میرزا جەعفەرخان موشیرئەلدەولە

میرزا سەید جەعفەر ناسراو بە موھەندس باشی، سیاسەتمەدار و دیپلۆماتکارێکی ئێرانیی سەردەمی قاجار بووە. باوکی میرزا محەممەد تەقی وەزیر بە ڕەچەڵەک فەراھانی بووە و لەژێر دەستی میرزا بۆزۆرقی قایممەقام لە تەورێز کاری کردووە. لە لێژنەکانی سنووری نێوان ئێران و عوسمانی نێوان ١٨٤٨ تا ١٨٥٣ بەشدار بووە. ئەم لێژنەیە سەرەتایێک بوو بۆ دابڕینی ھەردوو بەشی کوردستان و سەختکردنی پەڕینەوەی ھۆز و بنەماڵەی کوردان لە ھەردوو دیوی سنوورەوە.

یەکێک بووە لەو (٤٠) کەسەی ساڵی ١٨١٥ی زایینی (١٢٣٠ی کۆچی) لەلایەن عەباس میرزا بۆ خوێندنی زانست ڕەوانەی ئەورووپا کراون. دوای گەڕانەوەی بۆ ئێران، ڕاسپێردرا بۆ فێرکردنی بیرکاری و تەکنیکەکانی ئەندازیاری. بەھۆی خزمەتە باشەکەیەوە، نازناوی موھەندس باشی (سەرۆکی ئەندازیارانی) پێدرا. دوای ماوەیەک بە نازناوی موشیر ئەلدەوڵە ڕێزی لێگیرا. پاشان لە وەزارەتی دەرەوە کاری کردووە. لە ساڵی ١٨٣٦ وەک باڵیۆز لە ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی نێردراوە و تا ساڵی ١٨٤٢ لەو پۆستەدا بووە. دوای ئەوە بە فەرمانی ئەمیری کەبیر وەک نوێنەر ڕەوانەی ئازەربایجان کرا و چەند مانگێک دواتر لە لێژنەی چوارقۆڵی (ئێران و بەریتانیا و ڕووسیا و ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی) دانرا بۆ دیاریکردنی سنوورەکانی ئێران و ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی. دوای گەڕانەوەی بۆ ئێران لە ساڵی ١٨٥٣ لەلایەن میرزا ئاغا خان نوری جێنشینی ئەمیری کەبیر لادراو و تا ساڵی ١٨٥٨ ھیچ پۆستێکی پێ نەدرا.

دوای دوورخستنەوەی میرزا ئاغاخان نوری و ھەڵوەشاندنەوەی پۆستی صدرات عظمی (ڕاوێژکاری گەورە) و پێکھێنانی ئەنجومەنی شوورای دەوڵەت، بە فەرمانی ناسرەدین شا وەک سەرۆکی ئەنجومەن (شوورا)ی دەوڵەت دەستنیشانکرا.

لە ساڵی .١٨٥٩ ڕەوانەی بەریتانیا کرا و پۆستەکەی وەک باڵیۆزی نائاسایی و دەسەڵاتدار ھێشتەوە و لە ساڵی ١٨٦٠ گەیشتە لەندەن. پۆستی سەرۆکی شوورای دەوڵەت پۆستێکی تەشریفاتی بووە و دەسەڵاتی سەرۆک وەزیرانی پێشووی نەبووە.

فێرێدون ئادەمیت دەنووسێت: موشیر الدەوڵە پیاوێکی ژیر و زانا و خێرخواز بوو- بەڵام لە ئاست کەسایەتی میرزا تەقی خان (ئەمیری کەبیر) نەبوو، نە تەکتیک و لێھاتوویی لە ھونەری وتووێژی سیاسیدا نەبوو، نە دیدگای بۆ داھاتوو، نە خۆڕاگریی بەرامبەر عوسمانییەکان، ئینگلیزەکان، ڕووسەکان، تەنانەت خودی دەرباری ئێرانیشی نەبوو.

 دانراوەکانی 
 نامەی توێژینەوەی سنوورەکان
 کتێبی پوختەی بیرکاری

 سەرچاوەکان 

 گویتی نەشات، سەرچاوەی چاکسازی مۆدێرن لە ئێران، ١٨٧٠–١٨٨٠، چاپخانەی زانکۆی ئیلینۆیس، ١٩٨٢، ، ل٢١
 ئەمیر کەبیر و ئێران، دکتۆر فێریدوون ئادەمیات، چاپخانەی خەرازمی، چاپی ٩: ٢٠٠٦.
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٧٩٠
پۆل:مردووانی ١٨٦٢