مردنەکان لە ٢٠٢٤

ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٤دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە:
 ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا نەتەوە (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە.

 کانوونی یەکەم 
 ٢٩ 
 جیمی کارتەر، ١٠٠، سیاسەتوانی ئەمریکی و سی و نۆیەمین سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان، بەساڵاچوون.

 ٢٨ 
 مەنسوور یاقووتی، ٧٦، نووسەر و ڕۆماننووسی کورد، شێرپەنجە.ھەواڵنێریی کۆماری ئیسلامی (ئیرنا): مەنسوور یاقووتی نووسەری کرماشانی کۆچی دوایی کرد، نووسراو لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤؛ سەردان لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤.

 ٢١ 
 فەتاح ئەمیری، ٧٨، نووسەر و ڕۆماننووسی کورد، شێرپەنجە.ڕووداو: فەتاح ئەمیری، نووسەری دیاریی کورد لە بۆکان کۆچی دواییکرد، نووسراو لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤؛  سەردان لە ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤.

 تشرینی دووەم 
 ٢١ 
 شێخمووس دەمیر، ٧١، گۆرانیبێژ و ژەنیاری کورد، نەخۆشی.ئاژانسی ھەواڵی فرات: ھونەرمەند شێخمووس دەمیر کۆچی دوایی کرد (بە کرمانجی)، نووسراو لە ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤؛ سەردان لە ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤.

 ١٩ 
 ئیبراھیم قادری، ٩٠، ھونەرمەند و گۆرانیبێژی کورد، نەخۆشی.

 تشرینی یەکەم 
 ٢٥ 
 کیم سوو-می، ٧٥، ئەکتەری کۆری، وەستانی دڵ.

 ٢٤ 
 جۆیس بلەو، ٩٢، نووسەر و زمانناسی فەڕەنسی و شارەزای زمان و وێژەی کوردی، بەساڵاچوون.تۆڕی میدیاییی ڕووداو: جۆیس بلەو زمانناسی شارەزای زمانی کوردی لە ۹۲ ساڵی کۆچی دواییی کرد (بە ئینگلیزی)، نووسراو لە ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤؛ سەردان لە ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤.

 ٢٣ 
 لیۆن کووپەر، ٩٥، فیزیکزانێکی ئەمریکی و براوەی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک لە ساڵی ١٩٧٢، بەساڵاچوون.

 ٢٠ 
 ئاشتی ھەورامی، ٧٦، سیاسەتوانی کورد و وەزیری پێشووی سامانە سرووشتیەکانی ھەرێمی کوردستان، نەخۆشی.
 فەتحوڵڵا گویلەن، ٨٣، ڕۆشنبیرێکی ئیسلامی، بانگخواز، بانگەشەکەری عوسمانییەت، پان-تورکیزمچی، بەساڵاچوون.

 ئەیلوول 
 ٢٧ 
 حەسەن نەسروڵڵا، ٦٤، سکرتێری گشتیی حیزبوڵڵای لوبنان، ھێرشی ئاسمانی.
 عەلی کەرەکی، ٦٢، فەرماندەی بەرەی باشووری حیزبوڵڵا، ھێرشی ئاسمانی.
 عەباس نیلفرووشان، ٥٧ یان ٥٨، فەرماندەی سپای پاسداران، ھێرشی ئاسمانی.

 ٢٤ 
 فەتانە وەلیدی، ٧٠ یان ٧١، گۆرانیبێژی کورد، بەساڵاچوون.

 ئاب 
 ١٨ 
 ئالێن دیلۆن، ٨٨، ئەکتەر و بەرھەمھێنەری فەڕەنسی، لیمفۆما.

 ١٥ 
 تاریق زیا ئەکینجی، ٩٩، نووسەر، پزیشک، پارێزەری مافەکانی مرۆڤ و سیاسەتوانێکی کوردی باکووری کوردستان، بەساڵاچوون.

 ٩ 
 سووزان وۆجیسکی، ٥٦، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری یووتیووب (٢٠١٤–٢٠٢٣) و بازرگانی ئەمریکی، شێرپەنجە.

 ٦ 
 ڕەزا ڕەسایی، ٣٥، خۆپیشاندەر و بەندکراوی سیاسیی کورد، لەسێدارەدان.

