ئەلڕەبیع کوڕی ئەنەس

ئەلڕەبیع کوڕی ئەنەس بەکری بەسری (بە عەرەبی: الربيع بن أنس البكري البصري؛ کۆچکردووی ١٣٩ یان ١٤٠ی کۆچی) یەکێکە لە تابیعین، گێڕەوەی فەرموودە و زانایەکی دیاری تەفسیر بوو کە لە بەسرە ژیاوە و دواتر ڕووی لە خۆراسان کردووە. لەنێو زانایانی فەرموودەناسیدا بۆچوونی جیاواز لەسەر ئاستی جێمتمانەبوونی ھەیە.

 ژیانی و گێڕانەوەی فەرموودە 
ئەلڕەبیع لە شاری بەسرە گەورە بوو و زانستی لە ژمارەیەک لە ھاوەڵان و گەورە تابیعین وەرگرت. دواتر بۆ بڵاوکردنەوەی زانستەکەی ڕووی کردە ناوچەی خۆراسان و لەوێ نیشتەجێ بوو.ئیبن حەجەر عەسقەلانی، تهذیب التهذیب، بەرگی ٣، ل. ٢٣٨.

 مامۆستاکانی 
ئەلڕەبیع فەرموودەی لەمانەی خوارەوە گێڕاوەتەوە:

ئەنەسی کوڕی مالیک

ئەبولعالیە ڕەیاحی

حەسەنی بەسری

ئیبن سیرین

ئوم سەلەمە (بە شێوەی ناردراو - مرسل)

 قوتابییەکانی 
ئەمانەی خوارەوە فەرموودەیان لێ گێڕاوەتەوە:

سولەیمان تەیْمی

شوعبە کوڕی حەجاج

حوسێن کوڕی واقید

ئەبو جەعفەر ڕازی

 پایەی لای زانایانی فەرموودەناسی 
بۆچوونی زانایانی بواری جەرح و تەعدیل (لێکۆڵینەوە لە فەرموودەگێڕەوان) لەسەر ئەلڕەبیع جیاوازە:

ئەوانەی بە جێی متمانەیان داناوە:

عجلی دەڵێت: «بەصری، ثقة» (خەڵکی بەسرەیە و جێی متمانەیە).ئەحمەد کوڕی عەبدوڵڵا عجلی،معرفة الثقات من رجال أهل العلم والحديث ومن الضعفاء، کتێبخانەی دار الباز، بەرگی ١، ل. ٣٥٣.

ئیبن حەبان لە کتێبی "الثقات" (جێی متمانەکان) ناوی ھێناوە.ئیبن حەبان، الپقات، بەرگی ٦، ل. ٢٩٥.

ئەوانەی ڕەخنەیان لێگرتووە:

یەحیای کوڕی مەعین دەڵێت: «لا بأس به» (کێشەی نییە)، بەڵام لە گێڕانەوەیەکی تردا بە لاوازی داناوە.ئیبن ئەبی حاتەم، الجرح والتعدیل، چاپی یەکەم، بەرگی ٣، ل. ٤٥٨.

ئەبو حاتەم ڕازی دەڵێت: «صدوق» (ڕاستگۆیە)، بەڵام دەشڵێت فەرموودەکانی وەک بەڵگەی سەربەخۆ بەکارناھێنرێن.ھەمان سەرچاوە.

ئیمامی نەسائی دەڵێت: «ليس به بأس» (کێشەی نییە).ئەلزەھەبی، شەمسەددین. میزان الإعتدال في نقد الرجال، دار المعرفة للطباعة والنشر، بەیروت، بەرگی ٢، ل. ٣٨.

ھەندێک بەوە تۆمەتباریان کردووە کە مەیلی بۆ شیعە ھەبووە.

پوختەی بۆچوونەکان:

ئیبن حەجەر عەسقەلانی لە کتێبی "تقریب التھژیب"دا کورتەی بۆچوونەکانی لەسەر کۆکردووەتەوە و دەڵێت: «صدوق له أوهام، ورمي بالتشيع» (ڕاستگۆیە بەڵام ھەڵە و وەھمی ھەیە، و تۆمەتی شیعەگەریی دراوەتە پاڵ).ئیبن حەجەر عەسقەلانی، تقريب التهذيب، بەرگی ١، ل. ٢٠٥.

 کۆچی دوایی 
ئەلڕەبیع کوڕی ئەنەس لە ساڵی ١٣٩ی کۆچی، و بەپێی بۆچوونێکی تر لە ساڵی ١٤٠ی کۆچی، لە سەردەمی فەرمانڕەوایی ئەبوو جەعفەری مەنسووردا لە خۆراسان کۆچی دوایی کرد.ئیبن کەسیر، البدایە والنھایە، بەرگی ١٠، ل. ٨٥.

 سەرچاوەکان 

لەسەر بنەمای وتاری ویکیپیدیای عەرەبی و سەرچاوە ئاماژەپێکراوەکانییەوە وەرگیراوە، بە داڕشتنێکی جیاواز و فراوانتر نەک وەرگێڕانی وشەبەوشە.

پۆل:تابیعین
پۆل:زانایانی تەفسیر
پۆل:گێڕەوەکانی فەرموودە
پۆل:مردووەکانی ١٣٩ی کۆچی
پۆل:مردووەکانی ١٤٠ی کۆچی