Ту-134

Ту-134 (ÇАПУ классификацийĕпе: Crusty — «Чăрсăр») — совет пассажир самолёчĕ

Кĕске тата вăтам тăсăлăвлă авиалинисем валли, 1960-мĕш çулсен пуçламăшĕнче Туполев ячĕллĕ ОКБра хатĕрленĕ те серилле 1966 — 1984 çулсенче Харьковри авиаци производство пĕрлешĕвĕнче кăларнă. Совет Союзĕнче пуçтарнă массăллă пассажир самолёчĕсенчен пĕри. Пурĕпе мĕнпур модификаципе 852 самолёт туса кăларнă.Ту-134 на сайте ОАО «Туполев»  Пĕрремĕш вĕçеве 1963 çулхи утăн 29-мĕшĕнче хăпарнă, эксплуатацие 1967 çулхи авăн уйăхĕнче кĕртнĕ. Ту-134 Соцлагере экспортланă.

Вăрăм та çинçе фюзеляжне тата двигательсен çӳллĕ сассине пула авиаторсем хушшинче Ту-134 официалла мар «Шăхлич» ята тивĕçет.Авиационный сленг 2

 Кун-çулĕ 

 Конструкцийĕ 
 Двигатель техника пахалăхесем Д-30Д-30 (ПС-30) — Aviaros.ruХăпарнă чух туртăмĕ 12 000 кгсКрейсер вĕçевĕн туртăмĕ 2750 кгсТопливо тăкакĕ:   хăпарнă чух0,5  крейсер вĕçевĕнче0,7Турбина умĕнчи газ температури1154 °CЙывăрăшĕ, агрегатпа пĕрле2 640 кгВарăммăшĕ6000 ммДиаметр1640 мм

 Модификацисем 
300px|thumb|left|Ту-134А (АК Пулково) Домодедово аэропортĕнче

 Ту-134 (1966—1970) 
Базăллă проект модификацийĕ кантăкланă сăмсăллă. Пĕрремĕш сери самолёчĕсем борт çине 64 пассажир илме пултарнă, каярах вăл 72 çитет. Пĕрремĕш Ту-134 самолётсем çине икĕ Д-20П-125 (2 х 5800 кгс) двигатель лартнă пулнă. Малтан самолёта Ту-124А палăртупа кăларнă. 1969 çулхи çуркунне Ту-134 самолёта Ле-Бурже авиасалонĕнче кăтартнă. Пурĕпе база версипе 78 самолёт, çав шутра 2 опытлине (1963) тата 9 сери-умĕнчисене (1964—1965 çулсем) кăларнă. Вĕсенчен 30-не ГДРпа Польшăна сутнă.

 Ту-134А (1970—1980) 
Ту-134А — пĕрремĕш сериллĕ модификаци. Самолёта 1970 çулхи акаран пуçласа 1980 çулчен кăларнă. Ту-134А çине лайăхрах иккĕмĕш серийĕн Д-30 двигатĕлĕсене (çунакан япалана перекетлĕ тăкаклакан тата реверс туртăмĕллĕ) лартнă, çавна пула тормоз парашютсемпе усă курма пăрахнă. Унсар пуçне, Ту-134А фюзеляжĕ 2,1 м ытларах варăм.

 Ту-134А-2 — кантăк сăмсине урăхлатнă самолёт.
 Ту-134А-3 — иккемĕш серийĕ, лайăхлатнă Соловьёвăн виççемĕш серийĕн Д-30 турбовентилятор двигателли.
 Ту-134АК — 24 вырăнлă 1 класс тата 13 пассажир «люкс» салонĕ. Пассажирсем валли иккĕмĕш алăк тата ăшне кĕрекен трап пулнă. Хăш самолёчĕсем çине ятарлă çыхăну лартнă. Ытларах СÇВ валли кăларнă.Air-bilet.ru 
 Ту-134А «салон» — пĕр алăклă, Ту-134АК аналогĕ.

 Ту-134Б (1980—1984) 

 Ыттисем 

 Ăçта курма пулать 
Ту-134 самолётсене чĕмпĕр хулин авиаци музейĕнче,ТОС — Ульяновский музей авиации  çаплах Баден-Вюртемберг çĕрĕнчи Зинсхайм нимĕç хулинче харпăр музейĕнче курма пулать. Энгельс авиабазин инçет авиацин музейĕнче те вĕрентӳ Ту-134УБЛ самолёчĕ вырăнне усă кураççĕ.  Кишинев аэровокзалĕн çурчĕ умĕнче «Air Moldova» авиакомпанин Ту-134 модельне ĕмĕрлĕхех вырнаçтарнă.

 Вĕçев-техника пахалăхĕсем 
Ту-134АХарактеристики Ту-134А на сайте «RusAir» Ту-134БТу-134Б на сайте Avia.ru Ту-134ШТу-134Ш на сайте AirWar.ru ГабаричĕсемВăрăммашĕ  37,1 м  37,1 м  37,1 м Çунаттисен сарлакăвĕ  29 м  29 м  29 м Çӳллĕшĕ  9,02 м  9,02 м  9,02 м Фюзеляж диаметарĕ  2,9 м  2,9 м  2,9 м  Вырăн шучĕЭкипажăн  4  3  3 Чи нумаййи  68  96  121-мĕш класс  8  8  — Масса тата тиениллĕхХăпармалли  43 т  47,6 т  47 тКоммерци  8,2 т  9 т  —Анса лармалли  43 т  43 т  43 тÇунăк япала янтти  14,4 т  13,2 т  16,5 т Вĕçев хыпарĕсемКрейсер хăвăртлăхĕ  850 км/ч  880 км/сех  885 км/сехИнçе вĕçевĕ  2100 км  2020 км  1890 кмЭксплуатаци маччи  12 100 м  10 100 м  11 900 мХАЙ кирлĕ вăрăммăшĕ  2400 м  2850 м  2400 м

