شانشینی بولگاریا

شانشینی بولگاریا (بە بولگاری: Царство България)، ھەروەھا بە قەیسەریی بولگاری سێیەم ناودەبرێت، و ھەندێکجار بە ئینگلیزی بە شانشینی بولگاریا وەرگێڕدراوە، دەسەڵاتێکی پاشایەتی دەستووری بووە لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا، لە ٥ی تشرینی یەکەم (٢٢ی ئەیلوول بەپێی ساڵنامەی جولیانی) ١٩٠٨، کاتێک بولگاریا لە میرنشینەوە بەرزکرایەوە بۆ قەیسەرییەت.

فێردیناند، دامەزرێنەری بنەماڵەی شاھانە، لە جاڕنامەی سەربەخۆییدا تاجی قەیسەری لەسەر دانرا، ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی بەھۆی پلانە سەربازییەکانی و بەدواداچوونی بژاردەیەک کە ھەموو ئەو زەوییانەی کە زۆرینەی نەتەوەیی بولگاریان لە باڵکاندا یەکبخەن (ئەو زەویانەی لە بولگاریا وەرگیراون و لە پەیمانی بەرلیندا دراوە بە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی).

دەوڵەت بە درێژایی بوونی خۆی نزیکەی بەردەوام لە دۆخێکی شەڕدا بوو، بەم ھۆیەوە نازناوی "پروسیای بەڵکان"ی پێبەخشرا. لە ماوەی چەند ساڵێکدا، بولگاریا سوپایەکی زیاتر لە ملیۆنێک پیاوی لە دانیشتووانی نزیکەی ٥ ملیۆن کەس کۆکردەوە و لە دەیەی یەکەمی سەدەی بیستەمدا، بەشداری سێ جەنگی کرد – جەنگی یەکەم و دووەمی باڵکان، و  جەنگی جیھانیی یەکەم. دوای جەنگی جیھانیی یەکەم، سوپای بولگاریا لە لایەن زلھێزەکانی ھاوپەیمانانەوە ھەڵوەشێنرایەوە و قەدەغە کرا، و ھەموو پلانەکانی یەکخستنی نەتەوەیی خاکەکانی بولگاریا شکستی ھێنا.

کەمتر لە دوو دەیە دواتر، بولگاریا جارێکی دیکە چووە ناو شەڕی یەکێتی نیشتمانییەوە، لە چوارچێوەی جەنگی جیھانیی دووەمدا، و دیسانەوە خۆی لە لایەنی دۆڕاودا بینییەوە، تا لە ساڵی ١٩٤٤دا لایەنی گۆڕی بۆ ھاوپەیمانان. لە ساڵی ١٩٤٦دا دەسەڵاتی پاشایەتی ھەڵوەشایەوە و دوا قەیسەرەکەی ڕەوانەی دەربەدەری کرا و لە شوێنی شانشینەکە کۆماری گەلی بولگاریا جێگیرکرا.

 سەرچاوەکان 

پۆل:دەوڵەتانی مەسیحی
پۆل:مێژووی بولگاریا
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٠٨