 ٤ 
 چارڵز سایفەرز، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشییەکی ماوە کورت.

 تەممووز 
 ١٨ 
 بۆب نیوھارت، ٩٤، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.

 ١٣ 
 محەممەد زەیف، ٥٨، خەباتکاری فەلەستینی و سەرۆکی کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام، بۆردوومانی ئیسرائیل.

 ١ 
 ڕۆبێرت تاون، ٨٩، سیناریۆنووس، دەرھێنەر و ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.

 حوزەیران 
 ١٨ 
 بەرزانی قالەی خەڵۆز، ٦٣، ھونەرمەندی ئەکتەر، شانۆکار، میدیاکار و ھەروەھا پێشمەرگەیەکی دێرینی کورد، جەڵتەی دڵ.تۆڕی میدیاییی ڕووداو: ھونەرمەند بەرزانی قالەی خەڵووز کۆچی دواییکرد (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤؛ سەردان لە ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤.

 ١١ 
 فرانسواز ئاردی، ٨٠، گۆرانیبێژ، گۆرانینووس، ئەکتەر، مۆدێل، ئەستێرەزان و نووسەری فەڕەنسی.

 ١ 
 ئێریچ ئەندەرسۆن، ٦٧، ئەکتەری ئەمریکی، شێرپەنجە.

 ئایار 
 ٣٠ 
 نۆرا کۆرتینیاس، ٩٤، دەروونناسێکی کۆمەڵایەتی، چالاکوان و بەرگریکاری مافەکانی مرۆڤی ئەرژەنتینی، بەساڵاچوویی.ئاژانسی ھەواڵی فرات: «نۆرا کۆرتیناس» ئەندامی دامەزرێنەری «دایکانی گۆڕەپانی مایۆ» کۆچی دوایی کرد (بە ئینگلیزی)، نووسراو لە ٣١ی ئایاری ٢٠٢٤؛ سەرسان لە ٣١ی ئایاری ٢٠٢٤.

 ١٩ 
 ئیبراھیم ڕەئیسی، ٦٣، ھەشتەمین سەرۆک کۆماری ئێران، کەوتنەخوارەوەی ھەلیکۆپتەر.گاردیەن: سەرۆک کۆماری ئێران ئیبراھیم ڕەئیسی لە ڕووداوێکی کەوتنەخوارەوەی ھەلیکۆپتەر مردی (بە ئینگلیزی)، نووسراو لە ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٤؛ سەردان لە ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٤.
 حوسێن ئەمیرعەبدوڵڵاھیان، ٦٠، وەزیری کاروباری دەرەوەی ئێران لە دەوڵەتی ئیبراھیم ڕەئیسی، کەوتنەخوارەوەی ھەلیکۆپتەر.نیویۆرک تایمز: حوسێن ئەمیرعەبدوڵلاھیان وەزیری دەرەوەی ئێران کی بوو؟ (بە ئینگلیزی)، نووسراو لە ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٤؛ سەردان لە ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٤.
 محەممەدعەلی ئالی ھاشم، نوێنەری ڕێبەری باڵا لە ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات و پێشنوێژی تەورێز، کەوتنەخوارەوەی ھەلیکۆپتەر.
 مالیک ڕەحمەتی، ٤٢، پارێزگاری ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات، کەوتنەخوارەوەی ھەلیکۆپتەر.

 نیسان 
 ٢٣ 
 جەمال ھیدایەت، ٩٣، ژەنیاری کوردی ئامێری عوود، نەخۆشی.سپی میدیا: وێنە.. ھونەرمەندێکی ناسراوی کورد کۆچی دوایی کرد (بە سۆرانی)، نووسراو لە ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٤؛ سەردان لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٤.

 ١٢ 
 بابەشێخ حوسێنی، ٧٢، مامۆستای بیرکاری، نووسەر و توێژەری کورد، نەخۆشی.کوردستان میدیا: کۆچی دوایی دوو کەسایەتیی سیاسی و زانستی لە کوردستان (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٤؛ سەردان لە ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤.دەنگی شار: کۆچی دواییی دوو کەسایەتیی کورد (بە فارسی)، نووسراو لە ١٣ی نیسانی ٢٠٢٤؛  سەردان لە ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤.
 ڕەحیم فەرەھمەند، ؟، سیاسەتوانی کورد و سکرتێری پێشووی بەرەی یەکگرتووی کورد، نەخۆشی.کوردانە: دکتۆر فەرەھمەند، دەمیرتاشێکی نەوەکام (بە فارسی)، نووسراو لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٤؛ سەردان لە ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤.

