ئیندۆرفین

ئیندۆرفین ھۆرمۆنێکە لە لاشە لە مێشک لە ھیپۆفیز بەرھەم دێت و کۆنتڕۆلی دەکرێت یان لە دەرەوەی لاشە بەدەست دەھێنرێت، ئەرکی ھێورکردنەوەی مرۆڤە لە ئازار، و باشترکردنی میزاج جەستە کاتێک ئەو ھۆرمۆنە دەردەدات کە ھەست بە سترێس یان ئازار دەکات. ھۆرمۆنی ئیندۆرفین لە کاتێکیش بەرھەم دێت کە دڵخۆشیت و پێدەکەنیت، یان بۆنەیەکی خۆش ڕوودەدات و وات لێدەکات ھەست بە خۆشی بکەیت یان خۆراکێکی بەچێژ دەخۆیت
 مێژوو 
پێپتیدی ئۆپیۆید لە مێشکدا بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٧٣ لەلایەن لێکۆڵەرانی زانکۆی ئابەردین، جۆن هیوز و هانس کۆستەرلیتز دۆزرایەوە.  ئەوان "ئێنکێفالینس"یان جیاکردەوە (لەیۆنانی , )لە  پجن مێشک,بە ناوی مێت-ئێنکێفالین و لیو-ئێنکێفالیندەستنیشانکراون . ئەمەش دوای دۆزینەوەی وەرگرێک هات کە پێشنیارکرابوو کاریگەرییە ئازارشکێنە ئازارشکێنەکانی مۆرفین و ئۆپیۆیدەکانی تر بەرهەمبهێنێت، کە بووە هۆی ئەوەی کۆستەرلیتز و هیوز بدۆزنەوە بۆ دۆزینەوەی لیگاندە ئۆپیۆیدەکانی ناوخۆیی. توێژینەوەکان لەم ماوەیەدا لەسەر گەڕان بەدوای دەرمانی ئازارشکێن بوو کە سیما ئالوودەبوون یان مەترسی زیادەڕۆیی لە ژەمی مۆرفین نەبووبێت .
پتایدس ڕابی سیمانتۆڤ و سۆلۆمۆن ئێچ سنایدەر پێپتیدی هاوشێوەی مۆرفینیان لە مێشکی گوێدرێژ جیاکردەوە. ئێریک جەی سیمۆن کە بە شێوەیەکی سەربەخۆ وەرگرەکانی ئۆپیۆیدی دۆزیەوە، دواتر ئەم پێپتیدانەی بە ئەندۆرفین ناودەبرد. ئەم زاراوەیە لە بنەڕەتدا بۆ هەر پێپتیدێک دیاری کرا کە چالاکیی هاوشێوەی مۆرفین نیشان بدات. لە ساڵی 1976، چۆ هاو لی و دەیڤید چۆنگ زنجیرەکانی α-، β-، و γ-ئەندۆرفینیان تۆمارکرد کە لە ڕژێنەکانی هێلکەدانی وشتر جیاکراونەتەوە بۆ چالاکییە ئۆپیۆیدەکانیان. ئەوان دەستنیشانیان کرد کە بتا ئەندروموفین کاریگەری ئازارشکێنی بەهێزی بەرهەم دەهێنێت. ویلهێلم فێڵدبێرگ و دێریک جۆرج سمیس لە ساڵی ١٩٧٧ ئەم ئیدیعایەیان پشتڕاستکردەوە، بۆیان دەرکەوت کە β-ئەندۆرفین زۆر بەهێزترە لە مۆرفین.  جگە لەوەش، بۆیان دەرکەوت کە بە تەواوی لە وەرگرەکانی تریاک لەلایەن نالۆکسۆنەوە لادەبرێت کە دژە مۆرفینێکی دەستنیشانکراوە.

دواتر توێژینەوەکان جیاوازییان کردووە لە نێوان ئەنکیفالینەکان، ئەندۆرفینەکان و مۆرفینی بەرهەم هێنراوی ناوخۆیی, کە پێپتید نییە.  پێپتیدەکانی ئۆپیۆید بە پشتبەستن بە پرۆپێپتیدی پێشەکی خۆیان پۆلێن دەکرێن: هەموو ئەندۆرفینەکان لە پرۆپیۆمیلانۆکۆرتینی پێشەکی (POMC) دروست دەکرێن، کە لەلایەن پرۆئێنکیفالین A کۆد دەکرێن، و داینۆرفینەکان کە لەلایەن پێش داینۆرفین کۆد دەکرێن.

 سەرچاوەکان 


 بەستەرە دەرەکییەکان 


پۆل:ھۆرمۆنەکان
پۆل:دەرمانناسی
پۆل:دڵەڕاوکێ
پۆل:ئێش