Танк

Танк — çăпата-кустăрмаллă, тупăпа хĕçпăшалланнă броньăланă çапăçу машини.

 Танк пулса тăни 
Танкăсене Пĕрремĕш Тĕнче вăрçи вăхăтĕнче пĕрремĕш хут çапăçăва кĕртнĕ. Малтанхи кĕске маневрăллă вăрçă ĕçĕсем иртнĕ хыççăн, фронтсенче пĕртанлăх («Окоп вăрçи») пулса тăрать. 


 1919—1938 тапхăрти танкăсем 

 1939—1945 тапхăрĕнчи вăрçă танкĕсем 

Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи танк-тăвас ĕçе малалла ыткăнтарать. 6 çул хушшинче танксем унченхи çирĕм çулхи ӳсĕм турĕç. Танксен чылайăшĕ снаряда хирĕçле броняпа, хăватлă вăрăп вуллă тупăсемпе (152 мм таран) хӳтĕленчĕç, вăрçă вĕçĕнче каçхи (тепловисăллă) тĕллевсем (вĕсемпе СССРта вăрçăчченех хăтланса пăхнă), танкăн радиофикацийĕ тивĕçе çитрĕ. Танксене çапăçура усă курмалли меслетсем çӳллĕ ӳсрĕç. Вăрçăн пĕрремĕш тапхăрĕсенче нимĕçсен çарпуçĕсем пĕтĕм тĕнчене танк пĕрлешӳллĕ вăйĕсем оперативлă тата стратегиллĕ хупăрлама тата вăрçăна хăвăрт выляса илме пултарнине кăтартнă. 

Иккĕмĕш Тĕнче вăрçинче танк-тăвакансен «тĕнчери ранк тапĕлĕнче» пĕрремĕш-иккĕмĕш вырăна совет тата нимĕç конструктăрĕсем тытса пынă. Нимĕç шкулĕ çине тăрсах броньă çирĕплетес тата кĕпçесене вăрăмлатас, приборсене (каçпа сăнамалли инфрахĕрлĕ хатĕрсем) лайăхлатас, машинăн ăшне хăтлăлатас тесе чылай ĕçленĕ, совет шкулĕ вара, ытларах технологилĕх тата нумай туса кăларас тĕллевпе тăрăшнă, тĕп тĕсĕллĕ танк (Т-34, КВ тата ИС) конструкцине кăшт çеç улăштарусене çав тери кирлĕ чух кăна кĕртнĕ. Совет танк шкулĕ çаплах артиллери хатĕрĕсемпе танксене тăнч тăвакан техникăн урăх тĕсĕсен ăнăçлă моделĕсене те хайланă. Америка шкулĕ, компоновкăпа технологилĕх енчен малтан ĕлкĕрсе пырайман пулсан та, вăрçа чарăннă тĕле темиçе уйрăм моделĕсене лайăх пахалахлă хурçăпа тарпа, çаплах радиофикациленĕ (пĕр танкра икĕ раци) ăсталаса çитернĕ. Чи ăнăçлă нимĕç танкĕсем Pz.IV (чылай шутлă), «Пантера» тата «Тигр» тата «Патша тигрĕ». Иккĕмĕш Тĕнче вăрçинче чи лайăх совет танкĕсем шутне вăтам танк Т-34 (тĕрлĕ варианчĕсенче, çав шутра кай варианчĕ Т-34-85 85 мм тупăн тĕрлĕ модификацийĕсемпе) тата йывăр танк ИС-2. Чи лайăх америка танкĕ — M4 Шерман, ăна СССР-а 

Ленд-лизăпа чылай хисеп танк куçарнă.

Уйрăмах ăнăçсăр Хĕрлĕ Çаршăн бронетанк çухатăвĕсем Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин малтанхи уйăхĕсенче (çĕртме-чӳк, 1941) тата Курск çапăçăвĕнче (утă-çурла, 1943) шутланаççĕ. Çапла Курск-Белгород çапăçăвĕнче нимĕçсем 1280 танкпа штурм кĕпçи çухатнă, Хĕрлĕ Çар — 6064 виçе (Курск çапăçăвĕнчи бронетанк çухатăвĕсем), мĕншĕн тесен вермахтăн çĕнĕ конструкциллĕ танксем («Тигр» тата «Пантера») пулнă, ХÇ начар хӳлĕлевлĕ кивĕ çăмăл танксене (Т-60, Т-70) ĕçе кĕртнĕ пулнă.

 Вăрçă хыççăн тапхăрти танкăсем 
Вĕсем виçĕ пайран тăраççĕ.

