دینگیر

دینگیر  ⟨  ⟩، بەزۆری وەرگێڕدراوی DIĜIR،By Assyriological convention, capitals identify a cuneiform sign used as a word, while the phonemic value of a sign in a given context is given in lower case. وشەیەکی سۆمەرییە بۆ 'خودا' یان 'خوداژن'. ھێمای مێخیی زۆرترین جار وەک دیاریکەر بۆ ناوە ئایینییەکان و چەمکە پەیوەندیدارەکان بەکاردەھێنرێت، لەم حاڵەتەدا بێژە ناکرێت و بە شێوەیەکی ئاسایی وەک سەرنووسەری ⟨d⟩ وەرگێڕدراوە، بۆ نموونە: دئینانا 

نیشانەی مێخیی سۆمەری بۆ خۆی لە بنەڕەتدا ئایدۆگرامێک بووە بۆ وشەی سۆمەری «آن» (an) ('ئاسمان' یان 'بەھەشت')؛Hayes, 2000 پاشان بەکارھێنانی درێژکرایەوە بۆ وێنەوشەیەک بۆ وشەی  ('خودا' یان 'خوداژن')Edzard, 2003 و خوداوەندی باڵای پانتێۆنی سۆمەری ئانو، و دەنگە وێنەیێک بۆ بزوێنی  . ئەکەدییەکان نیشانەی سۆمەرییان بۆ “خودا” وەرگرت و ھەم بۆ وشەی خۆیان ئیلوم (“خودا”) و ھەم بۆ دەنگی ئیل بەکاریان ھێناوە. دواتر ھیتییەکان ئەو نیشانەیەیان بە قەرز وەرگرتووە، بەڵام تەنیا بۆ بەھای دەنگی بەکاریان ھێناوە، نەک وەک وشەیەک بۆ "خودا".

لە زمانی سۆمەریدا بیرۆکەی خوداوەندەکان بە ئاسمانەوە بەسترابووەوە. نیشانەی “خودا” بە مانای “ئاسمان”یش بوو و لە ئەستێرەیەک دەچوو. وە ھێمای ئینانا ئەستێرەیەکی ھەشت خاڵی بوو. سەرەتا خەڵک بیریان لە خودایی دەکردەوە وەک شتێکی گەشاوە یان درەوشاوە لە ئاسماندا - وەک ئەستێرەکان - کە بوونی پیرۆزەکان نیشان دەدات.
ناوەڕاست|بێچوارچێوە|200x200پیکسڵ

 ھێمای بزماری 

 سۆمەری 
class=skin-invert-image|70x70پیکسڵ|Middle Bronze Age form of the sign

نیشانەی سۆمەری DIĜIR ⟨  ⟩ وەک ئایدیۆگرامێکی شێوە ئەستێرەیی سەرچاوەی گرتووە کە ئاماژەیە بۆ خودایەک بە گشتی، یان خوداوەندی سۆمەری ئانو، باوکی باڵای خوداوەندەکان. ھەروەھا دینگیر بە واتای 'ئاسمان' یان 'بەھەشت' بوو، بە پێچەوانەی کی کە بە واتای 'زەوی' بوو. بێژەکردنی ئیمێسالییەکەی دیمەر بوو. (بەکارھێنانی م لە جیاتی ĝ  تایبەتمەندییەکی فۆنۆلۆژیی تایبەت بوو لە زاراوەی ئیمیسالدا.)

فرەیی دینگیر دەتوانێت دینگیر-دینگیر بێت، لەنێو ئەوانی تردا. ئەگەر “دینگیر” بە واتای “خودا” بێت، ئەوا “دینگیر-دینگیر” بە واتای “خوداکان” دێت.

class=skin-invert-image|30x30پیکسڵclass=skin-invert-image|30x30پیکسڵ

 ئاشووری 
class=skin-invert-image|50x50پیکسڵ|Late Bronze Age to Iron Age form of the sign نیشانەی دینگیری ئاشووری ⟨ ئاش ⟨  ⟩ وە ماش ⟨  ⟩، بڕوانە دەتوانێت بە مانای:

 ڕەگی ناوەکی ئەکەدی il- بە واتای 'خودا' یان 'خوداژن'، کە لە ʾil- ی سامییەوە وەرگیراوە.
 خوداوەند ئانووم (ئان)
 وشەی ئەکەدی ، بە واتای 'ئاسمان'.
 بزوێنەکانی an و il (لە وشەی ئەکەدیی خوداوە ھاتووە: An یان Il، یان لە خوداوەندەکانەوە کە ئەم ناوانەیان ھەیە)
 پێشگرێک بە واتای "لە" یان "بۆ" دێت.
 دیاریکەرێک کە ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە ئەم وشەیەی دوای ئەوە ناوی خوداوەندێکە.

بەپێی لێکدانەوەیەک، DINGIR دەتوانێت ئاماژە بە قەشە یان قەشەژنیش بکات ھەرچەندە وشەی دیکەی ئەکەدی  و  ھەن کە بە قەشە و ژنەقەشەش وەرگێڕدراون. بۆ نموونە نین-دینگیر (خانمی خودایی) بە واتای قەشەیەک بوو کە لە پەرستگای ئێنکی لە شاری ئەریدۆ خواردنی وەرگرتبوو.Margaret Whitney Green, Eridu in Sumerian Literature, PhD dissertation, University of Chicago (1975), p. 224.

 کۆدکردن 
ھێمای مێخی لە یوونیکۆد 5.0 لە ژێر ناوی AN لە خاڵی کۆد U+1202D  کۆد کراوە.

 پێشانگا 

 سەرچاوەکان 

 پەراوێزەکان