 ٤ 
 عەلی زەندی، ٦٨، گۆرانیبێژ و ژەنیاری کورد، شێرپەنجە.ماڵپەڕی خەڵک: ھونەرمەندێکی ڕۆژھەڵاتی کوردستان کۆچی دوایی کرد (بە سۆرانی)، نووسراو لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٤؛ سەردان لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٤.

 ئازار 
 ٢٧ 
 میچالیس چارالامپیدس، ٧٣، سیاسەتمەدار و کۆمەڵناس و نووسەری یۆنانی.ماڵپەڕی پرۆتۆتێما: میکالیس چارالامبیدیس: بە گۆرانییەکانی پۆنتیک و سڵاوێکی فەخریی پۆنتی، ماڵئاوایی لە ئەندامی مێژوویی پاسۆک کرا (بە یۆنانی)، نووسراو لە ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٤؛ سەردان لە ٣١ی ئازاری ٢٠٢٤.

 ٢٠ 
 فەرامەرز ئەسڵانی، ٧٨، گۆرانیبێژ، گیتارژەن، ئاوازدانەر، و بەرھەمھێنەرێکی میوزیکیی ئێرانی، شێرپەنجە.ئاژانسی ھەواڵنێریی خوێندکارانی ئێران (ئیسنا): فەرامەرز ئەسڵانی کۆچی دوایی کرد (بە فارسی)، نووسراو لە ٢١ی ئازاری ٢٠٢٤؛ سەردان لە ٦ی ئازاری ٢٠٢٤.
 ٥ 
 جەمشید عەندەلیبی، ٦٧، مۆسیقاژەن، ئاوازدانەر و ژەنیاری ئامێری نەی، جەڵتەی دڵ.ئاژانسی ھەواڵنێریی خوێندکارانی ئێران (ئیسنا): جەمشید عەندەلیبی کۆچی دوایی کرد (بە فارسی)، نووسراو لە ٥ی ئازاری ٢٠٢٤؛ سەردان لە ٦ی ئازاری ٢٠٢٤.

 ٤ 
 جەمیل ئەحمەدی، ٧٨، گۆرانیبێژ و مامۆستای ئاوازی کوردیی سیاوچەمانە، نەخۆشی.ئاژانسی ھەواڵی فرات: گەورە ھونەرمەندی ھەورامان جەمیل نەوسوودی کۆچی دوایی کرد (بە ھەورامی)، نووسراو لە ٤ی ئازاری ٢٠٢٤؛ سەردان لە ٦ی ئازاری ٢٠٢٤.

 ١ 
 ئێرلینگ فۆلکڤۆرد، ٧٤، سیاسەتوانی نەرویژی، ئەندامی پارتی سوور و نوێنەری پەرلەمانی نەرویژ.ھەواڵنێریی ئن ئاڕ کۆ: ئێرلینگ فۆلکڤۆرد کۆچی دوایی کردەوە: ئەو سەگە پاسەوانەکە کە خەڵک قەدری دەزانی (بە نەرویژی)، نووسراو لە ١ی ئازاری ٢٠٢٤؛ ئەرشیڤکراو لە ١ی ئازاری ٢٠٢٤؛ سەردان لە ٢ی ئازاری ٢٠٢٤.

 شوبات 
 ٢١ 
 ڕۆجەر گۆلمین، تەمەن ١٠٠ ساڵ، زانا، توێژەرێکی فەڕەنسی–ئەمریکی و براوەی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی، بەھۆی بەساڵاچوونی کۆچی دواییی کرد.

 ١٦ 
 ئەلێکسی ناڤاڵنی، تەمەن ٤٧ ساڵ، یاساناس، سیاسەتوانی ڕووس و ڕەخنەگری دەسەڵاتی ڤلادیمیر پوتین، کۆچکردن لە بەندیخانەیەکی باکووری ڕووسیا.

