سوپای شاھانەی عێراق

سوپای شاھانەی عێراق سوپای شانشینی ھاشمی عێراقە (١٩٢١–١٩٥٨). لە ٦ی یەکەمی ١٩٢١ لەلایەن فەرماندەی عەرەب لە سوپای عوسمانی فەریق ئەوەل جەعفەر پاشا دامەزراوە.  کە بە فەوجەکەی موسا ئەلکازم دەستی پێکرد کە جەعفەر پاشا فەرماندەیی دەکرد، لە کاتێکدا لیوا نوری پاشا ئەلسەعید بوو بە یەکەم سەرۆک ئەرکانی سوپا و بەشداری لە ململانێی عەرەبی و ئیسرائیلدا کرد. یەکێک لە شەڕە بەناوبانگەکانی ڕزگارکردنی شاری جەنین بوو بە سەرۆکایەتی مەیجر ژەنەراڵ عومەر عەلی.  ھەروەھا سوپا یەکەم ھەوڵی کودەتای سەرکەوتووی لە جیھانی عەرەبیدا لە ساڵی ١٩٣٦ بە سەرۆکایەتی بەکر سیدقی ئەنجامدا، لە کودەتاکەدا کە بە کودەتای بەکر سیدقی ناسرا. 

 مێژوو 
 فەوجەکەی مووسا کازم 
شۆڕشی ساڵی ١٩٢٠ بەریتانیای ناچار کرد یەکەم حکوومەتی نیشتمانیی عێراق پێکبھێنێت کە سەرۆک ئەرکانی سوپای عێراق عەبدولڕەحمان گەیلانی سەرۆکایەتی دەکرد. کارنامەی ئەم حکوومەتە بریتی بوو لە پێکھێنانی ناوکی سوپای عێراق. فەوجەکەی مووسا کازم بە فەرماندەیی فەریق جەعفەر پاشا دامەزرا. فەوجەکە پشتی بە خۆبەخشەکان بەستبوو، بەڵام تا دوای تاج لەسەرنانی شا فەیسەڵی یەکەم، سوپا بە فەرمی دامەزرا.https://web.archive.org/web/20221221125240/https://books.google.iq/books?id=3MS5DwAAQBAJ&pg=PA11&dq=%D9%81%D9%88%D8%AC+%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%89+%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%A7%D8%B8%D9%85&hl=ar&sa=X&ved=2ahUKEwiw68nb3Yr8AhU1X_EDHdUZAqEQ6AF6BAgFEAI

 دامەزراندن 
سوپای عێراق کاتێک دروست بوو کە شا فەیسەڵی یەکەم یاسایەکی دەرکرد کە بە بازنەی سوپای عێراقی ساڵی ١٩٢١ ناسراوە، کە لە ڕێگەیەوە کارەکانی سوپا یاسایان بۆ دەرچووە. فیرقەی یەکەم و دووەمی پیادە لە دیوانیە و کەرکووک پێکھات. ھێزی دەریایی و ئاسمانی تا دوای ئەوەی عێراق سەربەخۆیی خۆی لە بەریتانیا لە ساڵی ١٩٣١ و ١٩٣٢ پێکھێنا.

فیرقەی دووی سوپای عێراق لە ساڵی ١٩٣٦ یەکەم کودەتا لە مێژووی ھاوچەرخی عەرەبیدا ئەنجامدا، لە کودەتایەکدا کە دواتر بە بزووتنەوەی بەکر سیدقی ناسرا، ئەمەش بووە ھۆی ھەڵوەشاندنەوەی حکوومەتەکەی تەھا ئەلھاشمی و دانانی حکوومەتێکی لایەنگری سەربازی بە سەرۆکایەتی حیکمەت سلێمان کە زۆری نەخایاند.https://web.archive.org/web/20221221125243/https://books.google.iq/books?id=Y-NgDwAAQBAJ&pg=PA31&dq=%D9%85%D9%86%D8%B4%D9%88%D8%B1+%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%8A%D8%B4+%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A&hl=ar&sa=X&ved=2ahUKEwik-Lq23or8AhWNX_EDHZwsD6MQ6AF6BAgDEAIhttps://web.archive.org/web/20221221125238/https://books.google.iq/books?id=7hMtAQAAIAAJ&q=%D8%A8%D9%83%D8%B1+%D8%B5%D8%AF%D9%82%D9%8A&dq=%D8%A8%D9%83%D8%B1+%D8%B5%D8%AF%D9%82%D9%8A&hl=ar&sa=X&ved=2ahUKEwiMn6b13or8AhUkVfEDHa1BCNcQ6AF6BAgGEAI
 جەنگی جیھانیی دووەم 
سوپای عێراق لە جەنگی جیھانیی دووەمدا لە ھەردوولا شەڕی کرد، بە درێژایی شەڕەکە بێلایەنی پاراست تا ڕەشید عالی گەیلانی لەسەر فەرمانی ئەدۆلف ھیتلەر و بە پاڵپشتیی بەناو چواری زێڕین کودەتای دژی حکوومەت ئەنجامدا. پاشان گەیلانی پاڵپشتی خۆی بۆ ئەڵمانیا لەو شەڕەدا ڕاگەیاند، ئەمەش وای کرد بەریتانیا شەڕ لە دژی عێراق ڕابگەیەنێت و شەڕی ئینگلیز و عێراق دەستیپێکرد، ئەمەش بووە ھۆی گەڕانەوەی داگیرکاری بەریتانیا بۆ سەر ئەو وڵاتە و ھەڵاتنی گەیلانی بۆ ئەڵمانیای نازی. دواتر عێراق پشتیوانی خۆی بۆ بەریتانیا لەو شەڕەدا ڕاگەیاند.https://web.archive.org/web/20221221125236/https://books.google.iq/books?id=1IYcAAAAMAAJ&q=%D8%B1%D8%B4%D9%8A%D8%AF+%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%8A+%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%8A%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%8A+%D8%BA%D8%B1%D9%88%D8%A8%D8%A7&dq=%D8%B1%D8%B4%D9%8A%D8%AF+%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%8A+%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%8A%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%8A+%D8%BA%D8%B1%D9%88%D8%A8%D8%A7&hl=ar&sa=X&ved=2ahUKEwjp77b134r8AhUzcvEDHbNfAk8Q6AF6BAgJEAIhttps://web.archive.org/web/20221221125237/https://books.google.iq/books?id=WnptAAAAMAAJ&q=%D8%B1%D8%B4%D9%8A%D8%AF+%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%8A+%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%8A%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%8A+%D9%87%D8%AA%D9%84%D8%B1&dq=%D8%B1%D8%B4%D9%8A%D8%AF+%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%8A+%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%8A%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%8A+%D9%87%D8%AA%D9%84%D8%B1&hl=ar&sa=X&ved=2ahUKEwiK5Lrc34r8AhV_SfEDHYGOA_oQ6AF6BAgEEAI

 سەرچاوەکان 

 سەرچاوەکان