سایبەرپەنک

سایبەرپەنک () ژێر چەشنێکی زانستی خەیاڵییە کە بە شێوەیەکی گشتی بەدوای داھاتوویەکی «دیستۆپیای»یدا دەگەڕێت، زۆرجار بە تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو، کۆنترۆڵی کۆمپانیاکان و خراپبوونی کۆمەڵایەتی تایبەتمەندە. زۆرجار ئەم ژانرە ژینگەیەکی شارستانی زەق لەخۆدەگرێت کە گرنگی بە سایبەرنێتیک، ڕاستی خەیاڵی، زیرەکی دەستکرد و چەمکە ئاییندەیییەکانی دیکە دەدات. چیرۆکە سایبەرپانکەکان زۆرجار سەنتەری کارەکتەرە پەراوێزخراوەکان یان دژە دامەزراوەکانن کە جیھانێک بەڕێوەدەبەن کە کۆمپانیا بەھێزەکان و حکوومەتە گەندەڵەکان زاڵن بەسەریدا.Thomas Michaud, "Science fiction and politics: Cyberpunk science fiction as political philosophy", pp. 65–77 in  See pp. 75–76.

یەکێک لە توخمە دیاریکەرەکانی سایبەرپانک، گەڕانە بەدوای کاریگەرییەکانی تەکنۆلۆژیا لەسەر کۆمەڵگا، زۆرجار تیشک دەخاتە سەر دەرئەنجامە ئەگەرییەکانی پێشکەوتنی تەکنەلۆژیای کۆنترۆڵنەکراو. ئەمەش دەتوانێت بابەتگەلێکی وەک چاودێری، لەدەستدانی تایبەتمەندی و کاڵبوونەوەی سنوورەکانی نێوان مرۆڤایەتی و ئامێرەکان لەخۆبگرێت. سەرەڕای ئەوەش، زۆرجار سایبەرپانک ورد دەبێتەوە لە پرسەکانی پەیوەست بە نایەکسانی، ململانێی چینایەتی و ئیستغلالکردنی تەکنەلۆژیا بۆ قازانج و کۆنترۆڵکردن. جوانکاری بینراوی سایبەرپانک زۆرجار دیمەنی شارەکانی نیۆن ڕووناک، ئامێرە تەکنەلۆژیای بەرز و تێکەڵەیەک لە توخمە ئاییندەیییەکان و گریتییەکان لەخۆدەگرێت. ئەم چەشنە کاریگەرییەکی زۆری لە چاندی باودا ھەبووە، ئیلھامبەخش بووە بۆ فیلم و وێژە و دکایەی ڤیدیۆیییەکان و جۆرەکانی تری میدیا. نموونەی بەرچاوی سایبەرپانک بریتین لە بەرھەمەکانی نووسەرەێکی وەک ویلیام گیبسن؛ بۆیە سایبەرپانک وەک چەشنێکی سەرنجڕاکێش و پەیوەندیدار دەمێنێتەوە کە بەردەوامە لە سەرسامکردنی بینەران بە گەڕانە بیرکردنەوە ورووژێنەرەکانی لە یەکتربڕینی نێوان تەکنەلۆژیا و کۆمەڵگا و سروشتی مرۆڤ.

 سەرچاوەکان 


پۆل:خەیاڵی دیستۆپی
پۆل:پاش‌ نوێگەری
پۆل:چاندە خەیاڵییە زانستییەکان
پۆل:چەشنەکانی خەیاڵی زانستی
پۆل:بابەتە خەیاڵییە زانستییەکان