قەرەچۆرى (هۆز)

قەرچۆرى یان قەرەچۆلى (قەرەشۆلى) هۆزێکى کوردن لە قەزای سنجق لە پارێزگاى سەمسوور (ئادیامان) . لە بنەڕەتدا ئەو هۆزە لە ناوچەى قەرچۆرى پەرتک لە پارێزگای دێرسیمەوە هاتوونەتە سنجق . زمانیان کوردی کرمانجیە، وەک کرمانجی کوردەکانی دێرسم. هاوساى هۆزى ڕەشی (ڕەشوان)ن. ئەمڕۆ لە ناوچەى قەرچۆر ١٠ هەزار کەس دەژین.  لە بنەڕەتدا  عەلەوین. بەڵام ئەوانى سنجق  ئێستا هەموویان سوننەن.

هۆزی قەرچۆر لە سەمسوور و مەڵاتیە و ئەستەنبوڵدا دەژین.  زۆر شانازی بە زمان و بنەچەی خۆیانەوە دەکەن. پیرو جاهێل و ژنیان هەموو بە زمانى کوردی قسە دەکەن و لەسەر داب و نەریتى خۆیان  بەردەوامن. 

مەڕدارەکانى قەرچۆر هاوینان دەچنە زۆزانەکانى خۆیان کە بریتین لە (مێرگە مەزن، گازا شەشمدینە، گاخاتونک، شاهینۆ، ئیسفارۆ، قورتە ئۆڤۆنو و دیارە ناسیرۆ). 

بەشێکى ئەم هۆزە لەگەڵ هۆزەکانى ترى کوردستان بەبەر شاڵاوی راگواستن و ئاوارەبوون کەوتن دواى شەڕى چاڵدێران ١٥١٤ز. ئێستا ئەم هۆزە لەگەڵ هۆزەکانى ترى شکاکان و چەمشکەزەک و زەعفەرانلو و رەشوان و کیکان و میلان لە زۆر ناوچەى ترى کوردستان و دەرەوەى کوردستان هەن وەک مووسڵ (گوندى قەرەچول) و ئەردەبیل و ئازەربایجانى رۆژهەڵات (ئاسباران) و قۆچانى خوراسان و بە قەرەچۆلى و قەرەشۆلى یان قەرەچۆرلو ناودەبرێ،