 Самолёт çухатни тата катастрофăсем 
2008 çул пуçламăш тĕлне Ту-134 тĕслĕ 69 самолёт çухатнă.http://aviation-safety.net/database/dblist.php?field=typecode&var=473%&cat=%1&sorteer=datekey&page=1  
ХыпарБорт номерĕКатастрофа вырăнĕИнкеке лекнисемКĕскен çырни 14.01.66 45076 х.ç. 8/8 Хăнăху вĕçевĕ 19.11.69 HA-LBA Стамбул 0/х.ç. Анса ларнă чух ВПП айккинелле тухса ӳкнĕ 23.05.71 YU-AHZ Риека 78/83 Кăткăс метео условисенче тĕп-тĕрĕс анма пултарайман 16.09.71 HA-LBD Киев 49/49 Ӗçлемен генераторпа анса ларнă чух виççĕмĕш хутĕнче çапăнать. 16.07.72 65607 Мускав ячĕллĕ канал 0/х.ç. Экипаж йăнăшне пула самолет тĕрĕслев вĕçевне Мускав ячĕллĕ канал тĕпĕнче вĕçлет. Фюзеляжне çекленĕ, çăлавçăсем валли тренажер вырăнне усă курнă. 30.06.73 65668 Амман 7+2/84 Вĕçсе хăпарайман 01.09.75 DM-SCD Лейпциг 27/34 Çӳлтен анса пынă чухне çӳллĕшне тĕрĕслеме маннă, самолет глиссадăран аялтарах анма тытăннă та çапăннă. СКК 5 çуллăха, экипажăн чĕрĕ юлнă ытти пайташĕсене – 3 çуллăха тĕрмене хупнă. 02.01.77 OK-CFD Прага 0/48 Хăпарма пуçланă Ил-18 машинăпа ВАЙ çинче çапăнать 02.04.77 YU-AJS Либревиль 8/8 Япала турттаракан рейс, аннă чух çапăннă 21.09.77 HA-LBC Румыни 29/53 Анса ларнă чух экипаж двигательсен хăвачĕ чакнине асăрхаман  22.11.77 DM-SCM Берлин 0/74+ Анса ларнă чух автопилота чĕртмен 16.03.78 LZ-TUB Враца патĕнче 73/73 Эшелонран тухса ӳкнĕ. Пĕтĕмпех паллă мар. 22.05.79 65031  Лиепая 4/5 Ытлашши тиенĕ самолет кăткăс метеоусловисенче анса ларайман.Катастрофа Ту-134А Латвийского РПО ГА в Лиепае 19.05.79 65839 Ӗпхӳ 0/х.ç. Анса ларнă чух шасси хĕсĕннĕ пирки ВАЙ йĕрĕнчен тухса ӳксе çулăма кĕнĕ. 31.05.79 65649 Тĕмен 0/н.д. Анса ларнă чух шасси шини çурăлса кайнă, гидравлика çĕмĕрĕлнĕ. Самолет çунса кайнă. 11.08.79 65816  Днепродзержинск 94/94 Диспетчер йăнăшĕпе сывлăшра тепĕр Ту-134 çапăннă. 11.08.79 65735  Днепродзержинск 84/84 Диспетчер йăнăшĕпе сывлăшра тепĕр Ту-134 самолётпа çапăннă. 23.01.80 SP-LGB Варшава 0/х.ç. Анса ларнă чух ВАЙ йĕрĕнчен тухса ӳкнĕ. 06.01.81 65698 Адлер 0/х.ç. Анса ларнă чух чарак (тормоз) ĕçлеме пăрахнă 28.06.81 65871 Симферополь 0/н.д. Анса ларнă чух шасси шини çурăлнă 17.06.82 65687 Североморск 18/19 ВТИ самолет - лабораторийĕ. Экипаж диспетчер асăрхаттарнине итлемен, ана-лару курсне улăштарнă та сăрт çинчи радиомачтана пырса çапăннă. СКК чĕрĕ юлнă. 14.08.82 65836 Сухуми 11+0/н.д. Ту-134 вĕçсе хăпаракан йăрăм çине L-410 тухнă 17.06.83 65657 около Гали 0/н.д. Турбулентлăх йăрăмне лекнĕ, ăнăçлă анса ларнă, анчах та хытă çĕмĕрĕлнĕ. 30.08.83 65129 Алма-Ата 90/90 Анса пынă чухне экипаж çӳллĕш приборне пăхса пыман.ТЯЖЕЛЫЕ ПРОИСШЕСТВИЯ С САМОЛЕТОМ Ту-134  18.11.83 65807 Тбилиси 8/н.д. Лайнера туртса илесшĕн пулнă. СКК самолет курсне çивĕччĕн пăрнă. Кабинăри террористсем пăшалран тĕл пеме пултарайман та вĕсене унтан тĕксе кăларнă. Аэропорта çитсен Ту-134 салонне  спецназ штурмланă. Лайнер кăткăс манёвр пирки питĕ туйăмлă çĕмĕрелнĕ те ĕçрен кăларнă. 10.01.84 LZ-TUR Софи 50/50 тăвăлра анса ларнă чухне çапăнать. 25.05.84 х.ç. около Донецка н.д. Çар самолечĕ кăлтăка лекет те сывлăшрах арканса каять. Лайăх юсаман пулнă. 01.02.85 65910  Минск патĕнче 58/80 Çуначĕсем пăрланнине пула Неживка ялĕ патĕнче ӳкетКатастрофа Ту-134А Белорусского УГА в районе а/п Минск-2. 03.05.85 65856 Львов патĕнче 15+79/79 Сывлăшра Ан-26 çулăннăТяжелые происшествия с самолетом Ту-134  22.06.86 65142 Пенза 1/59 Татăлнă вĕçев, самолет ВАЙ айкинелле тухса ӳкнĕ. Пĕр пассажирăн чĕре хĕсни пулса тухать. 02.07.86 65120  Сыктывкар 54/94 Борт çинчи вут-кăвар.Катастрофа Ту-134А Коми УГА в районе Сыктывкара 19.10.86 C9-CAA Вĕрçĕлен тăвĕсем 34/44 Аçа çумăрта анса ларнă чухне çапăннă. Мозамбик президенчĕ Самора Машел сарăмсăр вилет.Катастрофа мозамбикского Ту-134 в Драконовых горах 20.10.86 65766 Куйбышев 70/92 СКК приборсене пăхса лартатăп тесе тавлашнă. 6 çуллăха тĕрмене хупнă. 12.12.86 65795 Берлин 72/82 Диспетчера ăнланса илеймен те хупăнчăк йăрăма анса ларасшăн пулнă. 