ئەلفڕێد فاولەر

ئەلفڕێد فاولەر ، نیشانی فەرمی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگایی شاھانە  (٢٢ی ئازاری ١٨٦٨، لە یۆرکشایر – ٢٤ی حوزەیرانی ١٩٤٠) فەلەکناسی و سپێکترۆسکۆپی ئینگلیزی بوو. 

 ژیانی سەرەتایی و پیشە 
لە شاری ویلسدن لە جەرگەی شاری برادفۆرد لە ویلایەتی یۆرکشایر لەدایکبووە و لە قوتابخانەی زانستی ئاسایی لەندەن خوێندوویەتی، کە دواتر لە کۆلێژی ئیمپریال لە لەندەن هەڵمژراوە.

فاولەر لە کۆلێژی ئیمپریال وەک ڕاهێنەر (دواتر پرۆفیسۆری یاریدەدەر)ی فیزیای ئەستێرەیی دەستنیشانکرا و تا مردنی لەوێ کاری کردووە. شارەزا بوو لە بواری سپێکترۆسکۆپی، یەکێک بوو لە یەکەم کەسەکان کە دیاری کرد کە پلەی گەرمی پەڵەی خۆر فێنکترە لە پلەی گەرمی ناوچەکانی دەوروبەری.

لە ساڵی ١٩١٠ بە هاوڕێی کۆمەڵەی شاهانە هەڵبژێردرا، کاتێک ئیستنادەکەی خوێندرایەوە

"هاوپەیمانی کۆلێژی شاهانەی زانست. یاریدەدەری پرۆفیسۆری فیزیا (بەشی فیزیای ئەستێرەیی) کۆلێژ و تەکنەلۆژیای ئیمپریال، ساوس کێنسنگتۆن. جیاواز بوو بەهۆی بەشدارییەکانی لە فیزیای فەلەکناسی بە چاودێریکردنی سپێکترۆسکۆپی خۆرگیران، پێشکەوتنی خۆر، و پەڵەی خۆر، و بە توێژینەوە ئەزموونییەکان." پەیوەندی بە چاودێریکردنی خۆرگیرانی تەواوەتی خۆرەوە هەیە لەگەڵ سێر نۆرمان لۆکیر لە ساڵی ١٨٩٣، ١٨٩٦، ١٨٩٨، ١٩٠٠ و (لەگەڵ پڕۆفیسۆر کالێندەر) لە ساڵی ١٩٠٥.”

 لە ساڵی ١٩١٨ مەدالیای شاهانەی پێبەخشرا و لە ساڵانی ١٩١٤ و ١٩٢٤ وتارەکانی نانەوایان پێشکەش کرد.

فاولەر لە ساڵی ١٩١٩ تا ١٩٢١ سەرۆکی کۆمەڵەی شاهانەی فەلەکناسی بووە و لە ساڵی ١٩٤٠ لە شاری ئیلینگ لە لەندەن کۆچی دوایی کردووە.
ناوەڕاست|وێنۆک|300x300پیکسڵ| فاولەر لە کۆنفرانسی چوارەمی یەکێتی نێودەوڵەتی بۆ هاوکاری لە توێژینەوەی خۆر لە ڕوانگەی ماونت ویلسۆن ، ١٩١٠

 پیکەرینگ – زنجیرەی فاولەر 
لە ساڵی ١٨٩٦، ئێدوارد چارڵز پیکەرینگ تێبینییەکانی هێڵە نەناسراوەکانی پێشتر لە سپێکتری ئەستێرەی زیتا پوپیسدا بڵاوکردەوە،  Also published as:  کە هۆکارەکەی بۆ هایدرۆجین گەڕاندەوە.   فاولەر توانی ئەم هێڵانە بە شێوەیەکی ئەزموونی لە تێکەڵەیەکی هایدرۆجین-هیلیۆمەوە لە ساڵی ١٩١٢ بەرهەمبهێنێتەوە، و لەگەڵ لێکدانەوەی پیکەرینگ هاوڕا بوو کە پێشتر تایبەتمەندی نەناسراو بوون لە سپێکتریمی هایدرۆجین.  ئەم هێڵانە بە زنجیرەی پیکەرینگ <span typeof="mw:Entity" id="mwRQ">–</span> فاولەر ناسران  و دەرکەوت کە گرنگییەکی زۆریان هەبوو لە تێگەیشتن لە سروشتی ئەتۆمدا.  نیڵز بۆر پشکنینی تیۆری ئەم دێڕانەی لە 'سێبەری' خۆیدا   سەبارەت بە پێکهاتەی ئەتۆمی  دانا و گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە بە هەڵە دەگەڕێندرێنەوە بۆ هایدرۆجین، لەبری ئەوە ئاماژەی بەوەدا کە ئەوان لە هیلیۆمی ئایۆنیزەکراوەوە سەریان هەڵداوە، He + .  فاولەر لە سەرەتادا گوماناوی بوو  بەڵام لە کۆتاییدا قەناعەتی بەو شتە هەبوو  کە بۆر ڕاستە،  و تا ساڵی 1915 "سپێکترۆسکۆپیستەکان [زنجیرەی پیکەرینگ – فاولەر]یان بە شێوەیەکی یەکلاکەرەوە [لە هایدرۆجینەوە] بۆ هیلیۆم گواستەوە."   

 ڕێزلێنان 
خەڵاتەکان

 خەڵاتی ڤاڵز  لە ئەکادیمیای زانستی فەرەنسی (1913)
 مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی شاهانەی فەلەکناسی (١٩١٥)
 مەدالیای شاهانە (١٩١٨)
 هاوڕێی کۆمەڵەی شاهانە 
 مەدالیای هێنری دراپەر لە ئەکادیمیای نیشتمانی زانستەکانەوە (١٩٢٠) 
 مەدالیای بروس (١٩٣٤)
 فەرماندەی نایابترین فەرماندەیی ئیمپراتۆریەتی بەریتانیا (١٩٣٥)

ناوی لێنراوە

 کراتەر فاولەر لەسەر مانگ (بە هاوبەشی لەگەڵ ڕالف ئێچ فاولەر )

 سەرچاوەکان 

 بەستەری دەرەکی 

 ماڵپەڕی مەدالیای بروس 
 خەڵاتی مەدالیای بروس: PASP 46 (1934) 87
 خەڵاتی مەدالیای زێڕینی RAS: MNRAS 75 (1915) 355

پۆلگەردوون

پۆل:ژیاننامە
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:مردووانی ١٩٤٠
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٨