سیبغەتوڵڵا حەیدەری

سیبغەتوڵڵای حەیدەری کوڕی ئەسعەد ئەفەندی، مووفتی، زانا و نووسەر و فەقێیەکی کورد بووە لە نێو فەقێیەکانی بەغدا.صحیفة التآخی - من علماء ومشایخ وادباء الکورد فی بغداد شیخ الاسلام العلامة السید صبغة ﷲ الحیدری.. علامة العراق وشیخ مشایخھا  زۆر پۆستی ئایینیی پێ سپێردرا، لەوانەش پۆستی مووفتیی بەغدا. لە تەمەنێکی گەنجییەوە بەدوای زانستدا دەگەڕێت و بە پاڵپشتیی باوکی و زانایانی سەردەمی خۆی، لەنێویاندا زانا ئەحمەد ئەفەندیی زەند.

حەیدەری خۆشنووس (خطاط)ـێکی لێھاتوو بوو. دەرچووی ھونەری خۆشنووسی بوو و مۆڵەتی لە خۆشنووس سووفیان وەھبی وەرگرت. تا ڕاددەیەکی سەرنجڕاکێش شارەزاییی لە خۆشنووسیدا ھەبووە. لە نێو بەرھەمە خۆشنووسییەکانیدا کتێبێک لەسەر بنەماکانی قورئان ھەیە کە لە دەستنووسەکانی کتێبخانەی قادرییەدا دەبینرێت. خۆی تەرخان کردووە بۆ وانەوتنەوە لە مزگەوتەکانی بەغدا و زۆربەی تەمەنی بەدوای زانستدا دەگەڕا. چەندین زانا و فەقێی ڕاھێناوە و مۆڵەتیشی بە چەندانیان داوە. لە نێو کوڕەکانیدا زانا شێخ ئیبراھیم فەسیح حەیدەری، نووسەری کتێبی «ناونیشانی شکۆمەندی لە ڕوونکردنەوەی بارودۆخی بەغدا و بەسرە و نەجد».بغداد والبصرة ونجد فی کتاب من أواسط القرن التاسع عشر. تعلموا الھندسة والحساب والزراعة واللغات إلی جانب الفقھ  - جریدة الحیاة 

 مردنی 
لە ساڵی ١٢٧٩ی کۆچی بەرامبەر بە ١٨٦٢ی زایینی لە بەغدا کۆچی دواییی کردووە، کاروانێکی پرسەی ڕێزلێنانی بۆ کراوە و لە باب الشێخ و لە گۆڕستانی قادرییە بە خاک سپێردرا.صحیفة التآخی - من علماء ومشایخ وادباء الکورد فی بغداد شیخ الاسلام العلامة السید صبغة ﷲ الحیدری.. علامة العراق وشیخ مشایخھا 

 سەرچاوەکان 

پۆل:مردووانی ١٨٦٢
پۆل:شەرعزانە عێراقییەکان
پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان
پۆل:خەڵکی بەغدا
پۆل:کوردەکان
پۆل:کوردەکانی عوسمانی
پۆل:شەرعزانان
پۆل:فەقیھەکان
پۆل:زانا کوردەکان
پۆل:زانا موسڵمانەکان
پۆل:زانا موسوڵمانەکان
پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان
پۆل:شەرعزانانی سوننە
پۆل:خۆشنووسانی کورد
پۆل:خۆشنووسی عەرەبی
پۆل:خۆشنووسان
پۆل:خۆشنووسی
پۆل:خۆشنووسی ئیسلامی
پۆل:موفتییەکان
پۆل:کەسایەتی کورد
پۆل:کەسایەتییە ئایینییە کوردەکان