گیۆم ئەپۆلینێر

گیۆم ئەپۆلینێر (لەدایکبوو بە ناوی کۆسترۆڤیسکی ;  ٢٦ی ئابی ١٨٨٠ – ٩ی تشرینی دووەمی ١٩١٨) شاعیر، شانۆنامەنووس، کورتە چیرۆکنووس، ڕۆماننووس و ڕەخنەگرێکی ھونەری فەرەنسی بە ڕەچەڵەک پۆڵەندی بووە.

ئەپۆلینێر بە یەکێک لە شاعیرە پێشەنگەکانی سەرەتای سەدەی بیستەم دادەنرێت، ھەروەھا بە یەکێک لە دڵسۆزترین بەرگریکارانی کوبیزم و باپیرەیەکی سوریالیزم دادەنرێت. ئەو شانازیی ئەوەی پێدراوە کە زاراوەی «کوبیزم»ی لە ساڵی ١٩١١ بۆ وەسفکردنی ئەو بزووتنەوەی ھونەرییە تازەیە داھێناوە، زاراوەی ئۆرفیزم لە ساڵی ١٩١٢، و زاراوەی «سووریالیزم» لە ساڵی ١٩١٧ بۆ وەسفکردنی بەرھەمەکانی ئێریک ساتی. بەبێ خاڵبەندی شیعری نووسیوە، وەک ھەوڵێک بەو ھیوایەی مۆدێرن بێت لە ھەردوو لایەنی فۆرم و ناوەڕۆکدا. ئەپۆلینێر یەکێک لە یەکەمین بەرھەمە ئەدەبییە سووریالیستییەکانی نووسیوە، شانۆنامەی مەمکەکانی تیرێسیاس (١٩١٧)، کە بووە بنەمای ئۆپێرای Les mamelles de Tirésias ی فرانسیس پۆلێنک لە ساڵی ١٩٤٧.

کاریگەر بە شیعری سیمبولیستی لە گەنجیدا، لە ماوەی ژیانیدا ئەو شاعیرە گەنجەکانە سەرسامی بوون کە دواتر ناوکی گرووپی سووریالیستیان پێکھێنا (بریتۆن، ئاراگۆن، سوپۆ). زۆر زوو ڕەسەنایەتییەکی درک پێکرد کە لە ھەر قوتابخانەیەکی کاریگەری ڕزگاری کرد و کردی بە یەکێک لە پێشەنگەکانی شۆڕشی ئەدەبی نیوەی یەکەمی سەدەی بیستەم. ھونەرەکەی لەسەر ھیچ تیۆرێک نییە، بەڵکو لەسەر بنەمایەکی سادەیە: کرداری دروستکردن دەبێت لە خەیاڵەوە بێت، خۆڕسک بێت، چونکە دەبێت تا دەتوانرێت لە ژیان، لە سروشت، لە ژینگە و لە مرۆڤەوە نزیک بێت.

 سەرچاوەکان 

پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان
پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز
پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن
پۆل:شاعیرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مردووانی ١٩١٨
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٠
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی بیلاڕووسی