تەقینەوەی بۆمب لە مەستەنگ لە ساڵی ٢٠٢٣

ڕۆژی هەینی ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣، لە قەزای مەستەنگ لە بەلوچستان لە یادی مەولوود تەقینەوەیەکی خۆکوژی لە کاتی بەڕێوەچوونی بۆنەکە ڕوویدا. لە ئەنجامی ئەم تەقینەوەیە لە نزیک مزگەوتی مەدینە ٥٥ کەس گیانیان لەدەستدا و ٧٠ کەسیش بریندار بوون. هەروەها نەواز گەشکوری جێگری سەرپەرشتیاری پۆلیسی شاری مەستەنگ لەنێو کوژراوەکاندایە.

 تەقینەوەكە 
تەقینەوەکە لە نزیک مزگەوتی مەدینە ڕوویداوە کە خەڵک بۆ یادی ئایینی مەولوود کۆبووبونەوە پۆلیس گومانی ئەوەی هەیە کە ئەم ڕووداوە هێرشێکی خۆکوژی بووبێت کە گردبوونەوەیەکی ئایینی کردبێتە ئامانج. دوای تەقینەوەکە، دەزگاکانی جێبەجێکردنی یاسا ناوچەکەیان گەمارۆدا. دەستبەجێ بریندارەکان گواستراونەتەوە بۆ ناوەندە پزیشکییەکانی نزیک ئەو شوێنە. بە لەبەرچاوگرتنی سەختی دۆخەکە، باری نائاسایی لە نەخۆشخانەکاندا ڕاگەیەندرا بۆ ئەوەی هاوکاری پزیشکی کاریگەر و دەستبەجێ پێشکەش بە بریندارەکان بکرێت.

 قوربانییەکان 
بەگوێرەی سەرچاوە جیاجیاکان، لە تەقینەوەکەدا زیانی گیان و ماڵی زۆر هەبووە. کە ٥٥ کەس گیانیان لەدەستداوە. وە ژمارەیەکی زۆر خەڵک بریندار بوون کە ژمارەیان لە نێوان ٥٠ بۆ ٧٠ کەسە.

هەروەها جێگری سەرپەرشتیاری پۆلیس نەواز گوشکوری کە خەڵکی شاری موستانگە لە قوربانیانی تەقینەوەکەیە. هەروەها ژمارەیەکی زۆر لە بریندارەکان باری تەندروستییان ناجێگیرە.

 پاشخان 
جیهادییەکان و جوداخوازانی بەلووچ ساڵانێکە زۆرجار لە بەلوچستان هێرشی لەو جۆرە دەکەن. لەوانە هێرشە گەورەکانی یاخیبووان لە ماستونگ لە ساڵانی ٢٠١١ و ٢٠١٤ و ٢٠١٥ و ٢٠١٧ و ٢٠١٨ 

 کاردانەوەکان 
سەرۆک وەزیرانی پاکستان ئەنوەر ئول حەق کاکار تەقینەوەکەی شەرمەزار کرد و سەرەخۆشی بۆ قوربانییەکان دەربڕی.  سەرۆکی پاکستانیش عارف ئالڤی ئەو هێرشەی شەرمەزار کرد. سەرفراز بوگتی وەزیری ناوخۆی وڵاتەکە تەقینەوەکەی بە "کردەوەیەکی قێزەون" ناوبرد و وتی کە دەزگای هەواڵگری دەرەکی هیندستان، باڵی لێکۆڵینەوە و شیکاری دەستی هەبووە لە هێرشە تیرۆریستییەکانی ئەم دواییەی بەلوچستان.

بۆ ماوەی سێ ڕۆژ ماتەمینی لە بەلوچستان ڕاگەیەندرا بۆ قوربانیانی هێرشەکە. لە ٣٠ی ئەیلولدا ئاڵای پاکستان هێنرایە خوارەوە بۆ نیوە لەسەر باڵەخانەکانی ئەنجومەنی بەلوچستان و ماڵی وەزیری سەرەکی و ماڵی پارێزگار و دادگای باڵای بەلوچستان و بینا حکومییەکانی دیکەی پارێزگاکە 

ڕێکخراوی هاریکاری ئیسلامی لە کاردانەوە بە بۆردومانەکەدا ڕایگەیاند  "دژی هەموو جۆرە کردەوە تیرۆرستییەکانن و پشتیوانی تەواویان بۆ هەوڵەکانی پاکستان دژ بە تیرۆر دەربڕی" و سەرەخۆشی قووڵی خۆیان ئاراستەی قوربانییەکان و بنەماڵەکانیان کرد.

تاڵیبانی پاکستان ڕەتیکردەوە دەستی لەو ڕووداوەدا هەبێت و لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند، هێرشێکی لەو شێوەیە پێچەوانەی سیاسەتەکانی ئەوانە.

سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس ئیدانەی هێرشەکەی کرد و ووتی، "شتێکی قێزەونە ئەم هێرشانە کە لە کاتی مەراسیمە ئاشتیخوازانە و ئاینییەکاندا خەڵکیان کردۆتە ئامانج".  هەریەک لە وڵاتانی ئەمریکا، فەرەنسا، بەریتانیا، تورکیا، شانشینی سعودیە، ئێران، ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی، عێراق و میسر ئەو هێرشە تیرۆریستییەیان شەرمەزار کرد.

 تاوانبار 
تا ئێستا هیچ گرووپێک بەرپرسیارێتی بۆردومانەکەی لە ئەستۆ نەگرتووە. ئەمیر ڕەنا، بەڕێوەبەری پەیمانگای پاکستان بۆ لێکۆڵینەوەی ئاشتی ڕایگەیاند، هێرشەکەی مەستونگ و بۆردومانی مزگەوتی هانگو کە چەند کاتژمێرێک دوای ئەوە ڕوویدا، پێدەچێت کاری ڕێکخراوی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام (داعش) بێت.

 سەرچاوەكان