عوسمان مستەفا خۆشناو

عوسمان مستەفا خۆشناو :(١٩٢٦) چالاكی سیاسی و نووسەر و شاعیر 

 سەرەتای ژیان وخوێندنی 
وێنۆک|عوسمان مستەفا خۆشناو
١٨/٣/١٩٢٦ لە گەڕەکی (بایزاغا)ی شاری کۆیە لەدایک بووە. سەرەتای ١٩٣٢ براوەتە سوختەخانەی مەلا حەبیب بۆ فێربوونی قورئان. پایزی ١٩٣٣ خراوەتە قوتابخانەی سەرەتاییی کۆیە.گۆڤاری گەلاوێژ (بەرگی یازدەهەم / بەشی یەكەم ) ژیاننامە و پێڕست ، ئامادەكردنی ( سدیق ساڵح ، ڕەفیق ساڵح ، عبدوڵڵا زەنگەنە ) لە بڵاوكراوەكانی بنكەی ژین بۆ بووژاندنەوەی كەلەپووری و بەڵگەنامەیی و ڕۆژنامەوانیی كوردی .ل 8128-8129عەبدولڕەحمان مەعروف، بیۆگرافیای نووسەرانی ھەولێر، ئینسکلۆپیدیای ھەولێر، ب٨، ٣٤٨١؛ عوسمان مستەفا خۆشناو، کەرکوک لە ئامێزی مێژوودا، چاپخانەی شەھاب- ھەولێر، ٢٠١٠، ١٠٦-١١١.

 چالاكی سیاسی 
لە ١٩٤١ بەدواوە ھۆشی نیشتمانیی لا پەیدا بووە. ١٩٤٢ لەگەڵ چەند ھاوتەمەنێکی (کۆمەڵەی دەنگ)ی پێک ھێناوە. ئەو ساڵە یەکەم شیعری بە ناوی (خۆناسین)ەوە کەوتووەتە دەست پۆلیس. زنجیرە وتارێکیشی بۆ بڵاوکراوەی "پێشکەش"ی کۆمەڵەکە نووسیوە سەبارەت بە چالاکیی لقەکانی کۆیە، پشدەر، ڕانیە، تەقتەق و دۆڵی خۆشناوەتی. ١٩٤٣ بە ھۆی کۆچی ناوادەی باوکیەوە، خوێندنی پۆلی یەکەمی ناوەندیی بۆ تەواونەکراوە و بە گەواھینامەی سەرەتایی لە دائیرەی تەموینی کۆیە دامەزراوە بە فەرمانبەر.

 بەندكردنی  
لەسەر بڵاوکردنەوەی بەیاننامەی (ھاوارە، ھاوارە، کوردستان دەسووتێنرێ!)ی کۆمەڵەکە لەسەر بۆردومانی بلە و بارزان و سووتاندنی دێھاتەکان لە ١٩٤٤-١٩٤٥دا، لەتەک چەند ھاوبیرێکی گیراوە و بە کەلەپچەکراوی براوە بۆ بەندیخانەی ھەولێر. پاش چوار مانگ بەندکردن، بە یارمەتیی عەونی یووسفی پارێزەر و حاکم مەلا سدیقی نازەنینی، لەبەر کەمتەمەنیی بەردراوە. کۆتاییی ١٩٤٥ کۆمەڵەکە خۆی ھەڵوەشاندووەتەوە و چووەتە ناو حیزبی شیوعیی عیراق، بووە بە بەرپرسی کۆیە و ڕانیە و پشدەری حیزب.

 بەرھەمی  شانۆگەریی 
یەکەم بەرھەمی کە شانۆگەریی (شوان و قوتابی) بووە، ١٩٤٦ لە مەھاباد لە چاپ دراوە.

 وەزیفەی لە دەوڵەت 
١٩٤٧ لەبەر ڕاوەدوونان و گرتن، بە ماڵەوە چووەتە کەرکووک. ھەمان ساڵ، بە ھاوکاریی کاکەحوسێنی خانەقا و مەلا سدیقی نازەنینی، سەرەتا لە دائیرەی پۆستە و تەلگراف و پاشان دائیرەی کشتوکاڵی کەرکووک دامەزراوە.

 بەندیخانەی نوگرەسەلمان و بەعقووبە 
١٩٤٩ لەگەڵ کەریم ئەحمەد لە گەڕەکی گاورباغی گیراوە و پێنج ساڵ بەندی و سێ ساڵ چاودێریی پۆلیسی بۆ بڕدراوەتەوە. ماوەی بەندیی لە نوگرەسەلمان و بەعقووبە تەواوکردووە. ١٩٥٧ کە دوورخراوەی قەزای (بەدرە)ی کووت بووە بۆ چاودێری، بڵاوکراوەی "ڕێگای کورد"ی لەتەک چەند برادەرێکی بە نھێنی دەرکردووە و بڵاوکردووەتەوە. پاش ١٤/٧/١٩٥٨ ئازادکراوە و گەڕاوەتەوە بۆ کەرکووک. 

 یەکێتیی نووسەرانی کورد 
١٩٥٨-١٩٥٩ بە سەرۆکی لقی کەرکووکی (یەکێتیی ئەدیبانی عیراق) ھەڵبژێردراوە. ١٩٦٠-١٩٦٣ ئەندامی لیژنەی نووسینی گۆڤاری "شەفەق" بووە لە کەرکووک. ١٩٧٠-١٩٧١ بە سەرۆکی لقی کەرکووکی (یەکێتیی نووسەرانی کورد) ھەڵبژێردراوە. 

 بەرهەمەكانی 
لەچاپدراوەکانی: 

 بەستەی باوەڕ (شیعر)، چاپخانەی اللواء- بەغداد، ١٩٥٨
 ئاوازی ژیان (شیعر)، چاپخانەی شیمال- کەرکووک، ١٩٥٩
 دیوانی مەرگ و لەدایکبوونەوەیەکی نوێ (شیعر)، چ١، ١٩٥٩؛ چ٢، چاپخانەی زانکۆی سەلاحەدین- ھەولێر، ١٩٩٩، 
 لەگەڵ ڕۆژگاردا (بیرەوەرییەکانی عوسمان مستەفا خۆشناو ١٩٢٦-٢٠٠٦)، چاپەمەنیی شەھاب- ھەولێر، ٢٠٠٧، 
 کەرکوک لە ئامێزی مێژوودا (نووسین و لێکۆڵینەوە و بەدواداچوون- ھاوبەش)، چاپخانەی وەزارەتی ڕۆشنبیری- ھەولێر، ٢٠٠٩، ٦. کۆیە لە ڕەوتی شارستانییەتدا، ھەولێر، ٢٠٠٩ .

 سەرچاوەکان