شیرپێدان

thumbtime=٢:٠٣|وێنۆک|250x250پیکسڵ| پوختەی بابەت لە ڤیدیۆیەک
شیرپێدان یان شیرپێدانی سنگ ئەو پرۆسەیەیە کە شیری دایک دەدرێت بە منداڵ. شیری دایک لەوانەیە لە مەمکەوە بێت، یان ڕەنگە پەمپ بکرێت و بدرێت بە کۆرپە. ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی ڕێنمایی دەدات کە شیرپێدان لە یەکەم کاتژمێری لەدایکبوونی منداڵەکە دەستپێبکات و بەو شێوەیەی کە منداڵەکە دەیەوێت بەردەوام بێت. ڕێکخراوە تەندروستییەکان، لەوانەش WHO، پێشنیاری شیرپێدانی تایبەت دەکەن بۆ ماوەی شەش مانگ. ئەمەش واتە ھیچ خواردن و خواردنەوەیەکی تر، جگە لە ڤیتامین دی، بە شێوەیەکی گشتی نەدرێت بە منداڵ. ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی پێشنیاری شیرپێدانی تایبەت دەکات بۆ ٦ مانگی یەکەمی ژیانی کۆرپە، دواتر بەردەوامبوونی شیرپێدان بە خۆراکی تەواوکەری گونجاو بۆ ماوەی ٢ ساڵ و دواتر. لە کۆی ١٣٥ ملیۆن کۆرپە کە ساڵانە لەدایک دەبن، تەنھا ٤٢٪یان لە ماوەی یەکەم کاتژمێری تەمەندا شیری دایکیان پێدەدرێت، تەنھا ٣٨٪ی دایکان لە ماوەی شەش مانگی یەکەمدا شیرپێدانی تایبەت ئەنجام دەدەن، ھەروەھا ٥٨٪ی دایکان تا تەمەنی دوو ساڵیی کۆرپە بەردەوامن لە شیرپێدان.

شیرپێدان کۆمەڵێک سوودی ھەیە بۆ ھەردوو دایک و کۆرپە. زیادبوونی شیرپێدان بۆ ئاستێکی نزیکەی گشتگیر لە وڵاتانی کەم داھات و مامناوەنددا دەتوانێت ساڵانە ڕێگری بکات لە مردنی نزیکەی ٨٢٠٫٠٠٠ مردنی منداڵانی خوار تەمەنی پێنج ساڵان. شیرپێدان مەترسی ھەوکردنی کۆئەندامی ھەناسەدان، ھەوکردنی گوێی ناوەڕاست، نیشانەکانی مردنی لەناکاوی کۆرپە (SIDS) و سکچوون بۆ کۆرپە کەمدەکاتەوە، چ لە وڵاتانی پەرەئەستێن و چ لە وڵاتانی پێشکەوتوو. سوودەکانی دیکە پێشنیار کراون کە بریتین لە کەمکردنەوەی مەترسییەکانی تووشبوون بە ئاسمایی و ھەستیاریی خۆراک و شەکرە. ھەروەھا شیرپێدان ڕەنگە گەشەی ژیریی باشتر بکات و مەترسی قەڵەوی لە تەمەنی گەورەییدا کەم بکاتەوە.

 سەرچاوەکان 

 بەستەرە دەرەکییەکان 
 سەرچاوەکانی شیرپێدان – (ئەرشیڤ کراوە لە ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦)
 "سەرچاوەکانی ناوەڕۆکی شیرپێدان" – ڕاپۆرتەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی سەبارەت بە شیرپێدان
 "شیرپێدان و شیری دایک" – پەیمانگای نیشتمانی تەندروستی ئەمریکا
 سەنتەری کۆنترۆڵکردن و خۆپاراستن لە نەخۆشی شیرپێدان
 ئەکادیمیای پزیشکی شیرپێدان

پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن
پۆل:شیردان