ویلایەتی بدلیس

ویلایەتی بدلیس (بە ئەرمەنی: Բիթլիսի վիլայեթ بتلیس ڤیالێت' , تورکی عوسمانی: ولایت بتليس Vilayet-i Bitlis) بەشێکی کارگێڕی (ویلایەت)ی ئاستی یەکەمی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بوو. پێش جەنگی ڕووسیا-تورکیا (١٨٧٧-١٨٧٨) بەشێک بووە لە ویلایەتی ئەرزڕۆم، دواتر لەلایەن باب ئەلعالیەوە کراوە بە ویلایەتێکی جیاواز.https://books.google.iq/books?id=rezD7rvuf9YC&pg=PA715&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false یەکێک بوو لە شەش ویلایەتە ئەرمەنییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی. Klein, Janet (3 August 2012). Jongerden, Joost; Verheij, Jelle (eds.). Social Relations in Ottoman Diyarbekir, 1870-1915. BRILL. p. 148. ISBN 978-90-04-22518-3.

بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، ویلایەتی بدلیس ڕووبەرەکەی ١١٥٢٢ میل چوارگۆشە بووە (٢٩٨٤٠ کیلۆمەتر دووجا)، لە کاتێکدا ئەنجامە سەرەتاییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکراوەتەوە) ژمارەی دانیشتووانەکەی ٣٨٨٦٢٥ کەس بووە. وردی ژمارەکانی دانیشتووان لە "نزیکەیی"ەوە دەست پێدەکات تا "تەنها گریمانەیی" بەپێی ئەو ناوچەیەی کە لێیەوە کۆکراونەتەوە.https://archive.org/details/asiakeane00kean/page/460/mode/1up

بدلیس و مووش پێشتر لە ئەیالەتی ئەرزڕۆمدا بوون. لە ساڵی ١٨٧٥ دا جیاکرانەوە و بوونە ویلایەتێکی سەربەخۆ. سنجاقی سێرت لە ساڵی ١٨٨٣-١٨٨٤ لە ویلایەتی دیاربەکرەوە بە ویلایەتی بدلیسەوە گرێدرا.https://books.google.iq/books?id=do89AAAAIAAJ&pg=PA26&redir_esc=y

دابەشی کارگێڕی
سنجاقەکانی ویلایەتی بدلیس:
 سنجاقی بدلیس (بدلیس, خەلات, خیزان, مۆتکی)
 سنجاقی مووش (مووش, کۆپ, قابلجەوز, ملازگر, گمگم)
 سنجاقی سێرت (سێرت, دهـ, خسخێر, شێروان, مسرج)
 سنجاقی گەنج (داری ھێنی, چەولیگ, پاسوور)

 نەخشە 

 سەرچاوەکان

پۆل:باکووری کوردستان
دیاربەکر
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧
پۆل:مێژووی پارێزگای دیاربەکر
پۆل:مێژووی پارێزگای ڕحا
پۆل:مێژووی پارێزگای مێردین
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٣
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