Тĕмен облаçĕ

Тĕмен облаçĕ () — Раççей Федерацин субъекчĕ, 1944 çулхи çурлан 14-мĕшĕнче никĕсленĕ. Тĕп хули — Тĕмен.

 Географи 
Тĕмен облаçĕн лаптăкĕ 1,4 млн çх² ытла, ку тĕлĕшĕпе вăл Раççейре 3-мĕш вырăн йышăнать. 

 Тĕмен облаçĕн чиккисем
 Çурçĕр-анăç — Архангельск облаçĕ, Ненец автономиллĕ тăрăхĕ
 Анăç — Коми
 Кăнтăр-анăç — Свердловск облаçĕ, Курган облаçĕ
 Кăнтăр — Казахстан (Çурçĕр Казахстан облаçĕ)
 Кăнтăр-тухăç — Омск облаçĕ, Томск облаçĕ
 Тухăç — Красноярск Ен

 Халăх йышĕ 
Халăх шучĕпе Раççейре 11-мĕш вырăнта. 2006 çулта облаçре 3323,3 пин çын пурăннă. Халăх йышлăхĕ 2,3 çын/çм². Хулара 78,6 % халăх пурăнать.

 №   Халăх йышĕ,çын (2010)  % пурне терен  % темĕн халăхаçырнă  пĕтĕмпе   <small>100,00 %  1  Вырăссем   <small>69,26 %  <small>73,32 % 2  Тутарсем  <small>7,07 %  <small>7,48 % 3  Украинсем  <small>4,63 %  <small>4,90 % 4  Пушкăртсем  <small>1,37 %  <small>1,45 % 5  Азербайджансем  <small>1,28 %  <small>1,36 % 6  Ненецсем  <small>0,93 %  <small>0,99 % 7  Хантăсем  <small>0,86 %  <small>0,91 % 8  Чăвашсем  <small>0,76 %  <small>0,80 % 9  Белоруссем  <small>0,76 %  <small>0,80 % 10  Нимĕçсем  <small>0,61 %  <small>0,65 % 11  Казахсем  <small>0,56 %  <small>0,60 % 12  Уйгурсем  <small>0,55 %  <small>0,58 % 13 Лезгинсем  <small>0,48 %  <small>0,51 % 14  Молдавансем  <small>0,47 %  <small>0,49 % 15  Эрменсем  <small>0,46 %  <small>0,48 % 16  Узбексем  <small>0,43 %  <small>0,46 % 17  Таджиксем  <small>0,42 %  <small>0,45 % 18  Мансисем  <small>0,34 %  <small>0,36 % 19  Марисем  <small>0,33 %  <small>0,34 % 20  Чеченсем  <small>0,31 %  <small>0,33 %  ыттисем   <small>2,59 %  <small>2,74 %  халăха çырнă   <small>94,47 %   халăха çырмарĕ   <small>5,53 % 

 Истори 

 Тĕмен чăвашĕсем 

Тĕмен облаçĕнче 31 пин чăваш пурăнать. Кунта чăвашсен «Тăван» ассоциацийĕ общество пĕрлĕхĕ хастар ĕçлет. Вăл 1991 çулта чăмăртаннă.

Тĕмен тăрăхĕнче хальхи вăхăтра фольклор ушкăнĕсен шучĕ 20 яхăн. Вĕсенчен уйрăмах паллисем - Анат Тавтăри “Йăмра”, Канашри “Тантăш”, Тĕменри “Тăван”, Колесниково ялĕнчи “Чечек”...

 Администрациллĕ-территориллĕ пайлану 
Тĕмен облаçĕнче Хантă-Манси автономиллĕ тăрăхĕ — Югра та Ямал-Ненец автономиллĕ тăрăхĕ кĕреççĕ (тата вĕсем уйрăм Рф субъекчĕсем пекех). Анчах вĕсенчен Тĕмен облаçĕн тытăмĕнче 22 район тата 5 хула.

 Хуласем
 Тĕмен
 Заводоуковск
 Ишим
 Тобольск
 Ялуторовск

 Районсем

 Абат районĕ 
 Армизон районĕ 
 Аромаш районĕ 
 Бердюжа районĕ 
 Вагай районĕ 
 Викулово районĕ 
 Голышман районĕ 
 Заводоуковски районĕ 
 Исет районĕ 
 Ишим районĕ 
 Хусан районĕ 
 Анат Тавда районĕ 
 Омут районĕ 
 Сладковски районĕ 
 Сорокински районĕ 
 Тобол районĕ 
 Тĕмен районĕ 
 Уват районĕ 
 Упор районĕ 
 Юрга районĕ 
 Ялуторовски районĕ 
 Ярковски

 Асăрхавсем 

 Литература 

 Большая Тюменская энциклопедия. Т. 1-3. — Тюмень, 2004.

 Очерки истории Тюменской области. — Тюмень, 1994. 272 с.


 Каçăсем 
 Тĕмен облаçĕн административлă официаллă сайчĕ 
 Тĕмен облаçĕн Думи 
 Тĕмен облаçĕ 
 Тĕменĕн Пысăк Энциклопедийĕ 
 Чăваш наци культура автономийĕ «Перлелĕх»
 Тӗмен кӗпӗрнаттӑрӗ чӑвашла ташланӑ
 Тӗменти Акатуя каяссишӗн икӗ кун ҫӗрулми сутнӑ

Категори:Тĕмен облаçĕ