غوڵامڕەزا حەسەنی

حەسەنی بە یەکێک لە کۆنەپەرستترین دەنگەکان لە ئێران و جیھانی ئیسلامی شیعە ناسراوە. ئەو بەھۆی ھەڵوێستە ئایینی و سیاسییە توندەکانی و دژایەتیکردنی خەلافەت و سوننە ناسراوە کە بانگەشەی لە وتەکانی ھەینیدا بۆ دەکردن و بەپێی زانیارییەکان ڕەخنەی زۆر کەسی لێکەوتووەتەوە. سەرکردە سوننەکان، چاکسازیخوازانی ئێرانی، پان تورکەکان، ڕێکخراوە چەپە توندڕەوەکان، ناسیۆنالیستە کوردە سوننەکان و ھەندێک لایەنی دیکە تۆمەتبار کراوە. ھەروەھا ئەو زۆر جاران وەکوو کەسێکی دژە مەسیحی، دژە سوننە و دژە کورد دەناسرێت و دەگوترێت کە ڕۆڵی سەرەکی لە کۆمەڵکوژیی قاڕنێدا ھەبووە. لە دوای شۆڕشی ١٩٧٩ لە ئێران، سەرکردایەتیی میلیشیای جەوانمەردان لە شەڕی دژی کورد دەکات و ناوی لەگەڵ تاوانبارانی کۆمەڵکوژیی قاڕنێ تێکەڵاوە. دوای ئەوەی ھەوڵێکی تیرۆرکردنی حەسەنی لە ساڵی ١٩٨١ سەرنەکەوت، بە فڕۆکە بۆ چارەسەرکردن ڕەوانەی ئیرلەند کرا. حەسەنی لە ساڵی ١٩٨٣، دەسەڵاتداران لە حەشارگەی کوڕەکەی بەناوی ڕەشید،"The Biography Of Great Martyr Br. Rashid Hasani" | referl.org | 14 September 2008 کە ئەندامی ڕێکخراوەی چریکەکانی فیداییی گەلی ئێران بوو ئاگادار دەکاتەوە، کە دواتر بە ڕەزامەندی حەسەنی بە تەقەکردن لە سێدارە درا."Qarna Massacre Mullah Awarded with ‘Medal of Bravery’ in Iran"  | insideofiran.org | 5 April 2011 لە قسەکانی حەسەنی بە ڕۆژنامەنووسێکی ئەمریکی دەڵێت؛ «ئیبراھیم کوڕەکەی نەکردە قوربانی، بەڵام من کردم، ئەمڕۆش پەشیمان نیم»."Praying for a Century That Is Not the American One" By John F. Burns | nytimes.com | 1 January 2000

لە ساڵی ٢٠٠١، بابەتگەلێک لە میدیاکانی زمانی ئینگلیزیدا سەبارەت بە وتاری ھەینی دەرکەوتن کە حەسەنی خاوەندارێتی و ڕاگرتنی سەگی بچووکی وەک کارێکی نائیسلامی ئیدانە کرد."Iranian cleric denounces dog owners" | news.bbc.co.uk | 14 October 2002 نیویۆرک تایمز لە ڕایگەیاند کە حەسەنی دەڵێت: «سپاسی پۆلیس و دادوەرە بەڕێزەکان و ھەموو ئەو کەسانە دەکەم کە کاریان کردووە بۆ دەستگیرکردنی سەگدۆستان و دەستبەسەرداگرتنی سەگە لاق کورتەکان لەم شارەدا»،"Tehran Journal; Dog Lovers of Iran, Beware Growling Ayatollahs" By Neil MacFarquhar | nytimes.com | 24 August 2001 دوای چەند ساڵێک لە تاران سەرکوتکردنی سەگ و خاوەن سەگەکان دەستیپێکرد."Iran: Tehran Officials Begin Crackdown On Pet Dogs" | referl.org | 14 September 2007 ھەروەھا لە زاری ناوبراوەوە ھاتووە کە «ئەو ژنانەی ڕێز لە حیجاب و مێردەکانیان ناگرن شایەنی مردنن. ئەم ژنانە و مێردەکانیان و باوکیان دەبێت بمرن».

لە ساڵی ٢٠١١، میدالیای ئازایەتیی لەلایەن سەرۆک کۆمار مەحموود ئەحمەدینەژاد پێبەخشرا، کە یەکێک لە گرنگترین میدالیا فەرمییەکانە کە لە ئێراندا بەخشراوە. دەگوترێت ئەو میدالیایە بەھۆی خۆڕاگری لە دژی حکوومەتی پەھلەوی لە پێش شۆڕشی ١٩٧٩، دژایەتیی بەرامبەر ئۆپۆزسیۆنی کوردی لە ساڵانی یەکەمی دوای شۆڕش و بەشداریکردنی لە شەڕی ئێران و عێراقدا پێبەخشرا. لە شوباتی ٢٠١٤، وەکوو نوێنەری عەلی خامنەیی بەھۆی زۆربوونی تەمەن و نەخۆشی لە پۆستەکەی دوورخرایەوە.

ھەتا کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠١٤، حەسەنی خاوەنی دوو ژنی زیندوو بوو. ئەو خاوەنی حەوت کوڕ و چوار کچ بوو. غوڵامڕەزا حەسەنی لە ٢١ی ئایاری ٢٠١٨ لە تەمەنی ٩٠ ساڵیدا بەھۆی تەشەنای گورچیلە کۆچی دواییی کرد.

منداڵەکانی حەسەنی بوونەتە کەسایەتی ناسراو لە بوارە جیاجیاکاندا بە بیروڕای سیاسیی دژبەیەکەوە. لەم ساڵانەدا نەوە کچەکەی، ئانا دایمۆند بەھۆی چالاکی مافەکانی مرۆڤ لە شانشینی یەکگرتوو لە دوای بەبێ تاوان دادگاییکردن، زیندانیکردن و ئازادکردنی لەلایەن حکوومەتی ئێران ناوبانگی دەرکرد.

 سەرچاوەکان 

 بەستەرە دەرەکییەکان 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٧
پۆل:لەدایکبووانی ٢٠١٨
پۆل:خەڵکی ورمێ
پۆل:مردووانی ٢٠١٨