گەمارۆدانی فەلووجە (٢٠١٦)

گەمارۆی فەلووجە ھێرشێک بوو کە حکوومەتی عێراق دژی داعش لە کەرمە و شاری فەلووجە دەستیپێکرد بە ئامانجی سەپاندنی گەمارۆ بەسەریدا. لە ٢٢ی ئایاردا، دوای تەواوکردنی کاری ئامادەکاری لە دەوروبەری شارەکەدا، سوپای عێراق بە پشتیوانی ھێزەکانی  حەشدی شەعبی، سێیەم شەڕی لە فەلووجە دەستپێکرد.

 ھێرش 
 گشتگیرکردنی گەمارۆ 
لە ٢ی شوباتدا، سوپای عێراق دوایین ھێڵی دابینکردنی لەنێوان ناوچەی دوورگەی خالیدییە و شاری فەلووجە بە تەواوی بڕی و شارەکەی بە تەواوی گەمارۆدا.

بەھۆی ئەمەوە، نیگەرانی دروست بوو لەوەی کە نزیکەی ٣٠ ھەزار بۆ ٦٠ ھەزار ھاووڵاتی مەدەنی گەمارۆدراو لە فەلووجە، بەھۆی کەمی دابینکردنی ئاسمانییەوە، لە برسێتیدا دەمرن. لە ١٠ی شوباتدا، ڕاپۆرتەکان ئاماژەیان بەوەدا کە سوپای عێراق ناوچەی خالیدییەی بە تەواوی کۆنترۆڵ کردووەتەوە، لەنێویاندا ناوچەی دوورگەی خالیدییە.

 پێکدادانەکانی فەلووجە و ھێرشی کەرمە 
لە نێوان ١٥ بۆ ١٩ی شوباتدا، سوپای عێراق ھێرشێکی کردە سەر شارۆچکەی کەرمە، باکووری ڕۆژھەڵاتی فەلووجە، کە بووە ھۆی کوشتنی دەیان چەکداری داعش.

لە ١٨ی شوباتدا، ژمارەیەکی زۆر لە پیاوە ھۆزە سووننەکانی ناوچەکە لە دژی داعش شۆڕشیان کرد، دوای ئەوەی ڕێکخراوەکە لێیان دا و چەندین مامەڵەی قەدەغەکراوی لەلایەن پۆلیسی حیسبە نھێنییەوە سەپێندرابوو، لە ناوەڕاستی گەمارۆیەکی بەردەوامدا. ھەواڵەکان ئاماژەیان بەوەدا کە داعش پاشەکشەی کرد بۆ شاری فەلووجە، دوای ئەوەی ھاووڵاتییانی ناوچەکە بنکەی حیسبەیان سووتاند و پێکدادانەکان بڵاوبوونەوە. لە ٢٠ی شوباتدا، پێکدادانەکان کەم بوونەوە و داعش دەستی کرد بە دەستگیرکردنی بە کۆمەڵ، و ئاماژە بەوە کرا کە ھێشتا ھەندێک چەکداری سووننە لە بەشێک لە فەلووجە گەمارۆدرابوون، کە ئەگەری ھەبوو سەرببڕدرێن ئەگەر حکوومەتی عێراق یان ھاوپەیمانان دەستوەردانیان نەکردایە. لە ٢١ی شوباتدا، سوپای عێراق دەستی کرد بە بۆردوومانکردنی پێگەکانی داعش لە دەوروبەری فەلووجە، بۆ پاڵپشتیکردنی چەکدارە ناوخۆیییەکانی ئەوێ. لە کۆتایی ھەمان ڕۆژدا، داعش ڕاپەڕینەکەی سەرکوت کرد و ١٨٠ پیاوی دەستبەسەر کرد؛ بەڵام سوپای عێراق لە ھەمان ڕۆژدا ھێزی یارمەتیدەری لە فەلووجە جێگیر کرد، وەک ئامادەکارییەک بۆ ھەڵکوتانە سەر شارەکە.https://web.archive.org/web/20171011204424/https://www.washingtonpost.com/world/trapped-by-the-islamic-state-iraqis-in-fallujah-say-they-are-going-hungry-too/2016/02/01/b065e568-c3a0-11e5-b933-31c93021392a_story.htmlhttps://web.archive.org/web/20171010062811/https://www.iraqinews.com/iraq-war/joint-forces-begin-military-operation-to-free-karmat-fallujah/https://web.archive.org/web/20171010062818/https://www.iraqinews.com/iraq-war/security-forces-advance-inside-al-karmat-fallujah-kill-dozens-of-isis-fighters/https://web.archive.org/web/20171011205051/https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/is-the-islamic-state-losing-its-grip-on-fallujah/2016/02/20/c86adda2-7416-4cb8-9be5-4ec5d30d3882_story.htmlhttps://web.archive.org/web/20180614095845/https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/sunni-tribesmen-clash-with-islamic-state-in-fallujah-as-resentment-boils/2016/02/19/2a21ce95-e7c0-4a3c-89e8-f02005d9400b_story.htmlhttps://web.archive.org/web/20171010060545/https://www.nbcnews.com/storyline/isis-terror/isis-beating-woman-triggers-fallujah-clashes-officials-n521671

