ویلیام مەکگرێگۆر

ویلیام مەکگرێگۆر (بە ئینگلیزی: William McGregor؛ لەدایکبووی ١٣ی نیسانی ١٨٤٦ – کۆچکردووی ٢٠ی کانوونی یەکەمی ١٩١١) کارگێڕێکی تۆپی پێی سەردەمی ڤیکتۆریای سکۆتلەندی بوو، کە بە "باوکی خولی تۆپی پێ" دادەنرێت. ئەو دامەزرێنەری خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا بوو، کە یەکەم خولی ڕێکخراوی تۆپی پێ بوو لە جیھاندا.

 ژیانی سەرەتایی و پیشە 
ویلیام مەکگرێگۆر لە گوندی براکۆ لە ناوچەی پێرتشێر لە سکۆتلەندا لەدایک بوو. لە ساڵی ١٨٧٠دا، بەدوای براکەیدا ڕووی لە شاری بێرمینگام لە ئینگلتەرا کرد و لەوێ وەک بازرگانێکی قوماشفرۆش (draper) کاریکرد و دوکانێکی تایبەت بە خۆی دامەزراند. ھەرچەندە لە لاویدا تۆپی پێی نەکردبوو، بەڵام حەز و ئارەزوویەکی زۆری بۆ یارییەکە ھەبوو.

 پەیوەندیکردن بە ئەستۆن ڤێلاوە 
دوای ئەوەی لە بێرمینگام نیشتەجێ بوو، مەکگرێگۆر پەیوەندی بە یانەیەکی ناوخۆیییەوە کرد بە ناوی "کاڵتۆرپ". دواتر، لە ساڵی ١٨٧٧دا، بانگھێشت کرا بۆ ئەوەی ببێتە ئەندامی لیژنەی کارگێڕیی یانەی تۆپی پێی ئاستۆن ڤێلا، کە لەو کاتەدا یەکێک بوو لە یانە ھەرە بەھێزەکانی ناوچەکە. ئەو بە خێرایی لەناو یانەکەدا پێشکەوت و چەندین پلەی باڵای وەرگرت، لەوانە:

 بەڕێوەبەر
 سەرۆکی یانە
 سەرۆکی ڕێزلێنراو

مەکگرێگۆر بۆ ماوەی ٢٠ ساڵ وەک سەرۆکی یانەی ئەستۆن ڤێلا کاری کرد و یارمەتیی دا یانەکە ببێتە یەکێک لە ھێزە سەرەکییەکانی تۆپی پێی ئینگلیزی.

 دامەزراندنی خولی تۆپی پێ 
لە دەیەی ١٨٨٠دا، تۆپی پێی پیشەگەری لە گەشەکردندا بوو، بەڵام یارییەکان بە شێوەیەکی ناڕێکخراو بەڕێوە دەچوون. یانەکان تەنھا پشتیان بە یارییە دۆستانەکان و یارییەکانی جامی یەکێتیی ئینگلتەرا دەبەست. زۆرجار یانەکان لە دوا ساتەکاندا یارییەکانیان ھەڵدەوەشاندەوە ئەگەر پێیان وابوایە یارییەکە داھاتێکی باشی نابێت، ئەمەش زیانی دارایی گەورەی بە یانەی میواندار دەگەیاند.

بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە، ویلیام مەکگرێگۆر بیرۆکەیەکی شۆڕشگێڕانەی ھێنایە ئاراوە. لە ٢ی ئازاری ١٨٨٨، نامەیەکی بۆ چوار یانەی گەورەی تر نووسی: یانەی تۆپی پێی بلاکبێرن ڕۆڤەرز، یانەی تۆپی پێی بۆڵتن واندەرز، یانەی تۆپی پێی پرێستۆن نۆرس ئێند و یانەی تۆپی پێی وێست برۆمیچ ئەلبیۆن. لە نامەکەیدا پێشنیازی کرد کە "دە یان دوازدە لە دیارترین یانەکانی ئینگلتەرا پێکەوە کۆببنەوە بۆ ڕێکخستنی خولێک کە تێیدا ھەموو یانەیەک دوو جار لەگەڵ یەکتر یاری بکات، یەکێک لە یاریگای خۆی و ئەوی تر لە دەرەوەی یاریگای خۆی."

بیرۆکەکە بە گەرمی پێشوازی لێکرا و دوای چەند کۆبوونەوەیەک، خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا (The Football League) بە فەرمی لە ١٧ی نیسانی ١٨٨٨ لە مانچێستەر دامەزرا و یەکەم وەرزی لە ئەیلوولی ھەمان ساڵدا بە بەشداریی ١٢ یانە دەستی پێکرد.

 میرات و ڕێزلێنان 
وێنۆک|پەیکەری ویلیام مەکگرێگۆر لە دەرەوەی یاریگای ڤێلا پارک. مەکگرێگۆر لە ساڵی ١٨٧٧ەوە تا کۆچی دوایی لە ساڵی ١٩١١، چەندین پۆستی جیاوازی لە یانەکەدا وەرگرت، وەک بەڕێوەبەر، سەرۆک و سەرۆکی فەخری. ئەو خولی تۆپی پێی دامەزراند، کە یەکەم خولی ڕێکخراوی تۆپی پێ بوو لە جیھاندا.
ویلیام مەکگرێگۆر بەھۆی ڕۆڵی سەرەکییەوە لە دامەزراندنی خولەکەدا، بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک "باوکی خولی تۆپی پێ" (Father of The Football League) ناسراوە. کارەکەی نەک ھەر تۆپی پێی لە ئینگلتەرا گۆڕی، بەڵکو بووە نموونەیەک بۆ دامەزراندنی خولە نیشتمانییەکان لە سەرانسەری جیھاندا.

وەک ڕێزلێنانێک بۆ خزمەتە گەورەکانی، پەیکەرێکی زیوینی لە دەرەوەی یاریگای ڤێلا پارکی یانەی ئاستۆن ڤێلا بۆ دروست کراوە.

 کۆچی دوایی 
ویلیام مەکگرێگۆر لە ٢٠ی کانوونی یەکەمی ١٩١١ لە تەمەنی ٦٥ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد و لە بێرمینگام بە خاک سپێردرا.

 سەرچاوەکان 

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٦
پۆل:مردووانی ١٩١١
پۆل:ھاندەرانی ھۆڵی ناوبانگی تۆپی پێی ئینگلیزی
پۆل:سەرۆک و سەرمایەدارانی تۆپی پێی ئینگلیزی