Коньяк

Конья́к — хаяр алкоголь ĕçми.

 Кун çулĕ 
Тăватăмĕш ĕмĕрте галл йăхĕсем римлянсенчен иçĕм ӳстерме, эрех тăвас ĕçпе паллашаççĕ.

1909 çулта Коньяк тăвакан енĕн чикисене палăртса саккунла йышăнаççĕ.

1938 çулта Коньяк енĕ АОС (Appellation dOrigine Controlee) статусне илет. Пысăк Коньяк енĕ улттă тăрăха пайланнă.

 Тăрăх ячĕ  Текст заголовка  Тăрăх лаптăкĕ, га  Иçĕм лаптăкĕ, га  Статуса панă çул Cognac  пĕтĕм Коньяк тăрăхĕнче тунă коньяксем  1 095 119  78 179   1938 Grande Champagne  чи чаплă коньяксем 34 703  13 159  1854 Petite Champagne  "пĕчĕк шур тăмлă хир" 65 603  15 246  1854 Borderies  "Бордери"  12 540  3 987  ? Fin Bois  "çӳхе вăрманĕсем"  349 803  31 001  1870  Bons Bois  "паха вăрманĕсем"  372 053  9 308  1870 Bois Ordineries  "вăрманĕсем" 260 417  1 101  1938

Паянкун (2010 çулта) Коньяк тăрăхĕнче 80 пин гектар çĕр çинче иçĕм çырли ӳстереççĕ. Коньяк ĕç-пуçĕнче 40 пине яхăн çын вăй хурать: 30 пин — ял хуçалăхĕнче, 6 пин - юхтарса илекенсем, 900- кĕленче тата пăкă тăвакансем, 700- шĕвеке уйăрса кăлармалли ĕçре, 600- пичкеленĕ çĕрте.

 Иçĕм сорчĕсем 
Коньяк шурă иçĕм сорчĕсемчен тăваççĕ. 1938 çулта ку сорчĕсене усă курма саккунпа ирĕк панă: Ugni Blanc( Юни блан ), Folle Blanche(Фоль Бланш), Colombard ( Коломбар ), Blanc Rame e Meslier Saint-Francois ( Мелье Сен-Франсуа ) ,Jurancon ( Жюрансон ) ,Montils( Мăнтиль ),Semillon ( Семильон ), Selekt ( Селект ), Folignan ( Фолиньян ) (2005 çултан ).Cĕнекен сорчĕсем : Юни блан,Фоль Бланш тата Коломбар.Паян 90 % коньяктăвакансем Юни блан сорчĕ усă кураççĕ.Уньи Блан - сиввĕ тӳсекен,пысăк тухăçлă сорчĕ.Иçĕм çырлисене юпа уйăхра пуçтарма тытăнаççĕ (чилайăш- машинăсемпе).

 Коньяк тăвакансем 
2001 çулта 707 коньяк тăвакан пулнă: 475 - пĕчĕк хуçалăх тата 228 усламçă(негоциант). Паянкун Коньяк тăрăхĕнче çирĕм пиллĕк чи пысăк хуçалăх коньякăн 88 % кăлараççĕ. Çак шутра "Тăваттă Пысăк Ушкăн": Hennessy,Remy Martin,Martell тата Courvoisier.
 Коньяк тăвакан чи пысăккисем
 коньяк тăвакансем  чăвашла  никĕсленĕ çул  хула  иçĕм лаптăкĕ га  чи чаплă коньяксем  хуçисем Bisquit  Бискит  1819   Rouillac  180  Privilege Grande Champagne  Pernod-Ricard                     Camus  Камю  1863  Cognac  150  Extra, Jubilee  Камю çемье Chabasse & Bowen  Шабас тата Бăуэн  1818  Jean d'Angely  çук  Chabasse Baccarat, Bowen Extra  Шабас çемье Chateau de Montifaud  Шатă де Мăнтифă  1830  Jarnac  50  Heritage Maurice Vallet  Валле çемье Courvoisier  Курвуазье  1835  Jarnac  ?  Succession J.S., Initiale Extra  Beam Global Spirits & Wine Inc. Delamain  Дэламэн  1824  Jarnac  çук  Reserve de la Famille  Дэламэн çемье A.E.Dor  Амадей-Эдуард Дăр  1858  Jarnac  20  № № 9,10,11, Soleil dAusterlitz 1805  ? Frapin  Фрапен  ?  Segonzac  215  Cuvee Francois Rabelais  Куэнтрă çемье Gautier  Гăтье  1755  Aigre  çук  Tradition Rare-Vieille Reserve  Marie-Brizard Gaston de Lagrange  Гастăн де Лагранж  ?  1974  çук  XO Grande Champagne  Bacardi-Martini Leopold Gourmel  Леăпăльд Гурмель  1979  Gente  44  Quintessense  Блан çемье A.Hardy  Антуан Арди  1863  Cognac  çук  Noces de Diamant, Perfection  Арди çемье Hennessy  Хеннесси(Эннесси)  1765  Cognac  ?  Richard Hennessy, Timeless  LVMH Hine  Хайн(Айн)  1817  Cognac  çук  Talent de Thomas Hine  CL Financial Guy Lheraud  Ги Лерă  1970  Angeac  55  Charles X, An 1934  Лерă çемье Martell  Мартель  1715  Cognac 270  L'Or, Creation, L'Art  Seagram's Meukow  Меукăв(Мекăв)  1862  Cognac  ?  Nec Plus Ultra, Rarissime  CCG Otard  Ăтар  1795  Cognac  ?  Extra  ?Remy Martin  Реми Мартэн  1724  Cognac  ?    Louis XIII  

