یانەی تۆپی پێی بۆڵتن واندەرز

یانەی تۆپی پێی بۆڵتن واندەرز (بە ئینگلیزی: Bolton Wanderers F.C.) یانەیەکی تۆپی پێی پیشەگەری ئینگلیزییە کە بنکەکەی لە ھۆرڤیچ، لە شاری بۆڵتنی مانچستەری گەورەیە. یانەکە لە خولی پلە یەکی ئینگلیزیدا ڕکابەری دەکات، کە سێیەم ئاستی تۆپی پێی ئینگلیزییە.

یانەکە لە ساڵی ١٨٧٤ بە ناوی کریست چێرچ دامەزرا و لە ساڵی ١٨٧٧ ناوەکەی گۆڕدرا بۆ بۆڵتن واندەرز. یەکێک بوو لە ١٢ ئەندامە دامەزرێنەرەکەی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا لە ساڵی ١٨٨٨. یانەکە ٧٣ وەرزی لە خولی نایابی ئینگلیزیدا بەسەربردووە، کە زۆرترین وەرزە بۆ یانەیەک کە ھەرگیز نازناوی خولەکەی بەدەستنەھێنابێت. بەرزترین پلەیان لە خولی پلە یەکدا پلەی سێیەم بووە لە وەرزەکانی ١٨٩١–٩٢، ١٩٢٠–٢١ و ١٩٢٤–٢٥.

بۆڵتن چوار جار جامی یەکێتیی ئینگلتەرای بەدەستھێناوە، کە دیارترینیان لە ساڵی ١٩٢٣ بوو لە یەکەم یاریی کۆتایی جام لە یاریگای وێمبلیی کۆن کە بە «یاریی کۆتاییی ئەسپی سپی» ناسراوە. یانەکە لە ساڵی ١٩٩٧ەوە یارییەکانی لە یاریگای کۆمەڵگەی تۆفشیت ئەنجام دەدات.

 مێژوو 

 ساڵانی سەرەتایی و سەرکەوتن لە جامی یەکێتی 
وێنۆک|تیمی بۆڵتن واندەرز لە ساڵی ١٩٢٦ لەگەڵ ئەو نازناوانەی لەو ساڵەدا بەدەستیان ھێنابوو.
یانەکە لە ساڵی ١٨٧٤ لەلایەن قەشە جۆزێف فاراڵ رایت، بەڕێوەبەری قوتابخانەی کریست چێرچ، و تۆماس ئۆگدن، بەڕێوەبەری قوتابخانەکە، بە ناوی کریست چێرچ دامەزرا. لە ساڵی ١٨٧٧، بەھۆی ناکۆکی لەگەڵ قەشەی کڵێساکە لەسەر بەکارھێنانی زەوییەکانی کڵێسا، یانەکە ناوەکەی گۆڕی بۆ بۆڵتن واندەرز. وشەی «واندەرز» (Wanderers) بەھۆی ئەوەوە ھەڵبژێردرا کە یانەکە لە سەرەتادا ھیچ یاریگایەکی تایبەت بە خۆی نەبوو. دوای ماوەیەک لە گەڕان، یانەکە لە ساڵی ١٨٩٥ یاریگای بێرندن پارکی کردە ماڵی خۆی.

بۆڵتن یەکێک بوو لەو ١٢ یانەیەی کە لە ساڵی ١٨٨٨ خولی تۆپی پێی ئینگلتەرایان دامەزراند. یانەکە لە دەیەی ١٩٢٠دا سەرکەوتنی گەورەی بەدەستھێنا و سێ جار جامی یەکێتیی ئینگلتەرای بردەوە. یەکەمیان لە ساڵی ١٩٢٣ بوو کاتێک لە «یاریی کۆتاییی ئەسپی سپی»دا لە یانەی وێست ھام یونایتدیان بردەوە، کە یەکەم یاری بوو لە یاریگای وێمبلی بەڕێوەبچێت. دواتر لە ساڵانی ١٩٢٦ و ١٩٢٩ دوو جاری دیکە نازناوەکەیان بەدەستھێنایەوە، کە تێیدا لە یانەی تۆپی پێی مانچستەر سیتی و پۆرتسماوسیان بردەوە.

 سەردەمی نات لۆفتھاوس و کارەساتی بێرندن پارک 
وێنۆک|پەیکەری نات لۆفتھاوس لە دەرەوەی یاریگای یانەی بۆڵتن واندەرز.
لە ٩ی ئازاری ١٩٤٦، کارەساتێکی دڵتەزێن لە یاریگای بێرندن پارک ڕوویدا کاتێک لە یارییەکی جامی یەکێتیی ئینگلتەرا بەرامبەر ستۆک سیتی، بەھۆی قەرەباڵغییەکی زۆرەوە یەکێک لە دیوارەکانی یاریگاکە ڕووخا و بووە ھۆی گیانلەدەستدانی ٣٣ ھاندەر و برینداربوونی زیاتر لە ٤٠٠ کەسی دیکە.

سەردەمی دوای جەنگ بە دەرکەوتنی ئەفسانەی یانەکە، نات لۆفتھاوس، ناسراوە. لۆفتھاوس، کە بە «شێری ڤیەننا» ناسرابوو، تەواوی ژیانی پیشەگەریی خۆی لەگەڵ بۆڵتن بەسەر برد و بووە گۆڵکاری مێژوویی یانەکە. ئەو سەرکردایەتیی یانەکەی کرد بۆ بەدەستھێنانی چوارەمین و تا ئێستا کۆتا نازناوی جامی یەکێتی لە ساڵی ١٩٥٨، کاتێک لە یاریی کۆتاییدا ھەردوو گۆڵی یانەکەی لە بردنەوەکەیان بەرامبەر یانەی تۆپی پێی مانچستەر یونایتد تۆمارکرد.

