حکوومەتی گشتی

«بڕیاری لکاندنی ئیدارەی خاکە داگیرکراوەکانی پۆڵەندا» ئەو بنەمایە بوو کە حکوومەتی گشتی لەسەری دامەزرا. ھیتلەر لە ٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٩ بڕیارەکەی ڕاگەیاند و ئیدیعای ڕووخانی تەواوەتی حکوومەتی پۆڵەندای کرد. دادگای باڵای ئەڵمانیا ئەم پاساوەی بەکارھێنا بۆ دووبارە دانانەوەی ناسنامەی ھاووڵاتیانی پۆڵەندا، پێگەی بێ دەوڵەتی پێبەخشی بەپێی یاسای باری کەسی، جگە لەو ئەڵمانییانەی کە لەکاتی دوو شەڕەکەدا لە پۆڵەندا نیشتەجێ بوون، کە تاکە کەس بوون بە ھاووڵاتی ڕایشی سێیەم دادەنران، ئەمەش بێبایەخکردنی ئاشکرای یاسای نێونەتەوەیی پێکدەھێنا.

ئەڵمانیا حکوومەتی گشتی بەڕێوەدەبرد و دەیکردە یەکەیەکی کارگێڕی جیاواز بۆ مەبەستی لۆجستیکی تایبەت. کاتێک ھێزەکانی وێرماخت لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٤١دا ھێرشی کردە سەر یەکێتیی سۆڤیەت (ئۆپەراسیۆنی باربارۆسا)، خاکی حکوومەتی گشتی فراوانکرا و ئەو ناوچانەی پۆڵەندا بگرێتەوە کە پێشتر لەلایەن یەکێتیی سۆڤیەتەوە لکێندرابوون. ئەڵمانییەکان لە ماوەی چەند ڕۆژێکدا گەیشتنە ڕۆژھەڵاتی گالیسیا و لکێنرا بە پارێزگای گالیسیا. تا ساڵی ١٩٤٥، حکوومەتی گشتی زۆربەی ناوچەکانی ناوەڕاست و باشوور و باشووری ڕۆژھەڵاتی پۆڵەندای پێش جەنگی جیھانیی (کە ئەمڕۆ ڕۆژاوای ئوکراینا دەگرێتەوە) و خاکی حکوومەتی گشتی نوێ شارە گەورەکانی وەک وارشۆ، کراکۆڤ، لڤۆڤ (ئێستا لڤیڤ، بە ئەڵمانی لێمبێرگ)، لوبلین، تێرنۆپیل، ستانیسلاڤۆ (ئێستا ئیڤانۆ-فرانکیڤسک)، درۆگۆبیچ، سامپەر و ئەوانی تر. ئەڵمانییەکان ناوی شوێنە جوگرافییەکانیان بە زمانی ئەڵمانی گۆڕی.

ئیدارەی حکوومەتی گشتی بە تەواوی لە بەرپرسانی ئەڵمانی پێکھاتبوو و ئامانجیش بریتی بوو لە کۆلۆنیکردنی ناوچەکە لەگەڵ دانیشتووانی ئەڵمانی و کۆیلەکردنی دانیشتووانی ناوخۆیی پۆڵەندی بە شێوەیەک کە دواجار ببنە ھۆی لەناوبردنی بایۆلۆجییان. بەرپرسانی نازی لە حکوومەتی گشتیدا بەنیازی ئەوە نەبوون لەکاتی شەڕدا دەسەڵات لەگەڵ دانیشتووانی ناوچەکەدا دابەش بکەن، بەبێ گوێدانە نەتەوە یان ئاراستەی سیاسی. دەسەڵاتدارانی ئەڵمانیا لە نامەنووسی دادوەریدا بە دەگمەن باسی پۆڵەندایان کردووە. تاکە شتێک کە باس لە پۆڵەندا کراوە، بانکی دەرکردنی پۆڵەندایە کە سەر بە حکوومەتی گشتییە..

 سەرچاوەکان 

 سەرچاوەکان 

پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٤٥
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٣٩