ساڵح سەمماد

ساڵح عەلی سەمماد (١ی کانوونی دووەمی ١٩٧٩ – ١٩ی نیسانی ٢٠١٨)، سیاسەتمەدار و سەرکردەیەکی یەمەنییە و سەر بە گرووپی ئەنساروڵڵا (حووسییەکان) بوو. ناوبراو بەرپرسی سیاسی گرووپەکە و یەکێک بوو لە گەورە سەرکردەکانی. ئەندامێکی ئەنجومەنی باڵای سیاسی بوو و پۆستی سەرۆکی تێدا وەرگرت تاوەکو کاتی کوشتنی؛ ئەم ئەنجومەنە لە ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٦ لەلایەن گرووپی ئەنساروڵڵا (حووسییەکان) و حیزبی کۆنگرەی گشتی گەل (باڵی ساڵح) پێکھێنرا، پێش ئەوەی حووسییەکان کۆنترۆڵی بڕیارەکانی ئەنجومەنەکە بکەن، دوای ڕووداوەکانی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ لە سەنعا.

 ژیاننامە 
ساڵح سەمماد لە ساڵی ١٩٧٩ لە ناوچەی بەنی موعاز، بەڕێوەبەرایەتی سەحار، پارێزگای سەعدە لە باکووری یەمەن لەدایکبووە. لە زانکۆی سەنعا دەرچووە و وەک مامۆستا لە قوتابخانەی عەبدوڵڵا کوڕی مەسعوود لە سەعدە کاری کردووە. لە جەنگی سێیەمەوە بەشداری لە شەڕەکانی گرووپەکەی دژی حکوومەتی یەمەن کردووە. دوای ساڵی ٢٠١١، بەرپرسیارێتی سەرۆکایەتی نووسینگەی سیاسی گرووپەکەی گرتووەتە ئەستۆ. لە ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٤، سێ ڕۆژ دوای چوونی حووسییەکان بۆ سەنعا، وەک ڕاوێژکاری سیاسی سەرۆکی کۆمار دەستنیشان کرا.

 سەرۆکی ئەنجومەنی سیاسی 
لە ٦ی ئابی ٢٠١٦ بوو بە سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای سیاسی و لە ١٤ی ئابی ٢٠١٦ دوای سوێندخواردنی لە ئەنجومەنی نوێنەران، دەستی بە کارەکانی لە پۆستەکەدا کرد.

 کاردانەوەکانی کوشتنی 
یەمەن: ئەنجومەنی باڵای سیاسی لە ڕۆژی دووشەممە ٢٣ی نیسانی ٢٠١٨ بەیاننامەیەکی پرسە و سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و تێیدا کوژرانی ساڵح سەمماد ڕاگەیاند. لە بەیاننامەکەدا ھاتووە کە ساڵح سەمماد لە شاری حودەیدە لە ڕۆژی پێنجشەممە ١٩ی نیسانی ٢٠١٨ بەھۆی ھێرشێکی ھێزەکانی ھاوپەیمانان بۆ سەر شارەکە کوژراوە. ھەروەھا ڕاگەیەندرا کە مەھدی مەشات وەک جێگرەوەی ناوبراو بۆ سەرۆکایەتی ئەنجومەنەکە ھەڵبژێردرا. عەبدولمەلیک حووسی لە وتارێکدا کە لە ھەمان ڕۆژدا پێشکەشی کرد؛ ئاماژەی بەوەدا کە ھێرشی ئاسمانی بۆ سەر سەمماد دوای ئەوەی لە زانکۆی حودەیدە دەرچووە و لەگەڵ شەش لە یاوەرەکانی لە شەقامی پەنجا لە شاری حودەیدە کوژراوە. ساڵح سەمماد لە ٢٨ی نیسانی ٢٠١٨ لە سەنعا لە تەنیشت یادەوەری سەربازی نەناسراو لە گۆڕەپانی حەفتا دوای نوێژکردنی لە مزگەوتی ساڵح بە خاک سپێردرا.

