لیستی شۆفێرانی فۆرمولا 1

فۆرمولا 1 کە کورتکراوەتەوە بە F1، بەرزترین پۆلی پێشبڕکێی ماتۆری تایەی کراوەیە کە لەلایەن Fédération Internationale de l'Automobile (FIA) پێناسە کراوە، کە دەستەی بەرێوەبەری جیهانی وەرزشی ماتۆرانە.  "فۆرمولا" لە ناوەکەدا ئاماژەیە بۆ کۆمەڵێک یاسا کە دەبێت هەموو بەشداربووان و ئۆتۆمبێلەکان پابەندبن پێیەوە. وەرزی پاڵەوانێتی جیهانی فۆرمۆلا یەک ساڵانە بەڕێوەدەچێت. پێکدێت لە زنجیرەیەک پێشبڕکێ، کە بە گراند پری ناسراوە، بە شێوەیەکی گشتی لەسەر بازنەکانی دروستکراوی مەبەست و لە هەندێک حاڵەتدا، لەسەر شەقامە داخراوەکانی شارەکان ئەنجام دەدرێن. شۆفێران بەپێی شوێنی کۆتاییهێنانیان لە هەر پێشبڕکێیەکدا خاڵیان پێدەدرێت و ئەو شۆفێرەی زۆرترین خاڵ لە هەر پێشبڕکێیەکدا کۆدەکاتەوە تاجی پاڵەوانی جیهانی شۆفێرانی ئەو ساڵەی لەسەرە.  تا ساڵی 2025ی پێشبڕکێی گەورەی هەنگاریا، 781 شۆفێری فۆرمۆلا یەک لە41 نەتەوەی جیاوازدا هەبوون کە لانیکەم یەکێکیان لە 1139 پێشبڕکێی پاڵەوانێتی جیهانی FIA دەستپێکردووە لە دوای یەکەم پێشبڕکێی لەو جۆرە، پێشبڕکێی گەورەی بەریتانیا لە ساڵی 1950.

مایکل شوماخەر و لویس هامیلتۆن کە حەوت جار پاڵەوانن، ژمارەی پێوانەیی زۆرترین پاڵەوانێتییان بەدەستەوەیە. هەروەها هامیلتۆن خاوەنی ژمارەی پێوانەیی زۆرترین سەرکەوتنی بەدەستهێناوە بە 105 بردنەوە، زۆرترین بردنەوەی هەیە بە 104، زۆرترین Grands Prix بە 4,971.5، پۆدیۆمی بەدەستهێناوە بە 202 دەست پێدەکات (415). شانشینی یەکگرتوو زۆرترین وڵاتی نوێنەرایەتی هەیە، کە 163 شۆفێری بەرهەمهێناوە. نۆ وڵات تەنها بە یەک وڵات نوێنەرایەتی دەکرێن. چین بووە دوایین وڵات کە شۆفێرێک نوێنەرایەتی دەکات کاتێک ژۆو گوانیو یەکەم یاری خۆی لە فۆرمۆلا یەک لە پێشبڕکێی گەورەی بەحرەین لە ساڵی 2022 ئەنجامدا و شۆفێری بۆ ئەلفا ڕۆمیۆ کرد. دوایین شۆفێران کە یەکەم یاری خۆیان لە فۆرمۆلا یەکدا ئەنجامداوە بریتین لە کیمی ئەنتۆنێلی و گابرێل بۆرتۆلێتۆ و ئیسحاق هاگار کە یەکەم یاری خۆیان لە پێشبڕکێی گەورەی ئوسترالیا لە ساڵی 2025 ئەنجامدا.

ئەم لیستە هەموو ئەو شۆفێرانە دەگرێتەوە کە بەشدارییان لە پێشبڕکێیەکی پاڵەوانێتی جیهانیدا کردووە، لەنێویاندا 104 بەشداربووی پێشبڕکێی ئیندیاناپۆلیس 500 لە نێوان 1950 بۆ 1960 کاتێک کە خولێکی پاڵەوانێتی جیهانی پێکهێناوە (هەرچەندە بەپێی یاساکانی فۆرمۆلا یەک بەڕێوەنەچووە یان لەلایەن FIA سزا نەدراوە).

 شۆفێران 
+کلیل کۆد واتا ~ ئەو شۆفێرە لە 2025 بەشداری پێشبڕکێکانی کردووە و پاڵەوانێتی جیهانی شۆفێرانی بەدەستهێناوە. * ئەو شۆفێرە لە ساڵی ٢٠٢٥ بەشداری پێشبڕکێکانی کردووە و پاڵەوانێتی جیهانی شۆفێرانی نەبردۆتەوە. ^ ئەو شۆفێرە پاڵەوانێتی جیهانی شۆفێرانی بردەوە و لە ساڵی ٢٠٢٥ بەشداری نەکرد.
ئەم لیستە وردە لەگەڵ پێشبڕکێی گەورەی هەنگاریا بۆ ساڵی 2025. ئەو شۆفێرانە ناگرێتەوە کە تەنها بەشدارییان لە مەشقی هەینیدا کردووە و لە ڕاستیدا ناویان بۆ پێشبڕکێکە تۆمار نەکردووە.

 بە پێی وڵات 
شۆفێران لە 41 وڵاتەوە چوونەتە پێشبڕکێکانی پاڵەوانێتی جیهانی. شانشینی یەکگرتوو زۆرترین نوێنەرایەتی هەیە و 163 شۆفێری تێدایە.  ئەمریکا بە 160 شۆفێر لە دوای ئەوەوە دێت. لە نێوان ساڵانی 1950 و 1960، ئیندیاناپۆلیسی ئەمریکی 500 کە بە دەگمەن لەلایەن شۆفێرانی دەرەوەی ئەمریکاوە کێبڕکێی لەسەر دەکرا، بەشێک بوو لە پاڵەوانێتی جیهانی (بەڵام لەلایەن FIA سزا نەدرا و لەبری ئەوە لەلایەن AAA لە ساڵانی 1950-1955 یان USAC لە 1956-1960سزادرا). بەگشتی 58 شۆفێری ئەمریکی دەستیان بە پێشبڕکێکانی پاڵەوانێتی جیهانی کردووە کە لەلایەن FIA گەمارۆدراوە. ئیتاڵیا بە 100 شۆفێر پلەی سێیەمی گرتووە. نۆ لەو وڵاتانە نوێنەرایەتیان کرد لە یەکەم پێشبڕکێی پێشبڕکێی گەورەی بەریتانیا لە ساڵی 1950, و دوایین وڵات کە نوێنەرایەتیان کرد چینە، لەگەڵ ژۆ گوانیۆ یەکەم جار لە پێشبڕکێی گەورەی بەحرەین لە ساڵی 2022 بەشداری کرد. ئامارەکان لە پێشبڕکێی گەورەی هەنگاریا لە ساڵی 2025 دا وردن.

 تێبینی 

 ئاماژەکان 

 گشتی





 Twite, Mike. "De Tomaso: Italian Precision with Brute Force", in Northey, Tom, editor. World of Automobiles, Volume 5, pp. 531–2. London: Orbis, 1974.

 تایبەت

 بەستەری دەرەکی 


 FIA official website نسخة محفوظة 13 August 2022 على موقع واي باك مشين.

پۆل:CS1 Japanese-language sources (ja)