تیغی ئۆکام

تیغی ئۆکام (لە : novacula Occami) ، هەروەها ناسراوە بە بنەمای قرچۆکی یان یاسای پارسیمۆن (لە : )، بنەمای چارەسەرکردنی کێشەیە کە "یەکەکان نابێ زیاد بکرێن زیاد لە پێویست". بەگشتی ماناکەی لەوەوە دێت کە تا تیۆر یان ڕوونکردنەوەی پێشبڕکێکار، سادەتر بن، بۆ نموونە مۆدێلێک کە پێوەرەکانی کەمتر بێت، دڵخوازراوتر دەبێت.  ئەم بیرۆکەیە زۆرجار دەدرێتە پاڵ کەسێکی ئینگلیزی فرانسیسکانی بەناوی ویلیام ئۆکام (١٢٨٧-١٣٤٧)، فەیلەسوفێکی سکۆلاستی و تیۆلۆژی هەرچەندە هەرگیز ئەم وشانەی ڕاستەوخۆ بەکارنەهێناوە. ئەم تیغە فەلسەفییە پێشنیاری ئەوە دەکات کە کاتێک لەگەڵ گریمانەی پێشبڕکێکار دەربارەی هەمان پێشبینی پێشکەش دەکرێت، پێویستە ئەو چارەسەرە هەڵبژێرێت کە کەمترین گریمانەی هەبێت، و ئەمە مەبەست نییە کە ڕێگەیەک بێت بۆ هەڵبژاردنی نێوان گریمانەکان کە پێشبینی جیاواز دەکەن.

بە هەمان شێوە، لە زانستدا، تیغی ئۆکام بەکاردێت وەک دەستگیرکردنێکی کەسیانە لە پەرەپێدانی مۆدێلی تیۆرییدا نەک وەک دادوەرێکی توند لەنێوان مۆدێلە کاندیدەکان.Hugh G. Gauch, Scientific Method in Practice, Cambridge University Press, 2003, , . لە میتۆدی زانستیدا، تیغی ئۆکام بە بنەمایەکی بێ هەڵە لە لۆژیک یان ئەنجامێکی زانستی ناژمێردرێت؛ پەسەندکردنی سادەیی لە میتۆدی زانستی لەسەر فاکتەری بەهەڵەداخستنەوە دانراوە. بۆ هەر ڕوونکردنەوەیەکی پەسەندکراو بۆ دیاردەیەک، لەوانەیە ژمارەیەکی زۆر گەورە، لەوانەیە تەنانەت نادیار، ژمارەیەکی گونجاو و ئاڵۆزتر هەبێت. لەبەر ئەوەی ڕوونکردنەوە شکستخواردووەکان هەمیشە دەکرێت بارگرانی گریمانەی تایبەت بن بۆ ڕێگریکردن لەوەی هەڵبوەشێندرێنەوە، بیردۆزی سادەتر باشترن لە بیردۆزی ئاڵۆزتر چونکە زیاتر شایەنی تاقیکردنەوەن.

 پێڕست 

پۆل:فەلسەفەی زانست
پۆل:لۆژیکی فەلسەفی
پۆل:ھەبوونناسی
پۆل:مێژووی زانست
پۆل:مێژووی لۆژیک
پۆل:تیۆرە ئیپیستمۆلۆژییەکان
پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی
پۆل:زانین
پۆل:فەلسەفەی ئایین
پۆل:مێژووی ئایین
پۆل:بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە
پۆل:تێگەیشتەکان
پۆل:ئاوەزان
پۆل:تیۆرییەکان
پۆل:گومان
پۆل:چەمکەکان لە لۆژیک