ئەزد

ئەزد ()، یان ئەلئەزد ()، ھۆزێکی کۆنی عەرەبییە کە لە یەمەنەوە سەرچاوەی گرتووە. زەوییەکانی ئەزد ناوچەیەکی ڕۆژاوای بیشا و ئەلبەھایان داگیرکردبوو کە ئەمڕۆ عەرەبستانی سعوودیە.

 خاکی ئەزد 
 عەرەبستانی پێش ئیسلام 
وێنۆک|300x300پیکسڵ|شوێنەواری بینایەکی پێش ئیسلام کە لە کاتی جەنگی بەسووس دروست کراوە، وادی خەیتان، ئەلبەھا (سەدەی ٤ - پێنجەم)
نووسراوەکانی پێش ئیسلام، بە تایبەتی نووسراوەکانی سەبایک لە سەردەمی شاعیر عەوتار (٢١٠ - ٢٣٠ زایینی)، ئاماژە بەوە دەکەن کە خاکی ئەزد لە ڕۆژاوای بیشا درێژ بووەتەوە، لە بەرزایییەکانی باشووری ڕۆژاوای سعوودیە، لە نێوان ناوچەکانی ئەلبەھا و عەسیردا درێژ بووەتەوە.

 شەوی ئیسلام 
وێنۆک|300x300پیکسڵ|قەسر بن ڕووگوش لە زەھران، ئەلبەھا
خاکی ئەزد لە سەروبەندی ئیسلامدا بەراورد دەکرا بە زەوی ئەزد ساراتی ھاوچەرخ، کە لە بیشاوە تا کەنارەکانی تیھاما درێژدەبووەوە، سنووری باشوور بە نزیکەیی ئەلنیماش و سنووری باکوور شارۆچکەی مۆدێرن لە ئەلبەھا.

لە سەردەمی کۆندا، ئەزدەکان پارێزگاکانی ئێستا لە پارێزگای عەسیر و پارێزگای ئەلبەھا لە سعودیەی ئێستا نیشتەجێ بوون، ھاوسنووری سەباییەکان لە یەمەنی ئێستا. ھۆزی ئەزد ھەمیشە لە چیای سەراوەت لە حیجاز نیشتەجێ بوون، ئەزد شانووعە (زەھران و غامید)STRENZIOK 1960: 834 باریق لە تیھاما نیشتەجێ بووە، و ئەزد مەزین (ئەلئەنسار و غەسانییەکان) لە دوو ناوچەی جیاواز نیشتەجێ بووە، کە ئەنسارییەکان لە مەدینە لە حیجاز نیشتەجێ بوون، لەکاتێکدا غەسانییەکان لە باکووری دووری نیمچە دوورگەی عەرەبی نیشتەجێ بوون.

 سەرچاوەکان 

پۆل:ھۆزەکانی عەرەبستانی سعوودی
پۆل:ھۆزەکانی عەرەب
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی