٤ی موحەڕڕەم

٤ی موحەڕڕەم یان ٤ی موحەڕڕەم حەرام یان ١/٤ (دووەم ڕۆژی مانگی یەکەم) دووەم ڕۆژی ساڵە بەپێی ساڵنامەی کۆچی مانگی (عەرەبی). ٣٥٠ یان ٣٥١ ڕۆژی ماوە تا کۆتایی ساڵ.

 ڕووداوەکان 
 ٢٥٢ کۆچی - موحتەز بیلا محمد دەبی عەبدوڵڵا کوڕی متەوەکیل عەلی کوڕی جەعفەر کوڕی موعتەسیم خەلافەتی دەوڵەتی عەباسی گرتە ئەستۆ و سێزدەھەمین خەلیفە بوو لە زنجیرە خەلیفەکانی دەوڵەتی عەباسی.
 ٦١٧ی کۆچی - شاری بوخارا کەوتە بەردەم ھێزەکانی مەغۆل بە سەرۆکایەتی جەنگیزخان دوای سێ ڕۆژ گەمارۆدان مەغۆلەکان خەڵکی بوخارایان دەرکرد و ئەوانەی لەناو شارەکەدا مابوونەوە کوشتیان و بە سووتاندنی شارەکە کۆتایی بە کارە دڕندەکانیان ھێنا.
 ١١٠٢ کۆچی - عوسمانییەکان توانیان کۆنترۆڵی قەڵای بەلگراد لە دەستی ئەڵمانییەکان وەربگرن ئەم قەڵایە بە یەکێک لە قەڵا قەڵادارەکان دادەنرا ٩ نھۆم و ١١٦ تاوەری ھەبوو و ٥٠٠٠ سەربازی عوسمانی بەھۆی ئەمەوە شەھید بوون.
 ١٢٦٤ کۆچی - میر عەبدولقادر جەزائیری خۆی ڕادەستی فەرەنسییەکان کرد.
 ١٣١٤ کۆچی - گۆڤاری ژنانی «فیرداوس» لە قاھیرە بڵاوکرایەوە، لەلایەن لویزا حەبەلین دەرچوو، یەکەم گۆڤاری ژنان بوو کە لە قاھیرە دەرچوو، و گۆڤارێکی مانگانە بوو.
 ١٣٣٣ کۆچی - ھێزێکی بەریتانیا کە لە ھیندستانەوە ھاتبوو لە کاتی سەرھەڵدانی جەنگی جیھانی یەکەمدا شاری بەسرەی عێراقی داگیرکرد، ئامانج لەم کارە پاراستنی بۆرییە نەوتییەکان و دەستەبەرکردنی ھاتنی پێداویستییەکان بوو.
 ١٣٦٢ی کۆچی - حەبیب بۆرگویبا لەگەڵ بێنیتۆ مۆسۆلینی سەرۆکی فاشیستی ئیتاڵیا لە کۆشکی یسپیگی کۆبووەوە، دوای ئەوەی ھێزەکانی ئەڵمانیا دوای دەستگیرکردنی لە فەرەنسا ئازادیان کرد.
 ١٣٧٢ی کۆچی - دەستبەسەرداگرتنی ٦٨٠٠ دۆنم لە موڵکی شازادەی جێنشینی میسر، شازادە محەممەد عەلی کوڕی فاروق (کوڕی شا فاروق)، لە جێبەجێکردنی یاسای دیاریکردنی خاوەندارێتی کە لەلایەن شۆڕشی ١٩٥٢ لە میسر دەرچووە، دوو مانگ دوای شۆڕشەکەی.
 ١٣٨٤ی کۆچی - میسر ئاھەنگی تەواوبوونی قۆناغی یەکەمی دروستکردنی بەنداوی بەرز لەسەر ڕووباری نیل گێڕا. بۆ پاراستنی میسر لە گۆڕانی ئاستی لافاوەکانی ساڵانە و دابینکردنی کارەبای بۆی.
 ١٣٨٨ی کۆچی - گۆڕینی مریەمی پاکیزە لە سەرووی قوبەکانی کڵێسای مریەمی پاکیزە لە زەیتون لە میسر.
 ١٤٢٥ کۆچی - بوومەلەرزەیەک لە باکووری مەغریبدا ٥٧٠ کەس گیانیان لەدەستدا و سەدان کەسیش برینداربوون توندی بوومەلەرزەکە گەیشتە ٦٫٥ پلە بە پێوەرەکانی ڕێختەر.
 ١٤٢٧ کۆچی - کەشتی میسری سەلام ٩٨ کە لە نێوان میسر و سعودیە کاردەکات لە دەریای سووردا نوقم بوو لەکاتێکدا لە ناوچەی تەبوکەوە بەرەو سەفاگا دەڕۆیشت و ئەمەش بووە ھۆی خنکانی زیاتر لە ١٠٣٣ کەس.
 ١٤٣٣ کۆچی - شا محەممەدی شەشەمی مەغریب سەرۆکی پارتی داد و گەشەپێدان، عەبدولئیلا ئیبن کیران، ڕاسپارد بۆ پێکھێنانی حکوومەتی نوێی دوای ئەوەی پارتەکەی زۆرینەی دەنگەکانی لە ھەڵبژاردنی یاسادانان بەدەستھێنا ئەوە یەکەم حکوومەت بوو لە مەغریب کە لەلایەن سەرۆکی پارتێک کە زۆرینەی پەرلەمانی بەدەستھێنا.
 ١٤٣٨ی کۆچی - دەسەڵاتدارانی ئیسرائیل چالاکوانانی فلۆتیلای ئازادی ٤ یان دەستگیرکرد و بردیان بۆ بەندەری ئەشدۆد.

