ناسرەدین مەحموود شا توغلوق

ناسرەدین مەحموود شا توغلوق()(حوکمڕانی: ١٣٩٤ – شوباتی ١٤١٣ی زایینی) ھەروەھا ناسراوە بە ناسرەدین محەممەد شا،دوا سوڵتانی بنەماڵەی توغلاق بوو کە حوکمڕانی سوڵتانی دەھلی ئیسلامی کرد.

 ژیان 
 شەڕی جێنشینی لەگەڵ نوسرەت شا 
ناسرەدین مەحموود کوڕی سوڵتان ناسرەدین محەممەد شای سێیەم بوو. لە ٣١ی ئابی ١٣٩٠ تا ٢٠ی ژانویەی ١٣٩٤ فەرمانڕەوایی سوڵتانییەتی دەھلی دەکرد. لەگەڵ مردنیدا کوڕە گەورەکەی عەلائەدین سکەندەر شا بوو بە سوڵتان، بەڵام زۆری نەخایاند لە ٨ی ئازاری ١٣٩٤، بەھۆی نەخۆشییەوە کۆچی دوایی کرد؛ و برا بچووکەکەی نەسیرەدین مەحموود شوێنی گرتەوە. بەڵام جێنشینی لەلایەن خزمەکەیەوە نوسرەت شا (بە نەسرەت خان ناسراوە) تەحەدای لەسەر کرا، کە شەڕێکی جێنشینی لێکەوتەوە کە بۆ ماوەی سێ ساڵ لە ساڵی ١٣٩٤ تا ١٣٩٧ بەردەوام بوو. لەم ماوەیەدا، نەسیرەدین مەحمود لە شاری دەلھیەوە حوکمڕانی دەکرد، لە کاتێکدا نەسرەت شا لە فیرۆزابادەوە حوکمڕانی دەکرد.
وێنۆک|I.O. ئیسلامی 137 f.284v شکستی تیموور لە ئەملو خان و گرتنی دەھلی، لە 'زەفەرنامە' لەلایەن شەرەف ئەلدین، ١٥٣٣

 داگیرکردنی تەیموور 
لە سەردەمی نەسیرەدین مەحموود لە ساڵی ١٣٩٨، تیموور فەرمانڕەوای چاگاتای ھێرشی کردە سەر ھیندستان. لە شەڕێکی یەکلاکەرەوە لە نزیک دەلھی پێکدادان. لە کۆتاییدا تیمور سەرکەوت و چووە ناو شارەکە و دواتر دانیشتووانەکەی کۆمەڵکوژ کرد. بڕێکی بەرچاو لە گەنجینەی لە دادگای دەھلی بەدەستھێنا، کە لەلایەن سەرۆکەکانی پێشووی تورکیا-ئەفغانی بۆ ماوەی زیاتر لە ٢٠٠ ساڵ کەڵەکەکرابوون. ھەر زوو دوای لەشکرکێشییەکەی تیموور، شانشینی توغلاق کەوتە پاشەکشە و دواجار کۆتایی ھات. تیممووریکان زۆرێک لە سامانەکانیان لە دەلھی وەک زێڕ بردەوە بۆ پایتەختەکەیان کە سەمەرکەند. ئەمەش بووە ھۆی لاوازبوونی بەرچاوی سوڵتانییەتی دەلھی و زۆرێک لە ناوچەکانی سوڵتانییەت دەستیان کرد بە ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی خۆیان وەک سوڵتانییەتی گوجارات لە سەردەمی موزەفەر شای یەکەم لە گوجارات، کە… خۆخار لە ژێر دەستی شایخا خۆخار لە پەنجاب، سوڵتانی بەنگال لە ژێر دەستی غیاسەدین عەزەم شا لە بەنگال، سوڵتانی جاونپور لە ژێر… مالیک سەروەر لە ئاواد و دەوڵەتی میوات لە ژێر دەستی خانزادە بەھادور خان لە مێوات. بەھۆی جیابوونەوەی ئەم ناوچانە، سوڵتانی دەلھی بە شێوەیەکی بەرچاو بچووک بووەوە و دەستی کرد بە لاوازبوون.

 جێنشین 
نەسیرەدین مەحموود شا توغلوق لە شوباتی ساڵی ١٤١٣ کۆچی دوایی کرد، سوڵتانی دوای سوڵتانی دەلھی خزر خان بوو، یەکەم کەس بوو لە شانشینی سەید. خزرخان پارێزگاری مولتان بووە و لەلایەن تیمور خۆیەوە وەک سوڵتانی دەلھی دەستنیشانکراوە. خیزر خان ناچار بوو باج بدات بەڵام لە تیموریدەکان لە سەمەرکەند.

 سەرچاوەکان 

پۆل:موسڵمانانی ھیندی
پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ١٤یەم
پۆل:سوڵتانەکانی توغلوق