Глаголица

Глаго́лица — славянсен пĕрремĕш азбукисенчен (кириллицăпа танах) пĕри. 

 Глаголицăн кун-çулĕ 
Чылай кăтартăва шанса ĕненсе глаголица кириллицăран маларах пулнине çирĕплетме юрать.
Авалтан упранса юлнă глаголицăпа çырни 893 çулхи Преславри полхар патши Симеон I çырăвĕ шутланать. Авалхи ал çырăвĕн палăкĕсем (çав шурта X ĕмĕрти «Кейӳ хут çулçисем») глаголица çырăвĕнче, вĕсене фонетика йышĕпе кăнтăр славянсене çывăх сĕм авал чĕлхепе çырнă.


Глаголицăпа вăрттăн çырура усă курнă.

 350px| 250px|ссылка=Special:FilePath/Glagolitsa_Zagreb.jpgСулахайран: Загребри глаголица граффити, 2003 çул; йăнăшсемлĕ, çыраканĕ кириллица-глаголица танлашăвĕсемпе усă курнă пулин те, кириллицăна япăх пĕлнĕ.Сылтăмра: в Загребри Кафедра соборĕнче глаголицăпа çырни. Кириллицăна куçарсан тексчĕ çакна пĕлтерет:
Слава въ вишнихъ Богу
На въспоминание
1300-го лѣта крьщениѣ
Народа Хръватъ
иже закле се вѣчъною
вѣрьностью
Стѣнѣ Петра
приемъ отъ ее обѣтование
помощи въ вьсакои печали
Дружьба Братие
Хръватъскаго Змьѣ
съхранѣе светине прадѣди
Прѣпоручае
Отьчьство Хръватъ
Великои Богородици
1741

 Таблицăсем 
(«Ӳкерчĕк» çырнă тĕлте «çавра глаголицăн» сас паллисене кăтартнă.)

 символ Ӳкер-чĕк Ячĕ цифра палли асăрхатарни Ⰰ 20px| Аз 1 Ⰱ 20px| Буки 2 Ⰲ 20px| Веди 3 Ⰳ Ӳкерчĕк:GlagolitsaGlagol.gif Глаголи 4 Ⰴ Ӳкерчĕк:GlagolitsaDobro.gif Добро 5 Ⰵ Ӳкерчĕк:GlagolitsaJest.gif Есть 6 Ⰶ Ӳкерчĕк:GlagolitsaZhivete.gif Живете 7 Ⰷ Ӳкерчĕк:GlagolitsaDzelo.gif Зело 8 Ⰸ GlagolitsaZemlja.gif Земля 9 Ⰺ, Ⰹ Ӳкерчĕк:GlagolitsaIzhe.gif Иже (I) 10 Çак сас паллисенчен хăшĕ мĕн ятлă, çаплах кириллицăри И е  I сас паллине пĕлтереççĕ — тĕпчевçĕсен пĕрле шухăш çук. Ⰻ Ӳкерчĕк:Glagolitic i.svg И (Иже) 20 Ⰼ Ӳкерчĕк:GlagolitsaDzherv.gif Дервь 30 Ⰽ Ӳкерчĕк:GlagolitsaKako.gif Како 40 Ⰾ Ӳкерчĕк:GlagolitsaLjudi.gif Люди 50 Ⰿ Ӳкерчĕк:GlagolitsaMislete.gif Мыслете 60 Ⱀ Ӳкерчĕк:GlagolitsaNash.gif Наш 70 Ⱁ Ӳкерчĕк:GlagolitsaOn.gif Он 80 Ⱂ Ӳкерчĕк:GlagolitsaPokoj.gif Покой 90 Ⱃ Ӳкерчĕк:GlagolitsaRtsi.gif Рцы 100 Ⱄ Ӳкерчĕк:GlagolitsaSlovo.gif Слово 200 Ⱅ Ӳкерчĕк:GlagolitsaTverdo.gif Твердо 300 Ⱛ Ӳкерчĕк:GlagolitsaIzhitsa.gif Ик, Ижица 400 Ⱆ Ӳкерчĕк:GlagolitsaUk.gif Ук — Ⱇ Ӳкерчĕк:GlagolitsaFert.gif Ферт 500 Ⱈ Ӳкерчĕк:GlagolitsaKher.gif Хер 600 Ⱉ Ӳкерчĕк:GlagolitsaOht.gif От 700 Ⱊ Пѣ (Пе) 800 Гипотезăллă сас палли, тĕсĕ паллă мар. Ⱌ Ӳкерчĕк:GlagolitsaTsi.gif Цы 900 Ⱍ Ӳкерчĕк:GlagolitsaCherv.gif Червь 1000 Ⱎ Ӳкерчĕк:GlagolitsaSha.gif Ша — Ⱋ Ӳкерчĕк:GlagolitsaShta.gif Шта 800 Ⱏ Ӳкерчĕк:GlagolitsaJer.gif Ер — ⰟⰊ Ӳкерчĕк:GlagolitsaJery.gif Еры — Ⱐ Ӳкерчĕк:GlagolitsaJerj.gif Ерь — Ⱑ Ӳкерчĕк:GlagolitsaJat.gif Ять — Ⱒ (Хлъмъ?) [Х] сасăна палăртакан  «эрешмен евĕр» паллă. Хăш тĕпчевçĕсем ăна малтанхи глаголицăри хăй тĕллĕ сас палли вырăнне шутлаççĕ. Ⱓ Ӳкерчĕк:GlagolitsaJu.gif Ю — Ⱔ Ӳкерчĕк:GlagolitsaJusE.gif юс кĕçĕнни — Ⱗ Ӳкерчĕк:GlagolitsaJusJe.gif юс кĕçĕнни йотăлани — Ⱘ Ӳкерчĕк:GlagolitsaJusO.gif юс асли — Ⱙ Ӳкерчĕк:GlagolitsaJusJo.gif юс асли йотăлани — Ⱚ Ӳкерчĕк:GlagolitsaThita.gif Фита — Ⱖ Ӳкерчĕк:GlagolitsaJo.gifИо

