سەنجەق بەگ

سەنجەق بەگ یان سەنجاک‒بەی یان بەتەنیا بەگ، ئەو نازناوە بوو کە لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا بە ئەفسەرێکی پلە باڵایە دەوترا، بەڵام بە زۆری وەک پاشا نابیندرێت، و زۆرتر بۆ فەرماندەیی سەربازی و ئیداری قەزایەک (یان سەنجەق) دامەزرابوو. لێرەوە نازناوی عەرەبی ھاوتای ئەمیر لیوا () داندرا لە بەرامبەر والی یان پارێزگارێکی تری سەنجەق.

وەک فەرمانگە ئیدارییەکانی تری سەرەتای عوسمانییەکان، سەنجەق بەگ سەرچاوەیەکی سەربازیی ھەبووە: زاراوەی سەنجاک (لیڤا) بە واتای «ئاڵا»یان «ناوەند» دێت و ئەو نیشانەیەی دیاری دەکرد کە لە کاتی جەنگدا، سوارچاکەکان لە ناوەندی قەزا دیاریکراوەکاندا کۆ دەکرانەوە. سەنجەق بەگ لە بەرامبەردا ژێرفەرمانی بەیلەر بەگێک بووە کە ویلایەتێکی بەڕێوە دەبرد و فەرماندەیی سەنجەق بەگی دەکرد لە شەڕدا. بەم شێوەیە پێکھاتەی فەرماندەیی لە بەرەکانی شەڕدا لە پلەبەندی حکوومەتی پارێزگاکان دەچوو.

ئۆفیسی سەنجاک-بەی لە ئۆفیسی بەیلەر بەگ دەچوو بەڵام لە ئاستێکی کەمتردا. وەکو بەیلەر بەگ، سەنجەق بەگ داھاتەکەی لە مزگەوت و یەکە کارگێڕییەکانی حوکومەت وەردەگرت، کە بەزۆری لە داھاتی شارۆچکە و بەندەرەکانی سنووریی سەنجەقەکەی پێکھاتبوو. لەناو سەنجەقەکەی خۆیدا، پارێزگارێک لە سەرووی ھەموو شتێکەوە بەرپرسیار بوو لە پاراستنی ڕێکوپێکی سەنجەق، و بە ھاوکاری کارکەر و سەربازەکانی، سزای ستەمکارانیان دەدا و دز و جەردەکانیان دەستگیر دەکرد؛ بۆ ئەمەش بەزۆری نیوەی ئەو غەرامانەی کە بەسەر خراپەکاراندا دەسەپێندرا، نیوەی داھاتەکەی دەدرا بە خاوەن زەوی و زارەکان. پارێزگارەکانی سەنجەقیش ئەرکی دیکەیان ھەبوو، بۆ نموونە بەدواداچوون بۆ باندەکان، و لێکۆڵینەوە لە کافرەکان، دابینکردنی پێداویستی بۆ سوپا، یان ناردنی کەرەستە بۆ دروستکردنی کەشتی، بە فەرمانی سوڵتانەکان.

 سەرچاوەکان 

پۆل:ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی
پۆل:کارگێڕی