شەڕی شاری سەددام

شەڕی شاری سەددام لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٩١ وەک بەشێک لە ڕاپەڕینە بەرفراوانەکانی دژە سەددام لە سەرانسەری عێراق ڕوویدا، ھەرچەندە ڕاپەڕینەکانی ناوچەی شاری سەددامی بەغدا لە ڕووی پانتاییەوە زۆر سنووردارتر بوو لەوەی لە باشووری عێراقدا بینرا. لە وەڵامی نائارامییەکانی شاری سەددام، قوسەی کوڕی سەددام حوسێن سەرکردایەتی گەمارۆدانی ناوچەکەی کرد و ئۆپۆزسیۆنی سەرکوت کرد. بەغدا بە گشتی ئارامی مایەوە، نەک وەک ناوەندێکی ڕاپەڕینەکان، بەڵکو وەک ناوەندێکی دژە ھێرشی حکوومەت خزمەتی دەکرد.

 نائارامییەکانی شاری سەددام 
لەکاتێکدا بەھۆی ڕاپەڕینەکان حکوومەتی عێراق تا مانگی ئازاری ساڵی ١٩٩١ کۆنترۆڵی ١٤ پارێزگای عێراقی لە کۆی ١٨ پارێزگای عێراق لەدەستدا، بەڵام بەغدا تاڕادەیەکی زۆر ئارامی مایەوە. ئەمەش بەشێکی لەبەر ئەوە بوو کە حیزبی دەعوە و  شیووعیی و بەعسی لایەنگری سووریا ھەموویان نەیانتوانی پێکھاتەی نھێنی لە پایتەختدا دابمەزرێنن. لەبری ئەوە، نائارامییەکانی ناو بەغدا تەنھا لە ناوچە گەورە ھەژارەکاندا قەتیس بوو کە زۆرینەیان شیعە بوون لە پەراوێزی شاری سەددام، کە تا ساڵی ١٩٩١ ژمارەی دانیشتووانیان یەک ملیۆن بوو، و قەڵایەکی بەھێزی پیاوی ئایینی شیعە محەممەد سادق سەدر بوو.

ھەروەھا بەغدا نائارامی سنوورداری زیاتری بەخۆیەوە بینی، بەو پێیەی کۆنتڕۆڵی توندی حکوومەت بەسەر ڕاگەیاندن و پەیوەندییەکان نەیھێشت تەواوی ڕادەی شکستی عێراق لە شەڕی کەنداودا بگاتە دانیشتووانی بەغدا، کە بە پێچەوانەی ئەوانەی لە باشووری عێراق بوون، شایەتحاڵی ئاشکرابوونی شکستی عێراق نەبوون لەسەر دەرگاکانیان. لەکاتێکدا زۆرێک لە ناوچەکانی وڵات تا ڕادەیەک بۆشایی دەسەڵاتیشیان بەخۆوە بینی، حکوومەتی عێراق ئامادەیییەکی بەرچاوی ئەمنی لەناو بەغدای پاراست.

لە بەرامبەر ڕاپەڕینەکەدا قوسەی سەددام حوسێن سەرکردایەتی گەمارۆدانی حکوومیی ناوچەکەی کرد. نزیکەی ٧٠٠٠ سەرباز لە ٤ی ئازاردا گواسترانەوە بۆ بەغدا بۆ بەھێزکردنی بەرگرییەکانی شارەکە، حکوومەتی عێراقیش لە ٢١ی ئازاردا باری نائاسایی لە بەغدا ڕاگەیاند.

 پاشان 
دوابەدوای ڕاپەڕینەکە، سەددام کەتیبەیەکی تایبەتی نوخبەی پاسەوانی کۆماری (فەوجی ١٠)ی لە سەربازگەی ڕەشید لە نزیک شاری سەددام دانا. کەتیبەکە ئەرکی گۆشەگیرکردنی ناوچەکە و تۆپبارانکردنی بێ جیاوازی لە ئەگەری ڕاپەڕینەکانی داھاتوودا پێسپێردرابوو، بە شێوەیەک ھاوشێوەی کردەوەکانی پاسەوانی کۆماری لە نەجەف و کەربەلا.Thabit Abdullah (2006). Dictatorship, Imperialism and Chaos: Iraq Since 1989. Zed Books. ص.  82. ISBN:978-1-84277-787-9. مؤرشف من الأصل في 2020-09-23.

 سەرچاوەکان 

پۆل:شیعە
پۆل:ڕاپەرینەکانی ساڵی ١٩٩١ لە عێراق
پۆل:عێراق لە ١٩٩١