پشیلەی جنۆکە

پشیلەی جنۆکە یان پشیلەی ئەھریمەنی ()؛ ناسراوە بە دی سی) پشیلەیەکی ئەھریمەنییە کە گوایە ھێرش دەکاتە سەر بینا حکومییەکانی واشنتۆن دی سی کە پایتەختی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە. شوێنە سەرەکییەکانی دوو شوێنی سەرەکیی شارەکەن: کۆشکی سپی و پایتەختی ئەمریکا.

 مێژوو 
چیرۆکی پشیلەی ئەھریمەنیی دەگەڕێتەوە بۆ ناوەڕاستی ساڵانی ١٨٠٠ کاتێک پشیلە دەھێنرایە ناو تونێلەکانی ژێرزەمینەکانی بینای پایتەختی ئەمریکا بۆ کوشتنی جرج و مشکەکان. ئەفسانە باس لەوە دەکات کە پشیلەی ئەھریمەنیی یەکێکە لەو پشیلانەی کە ھەرگیز ئەو شوێنە بەجێناھێڵێ، تەنانەت دوای مردنیشی. گوایە ماڵەکەی گۆری ژێرزەمینەکەی بینای پایتەختە، کە لە سەرەتادا مەبەست لێی کردنی بووە بە ژووری ناشتنی سەرۆک جۆرج واشنتۆن.

بەپێی ئەفسانە، پشیلەکە پێش ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی و کارەساتەکانی واشنتۆن دی سی دەبینرێت، گوایە لە ھەمان شەو پێش تیرۆرکردنی جۆن ئێف کێنێدی و ئەبراھام لینکۆڵن لەلایەن پاسەوانانی کۆشکی سپییەوە بینراوە. وەک پشیلەی ڕەش یان پشیلەی تابی وەسف دەکرێت، و قەبارەی پشیلەیەکی ماڵەوەی ئاسایییە. بەڵام شایەتحاڵەکان دەگێرنەوە کە پشیلەکە بە قەبارەی پڵنگێکی زەبەلاح " یان فیلێک گەورە دەبێت و دەوترێت ١٠ پێ بە ١٠ پێ گەورە دەبێت، کاتێک بێزار یان تورە دەکرێت. پاشان پشیلەکە یان دەتەقێتەوە یان ھێرشی دەکردە سەر شایەتحاڵەکە، پێش ئەوەی بتوانێت 'قوربانی'ەکەی بگرێت، ون بوو و ھیچ شوێنەوارێکی دیار نەدەما.

باس دەکرێت کە ساڵانی ١٨٩٠دا پشیلەکە بە شێوەیەکی پێشبینیی نەکراو بزر بووە و دیار نەماوە کاتێک ھەندێک لە پاسەوانەکانی کاپیتوڵ ھیڵ فیشەکیان بە ئاراستەی پشیلەکە تەقاندووە و و یەکێکی تریش گوایە دوای بینینی بەھۆی جەڵدەی دڵەوە گیانی لەدەستداوە.

دوایین بینینی فەرمیی ئەو جنۆکەیە لە ڕۆژانی کۆتایی یان دوای جەنگی جیھانیی دووەم لە ساڵانی چلەکاندا بووە.

 ڕوونکردنەوە 
بەپێی قسەی ستیڤ لیڤنگود، سەرۆکی ڕێبەری گەشتیاریی کۆمەڵەی مێژووییی کاپیتوڵی ئەمریکا، ھێزی پۆلیسی کاپیتوڵ ناوبانگی ھەبووە بۆ دامەزراندنی کەسوکار و ھاوڕێی ناشایستەی ئەندامانی کۆنگرێس، وەکو چاکە و پیاوەتی، ئەم پیاوانە زۆرجار لەکاتی چاودێریکردندا سەرخۆش دەبوون. لیڤنگود پێی وایە ئەم ئەفسانەیە کاتێک سەری ھەڵداوە کە پاسەوانێک بەھۆی سەرخۆش بوونی لەھۆش خۆی دەچێت و پاڵدەکەوێت بەڵام لەلایەن یەکێک لە پشیلەکانی بینای کاپیتوڵەوە لێیدرا و بە ھەڵە وای زانی کە پشیلەیەکی زەبەلاحە. لیڤنگود دەڵێت لەگەڵ ڕاپۆرتکردنی ڕووداوەکە بۆ سەرۆکەکەی، پاسەوانەکە نێرداوەتەوە ماڵەوە تاوەکو چاکبێتەوە و «لە کۆتاییدا پاسەوانەکانی دیکە بۆیان دەرکەوت کە دەتوانن ڕۆژێک پشوو وەربگرن ئەگەر پشیلە جنۆکەیییەکان ببینن».

 سەرچاوەکان 

پۆل:جنۆکە
پۆل:پشیلەکان
پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان