Раççей Федерацин республикисем

Раççей Федерацийĕ 83 субъектран тытăнса тăрать, вĕсенчен 21 республика шутланать:

 Конституци статусĕпе 
Раççейри республикăсем урăх субъекчĕсенчен хăйсем наци-патшалăх йĕркеленĕсем (ытти субъектсем — территориллĕ-патшалăх йĕркеленĕвĕсем çеç) пулнипе уйрăлса тăраççĕ.

Конституцин 5-мĕш статьйинче республикăсене  патшалăхсем тесе палăртнă. Анчах та пурнăç ĕç-хĕлĕнче вĕсем патшалăх суверенитетне тытса пыниине пĕлтермест. Çапах та, федерацири ытти  субъекчĕсемпе танлаштарса пăхсан, вĕсен кашнин конституцийĕ пур, вĕсем хăйсен  патшалăх чĕлхисене йышăнма ирĕк пур. Урăх субъектсен çакăн пек права çук (Раççей Федерацин конституцин 68-мĕш статьйи).

 Кун-çулĕ 
Совет тапхăрĕнче хальхи чылай республика совет социаллă автономи республики статусĕнче пулнă, хăшĕ-пĕри автономи облаçĕ шутланнă. АССР шайĕнчен республика статусне хăпарни союзлă республикăсен «суверенитетсен парачĕпе» пĕрле пынă.

 Раççей Федерацийĕ йышне кĕрекен субъектсен ят-йышĕ 

Ӳкерчĕк:Republics of Russia.png
1. Адыгей
2. Алтай Республики
3. Пушкăртстан
4. Буряти
5. Дагестан
6. Ингушети
7. Кабарда-Балкари8. Калмыки
9. Карачаево-Черкеси
10. Карели
11. Коми Республики
12. Мари Эл
13. Мордови
14. Саха (Якути)15. Çурçĕр Осети-Алани
16. Тутарстан
17. Тува
18. Удмурти
19. Хакаси
20. Чечен Республики
21. Чăваш Ен

{| align="center" class="wikitable"
!Республика!!Континент!!Титул халăхĕ1!!Республикăри халăх йышĕн титул нацийĕн пайĕ (2002)!!Титул нацийĕ: Чĕлхе ушкăнĕ!!Титул нацийĕ: тĕп тĕн!!Республикăри халăх йышĕн вырăссен пайĕ (2002)!!Халăх йышĕ (2002)4
|-
|Адыгей (, )
|Европа
|Адыгсем
|24.2%
|Кавказ
|Суннитсем
|64.5%
|447,000
|-
|Алтай ()
|Ази
|алтайсем
|33.5%
|тĕрĕк
|Буддаизм, Ламаизм, Шаманизм 
|57.4%
|203,000
|-
|Пушкăртстан (, Башҡортостан)
|Европа
|пушкăртсем
|29.8%
|тĕрĕк
|суннитсем
|36.3%
|4,104,000
|-
|Буряти (, Буряад)
|Ази
|Бурятсем
|28.1%
|монгол
|Тибет Будда тĕнĕ ("Ламаизм")
|67.8%
|981,000
|-
|Чечен республики (, Нохчийчоь)
|Европа
|Чеченсем2
|93.5%
|кавказ
|Суннитсем
|3.7%
|1,104,000
|-
|Чăваш Ен (, )
|Европа
|чăвашсем
|67.7%
|тĕрĕк
|Православи
|26.5%
|1,314,000
|-
|Дагестан ()
|Европа
|10 халăх3
|86.6%
|Кавказ, тĕрĕк5
|Суннитсем
|4.7%
|2,577,000
|-
|Ингушети (, ГӀалгӀай Мохк)
|Европа
|Ингушсем2
|77.3%
|Кавказ
|Sunni Islam
|1.2%
|467,000
|-
|Кабарда-Балкари (, Къэбэрдей-Балъкъэр, Къабарты-Малкъар)
|Европа
|Кабардасем, Балкарсем
|67% (Кабардасем 55.3%, Балкарсем 11.6%) 
|Кавказ,тĕрĕк 
|Суннитсем, Православи6
|25.1%
|901,000
|-
|Калмыки (, Хальмг Таңһч)
|Европа
|калмыксем
|53.3%
|монгол
|Тибет Будда тĕнĕ ("Ламаизм") 
|33.6%
|292,000
|-
|Карачай-Черкеси ()
|Европа
|карачайсем, черкессемs
|50% (Karachai 38.5%, Cherkess 11.3%)   
|Кавказ,тĕрĕк
|суннитсем
|33.6%
|439,000
|-
|Карели Республики (, Karjala)
|Европа
|Карелсем
|9.2%
|Финн-укăр
|Православи 
|76.6%
|716,000
|-
|Хакаси ()
|Ази
|Хакассем
|12.0%
|Кавказ,тĕрĕк
|Православи
|80.3%
|546,000
|-
|Коми ()
|Европа
|комисем
|25.2%
|Финн-укăр
||Russian Orthodoxy
|59.6%
|1,019,000
|-
|Мари Эл ()
|Европа
|Çармăссем
|42.9%
|Финн-укăр
|Православи
|47.5%
|728,000
|-
|Мордови ()
|Европа
|ирçĕсемпе мăкшăсем
|31.9%
|Финн-укăр
|Russian Orthodoxy
|60.8%
|889,000
|-
|Çурçĕр Осети-Алани (, Цӕгат Ирыстоны Аланийы)
|Европа
|осетинсем
|62.7%
|иран
|Православи, суннитсем
|23.2%
|710,000
|-
|Саха (Якути) ()
|Ази
|сахасем
|45.5%
|тĕрĕк
|Православи, шаман тĕнĕ
|41.2%
|949,000
|-
|Тутарстан ()
|Европа
|тутарсем
|52.9%
|тĕрĕк
|суннитсем
|39.5%
|3,779,000
|-
|Тыва ()
|Ази
|тувасем
|77.0%
|тĕрĕк
|Тибет Будда тĕнĕ ("Ламаизм"), Шаман тĕнĕ
|20.1%
|306,000
|-
|Удмурти (, Удмурт Элькун)
|Европа
|удмуртсем
|29.3%
|Финн-укăр
|Православи
|60.1%
|1,570,000
|-
|colspan="8" align="left"| ăнлантаркăчсем: 
Кабарда-Балкари, Карачай-Черкесипе Дагестан Республикисен пĕрререн ытла титул нацийĕ.
Малтанхи Чечен-Ингуш ССРĕн икĕ титул наци пулнă. 1991 çулта икĕ республикăна уйăрнă.
Дагестан титул халăхĕсем: агулсем, аварсем, даргинсем, кумыксем, лаксем, лезгинсем, ногайсем, рутулсем, табасарансем, цахурсем.
All population numbers in this table are to three significant figures. 
балкарсем, карачайсем, кумыксем тата ногайсем тĕрĕк халăхсем;  агулсем, аварсем, черкессем, даргинсем, лаксем, лезгинсем, рутулсем, табасарансем тата цахурсем - кавказ халăхсем.
кабардасемпе балкарсен чылайăшĕ мăсăльмансем, çапах хăш балкарсем православиллĕ.|}

Çавăн пекех пăхăр
Республика кунĕ

*
Категори:Раççей Федераци субъекчĕсен йышĕ