23.07.87 65874  Иваново н.д. пĕтĕмпех паллă мар 17.02.88 VN-A108 Ханой 0/х.ç. пĕтĕмпех паллă мар 27.02.88 65675 Сургут 20/51 Анса ларнă чух çапăннă.Авиакатастрофы самолетов Ту-134 09.09.88 VN-A102 Бангкок патĕнче 76/90 Аслатиллĕ чух анса ларнă 11.10.88 OK-AFB Прага 0/н.д. Хыттăн анса ларнă. Каярах лайнер фюзеляжĕнче буфет туса хунă. 28.07.89 65670 Улан-Удэ 0/н.д. Çар самолёчĕ. Каçпа аннă, ВАЙ йĕрĕнчен 300 м аякра анса ларнă. 13.01.90 65951 Первоуральск патĕнче 27/71 Борт çинче вут-кăвар сиксе тухнипе анса лармалла пулнă. 12.01.91 VN-A126 Хошимин 0/76 Анса ларнă чух сасартăк çӳллĕшне çухатнă 24.01.92 65053 Батуми 0/х.ç. Анса ларнă чух юртан тасатман ВАЙ çинчен тухса ӳкнĕ. 27.08.92 65058 Иваново 84/84 Аннă чух, ВАЙ йĕрĕнчен 2 çм сылтăм тĕлне тухнă. Иккĕмĕш çаврана çĕкленеймен. 29.08.92 65810 Харьков х.ç. ВАЙ айккинелле тухса ӳкнĕ, пайсене сапаланă. 20.09.92 65809 Сухуми 0/н.д. Абхази çарĕсем хăпарнă чух персе антарнă. 21.09.92 65893 Сухуми 27/27 Абхази ракета катерĕ персе антарнă. Тинĕсе ӳкнĕ. 23.09.92 65001 Сухуми 1/х.ç. Абхази çарĕсен миномёт çулăмĕпе çĕмĕрнĕ. Уничтожение трех самолетов а/к Transair Georgia в ходе вооруженного конфликта в Абхазии 22.02.94 HA-LBP Будапешт 4+0/0 Вĕçеве хатĕрлекен ангарта çулăма лекнĕ. 07.05.94 65976 Архангельск 0/62 Анса ларнă чух гидравлика системинче сахал пусăма пула  шассин сылтăм ури тухман. 09.09.94 65760 Жуковский патĕнче 7/7 Ту-22 бортпа çапăннă, çав самолёт тĕрĕслев вĕçевĕнче хыççăн вĕçсе пырса тепловизор çине ӳкерсе пымалла пулнă. 18.11.94 HA-LBK Будапешт 0/н.д. Хăнăху вĕçевĕнчен анса ларнă чухне шассин малти урапине тытаканĕ тухмасть. 11.12.94 {{Ичкери ялавĕ}65896 {{Ичкери ялавĕ}Грозный 0/0 Грозный аэропортĕнче çар авиацийĕ çунтарса янă. 11.12.94 65858 Грозный 0/0 Грозный аэропортĕнче çар авиацийĕ çунтарса янă. 11.12.94 65030 Грозный 0/0 Грозный аэропортĕнче çар авиацийĕ çунтарса янă. 11.12.94 65014  Грозный 0/0 Грозный аэропортĕнче çар авиацийĕ çунтарса янă. 11.12.94 65075 Грозный 0/0 Грозный аэропортĕнче çар авиацийĕ çунтарса янă. 15.04.95 OB-1553 Лима 0/73 Анса ларнă чухне шасси хĕсĕнсе ларать. 24.06.95 65617 Лагос 16/80 Шалкăм çумăрта ВАЙВ айăккине тухса ӳкнĕ. 05.12.95 65703 Нахичевань 52/82 Сулахай двигателĕ çӳлле хăпарнă чух чарăннă, çапах та экипаж йăнăшпа сылтăм двигательне чарса лартнă. Аварилле анса ларнă.Катастрофа Ту-134Б-3 а/к 'АЗАЛ' в Нахичевани. 16.11.96 VN-A114 Дананг 0/х.ç. малти ури руль çулĕпе пынă чух хуçăлнă 03.09.97 VN-A120 Пномпень 65/66 шалкăм çумăр вăхăтĕнче аннă чух çапăннă. 23.09.99 65626 Грозный 0/0 Авиатапăну вăхăтĕнче Грозный аэропортĕнче çĕмĕрнĕ 18.01.02 65004 Пулково н.д. пĕтĕмпех паллă мар 04.03.02 х.ç. Моздок 0/х.ç. ВАЙ айккинче 450 м анса ларнă, ĕçрен кăларнă 24.06.03 65929 Нягань 0/11 япăх юсанă хыççăн вĕçсе хăпарайман. 24.08.04 65080 Тула облаçĕ 44/44 Террорист-вилĕмçĕ сирпĕтнĕ. 10.07.06 05 Симферополь патĕнче 0/29 Çар самолечĕ. Гвардейское аэродромран вĕçсе хăпарнă чухне сулахай двигательне кайăк лекет; самолет ВАЙ ярăмĕнчен тухса ӳкет те ăна çулăм тивет.http://www.youtube.com/watch?v=Dc2ExGJKjv0&feature=related 17.03.07 65021 Самар 6/57 Диспетчер тата экипаж йăнăшăвпе анса ларнă чух çапăннă. Самолетăн иккĕмĕш çаврана каймалла пулнă.

 Çавăн пекех пăхăр 
 Самолётсен йышĕ
 КБ Туполев
 Ансăр фюзеляж самолёчĕ

 Пĕр пек самолётсем 
 Каравелла
 Дуглас ДС-9
 Ту-334
 Sukhoi Superjet

 Асăрхавсем 

 Каçăсем 

 Туполев КБ 
 Харьковское государственное авиационное производственное объединение (ХГАПП) 
 AirDisaster.Com База данных авиакатастроф 
 Aviation-Safety.net Описания авиапроисшествий 
 Жирохов М.А. Гражданская авиация в огне гражданских войн 
 Фотографии Ту-134 на сайте ScaleModels.ru
 Л.Л.Селяков "ТЕРНИСТЫЙ ПУТЬ В НИКУДА. РАБОТА В ОКБ А.Н.ТУПОЛЕВА 

Категори:Туполев самолёчĕсем
Категори:СССР самолёчĕсем
Категори:Раççей самолёчĕсем
Категори:Пассажир самолёчĕсем