حەمزە بن دەلاج

حەمزە بن دەلاج (؛ ؛ لەدایکبووی ١٩٨٨) تاوانبارێکی ئەلیکترۆنی و شیکەنەوانێکی جەزائیریی لەدایکبووی تیزی وەزووە، کە بە ناوی کۆدیی BX1 بانگ دەکرێت و نازناوی «ھاککەرە دەم بە خەندەکە»ی لێنراوە. حەمزە فرەزمانە و بە ٥ زمان قسە دەکات کە زۆرجار لە قازانجدا بەکاری دەھێنا بۆ ئەوەی لە زۆرینەی شوێنی جیھاندا پارە دەربھێنێت. ئەمەش بووە ھۆی گەڕانێک بەدوایدا کە نزیکەی ٥ ساڵی خایاند. ئەو لە پێڕستی ١٠ ھاککەرە داواکراوەکانی ئینتێرپۆل و ئێف بی ئایدا بوو، بەھۆی ئەوەی گوایە دەیان ملیۆن دۆلاری دزیوە لە زیاتر لە دوو سەد دامەزراوەی داراییی ئەمریکی و ئەورووپییەوە لە ڕێگەی ڤایرۆسێکی کۆمپیوتەری بە ناوی «سپایئای بۆتنێت»، کە زیاتر لە ٦٠ ملیۆن کۆمپیوتەری تووش کرد لە سەرانسەری جیھاندا، کە زۆربەیان لە ئەمریکاوە بوون، و لەگەڵ ھاوکارە ڕووسییەکەی ئەلێکزاندەر ئەندرێڤیچ پانین، ناسراو بە «گریبۆدیمن»، پەرەی پێدرابوو بۆ دزینی زانیاریی بانکی کە لەسەر کۆمپیوتەرە تووشبووەکان ھەڵگیرابوون. Hamza Bendelladj ne risque pas la peine de mort , , du 24 aout 2015.

 شێوازی کارکردن 
بە بەکارھێنانی نەرمەکاڵایەکی زیانبەخش بە ناوی «سپایئای»، حەمزە لەژێر ناوە ساختەکانی «BX1» و «Daniel HB»، کۆمپیوتەرەکانی بانک یان کەسە تایبەتەکانی ھاک دەکرد بۆ بەدەستھێنانی تێپەڕوشە و کۆدی ناسنامە. کاتێک ئەکاونتێکی ھاک دەکرد و کۆنتڕۆڵی دەکردن ئەکاونتەکەی بەتاڵ دەکردەوە.

 دەستگیرکردن 
دوای سێ ساڵ ڕاوکردن، حەمزە لە ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ لەلایەن پۆلیسی تایلەندەوە دەستگیرکرا لەکاتێکدا لە بانکۆک وەستابوو لە کاتی گەشتێکی لە نێوان مالیزیا و میسردا. بەرەنگاری دەستگیرکردن نەبووەوە. لەکاتی دەستگیرکردنیدا ماڵاواییی لە خێزانەکەی کرد و ھاوسەر و کچەکەی بەبێ ئەو بەردەوام بوون لە گەشتەکەیان بۆ میسر. نازناوی «ھاککەری دەم بە خەندەکە»ی لێنرا بەھۆی زەردەخەنەکردنییەوە لەکاتی چاوپێکەوتنە میدیایییەکان و لەسەر ھەموو ئەو وێنانەی دوای دەستگیرکردنی گیرابوون، تەنانەت لەکاتێکیشدا کە دەستبەست کرابوو. بەپێی زانیارییەکانی پۆلیسی تایلەند، حەمزە لە پێڕستی ١٠ داواکراوترین ھاککەرەکانی ئێف بی ئایدا بووە.

