Żabòwaté

Żabòwaté (Ranidae), tzw. żabë włascëwé – rodzëzna płazów bezògònowëch zarechòwónëch do grëpë Neobatrachia. Do żabòwatëch nôleżi 16 ôrtów i ponad 350 gatënków. W Pòlsce żëje 6 gatënków płazów z ti rodzëznë.

 Wëzdrzatk 
Wëzdrzatk gatënków z ti rodzëznë je dosc teli jinorodny. Farwa skòrë to zelonosc i brunosc. Farwnosc mòże sã zmieniwac. Zanôlégò òd cządu rokù i farwë òtoczeniô. Cało żabòwatëch je smùkłé, kùńczënë dłudżé, òsoblëwie z tëłu, dziãka témù skôczą pò zemi.

 Bùdowa 
 7 przodowklãsłëch krãgów przedkrzëżowëch, 8. krãg dwuwklãsłi, a trzón krãgu krzëżowégò wëpukłi z przodu i z tëłu,
 obrãcz barkòwô tipu nieruchòmégò,
 Jãzëk wiôldżi i przërosniãté przédnim kùńcym. Slédny kùńc jãzãka wòlny i pòdzelony na dwa płatë,
 Błonë bãbenkòwé i ùchò strzédny bëlno rozwiniãté,
 slédny kùńczënë wëdłużoné, dostosowóné do wëkònywaniô skòków i płëwaniô.

 Sistematika 
Do rodzëznë żabòwatëch nôleżą pòstãpny ôrtë:
 Amolops
 Babina
 Clinotarsus
 Glandirana
 Huia
 Humerana
 Hylarana
 Lithobates
 Meristogenys
 Odorrana
 Pelophylax
 Pseudorana
 Pterorana (jedurnym przedstôwcą je Pterorana khare)
 Rana
 Sanguirana
 Staurois

 Rozrôdzanié 
Westrzód żabòwatëch wëstãpùje dëmorfizm płcowi. Samce są zwëczajno jinszich rozmiarów jakno samice, mają rezonatorë, ùfarwienié gòdowé i jinszi cechë. Samce nawòłują samice mòcnim głosã. Ampleksus je pachòwi (u ôrtu Occidozyga jest pachwinowi). U wikszoscë gatënków zapłodzenié je bùtnowé. Samice skłôdają òd czile do czile tësãcy jaj co zanôlégù òd gatënkù w lóznym kłãbie abò do błocësti gniôzda. Z jaj wëkluwają się czijanczi, czasã równak ju przeòbrażoné żabczi.

 Zachòwanié 
Żabòwaté pòlują żadając nierëchlawò na swòją òfiarã, jaż ta sama sã zbliży. Òb czas gòdów wiele żab z ti rodzëznë przejôwiô mòcny terytorializm.

 Gatunczi wëstãpùjącé w Pòlsce 
 żaba jezorkòwô (Pelophylax lessonae) to nômniészi, pòspòliti w Pòlsce, przedstôwca żab zelonëch.
 żaba wòdnô (Pelophylax esculentus) to hibrida żabë jezorkòwé i smiészczi. W pachwinach ë na slôdkach ni mają żółtëch plamów, co òdróżniwô ją òd żabë jezorkòwé.
 żaba smiészka (Pelophylax ridibundus) to nôwikszi przedstôwca żab zelonëch.
 żaba mòczarowô (Rana arvalis) to przedstôwca żabòwatëch pòtikany w naji lasach i łąkach. Je baro pòdobnô do żabë trôwné.
 żaba dalmatińskô (Rana dalmatina) to przedstôwca żabòwatëch baro rzôdkò pòtikany w najim kraju. Pòtrafi skôkac na 2m w dôl.
 żaba trôwnô (Rana temporaria) to przedstôwca żabòwatëch bëtnëch w Eùropie i Azjë, czãsto pòtikany w naji lasach.

 Jinszi gatënczi 
 żaba rëczącô (Rana catesbeiana)
 żaba strëmiéńowô (Rana graeca)
 żaba szpańskô (Rana iberica)
 żaba włoskô (Rana latastei)
 żaba Bergera (Rana bergeri)
 żaba jońskô (Rana epeirotica)
 iberyjskô żaba wòdnô (Rana perezi)
 żaba albańskô (Rana shqiperica, syn. Pelophylax shqiperica)
 żaba Grafa (Rana grafi)
 żaba gòliat (Conraua goliath)
 żaba buczącô (Pyxicephalus adspersus)

 Bibliografiô 
 Rząd: Płazy bezogonowe Anura. W: W. Zamachowski, A. Zyśk. Strunowce Chordata, Wydawnictwo Naukowe WSP, Kraków 1997, ISBN 83-86841-92-3.
 http://www.medianauka.pl/zabowate

Kategòrëjô:Żabòwaté