نیکۆس کازانتزاکیس

نیکۆس کازانتزاکیس ( بە یۆنانی : Νίκος Καζαντζάκης، ١٨ی شوباتی ١٨٨٣ – ٢٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٧) نووسەر ، شاعیر ، ڕۆژنامەنووس ، وەرگێڕ و گەشتیارێکی یۆنانی بوو. 

 ژیان 
وێنۆک| لە ساڵی ١٩٠٤
نیکۆس کازانتزاکیس لە ١٨ی شوباتی ١٨٨٣ لە شاری هێراکلیون لە دوورگەی کریت لەدایکبووە. لەو کاتەدا، کریت لە ژێر کۆنترۆڵی حکومەتی عوسمانیدا بوو, و نیکۆس لە کەشوهەوای ڕاپەڕینی گەلی کریت دژی عوسمانییەکان گەورە بوو. ماوەیەک لە قوتابخانەی فەرەنسی لە دوورگەی ناکسۆس خوێندوویەتی کە لەلایەن دەروێشەکانی کاسۆلیکەوە بەڕێوەدەبرا. گۆڤاری ئەدەبی چیرۆکی ئازەر دوای تەواوکردنی خوێندنی ئامادەیی، لە ساڵی ١٩٠٢ لە بەشی یاسا زانکۆی ئەتینا نێونووسی کرد و لە ساڵی ١٩٠٦ بڕوانامەی دکتۆرای بەدەستهێنا. لە ساڵی ١٩٠٧ چووە پاریس و بووەتە خوێندکاری  هێنری بێرگسۆن ، فەیلەسوفی بەناوبانگی فەرەنسی.

کازانتزاکیس لە ڕۆمانی مەسیحی دیسان لە خاجدراو دا زۆڤ بە جوانی ژێردەستەیی و زولم و زۆری عوسلانیەکان نیشان دەدا. لە شەڕی بەڵکاندا چووە ناو سوپای یۆنان و دژی دوژمن شەڕی کردووە و دوای شەڕەکەش کاری بەڕێوەبردنی گشتی لە وەزارەتی کاروباری کۆمەڵایەتی قبوڵ کردووە و هەروەها نوێنەری یونسکۆ بووە لە پاریس . ساڵی 1947 بۆ درێژەدان بە چالاکییە ئەدەبییەکانی یۆنان بەرەو ئەنتیبس بەجێدەهێڵێت. لە ساڵی ١٩٥٦ لەلایەن کۆمەڵەی نووسەرانی یۆنانیەوە بەربژێر بوو بۆ خەڵاتی نۆبێل لە وێژە و لە ساڵی ١٩٥٧ دا بە دەنگێکی کەمتر لە ئەلبێرت کامۆ خەڵاتەکەی لەدەستدا.

 کار و بیرکردنەوە 
نیکۆس کازانتزاکیس چاودێری شەڕەکانی ناوخۆی ئیسپانیا دەکات و گەشتێکی بۆ چین و ژاپۆن و میسر و قودس و ئیتاڵیا و ئینگلتەرا و نەمسا و قوبرس و فەرەنسا کردووە . بەرهەمەکانی بۆ زۆربەی زمانەکان وەرگێڕدراون. کتێبی بچووک و سەد لاپەڕەیی "سێر و سێلوک" کە لە ساڵی ١٩٢٣دا چاپ و بڵاوکرایەوە، بنەمای بیری فەلسەفی نووسەرە، کازانتزاکیس دوای سی و دوو ساڵ نووسیویەتی: کتێبی سێر و سێلوک وەک تۆوێک بوو کە بەرهەمەکانی دیکەی منی لێ شین بۆوە و دوای ئەو ، هەموو شتێک کە نووسیم لێکدانەوە و وێنەیەکی ئەو کتێبە بوو. نیکۆس کازانتزاکیس لە ژێر کاریگەری ڕەوتی جیاواز و سەردەمی جیاوازدا بوو، وەک مەسیحیەت ، ئایینی بودا ، فەلسەفەی فریدریش نیچە ، هێنری بێرگسن ، هێنری جەیمس ، ئارسەر شۆپنهاوێر . مەیلی بەرەو مارکسیزم - لینینیزم بوو، بەڵام هەرگیز ئەندامێتی هیچ حزبێکی کۆمۆنیستی قبوڵ نەکرد.

دوایین فریودەری مەسیح و مەسیحی دیسان لە خاجدراو ناونیشانی دوو ڕۆمانە بەناوبانگەکەیە.

زۆربای یۆنانی ، کە فیلمێکی بە هەمان ناو لەسەری دروستکراوە، ناوی یەکێکی دیکەیە لە ڕۆمانەکانی کە ناوبانگێکی جیهانی هەیە.

جێگەی ئاماژەیە کتێبی زۆربای یۆنانی و ئازادی یا نەمان و مەسیحی دیسان لە خاجدراو وەرگێری بەناوبانگی کورد محەممەد قازی وەریگێراوەتە سەر زمانی فارسی.

 کۆتایی ژیان 
چەپ|وێنۆک|270x270پیکسڵ| گۆڕی نیکۆس کازانتزاکیس لە شاری هێراکلیۆن. لەسەر گڵکۆیەکە نووسراوە: "نە ئاواتێکم هەیە و نە دەترسم". من ئازادم. »
ئەو ڕەخنەی لە کەنیسەی کاسۆلیکی و ئۆرتۆدۆکس گرت بە نووسینی کتێبی مەسیحی لە خاچدراو لە ساڵی ١٩٥٤ ئەو کتێبە خرایە لیستی کتێبە قەدەغە کراوەکانەوە ، ئەمەش وایکرد بەناوبانگ بێت لە سەرانسەری جیهاندا. لە ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٥٦ ، خەڵاتی نێودەوڵەتی ئاشتی لە ڤیەنا وەرگرت و دوای گەشتێکی کورت بۆ چین، بەهۆی شێرپەنجەی خوێنەوە گواسترایەوە بۆ نەخۆشخانەی فرایبۆرگ و لەوێ کۆچی دوایی کرد. لە ٣ی تشرینی دووەم ( ١٩٥٧ ) تەرمەکەی هێنرایە یۆنان و لە گۆڕستانێکدا دانرا کە بۆ کەسانی بێناو تەرخانکرابوو. دوای مردنی قەشەی یۆنان بە لادەر ناوی برد و وتی کە ناتوانرێت لە هیچ کەنیسەیەکی یۆنانیدا بنێژرێت. سەرەڕای ئەم فەتوایە، زیاتر لە ٥٠ هەزار کەس لە زێدی خۆی کۆبوونەوە و نیکۆس کازانتزاکیسیان لە زێدی خۆی بە خاک سپێردرا. عابدی کامیار ، نیکوس کازانتزاکیس روایتی از جان‌های بی قرار ، کتێبی "ماه و ادبیات فلسفه" بەردی گۆڕەکەی بەم شێوەیەیە:

 کتێبەکان 
زۆربای یۆنانی

مەسیحی دیسان لە خاجدراو

ئازادی یا نەمان

 سەرچاوەکان 

پۆل:نووسەرانی یۆنانی
پۆل:شانۆنامەنووسانی یۆنانی
پۆل:وەرگێڕەکانی دانتێ ئەلیگیێری
پۆل:فەیلەسووفانی یۆنانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٣
پۆل:ڕۆژنامەنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مردووانی ١٩٥٧