Dobrucatatar grammatikası

Dobrucatatar grammatikası — Dobrucatatar tiliniñ yazuv qaideleri, fonetika, urufat ve til içün müim işlerni içere.

 Edebiy tatar tili 
Romaniyada laf etilgen tatar tilinde eki ayrı taraf bar, olar bir-birinen qarışıp, edebiy tatar tilini "edebiy tatarşa" şekillendire. Bu aspektlerniñ biri - "ğalpî Tatarşa" ya da "ğalpak Tatarşa" olğan otantik tatar tili, digeri ise "muwallímatşa" adlı akademik tatar tili.The Sounds of Tatar Spoken in Romania: The Golden Khwarezmian Language of the Nine Noble Nations, Taner Murat, Anticus Press, Constanța, 2018, ISBN 978-606-94509-4-9

 Akademik tatar tili, asıl şeklinde ilim, din, edebiyat, sanat ve siyasette peyda olğan arap ve fars neologizmlerini yazmaq ve aytmaq demektir.
Örnek: fil/fíl kayçî, çay... 

 Otantik tatar tili, olarnıñ öz fonetik sistemasına uyğunlaştırılıp, arap ve fars terkibinde olğan sözlerni yazıp çıqaruvnı añlata.
Örnek: píl, kayşî, şay...

 Harfler  
Determinant seslerini temsil etmek içün umumiy olaraq 10 harf qullanıla, olardan 9-u -{a, e, i, í, î, o, ó, u, ú,}- akademik vokal içün á harfi qullanıla. Yazma sisteması 19 harfnen ait semitlerni qayd ete: -{b, ç, d, g, ğ, j, k, l, m, n, ñ, p, r, s, ş, t, z}- ve akademik semitlerni temsil etken üç işaret bar: -{f, h, v}-. Em de eki semit bar: -{y, w}-. Eski bir semit, türk semit, < Ç > harfi tarafından temsil etilgen /ç/ sesi nadir eşitile, çünki Dobrucatatar tilinde  onı /ş/ < Ş > harfi olaraq yazırlar. Yazılı til eñ çoq laf etilgen tilni < Ç > -den < Ş > -ğa avuştırğanından soñ, neticede Romaniyada laf etilgen tatarça < Ç > ve /ç/ sesleri çoqusı vaqıt akademik olaraq baqıla.The Sounds of Tatar Spoken in Romania: The Golden Khwarezmian Language of the Nine Noble Nations, Taner Murat, Anticus Press, Constanța, 2018, ISBN 978-606-94509-4-9

 Doğulğanlıq 
Doğulğanlıq, akademik laf sesleriniñ yazılmasını aşağıdaki usullarğa köre, aitteki seslerge avuştırmaqta, anda büyük bir işaret bir sesniñ digerine deñiştirgenini köstere.The Sounds of Tatar Spoken in Romania: The Golden Khwarezmian Language of the Nine Noble Nations, Taner Murat, Anticus Press, Constanța, 2018, ISBN 978-606-94509-4-9

-{f > p}-
-{v > w}- 
-{v > b}-
-{ç > ş}- 
-{ç > j}- 
-{h >}- (oqunmay) 
-{h > k}- 
-{h > y}-
-{h > w}-

 Başqa tillerden sözler 
Dobrucatatar tilinde Romence sözler tapmaq mümkün, örnek -{"ençiklopediya"}- (Romence: -{enciclopedie}-) ya da -{"arheoloğiya"}- (Romence: -{arheologie}-). 
Türkçeden sözlerde  tapıla, örnek -{"makas"}- (Türkçe: -{makas}-) faqat öz dobrucatatar sözide bardır onıñ içün: -{"kayşî"}-. Benzer şey Romenceden kelgen sözlerde de tapıla, örnek -{"pat"}- (Romence: -{pat}-), öz dobrucatatar sözinde -{"ğatak"}-.

Arapça-farsça sözlerniñ yerine Türkiye "til devrimi" vaqtında uydurılğan bir çoq türkçe söz edebiy Dobruca tatar tiline de alınğan. Meselâ: önem (Qırımda emiyet), özel (Qırımda hususiy, mahsus), genel (Qırımda umumiy), etki (Qırımda tesir), kişisel (Qırımda şahsiy).

 Daa baqıñız 
 Dobrucatatar elifbesi
 Dobrucatatar tili

 İhtar 
Kategoriya:Qırımtatar tili