ئەکبەر شای دووەم

ئەکبەری دووەم یان ئەکبەر شای دووەم پاشای گورکانەکانی ھیندستان بوو. کوڕی شا عەلامی دووەم و باوکی بەھادور شای دووەم بووە.Jatindra Kumar Majumdar, ed. (1939). Raja Rammohun Roy and the Last Moghuls: A Selection from Official Records, 1803-1859. Art Press. pp. xxxiii. ISBN 9788170410645.

 حوکمڕانی 
وێنۆک|قاپێکی یەشت کە ناوی ئیمپراتۆرەکەی لەسەر نووسراوە
وێنۆک|گۆڕەکانی ئەکبەری دووەم و باوکی شا عەلامی دووەم لە زەفەر مێھال لە شاری مێھراولی لە دەھلی|alt=
ئیمپراتۆر ئەکبەری دووەم سەرۆکایەتی ئیمپراتۆریەتێکی گەورەی دەکرد بەڵام لە ڕاستیدا تەنھا لە قەڵای سوور لە دەھلی سنووردار بوو. ژیانی کولتووری دەھلی بە گشتی لە سەردەمی ئەودا گەشەسەند. بەڵام ھەڵوێستی بەرامبەر بە بەرپرسانی کۆمپانیای ڕۆژھەڵاتی ھیندستان، بە تایبەت لۆرد ھاستینگس، کە ڕەتیکردەوە ئامادەبووانێک بە مەرجەکانی تر بدات جگە لە مەرجەکانی ژێردەستە و سەروەر، ھەرچەندە بۆ ئەو ڕێزدار بوو، تادێت ئینگلیزەکانی بێزار دەکرد، کە تەنھا وەک خانەنشینێکی خۆیان سەیریان دەکرد. بۆیە ئینگلیزەکان دەسەڵاتی نازناوی خۆیان بۆ 'پاشا دەھلی' لە ساڵی ١٨٣٥ کەمکردەوە و کۆمپانیای ڕۆژھەڵاتی ھیندستان وازی لە مامەڵەکردن ھێنا وەک تەنھا لیوای ئیمپراتۆریەتی موغەکان وەک چۆن لە ساڵی ١٨٠٣ تا ١٨٣٥ کردیان. لە ھەمان کاتدا دەقی فارسییان بە دەقی ئینگلیزی لەسەر کۆمپانیاکە گۆڕی دراوەکان، کە چیتر ناوی ئیمپراتۆریان لەسەر نەبوو.

ئینگلیزەکان ھانی نەوابی عود و نیزامی حەیدەرابادیان دا کە نازناوی شاھانە وەربگرن بۆ ئەوەی زیاتر پێگە و کاریگەریی ئیمپراتۆر کەم بکەنەوە. لەبەر ڕێزگرتن، نیزام نەیکرد، بەڵام نەوابی عەواد ئەو کارەی کرد. ھەروەھا بەوە ناسراوە کە نازناوی نەوابی بە نەوابی تۆنک و نەوابی جاورا بەخشیوە.

ئەکبەری دووەم ڕیفۆرمخوازی بەنگالی ڕام موھان ڕۆی دەستنیشان کرد، بۆ ئەوەی تانە لە مامەڵەی لەگەڵ کۆمپانیای ڕۆژھەڵاتی ھیندستان بدات، نازناوی ڕاجای پێبەخشی. پاشان ڕام موھان ڕۆی سەردانی ئینگلتەرای کرد، وەک نوێنەری موغەکان لە دادگای سانت جەیمس. ڕام موھان ڕۆی بەناوی فەرمانڕەوای موغەکانەوە یادگاریەکی باشی پێشکەش کرد، بەڵام بێ سوود بوو.

گۆڕی ئەکبەری دووەم لەناو گەمارۆیەکی مەڕمەڕیدا کەوتووە کە ھاوتەریبە بە مزگەوتی مۆتی لە نزیک دەرگای پیرۆزی سۆفی سەدەی ١٣، قوتبەدین بەختیار کاکی لە مێھراولی، دەلھی. ھەروەھا ئیمپراتۆرەکانی موغەکان بەھادور شای یەکەم، (شا عەلامی یەکەم) و شا عەلامی دووەم لێرە بە خاک سپێردراون.

 سەرچاوەکان 

پۆل:لەدایکبووانی ١٧٦٠
پۆل:مردووانی ١٨٣٧
پۆل:پاشاکانی گورکانی لە هیندستان
پۆل:پاشاکانی گورکانی لە ھیندستان