ئەرمەنییەکانی عێراق

ئەرمەنییەکانی عێراق یەکێکن لە کەمینە سەرەکییەکانی مەسیحی لە عێراق پێکدەھێنن. سەرەتای بوونی ئەوان بۆ مێزۆپۆتامیا (عێراقی ئەمڕۆ) دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی کۆن، زیاتر لە دوو ھەزار ساڵ لەمەوبەر، کاتێک بازرگانانی ئەرمەنی گەشتیان دەکرد بۆ بازرگانیکردن بە کاڵا لە نێوان ئەرمەنستان و مێزۆپۆتامیای باکووری مێژوویی؛ بەڵام سەرەتای نیشتەجێبوونی ھەمیشەیی ئەوان وەک پێکھاتەیەک لە بەغدا دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی حەڤدەھەم. ئەم بوونە دوابەدوای فەتحکردنی کۆتایی عوسمانی لە بەغدا لە ساڵی ١٦٣٨ لە کۆتایی شەڕی عوسمانی و سەفەوی (١٦٢٣–١٦٣٩) ھات. ھەندێک تۆماری مێژوویی ئاماژە بە بوونی ئەرمەنەکانی کۆنتر لە بەغدا و بەسرە دەکەن.

ئەم بووندارە مێژووییە لە دوای جەنگی جیھانیی یەکەم و جینۆسایدی ئەرمەنەکان لە ساڵی ١٩١٥دا بەھێزتر بوو و ڕزگاربووان وەک پەنابەر گەیشتنە عێراق. لە ساڵی ١٩٢١ بەدواوە و بە درێژایی سەدەی دواتر ئەرمەنییەکان گەشەیان کرد، بە شوناسی مەسیحی ناوازەی خۆیان و میراتی ئەرمەنی ماندوونەناسیان، کۆمەڵگەی زیندوویان دامەزراند و بەھێزیان کرد، بوونە بەشێکی دانەبڕاو لە کۆمەڵگەی عێراقی و پەیکەرە کولتوورییەکەی؛ بەڵام بەختیان لە دەیەکانی کۆتایی سەدەی بیستەمدا گۆڕانکارییەکی گەورەی بەسەردا ھات دوای چەندین ساڵ لە شەڕی وێرانکەر و قۆناغەکانی گێژاوی کۆمەڵایەتی و ئابووری. پێکھاتە ئەرمەنییەکان کە ڕۆژێک لە شارە گەورەکانی وەک بەغدا و بەسرە و مووسڵ و کەرکووک گەشەیان کردووە، وردە وردە دابەزینیان بەخۆوە بینی، ھەندێکیان بە تەواوی نەماون، لەنێو شەپۆلە یەک لە دوای یەکەکانی کۆچکردن و ئاوارەبوونی ناوخۆییدا. لەشکرکێشی ئەمریکا بۆ سەر عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣ ئەم دابەزینەی خێراتر کرد. ھەروەھا ئەو ناسەقامگیرییەی دوای عێراق ھات کە بە ئاژاوەی سیاسی و ئابووری و تائیفەگەری و ھەڵچوونی کۆمەڵایەتی و گەندەڵی تایبەتمەند بوو، بەشداربوو لەم دابەزینە. بەردەوامیی ئەو بارودۆخە سەختانە ھەڕەشەی وجوودیی بۆ سەر ئەرمەنەکان و داھاتوویان لە عێراقدا دروست کرد. لە ئێستادا کەمتر لە ٤ ھەزار ئەرمەنی لەو وڵاتەدا دەژین.دەقی پەڕە.

 سەرچاوەکان 

پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی عێراق
پۆل:دانیشتووانی عێراق