ئەیالەتی ئەرزڕۆم

ئەیالەتی ئەرزڕۆم (بە تورکیی عوسمانی: ایالت ارضروم بە ڕۆمانی:Eyālet-i Erżurūm) یەکێک لە ئەیالەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بوو. دوای داگیرکردنی ئەرمینیای ڕۆژاوا لەلایەن ئیمپراتۆرییەتی عوسمانییەوە دامەزراوە. ڕووبەری ڕاپۆرتکراوی لە سەدەی نۆزدەھەمدا ١١٬٤٦٣ میل چوارگۆشە (٢٩٬٦٩٠ کیلۆمەتر دووجا) بووە.

 مێژوو 
ئییالێت لە ساڵی ١٥٣٣ دامەزراوە. لە سە ڕە تای سە دە ی ١٧ دا، ئە یالێت لە لایە ن ئێرانە و ھە ڕە شە ی لە سە ڕ کرا و لە لایە ن عە بازا مە حمە د پاشا، پارێزگاری پارێزگاکە و ھە ڕە شە ی لە سە ڕ کرا. ئەم ڕاپەڕینە لەگەڵ ڕاپەڕینەکانی جەلالی (ڕاپەڕینی موشەکدارەکانی پارێزگاکان کە پێی دەگوترا جەلەلی) تێکەڵ بوو، کە لەلایەن ئێرانەوە پشتیوانی دەکرا و تا ساڵی ١٦٢٨ بەردەوام بوو.
یەکێک بوو لە یەکەم پارێزگاکانی عوسمانی کە دوای چاکسازییەکی ئیداری لە ساڵی ١٨٦٥دا بوو بە ویلایەتی و تا ساڵی ١٨٦٧ چاکسازی تێدا کرابوو و بوو بە ڤیلایەتەکەی ئەرزەروم.

 دابەشکردنی کارگێڕی 
سنجاقەکانی ئەیالەتی ئەرزڕۆم لە سەدەی ١٧دا:
 سنجاقی کارا-ھیسار (شەبینکەرھیسار)
 سنجاقی گێغی
 سنجاقی حەسەن قەڵا
 سنجاقی ئیسپیر
 سنجاقی خنووس
 سنجاقی مەلازگیرت
 سنجاقی تاتۆس
 سنجاقی پلەموریە
 سنجاقی تورتوم
 سنجاقی لێجەنگێرد (میجینگێرد، موجتەکێرد، ئینکایا)
 سنجاقی سانجاکی مامەر (مامەھار، قەرەبابا)
 سنجاقی سانجاکی ئەرزەروم، شوێنی دانیشتنی پاشاسنجاقەکانی لە سەرەتای سەدەی نۆزدەھەمدا:
 سنجاقی ئەرزڕۆم
 سنجاقی کەماخ
 سنجاقی مادەن
 سنجاقی ئەرزنگان
 سنجاقی شەبینکەرەھیسەر
 سنجاقی گوموشانێ

 سەرچاوەکان 

ئەرزڕۆم
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٥٣٣
ئەرزڕۆم
پۆل:ئەرزیڕۆم
پۆل:مێژووی پارێزگای دەرسم