ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر

ناحیەی ھەریر (بە عەرەبی: ناحیة حریر، بە ئینگلیزی: Harir Subdistrict) یەکێکە لە ناحیەکانی قەزای شەقڵاوە لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. ناوەندەکەی شارەدێی ھەریرە.

لە زۆربەی یەکەی کارگێڕی قەزادا لە ھەرێمی کوردستان و عێراقدا، کاتێک یەکەی قەزا دێتە کایەوە، ئەوا ناحیەی ناوەندی قەزاکەش دێتە کایەوە بە ھەمان ناو.

 ناو 
ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی ھەریرە.

سەبارەت بەناوی (ھەریر) بیروڕای زۆر ھەیە:
 وشەی ھەریر لە وشەی زمانی عەرەبی حەریر(حریر)ەوە وەرگیراوە، بە واتای ئاوریشم.
 ھەندێک کەس پێیان وایە کەوا ناوی (ھەریر) لەوەوە ھاتووە لەبەر ئەوەی (ھەریر) ناوچەیەکی دەشتایی بەپیت و بەرەکەت و زۆر جوان بووە بۆیە ئەو ناوچەیەیان شوبھاندووە بە قوماشی (حەریر) لە جوانیدا. 
 لە لای ھەندێکی تر ناوی شارۆچکەیە(ھەریر) پەیوەست دەکرێت بە ڕێگای بەناوبانگی ڕێگای ئاوریشم (طریق الحریر، Silk Road) لە سەردەمی ڕۆمانییەکاندا، بە پێی ئەم بۆچوونە ڕێگای بازرگانی حەریر بە کوردستاندا و بە دەشتی ھەریر دا تێپەڕ بووە.

 مێژوو 
 لە ساڵی (١٨٥٠)دا لە سەردەمی عوسمانیدا قەزا بووە لە لیوای ڕەواندز، تاوەکوو ساڵی (١٨٧٣) وەک قەزا مایەوە، لەو بەروارە بەدواوە بووە ناحیە و لیوای ڕەواندز ھەڵوەشێنرا و بووە قەزایەکی سەر بە لیوای شارەزوور، ناحیەی ھەریریش خرایە سەر قەزای ڕەواندز کە ئەو سەردەم پێیان دەوت (ناحیەی دێرە حەریر).
 لە سەرەتاوە گوندی باتاس ناوەندی بوو، لە ساڵی ١٩٥٣دا ناوەندەکەی گواسترایەوە بۆ شارۆچکەی ھەریر.
 بە پێی بەیانی ژمارە(٣)ی ساڵی ٢٠٢٤ی وەزارەتی ناوخۆی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان لە بەرواری ٢٥\٢\٢٠٢٤دا بڕیاریدا بە ھێنانەکایەی قەزای ھەریر لە پارێزگای ھەولێر. بە دابڕانی ناحیەی ھەریر و ناحیەی باسرمە لە قەزای شەقڵاوە.

 جوگرافیا 
سنوری ناحیەی ھەریر:
 لە باکوورەوە ناحیەی دینارتێ و ناحیەی بجیل.
 لە باشوورەوە ناحیەی باسرمە، ناحیەی کۆڕێ و ناحیەی دارەشەکران. 
 لە ڕۆژھەڵاتەوە ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان و ناحیەی سرێشمە.
 لە ڕۆژاواوە ناحیەی گردەسێن.https://www.openstreetmap.org/relation/11077975

 دانیشتوان 
ژمارەی دانیشتووانی (-) ھەزار کەسە.

 کشتووکاڵ 

 شوێنەوار 

 کارگێڕی 
ئەم ناحیەیە لە (٣٧) گوند پێکھاتووە:

 ئافرین
 ئامۆکان
 ئەشکەفتە
 باسکە کاریتە
 بەربیانی کۆن
 بەربیانی نوێ
 بەردین
 پیرەوەرمان
 تالەجار
 چەمەکەی خواروو
 چەمەکەی سەروو
 خڕە 
 خڕواتان
 دڕەمیر
 دەربەندۆک، ھەریر
 زەرگوز
 سەرکەند کەلوی خواروو
 سەرکەند کەلوی خواروو
 سۆکە
 شیودەری
 فلۆن
 فەقێیان، ھەریر
 قڕبەگ
 قەڵاتەجنی بەشیر
 قەڵاتەجنی زراری
 قەندیل، ھەریر
 کانی چرگان
 کەلەکین کەلو
 گولەک
 گۆسکە
 مەکردان
 ناوشیوانی خواروو
 ناوشیوانی سەروو
 ھەڕەش
 ھەنارە، ھەریر
 یەکدەرەی خواروو
 یەکدەرەی سەروو

ئەمانەش ببینە
 قەزای شەقڵاوە
 ناحیەی باسرمە
 ناحیەی بالیسان
 ناحیەی ھیران

 سەرچاوەکان 

پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان
پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق
پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان
پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر