Çĕнĕ Ахпӳрт (Патăрьел районĕ)

Урăх пĕлтерĕшĕсене Çĕнĕ Ахпӳрт (пĕлтерĕшĕсем) статьяра вулăр.


Çĕнĕ Ахпӳрт(), — Чăваш Енĕн Патăрьел районĕнчи ял. Пăла шывĕн сулахай çыранĕнче вырнаçнă. 
 Тавралăх 
Ку тĕлте Пăлана Çăкал тата Хулаçырми ятлă шывсем юхса кĕреççĕ.  Ял хирĕнче, хĕвелтухăç еннелле кайсан, авалхи чул юпа пур (ăна карта тытса çавăрса тирпейленĕ).

Ял тытăмĕ, халăх йышĕ
Ялта вăтам шкул, ял вулавăшĕ, фельдшер-аккушер пункчĕ, культура çурчĕ, "Çеçпĕл" ача-сачĕ, çыхăну уйрăмĕ вырнаçнă.
Урамĕсем

 Истори 
"Ахпÿрт" сăмахăн этимологине М.Р.Федотов профессор ăнлантарса панăФедотов М.Р. НЕУМЕСТНЫЕ СПОРЫ О ПЕРЕИМЕНОВАНИИ. // «СЧ» №224, 14 ноября 1996 г. (Ку статьяна ак çак вырăнта вулама пулать : Терентьев, В. М. Духовное и научное наследие академика М. Р. Федотова : [о жизнедеятельности известного ученого-языковеда, алтаиста, корифея чувашской тюркологии]. Кн. 2 / В. М. Терентьев ; [под ред. А. П. Хузангая]. - Чебоксары : Новое Время, 2011. -. - 575 с.//  с.96-97).

Чăн малта Ак Бэрдĕ тени тăрать.  "Ак" кунта пĕр-пĕр лайăх (позитивлă) сăнара палăртать, чăвашла "Хак" тенипе танлаштарăр (арабизм: Турă, Чăнлăх, Сиплĕх тата ытти те). Бэрдĕ — стандартлă тĕрĕк чĕлхисенче — пачĕ. Çапла вара иккĕшне пĕрле тусан "Турă Пачĕ" тенине пĕлтерет. Çынсене çавнашкал ят панă тахçан. "Пÿрт" тени каярахпа çеç, контаминациленнине кура, сиксе тухнă. 

Çĕнĕ Ахпӳрте XVII ĕмĕр вĕçĕнче Кивĕ Ахпӳрт ялĕнчен уйрăлса тухнисем никĕсленĕ.Г.Ф.Мулюков. Ордена Ленина колхоз "Гвардеец". Чебоксары, 1983. — С. 9.

Тĕрлĕ çулсенче Çĕнĕ Ахпӳртрен хăйĕнчен Пăлакасси тата Козловка ялĕсем уйрăлса тухнă.
 Чул юпа 
Çĕнĕ Ахпÿрт çĕрĕ çинчи чул юпа тĕлне археологсем чавса тĕпченĕДроздова Г. И. Позднесредневековые могильники Чувашии // Археологические открытия 1984 года. М., 1986. С. 129;Дроздова Г. И.  Исследования Новоахпердинского могильника // Археологические открытия 1985 года. М., 1987. С. 177;Дроздова Г. И. Исследования Новоахпердинского могильника (Раскопки 1984-1985 гг.) // Новые археологические исследования в Поволжье. Чебоксары, 2003. С. 214-225.. Вилтăприе мăссăльман-чăвашсем хăварнă тесе шутлаççĕМухаметшин Д. Г. Юсупов и проблемы татарской эпиграфики.  // Поволжская археология.
2014, №4(10)Мухаметшин Д. Г., Михайлов Е. П., Иванов В. Н. (Алмантай). Эпиграфические памятники Чувашии. // Волжская Болгария (Булгария): этнокультурная ситуация и общественное развитие: материалы научного семинара (Чебоксары, 13 апреля 2011 г.) / сост. и науч. ред. Г. А. Николаев. — Чебоксары: ЧГИГН, 2012. — 132 с., ил. — (Тюркские племена и государства Евразии в древности и в Средние века; вып. 1). ISBN 978-5-87677-174-2.  
 Паллă çыннисем 
 Волкова Ольга Ильинична — РСФСР çутĕç отличникĕ .
 Данилов Виктор Данилович (1897-1933) — Чăваш Енĕн çар комиссарĕ (1925), Чăваш АССРĕн территорилле çар округĕн пуçлăхĕ (1925-1926), Мари облаçĕн территорилле çар округĕн пуçлăхĕ (1926-мĕш çул хыççăн).
 Каштанов Михаил Филиппович, Чăваш комсомолĕн чи малтанхи ертӳçисенчен пĕри, каярахпа —полковник-инженер. Çамрăк чухне Теччĕре Çеçпĕл Мишшипе пĕрле (пĕр вăхăталла) вĕреннĕ. Паллă Раççей историкĕн С.М.Каштановăн (1932 çур.)Димитриев В.Д. Чăваш энциклопедийĕнчи статья. ашшĕ.
 Каштанов Алексей Федотович (1919-?) — РСФСР çутĕç отличникĕ (1974).
 Лекарев Ксенофонт Емельянович — РСФСР çутĕç отличникĕ (1979).
 Люкина Елизавета Михайловна — Раççей çутĕç отличникĕ .
 Сачкова Людмила Николаевна, - çыравçă.
 Силэм Юлия Александровна (1951 çур.) — çыравçă, философи ăславĕсен кандидачĕ.
 Тукмаков Пётр Васильевич — нумай çул хушши вырăнти колхоза ăнăçлă ертсе пынăскер.
 Тукмакова Мария Александровна — РСФСР çутĕç отличникĕ (1983).
 Майоров Иван Григорьевич (1957 çур.) — Куславкка районĕн пуçлăхĕ (2002-2012).
 Урукова Римма Николаевна — РСФСР çутĕç отличникĕ .
 Чумерин Николай Иванович — Раççей çутĕç отличникĕ (1996).

 Кăсăклă фактсем 
 Майков Евгений Иванович генерал-лейтенант ачалăхĕпе яшлăхĕ Çĕнĕ Ахпӳртре иртнĕ.

 Çĕнĕ Ахпӳрт тахçан ĕлĕк пулнă  "Шурă çухасем" текен хурахсен ушкăнĕпе паллă. Паллах, кунпа мухтанмаллисемех çук, анчах та çак пулăм хăйне майлă йĕр хăварнă; вăл хальхи ăрăва мĕнле пулмалла марри çинчен вĕрентет. Хурахсем хĕлле сурăх тирĕнчен тунă шурă çухасемлĕ тумтирсемпе çӳренĕ, ят шăпах çавăнтан пырать. Ушкăна, унпа çыхланнисене каярахпа тытса суд тунă, пысăк сроксем парса хасаланă. Кун пирки кăштах К.Е.Лекарев кĕнекинче çырса кăтартнă.

Вуламалли
 Лекарев К.Е. Тăван ялăм, савнă ял. Патăрьел, 1998.
 Казаков, Николай. Топонимика местного края.  7-мĕш класра вĕренекенĕн ĕçĕ.
Асăрхавсем

Каçăсем
Чăваш Енри пурăнан вырăнсем 

Категори:Патăрьел районĕн ялĕсем