ڕاوکردنی دۆلفین بە شێوازی گەمارۆدان

ڕاوکردنی دۆلفین بە شێوازی گەمارۆدان، کە پێی دەوترێت ماسیگریی دۆلفین بە شێوازی گەمارۆدان، شێوازێکە لە ڕاوکردنی دۆلفینەکان—و ھەندێک جار سیتەیسیا بچووکەکانی تر—لەلایەن گەمارۆدان و پاڵنانیان بەرەو کەنار بە بەلەم، بە شێوەیەکی گشتی بۆ ناو کەنداوێک یان کەنار دەریا. ڕێگەی ھەڵھاتنیان بە داخستنی ڕێڕەوی دەریا یان زەریای کراوە بە بەلەم و تۆڕ لێ دەگیرێت. دۆلفینەکان بەم شێوەیە لە چەندین شوێنی جیھاندا ڕاو دەکرێن، لەوانە دوورگەکانی سولەیمان، دوورگەکانی فارۆ، پێروو، و ژاپۆن، کە ناسراوترین ئەنجامدەری ئەم شێوازەیە. دۆلفینەکان بە ژمارەی زۆر بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ گۆشتەکەیان ڕاو دەکرێن؛ ھەندێکیان لە دۆلفیناریۆمەکاندا کۆتایییان پێ دێت.

سەرەڕای سروشتی مشتومڕاویی ڕاوکردنەکە کە بووەتە ھۆی ڕەخنەی نێودەوڵەتی، و ئەو مەترسییە تەندروستییەی کە لەوانەیە گۆشتە زۆرجار پیسبووەکە دروستی بکات، ساڵانە دەیان ھەزار دۆلفین لە ڕاوکردنی بە شێوازی گەمارۆداندا دەگیرێن.
وێنۆک|300x300پیکسڵ|دۆلفینێکی لایەن-سپیی ئەتڵەسی کە لە ڕاوێکی گەمارۆداندا لە ھڤالبا لە دوورگەکانی فارۆ گیراوە و بە فۆرک لیفتێک دەگوازرێتەوە

 بەپێی وڵات 
 دوورگەکانی فارۆ 
وێنۆک|300x300پیکسڵ|نەھەنگی پایڵتی کوژراو لەسەر کەنار دەریا لە گوندی ھڤالبا لە باشووریترین دوورگەی فارۆ، سودورۆی، ئابی ٢٠٠٢
نەھەنگگری لە دوورگەکانی فارۆدا شێوەی کەنارخستن و سەربڕینی نەھەنگی پایڵتی درێژ-پەڕە وەردەگرێت. ئەم کارە ھەر لە سەردەمی یەکەم نیشتەجێبوونەکانی نۆرسەوە لەم دوورگانەی ئەتڵەسیی باکووردا ئەنجام دراوە، و بەم شێوەیە دەکرێت بە نەھەنگگریی ڕەسەن دابنرێت. لە نامەی مەڕدا، کە یاسایەکی فارۆیی ساڵی ١٢٩٨ە و تەواوکەری یاسای گولاتینگی نەرویجییە، ئاماژەی پێ کراوە.

ئەم کارە بە وردی لەلایەن دەسەڵاتدارانی فارۆوە ڕێکخراوە، و ساڵانە نزیکەی ٨٠٠ نەھەنگی پایڵتی درێژ-پەڕە و ھەندێک دۆلفینی لایەن-سپیی ئەتڵەسی سەردەبڕدرێن؛ بە شێوەیەکی سەرەکی لە ماوەی ھاویندا. ڕاوەکان، کە بە فارۆیی پێیان دەوترێت grindadráp، نا بازرگانین و لەسەر ئاستی کۆمەڵگە ڕێکدەخرێن. ھەر کەسێک کە بڕوانامەیەکی تایبەتیی ھەبێت لەسەر سەربڕینی نەھەنگی پایڵت بە ڕمی دڕکەپەتک، دەتوانێت بەشداری بکات. پۆلیس و گریندافۆرمێنەکان ڕێگەیان پێ دراوە خەڵک لە ناوچەی گریندەکە دووربخەنەوە. ڕاوچییەکان سەرەتا بە نیوەبازنەیەکی فراوان لە بەلەمەوە نەھەنگە پایڵتەکان گەمارۆ دەدەن. پاشان بەلەمەکان نەھەنگە پایڵتەکان بەرەو کەنداوێک یان بنکی فیۆردێک پاڵ پێوە دەنێن. ھەموو کەنداوەکان بڕوانامەیان نییە، و سەربڕینەکە تەنھا لە کەنارێکی بڕوانامەداردا ئەنجام دەدرێت.

زۆرێک لە فارۆیییەکان گۆشتی نەھەنگ بە بەشێکی گرنگی کولتووری خواردن و مێژووی خۆیان دادەنێن. گرووپەکانی مافی ئاژەڵان ڕەخنە لە سەربڕینەکە دەگرن و بە دڕندانە و ناپێویستی دادەنێن. لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٨، ھۆگنی دێبێس یۆنسن، سەرۆکی پزیشکیی دوورگەکانی فارۆ و پاڵ ڤایھێ، زانا، لە نامەیەکدا بۆ حکوومەتی فارۆ پێشنیاریان کرد کە چیتر نەھەنگی پایڵت نابێت وەک خواردنێکی گونجاو بۆ مرۆڤ دابنرێت بەھۆی ئاستی بەرزی جیوە، پی سی بی و بەرھەمەکانی دی دی تییەوە. بەڵام، حکوومەتی فارۆ نەھەنگگریی قەدەغە نەکرد. لە ١ی تەممووزی ٢٠١١، دەسەڵاتی خواردن و ڤێتێرنەریی فارۆ پێشنیاری خۆی ڕاگەیاند سەبارەت بە سەلامەتیی خواردنی گۆشت و چەوریی نەھەنگی پایڵت، کە ھێندەی پێشنیارەکانی سەرۆکانی پزیشکی توند نەبوو. پێشنیارە نوێیەکە دەڵێت تەنھا یەک ژەمی ئێوارە بە گۆشتی نەھەنگ و چەورییەوە لە مانگێکدا، لەگەڵ پێشنیارێکی تایبەت بۆ ژنانی گەنج، کچان، ژنانی دووگیان و ژنانی شیردەر. لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٢ بۆ ٢٠٠٩، چڕیی پی سی بی لە گۆشتی نەھەنگدا بە ڕێژەی ٧٥٪ دابەزیوە، بەھاکانی دی دی تی لە ھەمان ماوەدا بە ڕێژەی ٧٠٪ دابەزیون و ئاستی جیوەش دابەزیوە.

 سەرچاوەکان 

پۆل:ڕاو