ئەمیر خوسرۆ دێھلەوی

ژیان 
ئەبولحەسەن ئەمیر خوسرۆ دێهلەوی، شاعیر و عیرفانی بەناوبانگی پارسی زمان، لە ساڵی ٦٣٢ی خۆر (٦٥١ ساڵی مانگ) لە شاری پاتیالا لە هیندستان لەدایکبووە و لە ساڵی ٧٠٣ ساڵی خۆر (٧٢٥ ساڵی مانگ) لە دەهلی کۆچی دوایی کردووە.  ئەو هەزارە بە ڕەچەڵەک بووە و لە هیندستان لەدایک بووە، لە شیعرەکانیدا وشەی تورکی و هیندی زۆرە، باوکی، ئەمیر سەیف الدین مەحمود، یەکێک لە ئاغاکان، محەمەد سدیق دێهلەوی کشمیری هەمەدانی، کەلەمەت السادقین (زیکر و یادی ئەو سۆفیانەی کە لە دەهلی نێژراون تا ساڵی ١٠٢٣)، ل٨١. ل ١٤٤. میرزادەزەبیحوڵڵا سەفا، مێژووی ئەدەب لە ئێران (بەرگی سێیەم، بەشی دووەم) تاران، ١٩٨٩، ل٧٧٣و ئەفسەرانی خەڵکی لاچین، هەزارە لە ناوچەی بەلخ بوو کە لە ماوەی... لەشکرکێشی مەغۆلەکان، کە ژنێکی خەڵکی دەهلی هێنا و چووە ناو دەرباری شەمسەدین ئەلتاتمێش پاشای دەهلی.  ئەمیر خوسرۆش وەک باوکی کە پۆستی ئەمیر الامرای بەدەستەوە بوو، لە دەرباردا گەورەیی و شەرەفی بەدەست هێنابوو و لە سەردەمێکدا لە دەرباری جەلالەدین فیرۆز شا جێگای هەبوو و نازناوی پێدرا لە ئەمیر. نورول حەسەن عابێدی، ژیان و بەرهەمەکانی ئەمیر خوسرەو (پێشەکی بۆ تەواوی شیعری خوسرەو)، لاهور، 1972، ل57. بە بۆچوونی نووسەرانی تازکیرا و ئەوانی دیکە (قەند پارسی ، ژمارە ٢٢، هاوینی ٢٠١٢، دەهلی)، ل ٧٨. ژمارە ٣٢، زستانی ١٣٨٤، دەهلی)، ل ١٣}}
تەمەنی منداڵی و هەرزەکاری بە فێربوونی زمان و ئەدەبیاتی فارسی لە دەلهی بەسەر بردووە و دوای ماوەیەک بە ئامادەبوونی یەکێک لە گەورەترین و بەناوبانگترین پیر و عیرفانی ئەو سەردەمە، واتە شێخ نیزامەدین محمد بن ئەحمەد دێهلەوی ناسراو بە نیزامەدین عولیە ، بوو بە خوێندکار.  ئەمیر خوسرەو ڕێزێکی زۆری بۆ گەورەکانی و موراد هەبوو و سەرەڕای ئەوەی کە هەمیشە لە خزمەتی پاشا و فەرمانڕەواکاندا بوو، پەرۆشی و گرنگیدانی بە شێخ هەرگیز کەمی نەکرد.  ئەمیر وەک مامۆستاکەی شوێنکەوتووی عیرفانی چیشتییە بوو.  شێخ ڕێزی خوسرەویشی دەگرت.  لە ڕێگەی ئەم شێخەوە لەگەڵ حەسەن دێهلەوی، شاعیرێکی بەناوبانگی هیندی فارس زمان ئاشنا بوو و هاوڕێیەتییەکی قووڵ لە نێوان ئەو دووانەدا هەبوو.

ماوەیەکی کەم دوای کۆچی دوایی نیزام الدین عولیە، ئەمیر خوسرەو هەروەها لە ساڵی ٧٠٤ (٧٢٥ ساڵی مانگی) کۆچی دوایی کرد و لە نزیک گۆڕی شێخ بە خاک سپێردرا.  گۆڕەکەی دەکەوێتە یەکێک لە گەڕەکە قەرەباڵغ و چڕەکانی شاری دەهلی کە بە نیزامەدین عەولیە ناسراوە و دەکەوێتە نزیک وێستگەی شەمەندەفەری نیزامەدین و نزیک مەزارگەی هومایون، شوێنی پەرستنی موسڵمانان و سۆفیەکانە.
وێنۆک|گۆڕی ئەمیر خوسرەو دێهلەوی لە کۆمەڵگەی نیزامەدین عەولیە دەرگا لە دەهلی

 سەرچاوەکان 

پۆل:لەدایکبووانی ١٢٥٣
پۆل:مردووانی ١٣٢٥
پۆل:شاعیران بە زمانی ھیندی
پۆل:شاعیران بە زمانی فارسی