نۆرترۆپ بی-٢ سیپریت

نۆرترۆپ بی-٢ سپیریت () بۆمبھاوێژێکی ستراتیژیی قورسی ئەمریکییە کە تەکنەلۆژیای ستێڵسی کەم-بینراو بەکاردەھێنێت بۆ چوونەناو بەرگرییە ئاسمانییە پێشکەوتووەکان. زۆرجار وەک بۆمبھاوێژی ستێڵس ئاماژەی پێدەکرێت.[A]

باڵێکی فڕیوی ژێر-خێراییی دەنگە و دوو کەسی تاقمی ھەیە، بی-٢ لەلایەن نۆرسرۆپەوە (دواتر نۆرسرۆپ گرومان) وەک بەڵێندەری سەرەکی دیزاین کراوە، و بۆینگ، ھیوز، و ڤاوت وەک بەڵێندەری لاوەکیی سەرەکی کاریان کردووە. لە ساڵی ١٩٨٨ تا ٢٠٠٠ بەرھەم ھێنراوە. بۆمبھاوێژەکە دەتوانێت چەکی کۆنڤێنشناڵ و تێرمۆناوکی ھەڵبدات، وەک تا ھەشتا بۆمبی ٥٠٠ پاوەندی (٢٣٠ کیلۆگرامی) Mk 82 JDAMی ئاراستەکراو بە جی پی ئێس، یان شازدە بۆمبی ئەتۆمیی B83ی ٢٤٠٠ پاوەندی (١١٠٠ کیلۆگرامی). بی-٢ تاکە فڕۆکەی دانپێدانراوی لە خزمەتدایە کە دەتوانێت چەکی گەورەی ھەوا-بۆ-زەوی دوورمەودا لە دۆخێکی ستێڵسدا ھەڵبگرێت.

پەرەپێدان لەژێر پڕۆژەی بۆمبھاوێژی تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو (ATB) لە سەردەمی ئیدارەی کارتەردا دەستیپێکرد، کە بۆمبھاوێژی B-1Aی توانای ماک ٢ی بەشێکی ھەڵوەشاندەوە چونکە ATB بەڵێنی زۆری نیشان دابوو، بەڵام کێشەکانی پەرەپێدان پێشکەوتنی دواخست و تێچووەکانی بەرز کردەوە. لە کۆتاییدا، پڕۆگرامەکە ٢١ فڕۆکەی بی-٢ی بە تێچووی مامناوەندیی ٢٫١٣ ملیار دۆلار بۆ ھەر یەکەیەک بەرھەم ھێنا (نزیکەی ٢ ملیار دۆلار لە ٢٠٢٣دا)، کە پەرەپێدان، ئەندازیاری، تاقیکردنەوە، بەرھەمھێنان، و کڕینی لەخۆگرتبوو. دروستکردنی ھەر فڕۆکەیەک تێچووی مامناوەندیی ٧٣٧ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی بوو، لەکاتێکدا کۆی تێچووەکانی کڕین (کە بەرھەمھێنان، پارچەی یەدەگ، کەرەستە، نوێکردنەوە، و پشتیوانیی نەرمامێر لەخۆدەگرێت) مامناوەندیی ٩٢٩ ملیۆن دۆلار بوو (نزیکەی ١٫١١ ملیار دۆلار لە ٢٠٢٣دا) بۆ ھەر فڕۆکەیەک. تێچووە سەرمایەیی و کارپێکەرییە بەرچاوەکانی پڕۆژەکە وای کرد لە کۆنگرەی ئەمریکادا ببێتە جێی مشتومڕ تەنانەت پێش ئەوەی کۆتاییھاتنی شەڕی سارد خواستی بۆ فڕۆکەیەکی ستێڵس کە بۆ لێدانی قووڵ لە خاکی سۆڤیەتدا دیزاین کرابوو، بە شێوەیەکی بەرچاو کەم بکاتەوە. بەم ھۆیەوە، لە کۆتایییەکانی ١٩٨٠ەکان و ١٩٩٠ەکاندا یاسادانەران کڕینی پلاندانراوی ١٣٢ بۆمبھاوێژیان بۆ ٢١ کەم کردەوە.

بی-٢ دەتوانێت ئەرکی ھێرشکردن لە بەرزیی تا ٥٠٬٠٠٠ پێ (١٥٬٠٠٠ مەتر) ئەنجام بدات؛ مەودای بێ-سوتەمەنی وەرگرتنی زیاتر لە ٦٬٠٠٠ مایلی دەریایی (١١٬٠٠٠ کیلۆمەتر؛ ٦٬٩٠٠ میل)ە و دەتوانێت زیاتر لە ١٠٬٠٠٠ مایلی دەریایی (١٩٬٠٠٠ کیلۆمەتر؛ ١٢٬٠٠٠ میل) بفڕێت بە یەکجار سووتەمەنی وەرگرتن لە ئاسماندا. لە ساڵی ١٩٩٧دا وەک دووەم فڕۆکە کە بە تەکنەلۆژیای ستێڵسی پێشکەوتوو دیزاین کراوە، دوای فڕۆکەی ھێرشبەری لۆکھید ئێف-١١٧ نایتھاوک، چووە خزمەتەوە. بە شێوەیەکی سەرەکی وەک بۆمبھاوێژێکی ئەتۆمی دیزاین کراوە، بی-٢ یەکەمجار لە شەڕدا بۆ ھەڵدانی تەقەمەنیی کۆنڤێنشناڵی نا-ئەتۆمی لە شەڕی کۆسۆڤۆ لە ساڵی ١٩٩٩دا بەکارھێنرا. دواتر لە عێراق، ئەفغانستان، لیبیا، یەمەن، و ئێران بەکارھێنرا.

ھێزی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان تا ساڵی ٢٠٢٤ نۆزدە فڕۆکەی بی-٢ی لە خزمەتدایە. یەکێکیان لە پێکدادانێکی ساڵی ٢٠٠٨دا تێکشکاوە، و یەکێکی تریان ئەگەری ھەیە لە خزمەت دوورخرابێتەوە دوای ئەوەی لە پێکدادانێکی ساڵی ٢٠٢٢دا زیانی بەرکەوت. ھێزی ئاسمانی پلانی ھەیە تا ساڵی ٢٠٣٢ فڕۆکەکانی بی-٢ بەکاربھێنێت، کاتێک نۆرسرۆپ گرومان بی-٢١ ڕەیدەر جێگەیان دەگرێتەوە.

 سەرچاوەکان