دانکەی مەڕ

دانکەی مەڕ (ئاوڵەی مەڕ)بە ئینگلیزی (Sheeppox) نەخۆشییەکی زۆر درمییە لە مەڕەکاندا ڕوو دەدات،کە بەهۆی ڤایرۆسی دانکەوە تووشی مەڕەکان دەبێت،ئەم نەخۆشیە جیاوازە لە نەخۆشیەکانی ئۆرفی بێهۆشکەر (یان ئێکتیمای درم ). ئەم ڤایرۆسە لە خێزانی Poxviridae و جۆری Capripoxvirus دایە. ڤایرۆسی دانکە (SPV) لە هەموو نەخۆشیە ڤایرۆسیەکان کوشندەترە، دانکەی ئاژەڵان  دەتوانێت کاریگەری ئابوری خراپ درووست بکات بۆ مەڕدارەکان.  

دانکە نەخۆشییەکی گوێزەرەوەیە هاوشێوەی دانکەی بزنەکانە ، کە بەهۆی ڤایرۆسێکەوە دروست دەبێت کە لە ڕووی دژە جینییەوە جیاوازە لە ڤایرۆسی مەڕ.

 ڤایرۆسزانی 

 پێکهاتە 
ڤایرۆسی مەڕ نزیکەی ١٥٠ کیلۆبایت لە کاتژمێرێکدا و ٩٦% و ٩٧% ناسنامەی نیوکلیۆتایدەکان لەخۆ دەگرێت . ڤایرۆسی دانکە و ڤایرۆسی نەخۆشی پێستی گرێدار بە تا ڕاددەیەک هاوبەشن. Tulman, E. R.; Afonso, C. L.; Lu, Z.; Zsak, L.; Sur, J.-H.; Sandybaev, N. T.; Kerembekova, U. Z.; Zaitsev, V. L.; Kutish, G. F. (June 2002). "The Genomes of Sheeppox and Goatpox Viruses". Journal of Virology. 76 (12): 6054–6061. doi:10.1128/JVI.76.12.6054-6061.2002. ISSN 0022-538X. PMC 136203. PMID 12021338. ئەم ڤایرۆسە جینۆمی هێڵی و dsDNA ی هەیە و بەم پێیە بەشێکە لە گروپی یەکەم بەپێی سیستەمی پۆلێنکردنی بالتیمۆر . ڤایرۆسەکە پۆشاکێکی ئاڵۆز و سیمیتری کاپسیدی هەیە. [ وەرگێڕان پێویستە ]

 خانەخوێ 
خانەخوێی ڤایرۆسەکە  مەڕەکانن کە  هەموو جۆرەکانی مەڕی کێوی و ماڵیی دەگرێتەوە. بەڵام ئەو ئاژەڵانەی کە دابەستراون کەمتر مەترسی تووشبوونیان لەسەرە ، ئاژەڵە گەنجەکان کەمتر تووشی ئەم ڤایرۆسە دەبن بە بەراورد بە تەمەندارەکان و پێگەیشتوان ، سەرەرای ئەوەش هێشتا هیچ بەڵگەیەکی پەسەندکراو نەدۆزراوەتەوە. ئەم ڤایرۆسە لە ئەفریقا و ئاسیا و هیندستان و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بەربڵاوە. 

 دووکەرت بوون 

 گواستنەوە 
ڤایرۆسی دانکە پەتاییە و دەتوانرێت لە ئاژەڵێکەوە بۆ ئاژەڵێکی تر بگوازرێتەوە لە ڕێگەی بەرکەوتن لەگەڵ ئاژەڵێکی تووشبوودا. هەروەها لە ڕێگای  لیکاو و شلە دەردراوەکان و پیسایی و شیر یان چەوری دەگوازرێتەوە هەروەها هۆکارێکی دیکەی سەرەکی گواستنەوە بریتین لە مێرووەکان . کە لە توانایان دایە بۆ ناوچە نوێیەکان بڵاوببێتەوە جگە لەوەی  بەهۆی جووڵەی کەسانی تووشبووش دەگوازرێتەوە.  

 نیشانەکان و دەستنیشانکردنی 

 مێژوو 
لە سەدەی بیستەمدا ڤایرۆسی دانکەی مەڕ لە کیشوەری ئەوروپا سەری هەڵدا، دواتر وردە وردە بڵاوبووەتەوە، کە ئەگەری زۆرە بەهۆی ئاژەڵە هاوردەکراوەکانەوە بێت. ئەو وڵاتانەی زۆرترین حاڵەتی تووشبوونیان هەیە بریتین لە ئەسیوپیا (٢٢٣)، سۆماڵ (١٧٠)، و جەزائیر (٤٤). ئەمەش بووە هۆی ئەوەی کە ڕێژەی مردنی حاڵەتەکان ١٦.٣% لە کۆی ٩٩٣٢ حاڵەتی بەشداربوو. لە ساڵی ٢٠١٠ تا ٢٠١١ ڕێژەی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە بە ڕێژەی ٤٦% کەمی کردووە و هیچ ڕوونکردنەوەیەکی تایبەت بۆ ئەم کەمبوونەوەیە نەبووە. هەروەها هیچ گۆڕانکارییەکی وەرزی دەستنیشان نەکراوە. 

 بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە 

 خۆپاراستن 

 کووتان 

 پاکوخاوێنی 

 سەرچاوەکان 

پۆل:گیانلەبەرە دەستەمۆکان
پۆل:گۆشت
پۆل:گیانلەبەران، وەسفکراوی ١٧٥٨
پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت
پۆل:شیر
پۆل:ئاژەڵەکان
پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە
پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە
پۆل:بزنەکان