لە ٢٣ی شوباتدا، سوپای عێراق شارۆچکەی کەرمەی بە تەواوی کۆنترۆڵ کردەوە، دوای ئەوەی دوایین مۆڵگەی ڕێکخراوی داعش لە شارۆچکەکەدا وێران کرا.https://web.archive.org/web/20171010053702/https://www.rferl.org/a/iraqi-tribesmen-battling-is-fallujah/27564789.html

لە ٢٤ی شوباتدا، ھێرشێکی ئاسمانی ھاوپەیمانان ٣٠ چەکداری داعشی لە ناوچەی کەرمە، ڕۆژھەڵاتی فەلووجە، کوشت.https://web.archive.org/web/20171010062825/https://www.iraqinews.com/iraq-war/military-armored-reinforcements-arrived-around-fallujah-in-preparation-for-storming-it/

 توندوتۆڵکردنی گەمارۆ 
لە ٢٥ی شوباتدا، پارێزگاری ئەنبار ڕای گەیاند کە شەڕی فەلووجە بەم زووانە دەست پێ دەکات و زۆر کەمتر دەخایەنێت لە شەڕی ڕەمادی. لە ھەمان ڕۆژدا، سوپای عێراق گەمارۆی سەر فەلووجەی توندوتۆڵتر کرد، و کاری لەسەر پاڵنانی ھێزەکانی ڕێکخراوەکە بۆ دەوروبەری فەلووجە و دڵنیابوون لە ھەموو پردەکانی بەرەو شارەکە کرد. لە ھەمان ڕۆژدا، سوپای عێراق ناوچەی «ئال بوەیدە» لە باشووری فەلووجە پاک کردەوە، کە بووە ھۆی کوشتنی ١٩ چەکداری داعش. ھەروەھا ئاماژە بەوە کرا کە داعش خۆراکی وەک چەکێک لە فەلووجە بەکار دەھێنێت، و ڕێگری لە دابینکردنی خۆراک دەکات بۆ ئەو کەسانەی گومانیان لێ دەکرێت پەیوەندییان بە چەکدارە یاخیبووەکان یان ئەوانەی دژی داعش بوونەوە ھەیە. لە ٢٧ی شوباتدا، حکوومەتی عێراق ڕای گەیاند کە ٦٠٠ چەکداری داعش توانیویانە لە فەلووجە ھەڵبێن بۆ ناوچەکانی دراوسێ و بۆ شاری مووسڵ. دوای جیابوونەوەکان، سەرچاوە ناوخۆیییەکان مەزەندەیان کرد کە تەنھا ٤٠٠ چەکداری داعش لە شاری فەلووجە ماونەتەوە.

