لێکتێگەیشتنی سێ لایەنی

لێکتێگەیشتنی سێ لایەنی (بە ئینگلیزی: Triple Entente) (لە وشەی فەڕەنسی entente بە واتای ھاوڕێیەتی، لێکتێگەیشتن، ڕێککەوتن) باس لە لێکتێگەیشتنی نافەرمی نێوان ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا و کۆماری سێیەمی فەڕەنسی و شانشینی یەکگرتووی بەریتانیا و ئێرلەندا دەکات. لەسەر بنەمای ھاوپەیمانی فەڕەنسی و ڕووسیای ساڵی ١٨٩٤ و ئینتێنت کۆردیالی ساڵی ١٩٠٤ لە نێوان پاریس و لەندەن و  ئینتێنتی ئینگلیز و ڕووسی ساڵی ١٩٠٧ دروستکراوە. لێکتێگەیشتنەکە دژە کێشێکی بەھێزی بۆ ھاوپەیمانی سێ لایەنی ئیمپراتۆریەتیی ئەڵمانیا و  ئیمپراتۆریەتیی نەمسا-مەجارستان و  شانشینی ئیتاڵیا پێکھێنا. بە پێچەوانەی سێ ھاوپەیمانی یان خودی ھاوپەیمانی فەڕەنسا و ڕووسیا، ھاوپەیمانییەکی بەرگریی یەکتر نەبوو.

پەیمانی فەڕەنسا و ژاپۆن لە ساڵی ١٩٠٧ بەشێکی سەرەکی بوو لە دروستکردنی ھاوپەیمانی، چونکە فەڕەنسا پێشەنگی بوو لە دروستکردنی ھاوپەیمانی لەگەڵ ژاپۆن و ڕووسیا و (بە شێوەیەکی نافەرمی) بەریتانیا. ژاپۆن قەرزێکی لە پاریس دەویست، بۆیە فەڕەنسا قەرزەکەی بە مەرجی ڕێککەوتنی ڕووسیا و ژاپۆن و گەرەنتی ژاپۆن بۆ پشکەکانی فەڕەنسا کە لە ڕووی ستراتیژییەوە لاوازە لە ھیندۆچین. بەریتانیا ھانی نزیکبوونەوەی ڕووسیا و ژاپۆنی دا. بەم شێوەیە ھاوپەیمانی سێ لایەنە دروست بوو کە جەنگی جیھانیی یەکەمی کرد.
 سەرچاوەکان 

پۆل:مێژووی پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان
پۆل:جەنگی جیھانیی یەکەم بەپێی وڵات