 کانوونی دووەم 
 ٢٩ 
 محەممەد فەرامەرزی، تەمەن ٣٠ ساڵ، چالاکی سیاسیی کورد، لەسێدارەدان لەلایەن کۆماری ئیسلامیی ئێران.
 موحسین مەزڵووم، تەمەن ٣١ ساڵ، چالاکی سیاسیی کورد، لەسێدارەدان لەلایەن کۆماری ئیسلامیی ئێران.
 پێژمان فاتحی، تەمەن ٣٠ ساڵ، چالاکی سیاسیی کورد، لەسێدارەدان لەلایەن کۆماری ئیسلامیی ئێران.ڕۆژنیوز: بەرەبەیانی ئەمڕۆ ئێران چوار گەنجی کوردی لە سێدارە دا، نووسراو لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤؛ سەردان لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤.
 وەفا ئازەربار، تەمەن ٢٨ ساڵ، چالاکی سیاسیی کورد، لەسێدارەدان لەلایەن کۆماری ئیسلامیی ئێران.

 ٢٧ 
 توانا فەرەج، تەمەن ٥٢ ساڵ، ھونەرمەندی مۆسیقاژەنی کورد، جەڵدەی مێشک.

 ٢٢ 
 ئارنۆ ئالان پێنزیاس تەمەن ٩٠ ساڵ، فیزیکزان و فەلەکناسی ڕادیۆیی ئەمریکی، خاوەنی خەڵاتی نۆبڵ (١٩٧٨)، نەخۆشیی ئەلزھایمەر.Arno Penzias

 ١٤ 
 لێڤ ڕوبینشتن، تەمەن ٧٦ ساڵ، شاعیر و وتارنووس و چالاکوانی ڕووسی، پێکدادانی ھاتوچۆ.Умер поэт Лев Рубинштейн 

 ٧ 
فرانتس بێکنباوەر، تەمەن ٧٨ ساڵ، یاریزانی تۆپی پێی ئەڵمانی (بایەرن میونشن، ھەڵبژاردەی نیشتمانی) و ڕاھێنەر، پاڵەوانی جیھان (١٩٧٤) و براوەی باڵۆن دۆر (١٩٧٢، ١٩٧٦).Beckenbauer ist tot! 

 ٦ 
 فێلیس بێسۆستری، تەمەن ٧٩ ساڵ، پارێزەر و سیاسەتمەداری ئیتاڵی، سەرۆکی شارەوانی بۆرگۆ سان جیۆڤانی (١٩٨٣–١٩٨٨) و سیناتۆر (١٩٩٦–٢٠٠١).Addio a Felice Besostri 

 ٥ 
 ماریۆ زاگالۆ، تەمەن ٩٢ ساڵ، یاریزانی تۆپی پێی بەڕازیلی و ڕاھێنەری (فلامینگۆ، بۆتافۆگۆ، ھەڵبژاردەی نیشتمانی)، پاڵەوانی جیھان (١٩٥٨، ١٩٦٢، ١٩٧٠، ١٩٩٤)، لەکارکەوتنی چەندین ئەندامی جەستە.Brazil soccer legend Mario Zagallo dies at age 92

 ٢ 
 بەرزین حەمزەزادە، ١٥ ساڵ، مێرمنداڵێکی کورد و خۆپیشاندەری خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ لە سەردەشت، کە تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ دەستبەسەر کرابوو و ئەشکەنجە درابوو، بەوھۆیەوە لە ئاخرین نەشتەرگەریدا لە نەخۆشخانەیەکی ورمێ گیانی لەدەستدا.

 سەرچاوەکان 

 بەستەرە دەرەکییەکان 
 ڕۆژنامەی گاردیانی بەریتانی (بەریتانیا) کۆچی دوایی
 ڕۆژنامەی تەلەگراف (بەریتانیا) نامەی مردن
 کتێبی مردن، شیکاگۆ تریبیون
 کتێبی مردن، لۆس ئەنجلۆس تایمز
 نیویۆرک تایمز, مردنی
 ڕۆژنامەی واشنتۆن پۆست
 ڕۆژنامەی سیدنی مۆرنینگ ھیرالد (ئۆسترالیا) نامەی مردن