Талыш чĕлхи

Талыш чĕлхи —  иран чĕлхисен çурçĕр-анăç ушкăнĕнчи чĕлхе. Чĕлхепе калаçакан халăх — талышсем. Вĕсем Талышстанра (Азербайджанăн кăнтăр çĕрĕсем тата Иранăн юнашар районĕсем) пурăнаççĕ. Халăх йышĕ — 200 пине яхăн çын (официаллă), хăйсем шутланипе — 1 млн. яхăн.

 Истори 
Талыш чĕлхи ватă аербайчжан чĕлхин (азари е азери) несĕлĕ шутланать, вăл Азербайчжан территорине сельджуксем киличчен анлă сарăлнă пулнă. Каярах Азербайчжанăн чылай халăхĕ азербайчжан чĕлхине куçаççĕ. Чĕрĕ чĕлхесенчен талышсен чĕлхине çывăххи — зазаки. Тăванлă чĕлхе килит чĕлхи, унпа Нахичевань облаçĕнчи Ордубад районĕнче вырăнти халăхĕ  хальхи азербайчжан чĕлхине куçичченех калаçнă.
1929 çулта талышсем латтин тĕпĕпе çыруллăх йĕркеленĕ. 1938çулта ăна кириллицăна куçарнă, анчах вăл пурнăçа кĕреймен.
Халĕ талышсем пурĕ тенĕ пекех тăван челхипе калаçаççĕ. Хуларисем çеç кая юлса пыраççĕ.

1929-1938 çулсенчи талыш алфавичĕ
 A a B в Ç ç D d E e Ә ә F f G g Ƣ ƣ H h I i J j K k L l M m N n O o P p Q q R r S s Ş ş T t U u V v X x Y y Z z Ƶ ƶ Ь ь

Хальхи талыш алфавичĕ
 A a Б б В в Г г Ғ ғ Д д Е е Ә ә Ж ж З з И и Ы ы J j К к Л л М м Н н О о п п Р р С с Т т Y y Ф ф Х х Һ һ Ч ч Ҹ ҹ Ш ш

 Каçăсем 
 Толышпресс.ком: Талышран хыпарсем 
 Приложение словаря талышского языка на IOS (от проекта «TOLYSHNOMA») 
 Приложение словаря талышского языка на Android (от проекта «TOLYSHNOMA»)
 Талыш чĕлхине хăвтĕллĕн, Android çинче
 Приложение словаря русского-талышского языка
 Талыш чĕлхин грамматики
 Талыш чĕлхин сăмахсарĕ 
 НПО Талышский Филологический Институт
 профессор Б. В. Миллер. Талыш тата азери чĕлхисем
 Н. А. Мамедов, Талышско-русско-азербайджанский словарь, Ин-т языкознания НАН Азербайджана, Баку-2006
 John Clifton, Calvin Tiessen, Gabriela Deckinga, Laura Lucht. Sociolinguistic Situation of the Talysh in Azerbaijan. SIL International, 2005

Категори:Иран чĕлхисем
Категори:Азербайджан чĕлхисем
Категори:Талышстан