Мускав кĕпĕрни

Мускав кĕпĕрни — 1708 çулта йĕркелесе хунă; 1929 çулхи администрацициллĕ реформăччен тытăнса тăнă. Центрĕ — Мускав.

1897 çулхи халăх çыравĕпе кунта 2 433 356 çын пурăннă. 1901 çулта 19120 çын пĕрлешĕннĕ, 113 860 çын çуралнă, 93 163 çын вилнĕ, 20 697 çын хутшăннă (8,5 çын 1000 çине). Хуласем 14 пулнă, вулăссем — 166, 1802 çултанпа — 13 уес:
Богород, Бронницă, Верей, Волоколам, Дмитров, Звенигород, Клин, Коломна, Можай, Мускав, Подол, Рузă тата Серпухов.

 1917 çулччен 
Мускав кĕпĕрнине 1708 çулта туса хунă.
 1712 çулта кĕпĕрнене темиçе обер-комендант провинцисене (1715—1719 çулсенче ландрат чĕрĕкĕсем тенĕ) пайланă, çав шутра Серпухов, Звенигород, Кашира, Улатимĕр, Калуга, Кострома, Ростов.
 1719 çулта кĕпĕрнене 9 провинцисене пайланă: Мускав, Переславăль-Кисан, Кострома, Суздаль, Юрьев-Польша, Улатимĕр, Переславăль-Залес, Тулă, Калуга. Мускав провинцинче дистриктсемпе пĕрле (1727 çултанпа — уесĕсемпе) 16 хула шутланнă: Мускав, Дмитров, Клин, Руза, Волоколам, Можай, Царёв-Борисов, Малоярославец, Серпухов, Таруса, Оболенск, Кашира, Коломна, Звенигород, Верея, Боровск.
 1727. Мускав кĕпĕрнине Санкт-Петербург кĕпĕрнин Углич тата Ростов провинцисем кĕнĕ.
 1760-мĕш çулсенче Борисовпа Оболен уесĕсем кĕреççĕ.
 1770-мĕш çулсенче Боров, Малоярослав, Таруса уесĕсем Калуга, Кашира уесĕ – Тулă наместничествисене куçараççĕ.
 1782çулсенче Мускав провинцинче çĕнĕрен 15 уесрен Мускав кĕпĕрнине йĕркелесе хураççĕ: Волоколам уесĕ, Можай уесĕ, Верей уесĕ, Подол уесĕ, Никита уесĕ, Серпухов уесĕ, Коломнă уесĕ, Бронницă уесĕ, Мускав уесĕ, Воскресени уесĕ, Клин уесĕ, Дмитров уесĕ, Звенигород уесĕ.
 1796. Богород, Бронницă, Подол, Никита тата Воскресени уесĕсене пĕтерсе хураççĕ.
 1802. Богород, Бронницă тата Подол уесĕсене тепĕр хут йĕркелеççĕ.
 1861. Вулăссене пайлама пуçлаççĕ.

 Кĕпĕрне 1917—1929 çулсенче 
1920-мĕш çулсен пуçламăшĕнче Егорьев, Орехово-Зуев, Ленин (тĕпĕ –Ленинск (халĕ Талдом)), Сергиев (тĕпĕ – Сергиев (халĕ Сергиев Посад)), Кашира, Воскресени уесĕсене туса хураççĕ. Бронницă уесĕн тĕпне Раменскоене куçараççĕ. Верейпе Рузă уесĕне пĕтереççĕ. Çак шучĕсемпе кĕпĕрне 1929 сулчен тытăнса тăрать.

 1917 çулхи администрациллĕ пайланăвĕ (уессемпе вулăссем) 
 Богород уесĕ 
 Аксеновская
 Беззубовская
 Буньковская
 Васильевская
 Гребневская
 Дороховская
 Запонорская
 Зуевская
 Ивановская
 Игнатьевская
 Ильинская
 Карповская
 Новинская
 Осеевская
 Теренинская
 Шаловская
 Ямкинская
 заштатный город Орехово-Зуево
 заштатный город Павловский Посад

 Бронницă уесĕ 
 Ашитковская
 Быковская
 Велинская
 Вохринская
 Гжельская
 Жирошкинская
 Загорновская
 Лобановская
 Михалевская
 Мячковская
 Раменская
 Рождественская
 Салтыковская
 Софьинская
 Спасская
 Троице-Лобановская
 Ульянинская
 Усмерская
 Чаплыженская
 Чулковская

 Верей уесĕ 
 Богород
 Чăваш-хула вулăсĕ
 Кубинка
 Петров
 Руднев
 Смоленск
 Таширов
 Шелков

 Волоколам уесĕ 
 Аннинская
 Буйгородская
 Бухоловская
 Кульпинская
 Марковская
 Муриковская
 Ошейкинская
 Плосковская
 Серединская
 Тимошевская
 Ярополецкая

 Дмитров уесĕ 
 Богословская
 Гарская
 Гульневская
 Ильинская
 Караваевская
 Митинская
 Морозовская
 Озерецкая
 Ольговская
 Подчерковская
 Рогачевская
 Синьковская
 Тимоновская
 заштатный город Сергиев Посад

 Звенигород уесĕ 
 Аксиньинская
 Еремеевская
 Лучинская
 Павловская
 Перхушковская
 Пятницкая
 Шараповская
 Ягунинская
 заштатный город Воскресенск (ныне Истра)

 Клин уесĕ 
 Борщевская
 Васильевская
 Вертлинская
 Давыдковская
 Завидовская
 Калеевская
 Круговская
 Новинская
 Петровская
 Покровская
 Селинская
 Соголевская
 Солнечногорская
 Спас-Нудольская
 Троицкая

 Коломнă уесĕ 
 Акатьевская
 Бояркинская
 Верховлянская
 Глебовская
 Горская
 Колыберовская
 Куртинская
 Малинская
 Мещеринская
 Мячковская
 Непецинская
 Парфентьевская
 Протопоповская
 Сандыревская
 Суковская
 Федосьинская

 Можай уесĕ 
 Борисовская
 Бородинская
 Глазовская
 Елмановская
 Канаевская
 Карачаровская
 Кукаринская
 Осташевская
 Порецкая

 Мускав уесĕ 
 Всехсвятская
 Выхинская
 Дурыкинская
 Зюзинская
 Марфинская
 Мытищинская
 Нагатинская
 Озерецкая
 Пехорская
 Ростокинская
 Троице-Голенищевская
 Троицкая
 Хорошевская
 Царицынская(Черногрязская)
 Черкизовская

 Подол уесĕ 
 Вороновская
 Десенская
 Добрятинская
 Домодедовская
 Дубровицкая
 Кленовская
 Краснопахорская
 Молодинская
 Островская
 Сухановская
 Шебанцевская

 Рузă уесĕ 
 Ащеринская
 Васильевская
 Горбовская
 Клементьевская
 Мамошинская
 Моревская
 Никольская
 Орешковская
 Судниковская
 Хотебцкая

 Серпухов уесĕ 
 Алексеевская
 Бавыкинская
 Белопесоцкая
 Бадеевская
 Васильевская
 Вельяминовская
 Высоцкая
 Киясовская
 Липитинская
 Пущинская
 Семеновская
 Стремиловская
 Туровская
 Хатунская

 Асăрхавсем 

 Вуламалли 

 Каçăсем 

Категори:Раççей империн кĕпĕрнисем
Категори:РСФСР кĕпĕрнисем