دژە ئەمریکیزم

دژە ئەمریکیزم، دژە ئەمریکایزم یان دژە ئەمریکی (ھەروەھا: ھەستی دژە ئەمریکیبوون و ئەمریکانۆفۆبیا) زاراوەیەکە کە چەندین ھەست و ھەڵوێست پێناسە دەکات لەوانە دژایەتیکردن، ترس، بێمتمانەیی و ڕق لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، حکومەتەکەی و سیاسەتەکانی دەرەوەی ئەمریکا، یان ئەمریکییەکان بە گشتی.

 وشەناسی 
لە فەرھەنگی ئۆنلاینی ئۆکسفۆرددا، زاراوەی "دژە ئەمریکی" بە "دوژمنایەتی لەگەڵ بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا" پێناسە کراوە.

لە چاپی یەکەمی فەرھەنگی ئەمریکی بۆ زمانی ئینگلیزیی وێبستەر (١٨٢٨)، زاراوەی "دژە ئەمریکی" بەم شێوەیە پێناسە کراوە: "دژایەتی ئەمریکا، یان بەرژەوەندییەکان و حکوومەتی ئەمریکا؛ یان دژایەتی شۆڕشێک لە ئەمریکا".

 مێژوو 
دژە ئەمریکیزم ڕەگ و ڕیشەیەکی مێژوویی کۆنی ھەیە، کە دەگەڕێتەوە بۆ ڕۆژانی سەرەتای دامەزراندنی وڵاتی ئەمریکا. لە سەدەی ھەژدەھەمدا زلھێزەکانی ئەورووپا بە گومانەوە سەیری شۆڕشی ئەمریکایان دەکرد و ترسیان لە بڵاوبوونەوەی بیرۆکەی شۆڕشگێڕانەی ئەمریکی ھەبوو، بۆیە نەیاندەویست ھەماھەنگی نێودەوڵەتی بکەن لەگەڵ ئەمریکا. لە سەدەی نۆزدەھەمدا، کێبڕکێی ئابووری و جیاوازییە کولتوورییەکان، ھەستی دژە ئەمریکیزمیان زیاتر کرد. سەدەی بیستەم تا ئەمڕۆ، لە قۆناغەکانی دەستێوەردان و ململانێ جیھانییەکاندا، دژە ئەمریکیزم بە تەواوی سەریھەڵدا بە شێوەیەکی گشتی لە وڵاتە جیاوازەکانیی جیھان؛ ھەروەھا گرژییەکانی جەنگی سارد و سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا، کاریگەری گەورەیان ھەبوو.

 ئەمانەش ببینە 

 ڕەگەزپەرستی
 ناسیۆنالیزمی ئەمریکی
 ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا

 سەرچاوەکان 

پۆل:ئەمریکا
پۆل:ڕەگەزپەرستی
پۆل:ناسیۆنالیزم
پۆل:ناسیۆنالیزمەکان