ئیبن حەسنوون

ئەبوو عەبدوڵڵا محەممەد کوڕی ئەحمەد کوڕی عەلی کوڕی حەسنوون نەرسی بەغدادی (بە عەرەبی: أبو عبد اللە محمد بن أحمد بن علی بن حسْنُون النَّرْسِی البغدادی؛ کۆچکردووی ٣٨٦ک/٩٩٦ز)، ناسراو بە ئیبن حەسنوون، یەکێکە لە گەورەترین ئیمام و زانایانی قیڕائاتی قورئان و زمانی عەرەبی لە سەدەی چوارەمی کۆچیدا. ئەو بە "شێخی عێراق" لە زانستی قیڕائاتدا ناسرابوو و یەکێک بوو لە پێشەوایانی مەزھەبی مالیکی لە بەغدا.

 ژیان و پایەی زانستی 
ئیبن حەسنوون لە بەغدا ژیاوە و ھەر لەوێش زانستی وەرگرتووە. ئەو لەسەر دەستی گەورەترین ئیمامەکانی سەردەمی خۆی خوێندوویەتی، لەوانە ئیبن موجاھید (کە حەوت قیڕائاتە بەناوبانگەکەی ستاندارد کرد)، ئیبن ئەنباری (زانای گەورەی زمان)، و ئەبووبەکر نەققاش (زانای قیڕائات).ئیبن جەزەری، غایة النهایة فی طبقات القراء، بەرگی ٢، ل. ٨٥

پایەی زانستییەکەی ئەوەندە بەرز بوو کە بووە سەرچاوەی سەرەکیی زانستی قیڕائات لە سەردەمی خۆیدا.

ئیمامی زەھەبی دەربارەی دەڵێت: «ئیمام، زانای قیڕائات، شێخی عێراق... ئەو کەسێکی جێی متمانە و بەڕێز بوو».ئەلزەھەبی، شەمسەددین. سیر أعلام النبلاء، دامەزراوەی ڕیسالە، بەرگی ١٦، ل. ٥١٧.

ئەبوو عەمری دانی دەڵێت: «ئەو لە سەردەمی خۆیدا پێشەوایەکی بێھاوتا بوو لە زانستی قیڕائاتدا».ھەمان سەرچاوە.

چەندین زانای گەورە لەسەر دەستی ئەو پێگەیشتن، وەک ئەبولحەسەن حەمامی و ئەبوعەلی کوڕی شازان، کە ھەردووکیان بوونە گەورە زانایانی دوای خۆی.

 بیروباوەڕ و مەزھەب 
ئیبن حەسنوون لە بواری فیقھدا شوێنکەوتووی مەزھەبی مالیکی بوو و وەک یەکێک لە پێشەواکانی ئەم مەزھەبە لە بەغدا دادەنرا. لە بواری بیروباوەڕیشدا (عەقیدە)، پابەندی ڕێبازی پێشینە چاکەکان (السلف الصالح) بووە، وەک لە ژیاننامەکەی و ستایشی زانایانی ئەھلی سوننە بۆی دەردەکەوێت.

 بەرھەمەکان 
سەرچاوە مێژووییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئیبن حەسنوون خاوەنی بەرھەم و نووسین بووە ("لە مصنفات")، بەڵام بەداخەوە ناوی کتێبەکان یان وردەکارییەکانیان لە سەرچاوە سەرەکییەکاندا بە شێوەیەکی بەرفراوان تۆمار نەکراون و وا دیارە زۆربەیان لەناوچوون.

 کۆچی دوایی 
ئیبن حەسنوون لە مانگی شەوالی ساڵی ٣٨٦ی کۆچی (بەرامبەر ٩٩٦ی زایینی) لە شاری بەغدا کۆچی دوایی کرد.

 سەرچاوەکان 

لەسەر بنەمای وتاری ویکیپیدیای عەرەبی و سەرچاوە سوننییە باوەڕپێکراوەکانییەوە وەرگیراوە، بە داڕشتنێکی جیاواز و فراوانتر نەک وەرگێڕانی وشەبەوشە.

پۆل:زانایانی موسڵمانی سەدەی دەیەم
پۆل:زانایانی قیڕائات
پۆل:فەقیھە مالیکییەکان
پۆل:زمانناسان
پۆل:مردووەکانی ٣٨٦ی کۆچی
پۆل:ئەھلی سوننە