باڵاگریوە (ناوچە)

باڵاگیروە () ناوی ناوچەیەک لە ڕۆژئاوای ئێران کە ناوچەی باشووری پارێزگاکانی ئێستای لوڕستان و ئیلام و باکووری پارێزگای خووزستانی ئێستا لەخۆدەگرێت. ڕادەیەکەی لە ڕۆژئاواوە تا کەبیر کەو و لە باشوورەوە تا بەشی دارە گەرمەکان درێژ دەبێتەوە. ھۆزەکانی باڵارگریوە بریتین لە؛ دیرکەوەند، باھاروەند، رەشنوو، جۆدکی، قەڵاوەند و پاپی.چگنی، فرھاد (١٣٧٨ ھەتاوی) «ایل سگوند، نام و تاریخ آن» (بە فارسی)، لاپەڕە ٦٦ تا ٦٧ئێزدەپەناھ، حەمید. فەرھەنگی لەکی و لوڒی (١٩٧٨)؛ بەغدا. لاپەڕە ٢٠، بڵاوکەرەوە: کۆڕی زانیاری.پاپی‌، دانشنامه جهان اسلام (بە فارسی). لە ٢٣ی کانوونی یەکەم هێنراوە بە پێی دانشانامه جهان اسلام ھۆزی چەگینیش ھۆزێکی ئێلی باڵاگریوەیە.«چگنی (چگینی) ». دانشنامه جهان اسلام (بە فارسی). لە ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ ھێنراوە.

 مێژوو 
پێش سەردەمی میر و ئێلەکانی جۆدکی قەڵاوەند و تا سەردەمی حوکمڕانی قاجاڕەکان، دانیشتووانی ناوچەی باڵاگریوە بەشێک بوون لە ئێلی ساکی. ساکوەندەکان یەکێک بوون لە گرنگترین ئێلەکانی لوڕستان، کە یارمەتی کەریم خان زەندیان دەدا لە کاتی دروستبوونی دەوڵەتی زەند چوونە لای شیراز، بەڵام دوای لەناوچوونی زەندییەکان گەڕایەوە بۆ لوڕستان.

دوای ئەوەی کە لە شیرازەوە گەڕانەوە بۆ لوڕستان، ئەم ئێلە لەگەڵ خێڵەکانی تری باڵاگریوە کە بریتین لەمانە (قەڵاوەند، جۆدکی، پاپی، نەجافەوەند) دژی ساکیەکان شەڕیان کرد بۆ داگیرکردنی ناوچەی باڵاگریوە، کە ئەنجامەکەی کوشتنی حوسێن خان ساکی بوو، سەرۆکی ئێڵی ساکی، و گرتنی ناوچەی بەلدار. دوای ئەم شکستە، ساکیەکان لە لوڕستان و خووزستان پەرش و بڵاو بوون و بوونە ئێلێکی کۆچەری.

 سەرچاوەکان 

پۆل: پارێزگای لوڕستان