محەممەد سەعید کوردی

محەممەد سەعید ئەلکوردی (١٨٩٠–١٩٧٢) زانای ئایینی سوننەی ئوردنی بوو و یەکێک بوو لە بەناوبانگترین زانایانی سۆفی لە ئوردن.

 لەدایکبوون و خوێندنی زانستی 
محەممەد سەعید کوردی لە ساڵی ١٨٩٠ لە شارۆچکەی نوعەیمە لە باکووری ئوردن لە کۆتایییەکانی دەسەڵاتی عوسمانی لەسەر وڵات لەدایکبووە. لە تەمەنی حەوت ساڵیدا باوکی کۆچی دوایی کرد.

بەھۆی ئەو نەزانی و ھەژارییەی کە لەو سەردەمەدا وڵاتی گرتبووەوە، شێخ نەیتوانی زانستە شەرعییەکان بخوێنێت، تا لە تەمەنی بیست و حەوت ساڵیدا بەرەو دیمەشق کۆچی کرد. لەوێ چووە ناو «کۆمەڵەی غەررا» کە لەو کاتەدا شێخ عەلی دەقر سەرۆکایەتی دەکرد. لەوێ چاوی بە زۆرێک لە زانایان کەوت وەک شێخ بەدرەدین حەسەنی و شێخ حوسنی بەغغال. ئیتر ڕووی لە فێربوونی زانست کرد، تا وای لێھات شێخ عەلی دەقر وەک پێشنوێژ و وتارخوێن لە گوندی دووما، پاشان لە ھیجانییە، و دواتر لە گوندی داعل لە حۆران دایمەزراند. لەم ماوەیەدا ئاشنای شێخ محەممەد ھاشمی تلمسانی بوو، کە شێخی تەریقەتی شازلی دەرقاوی و جێنشینی شێخ ئەحمەد کوڕی مستەفا عەلاوی مستەغانمی بوو لە وڵاتی شام. ماوەی ٤٢ ساڵ ھاوڕێیەتی کرد تا شێخەکەی مۆڵەتی بڵاوکردنەوەی تەریقەتەکەی لە ئوردن پێدا.

 گەشتەکانی 
محەممەد سەعید کوردی چەندین گەشتی بۆ دەرەوەی ئوردن و سووریا ئەنجامدا، لەوانە گەشتی بۆ کووەیت، میسر، و عێراق. لە عێراق سەردانی مەقامی ئیمام بەرزنجی کرد و لەو بارەیەوە قەسیدەیەکی لە دیوانی «القصائد الروحیة فی الأسرار الذاتیة» دا ھەیە. ھەروەھا سەردانی لیبیای کرد لە سەردەمی مەلیک سنوسی و لەکاتی فەرمانڕەوایەتییەکەیدا چاوی پێی کەوت. سەردانی تورکیا و ناوچەی کوردستانی کرد بۆ زیارەتکردنی مەقامی باپیرە گەورەی، شێخ مووسا کوڕی ماھین ئەیزۆلی. لەوێ کوردەکانی تورکیا لە دەوری کۆبوونەوە، کە ئەمەش تووڕەیی حکوومەتی تورکیای لەو کاتەدا ورووژاند، لە ترسی ئەوەی کاریگەرییان لەسەر دروست بکات بۆ بەرەنگاربوونەوەی حکوومەتی تورکیا کە دژایەتی کوردەکانی دەکرد، بۆیە فەرمانی بە دوورخستنەوەی درا. ھەروەھا چەندین جار بە مەبەستی حەج و عومرە سەردانی مەککە و مەدینەی کرد. لە ساڵی ١٩٦٢ سەردانی قودسی کرد و قوتابییەکانی و ھاوسەرەکەی و کوڕەکەی دکتۆر ڕەزوان یاوەری بوون.

 کۆچی دوایی 
محەممەد سەعید کوردی لە ڕۆژی ھەینی، ٧ی تەممووزی ١٩٧٢، لە تەمەنی ٨٢ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد و لە پارێزگای ئیربد لە شارۆچکەی سریح بەخاک سپێردرا. لە تەنیشت گۆڕەکەیەوە مزگەوتێک دروست کراوە کە ناوی «مزگەوت و تەکییەی شێخ محەممەد سەعید کوردی» لێنراوە. مەزارگەیەکی ھەیە کە زانایان و قوتابیانی زانست وەک یەکێک لە زیارەتگا ئایینییەکانی ئوردن سەردانی دەکەن. زانایانی گەورە لە سووریا، یەمەن، عێراق، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، ئەفریقای باشوور، مالیزیا، مەغریب، جەزائیر و ئوردن سەردانیان کردووە، وەک شێخ نووح قوزات موفتی شانشین، دکتۆر عەلی فەقیر، دکتۆر حەمدی موراد، شێخ سالم شاتری، حەبیب عومەر کوڕی حەفیز، عەلی جفری، شێخ مستەفا تورکمانی، شێخ نوح کێلەری ئەمریکی و قوتابییەکانی، فابیۆ بزارێزی ئیتاڵی، بانگخواز مەحموود ئەبوولھوودا یەعقوبی، دکتۆر مەحموود مسری لە حەلەب و چەندانی تر.https://web.archive.org/web/20151208143430/http://kenanaonline.com/users/radwanm/posts/294295

 سەرچاوەکان 

 سەرچاوەکان