ئیبن مونزیری نیسابووری

ئەبووبەکر محەممەد کوڕی ئیبراھیم کوڕی مونزیر نیسابووری (بە عەرەبی: شَيْخُ الْإِسْلَامِ أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْمُنْذِرِ النَّيْسَابُورِيُّ الشَّافِعِيُّ؛ لەدایکبووی نز. ٢٤٢ی کۆچی/٨٥٦ی زایینی - کۆچکردووی نز. ٣١٨ی کۆچی/٩٣٠ی زایینی)، ناسراو بە ئیبن مونزیر، ئیمام، حافز، فەقیھ و یەکێکە لە گەورەترین زانایانی موجتەھیدی ئیسلام. ئەو بە "شێخی حەرەم" و "شێخولئیسلام" ناسرابوو و شارەزاییەکی بێوێنەی لە زانینی بۆچوونی زانایان، خاڵە کۆکەکان (ئیجماع) و خاڵە جیاوازەکان (ئیختیلاف)دا ھەبوو، کە ئەمەش پایەیەکی زۆر بەرزی پێ بەخشیبوو.

 ژیان و گەشتی زانستی 
ئیبن مونزیر لە شاری نەیشابوور خۆراسان لەدایک بووە، کە یەکێک بوو لە  زانستییە دیارەکانی جیھانی ئیسلامی. دواتر گەشتی کرد بۆ میسر و لەوێ لەسەر دەستی قوتابییەکانی ئیمام شافعی، وەک ڕەبیعی کوڕی سولەیمان مورادی، زانستی وەرگرت. پاشان ڕووی کردە مەککە و تا کۆتایی تەمەنی لەوێ مایەوە و بووە "شێخی حەرەمی مەککە" و وانەی دەوتەوە.ئەلزەھەبی، شەمسەددین. سیر أعلام النبلاء، دامەزراوەی ڕیسالە، بەرگی ١٤، ل. ٤٩٠.

 پایەی زانستی و مەزھەبی فیقھی 
ئیبن مونزیر بە یەکێک لە گەورەترین زانایانی بواری فیقھی بەراوردی دادەنرێت. ھەرچەندە لە سەرەتادا شوێنکەوتووی مەزھەبی شافعی بوو، بەڵام دواتر گەیشتە پلەی ئیجتیھادی موتڵەق و شوێن ھیچ مەزھەبێکی دیاریکراو نەدەکەوت، بەڵکو ڕاستەوخۆ لە قورئان و سوننەتەوە بەڵگەی وەردەگرت.

ئیمامی زەھەبی دەربارەی دەڵێت: «ئیمام، حافز، زانای گەورە، شێخولئیسلام... کەس لە سەردەمی خۆیدا لەو زاناتر نەبوو».ھەمان سەرچاوە، ل. ٤٩١.

ئیمامی نەوەوی فەرموویەتی: «ئیمامی بەناوبانگ... لە گەورەترین زانایانی ئەم ئوممەتەیە. ئیمامەتی و زۆریی بەرھەمەکانی شتێکی ناسراوە».نەوەوی، یەحیا کوڕی شەرەف. تهذيب الأسماء واللغات، بەرگی ٢، ل. ١٥٩.

تاجەدین سوبکی ئاماژەی بەوە کردووە کە ئیبن مونزیر لەسەر مەزھەبی شافیعی بووە، بەڵام دواتر بۆچوونی سەربەخۆی ھەڵبژاردووە و بەمەش پایەی بەرزتر بووەتەوە.تاجەدین سوبکی. طبقات الشافعية الكبرى، بەرگی ٣، ل. ١٠٩.

 مامۆستا و قوتابییەکانی 
 مامۆستاکانی 

ڕەبیعی کوڕی سولەیمان مورادی (قوتابی ئیمامی شافعی)

محەممەد کوڕی عەبدوڵڵا کوڕی عەبدولحەکەم

ئیسحاق کوڕی ڕاھەوەی دەبباغ

محەممەد کوڕی مەیموون زەعفەرانی

 قوتابییەکانی 

محەممەد کوڕی یەحیا

ئەبووبەکر کوڕی موقری

ئەبوو تەحیب عوبەیدوڵڵا

 بەرھەمەکان 
ئیبن مونزیر چەندین کتێبی یەکجار گرنگی نووسیوە کە بوونەتە سەرچاوەی سەرەکی بۆ زانینی کۆدەنگ و جیاوازیی زانایان:

الأوسط في السنن والإجماع والاختلاف: گەورەترین و گرنگترین بەرھەمیەتی، کە تێیدا فیقھی بەراوردی بە شێوەیەکی فراوان باسکردووە.

الإشراف في اختلاف العلماء: کورتکراوەی کتێبی "اڵاوسگ"ە و تەرکیز دەکاتە سەر خاڵە جیاوازەکان.

الإجماع: کتێبێکی بچووکە بەڵام یەکجار گرنگە، تێیدا ئەو پرسیارانەی کۆکردووەتەوە کە زانایان لەسەریان کۆدەنگن (ئیجماع).

تفسير القرآن: تەفسیرێکی گەورەی قورئان بووە، بەڵام بەشێکی زۆری لەناوچووە.

جامع الكبير في الفقه

إثبات القياس

 کۆچی دوایی 
ئیبن مونزیر لە دەوروبەری ساڵی ٣١٨ی کۆچی (یان ٣١٩ی کۆچی) لە شاری مەککە کۆچی دوایی کرد و ھەر لەوێش نێژرا.

 سەرچاوەکان 

لەسەر بنەمای وتاری ویکیپیدیای عەرەبی و سەرچاوە ئاماژەپێکراوەکانییەوە وەرگیراوە، بە داڕشتنێکی جیاواز و فراوانتر نەک وەرگێڕانی وشەبەوشە.

پۆل:زانایانی فەرموودە
پۆل:زانایانی فیقھ
پۆل:موفەسیرەکان
پۆل:زانایانی شافیعی
پۆل:ئەھلی سوننە
پۆل:مردووەکانی ٣١٨ی کۆچی
پۆل:ئەسەرییەکان
پۆل:شافعییەکان