ئەبوولموزەففەر ئیسفەرایینی

ئەبوولموزەففەر شاھفۆڕ کوڕی تاھیر کوڕی محەممەد ئیسفەرایینی (بە عەرەبی: أبو المظفر شاهفور بن طاهر بن محمد الإسفراييني؛ کۆچکردووی ٤٧١ک/١٠٧٨ز)، ناسراو بە ڕوکنودین، یەکێکە لە گەورەترین زانایانی کەلام (عەقیدە) و ئوسوڵی فیقھ و فەقیھی شافیعی لە سەدەی پێنجەمی کۆچیدا. ئەو بە یەکێک لە پێشەوا گەورەکانی قوتابخانەی ئەشاعیرە دادەنرێت و کتێبە بەناوبانگەکەی "التبصیر فی الدین" بە یەکێک لە سەرچاوە سەرەکییەکان دادەنرێت بۆ ناسینی عەقیدەی ئەھلی سوننە و جیاکردنەوەی لە بیروباوەڕی گروپەکانی تر.

 ژیان و پایەی زانستی 
ئیسفەرایینی لە شاری ئیسفەرایین لە خۆراسان لەدایک بووە. زانستی لەسەر دەستی ئیمامی گەورە ئەبوو ئیسحاق ئیسفەرایینی خوێندووە و بووە یەکێک لە دیارترین قوتابییەکانی. دواتر ڕووی لە شاری تووس کردووە و تا کۆتایی ژیانی لەوێ وانەی وتووەتەوە و زانستی بڵاوکردووەتەوە. زانایانی دوای خۆی بە شێوەیەکی بەرفراوان ستایشیان کردووە:

تاجەدین سوبکی دەڵێت: «ئیمامی گەورە، ڕوکنودین... یەکێک لە پێشەواکانی ئوسوڵ و عەقیدە و خاوەنی کتێبە ناودارەکانە لەو بوارەدا».تاجەدین سوبکی، طبقات الشافعية الكبرى، بەرگی ٥، ل. ٤٤.

ئیبن عەساکر دەربارەی دەڵێت: «ئیمامێکی جێی متمانە و بەڕێز بوو... لەسەر ڕێچکەی مامۆستاکەی، ئەبوو ئیسحاق، دەڕۆیشت».ئیبن عەساکر، تبيين كذب المفتري فيما نسب إلى الإمام أبي الحسن الأشعري، ل. ٢٦٢.

ئیبن عیماد حەنبەلی دەڵێت: «پێشەوای شافیعییەکان بوو لە سەردەمی خۆیدا».ئیبن عیماد حەنبەلی، شذرات الذهب في أخبار من ذهب، بەرگی ٥، ل. ٣٠٦.

 بەرھەمەکان 
ئەبوولموزەففەر ئیسفەرایینی چەندین کتێبی گرنگی نووسیوە کە دیارترینیان بریتییە لە:

 التبصیر فی الدین وتمییز الفرقە الناجیە عن الفرق الھالکین: ئەمە بەناوبانگترین کتێبیەتی و تێیدا باسی بنەماکانی عەقیدەی ئەھلی سوننە دەکات و بە بەڵگەوە وەڵامی گروپە جیاوازەکانی وەک موعتەزیلە، قەدەرییە، و خەواریج دەداتەوە.

 شرح ترتیب أبی الحسن الباھلی: شرۆڤەیەکە لەسەر کتێبێکی بواری کەلام.

 کۆچی دوایی 
ئەبوولموزەففەر ئیسفەرایینی لە ساڵی ٤٧١ی کۆچی (١٠٧٨ی زایینی) لە شاری تووس کۆچی دوایی کرد.

 سەرچاوەکان 

لەسەر بنەمای وتاری ویکیپیدیای عەرەبی و سەرچاوە ئاماژەپێکراوەکانییەوە وەرگیراوە، بە داڕشتنێکی جیاواز و فراوانتر نەک وەرگێڕانی وشەبەوشە.

پۆل:زانایانی موسڵمانی سەدەی یازدەیەم
پۆل:زانایانی ئەشعەری
پۆل:فەقیھە شافیعییەکان
پۆل:مردووەکانی ٤٧١ی کۆچی
پۆل:خەڵکی ئیسفەرایین