سلێمان کوڕی عەبدولمەلیک

ئەبوو ئەیوب سلێمان کوڕی عەبدولمەلیک کوڕی مەروان کوڕی حەکەم کوڕی دەبی عاس ئەمەوی قوڕەیشی(٥٤ - ١٠ سەفەر ٩٩ کۆچی / ٦٧٤ - ٢٢ ئەیلوولی ٧١٧ زایینی) حەوتەمین خەلیفەی ئومەوییە، لە ١٥ جومعەی ئەخیرا ٩٦ کۆچی ھاوتای ٣ شوباتی ساڵی ٧١٥ی زایینی تا کۆچی دوایی. ماوەی خەلافەتەکەی دوو ساڵ و ھەشت مانگ بوو. لە سەردەمی باوکیدا، خەلیفە عەبدولمەلیک کوڕی مەروان، و پاشان لە سەردەمی براکەی، خەلیفە وەلید کوڕی عەبدولمەلیک، والی فەلەستین بووە. لەژێر دەستی شوێنکەوتووی ڕەجا کوڕی حەیەوە خوێندوویەتی، و سلێمان پەناگەی یەزید کوڕی مەھلەبدا، کە یەکێک بوو لە نەیارانی سەرەکی حەجاج کوڕی یوسف، چونکە سلێمان لە حەجاج ناڕازی بوو. سلێمان شاری ڕەملەی دامەزراند کە کۆشکەکەی و مزگەوتی سپی لەخۆدەگرێت. جێگەی شاری لودی گرتووەتەوە. ڕەملە گەشەی کرد و بوو بە ناوەندێکی ئابووری و شوێنی زۆرێک لە زانایانی موسڵمان، و تا سەدەی یازدەھەم وەک پایتەختی ئیداری ویلایەتی فەلەستین مایەوە.

دوای کۆچی دوایی وەلید، سولەیمان دەستی بەسەر خەلافەتدا گرت، و کرێکاران و والییەکانی وەلید و ھەموو ئەوانەی دڵسۆز بۆ حەجاج کوڕی یوسف لە کارەکانیان دوورخستەوە. یەزید کوڕی مەھلەب، و عومەر کوڕی عەبدولعەزیز و ڕەجا کوڕی حەیەوەی کردە ڕاوێژکاری خۆی زیندانییەکانی ئازاد کرد و زیندانەکانی بەتاڵ کرد. قوتەیبە کوڕی موسلیم دڵسۆز بوو بۆ حەجاج و ناڕەزایی لە ئیبن مەھلەب ھەبوو، بۆیە لە سەرەتای سەردەمیدا لە سولەیمان یاخی بوو، و کوژرا بە ھەمان شێوە محەممەد کوڕی قاسم سەقەفی، ئامۆزای حەجاج، لە بارودۆخێکی نھێنیدا کۆچی دوایی کرد. ھەرچەندە لە سەردەمی سلێماندا فەتحەکان بەشێکی ڕاگیرا، بەڵام بەھۆی بەرەنگاربوونەوەی یاخیبوونەکان؛ بەڵام لە سەردەمی ئەودا موسڵمانان گەڕانەوە بۆ داگیرکردنی تەبەریستان لە کەنارەکانی باشووری دەریای خەزەر لە ساڵی ٩٧ کۆچی / ٧١٦ زایینی، دوای ئەوەی خەڵکەکەی دەستیان بە یاخیبوون کرد، تا گۆرگان و تەبەریستان و دێھستان لەسەر دەستی یەزید کوڕی المحەللەب گەڕێنرانەوە، و کوڕەکەی داود کوڕی سلێمان لە ھاویندا ھێرشی کرد و قەڵایەکی بە ناوی «المرع» داگیرکرد، و مەسلەمە کوڕی عەبدولمەلیک قەڵای «اکوڕی عەوف»، قەڵای «الحدید» و بەرجامە داگیر دەکات و عومەر کوڕی ھوبەیرەش لە دەریاوە ھێرشی کرد بۆ سەر خاکی ڕۆمەکان. شەڕ لەگەڵ ئیمپراتۆرییەتی بیزەنتین توندتر بوو، بە گەمارۆدانی قوستەنتینییە لە ساڵانی ٩٨ کۆچی / ٧١٧ و ٧١٨ی زایینی گەیشتە لووتکە.

