Ахаль пăчăр

Пăчăр (Tetrastes bonasia, syn. Bonasa bonasia) - куракран пĕчĕкрех кайăк.
Чăх йышне кĕрет.

Пăчăр вăрман кайăкĕ, анчах пурнăçĕ çĕр çинче иртет. Лăсăллă вăрмансене, хурăнлăхпа ăвăслăхсене килĕштерет, уйрăмах унта çырмасем пур пулсан.
Çăмартисем (5-9) сарă сăрăрах, хăмăр пăнчăллă. Йăвине йывăç тымаррисем патнех, типĕрех вырăна тăвать. Мăшăрлану вăхăчĕ юр кайса пĕтсен пуçланать. Вăл вăхăтра вĕсем тинех шăхăрса, юрласа, вăхăт-вăхăт ташласа илеççĕ. Юрланă чухне пĕтĕм кĕлеткипе чĕтрет, енчен енне сулланкалать, хӳри тĕкĕсене сарать, тĕпекине сарса çĕклет. Автан пăчăр чăхха хăваласа çитсе ун тавра ташлама пуçлать. Пăчăр çемйи, ытти чăх йышрисемпе танлаштарсан, автанпа чăхран кăна тăрать. Чĕпписем тухнă вăхăтра автанĕ тĕк тăкать, çавăнпа та çемйинчен уйрăлса вĕтлĕхре пытанать. Тĕк пыйттисене кăткă тĕмĕ çине тăрса е хăйăр ăшĕнче чаваланса пĕтерет.

Хĕл каçма вĕçсе каймаççĕ. Каçхине юр ăшне пытанса выртаççĕ.
Пăчăр какайĕ питĕ тутлă. Ăна тытма этем кăна мар, çăткăн чĕр чунсем çӳреççĕ. Вĕсен йышĕ пирĕн тăрăхра юлашки çулсенче чаксах пырать.

 Вуламалли 
 Буторина О. Т., Соловенчук Л. Л. Использование c-mos-гена ядерного генома в качестве филогенетического маркера у тетеревиных птиц // Генетика. — 2004. — Том 40. — № 10. — С. 1319—1324. (Акăлчанла: Butorina O.T., Solovenchuk L.L. The use of c-mos nuclear gene as a phylogenetic marker in Tetraonidae birds // Russian Journal of Genetics. — 2004. — Vol. 40. — No. 10. — P. 1080—1084.)
 Колычев В. Рябчик и охота на него // Охота и охотничье хозяйство. — 1990. — № 6.

 Dimcheff D. E., Drovetski S. V., Mindell D. P. Phylogeny of Tetraoninae and other galliform birds using mitochondrial 12S and ND2 genes // Mol. Phylogenet. Evol. — 2002. — Vol. 24. — No. 2. — P. 203—215.

 Асăрхавсем 

 Каçăсем 
 Ахаль пăчăр «Зимующие птицы Подмосковья» Дмитрий Коротковăн сайтĕнче
 Рябчик  — глава из книги В. В. Рябова «Охота по перу» на сайте «Охота без границ. Питерский Охотник» 
 Ахаль пăчăр «Охотничьего портала» (Украина) сайтĕнче
 Ахаль пăчăрăн систематики  И. Л. Евстафьевăн «Чĕрчунсен тĕнчи»  энциколопединче
 Ахаль пăчăрăн систематики Архиве БВИ: Систематика сайтĕнче
 Ахаль пăчăр Владимир Далĕн сăмахсарĕнче

Категори:Евразири вĕçен кайăксем
Категори:Чĕрчунсем
Категори:Вĕçен кайăксем