زمانی سەرائیکی

سەرائیکی یان سەرایکی (   ; ھەروەھا بەنووسین Siraiki، یان Seraiki ) زمانێکی ھیندۆ-ئارییە لە گروپی لاھندا، زمانی زگماکی ٢٦ ملیۆن کەسە، لە باشووری ڕۆژئاوای پارێزگای پەنجاب لە پاکستان، پێشتر بە موڵتانی ناسرابوو، بە ناوی زاراوە سەرەکییەکەیەوە.

 دابەشبوونی جوگرافی 
وێنۆک| ئاشو لال، شاعیر و ڕۆشنبیرێکی سەرائیکی

 پاکستان 
سەرائیکی بە شێوەیەکی سەرەکی لە بەشەکانی باشووری ڕۆژئاوای پارێزگای پەنجاب قسەی پێدەکرێت، لە ناوچەیەکدا کە بە شێوەیەکی بەرفراوان ھاوسنورە لەگەڵ پارێزگای سارایکستان لە ڕۆژئاواوە، لەو ناوچانەی کە ھەردوو زمانی پەشتۆ و بەلۆچی قسەی پێدەکەن تا زنجیرە چیاکانی سلێمان درێژبۆتەوە، لە کاتێکدا لە باشووری ڕۆژھەڵات بیابانی تار جیای دەکاتەوە لە زمانی مارواری، سنوورەکانی دیکەی کەمترپێناسە کراون: زمانی پەنجابی لە ڕۆژھەڵاتەوە قسەی پێدەکرێت؛ زمانی سیندی لە باشوورەوە، دوای سنووری پارێزگای سند لە باکوورەوە، لە سنوری باشووری زنجیرەچیای خوێ، وە دابەشبوونی زیاتر لەگەڵ ناوچەکانی باکووری لاھندا، لەوانە پۆسواری.

 ھیندستان 
دوای دابەشبوونی ھیندستان لە ساڵی ١٩٤٧ دا قسەکەرانی زمانی ھیندۆسی و سیخی سەرائیکی کۆچیان کرد بۆ ھیندستان کە لە ئێستادا بە شێوەیەکی بەرفراوان بڵاوبوونەتەوە، ھەرچەندە زیاتر لە ویلایەتەکانی پەنجاب، ھایانا، ڕاجستان، ئۆتار پرادێش، دەلھی و جاموو و کەشمیر بوونیان ھەیە ھەروەھا کۆمەڵەیەکی بچووکتر لە شوانکاری موسڵمان ھەن کە پێش دابەشبوون کۆچیان کردووە بۆ ھیندستان، بە تایبەتی لەئاندرە پرەدێش.

 سیستەمی نووسین 
لە پارێزگای پەنجاب، سەرائیکی بە بەکارھێنانی ئەلفوبێی ئۆردوویی وەرگیراو لە ئەلفوبێی عەرەبی دەنووسرێت لەگەڵ زیادکردنی حەوت پیتی دەستکاریکراو بۆ دەربڕینی دەنگە جیاوازەکان،   لە سیند ئەلفوبێی سیندی بەکاردەھێنرێت وە ئەو شێوازە خۆشنووسیانەی کە بەکارھێنراون بۆ زمانەکە بریتین لە: نەسخ و نەستالیق.

 ھونەر و ئەدەب 

چەپ|وێنۆک|200x200پیکسڵ| گۆڕی شاعیر خواجە غولام فەرید
زمانەکە بەشێکی لە سەردەمی ڕاجی بەریتانیادا کۆدکراوە، سەرنجڕاکێشیی سۆزداری خۆی لە شیعری سۆفیگەر، خواجە غولام فەرید وەرگرتووە، کە بووەتە ھێمایەکی ناسنامەیی شیعرەکانی کە بە کافی ناسراون تا ئێستاش بەناوبانگن.

 ڕاگەیاندن 

 کەناڵە تەلەفزیۆنییەکان 
یوسف ڕەزا گیلانی سەرۆکوەزیرانی پێشووی پاکستان ڕایگەیاندبوو، باشووری پەنجاب دەوڵەمەندە بە میراتی کولتووری کە پێویستە بۆ نەوەکانی داھاتوو بەرەوپێش ببرێت، لە پەیامێکدا لەسەر کردنەوەی کەناڵی سەرائیکی لەلایەن تەلەفزیۆنی پاکستان (PTV) لە موڵتان، دەوترێت کە ئەو ھەنگاوە یارمەتیدەر دەبێت بۆ بەرەوپێشبردنی میراتی دەوڵەمەندی 'زمان و کولتوری سەرائیکی'.
کەناڵی تەلەفزیۆنجۆر دامەزران تەلەفزیۆنی وەسێب (  ) ھەمەڕەنگ کووک تیڤی (  ) ھەمەڕەنگ ڕۆحی تیڤی (  ) ھەمەڕەنگ PTV MULTAN (  ) ھەمەڕەنگ PTV National (  ) . ھەمەڕەنگ

 تێبینی 

 سەرچاوەکان 

پۆل:زمانەکانی سیند
پۆل:زمانەکانی خەیبەر پەختوونخوا
پۆل:زمانەکانی بەلۆچستان، پاکستان
پۆل:زمانەکانی ھیندستان
پۆل:زمانەکانی پەنجاب
پۆل:زمانەکانی پاکستان