Сĕтпе ӳсекенсем

Сĕтпе ӳсекенсем, çавăн пекех Сĕтпе ӳстерекенсем – çурăм шăммиллĕ чĕрчунсен класĕ. Вĕсем ытти çурăм шăммиллисенчен чĕрĕ çăвăр çавăрланипе тата çурасене сĕтпе ӳстернипе уйрăлса тăраççĕ.

 Шăмшак 
Сывлав системи
Сĕтпе ӳсекенсен сывлав системи тип пырпа ӳпкерен тăрать. Ӳпкере тип пыр çулĕсем туратланса каяççĕ, пĕчĕкленсе пырса сывлăш хăмпине (альвеола) куçаççĕ. Ăна вĕтĕ юн тымаррисем карса илнĕ. Сĕтпе ӳсекенсем ытти чĕр чунсенчен чĕре карри пуррипе уйрăлса тăраççĕ. Вăл сывлав системин тĕп пайĕ шутланать.

 Юн системи 
Каяш системи
Пӳре юн тасатакан орган. Вăл кӳлепипе нимĕç пăрçине аса илтерет, пилĕк тĕлĕнче, çурăм шăммин ик аяккипе вырнаçнă. Пӳре юн тасатса тасамарлăха шăка куçарать. Çак шĕвек шăк çулĕсемпе шăк хăмпинче пуçтарăнать. Çын организмĕнчен шăк каналĕсем пулăшнипе тухать.

 Нерв системи 
Апат системи
 Классификации 
Сĕтпе ӳсекенсене классификацилессине тем тĕрлĕ те туса пăхнă. Аяларах эпир вĕсенчен пĕрне илсе кăтартатпăр.
Малтанхи чĕрчунсен класс айĕ:
 Клоач инфракласĕ
 Триконодонт инфракласĕ
 Allotheria инфракласĕ
 Пантотери инфракласĕ
Тискер чĕрчунсен класс айĕ:
 Хутаçлисен инфракласĕ
 Планцентар инфракласĕ

 Mammalia 
 Mammalia
 Prototheria
 Моnotremata
 Theria
 Metatheria
 Marsupialia
 Eutheria
 Afrotheria
 Exafroplacentalia
 Xenarthra
 Boreoeutheria
 Laurasiatheria
 Euarchontoglires (Glires, Euarchonta)

 Пулса кайни 

Сĕтпе ӳсекенсем тирас тапхăрĕнче цинодотсенчен пулса кайнă.

 Пурăнакан вырăнĕсем 

Сĕтпе ӳсекенсем тĕнчен пур кĕтесĕсенче те тĕл пулаççĕ. Клоач йышшисене Австралипе Çĕнĕ Гвинейăра курма пулать, хутаçлисене – Австралире кăна.

 Каçăсем 

 Вулав валли