ڕووباری قزل ئیرماق

قزڵ‌ئیرماقKızılırmak ھالیسἍλυςبێچوارچێوەقزڵ‌ئیرماق لە سامسون250x250پیکسڵڕووباری قزڵ‌ئیرماق لەسەر نەخشەناونیشانوڵات تورکیاشارەکانسێواس، قرشەھر، قرق قەڵاPhysical characteristicsسەرچاوە  • شوێنعیمرانلی، پارێزگای سێواس • coordinates39°48′N 38°18′E﻿ / ﻿39.800°N 38.300°E﻿ / 39.800; 38.300 • elevation2,000 m (6,600 ft)Mouthدەریای ڕەش • locationBafra, Samsun Province • coordinates41°44′04″N 35°57′23″E﻿ / ﻿41.73444°N 35.95639°E﻿ / 41.73444; 35.95639Coordinates: 41°44′04″N 35°57′23″E﻿ / ﻿41.73444°N 35.95639°E﻿ / 41.73444; 35.95639 • elevation0 m (0 ft)درێژی١،٣٥٥ کم (٨٤٢ mi)Discharge  • average128 m3/sBasin featuresTributaries  • leftDevrez River, Gök River • rightDelice RiverRamsar WetlandOfficial nameKizilirmak DeltaDesignatedApril 15, 1998
قزڵ‌ئیرماق (بە تورکی بە واتای «ڕووباری سوور» دێت)، سەردەمانێک بە ڕووباری ھالیس ناسرابوو (بە یۆنانیی کۆن: Ἅλυς) لەگەڵ ڕووباری ئالیس، درێژترین ڕووبارە کە بە تەواوەتی لە ناو خاکی تورکیادا دەڕژێت. سەرچاوەی وزەی کارەباییی ئاوییە و بۆ کەشتیوانی بەکارناھێنرێت.

 مێژوو 
ھیتییەکان ڕووبارەکەیان ناونابوو ماراششانتییا، و سنووری ڕۆژئاوای ھاتیی پێکھێنا، کە خاکی ناوەکی ئیمپراتۆریەتیی هیتییە. تا داگیرکردنی ئەناتۆڵیا لەلایەن ڕۆمانەکان ڕووباری ھالیس (دواتر لەلایەن داگیرکەرانی تورکەوە ناوی گۆڕدرا بۆ قزڵ‌ئیرماق) وەک سنوورێکی سیاسیی سرووشتی لە ناوەڕاستی ئەناتۆڵیا بووە، سەرەتا لە نێوان شانشینی لیدیا و ئیمپراتۆریەتیی پارسدا، دواتر لە نێوان شانشینی پۆنتیک و شانشینی کەپەدۆکیا.  وە ڕووباری ھالیس وەک شوێنی شەڕی ھالیس، یان شەڕی مانگگیران بوو، لە ٢٨ی ئایاری ٥٨٥ پێش زایین،Historically it was known as the Battle of Halys; it has since been renamed by some as the Battle of the Eclipse, as the first premodern battle which can be dated with certainty due to the eclipse which brought about its sudden end. ڕووبارەکە سنووری نێوان لیدیای لە ڕۆژئاوا و مادی لە ڕۆژھەڵات پێکھێنا تاوەکوو کرۆسۆسی لیدیا سنوورەکەی بەزاند بۆ ھێرشکردنە سەر کورووشی مەزن لە ساڵی ٥٤٧ پێش زایین. کە شکستی ھێنا و ئیمپراتۆریەتیی پارس فراوانتر بوو تا دەریای ئیجە.

 سەرچاوەکان 

 بەستەرە دەرەکییەکان 

 Livius.org: Halys - Photos
 sdu.dk/halys

پۆل:ڕووبارەکانی تورکیا
پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
پۆل:ڕووبارەکانی ئاسیا
پۆل:ڕووبارەکان