سینان شەبیبی

سینان محەممەد ڕەزا ئەلشەبیبی (١ی تەممووزی ١٩٤١ لە بەغدا – ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢) ئابووریناس و پارێزگاری بانکی ناوەندیی عێراق بووە لە مانگی ئەیلوولی ٢٠٠٣ تا تشرینی یەکەمی ٢٠١٢. یەکەم پارێزگاری بانکی ناوەندی بووە دوای داگیرکردنی عێراق لەلایەن ھێزەکانی ھاوپەیمانانەوە.

 پارێزگاری بانکی ناوەندیی عێراق 
لەوەتەی وەک پارێزگاری بانکی ناوەندی دەستبەکار بووە، شەبیبی فەرمانبەرانی بانکەکەی بە سیستمی دارایی و پارەدانی سەردەمییانە ئاشنا کرد. وای لە بانکەکە کرد لە بەکارھێنانی ئامێری تایپ و ژمێرەرەوە بەرەو بەکارھێنانی کۆمپیوتەر بگۆڕێن، ئامرازە دارایییەکانی وەک مەزادی دراوی پێ ناساندن، و لە نێوان تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣ و کانوونی دووەمی ٢٠٠٤دا دیناری نوێی عێراقی خستە شوێنی دراوەکانی پێش ساڵی ٢٠٠٣. ھەروەھا بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ بانکی ناوەندیی عێراقی بەشداری پێکرد لە بەرنامەکانی ھاوکاری لەگەڵ سندووقی نێونەتەوەیی دراو (IMF) و بانکی جیھانی، جگە لە دانوستانەکانی یانەی پاریس کە تێیدا ١٩ وڵاتی دەوڵەمەندی قەرزدەر لە ساڵی ٢٠٠٤دا ڕێککەوتن لەسەر لێخۆشبوونی لە سەدا ٨٠ی قەرزەکانی پێش ٢٠٠٣ بۆ یارمەتیدانی عێراق تا لە دوای داگیرکارییەکەی ٢٠٠٣ بە سەرکردایەتی ئەمریکا ببووژێتەوە. گفتوگۆکانی لێخۆشبوون لە قەرز لەگەڵ وڵاتانی دەرەوەی یانەی پاریس ھێشتا بەردەوامن.

لە ھەوڵێکدا بۆ زیاتر نوێکردنەوەی بانکی ناوەندیی عێراق، شەبیبی لە ئابی ٢٠١٠دا زەھا حەدیدی ئەندازیاری تەلارسازی لەدایکبووی بەغدای دەستنیشانکرد بۆ دیزاینکردنی بارەگای نوێی بانکی ناوەندی لە بەغدا. لە ٢ی شوباتی ٢٠١٢، زەھا حەدید لەگەڵ دکتۆر سینان شەبیبی لە ڕێوڕەسمێکدا لە لەندەن ئامادە بوو بۆ واژووکردنی ڕێککەوتننامەی نێوان بانکی ناوەندیی عێراق و نووسینگەی تەلارسازیی زەھا حەدید بۆ قۆناغەکانی دیزاینی باڵەخانەی نوێی بارەگای بانکی ناوەندی.

سەرەڕای ژینگەیەکی ناوخۆیی و دەرەکیی زۆر ناجێگیر و نادیار، شەبیبی دراوی عێراقی (دینار)ی بە جێگیری ھێشتەوە لە دەوروبەری ١ دۆلار = ١١٩٠ دینار (لەکاتێکدا ١ دۆلار بەرامبەر ٢٢١٤ دینار بوو لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٢)، ھەڵاوسانی کەمکردەوە بۆ ئاستی یەک ژمارەیی (لە ٦٤٪ لە ساڵی ٢٠٠٦ بۆ ٥٫٢٪ لە ئەیلوولی ٢٠١٢)، یەدەگی زێڕی بانکەکەی چوار ھێندە زیاد کرد بۆ ٣٢ تەن، و وەک داکۆکیکارێکی بەھێزی سەربەخۆیی بانکی ناوەندی مایەوە. جێبەجێکردنی ئەم سیاسەتانە ھاوشانی بەرزبوونەوەی داھاتی نەوت یارمەتیدەر بوون بۆ زیادکردنی یەدەگی دراوی بیانی بۆ نزیکەی ٦٧ ملیار دۆلار (تا ئەیلوولی ٢٠١٢) کە لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٢دا تەنھا ٢٫٧ ملیار دۆلار بوو، ئەمەش پشتیوانی زیاتری بنەماکانی ئابووریی گشتیی عێراق دەکات بە مەبەستی بەرگەگرتنی ھەر دابەزین و ناجێگیرییەکی نرخی نەوت لە داھاتوودا.https://www.institutionalinvestor.com/article/b15136gjqzts0r/iraqs-mahdi-triumphs-in-parishttps://www.zaha-hadid.com/2012/02/02/zaha-hadid-architects-and-central-bank-of-iraq-sign-agreement-for-new-headquarters/

 سەرچاوەکان 

پۆل:شیعە عێراقییەکان
پۆل:دەرچووانی زانکۆی بەغدا
پۆل:خەڵکی بەغدا
پۆل:مردووانی ٢٠٢٢
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١