جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤

جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤ یان یۆرۆی ٢٠٢٤ ١٧ەمین پاڵەوانێتی تۆپی پێی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بوو کە لە ١٤ی حوزەیران تا ١٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ لە ئەڵمانیا بەڕێوەچوو. براوەی پاڵەوانێتییەکە دواتر لەگەڵ براوەی کۆپا ئەمریکای ٢٠٢٤ یاریدەکات لە جامی کۆنمیبۆڵ-یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپای ٢٠٢٥. پاڵەوانێتییەکە بریتییە لە ٢٤ ھەڵبژاردە یەکێک لەوانە ھەڵبژاردەی تۆپی پێی گورجستانە کە بۆ یەکەم جار بەشداری پاڵەوانێتییەکە دەکەن.

ئەمە سێیەمین جارە کە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا لە ئەڵمانیا بەڕێوە دەچێت دووەمین جارە لە ئەڵمانیای یەکگرتوو بەڕێوە بچێت بەھۆی ئەوەی ئەڵمانیای ڕۆژئاوا سەرپەرشتی پاڵەوانێتیی ١٩٨٨ی کردبوو و چوار لە یارییەکانی یۆرۆی ٢٠٢٠ لە میونشن ئەنجامدران ، یەکەمجارە پاڵەوانێتییەکە لە ناوچەی ئەڵمانیای ڕۆژھەڵاتی پێشوو بکرێت بەوەی کە شاری لایپزیگ میوانداریی دەکەن و ھەروەھا یەکەم جارە بە تەنیا ئەڵمانیای یەکگرتوو ببنە میوانداری پاڵەوانێتییەکە. پاڵەوانێتییەکە دووبارە دەگەڕێتەوە ئەوەی چوار ساڵ جارێک بکرێت دوای ئەوەی یۆرۆی ٢٠٢٠ دواخرایە ٢٠٢١ بەھۆی گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنا.

ھەڵبژاردەی ئیسپانیا توانی ببێتە براوەی پاڵەوانێتییەکە دوای ئەوەی لە یاری کۆتایی بەرامبەر بە ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا یارییەکە بباتەوە

 داخوازی میوانداریکردن 
تا کۆتاییھاتنی وادەی ناوتۆمارکردنی میوانداری لە ٣ی ئازاری ٢٠١٧، تەنھا دوو وڵات، ئەڵمانیا و تورکیا، بە فەرمی داوای میوانداریکردنیان کردبوو.

وڵاتی میواندار لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی ئەورووپا ھەڵدەبژێردرێت، و پێویست بە دەنگدانی زۆرینە دەکرێت بۆ دەستنیشانکردنی وڵاتەکە. ئەگەر دەنگەکان یەکسان بوون، ئەو کات بڕیارەکە لەلایەن سەرۆکی یەکێتییەکە ئەلێکساندەر چێفرین دەدرێت. لە تێکڕای ٢٠ ئەندامی یەکێتییەکە، ڕێینھارد گریندڵ (ئەڵمانی) و سێرڤەت یاردیمچی (تورکی) مافی دەنگدانیان نەبوو، و ھەروەھا لارس-کریستەر ئۆڵسنی سوێدی بەھۆی نەخۆشییەوە نەیتوانی دەنگ بدات. لە کۆتاییدا، ١٧ لە ئەندامەکان دەنگیاندا.

میوانداری پاڵەوانێتییەکە لە ڕێکەوتی ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨ لە شاری نیۆن، لە سویس ھەڵبژێردرا. ئەڵمانیا یەکەم جار ھەوڵی میوانداریکردنی سەرجەم یارییەکانی پاڵەوانێتیی یۆرۆی ٢٠٢٠یان دا، ھەرچەندە لە ئایاری ٢٠١٢ ھیچ خواستێکیان بۆ میوانداریکردنی ڕانەگەیاندبوو.

 یاریگایەکان 
ئەڵمانیا بژاردەی زۆری یاریگاکانی لەبەردەست ھەبوو کە کەمترین توانای٣٠ ھەزار کورسی بوو بۆ یارییەکانی پاڵەوانێتی ئەورووپا.Source: UEFA Euro 2024 Tournament Requirements, Sector 2, pag. 4, 5.

