Лигур чĕлхи (авалхи)

Лигур чĕлхи — топонимсене тĕпчесе çĕнĕрен тунă чĕлхе, унпа рим тапхăрĕччен Италин çурçĕр-анăçĕнче тата Францин кăнтăр-тухăçĕнче пурăннă халăх (лигурсем) калаçнă.

Инди-европа чĕлхисем пулса кайичченхи чĕлхесен йышне кĕрет, темелле. Чылаях мар глоссем тата  топонимсем çеç тупăннă. Морфемăсене тишкерсе, вăл Сицилири сикан халăхĕн чĕлхи евĕр, пулас.

 Кельт гипотези 
Ксавье Деламарр шухăшĕпе, лигур чĕлхи кельт çемьин йышĕнче пулнă. 

 Инди-европа субстрачĕ пуличченхи гипотеза пирки 

 Авалхи авторсем пĕлтернисем 
П. эрч. 41 - 49 çулсенче Корсика утравĕнче ссылкăра пурăннă Сенека, çакăнти лигур тата ибер йăхĕсен йали-йĕркине пĕлнĕ. Сенека шухăшĕпе, çыранхĕр корсикансем, кантабрсем пекех, лигурсем, утравăн вăта пайĕнчисем — иберсем — пулнă. Downloadable Google Books. Иберсен тата лигурсен чĕлхисем ун чухне калаçу шайне çити кăна аталаннă пулнă, Сенека хăй Иберире çуралнăскер, çавăнпа унăн шухăшне шута илмеллех.

Страбонăн тепĕр фрагментĕнче лигурсемпе кельтсен уйрăмлăхне çырса кăтартнă: «Альп пирки сăмах тапратсан… лигурсемсĕр, нумай йах, мĕнпур кельт йăхĕ, çак ту-сăрт çинче пурăнать; лигурсем кельтсемпе пĕр пекрех пулсан та, урăх йăх ушкăнне кĕреççĕ». 

Геродот (5.9) çырнипе, сигиннсем (Тăнай тăрăхĕнче пурăннă йăх), лигур челхипе — «вак-тĕвек сутакансем», Массили çывăхĕнче тĕпленнĕ.

 Çав. пекех 
 Авалхи Корсика
 Иберсем
 Кантабрсем
 Лигурсем

 Асăрхавсем 

 Вуламалли 
 Barruol, G. (1999) Les peuples pré-romains du sud-est de la Gaule — Etude de géographie historique, 2d ed., Paris
 Delamarre, X. (2003). Dictionaire de la Langue Gauloise (2nd ed.). Paris: Editions Errance. ISBN 2-87772-237-6
 Strabo (1917) The Geography of Strabo I. Horace Jones, translator. Loeb Classical Library. London, William Heineman.
 Фалилеев, А. И. (2011) Вопросы лигурского языкознания: Ligurica sub specie Celto-Liguricae et Indo-Germanicae. — Вопросы языкознания, 2011, № 3, 85-113.

Категори:Лигурсем
Категори:Европăн классикăччен чĕлхисем