Вĕçенкайăк

Вĕçен кайăксем — çăмарта хурса ĕрчекен, вĕçме пултаракан çунатлă, шĕвĕр те çинçе сăмсаллă чĕрчунсем. Кайăксем пур континентра та пур. Тĕпчевçĕсем вĕсен 9000 яхăн тĕсне тупса палăртнă. Чăваш Республикинче 200 яхăн тĕсĕ пурăнать. Кайăксене тĕпчекен ăслăлăха орнитологи теççĕ.

 Вĕçен кайăксен паллисем 
Кайăксем ытларах чухне сывлăшра вĕçсе çӳренĕрен вĕсем ытти чĕр чунсенчен самаях уйрăлса тăраççĕ.
 Кĕлеткин кӳлепипе ӳт-тирĕ 
Кайăксем тăпăлкка кĕлеткеллĕ, кӳлепипе çăмартана аса илтерет. Кĕлетки çăмăл, вĕçекен кайăксен 2 грамран пуçласа 14 килограма çитет. Ку вĕсен пысăкрах шăммисем сывлăшпа тулнăран килет. Вĕçеймен кайăксен йывăрăшĕ вара 100 килограма çитме пултарать (страус). Кайăксен хăлха çунаттисем, шăлĕсем çук. Çунат лаптăкăшĕ кĕлеткиннинчен пысăкрах. Урисем ытларах чух тăватă чĕрнеллĕ, сайра хутра 2 е 3 пулма пултарать.
 Шăм-шакĕ 
 Апат çаврăнăшĕ
 Юн çаврăнăшĕ 
 Ӗрчев хатĕрĕсем

 Чăваш Енри вĕçен кайăксем 
 Чăх евĕрлисем 
 Ăсан йышшисем 
 Фазан йышшисем 
 Тăмана евĕрлисем 
 Куккук евĕрлисем 
 Çерçи евĕрлисем 
 Чĕкеç йышшисем 
 Тăри йышшисем 
 Пăрчăкан йышшисем 
 Шăлан кайăк йышшисем 
 Çерçи йышшисем 
 Шăван кайăк йышшисем 
 Пимпĕ йышшисем 
 Шĕпшĕл йышшисем 
 Сар кайăк йышшисем 
 Шăнкăрч йышшисем 
 Курак йышшисем 
 Шăлин курăс йышшисем 
 Вĕлтрен тăрри йышшисем 
 Чăрăш кайăк йышшисем 
 Чечен кайăк йышшисем 
 Шăна кайăк йышшисем 
 Ылтăн тĕпек йышшисем 
 Сĕлхе йышшисем 
 Кăсăя йышшисем 
 Шăнчас йышшисем 
 Шăхран евĕрлисем 
 Шыв чăххи йышшисем 
 Чарлăк йышшисем 
 Кăйкăр евĕрлисем 
 Пулă хурчки йышшисем 
 Хурчка йышшисем 
 Кăйкăр йышшисем 
 Аист евĕрлисем 
 Тур качаки евĕрлисем 
 Ракша евĕрлисем 
 Хыркук евĕрлисем 
 Вĕршĕн евĕрлисем 
 Хур-кăвакал евĕрлисем 
 Чăмкăç евĕрлисем 
 Тăрна евĕрлисем 
 Тăрна йышшисем 
 Шыв автанĕ йышшисем 
 Ула такка евĕрлисем 
 Кăвакарчăн евĕрлисем

 Килти кайăк-кĕшĕк 
Çăмарта, аш-какай, тĕк тата мамăк туса илес тĕллевпе çынсем авалах кайăксене алла хăнăхтарма пуçăннă. Килте халĕ чăх е хур, кăвакал е кăркка усрани никама тĕлĕнтермест. Юлашки çулсенче вара хăшĕсем страус е путене тытаççĕ. Ялти хушма хуçалăхра е хулари хваттерте тытма паянхи куна çак кайăксене алла хăнăхтарнă.

 Чăх
 Хур
 Кăвакал 
 Мускус кăвакалĕ
 Кăркка
 Страус 
 Цесарка 
 Фазан 
 Путене
 Кăвакарчăн
 Павлин 
 Канарейка 
 Попугай

Килти кайăк-кĕшĕке ĕрчетес енпе ятарлă кайăк-кĕшĕк инкубаторĕсемпе чăх-чĕп ĕрчетекен хуçалăхсем те ĕçлеççĕ.

Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа
Категори:Чĕрчунсен класĕсем
Категори:Вĕçен кайăксем