پردی کەڵھام

پردی کەڵھام (بە ئینگلیزی: Culham Bridge) پردێکی بەردینی مێژووییە لە شارۆچکەی کەڵھام لە ئۆکسفۆردشێر، ئینگلتەرا. پردەکە ڕێگای A415 بەسەر جۆگەی سویفت دیچدا دەگوازێتەوە، کە لقێکی پێشووی ڕووباری تەمز بووە. ئەم پردە کە مێژووەکەی بۆ سەرەتای سەدەی پازدەھەم دەگەڕێتەوە، وەک بەشێک لە ڕێڕەوێکی سەرەکی کە شاری ئابینگدۆنی دەبەستەوە بە دۆرچێستەر، دروست کراوە و بە یەکێک لە یادگارە مێژووییە گرنگەکانی ناوچەکە دادەنرێت.

 مێژوو و دروستکردن 
پردی کەڵھام لە نێوان ساڵانی ١٤١٦ بۆ ١٤٢٢ وەک بەشێک لە پڕۆژەیەکی گەورەتر، کە پردی ئابینگدۆنیشی لەخۆگرتبوو، دروست کرا. پڕۆژەکە لەلایەن "برایەتیی خاچی پیرۆز" (Fraternity of the Holy Cross) کە کۆمەڵەیەکی بازرگانانی ئابینگدۆن بوون، بە سەرپەرشتی و دابینکردنی دارایی لەلایەن کەسایەتییەک بە ناوی جۆفری باربور، بەڕێوە چوو. لە سەرەتادا بە "پردی کەڵھام ھایس" (Culham Hythe Bridge) ناسرابوو. ئامانجی سەرەکیی پڕۆژەکە ئاسانکردنی ھاتوچۆ و گواستنەوەی بازرگانی بوو لەو ناوچەیەدا.

 نژیاروانی و پێکھاتە 
پردەکە لە بەردی خۆڵیی ناوچەیی (ashlar and rubble) دروست کراوە و لە چوار کەوانەی نووکتیژ پێکھاتووە. دیزاینی کەوانەکان لە ژێرەوە پەراسووکردارە (ribbed)، کە شێوازێکی باوی بیناسازیی سەدەکانی ناوەڕاستە. ھەروەھا، پردەکە خاوەنی بڕەرە ئاویی تیژە (V-shaped cutwaters) کە یارمەتیی شکاندنی شەپۆل و کەمکردنەوەی فشاری ئاو دەدەن لەسەر ستوونەکان. لە سەدەکانی دواتردا، بەتایبەتی لە سەدەی ١٨ یان ١٩، پەرژینی خشتی بۆ زیاد کراوە. وەک زۆربەی پردە ھاوتەمەنەکانی، پانیی پردی کەڵھام کەمە و بە شێوەیەک نەخشێنراوە کە بۆ ھاتوچۆی گالیسکە و پیادەی ئەو سەردەمە گونجاو بووە.

 گرنگیی مێژوویی 
پردی کەڵھام بەھۆی تەمەنی درێژی و پارێزراوییەوە خاوەن گرنگییەکی زۆری مێژووییە. ئەم پردە ڕۆڵێکی گرنگی لە شەڕی ناوخۆی ئینگلتەرادا گێڕاوە. لە ساڵی ١٦٤٥، شەڕێک لە نزیک پردەکە ڕوویدا کە بە "شەڕی پردی کەڵھام" ناسراوە. لەم شەڕەدا، ھێزەکانی پەرلەمانتار یەکێک لە کەوانەکانی پردەکەیان تێکدا بۆ ئەوەی ڕێگری لە پێشڕەویی ھێزەکانی پاشا بکەن، ھەرچەندە دواتر کەوانەکە چاک کرایەوە.

بەھۆی بەھا مێژوویی و نژیاروانییەکەیەوە، پردی کەڵھام وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* (Grade II* listed building) و یادگارێکی خشتەبەندکراو (Scheduled Monument) پۆلێن کراوە، کە ئەمەش بەرزترین ئاستی پاراستنی یاساییە بۆ میراتی نیشتمانی لە بەریتانیا.

 سەرچاوەکان 

پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا