لاداخ

لاداخ (بە تبتی: ལ་དྭགས་، بە  ھیندی: द्दاख़، بە  ئوردوو: لداخ ) خاکێکی فیدراڵی ھیندستانە. (a)  (subscription required) Quote:  ڕۆژھەڵاتی ناوچەی کەشمیرە کە لە ساڵی ١٩٤٧ەوە لە نێوان ھیندستان و پاکستان و لە ساڵی ١٩٥٩ەوە ھیندستان و چین ناکۆکی لەسەرە. لاداخ لە ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە لەگەڵ ھەرێمی خۆسەری تبت، لە باشوورەوە لەگەڵ ویلایەتی ھیماچال پرادیشی ھیندستان، لە ڕۆژاوا لەگەڵ ناوچەکانی جامو و کەشمیر و گیلگیت-بالتیستان کە لەلایەن ھیندستانەوە بەڕێوەدەبرێن و لە باکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ شینجیانگ و ڕێڕەوی کاراکۆرام. سەھۆڵبەندی سیاچن لە زنجیرە چیای قەرەکۆرامەوە لە باشووری ناوچەکە دەڕژێت.  ھیندستان ئیدیعای ئەوە دەکات کە ناوچەی ئاکسای چین کە خەڵکی تێدا نییە لە ڕۆژھەڵاتی ناوچەکەدا بەشێکە لە لاداخ بەڵام لەلایەن چینەوە کۆنترۆڵکراوە.    

پێشتر لاداخ بەھۆی شوێنی ستراتیژییەوە لە گۆڕەپانی ڕێگا بازرگانییە گرنگەکاندا گرنگ بوو،  بەڵام لەوەتەی دەسەڵاتدارانی چین سنووری نێوان ھەرێمی خۆسەری تبت و لاداخیان لە ساڵانی شەستەکاندا داخست، گرنگی ئابوورییەکەی کەمیکردووە. بەو پێیەی لاداخ لە ڕووی ستراتیژییەوە گرنگە، سوپای ھیندستان ئامادەیی بەھێزی لە ناوچەکەدا ھەیە.

شاری لیا گەورەترین شاری لاداخ و لە دوای ئەویش کارگیل دێت کە ھەردووکیان ناوەندی دەڤەرەکان. دۆڵی ڕووبارەکانی سیند، شیۆک و نوبرا لە ناوچەی لیا دەڕژێن و دۆڵی ڕووبارەکانی سوروو، دراس و زەنسکار لە ناوچەی کارگیل دەڕژێن. خەڵک لە دۆڵی ڕووبارەکاندا دەژین بەڵام دو چانگبا شوانکارەکانیش لە شاخەکاندا دەژین. گەورەترین ئایین لە ویلایەتەکەدا ئیسلامە (زۆربەی شیعە) بە ڕێژەی ٤٦٪، دواتر ئایینی بودا (زۆربەی بودایی تبت) بە ڕێژەی ٤٠٪، ئایینی ھیندۆسی بە ١٢٪، و ٢٪ی ئایینەکانی دیکە.  لاداخ یەکێکە لەو ناوچانەی کە کەمترین چڕی دانیشتووانی ھیندستانی تێدایە و کولتوور و مێژووی ناوچەکە بە توندی پەیوەستە بە کولتوری تبتەوە. 

 سەرچاوەکان 

 سەرچاوەکان 

پۆل:مەڵبەندە کێشە لەسەرەکانی ئاسیا
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکانی ھیندستان