دەستێوەردانی دیموکراسی

دەستێوەردانی دیموکراسی بریتییە لە دەستێوەردانێکی سەربازیی دەسەڵاتێکی دەرەکیی لە وڵاتێکدا بە ئامانجی یارمەتیدان بۆ دامەزراندنی دیموکراسییەت لەوێ. نموونەی ئەمەش بریتین لە دەستێوەردان لە ئەفغانستان و عێراق.  دەستێوەردانی دیموکراسییەکان بە درێژایی ناوەڕاستی سەدەی بیستەم بەردەوام بوو، وەک لە ژاپۆن و  ئەڵمانیا لە دوای جەنگی جیھانیی دووەمەوە نموونەی بۆ دەرکەوت، کاتێک دیموکراسی لە ڕێگەی دەستێوەردانی سەربازییەوە دامەزرا. 

میکانیزمەکانی تووندوتیژی سەربازی دەتوانن دەستێوەردانی دیموکراسی ئاسان بکەن، بەڵام لەوانەیە شێوازی ناشەڕانگێزییش لەخۆ بگرێت. بنەما یاساییەکانی دەستێوەردانی دیموکراسی ھێشتا مشتومڕاوی و پڕن لە نیگەرانی، بەھۆی لێکدانەوە تەسکەکانی یاسایی و سروشتی لاوازی پابەندکەری یاسای نێونەتەوەیی. 

دەوڵەتان بە ھۆکاری جۆراوجۆر، لە بەرژەوەندییە نەتەوەییەکانەوە تا ئاسایشی نێونەتەوەیی، دەستێوەردانی دیموکراسی دەکەن.  لایەنگرانی دەستێوەردانی دیموکراسی لە ڕووی ئاشتی و ئابووری و مافی مرۆڤەوە باڵادەستی سیستەمی دیموکراسی بەسەر سیستەمە تاکڕەوەکاندا دەناسن. زۆرێک لە ڕەخنەکانی دەستێوەردانی دیموکراسی بریتین لە پێشێلکردنی سەروەری ئەو دەوڵەتەی کە دەستێوەردانەکە تێیدا ڕوودەدات و شکستی دەستێوەردانی دیموکراسی لە ڕەچاوکردنی ئاڵۆزییە کولتوورییەکانی دەوڵەتێکدا. 

دیموکراسی لیبراڵی ڕۆژاوایی وەک ئەمریکا پشتیوانی لە دەستێوەردانی دیموکراسی دەکەن، لە کاتێکدا وڵاتانی دیکەی وەک  چین و کۆریای باکوور وەک میکانیزمێک بۆ بەرزکردنەوەی کاریگەریی و دەسەڵاتی دەوڵەتی دەستێوەردەر سەیری دەکەن.

 سەرچاوەکان 

پۆل:سیاسەت