لە ٢٨ی شوباتدا، ھێزەکانی حەشدی شەعبی ھێرشێکی ھێزەکانی داعشیان بۆ سەر کەرمە تێکشکاند، کە وەک یەکێک لە گەورەترین ھێرشەکان بۆ سەر شارەکە وەسف کرا. دواتر لە ھەمان ڕۆژدا، ھێزەکانی حکوومەتی عێراق ھێرشێکی خۆکوژیی بەرفراوانیان لە «دەبوو غرێب» و ڕۆژاوای بەغدا تێکشکاند، کە گەورەترین ھێرش بوو کە گرووپەکە لە ناوچەکەدا لە نزیکەی دوو ساڵدا ئەنجامی دابێت. ھێرشەکە بووە ھۆی کوشتنی ٤٨ چەکداری داعش و ٢٣ سەربازی عێراقی.

لە ٦ی نیساندا، ھەشت سەربازی عێراقی لە ھێرشێکی داعشدا بۆ سەر سەربازگەیەکی سەربازی لە گوندی «مەعامیل»، ڕۆژھەڵاتی فەلووجە کوژران. لە ٩ی نیساندا، دە ھاووڵاتی سڤیل کوژران و ٢٥ کەسی دیکەش بریندار بوون، دوای ھێرشی ئاسمانی و تۆپبارانی سوپای عێراق بۆ سەر بازاڕی فەلووجە و ناوچەی نزال لە ناوەڕاستی شارەکە. لە ١٠ی نیساندا، شەش چەکداری داعش بە تۆپبارانی سوپای عێراق لە ناوچەی فەلەحات، ڕۆژاوای شارەکە کوژران. لە ٢١ی نیساندا، ھاوپەیمانێتیی بە سەرۆکایەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان ھێرشێکی ئاسمانی کردە سەر کۆبوونەوەیەکی داعش لە نزیک «عامرییەت فەلووجە»، کە بووە ھۆی کوشتنی فەرماندەی باڵای ڕێکخراوەکە لە باشووری فەلووجە، لەگەڵ شەش یاریدەدەریدا. لە ٢٧ی نیساندا، شەش چەکداری داعش کوژران و پێنجی دیکەش بریندار بوون، کاتێک سوپای عێراق پێگەکانی داعشی لە شارەکەدا بە تۆپخانە بۆردوومان کرد. لە ٢٨ی نیساندا، فڕۆکەکانی ھاوپەیمانان سێ ھێرشی ئاسمانییان کردە سەر بنکەی داعش لە ناوچەی باکووری کەرمە، کە بووە ھۆی کوشتنی ١٥ تیرۆریستی داعش، لەنێویاندا سێ فەرماندە، خەتاب حلابووسی، «دەبوو شامی»، و موسەددەق عەبدولجەلیل. لە ھەمان کاتدا، ئۆتۆمبێلێکی داعش کە چەکی سووکی ھەڵگرتبوو، وێران کرا. لە ٣٠ی نیساندا، چەکدارانی نەناسراو ھێرشیان کردە سەر کۆبوونەوەیەکی چەکدارانی داعش لە نزیک ناوچەی «عەلوە» لە گەڕەکی جۆلان لە ناوەڕاستی فەلووجە، کە بووە ھۆی کوشتنی حەوت چەکداری داعش. لە ٢ی ئایاردا، ھێزە ئەمنییەکان ئۆپەراسیۆنێکی سەربازیی بەرفراوانیان ئەنجامدا، کە کۆبوونەوەکانی سەر بە ڕێکخراوی داعشیان لە ناوچەی فەلەحات کردە ئامانج، کە بووە ھۆی کوشتنی ١٥ ئەندامی داعش و بریندارکردنی دە کەسی دیکە، ھەروەھا بۆردوومانکردنی کارگەیەکی دروستکردنی ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژکراو.