عەرەبستانی سعوودی: شازادە خالید بن سەلمان ئال سعوود، باڵیۆزی سعوودیە لە ئەمریکا، ڕای گەیاند کە ھێزی ئاسمانی شاھانە سەرکەوتوو بووە لە ھێرشکردنە سەر ساڵح سەمماد سەرکردەی حووسییەکان، دوای ئەوەی ھەڕەشەی ساڵێک مووشەکی بالیستی لە شانشینییەکە کردبوو. عەقید تورکی ساڵح مالکی، وتەبێژی ھاوپەیمانی عەرەبی، کوژرانی ساڵح سەممادی بە «کۆتایییەکی حەتمی بۆ ھەر تیرۆریستێک لە جیھاندا» وەسف کرد. مالکی لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا وتی: «سەمماد بەرپرسیارە لە ھاندانی ھێرشکردنە سەر شانشینی عەرەبستانی سعوودی، و بەرپرسیارە لە کوشتنی ھەزاران یەمەنی و لە مووشەکبارانکردنی بالیستی و ئاستەنگ دروستکردن بۆ گەشتە دەریایییەکان.» مالکی درێژەی بە قسەکانیدا و وتی: «ھەر زیادبوونێکی گرژی لەلایەن میلیشیاکانی حووسییەوە کۆتایییەکەی خێراتر دەکات، و سەرکەوتنەکان لە ھەموو بەرەکانی یەمەندا بەردەوامن.» ھەروەھا جەختی لەوە کردەوە کە مامەڵەکردن لەگەڵ دیلەکان بەپێی یاسای نێودەوڵەتی و بە تەواوی مرۆڤدۆستانە دەبێت.

ئێران: عەلی شەمعخانی، ئەمینداری گشتی ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی ئێران، پەیامێکی سەرەخۆشی بۆ ئەنجومەنی باڵای سیاسی نارد و شەمعخانی ئەوەی بە تاوانەکانی ڕژێمی سعوودی وەسف کرد لە ئەنجامدانی کۆمەڵکوژی دژی گەلی چەوساوەی یەمەن، و جەختی لەوە کردەوە کە تیرۆرکردنی سەرکردە سیاسییەکان بە واتای ھەڵھاتن لە گفتوگۆ و دوورکەوتنەوە لە بازنەی لۆژیک و چارەسەرە سیاسییەکان دێت. ھەروەھا ستایشی ڕۆڵی دیار و ناوازەی شەھید ساڵح سەممادی کرد لە پرۆسەی گەیشتن بە سەربەخۆیی و یەکێتی و گەشەسەندنی گەلی یەمەنی خۆڕاگر، و جەختی لەوە کردەوە کە خوێنی پاکی سەمماد سەلمێنەری ڕاستی و چەوساوەیی خەباتی گەلی یەمەن و درۆکانی بەرپرسانی سعوودیە. ھەروەھا سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی ئێران، لەسەر زمانی وتەبێژەکەی ڕەمەزان شەریف، کوژرانی سەممادی ئیدانە کرد و وتی کە ناوبراو «لە ڕیزی موجاھیدانی خۆڕاگر و سیاسەتمەدارانی گەورەی یەمەن بوو.» لەم چوارچێوەیەدا، بەھرام قاسمی، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران، سەرەخۆشی خۆی ئاراستەی گەلی یەمەن و ئەندامانی ئەنجومەنی باڵای سیاسی کرد بە بۆنەی شەھیدبوونی سەمماد.

سووریا: سووریا بە توندی تیرۆرکردنی ساڵح سەمماد، سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای سیاسی لە یەمەن، بە ئامێری کوشتنی ڕژێمی وەھابی سعوودی ئیدانە کرد، لە ھەمان کاتدا جەختی لەوە کردەوە کە پرۆژەی سعوودی لە یەمەن بێگومان بەرەو داڕمان دەڕوات، ھەروەک چۆن پرۆژە شکستخواردووەکەیان لە سووریاشدا وایە. سەرچاوەکە زیادی کرد: «ئەم تاوانە قێزەونەی ئال سعوود بەردەوامی کۆمەڵکوژییەکە کە دژی گەلی یەمەن ئەنجامی دەدات و بووەتە ھۆی وێرانکردنی ژێرخانی و دەستکەوتەکانی و گیان لەدەستدانی دەیان ھەزار ھاووڵاتی مەدەنی بێتاوان.»