 لەدایکبوون 
 ١١٠٨ کۆچی - مەحموودی یەکەم بیست و چوارەمین خەلیفە لە زنجیرەی سوڵتان و خەلیفەکانی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی.
 ١٣٣٣ی کۆچی - عەتییە سەقر، پیاوێکی ئایینی میسری و یەکێک لە زانایانی ئەزھەری شەریف.
 ١٣٨٢ی کۆچی - مستەفا ئاغا، ڕۆژنامەنووسی سووری.
 ١٣٨٣ی کۆچی - عومەر کوڕی حەفیز، پیاوێکی ئایینی یەمەن، و دامەزرێنەری دار مستەفا بۆ لێکۆڵینەوە ئیسلامییەکان.
 ١٣٩٥ کۆچی - ئایگا بینگۆڵ , ئەکتەری تورک.
 ١٤٠٠ کۆچی - نیھاد قەھوەجی یاریزانی تۆپی پێی تورکیا.
 ١٤٠٢ کۆچی - تورکی عەبدوڵڵا گۆرانیبێژی سعودی.
 ١٤٠٣ی کۆچی -
 مێلھێم زین گۆرانیبێژی لوبنانی.
 شێخە زوەید، ئەکتەری بەحرەینی.

 مردن 
 ٣٧١ کۆچی - غالب بن عەبدولڕەحمان نەسیری خاوەنی شاری سالم و نزیکترین ثغر و شێخی دڵسۆزانی ئومەوییەکان و فارسەکانی ئەندەلوس.
 ١٢٨٩ کۆچی - مەھدی ھلی شاعیرێکی عێراقی.
 ١٣٣٩ی کۆچی - محەممەد تەقی شیرازی، دوازدە زانای ئایینی شیعە.
 ١٣٦٤ کۆچی - عەباس حیلمی دووەم دوا خێدیڤی میسر.
 ١٣٩٠ کۆچی - ئەحمەد فوئاد ئەھوانی، مامۆستا لە زانکۆی قاھیرە، و یەکێک لە پێشەنگەکانی دەروونناسی لە جیھانی عەرەبیدا.
 ١٤١٠ کۆچی - میخائیل بەلەدی شاعیر و ڕۆماننووسی سووری.
 ١٤١٩ی کۆچی - حەمەد عەبدول موحسین مشاری ئەندامی پێشووی ئەنجومەنی نیشتمانی کوەیت.
 ١٤٢٣ کۆچی - ئیبراھیم جاسم بەھوا، دیپلۆماتکاری کوەیتی.
 ١٤٣٠ کۆچی - ئیحسان قەلاوی، ئەکتەری میسری.
 ١٤٣١ کۆچی - حسێن عەلی مۆنتەزەری، پیاوی ئایینی ئێران.

 سەرچاوەکان 

 بەستەرە دەرەکییەکان 
 ماڵپەڕی چیرۆکی ئیسلام: لە مانگی موحەڕەمدا ڕوویدا.

پۆل:موحەڕڕەم