جامانە

جامانە یان جەمەدانی یان ئاغابانوو سەرپۆشێکی نەریتیی کوردییە، وە بەشێکی تەواوی جلی کوردی پێکدەھێنێت. بۆ یەکەمجار لە میزۆپۆتامیا لەلایەن سۆمەرییەکانەوە بەکارھێنراوە. لە زمانی پاڵەویدا ئەم زاراوەیە ئاماژەیە بۆ پارچە قوماشێک کە ھێشتا نەدووراوە.
وێنۆک|وێنەی پەیکەرێکی سۆمەری کە ژنێکە کە سەرپۆشێکی لە سەردایە.
جامانە زیاتر لەلایەن پیاوانەوە لەبەر دەکرێت، وە وەشانی تریشی لەلایەن ژنانەوە وەک کراسێک یان خاولیی مۆدە لەبەر دەکرێت.

 بەکارھێنانی نەریتی 
لە ھەندێک بۆنەدا، بە تایبەتی لە کاتی ئاھەنگەکانی نەورۆز لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان، کەسەکان کە جامانەیان لەبەردابووە، ڕاپۆڕتدراوە کە ڕووبەڕووی دەستبەسەرکردن و چەوساندنەوەکانی دەزگا ئیتلاعاتییەکانی ئێران بوونەتەوە. لە نێو کوردانی ئێراندا زۆرجار بە نەورۆزی جامانە ناودەبرێت.

بەپێی ڕاپۆرتێکی وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئایینیی ھەرێمی کوردستان، زیاتر لە ١٠٠ مزگەوت لە ھەرێمی کوردستان بە شێوازی جامانەی کوردی دروست کراون. جامانە، جگە لە بەکارھێنانی باو، بۆ پاراستنی سەر لە سووتانی خۆر و فێنک ڕاگرتنیش بەکاردێت. لە سەردەمی ڕاپەڕینەکانی ڕابردووی کوردەکاندا جامانە بەشێک بووە لە جلوبەرگی یەکپۆشیی شەڕکەرەکانی پێشمەرگە.

بەھۆی گۆڕانی بارودۆخەوە، لەبەرکردنی جامانە کەمتر بووەتەوە. بەڵام نەوەی نوێ لە ملی خۆیان دەیپۆشن و وەکو جوانکارییەکی مۆدە بەکاریدەھێنن.

 جۆرەکان و شێوازەکانی لەبەرکردن 
وێنۆک|کوردێکی خەڵکی ورمێ، کە سەرپۆشێکی کوردی (جامانە)ی لەبەردایە
جامانە لە سەرانسەری ناوچە کوردنشینەکاندا چەندین شێوازی جیاوازی ھەیە. ڕەنگەکانی جامانە بەزۆری ڕەش و سپین، یان سوور و سپین. جامانەی ڕەش و سپی لەلایەن کوردانی ھۆزەکانی زێباری و ھەرکی و دۆسکی بەکاردێت. جامانەی سوور و سپی لەلایەن ھۆزی بارزانی و کوردانی ئێزیدی بەکاردێت.

جامانە بە شێواز و ڕێگای جۆراوجۆر لەبەر دەکرێت، دەتوانرێت بە ھەر شێوەیەک لەبەرکەر ھەڵیبژێرێت و لەبەر بکرێت؛ بەڵام بەگشتی دوو شێوازی سەرەکیی لەبەرکردنی ھەیە:

 خاو و پان، بە شێوەیەکی شل لەسەر کڵاو دادەنرێ.
 لوولدراو، بە تووندی بە دەوری کڵاودا دەپێچرێت.

دیزاینەرانی ھاوچەرخ لە ئێستادا جامانە بە شێوازی مۆدێرنتر دروست دەکەنەوە، بەبێ فۆڕمی نەریتی.

 کڵاو 
کڵاو شتێکی بازنەیییە کە نزیکەی قەبارەی سەری پیاوێکە و وەک بنەمایەکی بنەڕەتی بۆ لەبەرکردنی جامانە بەکاردێت. بەبێ کڵاو، جامانە ناتوانرێت بە باشی لەبەر بکرێت.

 سەرچاوەکان 

 پەراوێزەکان 



 بەستەرە دەرەکییەکان 

 Kurdish clothing day ceremony at Cihan University

پۆل:جلوبەرگ
پۆل:جلی کوردی
پۆل:سەرپۆش