Таджик чĕлхи

Таджик чĕлхи, — иран ушкăнне кĕрекен инди-европа чĕлхи. Таджикистан патшалăхĕн тĕп чĕлхи шутланать.

Таджик чĕлхи' (, тепĕр чух фарси чĕлхин таджик диалекчĕпе палăртаççĕ) — таджиксен чĕлхи, Таджикистанăн патшалăх чĕлхи тата Афганистанăн (пушту чĕлхипе танах) патшалăх чĕлхисенчен пĕри шутланать, индоевропа чĕлхе çемйин индо-иран ушкăнĕн иран чĕлхе туратĕнче вырăн йышăнать. Таджик чĕлхи, çаплах Узбекистанăн хăш çĕрĕсенче, çурçĕр Афганистанра (унта ăна дари е фарси-кабули теççĕ) сарăлнă. XX ĕмĕрĕн 30-мĕш çулĕсенчен алфавитра арап графикипе, 1940 çулччен латиницăпа усă курнă.
Китайăн кăнтăр-анăçĕнчи Синьцзян-Уйгур автономлă районĕнче пурăнакан таджиксем, тĕрĕссипе памир таджикĕсем пулаççĕ, вĕсем иран чĕлхисен памир ушкăнĕнчи ваханпа сарăкăль чĕлхисемпе калаçаççĕ.

 Çыруллăх 
 A a B b C c Ç ç D d E e F f G g Ƣ ƣ H h I i Ī ī J j K k L l M m N n O o P p Q q R r S s Ş ş T t U u Ū ū V v X x Z z Ƶ ƶ '

Паянкунхи кириллица алфавичĕ:

 А а Б б В в Г г Ғ ғ Д д Е е Ё ё Ж ж З з И и Й й Ӣ ӣ К к Қ қ Л л М м Н н О о П п Р р С с Т т У у Ӯ ӯ Ф ф Х х Ҳ ҳ Ч ч Ҷ ҷ Ш ш Ъ ъ Э э Ю ю Я я

1940-1998 çулсенче Ц ц, Щ щ, Ы ы, Ь ь сас паллисемпе усă курнă.

Тĕп сăмахсен танлаштару таблици.
Таджик чĕлхи  моҳ  нав  модар  хоҳар  шаб  бинӣ  се  сиёҳ  сурх  зард  сабз  гург Ытти инди-европа чĕлхисем Акăлчан чĕлхи  month  new  mother  sister  night  nose  three  black  red  yellow  green  wolf Латтин чĕлхи  mēnsis  novus  māter  soror  nox  nasus  trēs  āter, niger  ruber  flāvus, gilvus  viridis  lupus Итали чĕлхи  mese  nuovo  madre  sorella  notte  naso  tre  nero  rosso  giallo  verde  lupo Нимĕç чĕлхи  Monat  neu  Mutter  Schwester  Nacht  Nase  drei  schwarz  rot  gelb  grün  Wolf Португал чĕлхи  mês  novo  mãe  irmã  noite  nariz  três  negro  vermelho  amarelo  verde  lobo Испан чĕлхи  mes  nuevo  madre  hermana  noche  nariz  tres  negro  rojo  amarillo  verde  lobo Румын чĕлхи  luna  nou/noi  mamă  soră  noapte  nas  trei  negru  roşu  galben  verde  lup Валли чĕлхи  mis  newydd  mam  chwaer  nos  trwyn  tri  du (/di/)  coch, rhudd  melyn  gwyrdd, glas  blaidd Польша чĕлхи  miesiąc  nowy  matka  siostra  noc  nos  trzy  czarny  czerwony  żółty  zielony  wilk Латви чĕлхи  mēnesis  jauns  māte  māsa  nakts  deguns  trīs  melns  sarkans  dzeltens  zaļš  vilks Литва чĕлхи  mėnuo  naujas  motina  sesuo  naktis  nosis  trys  juoda  raudona  geltona  žalias  vilkas Болгар чĕлхи  месец нов майка сестра  нощ  нос три черен червен жълт зелен  вълк  Вырăс чĕлхи  месяц новый мать сестра  ночь  нос три чёрный красный жёлтый зелёный  волк 

 Истори 

Çак вăхăтран Таджикистанпа Узбекистан таджикĕсем хăйсен чĕлхине палăртма «таджик чĕлхи» (забон-и точики) терминпа усă кураççĕ, Афганистан таджикĕсем хăйсен чĕлхине «дари» е «перси чĕлхи» тесе уйăраççĕ. Тем тĕрлĕ диалектсем пулсан та, Ирана, Афганистан, Узбекистан, тата Таджикистан çыннисем пĕр-пĕрне пĕтемпех ăнланаççĕ. Стандартлă таджик чĕлхинче кириллицăпа усă кураççĕ (дарипе перси чĕлхинче араб-перси алфавичĕпе). Халĕ çак чĕлхе Иранра, Афганистанра, Таджикистанра пĕрлешĕнсе çывăхланса пырать (Узбекистанра перси чĕлхин статусĕ çук).

 Вуламалли 

Категори:Иран чĕлхисем
Категори:Таджик чĕлхи
Категори:Иран чĕлхисем
Категори:Таджикистан чĕлхисем
Категори:Перс чӗлхин диалекчӗсем