ڕووداوەکانی مزگەوتی موحسین

ڕووداوەکانی مزگەوتی موحسین یان ڕاپەڕینی مزگەوتی موحسین پێکدادان بوو لە کاتی ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩٩ لە عێراق کە دوای تیرۆرکردنی دەسەڵاتی ئایینی ئایەتوڵڵا سەید محەممەد ئەلسەدر، لەلایەن دەسەڵاتدارانی حیزبی بەعسەوە بە سەرۆکایەتی سەددام حوسێن ھات. شەڕ و پێکدادانەکان لە نێوان شوێنکەوتوانی سەدر و شوێنکەوتوانی و ھێزە ئەمنییەکانی ڕژێمدا ڕوویدا، کە ھێرشیان کردە سەر نوێژخوێنە سەدرییەکان کە لە مزگەوتی موحسین لە شاری سەدر (ئەوکات بە شاری سەدام ناسرابوو) لە ڕۆژھەڵاتی بەغدای پایتەختی عێراق کۆبوونەتەوە و تەقەیان لێکردوون و دەیان کەسیان کوژران.

 پێشینە 
ئێوارەی ڕۆژی ھەینی ١٩ی شوباتی ١٩٩٩، ئایەتوڵڵا محەممەد محەممەد سدیق ئەلسەدر، یەکێک لە دیارترین مەرجەعییەکانی ئایینی شیعە لە عێراق لەو کاتەدا، لە نەجەف تیرۆرکرا، لەکاتی لێخوڕینی ئۆتۆمبێلەکەی لەگەڵ دوو کوڕەکەیدا لە ڕێگەی بۆ ماڵەکەی خۆی لە قەزای ئەلحەنانە. ئۆتۆمبێلەکە چووبووە ناو بازنەیەکەوە و لە چەند شوێنێکەوە کەوتبووە بەر تەقەی دۆشکە. ھێزە ئەمنییەکانی عێراق بە خێرایی ناوچەکەیان داخست و حکوومەت پێداگری لەسەر ئەوە کرد کە دەستبەجێ ناشتن و پرسەی ئەلسەدر ئەنجام بدرێت. دەسەڵاتی محەممەد سەدر لەنێو شیعەکانی عێراقدا فراوان بووبوو و شوێنکەوتووانی لە سەرتاسەری وڵاتدا چڕبوونەتەوە، بەتایبەتی لە شاری سەدر لە ڕۆژھەڵاتی بەغدا. ھەروەھا بە ئاشکرا سەرپێچی لە ڕژێمی سەددام کرد و نوێژی ھەینی ئەنجامدا، کە ئەوکات قەدەغە بوو.https://web.archive.org/web/20190901230548/http://www.pbs.org:80/frontlineworld/stories/iraq501/events_alsadr.html

 دادگاییکردنی تێوەگلاوان 
لە ٢١ی تەممووزی ٢٠٠٨، دادگای باڵای تاوانەکانی عێراق، تایبەتمەند لە دادگاییکردنی سیمبوولەکانی ڕژێمی سەددام حوسێن، یەکەم دانیشتنی خۆی بۆ دادگاییکردنی ١٤ تۆمەتبار لە نێو تاک و سەرکردەکانی ڕژێم لە دۆسیەی ڕووداوەکانی مزگەوتی موحسین لە شاری سەدر ئەنجامدا. دیارترینی ئەو تۆمەتبارانە بریتی بوون لە تاریق عەزیز، سابر ئەلدووری، سەبعاوی ئیبراھیم ئەلحەسەن، عەلی حەسەن ئەلمەجید، عەبدولحەموود، لەتیف نەسیف جاسم، محەممەد زەممام، جاسم محەممەد حاجیم، عوکلە عەبدولسەکر، ئەحمەد حەمید مەحموود، و عەزیز ساڵح ئەلنۆمان. دوای چەند دانیشتنێک لەسەر ئەو دۆسیەیە، دادگا بڕیاری لەسێدارەدانی لەسەر عەلی حەسەن ئەلمەجید، مەحموود فەیزی محەممەد، و عەزیز ساڵح حەسەن دەرکرد، ھەروەھا زیندانی ھەتاھەتایی بۆ ھەریەک لە عەلی لەتیف نەسیف جاسم و محەممەد زەمان عەبدولڕەزاق دەرکرد. دادگا سزای کاتی زیندانیکردنی کاتی بۆ تۆمەتبار زیاد ئەلکەنانی دەرکرد، ھەروەھا سزای ١٥ ساڵ بەسەر تۆمەتبار محەممەد جاسم ئەلمحەممەداوی و جەبار ھوودھوود جەواد ئەلحەسەنی دەرکرد، بەو پێیەی سەلمێندرا کە بە ھاوبەشی تاوانی کوشتنی بە مەبەستیان ئەنجامداوە. دادگا تاریق عەزیز، سەیفەددین مەحموود، عوکلە عەبدولسەکر و ئیبراھیم ساحیب کەرەمی بێتاوانی دەرکرد.https://web.archive.org/web/20210219060015/https://www.albayan.ae/one-world/2008-07-22-1.659202https://web.archive.org/web/20210219051019/https://www.youm7.com/story/2008/7/21/محاكمة-المتهمين-بقضية-صلاة-الجمعة-بالعراق/32417https://web.archive.org/web/20210219060049/https://www.al-jazirah.com/2009/20090303/du1.htmhttps://web.archive.org/web/20210219050818/https://ar.mehrnews.com/news/842061/القضاء-العراقي-يبرئ-طارق-عزيز-في-قضية-احداث-صلاة-الجمعةhttps://web.archive.org/web/20210219051110/https://www.aljazeera.net/news/arabic/2009/3/3/المحكمة-العراقية-العليا-تحكم-ببراءةhttps://web.archive.org/web/20210219051203/https://www.radiosawa.com/archive/2009/03/02/أحكام-بالإعدام-لمجيد-والنومان-وتبرئة-عزيز-في-قضية-صلاة-الجمعة

 سەرچاوەکان