جینۆسایدی یۆنانی پۆنتیک

جینۆسایدی یۆنانی پۆنتیک  یان جینۆسایدی پۆنتیک لەناوبردنی بە مەبەست و سیستماتیکی کۆمەڵگەی یۆنانی ڕەسەنی ناوچەی پۆنتۆس (باکووری ڕۆژھەڵاتی ئێستای تورکیا) بوو لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی لە کاتی جەنگی جیھانیی یەکەم و پاشھاتەکانیدا.    

یۆنانییەکانی پۆنتیک لانیکەم لە ساڵی ٧٠٠ پێش زایینەوە کە زیاتر لە ٢٥٠٠ ساڵ بوو، بوونی ھەمیشەیی لە ناوچەی پۆنتۆسدا ھەبووە. ئەم ناوچەیە لە ساڵی ١٤٦١ەوە (لە دوای داگیرکردنی عوسمانی بۆ ئیمپراتۆریەتیی ترێبیزۆندی) لەژێر کۆنترۆڵی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا بوو.

سەرھەڵدانی ناسیۆنالیزمی تورکیا لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا بووە ھۆی زیادبوونی بەرچاوی ھەستی دژە یۆنانی لەناو ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا. جینۆساید لە ساڵی ١٩١٤ لەسەر دەستی ڕژێمی گەنجانی تورک بە سەرۆکایەتی سێ پاشا دەستی پێکرد. دوای وەستانێکی کورت لە ماوەی نێوان جەنگەکاندا لە ساڵانی ١٩١٨–١٩١٩، تا ساڵی ١٩٢٣ لەسەر دەستی ڕژێمی کەمالیستی بە سەرۆکایەتی مستەفا کەمال ئەتاتورک بەردەوام بوو. ھەردوو ئەم بزووتنەوەیە ناسیۆنالیستییە پۆنتیەکانیان کۆمەڵکوژ کرد و دیپۆرتیان کردەوە بۆ ناوەوەی ئەنادۆڵ. ئەم جینۆسایدە بووە ھۆی مردنی زیاتر لە ٣٥٠ ھەزار کەس، کە نزیکەی نیوەی دانیشتووانی پێش جینۆسایدی پۆنتیک بوون.

کۆمەڵکوژییەکە بە دیپۆرتکردنەوەی ڕزگاربووان بۆ یۆنان کۆتایی ھات وەک بەشێک لە ڕێککەوتنی ئاڵوگۆڕی دانیشتووان لە نێوان یۆنان و تورکیا لە ساڵی ١٩٢٣.

جینۆسایدی پۆنتیک بەشێکە لە جینۆسایدی یۆنانی بەڵام زۆرجار بەجیا باسی لێدەکرێت بەھۆی دابڕانی جوگرافیای ناوچەی پۆنتیک و ھەروەھا چەندین تایبەتمەندی مێژوویی و سیاسی تر.

 سەرچاوەکان 

پۆل:تورکیا لە دەیەی ١٩٢٠
پۆل:کۆمەڵکوژییەکان لە تورکیا
پۆل:مێژووی ھاوچەرخی تورکیا