Хусан кĕпĕрни

Хусан кĕпĕрнине 1708 çулта Пётр I хутайĕпе туса хунă. Малтан Хусан кĕперни Чулхулапа Аçтăрхана çити сарăлса выртнă. Унăн çĕрĕсене Атăлăн сылтăмпа сулахай енчи çĕрĕсем кĕнĕ. Хусан, Сĕве, Пенза, Чĕмпĕр, Ĕпхӳ, Аçтăрхан тата ытти вăйпутлăхсенчен тытăнса тăнă. Вăйпутлăхсене 1719 çултан пуçласа провинцисем теме пуçланă. XVIII ĕмĕрте Хусан кĕпернинчен çĕнĕ тăватă кĕпĕрнене - Чулхула, Пенза, Чĕмпĕр, Аçтăрхан - уйăрнă.

 Администрациллĕ пайлану 
1781 çулта Хусан кĕпĕрнинчен Хусан енлĕхне туса хунă. 1796 çулта вара каллех кĕпĕрне ятне панă. Ку вăхăтра кĕпĕрнене çак уессем кĕнĕ: Хусан уесĕ, Арча уесĕ, Чикмĕ уесĕ, Лайăш уесĕ, Маматăш уесĕ, Сĕве уесĕ, Сăпас уесĕ,  Теччĕ уесĕ, Царевококшайск уесĕ, Çĕрпӳ уесĕ, Шупашкар уесĕ, Чистай уесĕ, Етĕрне уесĕ.

1795 çулта Арча, Сăпас тата Теччĕ уесĕсем çухалнă, 1802 çулта вара вĕсене каллех туса хунă.

Çапла, 1802 çултанпа кĕпĕрнене пĕтеричченех 12 уес пулнă:
 № п/п Уес Уес хули Лаптăк, ҫух² Пурăнан халăх  (1897), çын 1 Хусан Хусан (129 959 çын)5012,4350 719 2 Чикмĕ Чикмĕ (5284 çын)4610,7105 633 3 Лайăш Лайăш (3743 çын)5033,1172 460 4 Маматăш Маматăш (4195 çын)4887,9189 795 5 Сĕве Сĕве (2365 çын)2774,2126 603 6 Сăпас Сăпас (2770 çын)5247,2175 198 7 Теччĕ Теччĕ (4754 çын)3480,2185 865 8 Чархула Чархула (1658 çын)7118,4112 631 9 Çĕрпӳ Çĕрпӳ (2336 çын)3044,9164 284 10 Шупашкар Шупашкар (4738 çын)3696,7127 273 11 Чистай Чистай (20 104 çын)8167,2305 711 12 Етĕрне Етĕрне (2454 çын)2881,9154 493

 Литература 
 Адрес-календарь служащих в Казанской губернии лиц 1871 год
 Татарское дворянство Казанской губернии (2-я половина XVI—XVII вв.) 
 Списки населенных мест Казанской губернии 1866, JPG 

 Асăрхавсем 

 Каçăсем 
 Статья из Татарской энциклопедии 
 Карта Казанской губернии из «Атласа» А. А. Ильина 1876 года (просмотр на движке Google на сайте runivers.ru)
 Библиотека Царское Село, книги по истории Казанской губернии (Памятные книжки), PDF 


Категори:Тутарстан историйĕ
Категори:Чăваш Енĕн историйĕ