کۆنفرانسی ئاشتی ترابزۆن

کۆنفرانسی ئاشتی ترابزۆن کۆنفرانسێک بوو کە لە مانگەکانی ئازار-نیسانی ١٩١٨ لە ترابزۆن لە نێوان ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی و شاندێکی ئەنجومەنی یاسادانانی ترانسکۆقاز بەڕێوەچوو. دانیشتنی کردنەوەی کۆبوونەوەکە لە ١٤ی ئازاری ١٩١٨ بوو، نوێنەرانیش بریتی بوون لە دەریاوان ڕەئوف بەگ بۆ ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی، و ئاکاکی شاخانکێلی و ئەحمەد بەگ بێبینۆڤ (ڕاوێژکار) بۆ شاندی قەوقاز.

ئاگربەستی ئەرزینجان لە ٥ی کانوونی یەکەمی ١٩١٧ لە ئەرزینجان لە نێوان ڕووسەکان و عوسمانییەکان واژوو کرا و کۆتایی بە ململانێ چەکدارییەکانی نێوان ڕووسیا و ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی لە ھەڵمەتەکانی فارس و قەوقاز ھێنا کە شانۆی ڕۆژھەڵاتی ناوینی جەنگی جیھانیی یەکەمی ئەم ئاگربەستە بەدوای خۆیدا پەیماننامەی برێست-لیتۆڤسک لە ٣ی ئازاری ١٩١٨ لە نێوان کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا و  زلھێزە ناوەندییەکان ھاتە ئاراوە، کە بووە ھۆی دەرچوونی ڕووسیا لە جەنگی جیھانیی یەکەم. ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی و کۆماری ترانسکۆقاز ڕووبەڕووی یەکتر بوونەتەوە، لە کاتێکدا پەیمانی برێست لیتۆڤسک سنووری سەپاند کە لەگەڵ ئەو سنوورانەی کە ھەر لایەنێک بانگەشە دەکرد، ناکۆکییان ھەبوو. شاندەکە لەلایەن ژووری نوێنەرانەوە دروستکرابوو و لەلایەن ئیمپراتۆریەتیی عوسمانییەوە بە نوێنەرایەتی نەک دەوڵەتێک بەڵکوو گەلانی ناوچەکە دادەنرا.

 سەرچاوەکان