Риони (юханшыв)

Рио́ни () — Кавказ лешьенĕн пысăк юханшывĕсенчен пĕри. Аваллăхра Фазис ятпа палăрнă.

 Тавралăхĕ çинчен 
Грузире юхать. Тăсăлăвĕ — 327 çм, шыв-çĕр лаптăкĕ — 13,4 тыс. км². Мăн Кавказ айăккисенче пуçланать; Кутаисирен анатарах Колхида айлăмĕпе юхать. Хура тинĕсе Поти патĕнче юхса кĕрет. Вăтамран 405 м3/ç турттарать. Они патĕнче шывпа кимĕ-караппа çӳреме пулать. Уй-хире шăварса усă кураççĕ. ГЭС-Риони каскадĕ (Гумат, Варцих, Ладжанур тата Риони ГЭС-ĕ) электро-хăват парать. Самтредиа хулинчен анатарах карапсем çӳреççĕ. Тури Риони юхăмĕнче Çар-Осетин çулĕ выртать.

 Истори хыпарĕсем 
Авалхи грексем юханшыва Фазис (е Фасис; ) тенĕ, çак палăртупа ăна пĕрмĕш Гесиод хăйĕн «Теогонии»Гесиод. Теогония. — l.340 çырăвĕнче асăнать. Каярах Аполлоний Родосский Аполлоний Родосский. Аргонавтика. — 2.12.61, Вергилий Публий Вергилий Марон. Георгики. — 4.367  тата Элий Аристид Публий Элий Аристид. Ad Romam. — 82 юханшыва тинĕс çулçӳревĕнче (навигацинче) чи тухăçри тесе пĕлтернĕ. Платонăн «Федонĕнче» Сократ хăйĕн пĕр калаçăвĕнче çак юханшыва ойкуменăн чикки тесе палăртать:— Малалла каласан, эпĕ Çĕр çав тери мăннине курса ĕнентĕм, эпир вара, Фасисран Геракл Столпĕсем таран унăн пĕчĕк пайне кăна йышăнатпăр; эпир хамăр тинĕсĕм тавра, кăткă тĕмески çумĕнче е шапа шурлăххинче пекех хĕсĕнсе пурăнатпăр, çавăн пекех ытти халăхсем кунти пекех чылай çĕрсенче пурнăç йĕрне тытса пыраççĕПлатон. «Федон». .

 Асăрхавсем 

 Каçăсем 
 Гесиод. Турăсем пулса кайни пирки (Теогони)
 Публий Марон Вергилий. Буколики. Георгики. Энеида 
 Платон. Федон. 

Категори:Грузи юханшывĕсем
Категори:Хура тинĕсе кĕрекен юханшывсем