ویلایەتی بۆسنە

ویلایەتی بۆسنە،  بە تورکیی عوسمانی: بوسنە ولایتی بە ڕۆمانی:Vilâyet-i Bosna) دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم (ویلایەت) بوو لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی.Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jerseyزۆربەی خاکی ویلایەتەکە ئێستای بۆسنە و ھەرزەگۆڤینا پێکدەھێنن، لەگەڵ بەشە بچووکەکانی مۆنتینیگرۆی مۆدێرن. لە باشوورەوە ھاوسنوور بوو لەگەڵ ویلایەتی کۆسۆڤۆ. پێش چاکسازیی ئیداری لە ساڵی ١٨٦٧ ناوی ئەیالەتی بۆسنە بوو. بەپێی زانیارییەکان لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمدا ڕووبەرەکەی ٤٦ ھەزار کیلۆمەتری چوارگۆشە بووە (١٧٩٠٠ میل چوارگۆشە).https://archive.org/details/earth01recluoft/page/152/mode/1up

بە شێوەیەکی کاریگەر وەک ویلایەتێکی عوسمانی بوونی نەما دوای ھەڵمەتی نەمسا-مەجارستان لە بۆسنە و ھەرزەگۆڤینا لە ساڵی ١٨٧٨، ھەرچەندە بە فەرمی بۆ ماوەی سی ساڵی دیکە تا ساڵی ١٩٠٨ بوونی ھەبوو، سەرەڕای ئەوەی لەلایەن ئیمپراتۆریەتی نەمسا-مەجارستانەوە بەڕێوەدەبرا. ئەمەش ھەرزەگۆڤینا کۆنەکەی لەخۆ نەگرت کە لە ساڵی ١٨٧٨دا درایە میرنشینی مۆنتینیگرۆ. لە ساڵی ١٩٠٨ لە سەردەمی قەیرانی بۆسنەدا، ئیمپراتۆریەتی نەمسا-مەجارستان بە فەرمی خستیە ناو خاکی خۆیەوە.https://www.menalib.de/vifa/menadoc/

زمانی بۆسنی وەک دووەم زمانی فەرمی ئەم ویلایەتە بەکارھێنرا.http://izj.unsa.ba/files/26-1-2/2__Alen_Kalajdzija_Poceci_sluzbene_upotrebe_bosanskog_jezika.pdf

 دانیشتوان 
 دانیشتوان بۆسنە ساڵ  دانیشتوان  ١٨٦٧  ١٫١٦١٫٠٠٠ ١٨٧٠  ١٫٢٤٢٫٥٠٠ ١٨٧٤  ١٫٣٥٨٫٠٠٠ ١٩٠٠  ١٫٥٩١٫٠٠٠ Y & G 

 دابەشی کارگێڕی 
سنجاقەکانی ویلایەتی بۆسنە:David, Wade Dewood, European Diplomacy in the Near Eastern Question 1906-1909, The University of Ilions, 1940, s. 96
 سنجاقی بۆسنە (قەزاکانی ڤیسۆکا، فۆنیچا، چاینیچە، ڤیشەگراد، چەلێبیپازار و کلادین)
 سانجاکی ئیزڤۆرنیک (ناوەندەکەی توزلا بوو، قەزاکانی ماگلای، گرادچانیچا، گرادچاچ، . برێچکا، بێلین، ئیزڤۆرنیک و بیرچە)
 سنجاقی بانالوکا (قەزاکانی بەربیر، دێربێند و تێشێن)
 سانجاکی ھێرسێک (ناوەندەکەی مۆستار بوو، قەزاکانی فۆچا، کۆنیچا، دومنا، لیوبوشکا، ئیستۆلا، لەخۆگرتبوو، ترێبین، بیلێکێ، نیکشیک و گاچکا)
 سنجاقی تراڤنیک (قەزاکانی یایچە، ئەخیسار، بێلگرادچیک و ئیھلیڤنێ)
 سنجاقی بیھکێ (قەزاکانی کۆلویک، نۆڤۆسێل، سازین، کروپا، کۆستاینیچا و پریدۆر)

 نەخشە 

 ئەمانەش ببینە 
 ئەیالەتی ئەدیرنە
 دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی

 سەرچاوەکان 

پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧
پۆل:مێژووی پارێزگای ئەستەمبوڵ
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨

 سەرچاوەکان 

پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧
پۆل:مێژووی پارێزگای ئەستەمبوڵ
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