Сири

Сири ( ), официаллӑ ячӗ Сири Арап Республики (), — Ҫывӑх Тухӑҫри патшалӑх. Тӗп хули — Дамаск.

 Тавралӑхӗ 
Сири кӑнтӑр-анӑҫра Ливанпа, Израильпе, кӑнтӑрта Иорданипе, тухӑҫра Иракпа тата ҫурҫӗрте Турципе чикӗленет. Анӑҫ енче — Вӑтаҫӗр тинӗсӗ Сири ҫыранӗсене хумӗсемпе ҫапать.

 Кун-ҫулӗ 
 Авалхи Сири 
 Ислам самани 
 Франци мандачӗ 
 Хальхи самана 

 Сирири пурăнан халăх 

Пĕрлешĕннĕ Нацисен Орнанизацийĕ пурăнан халăх облаçĕңчи панисемпе, Сирире пурăнан пĕтĕм халăх йышĕ 2011 çулта 20,8 млн çын пулнă, çав шутра 10,5 млн арçын тата 10,3 млн хĕрарам; хулара пурăнан халăх пайĕ — 56 %, 2010—2015 çулсенче халăх йышĕ ӳссе пынă темпĕ — 1,7 %, пурнăç вăрăммăшĕн кĕтĕмĕ 74 çул (арçынсемшĕн) тата 78 çул (хĕрарăмсемшĕн).

Халăх ытларахăшĕ Вăтаçĕр тинĕсĕн хĕрринче тата Евфрат çыранĕсенче вырнаçнă. Пурăнан халăх йышлăхĕ — 103 çын/км². Сирире 6 çултан 11 çула çити тӳлевсĕр пĕлӳ параççĕ, ăна пурин те илмелле. Шкулта 12 çул вĕренĕвĕнче 6 çул пуçламăш шкул, виçĕ çул пĕтĕмĕшле пĕлӳ лесси тата тепĕр виçĕ çул университета вĕренме кĕмешкĕн ятарлă хатĕрленесси. Сири гражданĕсен 15 çултан аслăраххисем хушшинче хута пĕлни арçынсен 86 %, хĕрарăмсен 73,6 % шутланать.

 Шĕкĕр хуласем 
+ Сири хулисем  Ячĕ  Пурăнан халăх  Мухафаза Вырăсли  Арабли  Çырав: 1981  Çырав: 2006 1.  Алеппо  حلب  985 413 	2 132 100 Халеб (Алеппо) 2.  Дамаск  دمشق  1 112 214  1 580 909  Дамаск 3.  Хомс  حمص  346 871  798 781  Хомс 4.  Хама  حماه  177 208  477 812  Хама 5.  Латакия  اللاذقية  196 791  347 026  Латакия 6.  Дейр-эз-Зор  دير الزور  92 091  252 588  Дейр-эз-Зор 7.  Ракка  الرقة  87 138  182 394  Ракка 8.  Эль-Баб  الباب  30 008  137 565  Халеб (Алеппо) 9.  Идлиб  إدلب  51 682  135 619  Идлиб 10.  Дума  دوما  51 337  114 761  Риф Дамаск

 Этнос йышĕ 
Сири арабĕсем (çав шутра 400 пине яхăн палестинăри таракансем) çĕршывра пурăнакан 80 % яхăн шутланатьРаздел второй. Этнодемографический обзор регионов и стран мира. — Глава пятая. Зарубежная Азия. — Сирия, стр. 516. // Население мира. Этнодемографический справочник. Автор: Соломон Ильич Брук. Ответственный редактор: доктор исторических наук, профессор П. И. Пучков. Академии наук СССР. Институт этнографии имени Н. Н. Миклухо-Маклая. Москва: Издательство «Наука», 1981, 880 стр..

 Тĕн йышĕпе 

Сирири тĕне тытвссипе чи йышли ислам пулать; 2010 çулта мăсăльмансем çĕршыври 93 % халăхĕ шутланаççĕ.
Мăсăльмансен чылайрахăшĕ — суннитсем (74 %), ытларах Ханафит мазхабĕ йăлипе. Çĕршывра çаплах исламăн  шиит тĕлĕшĕпе пурăнакан çын нумай (13 %), вĕсем алавитсем, исмаилитсем тата вуниккĕллĕ шиитсем. Сири 3 % яхăн халăх — друзсем, вĕсен тĕнри вырăнне классификацилеме йывăр.

Христиансен йышĕ 2010 çул тĕлне халăхăн 5 % — 6 % тесе хакланă. XX ĕмĕр тăршшипех христиансен пайĕ пĕрмаях сахалланса пынă — ĕмĕр пуçламăшĕнче 16 %, 2000 çулта — 7,8 %. Католиксен йышне 2010 çулта 430 пин çын тесе хакланă. Вĕсенчен чылайрахăшĕ — тухăç католицин пиллĕк чиркĕвĕнчисем (мелькитсем, сиро-католиксем, маронитсем, эрмен-католиксем тата халдо-католиксем). Православсен шутне Антиохи православи чиркĕвĕ (260 пин çын, 2010 çул кĕрет).

Çĕршывра авалхи тухăç чиркĕвĕсене çӳрекенсем — Сирири православи чиркĕвĕ (195 пин), Эрмен апостол чиркĕвĕ (150 пин) тата Тухăçри Ассири чиркĕвĕ (70 пин) — çӳрекенсем те сахал мар. Протестантсен çурри тенĕ пекех (40 пин) реформатсем шутланаççĕ, ыттисем — англикан, перфекционизм, баптизм тата пятидесятнических общинисен ĕненекенĕсем.

2011 çулта Сирири езидсен ушкăнĕнче 80 пин çын пулнă. Кунчен асăннисемсĕр пуçне, çĕршывра бахайсемпе сăртăшсем та пур.

 Чĕлхисем 
Патшалăх, çаплах чи саралнă чĕлхи — араб.

 Культура 

 Пĕлӳ илни 

 МИХ 

 Спорт 

 Литература 











 Асӑрхавсем 

 Каҫӑсем 



 Сирия на сайте «Путешествия. Впечатления. Фотографии»
 Фотографии и описание городов, памятников, достопримечательностей Сирии
 Густерин П. В. Сирия без Асада — Сирия без суверенитета 
 Syria profile from the BBC News


Категори:Унитарлă республикăсем
Категори:Хутăш республикăсем
Категори:Францире пулнă колонисем
Категори:Патшалăхсем — ПНО пайташĕсем

Категори:Азири патшалӑхсем
*
Категори:Патшалӑхсем, алфавитпа