یەکە ئینگلیزییەکان

یەکە ئینگلیزییەکان () ئەو یەکە پێوانەییانە بوون کە تا ساڵی ١٨٢٦ لە ئینگلتەرا بەکاردەھێنران (کاتێک بە یەکە ئیمپراتۆرییەکان جێگەیان گیرایەوە)، کە وەک تێکەڵەیەک لە سیستەمی یەکەکانی ئەنگلۆ-ساکسۆنی و ڕۆمانی پەرەیان سەند. ستانداردی جیاواز لە کات و شوێنی جیاوازدا و بۆ بەکارھێنانی جیاواز بۆ یەکە ئینگلیزییەکان جێبەجێ کراون.

بەکارھێنانی زاراوەی «یەکە ئینگلیزییەکان» دەکرێت ناڕوون بێت، چونکە، جگە لەو مانایەی لەم وتارەدا بەکارھاتووە، ھەندێک جار بۆ ئاماژەدان بە یەکەکانی سیستمی ئیمپراتۆریی نەوەی دواتر و ھەروەھا یەکەکانی سیستمی نەوەی دواتری یەکە باوەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بەکاردێت.

دوو کۆمەڵە سەرەکییەکەی یەکە ئینگلیزییەکان بریتی بوون لە یەکەکانی وینچێستەر، کە لە ١٤٩٥ تا ١٥٨٧ بەکارھێنران، وەک لەلایەن شا ھێنری حەوتەمەوە پشتڕاستکرایەوە، و ستانداردەکانی ئێکسچێکەر، کە لە ١٥٨٨ تا ١٨٢٥ لە بەکارھێناندا بوون، وەک لەلایەن شاژن ئێلیزابێتی یەکەمەوە پێناسە کران.

لە ئینگلتەرا (و ئیمپراتۆرییەتیی بەریتانیا)، یەکە ئینگلیزییەکان لە ساڵی ١٨٢٤ (کاریگەر لە ١ی کانوونی دووەمی ١٨٢٦) بە یاسای کێش و پێوانە بە یەکە ئیمپراتۆرییەکان جێگەیان گیرایەوە، کە زۆرێک لە ناوەکانی یەکەکانی ھێشتەوە ھەرچەندە ھەموویانی نەھێشتەوە و پێناسەی زۆرێکیانی دووبارە پێناسە کردەوە (ستانداردی کردن). لە ئەمریکا، کە دەیان ساڵ پێش چاکسازییەکانی ساڵی ١٨٢٤ لە ئیمپراتۆرییەتیی بەریتانیا سەربەخۆ بوو، یەکە ئینگلیزییەکان لە ساڵی ١٨٣٢دا ستاندارد کران و پەسەند کران (وەک "یەکە باوەکانی ئەمریکا").

 سەرچاوەکان