حامد یووسف حوومادی

حامد یووسف حومادی ئەلناسیری (١٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٥–٢٤ی ئایاری ٢٠٢٢) وەزیری پێشووی عێراق بووە. پۆستی وەزیری ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن ھەبووە، جگە لەوەی سکرتێری سەرۆک سەددام حوسێن بووە.

 ژیان 
حوومادی ئەلناسیری لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٣٥ لە قەزای کەرخی بەغدا لەدایک بووە. سەر بە خێڵی ئەلبوخەسارە، خێڵی ئەلبوناسر، یەکێکە لە گەورەترین ھۆزەکانی تکریت. ئەم خێڵە ھەمان ئەو خێڵەیە کە سەرۆک سەددام حوسێن تێیدایە. تەمەنی منداڵی و گەنجی لە بەغدا بەسەر بردووە و لەوێ خوێندوویەتی. بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە ئەدەبی ئینگلیزی بە جیاوازی لە زانکۆی بەغدا بەدەستھێناوە. پاشان بڕوانامەی لێھاتوویی لە زمانی ئینگلیزی لە زانکۆی کامبریج لە بەریتانیا بەدەستھێناوە، ھەروەھا بڕوانامەی ماستەری لە زانستە کارگێڕییەکان لە زانکۆی تەکنەلۆژیای دێلفت لە ھۆڵەندا بەدەستھێناوە. ئەو خەریکی بازرگانی نەبووە، تەنانەت کوڕەکانیشی لە بازرگانیکردن قەدەغە کردووە بۆ ئەوەی لە ھەر گومانێک دوور بکەوێتەوە کە زیان بە ناوبانگەکەی بگەیەنێت یان نادادپەروەری بەرامبەر بە خەڵک دروست بکات. لە ساڵی ١٩٦٧ ھاوسەرگیری کردووە و پێنج کوڕ و کچیان بووە.https://web.archive.org/web/20220706220902/https://daralmutaz.com/wp-content/uploads/2022/02/9789957652562-4-1.pdf

 پۆست و پیشە 
حوومادی ئەلناسیری چەندین پۆستی گرنگی ھەبووە، لەوانە: بەڕێوەبەری گشتی ناوەندی نیشتمانی بۆ ڕاوێژکاری و گەشەپێدانی کارگێڕی، سەر بە وەزارەتی پلاندانانی عێراق لە ساڵی ١٩٧١. لەو پۆستەدا ئەرکی بنیاتنانەوە و بەھێزکردنی توانای فەرمانبەرانی لە دەزگای کارگێڕی حکوومەت و ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی، بەشداریکردن لە گەشەپێدانی کارگێڕیدا. لە تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٧٥ کرایە بەڕێوەبەری نووسینگەی سەرۆک سەددام حوسێن، ئەو کاتەی سەددام جێگری سەرۆکی کۆمار بوو. لە مانگی تەممووزی ساڵی ١٩٨٢ حوومادی بە پلەی وەزیر بۆ سەرۆک سەدام حسێن کرایە سکرتێری تایبەت. لە مانگی تەممووزی ساڵی ١٩٩١ بوو بە وەزیری ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن. لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٩٧ وەک ڕاوێژکاری سەرۆککۆمار دەستنیشانکرا. لە سەرەتای ساڵی ١٩٩٨ کرایە سەرۆکی دەستەی ئەمینداری بەیت ئەلحیکمەت لە بەغدا کە یەکێکە لە ناوەند و دامەزراوە دیارەکانی توێژینەوەی کولتووری لە جیھانی عەرەبی و ئیسلامیدا. دوایین پۆستی فەرمی پێش لەشکرکێشی ئەمریکا بۆ سەر عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣، وەزیری ڕۆشنبیری و ھونەر بوو لە مانگی ئازاری ٢٠٠١.

 دەستگیرکردن لە زیندانی مەتار 
لە ١ی ئایاری ٢٠٠٣ دەستگیرکرا و لە ١٢ی نیسانی ٢٠١٢ لەلایەن دەسەڵاتدارانی عێراقەوە ئازادکرا، ھەرچەندە لە لیستی ٥٥ کەسی زۆرترین داواکراوی حکوومەتی واشنتۆندا نەبوو، بەڵام لە زیندانی مەتار دەستبەسەرکرا، نزیکەی نۆ ساڵ لەوێ بوو. محەممەد مەھدی ساڵح، وەزیری بازرگانی ڕای گەیاند، حامد یووسف حوومادی بیرەوەرییەکانی لەکاتی دەستبەسەرکردنیدا نووسیوە، ئەمەش لە وەڵامی داوایەکی سەددام حوسێن. سەددام پێشنیازی کرد کە ناونیشانی بیرەوەرییەکان «من سکرتێری سەرۆک سەددام بووم» بێت. حامد پێش ئەوەی بیرەوەرییەکانی بڵاوبکرێنەوە، کۆچی دوایی کرد. داوای ئیفادەکەی لەو دادگایە کرا کە حکوومەتی عێراق لە دۆسیەی دوجەیل دامەزراندبوو، دواتر بێتاوانییەکەی لە ھەموو تۆمەتەکانی دژی سەلمێندرا. پاشان لەگەڵ خێزانەکەی گەشتێکی بۆ میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان کرد و تا کۆچی دوایی لە ٢٠٢٢ لەوێ مایەوە.https://web.archive.org/web/20190327091603/http://www.alriyadh.com/727059محمد مهدي صالح الراوي. درء المجاعة عن العراق مذكراتي عن سنين الحصار 1990 - 2003. ص. 55.

 مردن 
حوومادی ئەلناسیری لە ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٢ دوای تووشبوونی بە نەخۆشییەکی کوشندە کۆچی دوایی کرد. زۆرێک لە کەسایەتییە دیارەکان ماتەمینی کۆچی دوایییان گێڕا.

 سەرچاوەکان 

 سەرچاوەکان 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥
پۆل:مردووانی ٢٠٢٢
پۆل:سیاسەتمەدارانی سەدەی ٢١ەمی عێراق
پۆل:دەرچووانی زانکۆی بەغدا