Пенза облаçĕ

Пенза облаçĕ () — Раççей Федерацин субъекчĕ. РФ Европăри пайĕнче вырнаçнă, Атăлçи федераци тăрăхне тата Атăл-Нухрат экономика районне кĕрет.

Администраци центрĕ — Пенза хули.

 Географи 

300px|right

Лаптăкĕ 43,3 пин тăваткал çухрăм. 

 Пурăнан халăх 
Халăх йышĕ 1 млн 422,7 пинĕ çын (2005). Халăх йышлăхĕ: 32,9 çын/тăваткал çухрăм (2005), хулара: 65,6 % (2005).

Чăвашсен йышĕ — 8595 çын (2010 çул). Илемлĕ ту чăваш ялĕ вырнаçнă. "Асамат" фольклор ушкăнĕ пур. Пенза облаçĕн Чăваш наци тата культура центрĕ (2003 çултанпа) ĕçлет, ертӳçи — Николай Чирков.

 Наци йышĕ 
Пурăнан халăх йышĕнче чылайрахăшĕ — вырăссем. Пысăк этнос ушкăнĕсем — тутарсемпе ирçĕсем.

Тĕп халăхсем, 1939—2010 пурăнан халăха çырнипе
Халăх 1939Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей1959Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей1970Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей1979Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей1989Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей2002Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей2010Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года Вырăссем 1 484 300 (86,8 %) 1 311 909 (86,9 %) 1 323 489 (86,2 %) 1 306 093 (86,5 %) 1 296 143 (86,1 %) 1 254 680 (86,4 %) 1 165 668 (86,8 %)Ирçĕсем 132 752 (7,8 %) 109 442 (7,2 %) 106 485 (6,9 %) 95 718 (6,3 %) 86 370 (5,7 %) 70 739 (4,9 %) 54 703 (4,1 %)Тутарсем 64 660 (3,8 %) 62 224 (4,2 %) 74 835 (4,9 %) 78 236 (5,2 %) 81 307 (5,4 %) 86 805 (6,0 %) 86 431 (6,4 %)Чăвашсем 7535 (0,4 %) 6050 (0,4 %) 7433 (0,5 %) 7121 (0,5 %) 7075 (0,5 %) 6738 (0,5 %) 8595 (0,7 %)

 Администрациллĕ-териториллĕ пайлану 
250px|

 Администрациллĕ-териториллĕ тытăмлăхĕ 
Пенза облаçĕн «Об административно-территориальном устройстве Пензенской области» саккунĕпе тата Уставĕпе, Раççей субъекчĕнче малалла администрациллĕ-териториллĕ йĕркеленӳсем кĕреççĕ:
 3 облаç пĕлтерешпе хула (Пенза, Кузнецк тата Заречный ХАТЙ)
 Пенза хулинчи 4 хула районĕсем пур (Чукун Çул районĕ, Ленин районĕ, Юпа районĕ, Пĕрремĕш Çу районĕ).
 27 район (ял районĕ), вĕсенче:
 8 район пĕлтерешпе хула (Белинский, Городище, Сурск, Каменка, Анат Ломов, Никольск, Сердобск, Спасск)
 16 ĕç паççулки е хула евĕрле паççулкă (Башмаково, Беково, Чаадаевка, Земетчино, Исса, Колышлей, Верхозим, Евлашево, Лунино, Мокшан, Сура, Пачелма, Золотаревка, Сосновоборск, Тамала, Шемышейка)
 264 ял канашĕ.

 Муниципаллă тытăмлăх 
Пенза облаçĕнче 318 муниципаллă йĕркеленӳсем пур (2020 çулта, Кăрлачăн 1-мĕшĕ):
 3 хула округĕ
 27 муниципаллă район, вĕсенче
 24 хула тăрăхĕ
 264 ял тăрăхĕ

 Районсем тата облаç пĕлтерешпе хуласем 
 Башмаково районĕ — Башмаково хеп
 Беково районĕ — Беково хеп
 Белинский районĕ — Белинский хули
 Бессоновка районĕ — Бессоновка ялĕ
 Ватă районĕ — Ватă ялĕ
 Городище районĕ — Городище хули
 Заметчино районĕ — Заметчино хеп
 Исса районĕ — Исса хеп
 Каменка районĕ — Каменка хули
 Камешкир районĕ — Вырăс Камешкир ялĕ
 Колышлей районĕ — Колышлей хеп
 Кухнецк районĕ — Кузнецк хули
 Лопатино районĕ — Лопатино ялĕ
 Лунино районĕ — Лунино  хеп
 Пĕчĕк Сердоба районĕ — Пĕчĕк Сердоба ялĕ
 Мăкшă районĕ — Мăкшă хеп
 Наровчат районĕ — Наровчат ялĕ
 Çăрттанлă районĕ — Çăрттанлă ялĕ
 Анатри Ломов районĕ — Анатри Ломов хули
 Никольск районĕ — Никольск хули
 Пачелма районĕ — Пачелма хеп
 Пенза районĕ — Кондоль ялĕ
 Сердобск районĕ — Сердобск хули
 Сосновоборск районĕ — Сосновоборск хеп
 Сăпас районĕ — Сăпас хули
 Тамала районĕ — Тамала хеп
 Шемышейка районĕ — Шемышейка хеп

 Заречный (ХАТЙ)
 Кузнецк
 Пенза

 Хулисем 

 Беднодемьяновск
 Белински
 Хулаш 
 Заречнăй
 Каменка
 Кузнецк
 Анат Ломов
 Никольск
 Пенза
 Çăрттанлă
 Сурск

 Паллă çынсем 
 Скумин, Виктор Андреевич – вырӑс ăсчахĕ, пĕрлĕх ĕçченĕ, медицина ăслăхĕсен тухтăрĕ, педагогика тата психологи профессорĕ, „Сывлӑх патне культура урлӑ“ халӑхсен хушшинчи пĕрлĕхлĕ юхӑмăн президенчĕпе пуçласа яраканĕ.

 Асăрхавсем 

 Каçăсем 
 Официальный портал Правительства Пензенской области