ئاراسباران (ناوچە)

ئاراسباران ناسراو بە قەرەداغ ()، ناوچەیەکی شاخاوی فراوانە کە لە قوشە داغ لە باشووری ئەھارەوە دەست پێدەکات و تا ڕووباری ئاراس لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات درێژ دەبێتەوە لە ئێران. ناوچەکە لە باکوورەوە بە ڕووباری ئاراس و لە ڕۆژھەڵاتەوە لە ناوچەی مەشکین شەھر و موغان و لە باشوورەوە بە دەڤەری سەراو و لە ڕۆژاوا بە قەزای تەورێز و مەرەند بەستراوەتەوە.

 دیمۆگرافی 
لە دوای شەڕی ڕووسیا و ئێران (١٨٠٤–١٨١٣) بەشێکی بەرچاو لە دانیشتووان وەک کۆچەر ژیاون. ھۆزە سەرەکییەکان بریتی بوون لە؛ چەلەبیانلو ١٥٠٠ ڕەشماڵ و، قەرەچۆڕلو ٢٥٠٠، حاجیعەلیلو ٨٠٠، بەگدیللو ٢٠٠، و گرووپە بچووکە جۆراوجۆرەکان ٥٠٠. لەو کاتەدا ئاھەر کە ٣٥٠٠ کەسی تێدابوو، تاکە شاری قەرەداغ بوو. لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا خێڵەکان بەرەبەرە نیشتەجێبوون لە ساڵی ١٩٢٠ زیاتر لە چوار سەد گوند ھەبوون، کەمتر لە سی گوندیان دانیشتووانەکەی ئەرمەنی بوون؛ بەڵام شێوازی ژیانی کۆچەری تا ئێستا ماوە. دانیشتووانی کۆچەر لە ئێستادا نزیکەی ٣٦٠٠٠ کەسن، مەزەندە کراوە و جیاوازییەکی بەرچاوی لەگەڵ ٣٠٠٠٠ کەس لە ساڵی ١٩٦٠دا ھەیە

 زمانی ئاخاوتن 
زمانی قسەکردنی زۆرینەی دانیشتووانەکەی ئازەرییە. زۆربەی دانیشتووان زمانی فارسی دەزانن کە زمانی فەرمیی ئێران و تاکە زمانی پەروەردەیە. پێشتر بەشێک لە کوردانی چەبلەبیان و قەرەچۆر بە کورمانجی دەدوان و ئازەرییەکان پێیان دەگوتن: دیل بیلمەز. واتە ئەوانەی زمانی ئێمە نازانن. ئێستا ئەوانیش ھەر بە تورکیی دەدوێن. زمانی تاتی لە ھەندێک ناوچەدا باوە بە تایبەت لە کارینگان و دێھاتەکانی دەوروبەر.

 پێشانگا 
وێنۆک|200x200پیکسڵ| شاخی تەم و مژاوی قەرەداغ
وێنۆک|200x200پیکسڵ| خۆراوابوون و ئاوی ئاراس
وێنۆک|200x200پیکسڵ| قەڵای بابەک، نزیک کەلیبەر
وێنۆک|267x267پیکسڵ| گۆڕی شێخ شەھاب، ئاھەر، ئێران
وێنۆک|200x200پیکسڵ| ئاسکە سووری خەزەر لە لێڕەکانی ئایینالوو
وێنۆک|200x200پیکسڵ| بنەداری ھێمادار لە کاواناخ
وێنۆک|200x200پیکسڵ| عەباس ئاباد (٢٠١٤). دروستکردنی خانووی مۆدێرن مژدەی زیندووبوونەوەی چاوەڕواننەکراوی ئاراسبارانە.
وێنۆک|200x200پیکسڵ| ئاوەدانکردنەوە
وێنۆک|200x200پیکسڵ| کەلیبەر خەریکە دەبێتە پایتەختی نافەرمی شاری ئاراسباران.
وێنۆک|200x200پیکسڵ| فەرشی باڵان
وێنۆک|220x220پیکسڵ| وەرنی
وێنۆک|200x200پیکسڵ| سەگە دڕەکانی ئاراسباران لە چاپارلی پشوو دەدەن .
وێنۆک|200x200پیکسڵ| ئاسەوارێکی مێژوویی لە ئایینالوو
وێنۆک|200x200پیکسڵ| پردی مێژوویی خودا ئافەرین لە نزیک خومەرلو
وێنۆک|200x200پیکسڵ| دۆڵی میکەندی نزیک عەلی ئاباد
وێنۆک|200x200پیکسڵ| بەردێکی گۆڕی کۆن لە باخچەیەکی مێژوویی لە نزیک ئالھەرد
وێنۆک|200x200پیکسڵ| ھاوینەھەواری ئاقداش
وێنۆک|200x200پیکسڵ| زۆزانی چەپەرلی
وێنۆک|200x200پیکسڵ| ھەنگەوان

 سەرچاوەکان 

پۆل:جوگرافیای ئێران
پۆل:ھەرێمەکانی ئێران
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئازەربایجانی
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فارسی