкасем тата еркĕнсем
 1992 — Правосудие бессильно
 1992 — Спрут 6
 1993 — Сыхлав/ La scorta
 1993 — Чистая формальность
 1993 — Ачалах çулĕсем (Тӳпене пăх)
 1993 — Чылай шаралманни
 1993 — Çулăм йĕрĕнче
 1993 — Америкăра тунă
 1994 — ? / Disclosure
 1994 — Авраам /Abraham
 1994 — Кашкăр /Wolf
 1994 — Юрату кун-çулĕ / Love Affair
 1994 — Тăрă шыва кăларни
 1995 — ? / Pasolini, un delitto italiano
 1995 — Барон / Il Barone
 1995 — Джозеф
 1995 — Пазолиние кам вĕлернĕ?
 1995 — Каçхи самант
 1995 — Спрут 7
 1995 — Эннио Морриконе
 1995 — Яков
 1996 — Пăвса хуна пурнăçсем
 1996 — Нимфа
 1996 — Смерч
 1996 — Кашкăр ами / La Lupa
 1996 — Самсон тата Далила
 1996 — Çурçĕр çăлтăрĕ / Tashunga
 1996 — Çăлтăрсене тăвакан
 1996 — Стендаль синдромĕ /The Stendhal Syndrome
 1996 — Перейра килĕшнипе
 1997 — Лолита /Lolita
 1997 — Пăрăнчăк /U-Turn
 1997 — Соломон
 1998 — ? / Ultimo
 1998 — Булворт /Bulworth
 1998 — Ӗмĕтсем чĕнеççĕ
 1998 — Темĕскер: Шик ĕлки
 1998 — Опера ĕмĕлки / Il Fantasma dell’opera
 1999 — ? / Ultimo 2: La sfida
 1999 — Пианист çинчен кăссай /La leggenda del pianista sull’oceano
 1999 — Нана
 2000 — Ватель /Vatel
 2000 — Малена /Malena
 2000 — Марс патне вĕсни  /Mission to Mars
 2001 — Урăх тĕнче пур
 2001 — Çывăракан арăм
 2002 — Рипли вăййи
 2002 — Карло Джиулиани йĕкĕт
 2002 — Вăрттăнлăх пĕтрĕ
 2002 — Хура пирĕшти
 2003 — Икс
 2004 — ? / Ultimo 3: L’infiltrato
 2004 — 72 метр
 2005 — Телейсĕр шăпа
 2005 — Лючия
 2005 — Револьвер
 2005 — Кароль. Рим паппи пулса т анă çын
 2006 — Кароль. Çын пулса юлнă Рим паппи
 2006 — ? / A crime
 2006 — ? / Libertas
 2008 — Ленинград
 2008 — Тĕкĕнме юраманнисем:  Капоне мăнаçа тухни
 2009 — Чапăр йĕксĕксем

 Парнесем 
 Оскар парни киноӳнере тупăш тунăшăн (2007 ç.)
 Итали Республики умĕнчи тивĕçшĕн» орден аслă офицерĕ (2005) Grande Ufficiale Ordine al Merito della Repubblica Italiana Sig. Ennio Morricone 
 Итали Республики умĕнчи тивĕçшĕн» орден командорĕ (1995) Commendatore Ordine al Merito della Repubblica Italiana Sig. Ennio Morricone 
 Этеплĕхпе ӳнер облаçĕнче тивĕçшĕн ылтăн медаль (2000) Medaglia d’oro ai benemeriti della cultura e dell’arte Ennio Morricone 

 Асăрхавсем 

 Каçăсем 
 Эннио Морриконе кăмăлакансен официаллă сайчĕ 
 Эннио Морриконе кĕвви янăракан фильмсен ят-йышĕ
 Федоров А. В. Волшебные мелодии Эннио Морриконе // Видео магазин. 1996. № 13. С.11,26.

Категори:Итали композиторĕсем
Категори:Итали кинокомпозиторĕсем
Категори:Итали дирижёрĕсем
Категори:Композиторсем, алфавит тăрăх
Категори:Çынсем, алфавитпа
Категори:Чӳкĕн 10-мĕшĕнче çуралнисем
Категори:1928 çулта çуралнисем
Категори:«Оскар» парни лауреачĕсем
Категори:«Итали Республики умĕнчи тивĕçшĕн» орден аслă офицерĕсем»
Категори:«Итали Республики умĕнчи тивĕçшĕн» орден командорĕсем
Категори:«Грэмми» парне лауреачĕсем