خەیبەر

خەیبەر  (  ) بیابانێکە لە پارێزگای مەدینە لە سعودیە و نزیکەی  هەڵکەوتووە لە باکووری شاری مەدینە . پێش هاتنی ئیسلام لە سەدەی حەوتەمدا، ئەو ناوچەیە جوولەکە عەرەبەکانی نیشتەجێ بووە تا کەوتە دەست موسڵمانان لە سەردەمی پێغەمبەر لە کاتی شەڕی خەیبەر لە ساڵی ٦٢٨ی زایینی.

 پێش ئیسلام 
پێش هاتنی ئیسلام لە سەدەی حەوتەمی زایینیدا ، عەرەب و جولەکە ڕەسەنەکان دانیشتوانی خەیبەریان پێکهێناوە، بەڵام کەی نیشتەجێبوونی جولەکەکان لە باکووری عەرەبستان دەستیپێکردووە نادیارە.  لە ساڵی ٥٦٧ خەیبەر لەلایەن پاشای مەسیحی عەرەبی غەسانی حاریس کوڕی جەبەلا داگیرکرا و لە دانیشتوانی جولەکە پاککرایەوە. دواتر لەگەڵ گەڕانەوەی بۆ شام دیلەکانی ئازاد کرد . کورتەیەک لە هەڵمەتەکە لەلایەن ئیبن قوتەیبە Ibn Qutaybah: al-Ma'arif  ەوە هاتووە کە ڕەنگە لە نووسراوی سەدەی شەشەمی حەرانیشدا ئاماژەی پێبکرێت.  Irfan Shahid: Byzantium and the Arabs in the sixth century, p. 322

 سەرچاوەکان 

پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی
پۆل:مێژووی جوولەکە لە نیمچەدوورگەی عەرەبی