زاکیر حوسێن

زاکیر حوسێن خان (٨ی شوباتی ١٨٩٧ – ٣ ئایاری ١٩٦٩) پەروەردەکار و سیاسەتمەدارێکی ھیندی بووە، و لە ساڵی ١٩٦٢ تا ١٩٦٧ جێگری سەرۆکی ھیندستان و لە ١٣ی ئایاری ١٩٦٧ سەرۆک کۆماری ھیندستان بووە تاوەکوو ٣ی ئایاری ١٩٦٩ کە کۆچی دوایی کردووە.

لە شاری حەیدەراباد لە خێزانێکی ئافریدی پەشتوون لەدایکبووە، خوێندنی لە ئیتاوا تەواو کردووە و دواتر لە کۆلێژی ئینگلیز-ڕۆژھەڵاتی محەممەدیان، عەلیگار و زانکۆی بەرلین خوێندوویەتی و لە زانکۆی بەرلین بڕوانامەی دکتۆرای لە ئابووری بەدەستھێناوە. کەسێکی نزیکی مەھاتما گاندی بوو، ئەندامی دامەزرێنەری زانکۆی میلی ئیسلامی بوو کە وەک زانکۆیەکی نیشتمانی سەربەخۆ لە وەڵامی بزووتنەوەی ناھاوکاری دامەزرا. لە ساڵی ١٩٢٦ تا ١٩٤٨ جێگری سەرۆکی زانکۆ بووە. لە ساڵی ١٩٣٧ حوسێن سەرۆکایەتی لیژنەی پەروەردەی نیشتمانی بنەڕەتی بوو کە سیاسەتێکی نوێی پەروەردەیی جێبەبێکرد کە بە نای تالیم (پەروەردەی نوێ بەزمانی ئوردو) ناسرابوو کە جەختی لەسەر خوێندنی بێبەرامبەر و ناچاری بە زمانی یەکەم دەکردەوە. دژی سیاسەتی ھەڵبژاردنی جیاواز بوو بۆ موسڵمانان و لە ساڵی ١٩٤٦دا کۆمەڵەی موسڵمانان لە سەردەمی محەممەد عەلی جیناحدا ڤیتۆی پێشنیارێکی کۆنگرەی نیشتمانی ھیندستانی کرد بۆ ئەوەی حوسێن بخرێتە ناو حکوومەتی کاتی ھیندستانەوە.

دوای سەربەخۆیی و دابەشبوونی ھیندستان حوسێن لە ھیندستان مایەوە و لە ساڵی ١٩٤٨دا وەک جێگری سەرۆکی زانکۆی موسڵمانی ئەلیگار دەستنیشانکرا کە یارمەتی دا وەک دامەزراوەیەکی نیشتمانی خوێندنی باڵا لە ھیندستاندا بمێنێتەوە. بەھۆی خزمەتەکانی بۆ پەروەردە، لە ساڵی ١٩٥٤ خەڵاتی پادما ڤیبوشانی پێبەخشرا و لە ماوەی ساڵانی ١٩٥٢ تا ١٩٥٧ کرا بە ئەندامی پەرلەمانی ھیندستان. حوسێن لە ساڵی ١٩٥٧ تا ١٩٦٢ وەک پارێزگاری بیھار کاری کردووە و لە ساڵی ١٩٦٢ بە جێگری سەرۆکی ھیندستان ھەڵبژێردرا. ساڵی دواتر، خەڵاتی بەھارات ڕات نای پێبەخشرا. لە ساڵی ١٩٦٧ بە سەرۆککۆمار ھەڵبژێردرا، شوێنی سەرڤێپالی ڕاداکریشنان گرتەوە، و بووە یەکەم موسڵمان کە بەرزترین پۆستی دەستووری لە ھیندستان بەدەستھێنابێت. ھەروەھا یەکەم سەرۆک بوو کە لە پۆستەکەیدا کۆچی دوایی کرد و کورتترین ماوەی سەرۆکایەتی ھیندستانی ھەبوو. مەزارەکەی لە کەمپی زانکۆی میلی ئیسلامییە لە دەلھی.

نووسەر و وەرگێڕی چەندین کتێبە بۆ زمانی ئوردو و نووسەری بەرھەمھێنەری کتێبی منداڵانە، حوسێن لە ھیندستان لە ڕێگەی مۆری پۆستە و چەندین دامەزراوەی پەروەردەیی و کتێبخانە و ڕێگاوبان و گەورەترین باخچەی گوڵەبەڕۆژەی ئاسیا کە بە ناوی ئەوەوە ناونراوە، یادی دەکرێتەوە.

 سەرچاوەکان 

 کتێبنامە 






















 بەستەرە دەرەکییەکان 
 «گوڵێک بە ناوی زاکیر حسێن – ژیانێکی خۆبەخشانە»، لەلایەن بەشی فیلم، ھیندستان، ١٩٦٩ (ھیندی)
 پەروەردەی نیشتمانی بنەڕەتی: ڕاپۆرتی کۆمیتەی زاکیر حوسێن و مەلزەمە وردەکان لەگەڵ پێشەکییەک لەلایەن مەھاتما گاندی.

پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ھیندستان
پۆل:موسڵمانانی ھیندی
پۆل:مردووانی ١٩٦٩
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