شەبەکی

شەبەکی زمانی کوردەکانی شەبەکە کە وەکوو زمانێکی گۆرانی-زازایی لە دەستەی زمانەکانی ئێرانیی باکووری ڕۆژاوا پۆلێنبەندی کراوەتەوە. زمانی شەبەکی لەلایەن خەڵکی شەبەکAbd al-Jabbar, Falih. Ayatollahs, sufis and ideologues: state, religion, and social movements in Iraq. University of Virginia 2008.Sykes, Mark. The Caliphs' last heritage: a short history of the Turkish Empire لە ناوچەی مووسڵ لە ناوچەی نەینەوای عێراق قسەی پێدەکرێت.

زمانی شەبەکی لەگەڵ زمانەکانی ھەورامی، باجەلانی، سەرلی و زازاکی لێکچوونیی ھەیە. ئەم گرووپە زمانییە بەھۆی کوردبوونی ئاخێوەرانیان زۆرجار بە «زاراوەی کوردی» ناودەبرێن، بەڵام لەباری زمانەوانییەوە لەگەڵ زمانەکانی دیکەی گۆرانی و زازاکی لە دەستەی گۆرانی-زازایی پۆلینبەندی کراوە. شیای ئاماژەیە ئەگەرچە ئاخێوەرانی ھەر دوو دەستەی زمانە کوردییەکان و زمانە گۆرانی-زازایییەکان لە درێژای مێژوو خۆیان وەکوو کورد پێناسە کردووە، بەڵام لە سەدەی دوایییەوە زمانەوانانی بیانی زمانەکانی کوردەکانیان لە دوو دەستەی جیاواز پۆلێنبەندی کردووە و ناوی کوردیان تەنیا بۆ سەر دەستەیەک لەم زمانانە داناوە و لەسەر دەستەی دیکەیان ناوی گۆرانی-زازایی داناوە. شەبەکیش وەکوو لقێکی سەربەخۆ لە زمانی گۆرانی و دەستەی زمانە گۆرانی-زازایییەکان دەستەبەندی کراوەتەوە.

لە شێوەزاری شەبەکی ھەروەھا کاریگەرییەکانێک لەلایەن زمانەکانی عەرەبی، تورکی و فارسی دەبینرێت. ژمارەی قسەکەرانی زمانی شەبەکی لە ساڵی ١٩٨٩ لە نێوان ١٠ ھەزار بۆ ٢٠ ھەزار کەس مەزەندە کرا.Ethnologue about Shabaki لە ئێستادا ئەو ژمارە نزیک بە ٢٥٠ ھەزار کەس مەزەندە دەکرێت.

 بارودۆخ 
خەڵکی شەبەک لە لەناوچوونی زمانی شەبەکی ترسیان ھەیە، بەتایبەت لەدوای ھێرشەکانی گرووپە تیرۆریستییەکانی وەکوو داعش بۆ ماڵەکانیان لە دەشتی نەینەوا کە بووەتە ھۆی ئاوارەبوونی زۆرینەی دانیشتووانی شەبەک و نیشتەجێبوونی گرووپەکانی دیکە لەو ناوچانە.

 ھەڵسەنگاندن 
 جێناوەکان 
شەبەکیزازاکیکوردی (باشووری)سۆرانیکورمانجیھەورامیلەکیفارسیئینگلیزی emn-emez, minmiminez, minemin, minmemanI, me, mine, my etuti, totutotu, te eto, totöto, tuthou, thee, thine ew, înaa, oewewew, wî, wêewewû s/he, his, hers, him, her hima-alama-giştmaîmeêmeem, me maîmemâwe, our işmaşimaîweêwehûn, weşimahomeşomâyou, your işanînu, înanewaneewanewan, wanadeewanişânthey, them, their

 وشەکان 
شەبەکیزازاکیکوردی (باشووری)سۆرانیکورمانجیھەورامیلەکیفارسیئینگلیزی çamçimçewçawçavcemçem/çyemčašm/češmeye ziwanziwanziwanzimanzimanziwanzwonzabântongue, language

 ئەمانەش ببینە 
 شەبەک
 شەبەک (ئایین)
 گۆران (گەل)

 سەرچاوەکان 

پۆل:شەبەک
پۆل:زمانی کوردی
پۆل:زمانەکانی عێراق
پۆل:زمانەکانی کوردستان
پۆل:زمانە ئێرانییە باکووری ڕۆژاوایییەکان