نەخۆشی غودە

نەخۆشی غودە (Thyroid disease)

ڕژێنی پەریزادە (غدە الدرقییە)

ئەم ڕژێنە لەشێوەی پەپوولەدایە دەکەوێتە بەشی خوارەوەی پێشەوەی مل قەبارەکەی نزیکەی ٥ سانتیمەتر و کێشی نزیکەی ٢٠ گرام دەبێت، فەرمانی سەرەکی دەڕژێنە دەردانی ھەردوو ھۆرمۆنی T3 و T4 کە کاری سەرەکیان ڕێکخستنی مێتابۆلیزم و پلەی گەرمیی لەش و لێدانیدڵە.

بەگشتی دوو جۆر نەخۆشی غودە ھەیە:

① غودەی تەمەڵ(خمور الغدە): کە وەک پێویست ھۆرمۆن دەرنادات.

② غودەی ھار (غودە السامە): واتە زیاد دەردانی ھۆرمۆنی غودە.

ثایرۆید ھەڵدەستێ بە ڕژاندنی ثایرۆکسین (Thyroxine T4) کە تەمەنی یەک ھەفتەیە و بڕێکی بچووک

(Triiodothyronine T3)

کە تەمەنی تەنھا ١٨ کاتژمێر و بری لە %٨٥ ی لە خوێندا لە (T4) و دروست دەبێت.

بەشێوەیەکی گشتی ئەم نەخۆشییە بەڕێژەیەکی زیاتر لەڕەگەزی (مێ) بەدەر دەکەوێت وەک لەڕەگەزی (نێر)، ھەندێ جار ھۆکاری ئەمنەخۆشییە بۆماوەیییە.

 نیشانەکانی زۆربونی ھۆرمۆنی ثایرۆید (Hyperthyroidism) 
① دابەزینی کێشی لەش.

② خێرابوونی لێدانی دڵ.

③ سکچوون.

④ گەورەبوونی ڕژێنەکە.

⑤ زوو تووڕە بوون.

⑦ لەش گەرمی.

⑧ ماندووێتی.

⑨ دەست لەرزین.

 نیشانەکانی کەمی ھۆرمۆنی ثایرۆید (Hypothyroidism) 
① بێ ھێزی.

② وشک بوونی پێست و قژھەڵوەرین.

③ بەرگەنەگرتنی سەرما.

④ کەم بوونی ئارەقە.

⑤ لاوازکردنی مێشک.

⑥ تێک چوونی باری دەروونی.

⑦ کەم خوێنی.

⑧ قەبزی.

 سەرچاوەکان