چەراغ عەلی خان زەنگەنە

چەراغعەلیخان زەنگەنە (؛ لە دوای ساڵی ١٨٦٥/١٨٦٤ کۆچی دواییی کردووە) دەوڵەتمەدارێکی کوردی دیاری ئێران بووە لە سەردەمی سەرەتای دەسەڵاتی شای قاجاڕەکان ناسڕەددین شای قاجاڕی (ح. ١٨٤٨–١٨٩٦).

 ژیاننامە 
ئەندامی عەشیرەتی زەنگەنەی کورد بوو، چەراغعەلیخان وەک سکرتێر (مەنشی) لە بەڕێوەبردنی پارێزگای ئازەربایجان دەستی بە کاری ئیدارەیی کردووە. نوێنەری باڵیۆزخانەی ئێران بووە لە کونسوڵخانەی ئەرزەڕۆم لە ساڵی ١٨٤٣، دواتر دوای دانانی ناسڕەددین شا لە ساڵی ١٨٤٨ پەیوەندی بە دەستەی کارگێڕیی ئەمیر کەبیری وەزیری سەرەکیی دیاری ئێرانەوە کردووە. چەراغعەلیخان یەکێک بوو لەو بەرپرسە زۆرانەی کە پشتیوانیی چاکسازییەکانی ئەمیر کەبیری لە حکوومەتدا دەکرد.

چەراغعەلیخان لە ھەمان ساڵدا یەکەم ئەرکی گرنگی وەرگرت، کاتێک لە ململانێیەکی نێوان وەزیری ئەسفەھان و پاڵێوراوێک بۆ ئەو پۆستە کرایە ناوبژیوان. لە ساڵی ١٨٥٥ دەسەڵاتی دەستگیرکردنی تاوانبارانی کوشتنی عەباسقوولی خان پشیانی پێدرا کە پارێزگاری بەستام بوو. دوای ماوەیەکی کەم وەک پارێزگاری خەمسا و زەنگان دەستنیشانکرا، کە پارێزگارێتیی دەکرد تاوەکوو لە ساڵی ١٨٥٩/١٨٦٠دا شەڕەفی «سیراج ئەلموڵک»ی پێبەخشرا. لە ساڵانی دواتردا نووسینگەی بەگلەربەگ و ڕەئیسی دیوانخانەی ئەسفەھان (١٨٦٢/١٨٦٣–١٨٦٤/١٨٦٥) و دواتر ڕەئیس ئەحتەشاب لە پایتەختی تارانی پایتەختی ئێرانی وەرگرت. دواتر لە باسکردندا نامێنێت- بەم پێیەش مێژووی مردنی نادیارە.

 سەرچاوەکان 


پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ١٩یەم
پۆل:مردووانی سەدەی ١٩یەم
پۆل:زەنگەنە
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:خەڵکی کرماشان
پۆل:کوردەکانی ئێران
پۆل:کوردی ئێران
پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نەزانراو