کۆمەڵکوژیی کێلسی

کۆمەڵکوژیی کێلسی سەرھەڵدانی توندوتیژی بوو دژی جوولەکەکان کە لە ٤ی تەممووزی ١٩٤٦ لە شاری کێلسی لە پۆڵەندا ڕوویدا. سەربازانی پۆڵەندا و پۆلیس و ھاووڵاتییانی مەدەنی ھێرشیان کردە سەر بینایەک لە شەقامی ٧ پلانتی کە نزیکەی ١٥٠–١٦٠ جوولەکە ڕزگاربووی ھۆلۆکۆستی تێدابوو، ٤٢ جوولەکە کوژران و زیاتر لە ٤٠ی دیکەش برینداربوون. توندوتیژییەکان بەھۆی تۆمەتێکی درۆینەی ڕفاندنی منداڵەوە سەریھەڵدا، کە زیندووکردنەوەی ئەفسانەی خوێنی دژە جوولەکە بوو. ھەرچەندە ئیدیعای ڕفاندنەکە بە خێرایی ڕەتکرایەوە، بەڵام دەنگۆکان لەلایەن ھێزەکانی دەوڵەتەوە بڵاوکرانەوە و بووە ھۆی کۆبوونەوەی جەماوەرێکی دووژمنکارانە و دواتر ھێرشکردنە سەر بیناکە و دانیشتووانەکەی. ھەروەھا چەند جوولەکەیەک کە لە شەقامی پلانتی نیشتەجێ نەبوون لەو ڕۆژەدا لە شوێنێکی دیکەی شارەکەدا کوژران و دواتر لانیکەم دوو جوولەکە لە کاتی تێپەڕین بە وێستگەی شەمەندەفەری کێلسی کوژران.https://web.archive.org/web/20161124115259/https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10007941https://web.archive.org/web/20120316215529/http://www.angora.com.pl/archiwum/?y=2006&is=285&part=2

ئەم پۆگرۆمە کەمتر لە ساڵێک دوای کۆتایی ھاتنی جەنگی جیھانیی دووەم ڕوویدا و بە خوێناویترین کردەوەی توندوتیژی دژی جوولەکەکان لە پۆڵەندای دوای جەنگ دادەنرێت. کاریگەرییەکی قووڵی لەسەر کۆمەڵگەی جوولەکەکان ھەبوو، بووە ھۆی کۆچی بەکۆمەڵ لە ڕزگاربووانی ھۆلۆکۆست لەو وڵاتە. ھەروەھا ئەم ڕووداوە ئیدانەکردنی نێونەتەوەیی لێکەوتەوە و تا ئێستاش بابەتی لێکۆڵینەوەی مێژوویی و مشتومڕی گشتی ماوەتەوە. ڕاستەوخۆ دوای ڕووداوەکە، دەسەڵاتدارانی پۆڵەندا زنجیرەیەک دادگاییکردنیان ئەنجامدا و لە ئەنجامدا چەندین سزای لەسێدارەدان و زیندانیکردنیان بەسەردا سەپێندرا؛ بەڵام بەرپرسانی باڵای ئەمنی تەنھا لێکەوتەی سنوورداریان بەسەردا ھات و حکوومەتی کۆمۆنیستی سەرەتا ھەوڵیدا بە تاوانبارکردنی نەیارانی سیاسی بە توندوتیژییەکان، تاکو تاوانبارکردنەکە بگۆڕێت.https://web.archive.org/web/20250213202055/https://www.yadvashem.org/odot_pdf/Microsoft%20Word%20-%203128.pdf

 سەرچاوەکان