نەستەعلیق

نەستەعلیق یەکێکە لە شێوازە ھێڵکارییە سەرەکییەکانی نووسینی ڕێنووسی فارسی-عەرەبی و بۆ ھەندێ زمانی ھیندۆ-ئێرانیش بەکاردێت، لەوانە: فارسی ، ئوردوو ، کەشمیری ، سەرائیکی و پەنجابی (شەھموخی)، لە کۆنیشدا بۆ شیعرەکانی زمانی تورکی عوسمانی بەکارھاتووە بەڵام بە دەگمەن لە زمانی عەرەبی بەکاردێت بۆ نووسینی ئایەتەکانی قورئانی پیرۆز، نەستالیق لە ئێران لە سەرەتای سەدەی ١٣وە لە نەسخەوە پەرەی سەندووە   و تا ئێستاش لە ئێران، ئەفغانستان ، ھیندستان و پاکستان لەگەڵ ھەندێ وڵاتی تر بۆ نووسینی شیعر وەک فۆرمێکی ھونەری بە شێوەیەکی بەرفراوان بەکاردەھێنرێت.

 مێژوو 
ناوی نەستالیق "سەرچاوەکەی ووشەی  ـی فارسییە، کە بە واتای نووسراوێکی ھەڵواسراو یان ھەڵکەندراو دێت" بە نزیکەیی ھەموو نووسەرانی سەفەوی وەک (دۆست محەمەد و قازی ئەحمەد) داھێنانەکانی نەستالیق پێشکەش بە میر عەلی تەبریزی کردووە کە لە کۆتاییەکانی سەدەی ١٤ و سەرەتای سەدەی پانزەدا ژیاوە، نەریتەکە لەلایەن ئیلین ڕایتەوە خرایە ژێر پرسیارەوە، کە بەدواداچوونی بۆ پەرەسەندنی ھێڵکاری نەستالیق لە ئێرانی سەدەی ١٤دا کرد و نیشانیدا کە چۆن وردە وردە لەنێو نووسەرانی شیراز بڵاوبۆتەوە، جگە لەوەش بەپێی لێکۆڵینەوەکانی ھێڵکاری نەستالیق سەرچاوەکەی ناگەڕێتەوە بۆ  تێکەڵکردنی دوو شێوازی ھێڵکاری نەسخ و تالیق وەک ئەوەی بە شێوەیەکی باو بیری لێدەکرێتەوە، بەڵکو تەنھا لە نەسخەوە وەرگیراوە، جگە لە لێکۆڵینەوە لە کرداری جواننووسی ئیلین ڕایت بەڵگەنامەیەکیشی دۆزیەوە کە لەلایەن جەعفەر تەبریزی  ئاماژەی پێدراوە.
وێنۆک| ڕوبەییەکی عومەر خەیام لە شکەستە نەستالیق. لەچاپدا:
وێنۆک| دێڕێک شیعری شاعیری ئێرانی عومەر خەیام بەشێوەی شکەستە نەستالیق.لەچاپدا:
 لە لاپەڕەدا 
لە ساڵی ١٩٩٤ دا بەرنامەی InPage Urdu کە بەرنامەیەکی پڕ تایبەتمەندی چالاک بوو بۆ داڕشتنی لاپەڕەکان بۆ ویندۆز ھاوشێوەی QuarkXPress لەلایەن کۆمپانیایەکی ھیندی بەناوی Concept Software Pvt Ltd بۆ لە چاپدانی ڕۆژنامەیی تایبەت بە پاکستان پەرەی پێدرا، کە فۆنتەکەی Noori Nastaliq بەکاردەھێنا کە مۆڵەتی لە Monotype Imaging وەرگرتبوو. ئەم فۆنتە کە بنەمای بەستنەوەی فراوانی زیاتر لە ٢٠ ھەزار کێشە، ھێشتا لە وەشانی ئێستای بەرنامەکانی ویندۆزدا بەکاردەھێنرێت، لە ساڵی ٢٠٠٩ەوە InPage کار بە سیستەمی جیھانی یونیکۆد دەکات و پشتگیری لە زمانی زیاتریس دەکات و فۆنتەکەی Faiz Lahori پاڵپشتی لە ھێڵکاری نەستالیق لەگەڵ تایبەتمەندی درێژکردنەوەی بۆ زیاد کراوە ھەروەھا گونجێنرا لەگەڵ فۆنتە یونیکۆدەکانی OpenType Unicode دا، بۆ یەکەمجار  لە مێژووی ھێڵکاری و ڕێنووسی . 

