Słoweniô

Słoweniô (téż: Słoweńskô) – państwò w pôłniowim dzélu westrzédny Eùropë, nôleżącé do Eùropejsczi Ùnie. Grańczi z Aùstrią, Chòrwacją, Madżarską i Italską.

 Geògrafiô 
 Pòłożenié 
Leżi w pôłniowim dzélu westrzédny Eùropë, pòmidzë Aùstrią i Chórwacją.
Wiéchrzëzna
całownô: 20,273 km²
wiéchrzëzna lądu: 20,151 km²
wiéchrzëzna wòdów: 122 km²
môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 155.
Lądowé grańce
òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,211 km
państwa, z jaczima mô grańce: Aùstriô 299 km, Chòrwacjô 600 km, Madżarskô 94 km, Italskô 218 km
Brzegòwô liniô 
46,6 km
Klimat
Strzódzemnomòrsczi klimat na ùbrzegù; na plaskati wëżawie i dolënach na pòrénkù klimat kòntinentalny, z chłodną zëmą i łagódnym abò gòrącym latã.
Ùsztôłcenié terenu
Na ùbrzegù rozcygô sã plaskatô wëżawa Kras; w nordowò-zôpadnym dzélu rozcygô sã górsczi region (Julijsczi Alpë), chtëren przëlégô do teritorium Włoch i Aùstrie (na nordze); na pòrénkù przeplôtają sã wëszawë i dolëznë z mnodżima rzékama.
Wësokòsc terenu 
strzédnô wësokòsc: 492 m. n.r.m.
nôniższô wësokòsc: o m. n.r.m. (Adriaticczé Mòrze)
nôwëższi czëp: 2,864 m. n.r.m. (Triglav)
Gruńtë wedle ùżiwaniô
rolné gruńtë 22,8 % (w tim 8,4% òrnëch gruńtów)
lasë 62,3% (w 2011)
Lëdze i spòlëzna
Pòpùlacjô
wielëna lëdztwa: 1,972,126 (wôrtoscë szacowóné na lëpińc 2017)
môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 147.
Etniczné karna
Słoweńcë 83.1%, Serbòwie 2%, Chòrwacë 1.8%, Bòsniacë 1.1% (pòdôwczi òglowégò spisënkù z 2002)
Jãzëczi
słoweńsczi (òficjalny) 91.1%, serbò-chòrwacczi 4.5% (pòdôwczi òglowégò spisënkù z 2002)
Religijné karna
katolëcë 57.8%, mùzułmanie 2.4%, prawòsławny 2.3%
Ùrbanizacjô
mieskô pòpùlacjô: 49,6% (w 2017)
wikszé miesczé westrzódczi: Lublana (stolëca) – 279,000 mieszkańców (w 2014)
Pòliticzny system
òficjalnô pòzwa: Repùblika Słoweniô (słoweń. Republika Slovenija)
pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika
stolëca: Lublana
czasowô cona: UTC+1
nôrodny himn: „Zdravljica” (Toast)
Òbrôzk:Slovenia's national anthem, performed by the United States Navy Band.oga
Wëkònôwczô władza
 pezydent: Borut Pahor (òd 22 gòdnika 2012)
 premier: Marjan Šarec (òd 13 séwnika 2018)
Ùstawòdôwczô władza
Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô Państwòwô Radzëzna (słoweń. Državni Svet; 40 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i Państwòwé Zéńdzenié (słoweń. Državni Zbor; 90 nôleżników na sztërëlatną kadencjã; dwùch z nich wëbiérô sã w òsóbnëch welownëch òkrãżach dlô włosczi i wãgersczi miészëznë).

Bibliografiô

 Słoweniô w „The World Factbook”

 Bùtnowé lënczi 

 Òficjalnô starna 
 Slovenia.si
 Rząd Repùbliki Słoweniô


Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa