Карачай-балкар чĕлхи

Карачай-балкар (карачай, балкар) чĕлхи () — тĕрĕк чĕлхисенчен пĕри, карачайсемпе балкарсен тăван чĕлхи. Кăпчак ушкăнне кĕрет. 

Карачай-Черкеспе Кабарда-Балкарта, Вăтам Азире, Турцире, Çывăх Тухăç çĕр-шывĕсенче саралнă. Раççейре чĕлхепе калаçакан 303 пин çын (2002 ç халăх çыравĕ) пурăнать. 

Тĕп диалектсем: литература - карачай-баксан-чегем («ч»-диалекчĕ) тата тури балкар («ц»-диалекчĕ).

Литература карачай-балкар чĕлхи карачай-баксан-чегем диалекчĕн никĕсĕнчен хунать. Çырулăхĕ 1920-24 çç. арап çырăвĕпе, 1924-36 çç. — латтиницăпа, 1936 çултанпа — кириллицăпа çыхăннă.

Карачай-балкар чĕлхи Карачай-Черкесипе («Карачай-Черкес Республики чĕлхисен» саккунĕ, 1996) Кабарда-Балкар («Кабарда-Палкар Республики чĕлхисен» саккунĕ, 1995) Республикин патшалăх чĕлхисенчен пĕрри шутланать. Пĕрремĕшĕнче вăл карачай (къарачай тил), иккĕмĕшĕнче ăна балкар чĕлхи (малкъар тил) ятпа палăрать.

 Вуламалли 
 Акбаев Ш. Х. Фонетика диалектов карачаево-балкарского языка. Черкесск, 1963.
 Алиев У. Б. Синтаксис карачаево-балкарского языка. М., 1973.
 Аппаев А. М. Диалекты балкарского языка в их отношении к балкарскому литературному языку. Нальчик, 1960.
 Ахматов И. Х. Карачаево-балкарский язык. Синтаксис. Ч. 2. Нальчик, 1992.
 Гочиева С. А. Наречия в карачаево-балкарском языке. Нальчик, 1983.
 Грамматика карачево-балкарского литературного языка. Ч. 1. Фонетика и морфология. М., 1979.
 Грамматика карачаево-балкарского языка. Под ред. Н. А. Баскакова. Нальчик, 1966.
 Грамматика карачаево-балкарского языка. Фонетика. Морфология. Синтаксис. Нальчик, 1976.
 Карачаево-барлкарско-русский словарь. Под ред. Э. Р. Тенишева. М., 1965.
 Къарачай-малкъар тилни грамматикасы. Нальчик, 1970.
 Отаров И. М. Лексикология карачаево-балкарского языка. Нальчик, 1982.
 Русско-карачаево-балкарский словарь. Нальчик, 1970.
 Толковый словарь карачаево-балкарского языка. Т. 1. Нальчик, 1995.
 Урусбиев И. Х. Спряжение глагола в карачаево-балкарском языке. Черкесск, 1963.
 Хабичев М. А. Карачаево-балкарское именное словообразование. Черкесск, 1989.
 Хабичев М. А. Карачаево-балкарское именное формообразование. Черкесск, 1991.
 Хаджилаев Х.-М. И. Очерки карачаево-балкарской лексикологияя. Черкесск, 1970.
 Чеченов А. А. Историческая фонетика карачаево-балкарского языка. М., 1996.
 Чеченов А. А. Проблемы формирования языка карачаевцев и балкарцев. М., 1996..

 Каçăсем 
 Карачай-палкар-вырăс сăмахсарĕ
 Заман  — КПР хаçачĕ

 Карачай-балкар чĕлхиллĕ сайтсем 
 Къарачай-Черкес Республика — Карачай-Черкес Республикин хыпарĕсем, сăмахсарсем, литература тĕслĕхĕсем
 Karacai Balkar  — Турккă сайчĕ, карачай-балкарла, турккăлла тата акăлчанла
 Karachay-Малхар — Карачай-балкарла/акăлчанла
 Karachay Malxar home page — Австрали сайчĕ, карачай-балкарла/акăлчанла
 Millet — Этносăн кун-çулĕпе культури — карачай-балкарла/вырăсла
 Silpagarlani Ahmad — Кил страници, карачай-балкар алфавичĕн материалĕсем
 www.elbrusoid.org — карачай-балкар порталĕ.

Категори:Кавказ чĕлхисем
Категори:Раççей чĕлхисем
Категори:Карачай-балкар чĕлхи