Моркă районĕ

Моркă районĕ ()Перечень наименований населённых пунктов Республики Марий Эл на государственных языках Республики Марий Эл . Министерство культуры, печати и по делам национальностей Республики Марий Эл, комиссия по государственным языкам Республики Марий Эл, Марийский научно-исследовательский институт языка, литературы и истории им. В. М. Васильева. — Мари Эле (РФ) кĕрекен администрациллĕ-территориллĕ виçе тата муниципаллă йĕркеленӳ (муниципаллă район). Республикăн анăç енче вырнаçнă.

Администраци центрĕ — Моркă хула евĕр паççулки.

 Тавралăхĕ 
Район Мари Элĕн кăнтăр-тухăç пайĕнче вырнаçнă. Анăçра вăл Звениговăпа Совет районĕсемпе, çурçĕрте — Куçенерпа Паранькă районĕсемпе, тухăçра тата кăнтăрта — Паранькăпа  Атăл районĕсемпе тата Тутарстанăн Атна районĕпе чикĕ тытать.

Район çĕрĕн-шывĕн лаптăкĕ —  е .

 Шыв пурлăхĕ 
Моркă районĕ Атăлăн сулахай çыранĕнчи Илет юханшывăн вăтам юхам тăрăхĕнче вырнаçнă. Район территорипе Илет тата унăн сылтăм юппи Юшут, çаплах пĕчĕк шывсем — Арă, Вонжа, Ировка, Тюшумка, Шалинка, Шора, Яранка тата урăххисем — юхаççĕ.

Район территоринче 50 пĕчĕк кӳлĕ. Виççĕшĕ — Ергешьер, Кужьер, Шучьер — патшалăх хӳтĕлевĕнче. Çаплах районта 33 çăлкуç пур.

2002 çулта район территоринче 9500 га лаптăклă регион шайлă «Моркă» биологи çутçанталăк управне касса хунă.

 Халăх 
Районта 2006 çулхи кăрлач, 1 тĕлне 33.98 пин çын пурăннă.

 Кун-çулĕ 
Района 1924 çулхи юпа уйăхĕн 24-мĕшĕнче йĕркеленĕ. Ун шутне Царёв Кокшайск уесĕн Кумушъял, Морки, Шиньши вулăссен тата Сотнур вулăсĕн пай территрийе кĕнĕ.

 Экономика 
 Минерал янтти 
Морки районĕнче чылай минерал янтти пур: карбонат тăпри, цемент чĕрри, гипс тата ангидрид, çурт-йĕр тумалли тата силикат хăйăрĕ, тăм, чул.

 Промăçлăхĕ 
Халĕ районта 17 пĕчĕк промăçлă предприяти, 3 çурт-йĕр тăвакан фирма, 1  автотранспорт предприятийĕ, 1 газ-компрессор станцийĕ.

 Зеленогорск вăрман комбиначĕ
 Моркă хуçалахĕсен пĕрлешĕвĕ
 Кужер вăрман хуçалахĕсен пĕрлешĕвĕ
 Сĕт-çу завочĕ
 Коркатово карьер управленийĕ
 Йошкар-Ола «Контакт» тата çурмапроводник приборĕсен завочĕсен филиалĕсем
 Моркă ЛМУМГ КС-21

 Ял хуçалăхĕ 

 Транспорт 
Паллă транспорт артерийĕ — Горький чукун çулĕн Юшут чукун çул турачĕ — района Суслонгер чарăнупа çыхăнтарать.

Хуçалăхсем хушшинчи çыхăну валли автомобиль транспорчĕпе усă кураççĕ.

 Культура тата çутĕç 
2004 çулхи пуш, 1 тĕлне районта пулнă: 
 42 пĕтĕмĕшле пĕлӳ паракан шкул, çав шутра 
 17 вăтам
 13 тĕп
 10 пуçламăш
 2 шкул-сачĕ
 6 шкул çулне çитмен ача-пăча учрежденийĕ 
 1 ача-пăча реабилитаци центрĕ
 1 професси училищи

Моркă районĕнче 70 культура йĕркелĕвĕ ĕçленĕ.

Вĕсем хушшинче: 
 канупа культура район центрĕ
 28 ял культура çурчĕ
 3 ял клубĕ
 31 библиотека
 ӳнер ача шкулĕ
 4 музей
 М.Н. Янтемир ячĕллĕ литературăпа этнографи музейĕ
 С.Г. Чавайн ячĕллĕ литературăпа музей комплексĕ
 Н.И. Казаков музейĕ
 Н.С. Мухин музейĕ 
 13 шкул музейĕ

 Спорт 
Районта ĕçлет: 
 27 волейбол
 20 баскетбол
 13 футбол площадки 
 18 футбол уйĕ 
 8 стрелок тирĕ
 9 йĕлтĕр бази
 шывра ишмелли бассейн
 18 спорт залĕ
 ал пӳскипе вылямалли уй

 Сывлăх сиплев çурчĕсем 
2004 çулхи кăрлач, 1 тĕлне районта 45 сиплев йĕркелĕвĕ пулнă, çав шутра: 
 район тĕп пульици
 1 участок пульници
 40 фельдшер-акушер пункчĕ
 3 сиплев пункчĕ

 Вуламалли 

 Асăрхавсем 

Каçăсем
 Юшут чукун çулĕ«Cайте о железной дороге» Сергей Болашенко сайтĕнче

Категори:Моркă районĕ