چێکا

کۆمیسیۆنی نائاسایی سەرتاسەری ڕووسی ( و بە شێوەیەکی باو بە چێکا ناسراوە )یەکەم ڕێکخراو بوو لە یەک لە دوای یەک ڕێکخراوەکانی پۆلیسی نھێنی سۆڤیەت. لە ٥ی کانوونی یەکەم (ساڵنامەی جوولیانی)ی ١٩١٧ لەلایەن سۆڤنارکۆمەوە دامەزراوە لەژێر سەرکردایەتی فێلیکس دزەرژینسکی ئەرستۆکراتێکی پۆڵەندی بوو کە بوو بە بۆلشێڤیک. تا کۆتایی ساڵی ١٩١٨، سەدان کۆمیتەی چێکا لە کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا لە ئاستی ئۆبلاست، گوبەرنیا، ڕایۆن، ئویەزد و ڤۆلۆستدا سەریان ھەڵدابوو.
بەڕواڵەت بۆ پاراستنی شۆڕش لە ھێزە کۆنەپەرستەکان، واتە «دوژمنە چینایەتییەکان» وەک بۆرژوازی و ئەندامانی ڕۆحانییەکان دامەزرابوو، ھەر زوو بوو بە ئامرازی سەرکوتکردن لە دژی ھەموو نەیارانی سیاسی ڕژێمی کۆمۆنیستی. چێکاکان بە ئاڕاستەی لینین دەستبەسەرکردنی بەکۆمەڵ و زیندانیکردن و ئەشکەنجەدان و لەسێدارەدانیان بەبێ دادگاییکردن ئەنجامدا.

لە ساڵی ١٩٢١ ژمارەی سەربازەکانی بەرگری ناوخۆیی کۆمار (لقێکی چەکا) لانیکەم ٢٠٠ ھەزار کەس بوون. پۆلیسی ئۆردوگاکانی کاریان دەکرد، سیستەمی گوڵگیان بەڕێوە دەبرد، داوای خۆراکیان دەکرد، یاخیبوون و ئاژاوەی کرێکاران و کۆڵبەرانیان دانا و یاخیبوون لە سوپای سووردا.

ڕێکخراوەکە لە ساڵی ١٩٢٢ ھەڵوەشایەوە و بەڕێوەبەرایەتی سیاسی دەوڵەت یان GPU شوێنی گرتەوە.

 میراتی ڕێکخراوەکە 
کۆنستانتین پرێۆبراژێنسکی ڕەخنەی لە بەردەوامی ئاھەنگگێڕانی جەژنی پیشەیی خزمەتگوزارییە ئەمنییەکانی ڕووسیای کۆن و مۆدێرن گرت لە ساڵیادی دروستکردنی چێکا، بە ڕەزامەندی سەرۆکەکانی ڕووسیا. (ڤلادیمیر پوتین، ئەفسەری پێشووی کەی جی بی، وادەی نەگۆڕی بۆ ڕۆژێکی دیکە ھەڵبژارد): "ھێشتا جێنشینەکانی کەی جی بی دەستبەرداری ھیچ شتێک نەبوون؛ تەنانەت ھەمان ڕۆژ، وەک لە کاتی سەرکوتکردندا، لە ٢٠ی کانوونی یەکەم ئاھەنگی جەژنی پیشەیی خۆیان دەگێڕن." وەک ئەوە وایە دەزگای ھەواڵگری و دژە سیخوڕی ئێستای ئەڵمانیا یادی ڕۆژی گێستاپۆ بکەنەوە. دەتوانم بیھێنمە پێش چاوم کە ڕۆژنامەکانمان چەندە تووڕە دەبن!"!"Article of Konstantin Preobrazhenskiy: "People's Commissariat of Internal Affairs and Gestapo: cooperation of friends"History of creation of the FSB on the official website of FSB (English translation).Russian holidays and celebrations info: "December 20 – The day of national security service workers (professional holiday)".

 ئەمانەش ببینە 
 مارتن لاتسیس
 گریگۆری پترۆڤسکی

 سەرچاوەکان 

پۆل:چێکا
پۆل:ڕێکخراوەکانی شۆڕشی ڕووسیا
پۆل:تیرۆری کۆمۆنیست