سادق خان

سێر سادق ئەمان خان  (لەدایکبووی ٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٠) سیاسەتمەدارێکی بەریتانییە و لە ساڵی ٢٠١٦ەوە وەک پارێزگاری لەندەن کاری دەکات. پێشتر ئەندامی پەرلەمان بووە بۆ توتینگ لە ساڵی ٢٠٠٥ تا ٢٠١٦.

خان لە لەندەن لە خێزانێکی پاکستانی لەدایکبووە، بڕوانامەی یاسایی لە زانکۆی باکووری لەندەن بەدەستھێناوە. دواتر وەک پارێزەرێکی پسپۆڕ لە پرسەکانی مافەکانی مرۆڤ کاری کردووە و بۆ ماوەی سێ ساڵ سەرۆکی گرووپی داکۆکیکاری لیبرتی بووە. خان پەیوەندی بە پارتی کرێکارانەوە کرد، لە ساڵی ١٩٩٤ تا ٢٠٠٦ ئەندامی ئەنجومەنی شارەوانی واندسوۆرسی لەندەن بووە، پێش ئەوەی لە ھەڵبژاردنە گشتییەکانی ساڵی ٢٠٠٥ دا وەک پەرلەمانتاری تووتینگ ھەڵبژێردرێت. ئەو بە ئاشکرا ڕەخنەی لە چەندین سیاسەتی سەرۆکوەزیرانی کرێکاران تۆنی بلێر گرت، لەوانە داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣ و یاسای نوێی دژە تیرۆر. لە سەردەمی گۆردۆن براون جێنشینی بلێر، خان لە ساڵی ٢٠٠٨ وەک جێگری وەزیری دەرەوەی پەرلەمان بۆ کۆمەڵگاکان و حکوومەتی ناوخۆیی دەستنیشانکرا، دواتر بوو بە وەزیری دەوڵەت بۆ گواستنەوە. ھاوپەیمانێکی سەرەکی سەرۆکی داھاتووی پارتی کرێکاران، ئێد میلیباند، لە کابینەی سێبەری میلیباند وەک وەزیری دەرەوەی سێبەر بۆ داد و ڕاوێژکاری سێبەر و وەزیری سێبەر بۆ لەندەن کاری کردووە.

خان لە ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی شارەوانی ساڵی ٢٠١٦ دا بە پارێزگاری لەندەن ھەڵبژێردرا و شکستی بە کاندیدی پارتی پارێزگاران زاکی گۆڵدسمیت ھێنا و دەستی لە پۆستی پەرلەمانتاری کێشایەوە. وەک سەرۆکی شارەوانی، ئەو کرێی ھۆپەری بۆ گەشتە بێسنوورەکانی پاس و ترام بۆ ماوەی کاتژمێرێک جێبەجێ کرد، تێچوونەکەی زیاد کرد و ئەو ڕووبەرەی کە پارەی قەرەباڵغی لەندەن دەیگرێتەوە زیاد کرد، و پارەی نوێی (T-Charge و ULEZ) بۆ ئۆتۆمبێلە کۆن و پیسکەرەکانی شارەکە ھێنایە ئاراوە. ھەروەھا پشتگیری لە فراوانکردنی فڕۆکەخانەی لەندەن سیتی و فڕۆکەخانەی گاتویک کرد. ئەو لایەنگرێکی دەنگی ھەڵمەتە سەرکەوتوو نەبووەکانی بەریتانیا بەھێزتر لە ئەورووپا و دەنگی خەڵک بوو بۆ ئەوەی بەریتانیا لە یەکێتی ئەورووپادا بمێنێتەوە، ھەروەھا سەرنجی نێودەوڵەتیشی ڕاکێشا بەھۆی قسەکانی لە تویتەر لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا. خان دوای ناڕەزایەتییەکانی جۆرج فلۆید لە ساڵی ٢٠٢٠ کۆمیسیۆنی ھەمەچەشنی لە بواری گشتیدا دامەزراند. ھەرچەندە خان سەرەتا بەشێک لە کرێی گواستنەوە بۆ لەندەن (TfL)ی بەست، بەڵام لە ساڵی ٢٠٢١ەوە بەرزکردنەوەی کرێی گواستنەوەی جێبەجێکردووە لە بەرامبەر ڕزگارکردنی ١٫٦ ملیار پاوەند لەلایەن حکومەتی بەریتانیا لە کاتی پەتای کۆڤید-١٩, ھەروەھا لۆبیکردنی حکوومەت بۆ دانانی سنووردارکردنی تەندروستی گشتی لە چەندین بۆنەدا بە درێژایی پەتاکە. لە ھەردوو ساڵی ٢٠٢١ و ٢٠٢٤ وەک سەرۆکی شارەوانی ھەڵبژێردرایەوە و یەکەم سەرۆکی شارەوانی لەندەن بوو بۆ خولی سێیەم.

سیاسەتەکانی خان وەک سەرۆکی شارەوانی بووەتە ھۆی ئەوەی کە گواستنەوە لە لەندەن زیاتر ئاسانتر بێت و ژمارەی ئۆتۆمبێلە پیسکەرەکانی ناوەڕاستی لەندەن کەم بکاتەوە. بە پێچەوانەوە لە ماوەی سەرۆکایەتییەکەیدا ئاستی تاوانەکانی دەمانچە و چەقۆ لە شارەکەدا بەرزبووەتەوە. خان تاکە سەرۆکی شارەوانی لەندەنە کە خەڵاتی سوارچاکی پێبەخشراوە.
وێنۆک|سادق خان لە ساڵی ٢٠١١ قسە دەکات
وێنۆک|خان و جۆن کێری وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لە ھۆڵی شارەوانی لەندەن، تشرینی یەکەمی ٢٠١٦
وێنۆک|خان لە مانگی نیسانی ٢٠٢٥ لە ئاھەنگێکی جەژن لە ١٠ داونینگ ستریت قسە دەکات
وێنۆک|خان لە ئاھەنگێکی جەژنی ڕەمەزان بۆ ساڵی ٢٠١٩ لە گۆڕەپانی ترافالگار لە لەندەن

 ژیانی کەسی 
خان موسڵمانێکی پابەندە و لە مانگی ڕەمەزاندا ڕۆژوو دەگرێت و بە بەردەوامی لە مزگەوتی ئەلموزەمیل لە تووتینگ ئامادەیە.  ڕۆژنامەنووس دەیڤ ھیڵ بە «موسڵمانێکی میانڕەو و لیبڕاڵی کۆمەڵایەتی» وەسفی کردووە. خان ئەو بۆچوونەی دەربڕیوە کە «زۆرجار ئەو کەسانەی کە 'نوێنەرایەتی' ئایینی ئیسلام دەکەن نوێنەرایەتی نین، بەڵکو پیاوی توڕە و سمێڵدارن. وە ئەوە نییە کە ئیسلام باسی دەکات.» 

خان لە ساڵی ١٩٩٤ لەگەڵ سەعدیە ئەحمەد، ھاوڕێی پارێزەر، ھاوسەرگیری کردووە، دوو کچیان ھەیە، ھەردووکیان بە باوەڕی ئیسلامی گەورە بوون. خان ھاندەری یانەی لیڤەرپوولە.

 سەرچاوەکان 

 بەستەرە دەرەکییەکان 

پۆل:فێمینیستە ئیسلامییەکان
پۆل:پیاوە فێمینیستەکان
پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:موسڵمانانی ئینگلیز
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