تەل ئەرپاچیا

تەل ئەرپاچیا یا تەپە ڕیشوە (بە عەرەبی: تل عربجیة، ئینگلیزی: Tell Arpachiyah) شوێنێکی شوێنەوارییە، و دەکەوێتە گوندی مەلا عولیا لە پارێزگای نەینەوا لە دەشتی نەینەوا لە باشووری کوردستان لە عێراق. ناوەکەی لە گوندێکی نوێترەوە وەرگرتووە کە دەکەوێتە نزیکەی ٦.٤ کیلۆمەتر لە نەینەوا. ناوی دروستی ئەو تەپۆڵکەیەی کە شوێنەکە لەسەری ھەڵکەوتووە بریتییە لە تەپە ڕیشوە.

ھەروەھا تەپە گەورە شوێنێکی ھاوچەرخی سەردەمی بەردینی نوێیە و دەکەوێتە ناوچەی مووسڵ.

 مێژووی توێژینەوەی شوێنەوار 
دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٢٨ لەلایەن ڕیجیناڵد کامپبێل تۆمپسۆنەوە وردبینی کرا، لەلایەن ماکس مالۆوان و جۆن کرویکشانک ڕۆز لە قوتابخانەی شوێنەوارناسی بەریتانی لە عێراق، لەگەڵ ئاگاتا کریستی، لە ساڵی ١٩٣٣ ھەڵکەندراوە.Max Mallowan, John Cruikshank Rose,  Excavations at Tall Arpachiyah 1933, Iraq, vol. 2, pp. 1-178, 1935 لێکۆڵینەوەی زیادە لە ساڵی ١٩٧٦ لەلایەن تیمێکەوە بە سەرۆکایەتی ئیسماعیل حیجەرە ئەنجامدرا. چەندین پێکھاتەی حەلەف ئاشکرا کران، لەوانە گۆڕی شاکان و "ماڵی سووتاندن". ھەروەھا کۆمەڵێک گڵکار و مۆری حەلەف دۆزرایەوە، لەگەڵ ھەندێک ناشتنی کۆیلە. Ismail Hijara, Arpachiyah 1976, Iraq, vol. 42, no. 2, pp. 131-154, 1980Ismail Hijara, Three New Graves at Arpachiyah, World Archaeology, vol. 10, no. 2, pp. 125-128, 1978

 تەل ئەرپاچیا و دەورووبەری 
تەل ئارپاچیا گردێکی شوێنەواری بچووکە، یان تەپۆڵکەیەکی نیشتەجێبوونە، کە زۆرترین تیرەی ٦٧ مەتر (٢٢٠ پێ) و بەرزی لوتکەکەی ٥.٥ مەتر (١٨ پێ). تیرەی تەواوی شوێنەکە نزیکەی ١٢٥ مەتر (٤١٠ پێ)ە.

 مێژووی داگیرکاری 
ئەو شوێنە لە سەردەمی حەلەف و سەردەمی عوبەیددا داگیرکراوە. وا دیارە بەشدارییەکی زۆری لە دروستکردنی گڵکاردا ھەبووە. ئەو گڵکارەی لەوێ دۆزرایەوە، بنەمای کرۆنۆلۆژیای ناوخۆیی سەردەمی حەلەفیان پێکھێنا.

 سەرچاوەکان 


پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان
پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی عێراق
پۆل:پارێزگای موسڵ