بەیعەت

بەیعەت () زاراوەیەکی ئیسلامیە، بریتییە لە سوێندخواردن و بەیعەتدان بە سەرکردەیەک. لەلایەن پێغەمبەر محەممەدەوە پەیڕەو کراوە. بەیعەت ھەندێک جار لەژێر پەیمانێکی نووسراودا دەگیرێتەبەر کە بەناوی ڕەعیەتەکانەوە لەلایەن ئەندامانی پێشەنگی ھۆزەوە دەدرێت بەو تێگەیشتنەی کە تا سەرکردە پابەند بێت بە ھەندێک مەرج بەرامبەر بە گەلەکەی، ئەوانیش دەبێت بەیعەتیاننبپارێزن. تا ئێستاش بەیعەت لە وڵاتانی وەک سعودیە و سودان بەڕێوەدەچێت. لە مەغریب بەیعەت یەکێکە لە بناغەکانی دەسەڵاتی پاشایەتی.

 لە مێژووی ئیسلامیدا 
بەیعەت دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی محەممەد. ھەر لە سەرەتاوە بەیعەت لەلایەن محەممەدەوە وەک سوێندێک دوادەکرا لەھەرکەسێک بیەوێت بچێتە ناو کۆمەڵگەی ئیسلامیەوە، بە خوێندنەوەی عەقیدەی بنەڕەتی دەربڕینی باوەڕ بە یەکیەتی خودا و پێغەمبەرایەتی محەممەد، ئەو کارەی دەکرد؛ بەڵام ئەمە جیاواز بوو لە ڕاگەیاندنی ئیمانی پێویست بۆ بوون بە تاک موسڵمان. جگە لەمەش محەممەد بە فەرمی بەیعەتی لە خەڵک و ھۆزەکان وەرگرتووە. لە ڕێگەی ئەم کارە فەرمییەوە لەلایەن کۆمەڵگا ئامادەیی خۆیان نیشاندا بۆ گوێڕایەڵی محەممەد.

باس لەوە دەکرێت کە لە کۆبوونەوە ساڵانەیەکانی دەرەوەی مەککەدا، محەممەد کەسانی خەڵکی یەسریب (دواتر ناوی گۆڕدرا بۆ مەدینە) ناسیوە، کە بانگەوازەکەی بەرەو ئیسلام قبوڵ کردووە. پاشان محەممەد بەیعەتی لێ وەرگرتن.

لە ئیسلامی سوننەدا، ڕێوڕەسمی بەیعەت بە درێژایی مێژوو بەردەوام بوو لە بەکارھێنانی بۆ دیاریکردنی ھاتنە سەر خەلیفەیەک، سەرەتا لە خەلافەتی ڕاشیدون (بەیعەتی ئەبوبەکر کە بووە ھۆی دابەشبوونی شیعە - سوننە)، پاشان لە سەرانسەری خەلافەتەکانی خانەدانی (ئومەیی و عەباسی و عوسمانی). لەگەڵ ھەڵوەشاندنەوەی خەلافەت، بەیعەت تا ئەمڕۆش لەلایەن ھەندێک شانشینی موسڵمانی مۆدێرن وەک سعودیە و مەغریبەوە بەکاردەھێنرێت.

 لە قورئاندا 
وێنۆک| ڕێوڕەسمی بەیعەتی فەرماندەکانی کۆمی تەکانی شۆڕشی ئیسلامی لەگەڵ عەلی خامنەیی، ٨ی خەرمانانی ١٩٨٩
وێنۆک| بەیعە تا ئەبوبەکر وەک یەکەم خەلیفەی موسڵمان لە دوای ساڵی ٦٣٢ی زایینی
دوای بەڵێننامەی دارەکە کە بووە ھۆی پەیمانی حودەیبییە، ئەمانەی خوارەوە لە قورئاندا دابەزین بە یادکردنەوە و پێزانینی بەڵێننامەکە و ئەوانەی کە بەڵێنەکەیان داوە:

 سەرچاوەکان 

پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
پۆل:چاندی ئیسلامی
پۆل:سۆفیگەری
پۆل:فیقھی ئیسلامی