لە کۆی دە شوێنی ھەڵبژێردراوی یۆرۆی ٢٠٢٤، نۆ شوێنی بۆ جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦ بەکارھێنرابوون: بەرلین، دۆرتموند، میونشن، کۆڵن، شتوتگارت، ھامبورگ، لایپزیگ، فرانکفۆرت و گێلزنکیرشن. شاری دۆسلدۆرف کە لە ساڵی ٢٠٠٦ بەکارنەھێنرا بوو پێشتر بۆ جامی جیھانیی فیفای ١٩٧٤ و جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٨٨ بەکارھێنرابوو، وەک دەیەمین شار دەستنیشانکرا کە میوانداری بەشێک لە یارییەکان دەکات؛ بە پێچەوانەوە، ھانۆڤەر و نۆریمبێرگ و کایزەرسلاوتێرن، بۆ ئەم پاڵەوانێتییە بەکارناھێنرێن.
بەرلینمیونشندۆرتمۆندشتوتگارتئۆلیمپیاستۆدییەن بەرلینئەلیانز ئەرینایاریگای بۆروسیا دۆرتمۆندیاریگای شتوتگارتقەبارە: ٧٤٬٤٦١قەبارە: ٧٠٬٠٧٦قەبارە: ٦٥٬٨٤٩قەبارە: ٥٤٬٩٠٦200x200پیکسڵسنوور|ناوەڕاست|بێچوارچێوە|200x200پیکسڵ200x200پیکسڵ200x200پیکسڵگێلزنکیرشنفرانکفورتیاریگای ڤێلتینسیاریگای فرانکفورتقەبارە: ٥٤٬٧٤٠قەبارە: ٥٤٬٦٩٧سنوور|ناوەڕاست|بێچوارچێوە|200x200پیکسڵسنوور|ناوەڕاست|بێچوارچێوە|200x200پیکسڵھامبورگدوسلدۆرفکۆلنلایپزیگیاریگای ڤولسپارکیاریگای دوسلدۆرفیاریگای کۆلنیاریگای لایپزیگقەبارە: ٥٢٬٢٤٥قەبارە: ٥١٬٠٣١قەبارە: ٤٩٬٨٢٧قەبارە: ٤٢٬٩٥٩200x200پیکسڵ200x200پیکسڵ200x200پیکسڵ200x200پیکسڵ

 پاڵاوتنەکان 
وەک وڵاتی خانەخوێ ئەڵمانیا بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی سەرکەوتنی بۆ پاڵەوانێتییەکە بەدەستھێنا. ئەو ٢٣ ھەڵبژاردەی دیکە لە ڕێگای ئەنجامدانی یارییەکانی پاڵاوتن یەکلایکرانەوە. شوێنی یارییەکانی پلەی ئۆف بەو تیپانە درا کە باشترین ئاستیان لە خولی نەتەوەکانی ٢٠٢٢–٢٠٢٣ئەورووپادا ھەبوو کە پێشتر لە پاڵاوتنەکانەوە سەرکەوتنیان بەدەست نەھێنابوو. تیروپشکی قۆناغی کۆمەڵەکانی پاڵاوتنەکانی یۆرۆی ٢٠٢٤ لە ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ لە یاریگای فێستاڵ لە فرانکفۆرت بەڕێوەچوو. قۆناغی کۆمەڵەکانی پاڵاوتن لە مانگی ئازار تا تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ بەڕێوەچوو، لەکاتێکدا سێ یارییەکانی پلەی ئۆف لە مانگی ئازاری ٢٠٢٤ بەڕێوەچوو.

 ھەڵبژاردە سەرکەوتووەکان 
لە کۆی ٢٤ ھەڵبژاردە کە سەرکەوتن بۆ پاڵەوانێتییەکە، ١٩ ھەڵبژاردە بەشدارییان لە خولی پێشوودا کردووە. لەوانە ئیتاڵیا پاڵەوانی بەرگریکار و ئینگلتەرا کە پلەی دووەمی بەدەستھێناوە، ھەروەھا فەرەنسای دووەمی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ و کرواتیا کە خاوەنی میدالیای برۆنزی بووە. پورتوگال تاکە ھەڵبژاردە بوو کە بە ژمارەیەکی پێوانەیی بێ کەموکوڕی سەرکەوتنی بەدەستھێنا، لەکاتێکدا فەرەنسا و ئینگلتەرا و بەلجیکا و ھەنگاریا و ڕۆمانیاش بەبێ دۆڕان سەرکەوتنیان بەدەستھێنا.

