نیکۆلاسی یەکەمی ڕووسیا

نیکۆلاسی یەکەم (٦ی تەممووزی ١٧٩٦ ‒ ٢ی ئازاری ١٨٥٥) ئیمپڕاتۆر و فەرمانڕەوایی ڕووسیا و پاشای پۆڵەندا و دوورگەی فینلاند بووە. کوڕی سێیەمی پاڤڵی یەکەمی ڕووسیا و برای بچووکی ئەلێکساندەری یەکەمی ڕووسیا.Cowles, Virginia. The Romanovs. Harper & Ross, 1971.  p.164

 ئیمپڕاتۆر و بنەماکان 
وێنۆک|195x195پیکسڵ| مۆنۆگرامی ئیمپڕاتۆر

 سەرەتای حوکمڕانی 
نیکۆلاس بە تەواوەتی بیروباوەڕ و ئامانجەکانی ھاوشێوەی براکەی نەبوو؛ ڕۆڵی خۆی بە سادەیی وەک ڕۆڵی خۆسەپێنێکی زۆرداریی ڕووسی دەبینی کە بە ھەر ڕێگەیەکی پێویست بێت حوکمڕانی گەلەکەی بکات. نیکۆلاسی یەکەم لە ١٤ی کانوونی دووەمی ١٨٢٥  وەک حوکمڕانی نوێی ڕووسیا دەست بە کار بوو. کە ئەو ڕۆژەش کەوتە ڕۆژێکی دووشەممە؛ لە ئەفسانەکانی ڕووسیا وا باو بوو کە ڕۆژانی دووشەممە ڕۆژانی بەدبەختین. ئەم دووشەممەیەش زۆر سارد بوو، ئەمە لەلایەن گەلی ڕووسیا وەک نیشانەیەکی خراپ بۆ حوکمڕانی داھاتوو سەیر دەکرا، کە ئەویش نیکۆلاسی نوێیە.

ڕێوڕەسمی ھاتنە سەر دەسەڵاتی نیکۆلاسی یەکەم بەھۆی خۆپیشاندانی ٣٠٠٠ گەنجی ئەفسەری سوپا و ھاووڵاتیان و بەشێک لە بیرمەندانی ئەوکاتە تێکچوو، ئەم خۆپیشاندانە ھەوڵێک بوو بۆ ناچارکردنی حکومەت بۆ پەسەند کردنی دەستور و شێوازێکی نوێی حکومڕانی. نیکۆلاس فەرمانی بە سوپای شاھانەی ئیمپڕاتۆریی ڕووسیا کرد کە خۆپیشاندانەکە شکست پێ بێنن. ڕاپەڕین درووست بوو و بەخێرایی سەرجەم شارەکانی تری ڕووسیای گرتەوە، نیکۆلاسی یەکەم کە لە یەکەم ڕۆژی دەسەڵاتی خۆیدا بوو، بڕیاریدا کۆمەڵگەی ھاووڵاتیانی ڕووسیا سنووردار بکات، تۆڕێکی گەورەی ھەواڵگیری دامەزراند و بەربەستی خستە سەر ھاووڵاتیانی ڕووسیا بە کۆنترۆڵکردنی پەروەردە و بڵاوکراوە و ھەموو دەرکەوتەکانی ڕۆژنامە و ناوەندەکان.

 پاشای پۆڵەندا 
نیکۆلاس لە ١٢ی ئایاری ١٨٢٩ لە وارشۆ تاجی پادشای پۆڵەندای لەسەر داندرا. ئەو یەکەم پاشای ڕووسیا بوو بەفەرمی و بەپێی دەستووری دەستکاریکراوی پۆڵەندا، تاجی پادشای پۆڵەندای لەسەر دابندرێت.

 مەرگ 
وێنۆک| نیکۆلاسی یەکەم لە دوا ساتەکانی مردنیدا (١٨٥٥)
نیکۆلاس لە ٢ی ئازاری ١٨٥٥ لە کاتی جەنگی کریمیا لە کۆشکی زستانە لە سەنت پیتەرزبورگ کۆچی دوایی کرد. لەرزێکی زۆری گرت، چارەسەری پزیشکی ڕەتکردەوە و بەھۆی ھەوکردنی سییەکان گیانی لەدەستدا.Peter Oxley, Russia: from Tsars to Commissars, Oxford University Press, (2001), .Yevgeny Anismov, Rulers of Russia, Golden Lion Press, St. Petersburg Russia (2012). لە کاتێدرالی پیتەر و پاڤڵ لە شاری سانت پترسبۆرگ بە خاک سپێردرا. بۆ ماوەی ٣٠ ساڵ حوکمڕانی کرد، دوای ئەویش کوڕەکەی ئەلێکساندەری دووەمی ڕووسیا دەست بەکار بوو.

 ڕەچەڵەک 
باوباپیرانی نیکۆلاسی یەکەمی ڕووسیا  ٨ چارڵز فرێدریک ‒ ھۆڵستن ٤ پیتەری سێیەمی ڕووسیا  ٩ ئانا پیترۆڤنا ٢. پاڤڵی یەکەمی ڕووسیا  ١٠ کریستیان ئۆگوست، شازادەی ئانھاڵت‒زێربست ٥ کاترینی دووەمی ڕووسیا  ١١ شازادە یۆحەنا ١ نیکۆلاسی یەکەمی ڕووسیا ١٢ چارڵز ئەلێکساندەر ٦ فرێدریکی دووەم  ١٣ شازادە ماری ئۆگست ٣ دوچەس سۆفیا دۆرۆتیا  ١٤ فرێدریک ویڵیام ٧ شازادە فرێدریکی براندنبێرگ  ١٥ شازادە سۆفیای پڕووسیا 

 سەرچاوەکان 

پۆل:ئیمپراتۆرەکانی ڕووسیا
پۆل:مردووانی ١٨٥٥
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٩٦
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕووسی