Kawa

Kawa to napitk zrobiony z pôlonych zôrnów kawowca. Je jedną z wôżnych smaczników na swiece òd 340 lat i przednym zdrojem kofejinë. Kawa dzejô pòbudzającô i pòkrzésô, przërëchlewô przemianô materii i zwiékszó mëslenié.
Pòchòdzy z Etiopii. W Europie pòjawiła sã òko XVI wiekù.thumb|Zôrna kawë

 Skądk pòchòdzy pòzwa? 
Pòzwa kawë pòchodô òd arabsczégò słowa quahwah co òznoczô wino. Dokładno etymologiô kawë nie je znónô. Przëjimô sã, że pòzwa wëprowôdzô znónégò regionu Kaffa w Etiopii. Dwa nôwikszi kraje, w chternych uprôwiô sã kawa to Brazyliô i Wietnam. Trzecy môl zajimô Kolumbiô.
Do Pòlsczi kawa dotarła pôd kùnc XVII wiekù òd Turków. Lubòtnikama kawë był Jón III Sobiesczithumb|Jan III Sobieski i Bohdan Chmielnicczi. Kawa zrobiła sã popùlarnô na przełómie XVII i XVIII w. Móda na picé kawë ògarnô Gduńsk, gdze pówstałé pierwszi kawnice zwóny kafehanzami. Pòtemu rozszérzëła sã na cały krôj.

 Órtë kawë 

Na swiece znónych je 500 ôrtów i 6000 òtmianów. Do wërobu kawë ùżiwô sã 4 ótmianë, nôbarżi znóny to : Coffea Arabica i Coffea Robusta. 

Kawa dostãpnô je w postacejô:
 kawë w zôrnach 
 rozpusceniowô kawa 
 liofilizowanô kawa

 Spòsobë pòdôwanié kawë 

 Caffe Latte

 Caffe Correto

 Caffe Mocca

 Cappucino

 Espresso

 Irish Coffe

 Kawa z mlékã

 Czôrnô Kawa

 Przepisy 

dobre kawë
cëtatElisabeth Bangert, Kawa, Warszawa 2009

 Przëpisë 

Kategòrëjô:Pitkù