خەتیبی بەغدادی

ئەبوبەکر ئەحمەدی کوڕی عەلی کوڕی سابیت کوڕی ئەحمەدی کوڕی مەھدی شافیعی، بە شێوەیەکی گشتی بە خەتیبی بەغدادی ناسراوە ()یان " وانەبێژ لە بەغداوە " (١٠ی ئایاری ١٠٠٢ – ٥ی ئەیلوولی ١٠٧١؛ ٣٩٢ کۆچی-٤٦٣ کۆچی)، زانایەکی موسڵمانی سوننە بووە کە بە یەکێک لە پێشەنگترین فەرموودەزان و مێژوونووسە پێشەنگەکانی سەردەمی خۆی ناسراوە. بە شێوەیەکی بەرفراوان لە فەرموودە و فیقھو مێژوودا بە نووسەرێکی گرنگ دادەنرێت.

 خوێندن 
کوڕی بانگخوازێک بووە و لە تەمەنێکی بچووکەوە لەگەڵ باوکی و شێخەکانی دیکە دەستی بە خوێندن کردووە. بە تێپەڕبوونی کات زانستەکانی تری خوێند بەڵام سەرنجی سەرەکی فەرموودە بوو. لە تەمەنی ٢٠ ساڵیدا باوکی کۆچی دوایی کرد و بۆ گەڕان بەدوای فەرموودەدا چووە بەسرە. لە ساڵی ١٠٢٤ گەشتێکی دووەمی بۆ نیشاپور بەڕێکەوت و فەرموودەی زیاتری لە ڕەی و ئەمۆڵ و ئیسفەھان کۆکردەوە. تا ئێستا ڕوون نییە کە چەند کاتژمێر گەشتی کردووە بەڵام ئەکاونتەکانی خۆی وای کردووە تا ساڵی ١٠٢٨ بگەڕێتەوە بەغدا. دواتر گەشتێکی بۆ شام کردووە و لە شاری حیجاز زیارەتەکەی ئەنجامداوە.

 مردن 
خەتیب نزیکەی ساڵێک لە دەربەدەری لە سوور لە لوبنان بەسەر بردووە، پێش ئەوەی بگەڕێتەوە بەغدا و لە ئەیلوولی ١٠٧١دا لەوێ کۆچی دوایی کردووە. لە تەنیشت بشری حافی بە خاک سپێردرا.

 بەرھەمەکان 
ئیبن حەجەر بەرھەمەکانی بە کاریگەر لە بواری زانستی فەرموودە و زاراوەی فەرموودەدا ناساندووە و دەڵێت «کەمە ئەو دیسیپلینەی لە دیسیپلینەکانی زانستی حەدیسەوە کە کتێبێکی لەسەر نەنووسیوە». پاشان قسەکانی ئەبوبەکر کوڕی نوقتە زانای حەنبەلی ھێناوەتەوە و دەڵێت: «ھەموو کەسێکی بابەتیی دەزانێت کە زانایانی حەدیس دوای خەتیب قەرزاری بەرھەمەکانین.» زیاتر لە ٨٠ نازناو بۆ بەغدادی گەڕێنراوەتەوە.

لەوانە.

 سەرچاوەکان 

 سەرچاوەی زیاتر 


پۆل:ئەشعەرییەکان
پۆل:شافعییەکان
پۆل:زانایانی فەرموودە
پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان
پۆل:مردووانی ١٠٧١
پۆل:لەدایکبووانی ١٠٠٢