ھیزانکێ ژێری

ھیزانکێ ژێری ()، (، ) یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی چەمانکێ، قەزای ئامێدی، پارێزگای دھۆک، باشووری کوردستان لە عێراق. دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەی چەمانکێ بە دووری (٣٥)کم.https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html

لە گوندەکەدا کڵێسایەکی مار گەیوارگیسی کڵێسای کۆنی ڕۆژھەڵات ھەیە.https://www.ishtartv.com/en/viewarticle,35526.html

 مێژوو 
دوای جینۆسایدی ئاشوورییەکان لە جەنگی جیھانیی یەکەمدا، ھیزانکێ ژێری لە ساڵی ١٩٢٠دا ئاشوورییەکانی تیاری خوارووی لێ نیشتەجێکرایەوە، کە ھەموویان لایەنگری کەنیسەی ڕۆژھەڵات بوون.https://utoronto.scholaris.ca/server/api/core/bitstreams/3ae867a1-c19c-48c5-a75a-daa1fc2c9335/content گوندەکە بەسەر ھیزانکێ ئێلێتا (ھیزانکێ ژووری) و ھیزانکێ ختێتا (ھیزانکێ ژێری) دابەش بوو.Donabed, Sargon George (2015). Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University Press. لە ساڵی ١٩٣٨ ھیزانکێ ژێری ٢٥ کەسی تێدا نیشتەجێ بوو، کە ٥ بنەماڵەی تێدابوو، ھیزانکێ ژووری ژمارەی دانیشتووانی ١٥٥ کەس بوو، ٢٨ بنەماڵەی ھەبوو، بە گشتی ١٨٠ کەس بوو، لە ٣٣ بنەماڵەدا. ژمارەی دانیشتوانی ھیزانکێ ژێری بۆ ٢١٠ کەس زیادی کرد، لە کاتێکدا ھیزانکێ ژووری بە پێی سەرژمێری عێراق لە ساڵی ١٩٥٧ بۆ ٤٤ کەس کەمی کرد، کە کۆی گشتی ٢٥٤ کەس بوو.Donabed, Sargon George (2015). Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University Press 

لە سەرەتای شەڕی یەکەمی عێراق – کورد لە ساڵی ١٩٦١، ١٠٠ خێزان لە ٤٢ ماڵدا لە گوندەکەدا نیشتەجێ بوون. لە کاتی شەڕدا کوردانی دراوسێ بە شێوەیەکی نایاسایی دەستیان بەسەر ٦٠ دۆنم زەوی کشتوکاڵیدا گرت، و ھیزانکێ لە ساڵانی ١٩٦٤ و ١٩٦٩ لەلایەن ناڕێکییەکانی حکومەتەوە ڕوخێنرا. دواتر ژمارەی دانیشتووان لە ھیزانکێ ژێری بۆ ١٤٥ کەس کەمیکرد، و لە ھیزانکێ ژووری بۆ ٢٠ کەس، بە گشتی تا ساڵی ١٩٧٧ ١٦٥ کەس بوو. ئەو گوندە لە ساڵی ١٩٨٧ لە کاتی شاڵاوی ئەنفالدا لەلایەن حکوومەتی عێراقەوە وێران کرا و ئەو ١١٠ خێزانەی کە مابوونەوە ئاوارە بوون."Universal Periodic Review of the State of Iraq: Annex: Table for 94 cases showing the land grab of the Assyrian villages". Assyrian Aid Society. 28 March 2019. Retrieved 7 May 2020.

ھێزانکێ لە دوای ڕاپەڕینەکانی ساڵی ١٩٩١ی عێراق لە لایەن ٥٠ بنەماڵەوە ئاوەدانکرایەوە. ئەگەرچی تەواوی دانیشتووانی ئاشوورییەکان بوو، بەڵام حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بە فەرمی ناوی کوردی ھێزانکێی بەسەر گوندەکەدا سەپاند. گوندنشینان ڕایانگەیاندووە، لە ساڵانی ١٩٩٤ و ١٩٩٧دا تووشی زەوتکردنی زەوی و زاری نایاسایی بوون لەلایەن کوردەکانەوە.https://www.atour.com/government/pdf/ACE-TheStruggleToExist-Part3.pdf ئابڵوقەیەک کە چەکدارانی پارتی دیموکراتی کوردستان لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٩٩ بە قەدەغەکردنی گواستنەوەی خۆراک بۆ ناو گوندەکە بەسەر ھێزانکێ و حەوت گوندی تری ئاشووری لە دۆڵەکەدا سەپاند، کە وابەستەی خۆراکی ئاکرێ بوو، دوای دەستێوەردانی نەتەوە یەکگرتووەکان و لیژنەی نێونەتەوەییی خاچی سوور ھەڵگیرا.http://www.aina.org/releases/blockade.htm

لە سەرەتای ساڵی ٢٠٠٩دا ٢٩ ئاشووری ئاوارە، کە ١٠ بنەماڵەیان ھەبوو، لە گوندەکەدا نیشتەجێ بوون. لە ساڵی ٢٠١٠ەوە، ھیزانکێ ژووری بەتەواوی چۆڵە و ھیزانکێ ژێری بەشێکی چۆڵە، سەرەڕای دروستکردنی خانوو لەلایەن حکوومەتی ھەرێمی کوردستانەوە، بەھۆی نەبوونی ژێرخانی ئابووری و خراپی دەرفەتی ئابووری. کەناڵەکانی ئاودێری لە گوندەکەدا لە مانگی ئایاری ٢٠١٣ لەلایەن کۆمەڵەی ھاوکاری ئاشوورییەوە نۆژەنکرانەوە. تا ساڵی ٢٠٢١، ١٥٣ ئاشووری لە ھێزانکێ نیشتەجێن.https://www.shlama.org/population?fbclid=IwAR0rMdQbvDzjzV0_CIWBCjOGCU4OSVLrbsltgKijiY1fqYC2H6VAoQ8hJ8M

 سەرچاوەکان 

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق