ویلایەتی تەڕابلوسی غەرب

ویلایەتی تەڕابلوسی غەرب،  بە تورکیی عوسمانی: طرابلس غرب ولایتی بە ڕۆمانی:Trāblus-ı Ġarb Vilâyeti) دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم (ویلایەت) بوو لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی.Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey ویلایەتێکی عوسمانییە کە لە جیاتی ئەیالەتی تەڕابلوسی غەرب لە ئەنجامی ئەو چاکسازییە ئیدارییەی کە لە ساڵی ١٨٦٤دا ڕوویدا، دامەزراوە.https://books.google.iq/books?id=O49hCQAAQBAJ&pg=PA8&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false

 مێژوو 
ئەیالەتی تەڕابلوسی غەرب دوای ھەڵوەشاندنەوەی ویلایەتی تەڕابلوسی غەرب بە ڕێسای دامەزراندنی ویلایەتەکان کە لە ساڵی ١٨٦٤ پەسەندکرا، دامەزراوە. بە مەبەستی بەھێزکردنی ئیدارەی تەرابلوس، کارگێڕان بەردەوام لەلایەن ناوەندەوە دەگۆڕدرا. لە دوا قۆناغەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا، تەرابلوس لەلایەن ئەو حاکمانەوە بەڕێوەدەبرا کە لەلایەن عوسمانییەکانەوە دیاریکرابوون. لە ساڵی ١٩٠٨ مستەفا کەمال یاخیبوونێکی لەلایەن عەشیرەتەکانی ناوچەکە سەرکوت کرد. بە گشتی ٣٣ والی تەرابلوسیان بەڕێوەبرد تا ھاتە ژێر دەسەڵاتی ئیتاڵیا. ئیتالیا ھێرشی کردە سەر تەرابلوس کە وەک کۆلۆنییەک دەیبینی. ستاف مەیجر مستەفا کەمال، ستاف مەیجر ئێنڤەر و ستاف کۆلۆنێل نەشێت خزمەتیان کرد بۆ ڕێگریکردن لە داگیرکاری لێرە.

لە شەڕی تەرابلوسی ساڵی ١٩١١، ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی ھەوڵی پاراستنی تەرابلوسی دا بە سوپای ٢٥ ھەزار کەسی لە بەرامبەر سوپای ئیتاڵیا کە ١٠٠ ھەزار کەسی بوو. ھەروەھا تەریقەتی سانوسی کە مەزھەبێکی ناوخۆییە، ھاوکاری سوپای عوسمانییان دەکرد. لە کۆتایی شەڕەکەدا ئیتاڵییەکان ناوچەکەیان داگیرکرد. تەرابلوس لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ١٩١٢ بە پەیمانی ئۆچی لە سویسرا درا بە ئیتالییەکان. شەڕی تەرابلوس یەکەمجار بوو کە فڕۆکە لە شەڕێکدا بەکارھات. تەرابلوس دوا پارچە زەوی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بوو لە ئەفریقا.https://atam.gov.tr/?Page=DergiIcerik&IcerikNo=487

 دانیشتوان 
 دانیشتوان  تەڕابلوسی غەرب ساڵ  دانیشتوان   ١٨٦٧  ٧٥٠٫٠٠٠  ١٨٩٠  ٨٠٠٫٠٠٠ ١٩٠٠  ١٫٠٠٠٫٠٠٠ Y & G 

 ئەمانە ببینە 
 ئەیالەتی تەڕابلوسی غەرب
 لیبیا

 نەخشە 

 سەرچاوەکان 

پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨
پۆل:لیبیا
پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی ئیتالی ئاخێو
پۆل:ڕۆژھەڵاتی دەریای ناوەڕاست