پارێزراوی سار

پارێزراوی سار ( ؛ )، بە فەرمی سارلاند ()، ناوچەیەکی پارێزراوی فەڕەنسی جێناکۆک بوو کە لە ئەڵمانیا جیا بووەوە. لە کاتی چوونەوە سەر کۆماری فیدراڵی ئەڵمانیا لە ساڵی ١٩٥٧، بوو بە بچووکترین «دەوڵەتی فیدراڵی» وڵاتەکە. ناوەکەی لە ڕووباری سارەوە ھاتووە.

لە ساڵی ١٩٢٠ تا ١٩٣٥، لە ئەنجامی جەنگی جیھانیی یەکەم، ناوچەکە وەک خاکی حەوزی سار لە ژێر کۆنترۆڵی کۆمەڵەی نەتەوەکاندا بوو. لە ساڵی ١٩٣٥ ئەڵمانیای نازی سەروەری تەواوی خۆی بەسەر خاکەکە دامەزراند.

 مێژوو 
ناوچەکە پێشتر لەلایەن فەڕەنساوە لکێنرابوو و لە کاتی شۆڕش (١٧٩٠-١٧٩٨) و شەڕەکانی ناپلیۆندا داگیرکرابوو، کاتێک لە یەکەم ئیمپراتۆریەتیی فەڕەنسادا وەک یەکەی سار ناسێندرا، لە نێوان  ١٧٩٨ و ١٨١٤.

دوای جەنگی جیھانیی یەکەم، پەیمانی ڤێرسای ساری خستە ژێر بەڕێوەبەرایەتیی کۆمەڵەی نەتەوەکان، ئەمەش بە شێوەیەکی بەرچاو بەھۆی سامانە دەوڵەمەندەکانی خەڵوزەوە بوو، کە وەک بەشێک لە بژاردنەوەی جەنگ درایە فەرەنسا. لە ساڵی ١٩٣٥ بەپێی ڕاپرسی، سار گەڕێندرایەوە سەر ئەڵمانیا.

لە پاش کۆتاییھاتنی جەنگی جیھانیی دووەم بە سەرکەوتنی ھاوپەیمانان، دیسان سار لە ئەڵمانیا جیاکرایەوە. لە ساڵی ١٩٤٧ بوو بە پارێزراوی سار لە ژێر کۆنترۆڵی فەڕەنسادا، پەیوەندی ئابووری و سیاسی لەگەڵ فەڕەنسادا ھەبوو، ھەرچەندە بە تەواوی یەکگرتوو نەبوو بە فەڕەنساوە. گرژییەکان لە کاتێکدا سەریانھەڵدا کە زۆرێک لە خەڵکی سارلاند خوازیاری ماناوە بوون لە ئەڵمانیا. ساڵی ١٩٥٥ ڕاپرسییەکی دیکەی لێکەوتەوە کە دەنگدان بوو بە دژی بەردەوامیی جیابوونەوە لە ئەڵمانیا. دواتر لە ساڵی ١٩٥٧ سار وەک حکوومەتێک چووەوە سەر کۆماری فیدراڵی ئەڵمانیا (ئەڵمانیای ڕۆژاوا). ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی وەک ناوچەیەکی پارێزراو نەمێنێتەوە.

 سەرچاوەکان 

پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٤٧