Qırım cenki

Qırım cenki (1853 s. oktâbr 4 — 1856 s. mart 30) - Osmanlı Devletinen Rusiye İmperiyası arasındaki bir cenktir. Büyük Britaniya, Frenkistan, Çerkezistan ve Sardiniya Qırallığı osmanlı tarafında küreşti. Uruşlarnıñ çoqusı Qırımda olıp keçti. 

Eñ müim uruşlar
Sinop uruşı, 1853 s. noyabr 30
Petropavlovsk muasarası, 1854 s. avgust 30—31
Alma uruşı, 1854 s. sentâbr 20
Aqyar muasarası, 1854 s. sentâbr 25 — 1855 s. sentâbr 8
Balıqlava uruşı, 1854 s. oktâbr 25
İnkerman uruşı, 1854 s. noyabr 5
Kezlev uruşı, 1855 s. fevral 17
Çorğun uruşı, 1855 s. avgust 25
Azaq deñizi kampaniyası, 1855 s. mayıs — noyabr
Kars muasarası, 1855 s. iyün — noyabr

 Telâfet 
   Memleketler
  1853 s. ealisi
  Ordu
  Öldürildi
  Yaralandı
  Yaradan öldi
  Hastalıqtan öldi
  Başqa sebepten öldiBüyük Britaniya(müstemlekesiz) 21 350 000 97 864  2 755  18 253 1 847 17 225 775Frenkistan(müstemlekesiz) 36 070 000  309 268 10 240  39 818 11 750  75 375 Sardiniya 4 350 000  21 000  12 167  16  2166Osmanlı Devleti  35 000 000  165 000  10 000   10 800 24 500 Cemi 96 770 000  593 132  23 007   ?  24 413   119 266Rusiye  71 775 200  1 397 178  24 731  81 247  15 971 88 775 13 225Cemi 168 545 200  1 990 310  47 738    40 384  208 041