بابور

بابور () (١٤ی شوباتی ١٤٨٣ – ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٥٣٠)، دامەزرێنەری ئیمپراتۆریەتی گورکانی ھیندستان (ئیمپراتۆریەتی موغەکانی ھیندستان) بوو، کە بە دوا ئیمپراتۆریەتی ئیسلامیەکان دادەنرێت لە سەردەمی زێڕین. بابور نەوەی پێنجەمی تەیمور گۆرکانی بوو،  کوڕی میرزا عومەر شێخ کوڕی سوڵتان ئەبو سەعید کوڕی میرزا محمد کوڕی میرانشا کوڕی تەیمور بووە. بابور لە ئەندیجان، لە دۆڵی فێرگانا (ئێستا بەشێکە لە ئۆزبەکستان) لەدایکبووە، عومەر شێخ میرزا باوکی لە ساڵی ١٤٥٦ تا ١٤٩٤ی زایینی فەرمانڕەوای فەرگانە بووە.Robert L. Canfield, Robert L. (1991). Turko-Persia in historical perspective, Cambridge University Press, p. 20. "The Mughals-Persianized Turks who invaded from Central Asia and claimed descent from both Timur and Genghis – strengthened the Persianate culture of Muslim India".

دوای مردنی باوکی لە تەمەنی ١٢ ساڵیدا، بابور لەسەر تەختی فێرغانە کە ناوەندی ئەخسیکت بوو، سەرکەوت و لە سەرەتای دەسەڵاتی خۆیدا ڕووبەڕووی یاخیبوون بووەوە. دوای ٢ ساڵ سامەرقەندی داگیرکرد، بەڵام زۆری نەخایاند فێرگانای لەدەستدا. لە ھەوڵە سەرکەوتوونەبووەکەیدا بۆ داگیرکردنی فێرگانا، سەمەرقەندیشی لەدەستدا. لە ساڵی ١٥٠١ ھەوڵەکانی بۆ داگیرکردنی ھەردوو ھەرێمەکە سەرکەوتوو نەبوو کاتێک لەلایەن شیبەک خانەوە شکستی ھێنا. لە ساڵی ١٥٠٤دا کابولی داگیرکرد کە لە ژێر دەسەڵاتی ڕواڵەتی عەبد ئەلزراق میرزا میراتگری نەواد ئەلئوق بەگی دووەمدا بوو.Robert L. Canfield, Robert L. (1991). Turko-Persia in historical perspective, Cambridge University Press, p. 20. "The Mughals-Persianized Turks who invaded from Central Asia and claimed descent from both Timur and Genghis – strengthened the Persianate culture of Muslim India".

سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٤٨٣
پۆل:مردووانی ١٥٣٠
پۆل:فەرمانڕەوایانی دامەزرێنەر
پۆل:پاشاکانی گورکانی لە هیندستان
پۆل:پاشاکانی گورکانی لە ھیندستان