Repùblika Kòreji

Repùblika Kòreji (kòr. 대한민국, hanja 大韓民國, MCR. Taehan Min'guk, skr. 한국; 韓國; Han'guk, Pôłniowô Kòreja, ùczëjë apartną wëmòwã) – państwò w Azëji, pôłniowim dzélu Kòrejańsczégò Półòstrowa, jaczé pòwsta pò II swiatowi wòjnie na òbéńdze zajëmniãti przez wòjska USA. Pôłniowô Kòreja òficjalnie mô pretensëje do całowny òbéńdë Kòreji.

 Historëjô 
W 1910 Japońskô zaanektowała Korejańsczie CzezerstwòKim Ji-hyung: The Japanese Annexation of Korea as Viewed from the British and American Press: focus on The Times and The New York Times International Journal of Korean History. Pòd kùńc II swiatowi wòjnë, amerikańsczé ë sowiecczé wòjska òkùpòwôłe pôłniowi ë nordowi partë Kòreji, dzéląc midze sebie półòstrów zdłużą 38 równoleżnika. Nimò òbiecënkù jednegò ë zrzeszonégò kòrejańsczégò państwa, doprowadzële do pòwstania dwóch apartnëch rządów: kòmùnistny nordë ë demòkratnegò pôłnia. Rusczé zarôzkù ùsôdzelë Kim Il-Sunga jakno prémierã Nordowi Kòreji. Wiele Kòrejanów chcało nôrodnegò wëlowaniô przédnika całownégò państwa, kòmùnistë òdcësnële to rzãdanié ë nie ùmòżebile to blokùjąc greńce Nordowi Kòreji. W demòkratny wëbiérkù przédnikã w Pôłniowi Kòreji òstôł Syngman Rhee. Repùblika Kòreji òsta jedinym rządã Kòreji, jaczé zaaprobòwôła w tim czase Òrganizacëjô Zrzëszonëch Nôrodów.

 Pòlitika 
Pôłniowô Kòreja je repùbliką. Kònstitucëjô państwa òsta ùchwalonô w rokù 1988. Ùstawodôwcza wëszëzna przënôlégô do Nôrodnégò Zgromadzeniô. Głową państwa je prezydenta, welowóny w wòlnych wëbòrach. Wëkònawczą wëszëznã mô rząd z premiérã, chtëren je pòwòłiwóny bez prezydenta.

 Partijnô systema 
Wielopartijnô systema, nôwikszi cësk mają: Nôrodny Kòngres na rzecz Nowi Pòliticzi (zał. 1995), Wielgô Nôrodnô Partëjô (zał 1990, terné miono òd 1997) a téż Zrzeszenii Liberalni Demòkratowie (zał. 1995).

 Ùrzãdny pòdzélk 

Pôłniowô Kòreja pòdzélonô je na òsmë prowincëjów, jedną specjalną aùtonomiową prowincëjã, szesc metropòlijów ë jeden gard na specjalnëch prawach. 

  Miono  Hangeul  Hanja Gard na specjalnëch prawach (Teukbyeolsi)   1  Seul    서울특별시  서울特別市 Metropòlijowi gardë (Gwangyeoksi)   2  Busan    부산광역시  釜山廣域市   3  Daegu    대구광역시  大邱廣域市   4  Incheon  인천광역시  仁川廣域市   5  Gwangju  광주광역시  光州廣域市   6  Daejeon  대전광역시  大田廣域市   7  Ulsan    울산광역시  蔚山廣域市 Prowincëje   8  Gyeonggi-do  경기도  京畿道   9  Gangwon-do  강원도  江原道  10  Chungcheongbuk-do  충청북도  忠淸北道  11  Chungcheongnam-do  충청남도  忠淸南道  12  Jeollabuk-do       전라북도  全羅北道  13  Jeollanam-do       전라남도  全羅南道  14  Gyeongsangbuk-do   경상북도  慶尙北道  15  Gyeongsangnam-do   경상남도  慶尙南道 Specjalnô aùtonomiowô prowincëjô (Teukbyeoljachi-do)  16   Jeju              제주특별자치도  濟州特別自治道

 Przëpisë 

!
Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa