تیاری

تیاری () ھۆزێکی ئاشوورییە و قەزایەکی مێژوویییە لە ناوچەی حەکاری لە تورکیا. ناوچەکە بە شێوەیەکی نەریتی دابەش بووە بەسەر تیاریی سەرەوە (تیاریی لێتا) و تیاریی خوارەوە (تیاری ختێتا) ھەریەکەیان لە چەندین گوندی ئاشووری پێکھاتبوون. ھەردوو تیاریی سەرەوە و خوارەوە دەکەونە کەناری ڕۆژئاوای زێی گەورە. ئەمڕۆ، قەزاکە زیاتر لە دەورووبەری شارۆچکەی چەلێیە.Assyrian villages in Hakkari لە ڕووی مێژوویییەوە گەورەترین گوندی ناوچەکە بە ئاشیتا ناسرابوو. بە گوێرەی ھاننیباڵ تراڤیس ئاشوورییەکانی تیاری بە لێھاتوویییان لە بونیادنان و چنین ناسراوبوون.

بەر لە ساڵی ١٩١٥، تیاری شوێنی ئاشوورییەکانی ھۆزی بێت تیاری و ھەروەھا کەمینەیەکی کورد و ئەرمەنی بووە. دوای جینۆسایدی ئاشوورییەکان ، تیارییەکان، لەگەڵ ئاشوورییەکانی دیکە کە لە بەرزاییەکانی حەکاری نیشتەجێ بوون، ناچار بوون گوندەکانیان لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەنادۆڵ بەجێبھێڵن و ھەڵاتن بۆ ئەوەی بچنە پاڵ برا ئاشوورییەکانی ھاوچەرخەکانیان لە باکووری عێراقی مۆدێرن (سەرسەنگ، شەرەفیە، چەمیکێ  و گوندە جۆراوجۆرەکان لە دەشتی نەھلێ)، باکووری ڕۆژھەڵاتی سووریا ( تەل تامر و حەسەکە)، ئەرمەنستان و گورجستا و لە کۆتاییی سەدەی بیستەمەوە بۆ وڵاتانی ڕۆژئاوا. ھۆزی تیاری بە گوێرەی ڕۆبەرت ئیلیۆت سپێر کە یەکێک بووە لە "ئاشیرێتەکانی" ئاشوورییەکان. لە ساڵی ١٨٦٩دا ١٥ ھەزار ئاشووریی تیاری لە ٢٥٠٠ خانوودا لە ناوچەی تیاریدا دەژیا بەپێی جۆن جۆرج تەیلەر لە ڕاپۆرتێکدا بۆ ئیرل کلارێندۆن. ئاشوورییەکانی تیاری لە سەرانسەری ٥١ گوندی جیاوازدا دەژیان و ٥٠ ھەزار ئەندامیان پێکدەھێنا - ئەمەش وایکرد کە بەھێزترین ھۆزە ئاشوورییە نیمچە سەربەخۆکان بێت. قەزای تیاری دەکەوێتە سنووری شانشینی نوێی ئاشووریی ئادیابین.

 سەرچاوەکان 
پۆل:پارێزگای حەکاری

پۆل:ھۆزەکانی ئاشووری
پۆل:ھۆز
پۆل:خێڵەکان