شانشینی ماد

ماد (فارسی کۆن: ، مادا؛ یۆنانی:  مێدیا؛ زمانی ئەکەدی: Mādāya) یەکەیەکی ڕامیاری کوردی بوو، ناوەندەکەی لە ھەگمەتانە بوو کە لە سەدەی حەوتەمی پێش زایین تا ناوەڕاستی سەدەی شەشەمی پێش زایین بوونی ھەبووە و وادادەنرێت زاڵ بووبێت بەسەر بەشێکی بەرچاوی پلێتی ئێرانی، پێش ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی. دەستێوەردانی زۆرجاری ئاشوورییەکان لە ناوچەی زاگرۆس بووە ھۆی ئەوەی پرۆسەی یەکخستنی ھۆزەکانی ماد بەڕێوە بچێت. تا ساڵی ٦١٢ پێش زایین، مادەکان ئەوەندە بەھێز بوون کە بتوانن ئیمپراتۆریەتیی ئاشوور کە لە دابەزیندا بوو، بە ھاوپەیمانی لەگەڵ بابلییەکان بڕوخێنن؛ بەڵام زانستی ھاوچەرخ گومانیان ھەیە لە بوونی شانشینی یان دەوڵەتێکی یەکگرتووی ماد، لانیکەم بۆ زۆربەی سەدەی حەوتەمی پێش زایین.

سەرەڕای ئەوەی کە مادەکان توانیان شانشینییەکی بەھێز پێکبھێنن کە لە باکووری میزۆپۆتامیا تا باختر درێژدەبێتەوە، بەڵام زانیارییەکی کەم ھەیە دەربارەی، چونکە ھیچ نووسراوێک یان سکەیەک نەدۆزراوەتەوە کە ڕۆشنایی بخاتە سەر مێژوو یان کۆمەڵگاکەیان.Yarshater, Ehsan (2004). IRAN ii. IRANIAN HISTORY (1) Pre-Islamic Times. Encyclopædia Iranica. Vol. XIII, Fasc. 2, pp. 212–224 and Vol. XIII, Fasc. 3, p. 225.

 سەرچاوەکان 

پۆل:دامەزرانەکانی ھەزارەی ١ەمی پ.ز لە ئێران
پۆل:مێژووی کوردستان
پۆل:ویلایەت و ناوچە ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی شەشەمی پێش زایین
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی سەدەی ٧ەمی پ.ز
پۆل:ڕۆژھەڵاتی نزیکی دێرین
پۆل:مادەکان