سەعدوون دلێمی

سەعدون جوێر فەرحان دلێمی (ئەنبار، ١٩٥٤) سیاسەتمەدارێکی عێراقییە و وەزیری بەرگریی پێشووی عێراق بۆ ماوەی دوو خول، جگە لەوەی وەزیری ڕۆشنبیری پێشوو (٢٠١٠–٢٠١٤) بووە لە حکوومەتی نووری مالیکی و ئەندامی پێشووی پەرلەمانی عێراق بووە بۆ ماوەی دوو خول.

 ژیان 
سەعدوون دلێمی لە ساڵی ١٩٥٤ لە پارێزگای ئەنبار لەدایکبووە، لە ساڵی ١٩٧٩ بڕوانامەی ماستەری لە کۆمەڵناسی لە زانکۆی بەغدا بەدەستھێناوە، ھەروەھا بڕوانامەی دکتۆرای لە دەروونناسی کۆمەڵایەتی لە بەریتانیا لە ساڵی ١٩٩٠ بەدەستھێناوە.

 پێش ڕوخانی ڕژێم 
دوای بەدەستھێنانی بڕوانامەی ماستەر، لە زانکۆی بەغدا وەک مامۆستا کاری کردووە، شانبەشانی کارەکانی لە بواری ئەمنیدا. پاشان ڕەوانەی لەندەن کرا بۆ تەواوکردنی دکتۆراکەی لە ساڵی ١٩٨٦، وەک مامۆستا لە زانکۆکانی بەریتانیا و دواتر لە چەندین زانکۆی عەرەبی لە سعوودیە و ئوردن کاری کردووە. ھەروەھا ئەندامی چەندین کۆمەڵەی زانستی و ئەکادیمی نێونەتەوەیی بووە و دەیان توێژینەوەی بە زمانەکانی عەرەبی و ئینگلیزی بڵاوکردووەتەوە. دوای لەشکرکێشی کووەیت پەیوەندی بە ئۆپۆزسیۆنی دژی دەسەڵاتی سەددام حوسێن سەرۆککۆماری پێشووی عێراقەوە کرد؛ بەھۆی بەشداریکردن لە ھەوڵی کودەتایەکدا بە غیابی سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپێندرا. بەشداری لە کۆنفرانسە ئۆپۆزسیۆنەکانی دەرەوەی وڵات کردووە و لە کۆنفرانسی لەندەنی ٢٠٠٢ بۆ لیژنەی ھەماھەنگی و بەدواداچوون ھەڵبژێردرا.https://web.archive.org/web/20171022183542/http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4529447.stm

 عێراق لە دوای ساڵی ٢٠٠٣ 
سەعدوون دلێمی گەڕایەوە عێراق بۆ دامەزراندنی ناوەندێکی زانستی لە ساڵی ٢٠٠٣، دوای ڕووخانی ڕژێمی سەددام حوسێن، کە ناوی لێنرا ناوەندی عێراق بۆ لێکۆڵینەوە و لێکۆڵینەوەی ستراتیژی. ئەم ناوەندە توێژینەوە و ڕاپرسی ئەنجام دەدا. پاشان لە ١ی حوزەیرانی ٢٠٠٥ تا ٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٦ بووەتە وەزیری بەرگریی لە حکوومەتی ئیبراھیم جەعفەری. دواتر لە ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٦ەوە وەک ڕاوێژکاری ئەنجومەنی وەزیران لە حکوومەتەکەی نووری مالیکی، تا کۆتایی خولی حکوومەت لە ٢٠ی ئایاری ٢٠١٠، لە ھەڵبژاردنی پەرلەمانیشدا کە لە ٧ی ئازاری ٢٠١٠ بەڕێوەچوو، سەرکەوتنی بەدەستھێنا، بە نوێنەرایەتی پارێزگای ئەنبار لە لیستی ھاوپەیمانی یەکگرتوویی عێراقدا. لە حکوومەتی پێشووی نووری مالیکی وەک وەزیری ڕۆشنبیری دەستنیشانکرا، لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ سوێندی یاسایی خوارد، ھەروەھا لە ١٧ی ئابی ٢٠١١ەوە وەک وەزیری بەرگری بە وەکالەت کاری کردووە.https://web.archive.org/web/20181025221820/http://www.iraqdirectory.com/ar/business/712/%D9%85%D8%B1%D9%83%D8%B2-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%84%D9%84%D8%A8%D8%AD%D9%88%D8%AB-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%8A%D8%AC%D9%8A%D8%A9-.aspxhttps://web.archive.org/web/20171027095854/http://almasalah.com/ar/news/43391/%D8%B3%D8%B9%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%84%D9%8A%D9%85%D9%8A-%D9%88%D8%B2%D9%8A%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B5%D9%84https://web.archive.org/web/20160307121506/http://news.bbc.co.uk/hi/arabic/middle_east_news/newsid_4528000/4528117.stmhttps://web.archive.org/web/20200412225320/https://www.bbc.com/arabic/middleeast/2011/08/110813_iraq_killings

 سەرچاوەکان 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤
پۆل:کۆمەڵناسانی عێراقی
پۆل:زیندووان
پۆل:دەرچووانی زانکۆی بەغدا