ئەمازیغییەکان و ئیسلام

ئەمازیغییەکان (یان بەربەرەکان) گرووپێکی ڕەسەنی ناوچەی مەغریبن لە باکووری ئەفریقا. دوای داگیرکاریی موسڵمانان لە مەغریب، زۆربەی ھۆزە ئەمازیغییەکان بوون بە موسڵمان. لە ئێستادا نزیکەی یەک لەسەر شەشی دانیشتووانی مەغریب بە زمانی ئەمازیغی قسە دەکەن (زۆربەیان لە جەزائیر و مەغریبن)، بەڵام زۆربەشیان جۆرێک لە زمانی عەرەبیش قسە دەکەن. ئەمازیغییەکان یەکەمین خەڵکی ناعەرەبن کە دەوڵەتی ئیسلامییان دامەزراندووە.

 کورتە 
ناوچەی باکووری ئەفریقا چەندین ئایینی پەیڕەو دەکرد لەوانە جۆرە جیاوازەکانی ڕێوڕەسمی بتپەرستان و ئایینی جوولەکە و ئایینی مەسیحی؛ یەکەم ھێزی ئیسلام ڕووبەڕووی دژایەتییەکی توند بووەوە لەلایەن دەوڵەتە شارە جیاوازەکانەوە کە لە ئەنجامی ڕۆیشتنی ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتییەکانەوە ھاتنە دەسەڵاتیان بۆ ڕەخسا. لاوازترینیان لە بەشەکانی باشوور و باشووریی ڕۆژاوای خاکی ئەمازیغییەکان، ئەمازیغییەکان یەکەم کەس بوون کە کەوتنە دەست سەربازە ئیسلامییەکانی ژێر دەستەی خەلیفەی میسر. ئەمە یەکەم ھەوڵە لە کۆتایی سەدەی حەوتەم (٦٦٠ ز) شکستی یەکلاکەرەوەی سەربازانی ئیسلامی لێکەوتەوە. شاژنی ئەمازیغ دیحیا (یان کاھینا) سەرکردایەتی بەرخۆدانی گەلەکەی کرد بۆ داگیرکردنی موسڵمانانی مەغریب. بۆ ماوەی پێنج ساڵ حوکمڕانی دەوڵەتێکی ئازادی ئەمازیغی کرد لە چیای ئاورێسەوە تا داگیرکارییەکانی گادامێس (٦٩٥–٧٠٠ی زایینی) بەڵام دواجار لە شەڕدا لە نزیک بیرێک کوژرا کە تا ئێستاش ناوی ئەوی لەسەرە (بیر ئەل کاھینا) لە ئاورێس.

 ئەمانەش ببینە 
 مۆرۆکان

 سەرچاوەکان 

پۆل:مێژووی ئەفریقای باکوور
پۆل:مەغریب
پۆل:جەزائیر
پۆل:ئیسلام بەپێی شوێن
پۆل:باکووری ئەفریقا