عێراق: ئەبوو مەھدی موھەندیس، جێگری سەرۆکی دەستەی حەشدی شەعبی، بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و تێیدا ئاماژەی بەوەدا کە «شەھید سەمماد تەنیا قوربانی خۆڕاگری یەمەن و گەلەکەی نییە لە ڕووبەڕووبوونەوەی لووتبەرزی و پیلانگێڕی و زنجیرەی برسیکردن، بەڵکو شەھیدی ھەموو نەتەوەکەیە لە ڕووبەڕووبوونەوەی وەھابیزم و تیرۆر و ھاوپەیمانەکانی.»

حیزبوڵڵا: ئەمینداری گشتی حیزبوڵڵا پەیامێکی سەرەخۆشی بۆ ئەنجومەنی باڵای سیاسی نارد و حیزبوڵڵا ڕای گەیاند کە «پیاوێکی ناوازە بوو کە لە قۆناغێکی زۆر سەختدا بەرپرسیارێتی گرتە ئەستۆ و ڕووبەڕووی سەختترین دووژمنایەتی لە ناوچەکەدا بووەوە، و بەنرخترین ئاواتەکانی بەدیھێنا و شەھید بوو لە خاکەکەی کە بەرگری لێدەکرد و لەناو گەلەکەی کە خۆشی دەویست و تا دواھەمین ھەناسەی ژیانی لەگەڵیان مایەوە.» حیزبەکە بە توندترین شێوە «تاوانی دڕندانەی ھێرشی ئەمریکی-سعوودی بۆ سەر سەمماد»ی ئیدانە کرد، و بە توندی سەرزەنشتی «سەرپێچییە بەردەوامەکان کە خیانەتیان لە یەکێک لە دیارترین سەرکردە ئازاکانی یەمەن کرد» کرد.

عەسائیبی ئەھلی حەق: ئیدانەی ھێرشکردنە سەر ساڵح سەمماد کرد و ڕای گەیاند کە «مێژووی شەھید پڕە لە خەبات و ھەڵوێستی پتەو کە شل نابێتەوە لە ڕووبەڕووبوونەوەی لووتبەرزی و دووژمنایەتی کە وڵاتەکەی کردە ئامانج، ڕێبازەکەی لەسەر ڕێگای ئیمام حوسێن (سڵاوی خوای لێبێت) بوو و گەیشتە پلەی شەھیدبوون، پیرۆزبێت لێی ئەم سەرکەوتنە گەورەیە، و گەلی یەمەن قەڵای خۆڕاگری دەمێنێتەوە مادام کە توانای پەروەردەکردنی ئەم جۆرە سەرکردانەی ھەبێت کە دادپەروەری دۆزەکەیان و نزمبوونی دووژمنەکەیان سەلماند.»

کەتائیبی حیزبوڵڵا: تیرۆرکردنەکەی لە بەیاننامەیەکدا ئیدانە کرد و ڕای گەیاند کە «تاوانە قێزەونەکەی ھێرشی سعوودی و ئیماراتی، بە ئامانجگرتنی سەمماد، بە پشتیوانی و پیرۆزبایی شەیتانی گەورە و سەرچاوەی بەڵا لە جیھاندا، ئەمریکای تاوانبار بوو» و ڕای گەیاند کە «ھاوبەشە لە ھەموو ئەوەی گەلی یەمەن تووشی دەبێتەوە، لە جەنگی قڕکردنی بەکۆمەڵ کە ھاووڵاتیانی بێتاوان، لە منداڵ و ژن و پیر دەگرێتەوە، ھەروەھا وڵاتانی جیھان کە چاوپۆشی لەم تاوانانە دەکەن، ھاوبەشن تێیدا، و بەرپرسیارێتی بەردەوامبوونیان لەسەرە» و بەم شێوەیە دایانا «سەمماد دوای ئەوەی لەلایەن ترسنۆکانەوە لێی نادرست کرا کە ڕووبەڕووبوونەوەی ڕاستەوخۆیان لێ قورس بوو، گەیشتە لای خوای خۆی.»

