حافز محەممەد پاشا

حافز محەممەد پاشای چەرکەسی (٣ی ئایاری ١٨٦٦ کۆچی دواییی کردووە) ئەفسەرێکی سەربازی و دەوڵەتمەدارێکی عوسمانی بووە و بە ڕەچەڵەک چەرکەسی بووە.Bayram Ürekli, Hafız Mehmet Paşa, KonyaPedia.

لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٨٣٦ پلەی بەرزکرایەوە بۆ پلەی وەزیر و کرا بە پارێزگاری کوردستان و سێواس.Bayram Ürekli, Hafız Mehmet Paşa, KonyaPedia. لە سەرەتای ساڵی ١٨٣٩ بە سەردار-ئەکرەم دەستنیشان کرا بۆ سەرکردایەتیکردنی سوپای عوسمانی لە دژی میسر. ھەرچەندە ئەم ھەڵمەتە بووە ھۆی شکستھێنان لە شەڕی نەزیپ لە ٢٩ی حوزەیرانی ١٨٣٩، بەڵام پارێزگاری سێواسی پاراست و دواتر لە ئەیلوولی ١٨٣٩ بوو بە پارێزگاری ئەرزەڕۆم، لە شوباتی ١٨٤١ لە ئەرزڕۆم دوورخرایەوە.Bayram Ürekli, Hafız Mehmet Paşa, KonyaPedia.

لە شوباتی ساڵی ١٨٤٢، بۆ ماوەیەکی کورت وەک سەرعەسکەر (فەرماندەی گشتی) بە وەکالەت کاری کردووە، و لە مانگی یەکی ساڵی ١٨٤٣دا لە کارەکەی دوورخرایەوە کاتێک ئەو پۆستە ھەڵوەشایەوە. لە نیسانی ١٨٤٣ بوو بە حاکمی قەڵای بەلگراد. لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ١٨٤٥ وەک پارێزگاری مووسڵ دەستنیشانکرا و لە مانگی ئازاری ساڵی ١٨٤٦ بوو بە یەکەم بەرپرسی وەزارەتی تازە دامەزراوی زابتییە (ڕێکخراوی گشتی). تا مانگی شوبات-ئازاری ١٨٤٧ ئەو پۆستەی بەدەستەوە بوو.

دواتر لە مانگەکانی نیسان-ئایاری ١٨٤٧ وەک پارێزگاری یانیا، لە مانگی ئازاری ١٨٤٨ی ئوسکوپ، لە مانگی حوزەیران-تەمموزی ١٨٤٩ بۆسنە و لە مانگی ئەیلول-تشرینی یەکەمی ١٨٤٩ وەک حاکمی ئەدیرنە دەستنیشانکرا. لە لە تەممووزی ١٨٥١ پۆستی لە پارێزگاری ئەدیرنە دوورخرایەوە.

لە نیسانی ساڵی ١٨٥٢ بووەتە حاکمی شاری کۆنیا و لە تەممووزی ١٨٥٤ بووەتە حاکمی ئەیالەتی ترابزۆن. لە سەرەتای ساڵی ١٨٥٥ لە کاتی جەنگی کریمیادا سەرکردایەتیی سەربازانی پارێزگاکانی کرد بۆ پشتگیریکردنی بەرگری لە ئەرزڕۆم و قەرس. دوای گەڕانەوەی بۆ ترابزۆن، کێشە ئیدارییە ناوخۆیییەکان و ھەڵسوکەوتی نادروست لەلایەن کەسایەتییە ناودارە ناوخۆیییەکانەوە بووە ھۆی دەرکردنی لە ساڵی ١٨٥٥/١٨٥٦.Bayram Ürekli, Hafız Mehmet Paşa, KonyaPedia.

لە ساڵی ١٨٥٩/٦٠ وەک سەرۆکی کۆمیسیۆنی موھاجیرین دەستنیشانکرا کە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ نیشتەجێکردنی کۆچبەرانی چەرکەس لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا پێکھێنرا. لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٨٦٢ لە شاری مەدینە وەک شەیحولحەرەم (سەرۆکی مزگەوتی پیرۆز) دەستنیشانکرا. لە نیسانی ساڵی ١٨٦٤ لە کارەکەی دوورخرایەوە بەڵام تا کۆچی دواییی لە ٣ی ئایاری ١٨٦٦ لە مەدینە مایەوە.

 پارێزگارییەکان 
پارێزگاریی حافز محەممەد پاشا کە لەو پێڕستەی خوارەوە ھاتووە:Kuneralp, Sinan (2003). Late Ottoman Bureaucrats and Dignitaries (1839–1922), A Prosopographical Guide (2nd ed.). Istanbul: Isis. p. 74. Archived from the original on 13 April 2023.Bayram Ürekli, Hafız Mehmet Paşa, KonyaPedia.

 ئەرزڕۆم (١٨٣٩-١٨٤١)
 قەڵای بەلگراد (١٨٤٣-١٨٤٦)
 سەرۆکی زاپتییە (١٨٤٦-١٨٤٧)
 یانیا (١٨٤٧-١٨٤٨)
 ئوسکۆپ (کۆسۆڤۆ) (١٨٤٨-١٨٥٠)
 بۆسنە (١٨٥٠)
 ئەدیرنە (١٨٥٠-١٨٥١)
 کۆنیا (١٨٥٢-١٨٥٤)
 ترابزۆن (١٨٥٤-١٨٥٥)

 سەرچاوەکان 

پۆل:خەڵکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی
پۆل:مردووانی ١٨٦٦