ئاژاوەکانی ٢٠٢٣ی کەرکووک

نائارامی و ئاژاوەکانی ساڵی ٢٠٢٣ی کەرکووک ڕووداوێک بوو کە دانیشتووانی عەرەب و کورد و تورکمانی دانیشتووی شاری کەرکووک تێیدا بەشداربوون. لە ٢٦ی ئابی ٢٠٢٣دا دەستی پێکرد، دوای ئەوەی بینایەک کە پێشتر بارەگای پارتی دیموکراتی کوردستان بوو (کە ئەوکاتە لەلایەن ھێزە چەکدارەکانی عێراقەوە وەک فەرماندەییی ئۆپەراسیۆنی ھاوبەش بەکاردەھات) خەریک بوو بگوازرێتەوە بۆ شوێنی پێشووتری. دوای دوو ڕۆژ، ڕۆژی ٢٨ی ئاب، دانیشتووانی عەرەب و تورکمانی شاری کەرکووک لە بەردەم بیناکە دانیشتنێکیان ئەنجامدا بۆ ڕێگریکردن لە گواستنەوەی و ھەروەھا ڕێگای سەرەکیی نێوان ھەولێر و کەرکووکیان داخست. لە بەرامبەردا کوردانی لایەنگری پارتی دیموکراتی کوردستان خۆپیشاندانیان دژی خۆپیشاندەرەکان کرد و ھەروەھا خوازیاری کردنەوەی ڕێگا داخراوەکەش بوون. ناڕەزایەتییەکان بە شێوەیەکی کوشندە لەلایەن ھێزە ئەمنییەکانی عێراقەوە سەرکوت کران و بووە ھۆی کوژرانی چوار خۆپیشاندەری کورد. وە گواستنەوەی بیناکەش لەلایەن دادگای باڵای فیدڕاڵیی عێراقەوە ڕاگیرا. 

لە چاوپێکەوتنێکدا کە لە ١٢ی ئەیلولی ٢٠٢٣ لە کەناڵی ئەلعێراقییەی سەر بە دەوڵەت پەخشکرا، سەرۆکوەزیران محەممەد شیاع سوودانی دانی بەوەدانا کە گرژییەکانی ئەو شارە پەیوەندییان بە ھەڵبژاردنی پارێزگاکان و "بێ متمانەیی" و نەبوونی ھاوئاھەنگی لە نێوان نەتەوەکانی شارەکەدا ھەیە بەھۆی کێشە درێژخایەنەکانەوە.

 پاشخان 
گرژییەکان لە دەوری باڵەخانەیەکی شاری کەرکووک کە سەردەمانێک وەک بارەگای پارتی دیموکراتی کوردستان بووە. پارتی بیناکەی چۆڵکرد دوای ئەوەی ھێزە عێراقییەکان کەرکووکیان گرت لە وەڵامدانەوەی ڕیفراندۆمی سەربەخۆییی کوردستان لە ساڵی ٢٠١٧. بیناکە لەو کاتەوە لەلایەن ھێزە ئەمنییەکانی عێراقەوە داگیرکراوە و گۆڕدراوە بۆ فەرماندەییی ئۆپەراسیۆنە ھاوبەشەکان (JOC). گرژییەکان دوای ئەوەی سەرۆک وەزیرانی عێراق، محەممەد شیاع سوودانی فەرمانی گەڕانەوەی بیناکەی بە پارتی دیموکراتی کوردستان لە ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ دا، لەژێر ڕێککەوتنێک کە لەگەڵ پارتی ئاماژەپێکراو کراوە کاتێک سوودانی حکوومەتەکەی لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢دا پێکھێنا.

 ڕووداوەکان 
لە ٢٨ی ئابدا، خۆپیشاندەرانی عەرەب و تورکمان لە بەردەم بارەگای پێشووی پارتی دیموکراتی کوردستان، خۆپیشاندانیان ئەنجامدا و داوایان کرد دەستبەرداربوونی بیناکە ڕابگیرێت و ڕێگری لە پارتی بکرێت لە دەستپێکردنەوەی کارەکانی لە کەرکووک. خۆپیشاندەران چادرێکیان ھەڵداوە و رێگای سەرەکییان داخستووە کە کەرکووک و ھەولێری پایتەختی ھەرێمی کوردستانی بەیەکەوە دەبەستێت، بەمەش کۆسپیان بۆ ھاتووچۆی نێوان کەرکووک و ھەرێمی کوردستان دروستکردووە بۆ ئەوەی ڕێگری لە گەڕانەوەی پارتی دیموکراتی کوردستان بکەن.

گرژییەکان لەگەڵ ھاتنی خۆپیشاندەرانی دژە کورد پەرەی سەند، کە گەیشتە لووتکە بە بڵاوکردنەوەی ھێزە ئەمنییەکانی عێراق و بەکارھێنانی ھێزی زۆر و کوشندە بۆ بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندەران. 

لە کاتی ناڕەزایەتییەکاندا، چوار خۆپیشاندەری کوردی لایەنگری پارتی دیموکراتی کوردستان کوژران و سێ کەسیان بە گوللە کوژران. بە گشتی ١٦ کەس بریندار بوون (لە نێویاندا عەرەب و تورکمان) و ٤٠ کەسی دیکەش دەستگیر کران.  ڕۆژی دواتر دەسەڵاتدارانی عێراق قەدەغەی ھاتووچۆیان سەپاند و گواستنەوەی بیناکە لەلایەن دادگای باڵاوە ڕاگیرا. 

 کاردانەوەکان 
محەممەد شیاع سوودانی، سەرۆکوەزیرانی عێراق فەرمانی بە لێکۆڵینەوە لە باروودۆخی کوژرانی خۆپیشاندەرانی کورد دەرکرد. مەسروور بارزانی سەرۆکی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان داوای لە دەسەڵاتدارانی وڵات کرد گیانی خەڵکانی پارێزگای کەرکووک بپارێزن.

 ئەمانەش ببینە 

 ململانێی عێراق و کورد
 ناوچە جێناکۆکەکانی باکووری عێراق

 سەرچاوەکان 

پۆل:ململانێی کورد و عێراق
پۆل:سەدەی ٢١ەم لە کەرکووک
پۆل:خۆپیشاندانەکانی عێراق
پۆل:کەرکووک
پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق
پۆل:خۆپیشاندانەکان لە عێراق
پۆل:عێراق لە دەیەی ٢٠٢٠
پۆل:عێراق لە ٢٠٢٣
پۆل:ناڕەزایییەکان
پۆل:باشووری کوردستان
پۆل:عێراق