+ Хальхи хăшпĕр танкăсен хăвачĕХатĕрленĕ çĕршывТанк моделĕÇапăçури йăвăрлăхĕ, тДвигателĕн хăвачĕ, л.в.Удель хăвачĕ, л.с./т двигатель тĕсĕФранциЛеклерк54,6150027,4дизель двигателĕРаççейТ-80У-М146,0125027,2газпа турбина двигателĕУкраинаТ-8446,0120026,08дизель двигателĕАПШМ1А2 Aбрамс62,5150024,0газпа турбинă двигателĕГерманиЛеопард-2А562,5150024,0дизель двигательРоссияТ-90С46,5 100021,5дизель двигательИзраильМеркава Mk.360,0120020,0дизель двигательАслă БританиЧелленджер-262,5120019,2дизель двигатель

 Куçаракан пайĕ 
Пур танкăсен те гусеницисене кустаракан движитель пур, унăн малтанхи тĕсне 1818 çулта француз Дюбоше патент илнĕ. Çавăн пек куçару пайĕн конструкцийĕ пула танк çăмăллăнах çулçăр темĕн тĕрлĕ çĕрсенче çӳреме пултарать. 
+ Хăшпĕр паянхи танкăсен çĕр çине удельнăй ? пусăмĕТуса кăларакан çĕршывТанкăн моделĕÇапăçури йывăрăшĕ, тÇĕр çине удельнăй  пусăмĕ, кг/см2ГерманиЛеопард-262,50,85РаççейТ-9046,50,85РаççейТ-80У46,00,85УкраинаТ-8446,00,93Аслă БританиЧелленджер-262,50,98ФранциЛеклерк54,61,00АПШМ1А2 Aбрамс62,51,07

 Хӳтĕлев 
 Хурçăпа хӳтĕлени (броньăлани) 

 Пайталлă хӳтлев 

 Динамикăллă хӳтлевĕ 

 Хĕçпăшалланăвĕ 
 Танкăн туппи 

+ Тупăпа хĕçпăшалланнă паянкунхи танкăсемТуса кăларакан çĕршывТанкăн моделĕТупăн моделĕТупă тĕсĕТупăн калибрĕ, ммАвтоматлă авăрлассиФранциЛеклеркCN-120-26 (52 калибăрлă вуллин тăршши)яка вулăллă120+РаççейТ-80У-М12А46М-1 (тупă—перекен хатĕр) яка вулăллă 125+АПШМ1А2 AбрамсM256 (нимĕçсен, лицензипе туса кăлараççĕ, 44 калибăрлă вуллин тăршши)яка вулăллă120-ГерманиЛеопард-2А5L44, Rh-M-120 лайăхлатнă варианчĕ, 55 (тепĕр пĕлерĕшсемпе 52) калибăрлă вуллин тăршшĕяка вулăллă120-ИзраильМеркава Mk.3MG-251яка вулăллă120-Аслă БританиЧелленджер-2L30E4Касса тунăскер120-РаççейТ-902А46М (тупă—перекен хатĕр)align=center|125+

 Танкăсен классификацийĕ 
Хальхи тапхăрта танкăсене икĕ ушкăна пайлаççĕ:
 Тĕп çапăçу танкĕсем, ОБТ (main battle tank, MBT) — çапăçури тĕп тĕллевсене пурнăçламаллисем. Ку танкăсем хăвăрт куçма пултараççĕ, хӳтĕленӳллĕхлĕ тата вăйлă перĕм хăвачĕллĕ;
 Çăмăл танкăсем. Кусем шутне ятарлă ĕçсене татса пама пултараканнисем кĕреççĕ. Ялан тенĕ пекех, вĕсем тĕп танкĕсенчен начартарах хӳтĕленнĕ (çӳхе броньă, алюмини сплавов), хавшакрах хĕçпăшалланнă. Çакăн пек танкăсене сывлăш урлă та турттарма ансат (хăвăрт вăйсем), шырав-тĕпчевлĕ, шывра çӳрекен, танкăсене çунтараканни т. ы.те
 Юлашки вахăтра пулемётлă танкăсен чĕрĕлĕвĕ пулать. Тĕслĕх: танка никĕсе хурса тунă ТПÇМ – танкăсене пулăшакан çапăçу машини, ăна çуртсен çӳллĕ хучĕсенче вырнаçнă гранатăперекенĕсене хирĕç вăрçмалли чухне усă кураççĕ.
 Танкăсен пулас аталанăвĕсем 

 Вуламалли 

 Çавăн пекех пăхăр 

 Хăйкуçакан артиллери хатĕрĕ

 Каçăсем 
 Вырăс чĕлхиллĕ 
 The Russian Battlefield;
 Чобитка Васили бронетанк вулавăшĕ;
 Пĕрремĕш Тĕнче вăрçи танкĕсем;
 Совет танк асĕсем;
 Танк ПТУР-тан шикленмест. Бронетанк хĕçпăшалĕпе техникине питĕ çивĕч пăшалтан хӳтĕлесси ;
 «Battlefield» сайчĕнчи танкăсем çинчен калани;
 Иккĕмĕш Тĕнче вăрçинчи нимĕç танк асĕсем çинчен кĕске хыпар ;
 Аттеçĕрĕн бронетанк техники ;
 Хурçăпа çулăм: вăрçăри танкăсем
 Хурçă шăранчăкĕ
 Германин танкĕсемпе хăйкуçакан пысăк кĕпçеллĕ тупăсем. 1933—1945 
 Cайт посвящен истории развития и применения бронетанковой техники, а также, пехотного вооружения использовавшееся в боях на Восточном фронте.
 Пĕрремĕш Тĕнче вăрçин танкĕсемпе броневикĕсем 

 Акăлчанла 

 ACHTUNG PANZER! Германин Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи тапхăрĕнчи бронетехники сайчĕ
 Armour in action. Сайтра паянкунхи танкăсен фотоӳкерчĕкĕсем чылай 

Категори:Танксем