ئەیالەتی نۆگای

ئەیالەتی نۆگای (بە تورکیی عوسمانی: ایالت نوگای بە ڕۆمانی:Eyālet-i  Nogay) یەکێک لە ئەیالەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بوو.https://www.geonames.de/coutr-ota-provinces.html ئیدارەیەکی ڕاستەقینەی دەوڵەتی عوسمانی ھەرگیز لەو ئەیالەدا دانەمەزرا؛ لە ژێر دەسەڵاتی عوسمانیدا مایەوە. لە ساڵی ١٥٤٨ دامەزراوە و لە ساڵی ١٥٥٥ داڕما.Yılmaz Öztuna "Devletler ve hanedanlar" sf. 1079, Kültür ve Turizm Bakanlığı (1990).

 مێژوو 
ئەیالەتی نۆگای لە ساڵی ١٥٤٨ دامەزرا کاتێک سلێمانی یەکەم نازناوی میری ئومێرای بەخشییە موسا بەیزادە یوسف بەی، بەی ھۆردی نۆگای، کە لە ناوچەی کیپچاک-ئەلی لە نێوان دەریای خەزەر و دەریای ئازۆڤدا دەژیا. یوسف بەی کە ھەم بەیلەربەیی و ھەم فەرمانڕەوای ھۆردی نۆگەی بوو، لە ساڵی ١٥٥٥ لەلایەن ئیسماعیل میرزای برایەوە کەوتە بۆسە و کوژرا، کە دوای داگیرکردنی خانای کازان لەلایەن تزاری ڕووسیەوە ھاوپەیمانی ڕووسەکان بوو. پاشان ھۆردی نۆگای دەسەڵاتی عوسمانییان بەجێھێشت و ئەیالەتی نۆگای کۆتایی ھات. M. Sadık Bilge "Osmanlı devleti ve Kafkasya" sf. 214, Eren Yayıncılık (2005). لە ساڵی ١٥٧٨دا ئوروس بەی نەوەکەی یوسف بەی جارێکی دیکە نازناوی حاکمی پێدرا کاتێک ملکەچی ڕووسەکان بوو، بە پێچەوانەی باوکی کە ملکەچی ڕووسەکان بوو. لەژێر فشاری ڕووسیا لە باکوورەوە، نۆگاییەکان دەستیان کرد بە کۆچکردن بەرەو باکووری قەفقاز و ھەرچەندە بەردەوام بوون لە بوونیان، ھەندێکجار لەژێر کۆنترۆڵی ڕووسەکان و ھەندێکجاریش عوسمانییەکان، تا ساڵی ١٦٥١، گرنگی خۆیان لەدەست دا.Mühimme XXXVIII, 98

 سەرچاوەکان 

نۆگای
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٥٣٤
نۆگای