سەرەڕای زانیاریی زۆری نادروست لە ئینتەرنێتدا، حەمزە سزای لەسێدارەدانی بەسەردا نەسەپێندرا، و ئەو قسانەی کە دەڵێن پارەیەکەی بەخشیوە بە ڕێکخراوە خێرخوازییەکان مەحاڵن بۆ پشتڕاستکردنەوە.Algerijnse hacker star van amerikanen en schonk aan palestijnen , De Standaard, édition du 22 septembre 2015. بەڵگەنامەکانی دادگاییکردنەکە باسی ھیچ بەخشینێک و چالاکییەکی خێرخوازییان نەکردووە."Hamza Bendelladj: Is the Algerian hacker a hero? | News". Al Jazeera. Archived from the original on 2018-01-18. Retrieved 2018-05-24.

 ڕادەستکردنەوەی بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا 
لە مانگی ئایاری ساڵی ٢٠١٣دا، ڕادەستی ئەمریکا کرا. لە شاری ئەتلەنتا دادگایی کرا و لەوێ لە ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٥ دانی بە تاوانەکانیدا نا. سزاکەی زیاتر لە ٣٠ ساڵ بوو لە زینداندا و غەرامەی بڕی چواردە ملیۆن دۆلار.Détenu à Atlanta (États-Unis) : Le hacker Hamza Bendelladj n’a pas été condamné à mort , El Watan, du 24 aout 2015.

ھاوکارەکەی ئەلێکزاندەر ئەندرێڤیچ پانین لە ١ی تەممووزی ٢٠١٣ لە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ھارتسفیڵد-جاکسنی ئەتلەنتا دەستگیر کرا و لە کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠١٤دا لە دادگای فیدراڵیی ئەتلەنتا دانی بە تاوانەکانیدا نا.

 پشتگیریکردن لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان 
لە ساڵی ٢٠١٥دا، ماڵپەڕێکی تونسی دەنگۆیەکی بڵاوکردەوە کە حەمزە سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپێندراوە. ئەم دەنگۆیە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان لە جەزائیر بڵاوبوویەوە و چەندین گرووپی پشتیوانی فەیسبووک وەک کاردانەوەیەک بۆ پشتگیریکردنی دروست کران. داواکارییەک دەستیپێکرد و تێیدا داوای دەستوەردانی وەزارەتی کاروباری دەرەوەی جەزائیر و باراک ئۆباما کرا بۆ ئازادکردنی.Affaire du hacker algérien : Il risque 30 ans de prison , Le Soir d'Algérie, 1er octobre 2015. باڵوێزی ئەمریکا لە جەزائیر، جۆوان ئەی. پۆڵاشیک، لە ھەژماری تویتەری وتی کە، «تاوانەکانی کۆمپیوتەر تاوانی لەسێدارەدان نین».Condamnation à mort du jeune hacker algérien, l'ambassadrice des États-Unis coupe court à la rumeur , Algérie-Focus, 23 aout 2015.

 سزادان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا 
حەمزە لە مانگی ئایاری ساڵی ٢٠١٣ەوە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا لە زینداندایە، بە سزادانی لە ٢٠ی نیسانی ٢٠١٦ بە ١٥ ساڵ زیندانیکردن و ٣ ساڵ بەربوونی بە مەرج. ھاوکارە ڕووسییەکەی پانین، تەمەن ٢٧ ساڵ، ناسراو بە «گریبۆدیمن»، سزای ٩ ساڵ و ٦ مانگ زیندانیکردنی بەسەردا سەپێندرا.

لە ڕاپۆرتەکەیاندا، وەزارەتی دادی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، وتیان کە ڤایرۆسی «سپایئای» نزیکەی ملیارێک دۆلاری دزیوە. لە نێوان ساڵانی ٢٠١٠ بۆ ٢٠١٢دا، بانکە زیانلێکەوتووەکان ئەو زیانانەیان چاککردەوە کە بەھۆی ئەم زیانئامێرەوە تووش بووبوون. پارێزەری حەمزە ڕای گەیاند کە بەنیازبووە دژی بڕیارەکەی دادگا بووەستێتەوە.

 سەرچاوەکان 

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨
پۆل:ھاککەران
پۆل:فریکینگ