چێن (نازناو)

چێن ناوێکی بنەماڵەییەکی باوی زمانی چینییە و یەکێکە لە ناوە باوەکانی ئاسیا. باوترین ناوی بنەماڵەییە لە تایوان و سەنگافورە. هەروەها چێن باوترین ناوی بنەماڵەیە لە گوانگدۆنگ، ژێجیانگ، فوجیان، ماکاو و هۆنگ کۆنگ. باوترین ناوی بنەماڵەیە لە سیامێن، کە زێدی باوباپیرانی زۆرێک لە خەڵکی هۆکلۆییە لە دەرەوەی وڵات.

لە زمانی چینی کانتۆنیدا، بەزۆری وەک چان دەخوێندرێتەوە (بۆ نموونە، جاکی چان)، زۆرترین جار لەلایەن ئەوانەی لە هۆنگ کۆنگەوە هاتوون بەکارھاتوون، هەروەها لە ماکاو و سەنگافورە دەبینرێت. هەروەها هەندێک جار بە چون دەنووسرێت. لە زمانی هاکا (چینی) و تایشانیدا ناوەکە بە "چین" دەنووسرێت.

لە ئەندەنوسیا زۆرێک لە ئەندەنوسیا چینییەکان کە لە بنەڕەتدا ئەم نازناوی بنەماڵەیەیان هەبووە، ناوی بنەماڵەی ئەندەنووسی چاندرا و هارتانتۆ و ناوی بنەماڵەی دیکەیان بە پێشگری تان وەرگرتووە.

چێن لە پلەی پێنجەمی باوترین ناوی بنەماڵە لە چین، بەڵام بەهۆی زۆری ژمارەی دانیشتوانی لە دەرەوەی وڵاتەوە لە پلەی چوارەمدایە لە جیهاندا. بە هەموو جۆری ڕێنووسی و شێوازی بێژەکردنی جۆراوجۆرەکانییەوە، لە سەرانسەری جیهاندا نزیکەی ٨٠-١٠٠ ملیۆن کەس هەن کە ناوی بنەماڵەی چێنیان (陳/陈) ھەڵگرتووە.

ناوی بنەماڵەی چێنگ (程) هەندێک جار بە شێوازی خوێندنەوە دەکرێت بە چێن (بۆ نموونە: John S. Chen). هەروەها دەتوانرێت ناوی شێن کە کەمتر باوە 諶/谌 (شێن) بە ناوی چێن بخوێنرێتەوە."谌(諶) Shèn 名 姓。另见162页 chén。")

 مێژوو 
چێن لە پاشای ئەفسانەیی شون ھاتووە کە لە دەوروبەری ساڵی ٢٢٠٠ پێش زایین ژیاوە.

هەزار ساڵ دوای ئیمپراتۆر شون، کاتێک پاشا ووی ئیمپراتۆریەتی ژۆو ئیمپراتۆریەتی ژۆوی دامەزراند (نزیکەی ١٠٤٦ پێش زایین)، پارچە خاکی دا بە کوڕە خەزورەکەی گوی مان کە بە دووک ھووی چێن یان چێن هوگۆنگ (陈胡公) ناسراوە. چێن هوگۆنگ، نەوەی ئیمپراتۆر شون، ویلایەتی چێنی لە شارستانی مۆدێرنی هواییانگی لە پارێزگای هێنان دامەزراند. لە ساڵی ٤٧٩ پێش زایین نازناوی چێن لەلایەن چوەوە خاوەنداریەتی کراو بەکارھێنرا و بوو بە پایتەختی چوو.

 سەرچاوەکان 


 بەستەرە دەرەکییەکان 

پۆل:ناوەکانی بنەماڵە