Висмут

Bi 83 208,98038 [Xe]4f145d106s26p3 Висмут
Висмут хытă патрак металл, хурçă евĕр, шупка хĕрлĕ тĕслĕ. 
 Тĕпчесе уçнин историйĕ 
 Ятне хуни 
Латин Bismuthum е bisemutum сăмахесенчен, тата нимĕç weisse Masse, (шурă япала) сăмахĕсенчен тухать пулас.
 Çутçанталăкра тупăнни 
 Тупăшлани 
Висмут сульфитне тимĕрпе хутăш шăратса тупаççĕ:
Bi2S3 + 3Fe = 2Bi + 3FeS,
е çак умлă-хыçлă ĕç-пулăмĕсене тытса пырса:
Bi2S3 + 5O2 = Bi2O4 + 3SO2↑;
Bi2O4 + 4C = 2Bi + 4CO↑.
 Физикăпа хими пахалăхĕсем 
 Хакĕсем 
Висмут (99 % тап-таси) 2006 çулта вăтамран 15 долл/кг.
 Усă курни 
 Металлурги 
 Термоэлектрикăллă материалĕсем 

 Пигменчĕсем 
Пигмент шутне висмут ванадачĕ кĕрет.
 Косметика 
Чĕрнесене сăрламалли лак (йăлтăрка хытă сăрă), тута сăрри (помада), ĕмĕлкесене тата ыттисене те тумалли ĕçре, оксохлоричĕпе йăлтăрка тумалли чух усă кураççĕ.
 Биологири вырăнĕ 
 Изотопĕсем 

Çутçанталăкри висмучĕн пĕр изотоп 209Bi, вăл çутçанталăкри тăнăç изотопĕсенчен чи йывăрри шутланать. 2003 çулта эксперимент ирттерсе, вăл альфа-радиохастар пулнине (çурма аркану тапхăрĕ 1,9±0,2×1019 çул) курнă.
209Bi пуçсăр, тепĕр 19 изотоп пури паллă. Вĕсем пурте радиоактивлă тата кĕске пурăнуллă: çурма аркану тапхăрĕ темиçе талăкран иртмест.
Висмутăн 13 изотопĕ: 197 — 208 йывăрăш хисеплисене тата чи йывăррине 215Bi искусствăллă меслетпе туса çитернĕ, ыттисем — 210Bi, 211Bi, 212Bi, 213Bi тата 214Bi — çутçанталăкра уран, тори, актини тата нептуни элемент тĕшшисен радиоактивлă арканăвĕн йĕрĕпе пулаççĕ.

 Асăрхатарусем 

 Каçăсем 
 Висмут Webelements çинче
 Висмут Хими элеменчĕсен халăх вали вулавăшĕнче

Категори:Çăмăл металсем
Категори:Металсем
Категори:Радиоактивлă элементсем