زیاد ڕەحبانی

زیاد ڕەحبانی (١ی کانوونی دووەمی ١٩٥٦ – ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٥) ھونەرمەند و ئاوازدانەر و شانۆنامەنووس و نووسەری لوبنانی بوو کە بە مۆسیقای مۆدێرن و شانۆنامە سیاسییە ڕەخنەییەکانی ناسراوە کە واقیعی خەمناکی لوبنانی بە نوکتەی وردەوە نیشان دەدات. شێوازەکەی زیاد ڕەحبانی بە گاڵتەجاڕی و قووڵایی مامەڵەکردن لەگەڵ بابەتەکەدا تایبەتمەند بوو، ھەروەھا بە ئاڤانگاردێکی کۆمۆنیستیش دادەنرێت. دامەزرێنەری قوتابخانەی مۆسیقای عەرەبی و شانۆی عەرەبی ھاوچەرخە.

 پیشە 
یەکەم کاری ھونەریی ناسراوی ڕەحبانی بریتی بوو لە «سەدیقی اللە» (ھاوڕێم خودا)، کە کۆمەڵە نووسینێک بوو لە نێوان ساڵانی ١٩٦٧ و ١٩٦٨ کاتێک لە تەمەنی ھەرزەکاریدا بوو. لە ساڵی ١٩٧٣، لە تەمەنی ١٧ ساڵیدا، ڕەحبانی یەکەم مۆسیقای بۆ دایکی، فەیرووز، ئامادە کرد. عاسی ڕەحبانی، باوکی، لە نەخۆشخانە بوو و دایکی فەیرووز بڕیار بوو ڕۆڵی سەرەکی لە شانۆگەریی «ئەلمەحەتە»ی براکانی ڕەحبانیدا بگێڕێت. مەنسوور ڕەحبانی، مامی، کە تێکستی گۆرانییەکی نووسیبوو دەربارەی دوورکەوتنەوەی زۆرەملێی عاسی ڕەحبانی، ئەرکی ئاوازدانانی گۆرانییەکەی بە زیاد ڕەحبانی سپارد. گۆرانیی «سألوني الناس» (خەڵکی لێیان پرسیم) بووە ھۆی ناساندنی ڕەحبانی لە جیھانی مۆسیقادا.https://era.library.ualberta.ca/items/e771e291-fbd0-49c0-8ab3-08a6d0bb07f7https://www.amazon.com/Saalouni-El-Nas/dp/B003I0T9PQhttps://www.youtube.com/watch?v=boNgOgj7_80

ڕەحبانی بۆ یەکەم جار لەسەر شانۆ لە شانۆگەریی «ئەلمەحەتە» دەرکەوت و ڕۆڵی لێکۆڵەری دەگێڕا. ھەروەھا دواتر لە شانۆگەریی «ميس الريم»ی براکانی ڕەحبانیدا لە ڕۆڵی یەکێک لە پۆلیسەکاندا دەرکەوت. یەکەم ھەنگاوی ڕەحبانی بۆ ناو جیھانی شانۆ لەگەڵ شانۆی «بکنیا» لە «سهرية» دەستی پێکرد. دوابەدوای ئەوە، زنجیرەیەک شانۆگەریی زۆر سیاسی پێشکەش کرد. ئەکسام ئەلیووسف لە «درەوی دڕکەکان: شانۆی کۆمیدیای سیاسی لە سووریا و لوبنان» نووسیوویەتی: «لەم بارودۆخەدا، زیاد وەک گەنجێکی پێگەیشتوو، خۆی وەک شانۆنووس، دەرھێنەر، ئاوازدانەر، پیانۆژەن و ئەکتەر بەسەر دیمەنی ھونەریدا سەپاند. لە ماوەیەکی کورتدا، شانۆ ڕەسەنەکەی بووە جێی سەرنجی گەنجانێک کە تێیدا دەنگی نەوەیەکی ونبوویان دۆزییەوە کە لەناو جەنگ و توندوتیژیدا گیریان خواردبوو.»

وەک ئەکتەر، جگە لە دەرکەوتنی لە شانۆگەرییەکانی خۆیدا، ڕەحبانی لە فیلمی «کۆلارەفرۆشەکە»ی ڕەندا شەھال سەباغ لە ساڵی ٢٠٠٣دا ڕۆڵی سەرەکی گێڕا.https://music.apple.com/us/album/sahriye-part-1/367626418https://era.library.ualberta.ca/items/e771e291-fbd0-49c0-8ab3-08a6d0bb07f7

 ھاوکارییەکان 
پێشتر، لەکاتی و دوای شەڕی ناوخۆی لوبنان، ڕەحبانی چەندین ئەلبوومی بڵاوکردەوە و ھاوبەشی لە بڵاوکردنەوەیاندا کرد وەک: "بهال شکل-بەم شێوە"، "أبو علي"، "هللوجا"، "شريط غير حدودي-شریتێکی نا سنوور"، "هدوء نسبي-ھێمنییەکی ڕێژەیی"، "أنا مش كافر-من کافر نیم"، "حكايا الأطفال-بەسەرھاتی منداڵان"، "بما أنو-مادەم"، "مۆنۆدۆز" (لەگەڵ گۆرانیبێژ سەلما موسفی)، و "معلومات مش أكيدة-زانیاری پشتڕاستنەکراو" (لەگەڵ گۆرانیبێژ لەتیفە).https://music.apple.com/us/artist/ziyad-al-rahbani/129779214

 سەرچاوەکان 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦
پۆل:مردووانی ٢٠٢٥
پۆل:کوڕە گۆرانیبێژە لوبنانییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرە لوبنانییەکان