شامیل باساییڤ

شامیل سەلمانۆڤیچ باساییڤ ( ;  ; ١٤ی کانوونی دووەمی ١٩٦٥ – ١٠ی تەممووزی ٢٠٠٦)، کە بە کونیەی ئەبوو ئیدریس ناسراوە، سەرکردەیەکی جیھادی چیچان بووە کە وەک فەرماندەیەکی باڵای سەربازی لە کۆماری چیچانی جیابووەوەی ئیچکیریا کاری کردووە. پلەی عەمیدی لە ھێزە چەکدارەکانی ئیچکێریا ھەبووە و دوای مردنی بە جەنەڕاڵ ناسێندرا. وەک فەرماندەیەکی سەربازی لە ھێزە چەکدارە جوداخوازەکانی چیچان، یەکێک لە شەڕە دیارەکانی کۆنترۆڵکردنەوەی گرۆزنی بوو لە ساڵی ١٩٩٦دا کە بە شێوەیەکی شەخسی پلانی دانابوو و لەگەڵ ئەسلان مەسخادۆڤ فەرماندەیی ھێرشەکەیان کردکرد.

باساییڤ وەک فەرماندەیەکی مەیدانی لە ترانسکۆقاز دەستی پێکرد، ساڵانێک سەرکردایەتی ھەڵمەتەکانی موجاھیدانی کرد دژی ھێزەکانی ڕووسیا، ھەروەھا دەستیکرد بە بارمتەگرتنی بەکۆمەڵی ھاووڵاتیانی مەدەنی، ئامانجەکەی کشانەوەی سەربازانی ڕووسیا بوو لە چیچان. لە ساڵی ١٩٩٧ تا ١٩٩٨، ھەروەھا وەک جێگری سەرۆکوەزیرانی دەوڵەتی جیابووەوە لە حکوومەتی ئەسلان مەسخادۆڤدا کاری کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٣ەوە باساییڤ شەڕناو و نازناوی «ئەمیر عەبدوڵڵا شامیل ئەبوو ئیدریس»ی بەکارھێنا. لەگەڵ زیادبوونی ناوبانگی باساییڤ، لەنێو ھاوتەمەنەکانیدا دەبێتە جێگەی ڕێز و لە کۆتاییدا بوو بە بەرزترین پلەی فەرماندەی سەربازی چیچان و بە سەرکردەی بێ مشتومڕی یاخیبوونی چیچان دادەنرا و ھەروەھا بە گشتی سەرکردەی باڵای ھەموو کوتلە یاخیبووەکانی دیکەی چیچان بوو.

فەرمانی بە ھەڵکوتانە سەر نەخۆشخانەی بوودیۆنۆڤسک دا لە ساڵی ١٩٩٥، و گەمارۆدانی قوتابخانەی بێسلان لە ساڵی ٢٠٠٤، و بەرپرسیار بوو لە چەندین ھێرش بۆ سەر ھێزە ئەمنییەکان لە چیچان و دەوروبەری. ھەروەھا داڕێژەری قەیرانی بارمتەگرتنی شانۆی مۆسکۆ لە ساڵی ٢٠٠٢ و بۆردومانکردنی فڕۆکەکانی ڕووسیا لە ساڵی ٢٠٠٤. کەناڵی ئەی بی سی نیووز بە «یەکێک لە تیرۆریستە داواکراوەکانی جیھان» وەسفی کردووە. سەرەڕای ناوبانگەکەی، ڕۆژنامەنووس تۆم دی وال بە «کەسێکی خۆبەکەمزان» وەسفی کردووە، کە «بەرزی مامناوەندە، سمێڵێکی پڕ و پێشەوەی بەرزە کە شایەنی ڕۆشنبیرێکی مۆسکۆیە و دەنگێکی بێدەنگی ھەیە».

باساییڤ لە مانگی تەممووزی ٢٠٠٦ لە کاتی گرێبەستی چەکدا بەھۆی تەقینەوەی بارھەڵگرێکەوە گیانی لەدەستداوە، بەڵگەی پزیشکی دادوەری ئەوە دەردەخەن کە مردنی ئەو کاتە بووە کە مینێکی چێندراو کە پشکنینی بۆ دەکرد تەقیوەتەوە.

 سەرچاوەکان 

پۆل:مردووانی ٢٠٠٦
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