کۆشکی زێڕینی کانباوزاتەدی

کۆشکی کانباوزاتادی : کۆشکێکە لە شاری باگۆ، میانمار. کۆشکی ڕەسەن کە لە ساڵی ١٥٥٦ بۆ شا بایناونگ دروستکرابوو، لە ٧٦ شوقە و هۆڵ پێکهاتبوو. لە ساڵی ١٥٩٩ سووتا.بینای ئێستا لە ساڵی ١٩٩٠ ئاوەدان کراوەتەوە و لە ساڵی ١٩٩٢ تەواو بووە.کۆشکی زێڕینی زۆر ڕازاوە کاریگەرییەکی باش بە شکۆمەندی و سامانی ئیمپراتۆریەتی دووەمی بۆرما دەدات. بەپێی دیزاینی ڕەسەن دروستکرایەوە، لەسەر بنەمای ئەو زانیاریانەی لە هەڵکۆڵینەکان و وێنەکێشانی ڕەسەنی بیناکەدا بەدەست هاتوون. ئەو کۆشکە زەبەلاحە لە ٧٦ شوقە و هۆڵ پێکهاتبوو.کۆشکی نۆژەن کراوەتەوە بەشێکی زۆری مۆبیلیات و کەلوپەلی کەسی ڕەسەنی تێدا نییە کە شاهانە بەکاریان دەهێنا، بەو پێیەی زۆربەی زۆری لەدەستچوو کاتێک کۆشکەکە تاڵان کرا و لە ساڵی ١٥٩٩دا وێرانکرا، چەندین دووبارە بەرهەمهێنانەوەی نمایشکراوە، وەک کۆپییەکی ڕاهێنەری زێڕینی پاشا ، بە دوو تاوس و سەقفێکی شێوازی پیاتات ڕازاوەتەوە.شا بایناونگ لە شانشینی تاونگۆئەم کۆشکە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمێکی زۆر ئاوەدان لە مێژووی بۆرمادا. لەلایەن شا بایناونگ لە شانشینی تاونگۆ دروستکراوە، کە ئیمپراتۆریەتێکی فراوانە و بەشێکی زۆری بۆرما و تایلەند و بەشێکی چینی ئێستای لەخۆگرتبوو.بە ناونگ یەکێک بوو لە گەورەترین فەرمانڕەواکانی بۆرما، پاشایەکی بەهێز بوو کە خاوەنی چەندین فیلی سپی بوو، کە نیشانەی سامان و دەسەڵات بوو لەو سەردەمەدا. تەنانەت پاشا شوێنەوارێکی ددانی پیرۆزی بودای لە سریلانکا دەستکەوت کە لە پاگۆدای مەهازیدی دانابوو. باینناونگ پایتەختی نوێی ئیمپراتۆریەتی دووەمی بۆرما دروستکرد، شارێکی گەورەیە بە ناوی هانتاوادی (باگۆی ئێستا) کە بە دیوار دەورە دراوە کە ٢٠ دەروازەی هەبووە. کۆشکەکە لەسەر زەوییەکی ٧٠ دۆنم دروستکراوە و دەکەوێتە ناوەندی شارەکە. لە ساڵی ١٥٥٣ دەستی بە بیناسازی کردووە.ئەو تۆمارانەی کە لەلایەن سەردانکەرانی ئەوروپی بۆ شارەکە نووسراون، باس لە شکۆمەندی و شکۆمەندی کۆشکی دەوڵەمەندی زێڕین دەکەن. هەندێک لە بیناکانی وەک هۆڵی گەورەی ئامادەبووان بە پلێتی زێڕ سەقفیان لەسەر بوو.کۆشکەکە لە ساڵی ١٥٩٩ لە کاتی شەڕی چەکداریدا تاڵان کرا و سووتێنرا. پاشماوەکانی جێهێڵراون، کۆشکەکەش تا کۆتایی سەدەی بیستەم ئاوەدان نەکرایەوە. کارەکانی هەڵکەندن لە ساڵی ١٩٩٠ دەستی پێکردووە، شەش تەپۆڵکە هەڵکەندراون، کە بناغەی خشتی چەند بینایەکی کۆشکەکە دەرکەوتووە. چەند سەد ستوونە ڕەسەنەکانی دار تیکە کە لە سەدەی ١٦دا بۆ دروستکردنی کۆشکەکە بەکارهێنراون دۆزرایەوە، زۆربەیان دەقی مۆنیان لەسەر نووسراوە، هەروەها نزیکەی ٢٠٠٠ وێنەی بودا.

