ئیمپراتۆریەتیی ماراتا

وێنۆک|نەخشەی ئیمپراتۆرییەتی ماراتا لە ساڵی ١٧٥٨
ئیمپراتۆرییەتی ماراتا یان کۆنفیدڕاڵی ماراتا () کۆمەڵێک دەوڵەتی ھیندستان بوون کە لە سەدەی ١٧ و ١٨دا زاڵ بوون بەسەر زۆربەی کیشوەری ھیندستان. ئیمپراتۆرییەتەکە بە فەرمی لە ساڵی ١٦٧٤ تا ١٨١٨ بوونی ھەبووە، بەشێکی زۆری شانازیی بە ماراتاکان دەدرێت بۆ کۆتاییھێنان بە دەسەڵاتی موغەکان لە ھیندستان.Delhi, the Capital of India By Anon, John Capper, p. 28. "This source establishes the Maratha control of Delhi before the British"An Advanced History of Modern India By Sailendra Nath Sen p.Introduction-14. The author says: "The victory at Bhopal in 1738 established Maratha dominance at the Mughal court"ماراتاکان گەلێکی جەنگاوەر بوون کە لە ڕۆژاوای فەلاتی دەکان (ماھاراشترای ئێستا) ھاتبوون. ئەوان بە دامەزراندنی «خۆبەڕێوەبەری گەلی ھیندۆسی/ھیندستان» لە ناوچەکەیاندا بۆ ناوبانگ بەرزبوونەوە: "Shivaji's coronation and setting himself up as a sovereign prince symbolises the rise of the Indian people in all parts of the country. It was a bid for Hindawi Swarajya (Indian rule), a term in use in Marathi sources of history." ماراتاکان بوونە دیار بوو لە سەدەی ١٧ لەژێر سەرکردایەتی شیواجی کە دژی شانشینی عادلشاھی و ئیمپراتۆرییەتی موغەکان ڕاپەڕین و شانشینی پێکھێنا، کە ڕەیگاد پایتەختی بوو. ماراتاکان بە جووڵەی خۆیان ناسراون، توانیان خاکەکەیان لە کاتی شەڕەکانی موغەکان-مەراتادا چەسپێنن و دواتر بەشێکی زۆری کیشوەری ھیندستانیان کۆنترۆڵکرد کە لە پێشەوا لە باکوورەوە تا تانجاوور لە باشوور درێژبووەوە و پایتەختەکەیان لە پونە لە ساڵی ١٧٥٨دا.و باجیراوی یەکەم ھەروەھا ڕۆڵێکی گرنگی ھەیە لە لەناوبردنی مەغۆلەکاندا لە کۆتاییدا دەسەڵاتی ئەوان بەھۆی ئەو زنجیرە شەڕانەی کە لە دژی ئیمپراتۆرییەتی بەریتانیا ئەنجامدرا کۆتایی ھات. دوو جەنگی یەکەمی ئینگلیز و ماراتا سەرکەوتنی بۆ ماراتاکان بەدەستھێنا بەڵام سێیەم جەنگ بووە ھۆی شکستی ماراتاکان و لکاندنی ئیمپراتۆرییەتی ماراتا لە ماھاراشترا بە ھیندستانی بەریتانیا. ماراتاکان دەرفەتێکی دیکەیان بۆ ڕەخسا بۆ یاخیبوون لە دەسەڵاتی بەریتانیا و پێکھێنانی شانشینی خۆیان لە یاخیبوونی ھیندستانی ساڵی ١٨٥٧. بەڵام تا کۆتایی ساڵی ١٨٥٩ یاخیبوونەکە چەقێندرا و ھەموو سەرکردە یاخیبووەکانی ماراتا یان لەسێدارەدران یان چوونە دەرەوە و پەنایان بۆ نیپاڵ برد.

 سەرچاوەکان 

پۆل:دامەزراوەکانی ١٦٧٤ لە ھیندستان
پۆل:دامەزراوەکانی ١٨١٨ لە ھیندستان