دەروێش عەڤدی

دەروێشێ عەڤدی (بە کوردیی باکووری: Derwêşê Evdî) کەسایەتییەکی مێژوویی و پاڵەوانێکی داستانەکانی کوردە، بەتایبەت لە ناو کوردانی ئێزیدی. بە سیمبولی ئازایەتی، سوارچاکی و خۆشەویستی دادەنرێت. دەروێش لە سەدەی ١٨دا ژیاوە و سەرۆکایەتی هۆزی "شەرقی" کردووە لە ناوچەی وێرانشار.

 ژیان و جەنگ 
دەروێشێ عەڤدی بەوە ناسراوە کە ڕووبەڕووی هێرشی عوسمانییەکان و هۆزە عەرەبەکان بووەتەوە کە ویستوویانە دەست بەسەر ناوچە کوردییەکاندا بگرن. سەرەڕای ئەوەی ژمارەی سوپاکەی کەم بووە، بەڵام بەهۆی ئازایەتی خۆی و ستراتیژی جەنگییەوە توانیویەتی بەرگرییەکی سەخت بکات. لە داستانەکاندا هاتووە کە دەروێش بە تەنها بەرەنگاری سەدان سوارچاک بووەتەوە و خاوەنی ئەسپێکی بەناوبانگ بووە بە ناوی "هەدبان".

 عەدوولە و دەروێش 
جگە لە لایەنی جەنگی، دەروێش بە چیرۆکی خۆشەویستییە ناکامەکەی لەگەڵ "عەدوولە"ی کچی "تەمەر پاشا" (سەرۆکی هۆزی میللی) ناسراوە. ئەم خۆشەویستییە بووەتە هەوێنی سەدان گۆرانی و داستانی فۆلکلۆری (وەک گۆرانییەکانی شڤان پەروەر و هونەرمەندانی تر). تەمەر پاشا مەرجی قورسی بۆ دەروێش دانا بۆ ئەوەی کچەکەی پێ بدات، یەکێک لەوانە بەرگری کردن بوو لە خاکەکەیان دژی هێرشی دەرەکی.

 مردن 
بەپێی گێڕانەوە مێژووییەکان، دەروێشێ عەڤدی لە کاتی شەڕێکی سەختدا دژی هێزە عوسمانییەکان لەسەر گردی "عەفەدار" بریندار دەبێت و دەکوژرێت. مردنەکەی کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر خەڵکی ناوچەکە دروستکرد و تا ئێستاش لە گۆرانییەکاندا (بە تایبەت لاوک) دەگوترێتەوە.

 سەرچاوەکان 

Celîl, O., & Celîl, C. (1978). Zargotina Kurda. Nauka.

پۆل:مێژووی کورد
پۆل:کەسایەتییە ئێزیدییەکان
پۆل:جەنگاوەران