Братислава

Братислава ( (1919 ç. — Прешпорок е Пре́шпорек, Prešporok, Prešporek, , Пре́сбург, , По́жонь) — Тĕп Европăри Словакин тĕп хули. 1536 — 1784 çулсенче — Венгри тĕп хули. 
Хула лаптăкĕ — 368 тв. çм.

 Тавралăхĕ 
Хула çĕрĕ икĕ ют — Австрипе Венгри çĕрне чикке çитет. Братиславăри Копчьян урамĕ юнашар австри Китзее ялĕнчи Прессбургерштрассе урамне куçать. 1936 çулчен Братиславăран Венăна хула трамвайĕ çинче çитмелле пулнă.

Братислава Танайăн икĕ çыранĕнче, Кĕçĕн Карпат ту умĕнче вырнаçнă. Хула çĕрĕ Австри чиккине тухать (раштав, 21 2007 Петржалка-Бергпа Яровце-Китзее чикĕ урлă каçăсем пулнă.) тата Венгрипе (раштав, 21, 2007 чикĕ урлă каçă Русовце-Райка ĕçленĕ) чикĕ тытать.

 Климачĕ 
Климачĕ — континентлă, çулти вăтам температура — 9,9 °C, çулти хĕвеллĕ кунсен вăтам вăхăчĕ — 1976,4 сехет, нӳрĕксен вăтам нӳрĕкĕ — 527,4 мм (1993). Кăрлачри вăтам температура — -1,5 °C, утăри вăтам температура — +21 °C. Хĕллехи тапхăрĕнче сивĕ те нӳрĕк çанталăк, юр выртать. Çусенче ăшă, часах кăра çиллĕ çанталăклă.

 Халăхĕ 
Хула халăхĕ 447 пине яхăн çын.
2001 çулхи халăх çыравĕпе кунта словаксем — 91,4 %, венгрсем — 3,8 %, чехсем — 1,9 %, нимĕçсем — 0,3 %, ыттисем — 2,6 %.

Тĕн енĕпе: католиксем — 56,7 %, атеистсем — 29,3 %, лютерансем 6 %, ыттисем — 4,7 %.

 Администрациллĕ пайлану 

 Братислава пайĕсем center|500px|Братиславăн административлă пайланăвĕ Район  Хула пайĕБратиславăн I районĕ  Старе Место Братиславăн II районĕ  РужиновВракуняПодунайске Бискупице Братислава III районĕ  Нове МестоРачаВайноры Братиславăн IV районĕ  Карлова ВесДубравкаЛамачДевинДевинска Нова ВесЗагорска Бистрица Братиславăн V пайĕ  ПетржалкаЯровцеРусовцеЧуново


 Истори 
 Пĕрремĕш пĕрмай пурăну вырăнĕ неолит тапхăрĕнче (линейно-ленточной керамики этеплĕхĕ) пулнă.
 Пирĕн эрăччен 400 — пирĕн эрăччен 50 — кельтсен пурăну вырăнĕ, Буребиста ертсе пынă даксем ишĕлтернĕ.
 пирĕн эрăччен 50 — герман йăхĕсем хальхи Братислава тĕлне çитни
 пирĕн эрăччен 50 — рим легионĕсем пĕрремĕш хут Братислава территорине çитни
 пирĕн эрăччен 70  — рим пурăну вырăнĕ Герулата
 пирĕн эрăччен 1 — 5 ĕмĕрсем — Рим Империйĕн чикки Танай тăрăх пырать, нумай рим тата герман пурăну вырăнĕсем.
 375 — римсем çак территоринчен тухса каяççĕ.
 V ĕмĕр — славянсем килни.
 560 ç. — аварсем килни.
 623—658 çç. — Само кнеçлĕхĕ.
 VIII ĕмĕрĕн вĕçĕ — 833 ç. — Нитран кнеçлĕхĕ.
 833—907 гг. — Мăн Моравин пайĕ.
 907 — Братиславăна пĕррремĕш хут хроникăра çырни (Brezalauspurc)
 907—1918 — Венгри пайĕ.
 1536—1784 çç. — (Будăна турккăсем ярса илсен) —  Венгрин тĕп хули.
 1919—1939 — Чехословакин пайĕ; Братислава официаллă ята куçарни (унчен Prešporek/Pressburg/Pozsony).
 1939—1945 çулсенче столица Пĕрремĕш Словаки республикин тĕп хули, танай лешъен пайĕ (халĕ Братислава V районĕ Германи аннексиленĕ).
 1945—1992 çулсенче Чехословакин пайĕ.
 1993 çултанпа — Словакин тĕп хули.

 Тăванлă хуласем 
  Вена (), Австри
  Киев (), Украина
  Кливленд (), Огайо, АПШ
  Краков (), Польша
  Любляна (), Словени
  Перуджия (), Итали
  Прага (), Чехи
  Роттердам (), Нидерландсем
  Ульм (), Германи
  Турку (, ), Финлянди
  Сарăту , РФ

 Братиславăра çуралнă: 
 Густав Фридрих Келети
 Вольфганг фон Кемпелен
 Игнатий Колиш
 Рудольф Лабан
 Марк Гучко
 Филипп Эдуард Антон фон Ленард
 Густав Гусак
 Иоганн Андреас фон Зегнер
 Антал Фабер
 Виктор фон Херцфельд
 Иоган Непомук Гуммель
 Çавăн пекех пăхăр 
 Братислав Град
 Девин
 Словаки наци галерейи

 Каçăсем 
 Братиславăн космосран çапнă фотографийĕ (пуш, 2002, Google Maps)
 Хулан официаллă веб-сайчĕ 
 Братиславы-Петржалки официаллă сайчĕ
 Братислава
 Братислава фотогалерейи

Категори:Словаки хулисем
Категори:Танайçи хулисем
Категори:Братислава