Tögerek

Tögerek yaki tığırçıq, köpçek – döngelek şekilde bolğan bir köçerni aylandırıp alğan köbüsinmen  arabalarnı aydamaq içün qullanılğan tertibat. Bir kesekli bütün yaki bölingen köp kesekli türde boluvı mümkün . İşlev mekanizmi aylanıp tiyişme quvetini azaytuv arqalı arabanı tezletüv dep aytmağa mümkün. Mekanizm işlevi içün yer tartımı (gravitatsiya quveti) ve yer üstüne tiygizgen bir quvetmen iterilüvi kerek. Tüşüncelerge köre tığırçıq fikiri eñ aldında  Mezopotamiyada yerge qoyulğan agaç kevdelerimen bir zatnı iterüv arqalı peyda bolğan. Eñ birinci İsa peygamberden evelki zamanlarda çıqqan bu tığırçıq fikiri bügüngece  ösip yañarıp kelgen. Bügüngi arabalarnıñ tögereklerine rezina kibi türli yımşaq zatlar yapıştırıla iç yaqları da metallnen yasala bu da qaviyligini ve çıdamını arttıra.