Wejrowò

Wejrowò (téż: Nowé Miasto, Miasto, we zdrojach: Nova colonia 1643, Nowe Miasto 1646, Weyheropolim 1650, Wejerowo 1650, Weyhersfrey 1650, Wejerowska wola 1650, Wejherau 1650, Wejherstadt 1650, Wejheropolis civitas 1651, Weichersfrei 1659, z Miasta Weyhrowa 1684, Nowomiasto 1772, Neustadt 1796, Vejrowo 1866, Wejherowo 1866, Vejrowo (Cenôwa), Vejherowo, Novè-mjasto (Cenôwa), Vejrowo/Vajrowo (Lorentz); pòl. Wejherowo, miem. Neustadt) je krézewi gard w Pòrenkòwi Pòmòrsce, na Kaszëbach, nad rzéką Rédą. Tu je Państwòwô Mùzycznô Szkòła, jakô ùczi ùsôdzków sparłãczonëch z kaszëbską tradicëją, a też Kaszëbskô Filharmóniô.

 Pòłożenié 
Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°36' N, dôłgòta - 18°15' E.

Wejrowò je stolëcą wejrowsczégò krézu w pòmòrsczim wòjewództwie.  Wejrowò mô apartné ùrzãdë dlô gardu ë wsowi gminë.

 Pòdôwczi 

 Gard 

 Bùdżetowé wzątczi gardu (2026 plan): 78 mln zł  
 Bùdżetowé wëdôwczi gardu (2026 plan): 76 mln zł

 Gmina 

 Lëdztwò gminë: 31 345 mieszkańców 
 Wiéchrzëzna gminë: 194 km2 
 Bùdżetowé wzątczi gminë (2026): 247 460 492,75 zł
 Bùdżetowé wëdôwczi gminë (2026): 277 465 201,81 zł

 Historiô 
 séwnik 1939 - wzãcé gardu przez Miemców
 12 strëmiannika 1945 - wëzwòlenié gardu
 W 1946 rokù béł tu Kaszëbsczi Kòngres
 1 séwnika 1968 rokù pòwstało Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë ë Mùzyczi
 Òd 19 séwnika 2016 rokù je tu Diskùsjowi Klub Kaszëbsczi Ksążczi

Midzë 25 zélnika a 2 rujana 2017 w gardze dérowałë spòlëznowé kònsultacje w sprawie ùstaleniô – kòle ùrzãdowi pòzwë w pòlsczim jãzëkù – dodôwny kaszëbsczi pòzwë Wejrowa, co dôwô mòżlëwòtã wprowadzeniô téż debëltjãzëkòwëch, pòlskò-kaszëbsczich, tôflów przë wjazdach do gardu. Anketã w ti sprawie wejrowsczi Ùrząd Gardu przeprowadzył na wniosk Stowôrë Lëdzy Kaszëbsczi Nôrodnoscë „Kaszëbskô Jednota” i Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô. 86 proceńt anketowónëch (632 wôżné głosë) pòdtrzimało ùdbã. 19 gòdnika 2017 pasowny ùchwôlënk jednogłosno przëjãto na sesje Radzëznë GarduAdóm Hébel, Tôfle z pòlską i kaszëbską pòzwą Wejrowa staną na wjôzdach do gardu –Klëka 2017.12.20 (Radio Kaszëbë)Òficjalné dokùmeńtë Ùrządu Gardu w Wejrowie.

 Słôwny lëdze 
 Dorota Masłowska
 Jón Trepczik

 Stôrodôwnotë 
 Wejrowskô Kalwarëjô
 Klôsztór
 Pałac familëji Keyserlingków ë Przebendowsczich  (dzysô Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Runitwë ë Mùzyczi)
 Fara
 Wiązarkòwi szpëtôl (ùtulk) z XVIII wiekù

 Galeriô 

 Partnersczé gardë 
 25px Helmstedt -  internetowô starna gardu
 25px Rouen -  internetowô starna gardu
 25px Tyreso - internetowô starna gardu

 Przëpisczi 

 Lëteratura 
 Historia Wejherowa / pod red. Józefa Borzyszkowskiego ; [aut. Klemens Bruski et al.], Wejherowo : Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej, 1998.

 Bùtnowé lënczi 
 K. Kościński: Kaszubi giną. Wiązanka wiadomości historycznych i statystycznych. Poznań 1905, s. 53
 Kategòrëjô Wejrowò w Open Directory Project (pòlskòjãzëkòwi dzél)
 Wejrowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë
Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz
Kategòrëjô:Wejrowò