Феликс Кляйн

Феликс Кляйн (; 1849–1925) — нимĕç математикĕ.

 Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ 
Феликс Кляйн Дюссельдорфра, чиновник çемйинче çуралнă. Дюссельдорфри гимназирен ăнăçлă вĕренсе тухса, Бонн университетĕнче математикăпа физика пĕлĕвĕсене пухнă. Малтан унăн физикăра ĕçлес шухăш пулнă. Çав вăхăтра Юлиус Плюккер Боннра математикăпа экспериментлă физика уйрăмне ертсе пынă, Кляйн унăн ассистенчĕ пулса тăрать. Çапах та пулин Плюккерăн тĕп кăсăкĕ геометри пулнă. Вăл ертсе пынипе Кляйн 1868 çулта ăслăлăх тухтăр тивĕçне илет.

1868: Плюккер çĕре кĕрет. Кляйн Германи тăрăх çӳрет, Клебшпа тата урăх вăйлă математиксемпе паллашать. Ăна уйрăмахСофус Лин ăс-тăн хевтелĕхĕ илĕртет.

 Ăслăлăх ĕçлĕхĕ 

 Ӗçĕсем 
 Статьисем 
 Felix Klein, Gesammelte mathematische Abhandlungen, 3 Bde.
 Felix Klein, Vergleichende Betrachtungen über geometrische Forschungen, Erlanger Programm 1872

 Пĕрлехи ыйтуллă лекцисем 
 Ф. Клейн. Лекции о развитии математики в XIX cтолетии. (Нем.: Vorlesungen über die Entwicklung der Mathematik im 19. Jahrhundert)
 Том первый . М.-Л., ГОНТИ, 1937, 432 с.
 Иккĕмĕш том. М.-Ижевск, 2003, 239 с.
 Ф. Клейн., Элементарная математика с точки зрения высшей. (Нем.: Elementarmathematik vom höheren Standpunkt, 3 Bde.)
 Том первый. Арифметика. Алгебра. Анализ.  М., Наука, 1987, 432 с.
 Том второй. Геометрия. , М., Наука, 1987, 416 с.
 Том третий. Графики функций. Плоские кривые. (Куçарман?)

 Геометрин лекцисем 
 Ф. Клейн. Высшая геометрия . М.-Л., ГОНТИ, 1939, 400 с (нем.: Vorlesungen über höhere Geometrie, mit Wolfgang Blaschke)
 Ф. Клейн. Неевклидова геометрия . М.-Л., ОНТИ, 1936, 356 с (нем.: Vorlesungen über Nichteuklidische Geometrie, mit Walther Rosemann) 
 Felix Klein, Anwendung der Differential- und Integralrechnung auf Geometrie: eine Revision der Principien. Vorlesung, gehalten waehrend des Sommersemesters 1901

 Алгебрăпа хисепсен теорийĕн лекцисем 
 Ф. Клейн. Лекции об икосаэдре и решении уравнений пятой степени. М., 1989, 336 с (Нем.: Vorlesungen über das Ikosaeder)
 Felix Klein, Ausgewaehlte Kapitel der Zahlentheorie

 Функцисен теорийĕн лекцисем 
 Felix Klein, Лекции по геометрической теории функций. Геттинген, зимний семестр 1880/81
 Конспект: Einleitung in die geometrische Funktionentheorie.
 Издание: Felix Klein, Funktionentheorie in geometrischer Behandlungsweise. Leipzig: Teubner, 1987
 Felix Klein,  Über Riemanns Theorie der algebraischen Funktionen
 Felix Klein, Theorie der elliptischen Modulfunktionen, mit Robert Fricke.
 Felix Klein, Ausgewaehlte Kapitel aus der Theorie der linearen Differentialgleichungen zweiter Ordnung. Bd. 1, Bd. 2
 Felix Klein, Ueber lineare differentialgleichungen der zweiten ordnung.
 Felix Klein Vorlesungen über die hypergeometrische Funktion

 Механика лекцисем 
 Ф. Клейн. Математическая теория волчка. М.-Ижевск, 2003, 69 с.
 Felix Klein, Arnold Sommerfeld. Ueber die Theorie des Kreisels. 1897–1910. Heft 1-2, Heft 3-4.

 Çавăн пекех пăхăр 
 Кляйн кĕленчи
 Кляйн ушкăнĕ

 Вуламалли 
 Выгодский М. Я. Феликс Клейн и его историческая работа. См. в книге: Клейн Ф. Лекции о развитии математики в XIX столетии. Том I.  М.-Л., ГОНТИ, 1937, 432 с.
 Гиндикин С. Феликс Клейн.  "Квант", 1975, № 12.
 Колмогоров А. Н., Юшкевич А. П. (ред.) Математика XIX века. М.: Наука.
 Том 1 Математическая логика. Алгебра. Теория чисел. Теория вероятностей. 1978.
 Том 2 Геометрия. Теория аналитических функций. 1981.
 Феликс Клейн на Math.ru. 
 Яглом И.М.'' Феликс Клейн и Софус Ли. - М.: Знание, 1977.

 Klein's Web Pages.

Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа
Категори:1849 çулта çуралнисем
Категори:Акан 25-мĕшĕнче çуралнисем
Категори:1925 çулта вилнисем
Категори:Çĕртмен 22-мĕшĕнче вилнисем
Категори:Математиксем, алфавитпа
Категори:Германи математикĕсем
Категори:XIX ĕмĕрти математиксем
Категори:XX ĕмĕрти математиксем
Категори:Математика историкĕсем
Категори:Геометрсем