پێڕستی پادشاکانی ئورارتوو

ئەم بابەتە لیستێکە (پێڕستێکە) کە پادشاکانی ئورارتوو (ئارارات یان شانشینی وان) دەخاتە ڕوو، کە شانشینێکی سەردەمی ئاسنییە و ناوەندەکەی لەسەر دەریاچەی وان بووە لە ڕۆژھەڵاتی ئەنادۆڵ.

 پادشاکان 
+ژ.ناووێنەماوەی حکومڕانیتێبینی١ئارامە (ئاراموو، ئاراما) ٨٥٨-٨٤٤ پێش زایین٢لوتپیری٨٤٤-٨٣٤ پێش زایین نەزانراوە ئەگەر ئایا پادشای ئوراتوو بوو یان نا٣ساردووری یەکەم (ساردووریسی یەکەم، سێدووری یەکەم، ئاسیدووری یەکەم) ٨٣٤-٨٢٨ پێش زایین کوڕی لووتپیرییە.
 ناسراوە لە سەرچاوە ئاشوورییەکاندا وەک ئیستاردووری.
 پایتەختەکەی گواستەوە بۆ تووشپا.
 قەڵای وانی فراوان کرد.
 ئەگەری دامەزراندنی بنەماڵەیەکی نوێی ھەیە.٤ئیشپوونی (ئیشپوونی، ئیسپوینی) 106x106پیکسڵ٨٢٨-٨١٠ پێش زایین کوڕی ساردووری یەکەمە.
 ئیمپراتۆریەتەکەی فراوان کرد و موساسیری داگیر کرد.٥مێنوا ٨١٠-٧٨٥ پێش زایین کوڕی ئیشپوونییە.
 لە سەرەتادا بە ھاوبەشی لەگەڵ باوکی ئیشپوونی فەرمانڕەواییی کرد و دواتر بە ھاوبەشی لەگەڵ کوڕەکەی ئینوشپوا فەرمانڕەوایەتیی کرد.
 شانشینەکەی فراوان کرد.
 ڕێکخستنی پێکھاتەی بەڕێوەبردنی ناوەندی دانا.
 چەندین شار و قەڵای دامەزراند.
 پەرەپێدانی کەناڵێکی نیشتیمانی و سیستەمێکی ئاودێری.٦ئینوشپوا٧٨٨-٧٨٦ پێش زایین کوڕی مێنوایە.
 لەگەڵ باوکی حکومڕانیی کردووە.
 لەوانەیە لە شەڕدا کوژرابێت.٧ئارگیشتیی یەکەم  100x100پیکسڵ٧٨٥-٧٦٣ پێش زایین کوڕی مێنوایە.
 سنووری ئیمپراتۆریەتەکەی بەھێز کرد.
 دامەزراندنی ئیرابوونی (یەریڤانی ئێستا).٨ساردووری دووەم٧٦٣-٧٣٥ پێش زایین کوڕی ئارگیشتیی یەکەم.
 فراوانکردنی زۆرتری ئیمپراتۆریەتەکەی.٩ڕووسای یەکەم (ڕووسا، ئورسا) ٧٣٥-٧١٤ پێش زایین کوڕی ساردووری دووەم.
 لە کاتی ھێرشی ئاشوور و کیمێرییەکاندا.١٠مێلارتوا٧١٤ پێش زایین کوڕی ڕووسای یەکەم.
 بۆ ماوەیەکی کورت وەک پادشا خزمەتی کرد دوای شکستی باوکی.
 دواتر ھەر لەلایەن ئورارتییەکانەوە کوژرا.١١ئارگیشتیی دووەم133x133پیکسڵ٧١٤-٦٨٠ پێش زایین کوڕی ڕووسای یەکەمە.١٢ڕووسای دووەم (کە لەلایەن پادشای ئاشور بە یایا یان ئایا ناسراوە) ٦٨٠-٦٣٩ پێش زایین کوڕی ئارگیشتیی دووەمە.١٣ساردووری سێیەم٦٣٩-٦٣٥ پێش زایین کوڕی ڕووسای دووەمە.١٤ئەریمینا٦٣٥-٦٢٩ پێش زایین کوڕی ڕووسای دووەمە.١٥ڕووسای سێیەم٦٢٩-٦١٥ پێش زایین کوڕی ئەریمنایە.١٦ساردووری چوارەم٦١٥-٥٩٥ پێش زایین کوڕی ڕووسای سێیەم.١٧ڕووسای چوارەم٥٩٥-٥٨٥ پێش زایین کوڕی ڕووسای سێیەم.
 پادشا بووە لە کاتی ھێرشی مادەکان و سەکەکان.
 پاشای ئاشوری تیگلات-پلاسەری سێیەم قەڵای ڕۆزای وێران کرد، کە بەم دوایییانە لەژێر دەریاچەی وان لە تورکیا دۆزرایەوە.
 ھەروەھا شوێنەوارناسان قاپیان دۆزیوەتەوە کە جاران گەنم، ڕۆن و شەرابیان تێدابوو

 سەرچاوەکان 

کتێبنامە

 Boris Piotrovskii, The Ancient Civilization of Urartu, London, 1969.
 Igor Diakonoff, The Pre-History of the Armenian People, Caravan Books, New York, 1988.
 M. Chahin, The Kingdom of Armenia, Curzon, London, 2001.

 بەستەرە دەرەکییەکان 

 Urartu

پۆل:پادشاکانی ئورارتوو
پۆل:ئورارتوو