Францире раççей компанисем те коньяк тăваççĕ :
 "Русский винный трестъ" "Croizet-Eymard" туянса Раççейра коньяк сутать ;
 "Московский винный завод" 2007 çулта коньяк тăвакан компани "Cognac Jenssen SA" туянчĕ.

 Технологи 
Иçĕм çырлин сĕтекне пусса ватса юхтараççĕ. Пулнă сĕтĕкрен шурă пылаксăр эрехе тăваççĕ. Хĕлле е çуркунне (ака уйăхне кĕриччен) эрехе аламбик витĕр кăларса иккĕ хутчен юхтарса хаяр спирт хатĕрлеççĕ.

 Усрав 
Пулас коньяк шĕвекне юман пичкинче усраççĕ. Чи чаплă пичкесене (пысăккăшĕ 270-500 л.) Лимузен департаментĕнче юманĕсенчен тăваççĕ. О-де-ви тултарнă пичкесене тĕттĕм пӳлеме ( - "шэ") вырнаçтараççĕ. Кунта коньяк тăвакан ăста (  - "мэтр де шэ") спирт аталанăвне сăнаса тăрать. Çак ĕнтĕ питĕ кăткăс, чыслă тата пултару ĕçĕ. Çавăнпа та мэтр де шэ Коньяк тăрăхĕнче чи хисеплĕ çын. 

Спирт усравĕн саманчĕ кашни çулах улшăнса пырать:
 спиртăн 2-3 яхăн % ăшăран пăспа тухать ( фр.- la part des angels-"пирĕшти пайĕ" );
 спирт хăватлăхне чакарать (0,5 % çулсерен);
 çунтарса илнĕ пичке çутă спиртăн тĕсне улăштарать. Коньяк малтанах шупка сарăх, каярах - сарăх-ылтăн тĕслĕ пулать;
 спирт аталанать: çамрăк "çивĕч" коньяк "чăмăрланать","çемçелет", кăткăс чипер шăрши тути кĕрет.

Усрав ĕмĕрĕн чи пысăк тăсăлăвĕ - 60-70 çулталăк. Ытларах усравлама тăн çук. Маллашнелле коньяк аталанма пăрахать. Çавăнпа ĕнтĕ коньяк тăвакансем 60-70 çулхи коньяксене пысăк кĕленчесене (30 л.) куçараççĕ те урăх пӳлĕмре ( фр.-paradis-"паради=çăтмах" ) вырнаçтараççĕ. Кĕленчере коньяк аталанмасть.

 Хутăшлăх 
Хутăшлăх () - тĕрлĕ коньяк спиртĕнчен (тĕрлĕ çулхи, тĕрлĕ вырăнти) чаплă коньяк тăвас ĕç.

 Классификаци 
Саккунпа (юлашки саккун 23 çурла 1983 çулта çĕнĕлетнĕ) коньяксене усрав вăхăчĕпе классификаци тунă :
 VS-Very Special- 2 çул юман пичкере усранă ;
 VSOP-Very Superior Old Pale- чи çамрăк спирчĕ 4 çул усранă;
 XO-Extra Old- чи çамрăк спирчĕ 6 çул усранă.

 Вуламалли 

Категори:Бренди
Категори:Иçĕм