Швейцари

Швейца́ри (, , , , ), официаллă — Швейца́р Конфедера́цийĕ (, , , , ) — 26 кантонран тытăнса тăракан Вăта Европăри патшалăх, федерациллĕ республика, федераци влаçĕсем  Бернре вырнаçнă.

Швейцари Анăç, Вăта тата Кăнтăр Европа тĕкĕшнĕ çĕрте вырнаçнă, тинĕс патне тухаймасть тата Италипе кăнтăрта, Франципе анăçра, Германипе çурçĕрте, Австрипе тата Лихтенштайнпа тухăçра чикĕ тытать. Çĕршыва географипе Альпă, швейцар платтовĕ тата Юра çинче выртать, мĕнпур çĕр-шыв лаптăкĕ — 41 285 км².

Çав вăхăтрах Альпă çĕршывăн чылай пайне йышăнать, Швейцарири пурăнан халăх йышĕ — 8,5 млн яхăн çын, ытларах плато çинче вырнаçнă, унта шĕкĕр хуласем, çав шутра глобаллисем — Цюрих тата Женева.

 Администрациллĕ пайланăвĕ 

Швейцари — 26 кантонран тытăнса тăракан федераци республики. Аялтарах — кантонсен ят-йышĕ.

  Кантон  Шĕкĕр хула  Лаптăк, пин км²
   Цюрих (Zürich)  Цюрих (Zürich)  1,7
   Берн (Bern)  Берн (Bern)  5,9
   Люцерн (Luzern)  Люцерн (Luzern)  1,5
   Ури (Uri)  Альтдорф (Altdorf)  1,1
   Швиц (Schwyz)  Швиц (Schwyz)  0,9
   Обвальден (Obwalden)  Зарнен (Sarnen)  0,5
   Нидвальден (Nidwalden)  Штанс (Stans)  0,3
   Гларус (Glarus)  Гларус (Glarus)  0,7
   Цуг (Zug)  Цуг (Zug)  0,2
   Фрибур (Fribourg)  Фрибур (Fribourg)  1,7
   Золотурн (Solothurn)  Золотурн (Solothurn)  0,8
   Базель-Штадт (Basel-Stadt)  Базель (Basel)  0,04
   Базель-Ланд (Basel-Land)  Листаль (Liestal) 0,4
   Шаффгаузен (Schaffhausen) Шаффхаузен (Schaffhausen)  0,3
   Аппенцелль — Ауссерроден (Appenzell-Ausserrhoden)  Херизау (Herisau)  0,2
   Аппенцелль — Иннерроден (Appenzell-Innerrhoden)  Аппенцелль (Appenzell)  0,2
   Санкт-Галлен (St. Gallen)  Санкт-Галлен (St. Gallen)  2,0
   Граубюнден (Graubunden)  Кур (Chur)  7,1
   Ааргау (Aargau)  Аарау (Aarau) 1,4
   Тургау (Thurgau)  Фрауэнфельд (Frauenfeld)  1,0
   Тичино (Ticino)  Беллинцона (Bellinzona)  2,8
   Во ()  Лозанна ()  3,2
   Вале (Valais)  Сьон (Sion)  5,2
   Невшатель ()  Невшатель ()  0,8
   Женева ()  Женева ()  0,3
   Юра ()1  Делемон (Delemont), ним. Дельсберг (Delsberg)  0,8

1 1979 çулта йĕркеленнĕ.

 Пурăнан халăх 

Швейцари — нумай нациллӗ патшалӑх. Унта тӑваттӑ патшалӑх чӗлхи пурШвейцари конституцийӗнче 70-мӗш пай .

 Асăрхавсем 

 Вуламалли 

 Сабельников Л. В. Швейцария. Экономика и внешняя торговля. М., 1962
 Могутин В. Б. Швейцария: большой бизнес маленькой страны. М., 1975
 Драгунов Г. П. Швейцария: история и современность. М., 1978
 Драгунов Г. П. Чёртов мост. По следам Суворова в Швейцарии. «Мысль», 1995
 Пособие по демократии: Функционирование демократического государства на примере Швейцарии. М., 1994
 Шаффхаузер Р. Основы швейцарского общинного права на примере общинного права кантона Санкт-Галлен. СПб, 1996
 Шишкин, Михаил: Русская Швейцария. Москва: Вагриус. ISBN 5-9697-0290-0
 И.Петров. Очерки истории Швейцарии. Екатеринбург, 2006
 Степанов А. И. Русские и швейцарцы. Записки дипломата. М., 2006

 Clive H. Church (2004). The Politics and Government of Switzerland. Palgrave Macmillan. ISBN 0-333-69277-2.
 Dieter Fahrni (2003). An Outline History of Switzerland. From the Origins to the Present Day. 8th enlarged edition. Pro Helvetia, Zurich. ISBN 3-908102-61-8
 Büchi Ch. «Röstigraben». Das Verhältnis zwischen deutscher und französischer Schweiz. Geschichte und Perspektiven. NZZ-Verlag. Zürich. 2002.
 Швейцер В. Я., Степанов А. И. Парадоксальная Швейцария // Государства Альпийского региона и страны Бенилюкс в меняющемся мире / Ред. Швейцер В. Я. М.: Весь Мир, 2009

 Каçăсем 
 Официальный сайт федеральных учреждений Швейцарии — конституция, законы, официальная информация
 Сайт об истории Швейцарии



Категори:Конфедерацисем
Категори:Федерациллĕ республикăсем
Категори:Нимĕç чĕлхиллĕ патшалăхсем тата территорисем
Категори:Франс чĕлхиллĕ патшалăхсем
Категори:Тинĕс патне тухман патшалăхсем
Категори:Патшалăхсем — ПНО пайташĕсем