مانچوکوو

مانچوکوو (بە چینی: 满洲国، بە ژاپۆنی: 满洲国)، بە فەرمی دەوڵەتی مانچوریا پێش ساڵی ١٩٣٤ و ئیمپراتۆریەتیی مانچوریا لە دوای ساڵی ١٩٣٤، دەوڵەتێکی بوکەڵەیی ئیمپراتۆریەتیی ژاپۆن بووە لە باکووری ڕۆژھەڵاتی چین و مەنگۆلیای ناوەوە لە ساڵانی ١٩٣٢ تا ١٩٤٥. مانچوکوو لە ساڵی ١٩٣٢ دوای لەشکرکێشی ژاپۆن بۆ سەر مانچوریا دامەزراوە، و لە ساڵی ١٩٣٤ بووەتە پاشایەتییەکی دەستووری. مانچوکوو لەژێر کۆنترۆڵی دیفاکتۆی ژاپۆن دانپێدانانی دیپلۆماسی سنوورداری وەرگرت.

ناوچەکە شوێنی خەڵکی مانچو بوو، لەنێویاندا بنەماڵەی چینگ کە دەسەڵاتدار بوو. ژاپۆن لە ساڵی ١٩٣١ دوای ڕووداوی موکدن دەستی بەسەر ناوچەکەدا گرت. دوای ساڵێک حکوومەتێکی لایەنگری ژاپۆن دامەزرا، پویی -دوا ئیمپراتۆری چینگ- بووە حاکمی ناویی و دواتر ئیمپراتۆریی ناوچەکە.  حکوومەتی مانچوکوو لە ساڵی ١٩٤٥ دوای تەسلیمبوونی ئیمپراتۆریەتی ژاپۆن لە کۆتایی جەنگی جیھانیی دووەمدا ھەڵوەشایەوە. ئەو خاکەی کە بۆ یەکەمجار مانچوکوو داوای کردبوو لەلایەن سۆڤیەتەکانەوە لە کاتی داگیرکردنی سۆڤیەت بۆ سەر مانچوریا لە ئابی ١٩٤٥ دەستی بەسەردا گیرا، و ساڵی دواتر بە فەرمی گواسترایەوە بۆ ئیدارەی چین.

مانچوسەکان لە مانچوکوو کەمینەیەکیان پێکھێنا، لە کاتێکدا چینییەکانی ھان گەورەترین نەتەوە بوون. ژمارەی دانیشتوانی کۆریا لە ماوەی بوونی مانچوکوودا زیادی کرد و ژاپۆنییەکان و مەنگۆلییەکان و کۆچبەرانی سپی پێست و کەمینەکانی دیکەش لەوێ دەژیان. ناوچە مەنگۆلییەکان لە ڕۆژاوای مانچوکوو بە سیستمێکی کەمێک جیاوازەوە حووکمڕانی دەکران سەبارەت بە داننان بە نەریتی مەنگۆلییەکان لەوێ. لایەنی باشووری نیمچە دوورگەی لیاودۆنگ (ئەمڕۆ بە دالیان ناسراوە) بەردەوام بوو لەژێر دەسەڵاتی ڕاستەوخۆی ژاپۆن وەک خاکی بەکرێگیراوی کوانتونگ.
وێنۆک|ئیمپراتۆر پویی، ئیمپراتۆری مانچوریا.

 سەرچاوەکان 

پۆل:وڵاتەکانی پێشوو لە مێژووی چین
پۆل:وڵاتانی پێشوو لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا
پۆل:ئیمپراتۆریەتییە پێشووەکان
پۆل:پاشایەتیە پێشووەکانی ئاسیا
پۆل:فەرمانڕەوا پێشووەکان لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٤٥
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٣٢
پۆل:دەوڵەتە دیکتاتۆرەکان