ئەیالەتی میسر

ئەیالەتی میسر () ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی لە ساڵی ١٥١٧ی زایینی ھاتە ناو میسر، دوای جەنگی عوسمانی و مەملوک (١٥١٦–١٥١٧). ھەروەھا سووریا لە ساڵی ١٥١٦ زایینی خراوەتە پاڵ عوسمانییەکانەوە. میسر وەک ئەیالەتێکی ئیمپراتۆریەتی  عوسمانی (بە تورکی: Mısır Eyaleti) لە ساڵی ١٥١٧ تا ١٨٦٤ بەڕێوەدەبرا، ئەیالەتەکە لە کاتی داگیرکردنی فەرەنسا لە ساڵی ١٧٩٨ تا ١٨٠١ داگیرکرا. میسر ھەمیشە پارێزگایەکی سەخت بوو بۆ سوڵتانەکانی عوسمانییەکان کە کۆنترۆڵی بکەن، بەشێکیش بەھۆی بەردەوامی دەسەڵات و کاریگەریی مەملوکەکان بوو، تایەفەیەکی سەربازی میسری کە بۆ چەندین سەدە حوکمڕانی وڵاتەکەیان دەکرد، ھەروەھا یاخیبوونی بەردەوامی سەربازە عوسمانییەکان، بەتایبەتی یێنیچێرییەکان. بەم شێوەیە میسر لەژێر دەستی مەملوکەکاندا بە نیمچە سەربەخۆیی مایەوە تا داگیرکردنی میسر لەلایەن فەڕەنساوە لەلایەن ناپلیۆنی یەکەمەوە لە ساڵی ١٧٩٨. دوای دەرکردنی فەرەنسییەکان، محەمەد عەلی پاشا لە ساڵی ١٨٠٥ دەستی بەسەر دەسەڵاتدا گرت، وەک فەرماندەی یەکەکانی ئەلبانی لە سوپای عوسمانی کە لە ھەڵمەتەکەیدا ھات بۆ دەرکردنی فەڕەنسییەکان لە میسر.میسر لەژێر دەسەڵاتی بنەماڵەی محەمەد عەلی پاشادا مایەوە، بەو پێیەی بە ناو پارێزگایەکی عوسمانی بوو. ھەروەھا لە ساڵی ١٨٦٤ی زایینیدا بە ناوی " خدێوی میسری " دەسەڵاتی نیمچە سەربەخۆی پێدرا و ئیسماعیل پاشا و  تۆفیق وەک دەوڵەتێکی نیمچە سەربەخۆی ژێردەستەی سەروەری عوسمانی میسریان بەڕێوەبرد تا داگیرکردنی بەریتانیا لە ساڵی  ١٨٨٢ی زایینی.

 سەرچاوەکان 

پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٨٦٧