حیزبی دەعوەی ئیسلامیی: نووری مالیکی، ئەمینداری گشتی حیزبی دەعوەی ئیسلامیی، پەیامێکی سەرەخۆشی ئاراستەی عەبدولمەلیک حووسی کرد و ڕای گەیاند کە "شەھیدبوونی سەمماد یەکگرتوویی گەلی یەمەنی زیاد کرد و یەکێتی و پتەوی لە ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ ھێزە زالماکانی دووژمن گەشاندەوە." "خۆمان بێگومانین لە پرسە و سەرەخۆشی قووڵمان بۆ بنەماڵەی شەھید لەم کارەساتە گەورەیەدا، لە خوای گەورە داواکارین بە بەزەیی فراوانی خۆی لێی خۆش بێت و لە بەھەشتی پان و بەرینیدا جێگای بکاتەوە و ئارامی و دڵنەوایی بە کەسوکار و خۆشەویستانی ببەخشێت."

بزووتنەوەی نوجەبا: ئەکرەم کەعبی، ئەمینداری گشتی بزووتنەوەی نوجەبا، بەیاننامەیەکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و تێیدا ئاماژەی بەوەدا کە «سەرەڕای ئەوەی تاوانی تیرۆرکردنی شەھید سەمماد ئێمەی ئازاردا، بەڵام ئێمە وەک یارمەتیدەر بۆ گەلی یەمەن و بۆ ھەموو چەوساوەیەک لە جیھاندا دەمێنینەوە.» و جەختی لەوە کردەوە کە سەمماد «وەک دڕکێک لە چاوی کیانی ئال سعود و چاودێرانیان ئەمریکا و بەریتانیا و ئەوانەی لەگەڵیانن دەمێنێتەوە» و دووبارە «پشتیوانی بەردەوام لە ڕێبازی جیھادی کە تێیدا شەھید بوو، و وەستانمان لەگەڵ پیاوچاکان لە یەمەنی خۆشەویست» ڕاگەیاند.

بزووتنەوەی کەرامە: بزووتنەوەی کەرامەی ئۆپۆزیسیۆنی سعوودیە پیرۆزبایی لە گەلانی عەرەبی و ئیسلامی و گەلی خۆشەویستی یەمەن و حکوومەتەکەی بە گشتی و لە برایان لە ئەنساروڵڵا و بەڕێز عەبدولمەلیک حووسی بە تایبەتی کرد بە بۆنەی شەھیدبوونی برای ئازیز و سەرکردە، سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای سیاسی لە یەمەن ساڵح سەمماد کە لەلایەن ڕژێمی گەمژەی سعوودیەوە بە پشتیوانی ھێزە داگیرکەرەکانی ئەمریکای زۆردار و ڕقاوێز کرایە ئامانج، بە وتەی خۆیان. بزووتنەوەکە ڕای گەیاند: «ھەروەک چۆن ھیواخوازین بە سەرکەوتنی گەلی سعوودی لەسەر ئەم ڕژێمە کە کوڕەکانی ئێمەی خستووەتە ئەم جەنگە زالمانە دژی برا و خوشکەکانیان لە خوێن و ئایین و عەرەبایەتی و بووەتە ھۆی کوشتن و ئاوارەکردن و بریندارکردنی ھەزاران لە خەڵکی ھەردوو گەلی برای، و ھەموو ئەمانە بۆ ڕازیکردن و جێبەجێکردنی بەرژەوەندی و ئامانجەکانی زایۆنیزمی جیھانی و ئەمریکا و ھاوپەیمانەکانیانە.»

بەرەی گەلی بۆ ڕزگارکردنی فەلەستین – فەرماندەیی گشتی: ئەحمەد جبریل، ئەمینداری گشتی بەرەی گەلی بۆ ڕزگارکردنی فەلەستین – فەرماندەیی گشتی "بە ناوی گەلی فەلەستینی موجاھید و بە تایبەتی بە ناوی ھاوڕێیانم لە فەرماندەیی بەرەدا، پیرۆزبایی و سەرەخۆشی خۆمان ئاراستەی گەلی یەمەن و سەرکردایەتی ئەنساروڵڵا دەکەین بە بۆنەی شەھیدبوونی سەرکردە ساڵح عەلی سەمماد کە بە ئازایەتی و زمانی یەکگرتوویی و لۆژیکی و ڕۆڵی سیاسی و مەیدانی خۆی لە وەڵامدانەوەی ھێرشی ھاوپەیمانی تیرۆری سعوودی-زایۆنی و پاشکۆکانی ناسرا بوو." و جەختی لە وەستانەوە لەگەڵ گەلی یەمەن لە ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم پرۆگرامە زایۆنی-ئەمریکییە کردەوە کە ئامانجی لێکجیاکردنەوەی فاکتەرەکانی ھێز لە نەتەوەکەمان و لێدانی میحوەری خۆڕاگرییە."

