١٨٣٢ فێرمانی ئێزیدییەکان

لە ساڵی ١٨٣٢، نزیکەی ٧٠٬٠٠٠ ئێزیدی لەلایەن میرە کوردەکان بەتایبەتی بەدرخان بەگ و میر محەممەد ڕەواندزی، کوژران. ئەم هێرشانە دژ بە ئێزیدییەکان بوو، و هەزاران گوند و ماڵی ئێزیدی وێران کرا و زۆرینەی کوژران.

 ‎هێرشەکان 
لە ساڵی ١٨٣٢ خوێناویترین ڕووداو دژ بە ئێزیدییەکان  ویداکو ٧٠٬٠٠٠ کوژران. بەدرخان بەگ و میر محەممەد ڕواندزی لە شاخەکان کۆمەڵکوژی ئێزیدییەکان دەکرد. موحەممەد پاشا یەکەم هەڵبژاردنی دانی بە ئێزیدییەکان، یان قبوڵکردنی ئیسلام یان کوژراون، کە ئەوانی قبوڵ نەکردن کوژران. زۆربەی ئێزیدییەکان هەوڵیاندا بۆ فرار لە شەنگال و ناوچەکانی کوێستانی پارێزگای شەنگال، بەڵام چەندێک لەوانە بەرەو دجڵە ،ۆیشتن چونکە نازانستن بە خوێندن و هەڵکەوتن، کە نزیکەی ١٢٠٠٠ کەس لە کەنارەکانی ڕووباری دجڵە کوژران. عەلی بەگ، سەرکردەی ئێزیدییەکان، دەستگیر و بە جەستەی کوژران. ژنان و منداڵانی ئێزیدی دووپات کراون و بە بازاڕەکان فرۆشتراون. هەمان کات، لە تیاری نزیکەی ١٠٠٠٠ ئێزیدی لەلایەن فرمانەکان کوژران و سەرەکان بۆ دجڵە هێناون. ئەم کوژرانیە یەکێک بوو لە قورسترین کۆمەڵگەکانی مێژووی کورد-ئێزیدی و لە بەهار ١٨٣٢ ڕوودا. موحەممەد پاشا و بەدرخان بەگ یەکگرتوو کەوتنەسەر ئێزیدییەکان لە شەخان. لە ١٨٤٣، سەردانی ئەڵیا بەرێزینا، لە نێرگەی نینەوا نوسراوە کە چەند هەزار ئێزیدی لەلایەن موسڵمانەکان کوژران.  هەروەها، زۆربەی ئێزیدییەکان لە ساڵەکانی ١٨٣٠ و ١٨٤٠ لەسەر هەولەکانی بێدڵی فراربوون بۆ ناوچەکانی کۆکەز لە هەرێمی ڕووسیا هەڵگەڕا. هێشتا شەنگال، شێخان و کۆکەز ناوچەکانی گەورەی ئێزیدییەکانن.

 سەرچاوەکان