مەحموود حەمزە

مەحموود کوڕی محەممەد نەسار کوڕی موسا حەمزە (بە عەرەبی: محمود بن محمد نصار بن موسی حمزە؛ لەدایکبووی ١٢٣٦ی کۆچی/١٨٢١ی زایینی - کۆچکردووی ١٣٠٥ی کۆچی/١٨٨٧ی زایینی)، زانایەکی گەورە، فەقیھ و موفتیی حەنەفییەکانی شاری دیمەشق بوو. ئەو بە یەکێک لە دیارترین زانایانی سەردەمی خۆی دادەنرێت و ناسراوە بە ھەڵوێستە بوێر و مرۆڤدۆستانەکەی لە کاتی ڕووداوی ساڵی ١٨٦٠ لە دیمەشق، کە تێیدا ڕۆڵێکی سەرەکی گێڕا لە پاراستنی مەسیحییەکانی شارەکە.

 ژیان و پۆستەکانی 
شێخ مەحموود حەمزە لە ساڵی ١٢٣٦ی کۆچی لە دیمەشق لەدایک بووە و لە بنەماڵەیەکی زانستیدا گەورە بووە. زانستی سەرەتایی لە باوکی، شێخ محەممەد نەسار، وەرگرتووە و دواتر لەسەر دەستی گەورە زانایانی دیمەشق خوێندوویەتی. بەھۆی زانست و لەخواترسییەکەیەوە، ناوبانگێکی زۆری پەیدا کرد.

سەرەڕای ئەوەی کە حەزی بە وەرگرتنی پۆستی گەورە نەدەکرد و خۆی لێ بەدوور دەگرت، بەڵام بە فەرمانی سوڵتانی عوسمانی کرا بە موفتیی حەنەفییەکانی دیمەشق. ھەروەھا پۆستی بەڕێوەبەری قوتابخانەی "عومەرییە" و ئەندامێتی ئەنجومەنی پەروەردەی (مجلس المعارف) پێ سپێردرا.عەبدولڕەزاق بیتار. حلیة البشر في تاریخ القرن الثالث عشر،، بەرگی ٣، ل. ١٤٢٠.

 ھەڵوێستی لە ڕووداوی ساڵی ١٨٦٠ 
دیارترین و درەوشاوەترین وێستگەی ژیانی شێخ مەحموود حەمزە، ھەڵوێستی بوو لە کاتی فیتنە و پشێویی تائیفی لە دیمەشق لە ساڵی ١٨٦٠ی زایینی، کە تێیدا ھێرش کرایە سەر گەڕەکە مەسیحییەکان.
لەو کاتەدا، شێخ مەحموود لەگەڵ کۆمەڵێک لە گەورە پیاوانی دیمەشق، وەک ئەمیری جەزائیری، دەرگای ماڵەکانیان بۆ مەسیحییەکان کردەوە بۆ پاراستنیان. شێخ فەتوایەکی بوێرانەی دەرکرد کە تێیدا ڕایگەیاند: «پاراستنی ئەھلی زیممە (مەسیحییەکان) واجبێکی شەرعییە لەسەر موسڵمانان».محەممەد ئەدیب حوسنی. منتخبات التواریخ لدمشق، بەرگی ٢، ل. ٦٩٨.
ئەم فەتوایە کاریگەرییەکی گەورەی ھەبوو لە ھێورکردنەوەی دۆخەکە و پاراستنی گیانی ھەزاران ھاوڵاتیی مەسیحی، و بووە نموونەیەکی مێژوویی بۆ پێکەوەژیان و لێبووردەیی.

 مامۆستا و قوتابییەکانی 
 مامۆستاکانی 

حامید عەتتار

عەبدولڕەحمان کزبەری

شێخ سەعید حەلەبی

محەممەد نەسار حەمزە (باوکی)

 قوتابییەکانی 
زانای زۆر لەسەر دەستی ئەو پەروەردە بوون، دیارترینیان:

جەمالەدین قاسمی (کە فەتاواکانی کۆکردەوە)

عەبدولحەکیم ئەفغانی

محەممэд موبارەک

فەتحوڵڵا حەمزە (کوڕی)

 بەرھەمەکان 
تاکە بەرھەمی نووسراوی ناسراوی شێخ مەحموود حەمزە بریتییە لە:

الفتاوی الحمزیە: کۆمەڵێک فەتوای شەرعییە کە قوتابییەکەی، جەمالەدین قاسمی، کۆی کردووەتەوە و ڕێکی خستووە.

 کۆچی دوایی 
شێخ مەحموود حەمزە لە ساڵی ١٣٠٥ی کۆچی (١٨٨٧ی زایینی) لە شاری دیمەشق کۆچی دوایی کرد و لە گۆڕستانی باب سەغیر نێژرا.

 سەرچاوەکان 

لەسەر بنەمای وتاری ویکیپیدیای عەرەبی و سەرچاوە ئاماژەپێکراوەکانییەوە وەرگیراوە، بە داڕشتنێکی جیاواز و فراوانتر نەک وەرگێڕانی وشەبەوشە.

پۆل:زانایانی حەنەفی
پۆل:موفتییەکان
پۆل:زانایانی موسڵمانی سەدەی نۆزدەیەم
پۆل:خەڵکی دیمەشق
پۆل:مردووەکانی ١٨٨٧