زمانی وێڵزی

زمانی وێڵزی یان وێڵژی (Cymraeg) زمانێکی سێلتیکی لقی بەریتانیایە، و لەلایەن ھەندێک خەڵکی وڵاتی وێڵز لە ڕۆژاوای بەریتانیا و ھەندێک خەڵکی دۆڵی چوبوت لە ناوچەی پاتاگۆنیا لە ئەرژەنتین وەک زمانی دایک قسەی پێدەکرێت.    ھەروەھا لە ئینگلتەرا،  ئەمریکا، ئوسترالیا و وڵاتانی تریش قسەکەرانی زمانی دایک ھەن. وێڵزی و ئینگلیزی زمانی فەرمی وێڵزە. بۆ دانیشتوانی ئاسایی وێڵز کە تەمەنیان سێ ساڵ و سەرووترە، بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١١ی بەریتانیا ١٩٪یان توانیویانە بە زمانی وێڵزی قسە بکەن. بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠١، لەسەدا ٢٠.٨٪ی دانیشتوانی سەروو تەمەنی ٣ ساڵ بە زمانی وێڵزی قسەیان کردووە. ئەمەش ئاماژەیە بۆ کەمبوونەوەی ژمارەی قسەکەرانی وێڵزی لە وێڵز لە ساڵی ٢٠٠١ تا ٢٠١١ - لە نزیکەی ٥٨٢ ھەزارەوە بۆ ٥٦٢ ھەزار بەدوای یەک.
 مێژوو 
وێنۆک|ئەم پەرتووکە پیرۆزە وێڵزییەی ساڵی ١٦٢٠، لە کڵێسای لانوندا، لە ساڵی ١٧٩٧ لە دەستی داگیرکەرانی فەڕەنسی دەرھێندرا.
زمانی وێڵزی لە زمانی بەریتانییەکانەوە پەرەی سەندووە، بە گوتەی ئەکادیمییەتی "T. M. Charles-Edwards". سەرھەڵدانی زمانەکە چرکەساتی نەبوو و ڕوون نییە. بەڵکو گۆڕانکارییەکە لە ماوەیەکی زۆردا ڕوویداوە، ھەندێک لە مێژوونووسان بانگەشەی ئەوە دەکەن کە لە کۆتایی سەدەی نۆیەمدا ڕوویداوە، لەلایەن کینێس جاکسۆنەوە پێشنیاز کراوە کە شەڕی دێرھام کە شەڕێکی سەربازی نێوان قەڵەڕەشە بەریتانییەکان و بەریتانیەکانی دیکە لە ساڵی ٥٧٧ی زایینی تێدا باشووری ڕۆژاوای بەریتانیای لە بەرکەوتنی ڕاستەوخۆی وشکانی لەگەڵ وێڵزەکان جیاکردەوە.https://books.google.com/books/about/Wales_and_the_Britons_350_1064.html?hl=ar&id=AK_yn7Q3_x0C#v=onepage&q&f=false

چوار قۆناغ لە مێژووی وێڵزدا دەستنیشانکراون، کە سنوورەکانیان نا ڕوونە: وێڵزی سەرەتایی، وێڵزی کۆن، وێڵزی ناوەندی و وێڵزی مۆدێرن. ئەو قۆناغەی ڕاستەوخۆ دوای سەرھەڵدانی زمانەکە ھەندێک جار بە وێڵزی سەرەتایی ناودەبرێت، دواتر سەردەمی وێڵزی کۆن دێت کە بە گشتی لە سەرەتای سەدەی نۆیەمەوە تا سەدەی دوازدەھەم درێژدەبێتەوە. سەردەمی وێڵزی ناوەندی وا دەدانرێت کە لەو کاتەوە تا سەدەی چواردەھەم بەردەوام بووە، کاتێک سەردەمی وێڵزی مۆدێرن دەستی پێکردووە، کە لە بەرامبەردا دابەش دەکرێت بەسەر وێڵزی مۆدێرنی زوو و درەنگدا.Koch، John T. (2006). Celtic Culture: A Historical Encyclopedia. سانتا باربارا (كاليفورنيا): أي بي سي-كليو. ص. 1757. ISBN:9781851094400. OCLC:266510465.

 بنەچە 
زمانی وێڵزی لە زمانی بریتۆنیکی ھاوبەشەوە پەرەی سەندووە، کە زمانی سێلتیک بوو کە بەریتانییە کۆنەکانی سێلتیک قسەی پێدەکەن. وەک زمانێکی گۆشەگیری سێلتیک پۆلێن کراوە، ڕەنگە بریتۆن لە سەردەمی برۆنزی یان سەردەمی ئاسنیندا گەیشتبێتە بەریتانیا، و ڕەنگە لە سەرانسەری دوورگەکەدا لە باشووری فیرت ئۆف فۆرت قسەی پێکرابێت. لە سەرەتای سەدەکانی ناوەڕاستدا زمانی بریتۆن بەھۆی زیادبوونی جیاوازی زاراوە دەستی بە پارچەپارچەبوون کرد و بەم شێوەیە پەرەی سەند و بوو بە وێڵزی و زمانەکانی تری بریتۆن. ڕوون نییە کەی زمانی وێڵزی بووەتە زمانێکی جیاواز.Koch, pp. 291–292.https://web.archive.org/web/20200308184239/https://books.google.co.uk/books?id=32WuBwAAQBAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=falsehttps://web.archive.org/web/20190507090839/https://academic.oup.com/ahr/article-abstract/119/2/578/45108

 سەرچاوەکان 

پۆل:زمانەکانی ئارجەنتین
پۆل:زمانەکانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:زمانی وێڵزی