ئەیوبی کوڕی کۆچی دوایی کرد و بە مردنی دڵتەنگ بوو سلێمان تەنھا ٤٢ ڕۆژ دوای مردنی کوڕەکەی لە گوندی دابیق لە خاکی قینناسرین کۆچی دوایی کرد. ئەو خەلافەتی دوای خۆی پێشنیاری بۆ عومەر کوڕی عەبدولعەزیز ئامۆزاکەی کرد. نامەیەکی نووسیوە کە دەڵێت: “ بەناوی خودای میھرەبان و میھرەبانەوە ئەمە نامەی عەبدوڵڵا سلێمان ئەمیری ئیماندارانە بۆ عومەر کوڕی عەبدولعەزیز وەک خەلیفە لە دوای خۆم داناوە و دوای ئەویش یەزید کوڕی عەبدولمەلیک تۆ. ” ئیبن سیرین دەفەرموێت: “خوای گەورە بە زیندووکردنەوەی نوێژەوە خەلافەتەکەی دەستپێکرد، و کۆتایی پێھێنا بە دانانی عومەر کوڕی عەبدولعەزیز وەک جێنشینی خۆی، و عومەر کوڕی عەبدولعەزیز نوێژی لەسەر کرد کە لەسەر ئەڵقەکەی ھەڵکەندراوە.

 سەرەتای ژیانی 
 ڕەچەڵەک 
 سلێمان کوڕی عەبدولمەلیک کوڕی مەروان کوڕی حەکم کوڕی ئەبی عاس کوڕی ئومەیە کوڕی عەبد شەمس کوڕی عەبد مناف کوڕی قوسەی کوڕی کیلاب کوڕی مراح کوڕی کەعب کوڕی لوئەی کوڕی غالب کوڕی فیھر کوڕی مالیک کوڕی نەزر کوڕی کینانە کوڕی خوزەیمە کوڕی مودریکە کوڕی ئیلیاس کوڕی موزەر کوڕی نزار کوڕی مەعد کوڕی عەدنان ئەمەوی قوڕەیشی .
 دایکی: وەلادە کوڕیت عەباس کوڕی جوزەی کوڕی حارس کوڕی زوھیر کوڕی جادیمە کوڕی ڕەواحە کوڕی ڕەبیعە کوڕی مازن کوڕی حارس کوڕی قەتیعە کوڕی عەبس کوڕی باغیس، دایکی وەلیدعەبسییە.
 براکانی: سلێمان چوار برای تەواوی لە دایک و باوکییەوە ھەبووە، ئەوانیش: وەلید کوڕی عەبدولمەلیک و مەروانئ گەورە و داود و عائیشە. سەبارەت بە براکانی لە باوکییەوە زۆرن و ئەوانیش بریتین لە: یەزید و مەروان و موعاوییە و ئوم کولسوم و ھیشام و ئەبوبەکر کە ناوی بەکار و حەکام و فاتیمە و عەبدوڵڵا و مەسلەمە و مونزیر و ئەنباسە و محەممەد و سەعید و حەجاج.
 کونیە: ئەبوو ئەیوب.

 منداڵەکانی 
 سەرچاوەکان 

 کتێبنامە 







































 بەستەرە دەرەکییەکان 
 چیرۆکی سلێمانی کوڕی عبد الملک و الفرازداق، لە نووسینی عەبدوڵڵا الجاموس, ماڵپەڕی مەداد.
 چیرۆکی سلێمان کوڕی عبدالملیک لەگەڵ ئەبو حازم, ماڵپەڕی محەممەد ڕاتب نابلوسی.

پۆل:مردووانی ٧١٧
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٨ەم لە ئاسیا
پۆل:دامەزرێنەرانی شار
پۆل:فەرمانڕەواکانی ئاسیا لە سەدەی ٨ەم
پۆل:خەڵکی مەدینە
پۆل:ھەڵەکانی شێوازی سەرچاوەی ١: نرخی نادروستی پارامەتر