ئەلبانیا و ڕۆمانیا گەڕانەوەیان دوای ئەوەی لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠ بێبەش بوون، یەکەمیان تەنھا بۆ دووەم پاڵەوانێتی گەورەی خۆیان سەرکەوت. سربیا و سلۆڤینیا ھەردووکیان بۆ یەکەمجار لە دوای جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٠٢ گەڕانەوە، سربیا بۆ یەکەمجار سەرکەوت دوای ئەوەی سربیا و مۆنتینیگرۆ بوونە وڵاتی جیاواز، سلۆڤینیاش سەرکەوت بۆ چوارەم پاڵەوانێتی گەورەی خۆی وەک وڵاتێکی سەربەخۆ. گورجستان لە یارییەکانی پلەی ئۆفدا بە لێدانەکانی یەکلاکەرەوە لە یۆنانی بردەوە و سەرکەوت بۆ یەکەم پاڵەوانێتی خۆی لە دوای بە دەستھێنانی سەربەخۆیی لە یەکێتیی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٩.

لە ھەڵبژاردە دیارە بەشدار نەبووەکانی خولەکە بریتین لە سوێد و ڕووسیا و وێڵز. سوێد لە دوای جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٩٦ بۆ یەکەمجار نەیتوانی بگاتە خولەکە و ھەروەھا نەیتوانی سەرکەوێت بۆ دووەم پاڵەوانێتی گەورەی لەسەریەک، چونکە لە جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ بەشداری نەکرد. ڕووسیا کە لە دوای جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٠٠ ەوە بەردەوام بوو لە بەشداریکردن، لە دوای داگیرکردنی ئوکراینا لەلایەن وڵاتەکەوە بە تەواوی لە پاڵاوتنەکاندا قەدەغە کرا، ئەمەش یەکەمجارە لە دوای یوگۆسلاڤیا لە ساڵی ١٩٩٢ ھەڵبژاردەیەکی نیشتمانی لە پاڵەوانێتییەکە قەدەغە بکرێت. وێڵز کە لە دوو خولی پێشوودا گەیشتە قۆناغی کۆتایی، لەنێویاندا قۆناغی پێش کۆتایی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٦، و بە لێدانی سزا بە پۆڵەندا دۆڕا. دوای ئەوەی یەکەمجار لە خولی پێشوودا بەشدارییان کرد، باکووری مەقدۆنیا و فینلاند نەیانتوانی سەرکەوتن بۆ ئەم خولە بەدەستبھێنن.

 بێبەشکردنی ڕووسیا 
لە کۆبوونەوەی دەستەی بەڕێوەبەری یەکێتیی  تۆپی پێی ئەورووپا لە شاری خڤار لە کرواتیا لە ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢، پشتڕاستکرایەوە کە ڕووسیا لە پاڵاوتن بۆ جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤ دوور دەخرێتەوە، ئەمەش دووپاتکرایەوە لەسەر ڕاگرتنی سەرجەم ھەڵبژاردەکانی ڕووسیا دوای داگیرکردنی ئوکراینا لە شوباتی ٢٠٢٢. ئەمە یەکەم یاری کۆتایی پاڵەوانێتی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بوو کە ڕووسیا لە ساڵی ٢٠٠٠ ەوە بەشداری نەکات.
وێنۆک|جام

 تیروپشک 
تیروپشکی پاڵەوانێتییەکە لە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣، کاتژمێر ١٨:٠٠ بە کاتی ئەورووپای ناوەندی، لە ھۆڵی ئێلبفیلھارمۆنی لە ھامبۆرگ بەڕێوەچوو. تیمەکان بەپێی ڕیزبەندی گشتی پاڵاوتنەکانی ئەورووپا پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا. ئەڵمانیای میواندار بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی لە پۆلی یەکەمدا دانرا، سێ براوەی پلەی ئۆف لە کاتی تیروپشکەکەدا نەزانرابوون و ئەو تیپانەی کە بەشدارییان لەو پلەی ئۆفانەدا کردبوو کە بڕیار بوو لە مانگی ئازاری ٢٠٢٤ ئەنجام بدرێت، بۆ تیروپشکەکە خرانە ناو پۆلی چوارەمەوە. لە کاتی ئەنجامدانی تیروپشکەکە بەھۆی دەنگە سێکسییەکانەوە ئامادەبووان و بینەران تووشی شۆک بوون، ئەمەش لە ئەنجامی ھاککردنی سیستەمی دەنگی ڕێورەسمەکە بوو.
 پۆلی یەکەم: ئەڵمانیا (خانەخۆر)، یەکەمی کۆمەڵەکان لە ڕیزبەندی ١–٥
 پۆلی دووەم: یەکەمی کۆمەڵەکان لە ڕیزبەندی ٦–١٠، پلەی دووەمی گرووپەکان (٦–١١ بە گشتی)
 پۆلی سێیەم: پلەی دووەمی کۆمەڵەکان لە ڕیزبەندی ٢–٧ (بە گشتی ١٢–١٧)
 پۆلی چوارەم: پلەی دووەمی کۆمەڵەکان ٨–١٠ (١٨–٢٠ بە گشتی)، براوەی پلەی ئۆف A–C (ناسنامە نادیارە لە کاتی تیروپشکەکەدا)

 پۆلەکان 
پۆلەکان
ھەڵبژاردە پلە
+ پۆلی ١ھەڵبژاردە (hosts)style="text-align:center"١٢٣٤٥
+ پۆلی ٢ھەڵبژاردە٦٧٨٩١٠١١
+ پۆلی ٣ھەڵبژاردە١٢١٣١٤١٥١٦١٧
+
پۆلی ٤ھەڵبژاردە١٨١٩٢٠براوەی یاری یەکلاییکەرەوەی ڕێچکەی Arowspan="3"براوەی یاری یەکلاییکەرەوەی ڕێچکەی Bبراوەی یاری یەکلاییکەرەوەی ڕێچکەی C

 گرووپەکان 
+ گرووپی Aپێگە ھەڵبژاردەA1  A2  A3  A4  
+ گرووپی Bپێگە ھەڵبژاردەB1  B2  B3  B4  
+ گرووپی Cپێگە ھەڵبژاردەC1  C2  C3  C4  
+ گرووپی D ھەڵبژاردەD1  D2  D3  D4  
+ گرووپی Eپێگە ھەڵبژاردەE1  E2  E3  E4  
+ گرووپی Fپێگە ھەڵبژاردەF1  F2  F3  F4  

 پێکھاتە 
زۆرترین قەبارەی پێکھاتەی ھەڵبژاردەکان لە پشکی سەرەتاوە لە ٢٣ یاریزانەوە بۆ ٢٦ یاریزان زیادکرا. ھەڵبژاردەکان دەبوو تا وادەی ٧ی حوزەیران ئەو لیستە دابین بکەن کە لانیکەم ٢٣ یاریزان و زۆرترینیان ٢٦ یاریزانی تێدابێت.

 ناوبژیوان 
لە مانگی نیسانی ٢٠٢٤دا ١٩ تیپی ناوبژیوان ھەڵبژێردران بۆ ئەوەی بەرپرسیارێتی ٥١ یاریی پاڵەوانێتییەکە بگرنە ئەستۆ، لەنێویاندا تیپێکی ئەرژەنتینی کە لە چوارچێوەی ڕێککەوتنی ھاوکاری نێوان یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا و کۆنمێبۆڵ ھەڵبژێردرابوو.

 قۆناغی کۆمەڵەکان 
یوفا لە١٠ی ئایاری ٢٠٢٢ خشتەی پاڵەوانێتییەکانی ڕاگەیاند، کە تەنھا کاتی دەستپێکردنی یارییەکانی یەکەم و قۆناغی پێش کۆتاییی و یاری کۆتاییی لەخۆگرتبوو. کاتی دەستپێکردنی سەرجەم یارییەکانی دیکە لە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ دوای تیروپشکەکە ڕاگەیەندرا.براوەی کۆمەڵەکان و پلەی دووەم و باشترین چوار تیپی پلەی سێیەم سەردەکەون بۆ قۆناغی ١٦.
 کۆمەڵەی یەکەم 

 کۆمەڵەی دووەم 

 کۆمەڵەی سێیەم 

 کۆمەڵەی چوارەم 

 کۆمەڵەی پێنجەم 

کۆمەڵەی شەشەم 

 قۆناغی ١٦ 
لە قۆناغی ١٦ ئەگەر یارییەک لە کاتی ئاسایی یاریکردندا یەکسان بێت، ئەوا کاتێکی زیادە دەدرێت (دوو ماوە ھەریەکەیان ١٥ خولەک). ئەگەر دوای کاتی زیادکراو ھێشتا یەکسان بوون، یارییەکە بە لێدانەکانی یەکلاکەرەوە یەکلایی دەکرێتەوە.

قۆناغی هەشت

 پێش کۆتاییی 

 کۆتاییی 

 ئامار 

 گۆڵکاران 
٣ گۆڵ
 جۆرج میکاوتادزێ
 جەمال موسێلا

  ئیڤان شرانز

 بنەما 
یاریزانێک بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی بۆ یاری داهاتوو سڕ دەکرێت بەم هۆکارانەی خوارەوە: 

 وەرگرتنی کارتی سوور (دەتوانرێت سزای ڕاگرتنی کارتی سوور بۆ تاوانە قورسەکان درێژ بکرێتەوە)
 وەرگرتنی دوو کارتی زەرد لە دوو یاری جیاوازدا؛ کارتی زەرد دوای تەواوبوونی قۆناغی چارەکی کۆتایی کۆتایی دێت (سڕکردنی کارتی زەرد بۆ هیچ یارییەکی تری نێودەوڵەتی داهاتوو ناگوازرێتەوە)

 خەڵات 
پارەی خەڵاتەکە لە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ دابین کرا. هەر هەڵبژاردەیەک کە بەشداری کردووە بەبڕی ٩.٢٥ ملیۆن یۆر نرخی بەشداریکردن بە بڕی ٩.٢٥ یۆرۆ وەردەگرێت ،براوەی پاڵەوانێتیەکە دەتوانێت ٢٨.٢٥ ملیۆن یۆرۆ وەربگرێت. 

 تۆمارەکان 
لامین یامال لە تەمەنی ١٦ ساڵ و ٣٣٨ ڕۆژدا بووە گەنجترین یاریزان کە بەشداری بکات دوای ئەوەی لەگەڵ هەڵبژاردەی ئیسپانیا بەرامبەر کرواتیا یاری کرد . بچووکترینیان کاکپەر کۆزلۆڤسکی پۆڵەندی بوو، تەمەنی ١٧ ساڵ و ٢٤٦ ڕۆژ بوو لە ساڵی ٢٠٢١ 

نێدیم بایرامی ڕیکۆردی خێراترین گۆڵی تۆمارکرد لە مێژووی پاڵەوانێتی ئەوروپادا، گۆڵی بۆ ئەلبانیا کرد بەرامبەر ئیتاڵیا لە 23 چرکەدا. ئەمەش ژمارەی پێوانەیی پێشووی شکاند کە ٦٧ چرکە بوو، لەلایەن دیمیتری کیریچێنکۆی ڕووسی لە ساڵی ٢٠٠٤ تۆمارکرا. 

پیپی یاریزانی پورتوگال بووە بەتەمەنترین یاریزان کە بەشداری  بکات و تەمەنی ٤١ ساڵە. گابۆر کیرالی گۆڵپارێزی هەنگاریا کە پێشتر خاوەنی ژمارەی پێوانەیی بوو، تەمەنی ٤٠ ساڵ و ٨٦ ڕۆژ بوو، کاتێک لە ساڵی ٢٠١٦ لە قۆناغی ١٦ ڕووبەڕووی بەلجیکا بووەوە. پێش پیپی، بەتەمەنترین یاریزانی دەرەوەی یاریگا لۆتار ماتۆس بوو، کە لە ساڵی ٢٠٠٠ لە تەمەنی ٣٩ ساڵ و ٩١ ڕۆژدا ١٥٠هەمین و کۆتا یاری خۆی بۆ ئەڵمانیا كرد 

لوکا مۆدریچ بوو بە بەتەمەنترین یاریزان کە گۆڵ تۆمار بکات لە تەمەنی ٣٨ ساڵ و ٢٨٩ ڕۆژ . ژمارەی پێوانەیی پێشوو لەلایەن ئیڤیکا ڤاستیکی نەمساییەوە بوو کە تەمەنی ٣٨ ساڵ و ٢٥٧ ڕۆژ بوو کاتێک لە ساڵی ٢٠٠٨ بەرامبەر پۆڵەندا گۆڵی تۆمارکرد. 

 بەبازاڕکردن 

 سەرچاوەکان