ھاوپەیمانی لاوانی شۆڕشی ١٤ی شوبات: گرووپی ئۆپۆزیسیۆنی بەحرەینی سەرەخۆشی و پیرۆزبایی خۆی ئاراستەی «گەلی برای یەمەن، و ئازادیخوازانی جیھان بە بۆنەی شەھیدبوونی سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای سیاسی یەمەنی موجاھید ساڵح سەمماد» کرد؛ و زیادی کرد: «شەھید ڕێچکەیەکی درێژ و پڕ لە قارەمانێتی و جیھادی بە کۆتایییەکی چاکەوە کۆتایی پێھێنا کە ئاواتی بوو، ئەویش شەھیدبوون بوو، ئەم پاڵەوانە گەورە و سەرکردە ئازایە ھیچ کاتێک دەستی لە یارمەتیدانی گەلە چەوساوەکەی بەرنەدا، بەڵکو ھەمیشە لە بەرەکانی جەنگدا ئامادە بوو بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی دووژمن، ھاوشێوەی کوڕانی گەلەکەی، و ئامانجگرتنەکەی بە ھێرشێکی ئاسمانی لەلایەن فڕۆکەکانی دووژمنی سعوودییەوە تەنیا بەڵگەیە لەسەر ئەوەی کە بە خۆڕاگری و بەرەنگاربوونەوە و ھێز و ئازایەتی خۆی بێھیوای کردبوون.»

کەتائیبی سەیدی شوھەدا: ئیدانەی ھێرشکردنە سەر ساڵح سەمماد کرد و ڕای گەیاند: "وەک لە ھەموو سوننەتەکانی خودادا، خوێنی شەھیدان بەردەوامە لە بەرزکردنەوەی ئاستی قارەمانێتی، و بەشدارە لە پاراستنی پیرۆزییەکان، خوێنی موجاھید ساڵح سەمماد، بەرپرسی نووسینگەی سیاسی ئەنساروڵڵا لە یەمەنی شۆڕشگێڕ، دوای ئەوەی دووژمنەکانی بێھیوا کرد، و ئاواتەکانیان لە تێکشکاندنی ڕۆحی خۆڕاگری و جیھاد لەدەستدا، و یاری بە سامانەکانی یەمەنی ئازا بکەن بەپێی ویستی خۆیان." و زیادی کرد: "ئێمە کاتێک پرسەی شەھیدبوونی سەمماد دەگێڕین، لە ھەمان کاتدا لە شەھیدبوونی ئەوەوە وەستاوەیی و ھەوڵدان بۆ بەدەستھێنانی ئاواتی شەھیدبوون، یان وەستان لەسەر خاکی سەرکەوتن، وەردەگرین، کە ھەردووکیان چاکەن، و چاکترینیان شەھیدبوونە، کە بەشی تۆ بوو ئەی ساڵح ناوبانگ و کردار" "خۆزگە بە گیانت ئەی شەھیدی کۆمەڵەکانی ڕق و چەوتی و نزمبوون." "و خودا تۆ و ئەوان کۆدەکاتەوە، و خاوەن ڕێبازە ڕاستەقینەکە، لە پێغەمبەران و پیاوچاکان و شەھیدان و چاکترینیان ھاوڕێ بوونە، یارمەتیت دەدەن."

ڕەوتی سەدر: عەبدولمەلیک حووسی پەیامێکی سەرەخۆشی لە سەید موقتەدا سەدر، سەرکردەی ڕەوتی سەدر لە عێراق، پێگەیشت سەبارەت بە ھێرشکردنە سەر ساڵح سەمماد.

 سەرچاوەکان 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
پۆل:مردووانی ٢٠١٨
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی یەمەن