بزووتنەوەی ژن، ژیان، ئازادی

بزووتنەوەی ژن، ژیان، ئازادی لە ئێران و ڕۆژھەڵاتی کوردستان جووڵانەوەیەکی ناڕەزایەتییە کە لە مانگی ئەیلوولی ٢٠٢٢ دوای کوژرانی ژینا ئەمینی دەستی پێکرد. ژینا ئەمینی کچێکی کورد بوو کە بەھۆی نەپۆشینی حیجابەکەیەوە لەلایەن پۆلیسی ڕەوشتەوە دەستگیر کرا. جووڵانەوەکە خوازیاری کۆتایی ھێنانە بە یاساکانی حیجابی ناچاری و جۆرەکانی تریی ھەڵاواردن و چەوساندنەوە لە دژی ژنان لە ئێراندا، ھاوکات لەگەڵ ئازادی زیاتر بۆ بۆچوونە سیاسی و ئایینییەکان.

ئەم جووڵانەوەیە بە سەرکوتکردن لەلایەن دەسەڵاتدارانی ئێرانەوە ڕووبەڕوو بووەتەوە و سەدان خۆپیشاندەر بەھۆیەوە کوژراوە و ھەزارانی دیکەش دەستگیر کراون. ھەروەھا جووڵانەوەکە پاڵپشتی و ناساندنی نێودەوڵەتیی بەدەست ھێناوە، ھەروەھا خەڵاتی ئازادی ساڵی ٢٠٢٣ی لەلایەن ماڵی ئازادییەوە (Freedom House) پێبەخشرا.

 ناو 
جووڵانەوەی ژن، ژیان، ئازادی دروشمێکی ناڕەزایەتییە کە مافی ژنان دووپات دەکانەوە. لە میدیا ئینگلیزییەکاندا بە بەکارھێنانی لە چوارچێوەی ئێران و کوشتنی ژینا ئەمینی ناسراوە. ئەو دروشمە لە جووڵانەوەکانی مافی ژنانی کوردەوە سەرچاوەی گرتووە.

 مێژوو 
ژینا ئەمینی کە ئەوکات تەمەنی ٢٢ ساڵ بوو، بەھۆی ئەوەی کەمتەرخەم بووە لە پۆشینی تەواوەتیی حیجابی زۆرەملێی ئیسلامیی ئێرانی، لەلایەن پۆلیسی ڕەوشتی ئێرانەوە دەستبەسەر کرا و دواتر کوژرا. لە مانگی ئەیلوولی ساڵی ٢٠٢٢، خۆپیشاندەران لە ئێران و دەرەوەی وڵات ئەو دروشمەیان گرتەبەر، دوای ئەوەی ژینا ئەمینی لە کاتی دەستبەسەریدا گیانی لەدەستدا. کۆچی دوایی ژینای ٢٢ ساڵە جێگای سەرھەڵدانی ناڕەزایەتی لە کۆمەڵگای کوردانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان کردەوە."Woman, Life, Freedom". 

 دۆخ 
جووڵانەوەی ژن، ژیان، ئازادی لە ئێران  چالاکە، سەرەڕای سەرکوتی توندی دەسەڵاتدارانی ئێران.

دوای ئەوەی کۆماری ئیسلامی سانسۆری تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانی «پەیمان» و «ھاوپەیمانی لاوانی گەڕەک»ی کرد، سەرکردایەتی جووڵانەوەکە گواسترایەوە بۆ ھاوپەیمانییەک لە سەرکردەکانی ئۆپۆزیسیۆنی ئێران، لەنێویاندا ڕەزا پەھلەوی شازادەی جێنشینی ئێران. ئەوان پەیامەکانیان بە پلەی یەکەم لە ڕێگەی کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی وەک بی بی سی بڵاودەکردەوە؛ بەڵام سەرەڕای ھەوڵەکانیان، دواجار جووڵانەوەکە نەما.

 خەڵاتەکان 
لە ساڵی ٢٠٢٣ شێروین حاجیپوور خەڵاتی نوێی شایستەیی کۆمەڵایەتی بەدەستھێنا بۆ باشترین گۆرانی ناڕەزایەتی بەھۆی گۆرانیوتنی «بەرایێ»، لە سەردەمی جووڵانەوەی ژینا. خانمی یەکەمی ئەمریکا جیل بایدن خەڵاتەکەی لە ئاھەنگی خەڵاتی گرامی ساڵی ٢٠٢٣ پێشکەش کرد.

جووڵانەوەکە خەڵاتی ئازادی ساڵی ٢٠٢٣ی لەلایەن ماڵی ئازادی و خەڵاتی ساخارۆڤ بۆ ئازادی بیرکردنەوە پێبەخشرا، ھەردووکیان لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣.

 دروشمەکان 
 مردن بۆ خامنەیی
 مردن بۆ کۆماری ئیسلامی
 مردن بۆ دیکتاتۆر
 بڕۆ بەرەو شۆڕش، جا بە حیجابەوە یان نا
 ڕەھبەری دیکتاتۆر

 سەرچاوەکان 

 بەستەرە دەرەکییەکان 
 ئەنجومەنی لۆس ئانجلەس بە کۆی دەنگ پێشنیاری گۆڕینی ناوی گۆڕەپانەکەی پەسەند کرد بۆ ڕێزلێنان لە ژینا ئەمینی
 ئەوەی بۆ ژنان لە ئێران ساڵێک دوای مردنی ژینا ئەمینی گۆڕا

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ساخارۆڤ
پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران