مزگەوتی ١٧ ڕەمەزان (بەغدا)

مزگەوتی ١٧ی ڕەمەزان یان مزگەوتی ئەلفردەوس یەکێکە لە مزگەوتە مێژووییەکانی عێراق و دەکەوێتە لای ڕووسافەی بەغدا لە قەزای کەرادەی ڕۆژھەڵات بەرامبەر گۆڕەپانی فیردەوس لەبەردەم بینای شیراتۆن.  

مزگەوتەکە بە بیناسازی و شێوازی ئیسلامیی جیا دەکرێتەوە، و بە یەکێک لە شوێنە گرینگەکانی بەغدای کۆن دادەنرێت. بەردی بناغە لە سەردەمی مەلیک غازی لە ساڵی ١٩٣٨ی زایینی دانراوە. بڕیار بوو ناوی مزگەوتی شا فەیسەڵی یەکەم بێت، بەڵام بیناسازی وەستا و لە سەردەمی شازادە عەبدولئیلاھ لە ١٠ی تەممووزی ١٩٤٠ کارەکانی دەستی پێکرد، دوای ئەوە کارەکانی بیناسازی وەستا تا ساڵی ١٩٥١، کاتێک شا فەیسەڵی دووەم پارەی زەوییەکەی دا و نرخی پارچە زەوییەکەش لە پارەی دایکی خۆی درا. پاشان مزگەوتەکە ناونرا مزگەوتی شاژنە عالیە. دواتر ئەنجومەنی ئەوقاف بڕیارێکی دەرکرد بۆ پێکھێنانی لیژنەیەک بۆ بەدواداچوون بۆ دروستکردنی مزگەوتەکە، بەجۆرێک ناوی مزگەوتی شا فەیسەلی دووەم بێت. تا ساڵی ١٩٥٣ کارکردن لەسەری بەردەوام بوو و کاتێک نووسراوە مەغریبییەکان تازە ھاتبوو، داوایان لە نەخشێنەرانی مەغریبی کرد لە مەغریبەوە بۆ دروستکردنی نەخشی مەغریبی لەسەری و لەسەر مزگەوتی ئیمامی ئەعزەم لە ئەعزەمیەش. دوای ڕووخانی ڕژێمی سەددام حوسێن لە ساڵی ٢٠٠٣، مزگەوتەکە ناوی مزگەوتی ١٧ی ڕەمەزان گۆڕدرا بۆ یادی شەڕی بەدر.

لە ساڵی ١٩٥٩، سەرکردە عەبدولکەریم قاسم مۆنۆمێنتی سەربازی نەناسراوی لەبەردەم مزگەوتەکە لە گۆڕەپانی فیردەوس کردەوە، وەک مەزارگەیەک بۆ کەسایەتییە سیاسییە دیارەکان کە سەردانی عێراق دەکەن و تاجە گوڵینەیان تێدا داناوە. سەرەڕای ئەو ھەڵاوسانەی کە مزگەوتەکە بە ناوە جۆراوجۆرەکانییەوە تووشی بوو، بەڵام گۆڕەپانەکە بە ناوی فیردەوسەوە مایەوە. پاشان مۆنۆمێنتەکە لە ساڵی ١٩٨١ ڕووخێنرا و لە شوێنێکی تردا دروستکرایەوە و لە شوێنیدا پەیکەری سەددام حوسێن دانرا. پەیکەرەکە بە نیمچە بازنەیەکی ٣٧ ستوونی مەڕمەڕ دەورە دراوە، وەک ھێمایەک بۆ لەدایکبوونی لە ساڵی ١٩٣٧. پاشان دوای داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣، پەیکەرەکە ڕووخێنرا و ڕووخانی ئەو پەیکەرە ھێمای ڕووخانی ڕژێمی سەددام و دەستپێکردنی عێراقێکی نوێ بوو. لە ئەنجامی ئەو گۆڕانکاریانەی لە گۆڕەپانەکەدا ڕوویدا، ناوی مزگەوتەکە گۆڕدرا (١٧ مزگەوتی ڕەمەزان) بۆ یادی شەڕی بەدر.

 سەرچاوەکان