تەلسقۆف

تەلسقۆف یان تەلئەسقەف (بە عەرەبی: تللسقف،بە سوریانی: ܬܠܐ ܙܩܝܦܐ https://web.archive.org/web/20191219132839/https://www.tigrishaber.com/pesmerge-li-basiqa-bi-tundi-bersiva-dais-dide-u-ser-li-xazir-berdewame-24202h.htm ) گوندێکە لە قەزای تلکێف لە پارێزگای نەینەوا لە باکووری عێراق. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/265734  تەلسقۆف دەکەوێتە ڕۆژاوای باشووری کوردستان. https://syriaca.org/place/184  https://www.aa.com.tr/ks/تورکیا/لێدوانی-چاوشئۆغڵو-لەبارەی-عێراق-و-بەعشیقە/659211  ھەروەھا دەکەوێتە ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق و دەشتی نەینەوا. ژمارەی دانیشتووانەکەی لە ساڵی ٢٠٢٠ بە ٤٫١٨٥ کەس مەزەندە کراوە، و زۆرینەیان ئاشوورییەکانن و کەمینەی کوردن. Thomas A. Carlson et al., “Baʿshīqa — ܒܥܫܝܩܐ ” in The Syriac Gazetteer last modified December 9, 2016, http://syriaca.org/place/303.

دانیشتووانی گوندەکە ئاشوورییەکانی  ئەندامی کەنیسەی کاسۆلیکی کلدانن. https://www.ishtartv.com/en/viewarticle,37652.html 

شارۆچکەکە لە مانگی ئابی ٢٠١٤ بۆ ماوەیەکی کورت لەلایەن داعشەوە کۆنترۆڵکرا بەڵام لە مانگی ئابی ٢٠١٦ لەلایەن پێشمەرگەی کوردەوە کۆنترۆڵکرایەوە. https://eng-archive.aawsat.com/d-abdullah/news-middle-east/peshmerga-retake-mosul-dam-spokesmen 

زۆرێک لە دانیشتوانی شارۆچکەکە بە یارمەتی ھەنگاریا گەڕاونەتەوە، لە کاتێکدا بەشێکی زۆر کۆچیان کردووە بۆ ئەوروپا.https://mosaicmiddleeast.org/latest/teleskuf-the-rebirth-of-an-iraqi-village


 مێژووی کۆن 
تەلسقۆف لە کتێبی حاکمەکانی تۆماسی مارگ(نزیکەی ساڵی ٨٤٠) یان لە ھیچ مێژوویەکی تری دێری سەرەتایی کەنیسەی ڕۆژھەڵاتدا باسی نەکراوە، و لەوانەیە لە درەنگانی سەردەمی دەوڵەتی سەلجووقی دامەزراوە و ڕەنگە لە سەدەی یازدەھەمدا بووبێت. بۆ یەکەمجار وەک گوندێکی مەسیحی لە شیعرێکی سەدەی سێزدەھەمدا لەلایەن نووسەری ئاشووری گیوارگیس وەردا ئاماژەی پێکراوە. ئەم شیعرە باس لە کیسەکەی دەکات لەلایەن گروپێکی ھەڵکوتانە سەر مەغۆلەکانەوە لە تشرینی دووەمی ١٢٣٥ و وێرانکردنی کڵێساکەی مار یەعقوبی خۆبەدەستەوەدان.Wilmshurst, EOCE, 202 and 234

تەلسقۆف تووشی چەندین ھێرش بوو لەلایەن مەغۆلەکانەوە، خراپترینیان کۆمەڵکوژی ساڵی ١٤٣٦ بوو کاتێک ھێرشیان کردە سەر شارۆچکەکە، کوشتنی ھەزاران دانیشتوانی ئاشووری و سووتاندنی بەرھەم و کڵێساکانی، لە کۆتاییدا باقی دانیشتووانەکەی ناچار کرد بەرەو شاخەکان ھەڵبێن. لە ساڵی ١٥٠٨دا جارێکی دیکە تەلسقۆف لەلایەن مەغۆلەکانەوە ھێرشی کرایە سەر، ھەروەک چۆن ھێرشیان کردە سەر تلکێف و ئەلقۆش و دێری ڕەبان ھۆرمزد. ھەروەھا تەلسقۆف لە ساڵی ١٧٤٣ لە میانی داگیرکارییەکەی بۆ سەر مووسڵ لەلایەن سوپای نادر شا ھێرشی کرایە سەر.

 مێژووی مۆدێرن 
گوندەکە کە لە دوای توندوتیژییە تایفییەکانی ساڵانی دوو ھەزارەکان، پێشوازی لە زۆر پەنابەری ئاشوری کرد لە بەغدا و مووسڵەوە. لە ٢٣ی نیسانی ٢٠٠٧ ئۆتۆمبێلێکی بۆمبڕێژکراو کە گوندەکەی کردە ئامانج و بووە ھۆی مردنی زیاتر لە ٢٥ کەس. https://web.archive.org/web/20140201113525/http://www.zahrira.net/?p=2804 

لە سەرەتای مانگی ئابی ٢٠١٤دا، دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام(داعش) چووە ناو تەلسقۆفەوە. بەڵام لە ١٧ی ئابی ٢٠١٤ پێشمەرگەی کورد تەلسقۆفی گرتەوە. دوای ئەمە، ئاشورییە مەسیحییەکانی ناوچەکە دواتر توانیان خاچەکان لەسەر کڵێسا تێکدراوەکانیان بگەڕێننەوە. http://www.aina.org/news/20140821042826.htm 

چەکدارانی داعش لە بەیانی ٣ی ئایاری ٢٠١٦دا دەستیان بەسەر گوندەکەدا گرت بەڵام دواتر لە ڕۆژەکەیدا لەلایەن چەکدارانی پێشمەرگەوە لە گوندەکە دەرکران. https://www.bbc.com/news/world-middle-east-36193142  تا ساڵی ٢٠١٧ چەند سەد خێزانێک گەڕابوونەوە بۆ شارۆچکەکە و کڵێسای پەرستگاکە جارێکی دیکە کاردەکاتەوە. حکومەتی ھەنگاریا ھاوکاری کرد لە دووبارە ئاوەدانکردنەوەی ماڵی وێرانکراوی ٩٩١ خێزانی مەسیحی. https://888.hu/amerika-london-parizs/mar-szamadatok-is-bizonyitjak-nyugat-europat-nem-erdeklik-az-uldozott-keresztenyek-4151355/ 

 ئەمانەش ببینە 
 قەزای تلکێف
 پارێزگای نەینەوا
 دەشتی نەینەوا
 ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق

 سەرچاوەکان 

پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ
پۆل:باشووری کوردستان
پۆل:کوردستان
پۆل:جوگرافیای کوردستان