سوپای ئازادی لوبنان

سوپای ئازادی لوبنان (یان سوپای عەقید بەرەکات) میلیشیایەکی مەسیحی جیابووەوەی سوپای لوبنان کە لە کاتی شەڕی ناوخۆی لوبنان (١٩٧٦–١٩٧٨) چالاک بوو. سەرکردایەتی پێشڕەو سەعد حەداد و دواتر لەلایەن کوڕەکەی ئەنتۆنی حەدادەوە سەرکردایەتی دەکرا. بە پشتیوانی ئیسرائیل لە ساڵی ١٩٧٦ دامەزراوە، دواتر بووە بە سوپای باشووری لوبنان (SLA) لە کاتی داگیرکردنی باشووری لوبنان لەلایەن ئیسرائیلەوە. وەک ھاوپەیمانی سەرەکی ئیسرائیل لە کاتی شەڕی ناوخۆدا، بەتایبەتی لە باشووری لوبنان، بەشداری کردووە لە دامەزراندنی «پشتێنەی ئەمنی» لە باشوور بە پشتیوانی ئیسرائیل بۆ بەرەنگاربوونەوەی ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین (PLO) و ھێزەکانی دیکەی دژە ئیسرائیل. دژی ھێزەکانی فەلەستین و بزووتنەوەی نیشتمانیی لوبنان بوو کە لەلایەن سووریاوە پاڵپشتی دەکرا، ناوبەناو لەگەڵ سوپای فەرمی لوبنان تێکھەڵچوون، ھەرچەندە ھەندێک لە ئەندامانی سوپای ئازادی لوبنان پەیوەندییان پێیەوە کرد.

دوای تیرۆرکردنی سەعد حەداد (١٩٨٤)، ئەنتۆنی حەداد فەرماندەیی وەرگرت و ڕێکخرایەوە لەژێر ناوی «سوپای باشووری لوبنان» (SLA) وەک ھێزێکی بە وەکالەتی ئیسرائیل ڕێکخرایەوە. دوای کشانەوەی ئیسرائیل لە زۆربەی ناوچەکانی لوبنان (١٩٨٥) کاریگەری ئەم سوپایە کەم بووەوە، بەڵام بە پشتیوانی ئیسرائیل کۆنتڕۆڵی خۆی بەسەر ناوچەکانی باشووری لوبناندا مایەوە. لە ماوەی شەڕی باشوور (١٩٨٠–١٩٩٠)، سوپاکە بەردەوام بوو لە شەڕکردن لەدژی حیزبوڵڵا و ھێزەکانی سووریا، بەڵام کەوتە ژێر فشاری سەربازی و سیاسی زیاتر.

 ڕووخان 

دوای کشانەوەی ئیسرائیل لە باشووری لوبنان لە ساڵی ٢٠٠٠ (بەھۆی بەرخۆدانی حیزبوڵڵا)، سوپاکە بە تەواوی داڕما و زۆرێک لە ئەندامانی (لەوانەش ئەنتۆنی حەداد) لە ترسی لێپێچینەوە یان تۆڵەسەندنەوە بەرەو ئیسرائیل یان وڵاتانی دیکە ھەڵھاتن. دەوڵەتی لوبنان ئەو میلیشیایەی کە لەوەوە مابوونەوە ھەڵوەشاندەوە و بەشێک لە ئەندامەکانیشی دوای لێکۆڵینەوەیەکی ئەمنی خراونەتە ناو سوپای لوبنانەوە.

 سەرچاوەکان