کڤیتۆیا

کڤیتۆیا () دوورگەیەکە لە دوورگەکانی سڤالبارد لە زەریای جەمسەری باکوور کە  ڕووبەرەکەیەتی. ڕۆژھەڵاتترین بەشی شانشینی نەرویجە. نزیکترین ناوچەی جەمسەری باکووری ڕووسیا، دوورگەی ڤیکتۆریا،
تەنھا  دوورە لە ڕۆژھەڵاتی کڤیتۆیا.

دوورگەکە نزیکەی تەواو لەلایەن Kvitøyjøkulen داپۆشراوە، کە سەرپۆشێکی سەھۆڵییە و ڕووبەرەکەی  لەگەڵ قوبەیەکی کلاسیکی و شێوەی کاتژمێری شەمەندەفەر، کە ناوی خۆی پێبەخشیوە. ئەو چەند ناوچە زەمینییە بێ سەھۆڵە ھەریەکەیان تەنھا چەند کیلۆمەترێکی چوارگۆشە گەورەن و زۆر بێ بەرھەم و بەردینن، گەورەترینیان ئەندرێنێسێتە لە گۆشەی باشووری ڕۆژاوای دوورگەکە. کڤیتۆیا بەشێکە لە پارێزراوی سروشتی نۆرداوست-سڤالبارد.

 وشەڕەتناسی 
ناوی ئێستا لەلایەن نەھەنگناس یۆھان کیلدسن لە شاری ترۆمسۆ لە ساڵی ١٨٧٦ دراوە. ڕێنووسی ڕەسظەنی ناوەکە لە ساڵی ١٨٧٦ەوە Hvidøen (دانیمارکی-نەرویجی) بووە. لە ساڵی ١٩٢٧ گۆڕدرا بۆ کڤیتۆیا. وەک ناوەکانی دیکەی دوورگە و ناوچەکانی جەمسەری باکوور و جەمسەری باشووری نەرویج فۆڕمی نینۆرسکی نەرویجی لە ناوەکەدا بەکاردەھێنرێت–فۆڕمی بۆکمال دەبوو Hvitøyen یان Hvitøya.

 مێژوو 
کڤیتۆیا لەلایەن ھۆڵەندی کۆرنێلیس گایڵزەوە لە ساڵی ١٧٠٧ دۆزرایەوە، و لەژێر ناوی 'Giles Land' یان 'Gillis Land' لەسەر نەخشەکان بە شێوە و قەبارە و شوێنی جیاواز بە درێژایی سەدەکان بینرا.

 گەشتی ئاندرێ لە باڵۆنەکانی جەمسەری باکوور 
وێنۆک|مۆنۆمێنتی گەشتی باڵۆنەکانی جەمسەری باکووری دەندرێ
دوورگەکە شوێنی پشوودانی گەشتی باڵۆنەکانی جەمسەری باکووری ئاندرێ بوو لە ساڵی ١٨٩٧، کە لەلایەن سالو مون ئیسایا ئاندرێ ڕێکخراوبوو. ئەو گەشتە ھەوڵیدا بە باڵۆنێکی ھایدرۆجین ڕووبەرەو جەمسەری باکووردا بفڕێت، بەڵام باڵۆنەکە لە نزیکەی ٣٠٠ کیلۆمەتر (١٩٠ میل) باکووری کڤیتۆیا لە ١٤ی تەممووز، کەمتر لە سێ ڕۆژ دوای دەستپێکردن دابەزی. تا ٦ی تشرینی یەکەم ئەوان بە پیا گەیشتنە دوورگەکە و لە تاکە بەشی بێ سەھۆڵی لێ وەستاون، کە ئێستا ناوی پێدراوە ئەندرێنێسێت.

چارەنووسی ئەو گەشتە یەکێک بوو لە نھێنییە گەورەکانی جەمسەری باکوور بۆ زیاتر لە سێ دەیە، تاوەکو پاشماوەکانی لەلایەن کەشتیی براتڤاگەوە لە ساڵی ١٩٣٠ دۆزرایەوە، و ڕۆژنامە، لۆگەکانی چاودێری زانستی و وێنەکان- پلێتی نەرێنی شووشەیی، کە بە قووڵی بەسترابوو و دەتوانرا پەرەی پێبدرێت-لە شوێنەکەدا دۆزرایەوە. توێژەرانی مۆدێرن پێیان وایە ئەو سێ ئەندامەی ئەو گەشتە لە ماوەی دوو ھەفتەدا دوای گەیشتنیان بە دوورگەکە گیانیان لەدەستداوە.

لە دوورگەکەدا مۆنۆمێنتی یادی ئەو سێ پیاوە بە ناوەکانی ئێس ئەی ئاندرێ، نیڵس سترینبێرگ و نوت فرێنکڵ دانراوە. مۆنۆمێنتێکی دیکە کە لەلایەن «گەشتی ستۆکھۆڵم»ەوە لە ساڵی ١٩٩٧ بۆ یادکردنەوەی ١٠٠ ساڵ بەسەر ئەو ڕووداوە دڵتەزێنەدا دانرابوو، دواتر بە ئەنقەست لەلایەن دەسەڵاتی سڤالباردەوە وێرانکرا، بە پاساوی ئەوەی کە بە شێوەیەکی نایاسایی دانراوە.

 ئاوھەوا 
کڤیتۆیا کەشوھەوای توندرای ھەیە (Köppen: ET)، کە ھیچ مانگێک مامناوەندی پلەی گەرمی ڕۆژانەی لە سەرووی ١٠ پلەی سەدی (٥٠ پلەی فەھرەنگی) نییە. کەشوھەوا لە نزیکەوە ھاوسنوورە لەگەڵ کەشوھەوای سەھۆڵبەندان، لەگەڵ مانگی تەممووز و ئاب تاکە مانگ کە مامناوەندی پلەی گەرمی ڕۆژانە لە سەرووی بەستنەوە.

 سەرچاوەکان 

پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن