دەوڵەتانی دوای سۆڤیەت

دەوڵەتەکانی دوای سۆڤیەت کە بە یەکێتی سۆڤیەتی پێشوو (FSU) ناسراوە،  کۆمارەکانی پێشووی سۆڤیەت و لە ڕووسیا وەک نزیک لە دەرەوەی وڵات، ئەو ١٥ دەوڵەتە سەروەرەکانن کە کۆمارەکانی یەکێتی بوون لە یەکێتی سۆڤیەت، کە لە یەکێتی سۆڤیەت سەریھەڵدا و سەریھەڵدایەوە دوای ھەڵوەشاندنەوە لە ساڵی ١٩٩١.
ڕووسیادیفاکتۆ سەرەکییە کە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا دانپێدانراوە دەوڵەتی جێنشین بۆ یەکێتی سۆڤیەت دوای جەنگی سارد. ئوکراینا بەپێی یاسا، ئیدیعای کردووە کە جێنشینی دەوڵەتی ھەردوو جەنگی ئوکراینا و یەکێتی سۆڤیەت کە لەژێر ناکۆکیدا ماونەتەوە لەسەر ئەو ناوچانەی کە پێشتر خاوەندارێتی سۆڤیەت بوون.e لەسەر ئەو ناوچانەی پێشتر خاوەندارێتی سۆڤیەت بوون.On Legal Succession of Ukraine, Articles 7 and 8.
سێ دەوڵەتی باڵتیک – ئیستۆنیا، لاتڤیا، و لیتوانیا – یەکەم کەس بوون کە سەربەخۆیی خۆیان لە یەکێتی سۆڤیەت ڕاگەیاند، لە نێوان مانگی ئازار و ئایاری ١٩٩٠. ئەوان ئیدیعای بەردەوامی لە دەوڵەتە ڕەسەنەکان کە پێشتر ھەبوون تا لکاندنی لەلایەن یەکێتی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٤٠. ١٢ کۆمارەکەی دیکە ھەموویان دوای… ھەر ١٢ کۆمارە پەیوەندییان بە کۆمۆنوێڵتی دەوڵەتە سەربەخۆکان (CIS) و زۆربەی ١٢ کۆمارەکە پەیوەست بوون بە ڕێکخراوی پەیمانی ئاسایشی بەکۆمەڵ (CSTO). بەڵام دەوڵەتانی باڵتیک سەرنجیان لەسەر ئەندامێتی یەکێتی ئەورووپا (یەکێتی ئەورووپا) و ناتۆ بوو. کاربەدەستانی یەکێتیی ئەورووپا گرنگیی ڕێککەوتنی پەیوەندییەکانی نێوان یەکێتیی ئەورووپا و دەوڵەتانی دوای سۆڤیەتیان بە ڕوونی ڕاگەیاندووە.زۆرێک لە دەوڵەتەکانی ناکۆک بە پلەی جیاوازی دانپێدانان لە ناو خاکی یەکێتی سۆڤیەتی پێشوودا بوونیان ھەیە. ئەمانە بریتین لە ترانسنیستریا لە ڕۆژھەڵاتی مۆڵدۆڤا، ئەبخازیا و باشووری ئۆسێتیا لە باکووری جۆرجیا و ئارتساخ لە باشووری ڕۆژاوای ئازەربایجان  . لە ساڵی ٢٠١٤ەوە کۆماری گەلی دۆنێتسک و کۆماری گەلی لوھانسک لە ڕۆژھەڵاتی دووری ئوکراینا ئیدیعای سەربەخۆیی خۆیان کردووە. ھەموو ئەم دەوڵەتە دانپێدانەنراوانە جگە لە ئارتساخ پشت بە پشتیوانی چەکداری ڕووسیا و دارایی یارمەتییەکان دەبەستن. ئارتساخ بەشێکە لە ئەرمینیا لە ئاستی دیفاکتۆ، کە ھەروەھا ھاوکاری نزیک لەگەڵ ڕووسیا دەپارێزێت. پێش لکاندنی لەلایەن ڕووسیا لە مانگی ئازاری ٢٠١٤ کە لەلایەن زۆربەی وڵاتانەوە دانپێدانانی نەکرا، کریمیا بە ماوەیەکی کورت خۆی وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ ڕاگەیاند.

 سەرچاوەکان 

 بەستەرە دەرەکییەکان 

پۆل:ئاسیای ناوەندی
پۆل:وڵاتان
پۆل:ئەورووپای ڕۆژھەڵات
پۆل:ئەوراسیا
پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئاسیا
پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئەورووپا
پۆل:باکووری ئاسیا
پۆل:ئەورووپای باکووری
پۆل:سیاسەتی یەکێتیی سۆڤیەت
پۆل:ڕۆژاوای ئاسیا
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی دەیەی ١٩٩٠