 دابەزین و گەڕانەوە 
دوای وازھێنانی لۆفتھاوس، یانەکە تووشی دابەزینێکی بەرچاو بوو. لە ساڵی ١٩٦٤ بۆ یەکەمجار لە ماوەی ٢٩ ساڵدا دابەزین بۆ خولی پلە دوو. کارەساتەکان بەردەوام بوون و لە ساڵی ١٩٨٧ یانەکە بۆ یەکەمجار لە مێژوویدا دابەزی بۆ خولی پلە چوار. بەڵام، لەژێر سەرکردایەتیی ڕاھێنەر فیل نیڵ، یانەکە توانی لە ساڵی دواتردا بگەڕێتەوە بۆ خولی پلە سێ. لە ساڵانی ١٩٩٠ەکاندا، یانەکە بوژانەوەیەکی گەورەی بەخۆیەوە بینی و لە ساڵی ١٩٩٥، دوای ١٥ ساڵ دابڕان، گەڕایەوە بۆ خولی نایاب.

 سەردەمی پرێمیەرلیگ و سەرکێشییە ئەورووپییەکان 
لە ساڵی ١٩٩٩، سام ئالاردایس وەک ڕاھێنەری یانەکە دەستنیشانکرا. ئالاردایس توانی لە ساڵی ٢٠٠١ یانەکە بگەڕێنێتەوە بۆ پرێمیەرلیگ. لەژێر سەرکردایەتیی ئەودا، بۆڵتن بووە ھێزێکی بەھێز لە خولەکەدا و بۆ ماوەی ١١ وەرزی لەسەریەک لە خولی نایابدا مایەوە. لەم ماوەیەدا، یانەکە توانی دووجار سەرکەوێت بۆ خولی ئەورووپا و لە وەرزی ٢٠٠٧–٢٠٠٨ گەیشتە قۆناغی ١٦ی پاڵەوانێتییەکە. یاریزانانی ناوداری وەک یوری جۆرکایف، ئیڤان کامپۆ، فێرناندۆ ھێرۆ و جەیجەی ئۆکۆچا لەم سەردەمەدا درەوشانەوە.

 کێشە داراییەکان و مێژووی نوێ 
دوای دابەزینیان لە پرێمیەرلیگ لە ساڵی ٢٠١٢، یانەکە ڕووبەڕووی کێشەی دارایی قووڵ بووەوە. قەرزەکان کەڵەکە بوون و لە ساڵی ٢٠١٩ یانەکە خرایە ژێر چاودێریی یاساییەوە، کە بووە ھۆی لێبڕینی ١٢ خاڵ و دابەزینیان بۆ خولی پلە دوو بۆ یەکەمجار لە ٣٠ ساڵدا. دوای ماوەیەکی نادیار، یانەکە لەلایەن کۆمپانیای Football Ventures (Whites) Limited کڕدرایەوە و لە لەناوچوون ڕزگار کرا. لەو کاتەوە، یانەکە توانیویەتی لەژێر سەرکردایەتیی ڕاھێنەر ئیان ئیڤاتدا خۆی بگرێتەوە و لە ساڵی ٢٠٢١ گەڕایەوە بۆ خولی پلە یەک.

 یاریگا 
وێنۆک|یاریگای یانەی بۆڵتن واندەرز، کە پێشتر بە ماکرۆن ناسرابوو.
بۆڵتن واندەرز بۆ ماوەی ١٠٢ ساڵ یارییەکانی لە یاریگای بێرندن پارک ئەنجامدا. لە ساڵی ١٩٩٧، یانەکە گواستییەوە بۆ یاریگایەکی نوێ کە لە سەرەتادا بە ڕیبۆک ستەدیۆم ناسرابوو. ناوی یاریگاکە چەند جارێک گۆڕدراوە و ئێستا بە یاریگای کۆمەڵگەی تۆفشیت (Toughsheet Community Stadium) ناسراوە. یاریگاکە جێگەی ٢٨٬٧٢٣ ھاندەر دەبێتەوە و بە دیزاینە تایبەتەکەی ناسراوە.

 دەستکەوتەکان 
جامی یەکێتیی ئینگلتەرا 

براوە (٤ جار): ١٩٢٢–٢٣، ١٩٢٥–٢٦، ١٩٢٨–٢٩، ١٩٥٧–٥٨

قەڵغانی خێرخوازیی یەکێتیی ئینگلتەرا 

براوە (١ جار): ١٩٥٨

خولی پلە دووی ئینگلتەرا (ئاستی دووەم) 

براوە (٣ جار): ١٩٠٨–٠٩، ١٩٧٧–٧٨، ١٩٩٦–٩٧

خولی پلە سێی ئینگلتەرا (ئاستی سێیەم) 

براوە (١ جار): ١٩٧٢–٧٣

جامی خولی تۆپی پێ 

براوە (٢ جار): ١٩٨٨–٨٩، ٢٠٢٢–٢٣

 سەرچاوەکان 

پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ئینگلتەرا
پۆل:یانەکانی تۆپی پێ کە لە ١٨٧٤ دامەزراون
پۆل:یانەکانی خولی پلە یەکی ئینگلیزی
پۆل:ئەندامە دامەزرێنەرەکانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا
پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ئینگلستان
پۆل:یانەکانی پرێمیەرلیگ