Bùłgariô

Bùłgariô (téż: Bùłgarskô; bùłg. България, òficjalnô pòzwa: Repùblika Bùłgariô, bùłg. Република България) – państwò w pôłniowòpòrénkòwi Eùropie. Mô przistãp do Czôrnégò Mòrza. Òd nordë grańczi z Rumùnią, òd pôłniégò z Grecją i Tërëcką, a òd zôpadu z Nordową Macedonią i Serbią. Nôleżi do NATO i Eùropejsczi Ùnie. Stolëcą Bùłgarie je gard Sofia.

 Geògrafiô 
 Pòłożenié 
Leżi w pôłniowòpòrénkòwi Eùropie, pòmidzë Rumùnią i Tërecką, na pòrénkù mô przëstãp do Czôrnégò Mòrza.
Wiéchrzëzna
całownô: 110,879 km²
wiéchrzëzna lądu: 108,489 km²
wiéchrzëzna wòdów: 2,390 km²
môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 106.
Lądowé grańce
òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,806 km
państwa, z jaczima mô grańce: Grecjô 472 km, Nordowô Macedoniô 162 km, Rumùniô 605 km, Serbiô 344 km, Tërëckô 223 km
Brzegòwô liniô 
Bùłgariô mô brzegòwą liniã ò długòscë 354 km.
Klimat
W Bùłgarie wastëje miérny klimat, je cepło i sëchò òb lato, chłodno i sëro òb zëmã.
Ùsztôłcenié terenu
Ùsztôłcenié terenu Bùłgarie je zwiksza górzësté, na nordze i pôłniowim wschòdze niżawë.
Wësokòsc terenu 
strzédnô wësokòsc: 472 m. n.r.m.
nôniższô wësokòsc: o m. n.r.m. (Czôrné Mòrze)
nôwëższi czëp: 2,925 m. n.r.m. (Musała)
Gruńtë wedle ùżiwaniô
rolné gruńtë 46,9 % (w tim 29,9% òrnëch gruńtów)
lasë 36,7% (w 2011)
Lëdze i spòlëzna
Pòpùlacjô
wielëna lëdztwa: 7,057,504 (wôrtoscë szacowóné na lëpińc 2018)
môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 104.
Etniczné karna
Bùłgarzë 76.9%, Tërcë 8%, Cëgóni 4,4%, Bòsniacë 1.1% (wôrtoscë szacowóné na 2011)
Jãzëczi
Òficjalnym jãzëkã je bùłgarsczi, rodny dlô 76,8% mieszkańców. Jiné wôżné jãzëczi to (wôrtoscë szacowóné na 2011): tërecczi (8,2%) i romani (3,8%). 
Religijné karna
Prawòsławié wëznôwô 59,4% lëdztwa, 7,8% lëdztwa to mùzułmanie. 
Ùrbanizacjô
mieskô pòpùlacjô: 75% (w 2018)
wikszé miesczé westrzódczi: Sofia (stolëca) – 1,272,000 mieszkańców (w 2018)
Pòliticzny system
òficjalnô pòzwa: Repùblika Bùłgariô (bùłg. Република България)
pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika
stolëca: Sofia
czasowô cona: UTC+2
państwowé swiãto: 3 strëmiannika (Dzéń Wëzwòleniô)
Wëkònôwczô władza
 pezydent Iliana Iotova (Илияна Йотова) (òd 2026)
 premier Rosen Żelazkow (Росен Желязков) (òd 2025)

Ùstawòdôwczô władza
Władzã ùstawòdôwczą sprôwiô jednojizbòwi parlament – Nôrodné Zéńdzenié (bùłg. Народно събрание), jaczi skłôdô sã z 240 nôleżników wëbiérónëch na sztërëlatną kadencjã.

Bibliografiô

 Bùłgariô w „The World Factbook”

Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa