دووەم جەنگی چین و ژاپۆن

دووەم جەنگی چین و ژاپۆن لە نێوان کۆماری چین و ئیمپراتۆرییەتی ژاپۆن لە نێوان ساڵانی ١٩٣٧ بۆ ١٩٤٥ ڕوویدا، دوای قۆناغێکی شەڕ کە لە مانچوریادا جێگیر بوو کە لە ساڵی ١٩٣١ دەستی پێکرد و بە بەشێک لە جەنگی جیھانی دووەم دادەنرێت، و زۆرجار وەک سەرەتای جەنگی جیھانی دووەم لە ئاسیا دادەنرێت؛ و دووەم جەنگی چین و ژاپۆن گەورەترین جەنگ بووە لە ئاسیا لە سەدەی بیستەمدا و بە "ھۆلۆکۆستی ئاسیا " وەسف کراوە، ئەمەش وەک ئاماژەیەکە بۆ قەبارەی ئەو تاوانە جەنگییەی ژاپۆن کە دژی ھاووڵاتیانی مەدەنی چینی کردی.  و ئەم جەنگە لە وڵاتی چین بە شەڕی بەرخودان لە دژی دەستدرێژی ژاپۆن ناسراوە ().

لە ١٨ی ئەیلوولی ساڵی ١٩٣١، ژاپۆنییەکان ڕووداوی موکدێنیان سازکرد، کە ڕووداوێکی ئاڵای درۆینە بوو بۆ پاساوھێنانەوە بۆ داگیرکردنی مانچوریا، و دامەزراندنی دەوڵەتێکی بووکەڵەیی کە لە مانچوکوو دروست کرابوو. ئەمەش ھەندێک جار وەک سەرەتای شەڕەکە دیاری دەکرێت. لە ساڵانی ١٩٣١ تا ١٩٣٧، چین و ژاپۆن تووشی شەڕ و پێکدادان ھاتن، کە لەوانە لە شەنگەھای و و لە باکووری چین. ھێزە نەتەوەپەرست و کۆمۆنیستەکانی چین کە چیانگ کای شێک و ماو تسی تۆنگ سەرۆکایەتیان دەکرد، لە ساڵی ١٩٢٧ەوە لە جەنگدا بوون لە شەڕی نێوخۆییی چین. کە لە کۆتایی ساڵی ١٩٣٣ چیانگ کای شێک کۆمۆنیستەکانی چینی گەمارۆدا کە لە ھەوڵێکدا بوو بۆ ئەوەی دواجار کۆمۆنیستەکان لەناو ببات، و ئەوەش کۆمۆنیستەکانی ناچارکرد بچنە ناو ڕێپێوانی درێژەوە، لە ئەنجامدا کۆمۆنیستەکان نزیکەی ٩٠٪ی پیاوەکانیان لەدەستدا. لەگەڵ نزیکبوونەوەی لەشکرکێشییەکی ژاپۆن، چیانگ کای شێک ھێشتا ڕەتیکردەوە بەرەیەکی یەکگرتوو پێکبھێنێت لەگەڵ کۆمۆنیستەکان بۆ ئەوەی شەڕ لە دژی ژاپۆنییەکان بکەن، پێش ئەوەی لەلایەن ژێردەستەکانییەوە بخرێتە ژێر دەستگیرکردنەوە بە زۆرەملێیی، لە کۆتایی ساڵی ١٩٣٦دا بەرەی یەکگرتووی دووەم پێکھێنرا بۆ ئەوەی پێکەوە بەرەنگاری لەشکرکێشی ژاپۆن بۆ سەر چین ببنەوە.

 سەرچاوەکان 

پۆل:ژاپۆن لە دەیەی ١٩٤٠
پۆل:ژاپۆن لە دەیەی ١٩٣٠
پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن
پۆل:شەڕەکانی ژاپۆن
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی چینی
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ژاپۆنی