Çĕнтерӳ кунĕ

Çĕнтерӳ кунĕ, — СССР Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçинче 1945 çулта фашистлă Германине çĕнтернине палăртакан кун. Çу уйăхĕн 9-мĕшĕнче иртереççĕ, Раççейре канмалли кун шутланать.

Уявăн кун-çулĕ


Пĕрремĕш хут чаплăн ăна 20 çул иртсен кăна палăртнă, Çав çулах куна канмалли уяв кунĕ туса хунă. Кашни çулах халĕ парад иртереççĕ. СССР саланнă хыççăн нумай çул парадсене иртермен, 1995 çулта кăна, вăрçăра çĕнтерни 50 çул çитсен, парад иртернĕ. Вăл çул хыççăн вара кашни çул иртереççĕ.

Çак кун нумай çĕртре вăрçă ветеранĕсем тĕл пулаççĕ, палăксем умне пуç кăшăлĕсем хураççĕ, каç пулттипе салют яраççĕ.

1945 çулта кĕртнĕ, анчах та 1947 çултанпа ĕçлев кунĕ шутланнă: пĕрремĕш хут СССР-та вăл уяв йышне икĕ вуннă çул иртсен кăна кĕрет. Кăçалăклă 1965 çулта Çĕнтерӳ кунне кану кунне куçараççĕ. СССР тапхăрĕнче çар парачĕсене Хĕрлĕ лапамра çăвăн 9-мĕшĕнче пуçтарнă; çулсерен  парадсене çăвăн 1-мĕшĕнче тата чӳкĕн 7-мĕшĕнче иртнĕ, çăвăн 9-мĕшĕнче парада кăçалăклă 1965 тата 1985 çулсенче ирттернĕИстория вопроса (Коммерсантъ, 2008 çулхи çăвăн 6-мĕшĕ) . СССР аркансан пĕр вăхăт Хĕрлĕ лапамра парад пулман, çак йăлана кăçалаклă 1995 çулта çĕнетнĕ. Ун чухне Мускавра икĕ парад пулнă: Хĕрлĕ лапамра (çуран утса) тата Поклонная тăвĕ çинче (вăрçă техникипе). Çавтанпа Хĕрлĕ лапамра парадсене çулсерен ирттерме тытăннă — анчах та вăрçă техникисĕр. 2008 çултанпа парада каллех вăрçă техникине кĕртеççĕ (Хĕрлĕ лапамри 2008 çулхи çăвăн 9-мĕшĕнчи парад).

Çак кун фронтовиксем тĕл пулаççĕ, Мухтавпа салтак хăюлăхĕн палăкĕсем умне чечек кăшăлĕсене хураççĕ, уяв салючĕ кĕрлет.

Вăрçăн юлашки кунĕсем
В апреле 1945 г. советские войска вплотную подошли к границам Берлина.

Райхстага туртса илни
Капитуляци хучĕ çине ал пусни 

Хĕрлĕ тӳремри Çĕнтерӳ Парачĕ 

АПШ-ра, Европăра уявлани

Çĕнтерӳ Кунне пехилленĕ орденсем

 Совет Союзĕ 
«Çĕнтерӳ» орденĕ

Раççей
Тăван Çĕршывăн 1941—1945 çç. Аслă вăрçинче Германие çĕнтерни 50 çул» медалĕ«Тăван Çĕршывăн 1941—1945 çç. Аслă вăрçинче çĕнтерни 60 çул» медалĕ

Украина
«Тăван Çĕршывăн 1941—1945 çç. Аслă вăрçинче çĕнтерни 60 çул» медалĕ

 Казахстан 
Медаль «60 лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.»

Çĕнтерӳ Кунĕ филателире

 Çав. пекех 
 Европăри Çĕнтерӳ Кунĕ
 Георги йĕсми
 Çĕнтерӳ Кунĕ (юрă)
 Çĕнтерӳ Ялавĕ
 Çĕнтерӳ Парачĕ

 Асăрхавсем 

Каçăсем

 Государственные архивы, хранящие фотодокументы о Великой Отечественной войне 
 День Победы. Акция Георгиевская лента On-Line" 
 Мультимедийная карта войны и список живущих ветеранов по состоянию на 9 мая 2005 года.
 Наша Победа. День за днём 
 Проект, посвященный Дню Победы в ВОВ 
 Сайт, посвящённый 60-летию Дня Победы 
 Статья «День Победы»  на сайте «Праздники России»

Категори:Çĕнтерӳ кунĕ
Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи
Категори:СССР уявĕсем
Категори:Раççей уявĕсем
Категори:Азербайджан уявĕсем
Категори:Беларуç уявĕсем
Категори:Казахстан уявĕсем
Категори:Кăркăсстан уявĕсем
Категори:Молдави уявĕсем
Категори:Украина уявĕсем
Категори:Çăвăн 9-мĕшĕнчи уявсем
9