Хлор

CI 17 35,4527 3s²3p5 Хлор

Хлор (Cl) (() — «симĕс») — хими элеменчĕсен периодика системин 17-мĕш элеменчĕ. Галогенсен (малтанах «галоген» ятне нимĕç химикĕ Швейгер хлора валли хатĕрлесе хунă («галоген» сăмах тăвар тăвакан тени пулать) пулнă,  вăл  VII ушкăнĕн ячĕ шутланать, çак ушкăнах хлор та кĕрет).

 Истори 
Хлора пĕрремĕш  1772 çулта Шееле пиролюзита  Соляная кислотапа хутăштарса тупăçлать:
4HCl + MnO2 = Cl2 + MnCl2 + 2H2O
Шееле хлорăн Патша водки пек шăршине туять, вăл ылтăнпа тата киноварьпе çыхăнма пултарнине тĕпчет, çаплах унăн шуратакан хевтине асăрхать .
Çапах Шееле, çав вăхăтри хими ăслăлăхĕнчи флогистон теорине пăхăнса, хлор хăйпе  дефлогистиленĕ соляная кислота (тепĕр сăмахпа соляная кислотин йӳçлĕкĕ) тесе шутланă. Бертоллепе Лавуазье хлор мури элемент оксичĕ тесе каланă, анчах та вĕсен ĕçĕсем ăнăçлă тухман, Дэви вара электролиз меслечĕпе апат-çимĕç тăварне натрипе хлор уйăрса кăларать.

 Тупăшлас меслетсем 

 Хлор пасарĕ 

2005—2006 ç. Раççей хуçалăх пасарĕн шĕвек хлор кăтартăвĕсем

+Завод ячĕ2005 ç. тоннă2006 ç. тоннă2005 ç. пайĕ %2006 ç. пайĕ % ОАО «Каустик», Волгоград 60016 48623 29,7 25,4 НАК «АЗОТ», Новомосковск 28934 25441 14,3 13,3 ОАО «Химпром», Кемерово 23556 24744 11,7 12,9 ОАО «Капролактам», Дзержинск 8417 14445 4,2 7,5 ООО «Сода-Хлорат», Березники 6605 11479 3,3 6,0 ОАО «Химпром», Шупашкар 12367 11411 6,1 6,0 ООО «Усольехимпром», Усолье-Çĕпĕр 2301 955 1,1 0,5 ЗАО «Каустик», Стерлĕ 1098 1105 0,5 0,6 ВОАО «Химпром» , Волгоград 3388 2980 1,7 1,6 ОАО «КЧХК», Кирово-Чепец 156 117 0,1 0,1 Пурĕпе: 202185 191636 100 100+

Раççей завочĕсем 2005—2006 ç. хлора ют çĕрсене сутни

+Завод ячĕ2005 ç. тоннă2006 ç. тоннă2005 ç. пайĕ %2006 ç. пайĕ % ОАО «Каустик», Волгоград 5434.8 89.25 47.4 92.2 НАК «АЗОТ», Новомосковск 6000 750 52.3 7.8 ООО «Усольехимпром», Усолье-Çĕпĕр 33.1 0.0 0.3 0,0+

2006 ç. Раççейре хлорпа усă курни кăтартăвĕсем

 Çавăн пекех пăхăр 
 Ылтăн хлоричĕ
 Хлор шывĕ
 Хлор акшарĕ
Изотопӗсем

 Усă курни 
Хлорпа промăçлăхăн тĕрлĕ уйрăмĕсенче, тĕпчевсенче тата кулленхи пурнăçра усă кураççĕ:

 Усă курнă чух ĕçсенче асăрханса тытмалли виçе йĕркисем 

 Вуламалли 
 Основы общей химии, т. 3, Б. В. Некрасов. — М.: Химия, 1970;
 Якименко Л. М., Производство хлора, каустической соды и неорганических хлорпродуктов, М., 1974;

 Асăрхатарусем 

 Каçăсем 

 Хлор Webelements çинче 
 Хлор в Популярной библиотеке химических элементов  
 Euro Chlor 
 Справка о состоянии «хлорной» отрасли химической промышленности России, Федераллă Монополине хирĕçле Хĕсмечĕ, 2004  

Категори:Хими элеменчĕсем
Категори:Галогенсем
Категори:Металмаррисем
Категори:Наркăмăшлă япалалăхсем