ئەیالەتی ئویوار

ئەیالەتی ئویوار (بە تورکیی عوسمانی: ایالت اویوار بە ڕۆمانی:Eyālet-i Uyvar) یەکێک لە ئەیالەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بوو.https://www.geonames.de/coutr-ota-provinces.html

لە سەردەمی محەممەدی چوارەم دامەزرا. لە ساڵی ١٦٦٣ ھێزی گەشتی عوسمانی بە سەرۆکایەتی (کۆپرولو فازیل ئەحمەد)، شکست بە لەشکری پاشایەتی ھامسبورگ لە شاری ئویوار (ئەمڕۆ بە نۆڤی زامکی لە سلۆڤاکیا ناسراوە) بردەوە و ناوچەکەیان داگیرکرد. لە ساڵی ١٦٦٤دا بەشی باکووریان لەدەستدا لەگەڵ قەڵاکانی ھلۆھۆڤێک و نیترا و لیڤیس. پەیمانی ڤاسڤار دان بە کۆنترۆڵی عوسمانیدا نا بەسەر ئەو بەشەی کە مابووەوە لە ئەیالەتەکە. دوای واژۆکردنی پەیمانی کارلۆڤیتز لە ساڵی ١٦٩٩ گەڕێنرایەوە بۆ نەمسا.

دانیشتوانی ئویوار بۆ ھەر سەرێک (٥٠) ئاقچەیان داوە بۆ جزییە بە بەراورد لەگەڵ ڕێژەی ستانداردی یەک دووقاتی زێڕ (یەکسانە لەو ماوەیەدا بە نزیکەی ٢٠٠ ئاقچە). ئەیالەتەکە ساڵانە بڕی یەک ملیۆن و (٩٠) ھەزار و (١٥٠) ئاقچە بە خەزێنە دەدا، لەلایەن ٢٠ ھەزار و ١٨٣ پارەدەری جزییەی غەیرە موسڵمانەوە کە دەکاتە (٥٠) ئاقچە بۆ ھەر سەرێک.Ottoman Warfare 1500-1700, Rhoads Murphey, 1999, p.258

بۆ ماوەی ٢٣ ساڵ ئەیالەتەکە لە سنووریی دەوڵەتی عوسمانی بووە. لە کاتی شەڕەکانی دوای گەمارۆی دووەمی ڤیەنا، پایتەختی ئەیالەتەکە، ئویوار، لە ساڵی ١٦٨٥دا لەلایەن ھێزە ھاوپەیمانەکانەوە بە فەرماندەیی چارڵی پێنجەم(دوکی لۆرین)، گیرا و ئەو ئەیالەتەکە کەوتە دەستی نەمسا و بوو بە مێژوو. لەگەڵ واژۆکردنی پەیمانی کارلۆڤیتز لە ساڵی ١٦٩٩، دۆخی دیفاکتۆ لە ڕووی یاساییەوە دیاریکرا.https://web.archive.org/web/20151108095704/http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1267/14566.pdf

 دابەشی کارگێڕی 
سنجاقەکانی ئەیالەتی ئویوار لە سەدەی ١٧دا: By Evliya Çelebi, Joseph von Hammer-Purgstall
 سنجاقی لیتۆڤا
 سنجاقی نۆڤیگراد.
 سنجاقی ھولیچک
 سنجاقی بۆیاک
 سنجاقی شاسوار.

 سەرچاوەکان 

ئویوار
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٥٣٤
ئویوار
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٦٦٣