Sudaq qadılığı

Sudaq qadılığı — Osmanlı devrinde Qırımnıñ cenüp-şarqında memuriy-territorial birlemdir. 1475-1558 seneleri Kefen sancağınıñ terkibinde edi.

1520 ve 1542 seneleri Kefe sancağınıñ ealisi sayıldı. Bu materiallarğa köre, qadılıqnıñ terkibinde aşağıdaki köy ve qasabalar edi:

 Manastır
 Qutlaq
 Vorun
 Duvaq
 Quru Özen
 Ulu Özen
 Şuma
 Demirci
 Körbekli
 Qapsihor
 Üsküt
 Aluşta
 Geçi Özen
 Qozlu
 Qopsut
 Toqluq
 Aya Yorin
 Arpadi
 Taşlı
 Çölmekçi
Esapqa alınğan materiallarda añılğan Vorunaray soñradan qayd etilmegen (genuez vesiqalarından Reven özeniniñ ağzındaki bu yalı boyu köy, (ital. Casale de lo Diauollo) XV asırnıñ yer köçüvlerinden soñ taşlanğanı aqqında fikir bar). 1634 senesi yapılğan «cizye defter»de (islâm diniy olmağan halqnıñ bergi cedveli) Qaza-i Suğdaqta (Qadilik qasabasında) 642 hanı (qoranta) qayd etildi. Defterler içün Sudaqtan Aluştağa qadar yalı boyundaki köylerden yüksek bergiler ve kazaklarnıñ sıq basqınları sebebinden hristian muhacirleriniñ çoqusı Qırım hanlığınıñ köylerine yol alalar. Episi olıp, cedvelge köre, Qadilikanıñ 26 köyünde 494 hristian qorantası esaplandıЕфимов А.В.https://cyberleninka.ru/article/n/hristianskoe-naselenie-kryma-v-1630-e-gody-po-osmanskim-istochnikam-1/viewer|видання=Вестник РГГУ.

1652 senesi Ciza Deftera Liva-i Kefe (Osmanlı bergi cedveli) köylerniñ cedveli bar, onıñ artında türk ükümdarlığı devrinde qadilikniñ tahminiy terkibini körmek mümkün:

 Gürültü
 Körbekli
 Demurci
 Ulu özen .
 Quru Özen .
 Küçük özen .
 Tuvaq
 Uskut .
Kapsihor
 Şelen
 Ay Seres .
 Toqluq .
 Suğdaq
 Orta Alan
 Qarasuv .
 Sartana
«1680-nci seneleri Cenübiy Qırımnıñ Osmanlı topraq mülkleri cedveli»ne köre, Soğdaq kadillâğına Soğdaq qalesi ve 19 köy kire:

 Köşe
 Qozlar .
 Toqluq .
 Taraqtaş
 Seoguksu
 Vorin
 Ayserez
 Kabşor
 Şelen
 Arpad
 Uskut .
 Tuvaq
 Küçukodzen
 Ortaozen
 Uluozen
 Demirci
 Gürültü
 Körbegller
 Aluşta
Hanlıq 1774 senesi Küçuk-Qaynarci tınçlıq muqavelesi boyunca mustaqillik qazanğan soñ (1774) Küçük-Qaynarcı tınçlıq muqavelesi (1774). Sanat. 3 «buyruq aktı ile» Şagin-Girey 1775 senesi, aman-aman deñişmeden, qadilik kaymaqanatı Qırım hanlığına kirsetildi Qırım hanlığı Quruuzen.
 Aysereç.
 Aluşta.
 Arpat.
 Qarğa.
 Görbek.
 Kamuşor.
 Köz.
 Qutlaq.
 Kuçuk üzen.
 Suuksu.
 Taraqtaş.
 Temerci.
 Tokluq.
 Tuvaq.
 Ulu Üzen.
 Üsküt.
 Şilen
 Gürülti.

 Qaydlar 

Kategoriya:Qırım tarihı