لە ٣ی ئایاردا، ھێزەکانی سوپای عێراق و گرووپەکانی دیکە ھێرشێکیان لە باشووری فەلووجە ئەنجامدا، و ناوچەکانی نێوان «عامرییە» و شاری فەلووجەیان کۆنترۆڵ کرد. تا ڕۆژی دواتر، ھێزەکانی حکوومەتی عێراق لە ٣ کیلۆمەتری دەروازەی باشووری فەلووجە وەستابوون، و ٤ گوند کۆنترۆڵ کرابوون، کە بووە ھۆی کوشتنی ١٠٠ چەکداری داعش و وێرانکردنی ١٠ تونێلی سەر بە ڕێکخراوەکە. لە ٥ی ئایاردا، فەرماندەی ئۆپەراسیۆنەکانی ئەنبار، لیوا ئیسماعیل مەحلاوی، بە ئاژانسی ئەنادۆڵی ڕاگەیاند کە سوپای عێراق پێنج ناوچەی لە شارەکەدا کۆنترۆڵ کردووە.

لە بەیانیی ٥ی ئایاردا، پێکدادانێکی توند لەنێوان دوو گرووپی سەر بە داعش لە گەڕەکی نزال لە ناوەڕاستی فەلووجە سەری ھەڵدا، دوای ئەوەی ٧٠٠ ملیۆن دیناری عێراقی دزرا کە لای یەکێک لە فەرماندەکانی ڕێکخراوەکە بوو، بە ناوی جەبار عەوف، کە بووە ھۆی کوشتنی دە ئەندامی داعش و بریندارکردنی ھەشت کەسی دیکە.

لە ٧ی ئایاردا، ھێزە ئەمنییەکان ئۆپەراسیۆنیان کردە سەر بنکە و کۆبوونەوەکانی ڕێکخراوی داعش لە نزیک «عامرییەت فەلووجە»، کە بووە ھۆی کوشتنی ٢٥ ئەندامی داعش.

لە ٨ی ئایاردا، فڕۆکەکانی ھاوپەیمانان ھێرشێکی ئاسمانییان کردە سەر پێگەکانی داعش لە باشووری فەلووجە، کە بووە ھۆی کوشتنی ١٤ ئەندامی ڕێکخراوەکە. ھەروەھا فڕۆکە جەنگییەکان سێ ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژکراویان وێران کرد و شۆفێرە خۆکوژەکانیان کوشت، لەکاتێکدا ھەوڵیاندەدا ھێرش بکەنە سەر ھێزە ئەمنییەکانی عێراق لە ھەمان ناوچەی نزیک فەلووجە.

لە ٩ی ئایاردا، ھێزی ئاسمانیی عێراق دوو بینای داعش و دوو بنکەی چەک و ٦٠ مووشەکھاوێژی لە ناوچەکانی ئەلبوشەھاب و عامرییەی فەلووجە بۆردوومان کرد. پێشتر لە ھەمان ڕۆژدا، ٢٠ چەکداری داعش لە بۆردوومانێکی ئاسمانی لە باشووری فەلووجە کوژران. لە ٤ تا ٩ی ئایار، ١٤٠ چەکداری داعش لە پێکدادانەکانی دەوروبەری ڕۆژاوا و باشووری فەلووجە کوژران.

لە ١٠ی ئایاردا، ڕاپۆرتەکان ئاماژەیان بەوە کرد کە ٢٬٠٠٠ خێزان لە دوو گونددا گیرسابوونەوە و ڕێکخراوەکە وەک قەڵغانی مرۆیی بەکاری ھێنابوون.

لە ١١ی ئایاردا، ھەشت چەکداری داعش کوژران و دووانی دیکەش بریندار بوون، کاتێک فڕۆکەکانی ھاوپەیمانان دوو ھێرشی ئاسمانییان کردە سەر ئۆتۆمبێلێکی بۆمبڕێژکراوی ڕێکخراوەکە لە نزیک گوندەکانی فەلاحات و حەلابیسە.

لە ١٤ی ئایاردا، ڕێکخراوەکە بانگەشەی ئەوەی کرد کە زیاتر لە ١٠٠ ئەندامی ھێزەکانی عێراقی لە ھێرشێکی خۆکوژی گەورەدا لە کۆمەڵگەی نیشتەجێبوونی عامرییەی فەلووجە کوشتووە. ڕاپۆرتێکی تر دەڵێت ژمارەی کوژراوان ٧٠ سەرباز و یەک پۆلیس بوون.

 سەرچاوەکان 

پۆل:شەرەکانی ٢٠١٦