ھیتۆشی ئیگاراشی

ھیتۆشی ئیگاراشی (بە ژاپۆنی: 五十嵐一) توێژەرێکی ژاپۆنی بوو کە لە ئەدەب و مێژووی عەرەبی و فارسی دەکۆڵییەوە و وەرگێڕێکی ژاپۆنی بوو کە کتێبی ئایەتە شەیتانییەکانی سەلمان ڕوشدیی وەرگێڕا. ئەو بەھۆی ھەستانەوەی فەتواکانی لەژێر دەستی ئایەتوڵڵا ڕووحوڵڵا خومەینیدا بوون لە ئێران کوژرا - کە لە کاتی کوژرانی ئیگاراشیدا، مردبوو - کە داوای مردنی نووسەری کتێبەکە و «ئەوانەی دەستیان لە بڵاوکردنەوەیدا ھەبووە»ی کردبوو.

 ژیانی سەرەتایی و پەروەردە 
ھیتۆشی ئیگاراشی لە ١٩٤٧ لەدایکبووە. لە ١٩٧٦دا، پڕۆگرامی دکتۆرای لە ھونەری ئیسلامیی لە زانکۆی تۆکیۆ تەواو کردووە، و ئەندامێکی لێکۆڵەر بووە لە ئەکادیمیای شاھانەی ئێران تاکوو شۆڕشی ئیسلامیی ئێران لە ١٩٧٩.

 پیشە 
ئیگاراشی یاریدەدەری پڕۆفیسۆری کولتووری ئیسلامیی بەراوردکاریانە بوو لە زانکۆی تسوکوبا. ئەو یاسا لە پزیشکیدای ئیبن سینا و ئایەتە شەیتانییەکانی سەلمان ڕوشدیی وەرگێڕاوە و کتێبیشی لەسەر ئیسلام نووسیوە، کە پێکدێن لە بووژانەوەی ئیسلامی و دەرمان و ژیریی ڕۆژھەڵات.

 مەرگ 

لە سەرەتای ١٩٨٩دا، سەرۆکی ئێران، ڕووحوڵڵا خومەینی، فەتوایەکی دەرکرد، کە تێیدا داوای مردنی «نووسەری کتێبی ئایاتە شەیتانییەکان، کە دژی ئیسلام، پێغەمبەر و قورئانە» کرد. لە ئازاری ١٩٩١دا، جێگری خومەینی، عەلی خامنەیی، فەتوایەکی تری دەرکرد لەگەڵ خەڵاتێکی چەند ملیۆنی بۆ مردنی «ھەموو ئەوانەی دەستیان لە بڵاوکردنەوەیدا ھەبووە و بە بەرھەمەکانی ناوی ئاگادارن».Jomhuri Eslami, 1991, 16 March لە ١٩٩٠دا، ساڵێک دوای دەرکردنی ئەم فەتوایانە، ئیگاراشی و چاپکارەکەی، گیانی پاڵما، کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانییان بەست بۆ ڕاگەیاندنی وەرگێڕانی ژاپۆنییان بۆ کتێبەکە. موسڵمانان بەشدارییان لە کۆنگرەکەدا کرد بۆ خۆپیشاندان دژی بڵاوکردنەوەی، و لە نیوەیدا، موسڵمانێکی پاکستانی ڕایکردە سەر ستەیج و ھەوڵی کوشتنی پاڵمای دا. ھێرشکەرەکە دەستگیر کرا و وڵات بەدەر کرا. 

دوای ساڵ و نیوێک، ئیگاراشی چەند جارێک چەقۆی لێدرا لە ڕووخسار و قۆڵی لەلایەن ھێرشکەرێکی نەزانراوەوە و مرد. لاشەکەی لە لە ١٢ی تەممووزی ١٩٩١ دۆزرایەوە لە نووسینگەکەیدا لە زانکۆی تسوکوبا.

لە ٢٠٠٦دا، یاسای تێپەڕینی کاتی چەقۆکێشییەکە بەسەر چوو. کێنێت ئێم. پۆڵاک لە کتێبی مەتەڵە ئێرانییەکەدا وتی کە ھێرشەکە چالاکییەکی نھێنی بووە لەلایەن سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامیی ئێرانییەوە.

 سەرچاوەکان 

پۆل:سەلمان ڕوشدی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧
پۆل:مردووانی ١٩٩١
پۆل:خەڵکی ژاپۆن
پۆل:وەرگێڕەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:دەرچووانی زانکۆی تۆکیۆ