 Глаголица Юникодра 

Юникодра (4.1 версинчен пуçласа) глаголица валли çак диапазона кăтартнă: U+2C00 … U+2C5F.
  0123456789ABCDEF2C00 ⰀⰁⰂⰃⰄⰅⰆⰇⰈⰉⰊⰋⰌⰍⰎⰏ2C10 ⰐⰑⰒⰓⰔⰕⰖⰗⰘⰙⰚⰛⰜⰝⰞⰟ2C20 ⰠⰡⰢⰣⰤⰥⰦⰧⰨⰩⰪⰫⰬⰭⰮ 2C30 ⰰⰱⰲⰳⰴⰵⰶⰷⰸⰹⰺⰻⰼⰽⰾⰿ2C40 ⱀⱁⱂⱃⱄⱅⱆⱇⱈⱉⱊⱋⱌⱍⱎⱏ2C50 ⱐⱑⱒⱓⱔⱕⱖⱗⱘⱙⱚⱛⱜⱝⱞ 

 Вуламалли 
 Горшков А. В. Старославянский язык. М. 2002.
 Гошев Иван. Рилски глаголически листове. София, 1956. 130 стр.
 Истрин В. А. 1100 лет славянской азбуки. М. 1962, 1988 (2-е изд.).
 Истрин В. А. История письма. М. 1965.
 Ягич И. В. Глаголическое письмо // Энциклопедия славянской филологии. Вып. 3: Графика у славян. Спб., 1911. Стр. 51—262 + 36 листов снимков. [Существуют репринты.]
 Fučić, Branko: Glagoljski natpisi. (In: Djela Jugoslavenske Akademije Znanosti i Umjetnosti, knjiga 57.) Zagreb, 1982. 420 p.
 Fullerton, Sharon Golke: Paleographic Methods Used in Dating Cyrillic and Glagolitic Slavic Manuscripts. (In: Slavic Papers No. 1.) Ohio, 1975. 93 p.
 Jachnow, Helmut: Eine neue Hypothese zur Provenienz der glagolitischen Schrift — Überlegungen zum 1100. Todesjahr des Methodios von Saloniki. In: R. Rathmayr (Hrsg.): Slavistische Linguistik 1985, München 1986, 69-93.
 Jagić, Vatroslav: Glagolitica. Würdigung neuentdeckter Fragmente, Wien, 1890.
 Kiparsky, Valentin: Tschernochvostoffs Theorie über den Ursprung des glagolitischen Alphabets In: M. Hellmann u.a. (Hrsg.): Cyrillo-Methodiana. Zur Frühgeschichte des Christentums bei den Slaven, Köln 1964, 393—400.
 Miklas, Heinz (Hrsg.): Glagolitica: zum Ursprung der slavischen Schriftkultur, Wien, 2000.
 Steller, Lea-Katharina: A glagolita írás In: B.Virághalmy, Lea: Paleográfiai kalandozások. Szentendre, 1995. ISBN 963-450-922-3
 Vais, Ioseph: Abecedarivm Palaeoslovenicvm in usum glagolitarum. Veglae, [Krk], 1917 (2 ed.). XXXVI+76 p.
 Vajs, Josef: Rukovet hlaholske paleografie. Uvedení do knižního písma hlaholskeho. V Praze, 1932. 178 p, LIV. tab.

 Каçăсем 

 Глаголица 
 Глаголицăпа кириллицăн танлаштару  таблици 
 Официаллă код таблици (PDF)
 Matica hrvatska — Knjige  Кĕнекесем
 Глаголица пуçланса кайни: хорват гипотези
 Глаголицăпа тата кириллицăпа çырнă хисепсене куçараканĕ 
 MPH 2B Damase  — Юникодри глаголицăн шрифчĕ  

Категори:Алфавитсем
Категори:Славян чĕлхисен çырулăхĕсем
Категори:Ватă славян чĕлхи
Категори:Аслă Морави