ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئێران (٢٠٢٤)

ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ٢٠٢٤ی ئێران () چواردەیەمین ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئێران بوو کە بەشێوەیەکی پێشوەختە لە ٢٨ی حوزەیران و ٥ی تەممووزی ٢٠٢٤ بەڕێوەچوو. بەپێی ئەنجامە فەرمییە بڵاوکراوەکان بەربژێری چاکسازیخواز، مەسعوود پزیشکیان بە نزیکەی ٥٥٪ی دەنگەکان لە خولی دووەمدا سەرکەوتنی بەدەستھێنا.

دوای کوژرانی ئیبراھیم ڕەئیسی، سەرۆک کۆماری ئەوکاتی ئێران لە کەوتنەخوارەوەی ھەلیکۆپتەرێک لە ١٩ی ئایاری ٢٠٢٤دا، ھەڵبژاردنی پێشوەختە ڕاگەیەندرا. لە خولی یەکەمی ھەڵبژاردنەکەدا چوار بەربژێر ڕکابەرییان کرد، کە مەسعوود پزیشکیان ٤٤٪، سەعید جەلیلی ٤٠٪، محەممەدباقر قالیباف ١٤٪ و مستەفا پوورمحەممەدی کەمتر لە ١٪ی دەنگەکانی بەدەستھێنا. جەلیلی، قالیباف، پوورمحەممەدی، قازیزادە ھاشمی و زاکانی بەربژێرەکانی بناژۆخواز و پزیشکیان تاکە بەربژێری چاکسازیخواز لە ھەڵبژاردنەکەدا بوو. بەھۆی ئەوەی کە ھیچ بەربژێرێک لە خولی یەکەمدا زۆرینەی دەنگەکانی بەدەستنەھێنا، خولی دووەمی ھەڵبژاردن لە ٥ی تەممووز لە نێوان جەلیلی و پزیشکیان بەڕێوەچوو، کە پزیشکیان بە ٥٣٫٧٪ی دەنگەکان سەرکەوتنی بەدەستھێنا. لە ٦ی تەممووزی ٢٠٢٤، وەزارەتی ناوخۆ پزیشکیانی بە براوەی ھەڵبژاردنەکە ڕاگەیاند. جەلیلی دوای ماوەیەکی کەم دۆڕاندنی خۆی ڕاگەیاند.

بە ڕێژەی ٣٩٫٩٣٪ بەشداری لە خولی یەکەمی ئەم ھەڵبژاردنەدا، کەمترین بەشداری لە ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی لە مێژووی کۆماری ئیسلامیدا تۆمار کرا. ڕێژەی بەشداریکردن لە قۆناغی دووەمدا ھەندێک زیاتر بوو و گەیشتە ٤٩٫٦٨٪. دوای تەواوبوونی پرۆسەی دەنگدان، پزیشکیان وەک سەرۆک کۆمار ھەڵبژێردرا. بڕیارە لە سەرەتای مانگی ئابدا دستبەکار بکات.Pezeshkian To Be Sworn In As Iran's President Early Next Month Radio Free Europe.By RFE et al. 7 July 2024. Retrieved 8 july 2024.

 بەربژێرە پەسەندکراوەکان 
شەش بەربژێر بە ناوەکانی محەممەدباقر قالیباف، سەعید جەلیلی، مەسعوود پزیشکیان، مستەفا پوورمحەممەدی، ئەمیرحوسێن قازیزادە ھاشمی و عەلیڕەزا زاکانی لەلایەن ئەنجومەنی پارێزەرانەوە پەسەند کران. لە ٢٦ی حوزەیران، قازیزادە ھاشمی لە ھەڵبژارنەکە کشایەوە. دواتریش لە ٢٧ی حوزەیران، زاکانی کشانەوەی خۆی ڕاگەیاند. دوای ئەوەی قالیباف و پوورمحەممەدی نەیانتوانی بچنە خولی دووەم، ھەر دوویان لە خولی دووەم پاڵپشتییان لە جەلیلی کرد.

ناولەدایکبوویئەزموونحیزبئەنجامborder|x150pxمەسعوود پزیشکیانمەھاباد، ئێرانئەندامی ئەنجومەنی ڕاوێژی ئیسلامی(لە ٢٠٠٨ەوە)وەزیری تەندروستی، دەرمان و ڕاھێنانی پزیشکی(٢٠٠١–٢٠٠٥)سەربەخۆx150px|borderسەعید جەلیلیمەشھەد، ئێرانئەندامی کۆمەڵەی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم(لە ٢٠١٣ەوە)ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی(٢٠٠٧–٢٠١٣)سەرۆکی دەستەی ڕێککەوتنی بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران(٢٠٠٧–٢٠١٣)بەربژێری سەرۆکایەتیی کۆمار (٢٠١٣ و ٢٠٢١)سەربەخۆx150px|borderمحەممەدباقر قالیبافتورقەبە، ئێرانسەرۆکی ئەنجومەنی ڕاوێژی ئیسلامی(لە ٢٠٢٠ەوە)ئەندامی ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم(٢٠١٧–٢٠٢٠)شارەوانی تاران(٢٠٠٥–٢٠١٧)بەربژێری سەرۆکایەتیی کۆمار (٢٠٠٥، ٢٠١٣ و ٢٠١٧)کۆمەڵەی پێشکەوتن و دادی ئێرانی ئیسلامیx150px|borderمستەفا پوورمحەممەدیقوم، ئێرانوەزیری داد(٢٠١٣–٢٠١٧)وەزیری ناوخۆ(٢٠٠٥–٢٠٠٨)کۆمەڵەی ئاینییەکانی خەباتکارx150px|borderئەمیرحوسێن قازیزادە ھاشمیفەریمان، ئێرانجێگری سەرۆک کۆمار(لە ٢٠٢١ەوە)ئەندامی ئەنجومەنی ڕاوێژی ئیسلامی(٢٠٠٨–٢٠٢١)بەربژێری سەرۆکایەتیی کۆمار (٢٠٢١)حیزبی یاسای ئیسلامی#FF0033x150px|borderعەلیڕەزا زاکانیڕەی، ئێرانشارەوانی تاران(لە ٢٠٢١ەوە)ئەندامی ئەنجومەنی ڕاوێژی ئیسلامی(٢٠٠٤–٢٠١٦؛ ٢٠٢٠–٢٠٢١)بەربژێری سەرۆکایەتیی کۆمار (٢٠٢١)کۆمەڵەی ڕێکەوتووان#FF0033

 ئەنجامەکان 
ئەنجامە فەرمییەکان دەریانخست کە پزیشکیان و جەلیلی دەچنە خولی دووەمی ھەڵبژاردن کە لە ٥ی تەممووزدا بەڕێوەچوو. ڕێژەی بەشداریکردن لە خولی یەکەمدا نزیکەی ٤٠٪ بوو، کە کەمترین ڕێژەی بەشداریکردن لە ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئێران لە ساڵی ١٩٧٩ەوە تۆمار کرا، لە کاتێکدا سەرجەم ١،٠٥٦،١٥٩ دەنگی تێکچوو ڕاگەیەندرا. ھەروەھا ئەم ھەڵبژاردنە یەکەمین ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئێران لە ٢٠٠٥ەوە بوو کە چووە خولی دووەم.

 سەرچاوەکان