 ئاوەدانکردنەوەی کۆشک 
چەندین بینای کۆشکەکە ئاوەدان کراوەتەوە. هۆڵی گەورەی ئامادەبووان گەورەترین بینای کۆشکەکە بوو. ئەو شوێنە بوو کە پاشا پێشوازی لە وەزیر و بەرپرسەکانی دەکرد. هۆڵەکە بە هۆڵی تەختی شێری شاهانەش ناسراوە، چونکە تەختی تیهاتانا یان تەختی شێری تێدابوو.لە کاتی هەڵکۆڵینەکاندا ژمارەیەک ١٦٧ ستوونی دار تیک دۆزراونەتەوە کە ١٣٥ ستوونیان بە زمانی مۆن نووسراون و ناوی شارۆچکە و ناوچە و ئەو کەسانەیان لەسەرە کە لە سەدەی ١٦دا بەخشراون. هۆڵی گەورەی بینەر هۆڵێکی گەورەیە و ڕیزێک ستوونی گەورەی هەیە کە پشتگیری سەقفەکەی دەکەن، ناوەوەی بە تەواوی بە بۆیەی زێڕین داپۆشراوە. کۆپییەکی یەکێک لە تەختەکانی شاهانە و هەروەها ژمارەیەک لە دارە ڕەسەنەکانی سەدەی ١٦ی دار تیکی نمایشکراون.هۆڵی تەختی بەهامایارتانا کە پێی دەوترێت هۆڵی تەختی هەنگ، شوێنی تایبەتی پاشا لەخۆدەگرت، لەنێویاندا ژووری جێگەی نوستن و ژووری ژیانی شاهانە. ئەم بینایە زۆر ڕازاوەیە چەندین بەش سەقفی هەیە و نهۆمی ساختەی هەیە، و لە سەرەوەیدا سەقفێکی پیاتات هەیە کە سەقفێکی حەوت قاتە بە شێوازی بۆرما. بیناکانی دیکە ژووری ئەندامانی بنەماڵەی شاهانەیان تێدابوو.جاران لە کۆشکی زێڕینی کانباوزاتەدیدا ٩ تەختی شاهانە هەبوون، هەریەکەیان بە مۆتیڤێکی جیاواز ڕازێنراونەتەوە و بۆ بۆنە جیاوازەکان بەکاردەهێنرێن. هەشت لەوانە بەهۆی ئاگرەوە لەناوچوون، تاکە ئەوەی لە ژیاندا ماوەتەوە تەختی تیهاتانایە کە بەهۆی ئەو فیگەرە شێرانەی کە لەسەری نەخشێنراون پێی دەوترێت تەختی شێر. تەختی دارە ڕەق و زێڕینەکە لە مۆزەخانەی نیشتمانی لە یانگۆن نمایشکراوە.

 مۆزەخانەی کۆشک 
لە گۆڕەپانی کۆشکەکەدا مۆزەخانەی توێژینەوەی نانداویا هەیە، کە کەلوپەل و شوێنەوارەکانی لە کاتی هەڵکۆڵینەکاندا دۆزراونەتەوە، هەروەها زانیاری لەسەر مێژووی ئیمپراتۆریەتی دووەم نمایش دەکرێت. لە نمایشەکەدا ژمارەیەک ستوونی ڕەسەنی سەدەی ١٦ی دار تیکی و شتومەکی وەکو کۆفە و تەرازوو و کێشی بەکارهێنراو بۆ بازرگانی و دراوی کۆن و پەرداخی جامدار و شمشێر و چەکی دیکە نمایشکراون. هەروەها مۆزەخانەکە کۆمەڵێک وێنەی بودای سەدەی ١٦ بە شێوازی مۆن و سیامی و بۆرما لە کۆشکەکەوە لەخۆدەگرێت.

 سەرچاوەکان