 فۆنتەکانی نەستالیق لە پلاتفۆرمەکاندا 
وێنۆک|140x140پیکسڵ| دەقی: کە بە فۆنتی "Urdu Typesetting" ی "ئۆردوویی" نووسراوە.|alt=نەستالیق

 ویندۆز ٨ یەکەم وەشانی مایکرۆسۆفت ویندۆز بوو کە پشتگیری بنەڕەتی لە نەستالیق دەکرد، لە ڕێگەی فۆنتی "Urdu Typesetting"ی مایکرۆسۆفتەوە.

وێنۆک|140x140پیکسڵ| دەقی: کە بە فۆنتی "Google Noto" ی نەستالیق نووسراوە.|alt=نەستالیق

 گۆگڵ فۆنتێکی سەرچاوە کراوەی نەستالیقی ھەیە بە ناوی Noto Nastaliq Urdu کە کۆمپانیای ئەپڵ ئەم فۆنتەی لەسەر ھەموو بەشێوەیەکی بنەڕەتی لەسەر مەک ئۆ ئێس جێگیرکردووە لە وەشانی macOS High Sierra ەوە، بە ھەمان شێوە ئەپڵ لە  ئای ئۆ ئێس ١١ ەوە ئەم فۆنتەی لەسەر ئامێرەکانی  ئایفۆن و ئایپاد جێگیرکردوە
 ئاوامی نەستالیق کێشی تایبەت و ھێڵکاری ڕێنووسی نەستالیقی بەشێوەیەکی بەرفراون ھەیە و پشتگیری لە زمانەکانی: ئوردوو، بەلۆچی، فارسی، خووار، پالولا، سەرائیکی، شینا دەکات.
 ئامار نەستالیق لە ساڵی ٢٠١٣ بۆ بەکارھێنانی شێوەی نەستالیق تایبە بە ماڵپەڕە ئوردووییەکان دروستکرا، فۆنتەکە لەلایەن شاعیری ئوردوویی فەھمیدە ڕیازەوە دارێژراوە.

 چەشنی پیتەکان 
بۆ ئەلفوبێی عەرەبی و زۆر ئەلفوبێی تریش کە لێیەوە وەرگیراون، پیتەکان ھەریەکەیان دەکرێ دوو یان سێ چەشنی گشتی ھەبێت، بە پشتبەستن بە پێگەی خۆیان لە وشەکەدا سەیر دەکرێن (ھەرچەندە دیارە دەستووسی عەرەبی دەتوانێت ئاڵۆزییەکی زۆر زیاد بکات). بەڵام ھێڵکاری نەستالق زیاتر لە سێ گشتی گشتی بۆ زۆرێک لە پیتەکان بەکاردێت،  تەنانەت لەزۆربەی بەڵگەنامە ناڕەزایتییەکانیشدا بەشێوازی نەستالیق بۆ زمانی ئوردوو نووسراون. 

 لە یونیکۆددا 
بۆ یونیکۆد، نەستالیق تێکەڵکراوە لەگەڵ ڕێنووسی عەرەبیدا.

 ئەمانەش ببینە 

 خۆشنووسی ئیسلامی
 خۆشنووسی فارسی
 سیناریۆی شاھموخی
 ئەلفوبێی ئوردوو
 ڕێنووسی ڕوقعە

 سەرچاوەکان 

 کتێبنامە 



 بەستەری دەرەکی 

 Rumicode : خزمەتگوزاری ئۆنلاین بۆ 
 Nastaliq Online : خزمەتگوزاری ئۆنلاین بۆ خۆشنووسی 
 کۆمەڵەی خۆشنووسانی ئێران
 نەستالیق نووسەر بۆ ماکینتۆش لەلایەن SIL
 InPage Urdu : سایتی فەرمی نەرمەکاڵای InPage Urdu DTP
 فایز نەستالق : سایتی فەرمی فایز 
 پڕۆفایلی و بەرھەمەکانی خۆشنووسی ئیسلامی جیھانی 
 سیناریۆی نەستالیق | خۆشنووسی فارسی
 Awami Nastaliq : فۆنتێکی ناستالقی لەلایەن SIL International

پۆل:داھێنانە ئێرانییەکان
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فارسی
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئوردوو
پۆل:دەستنووسی ئۆردوویی
پۆل:دەستنووسی ئیسلامی