ئارنۆڵد ج. تۆیمبی

وێنۆک
ئارنۆڵد جۆزێف تۆینبی (لە دایکبووی ١٤ی نیسانی ١٨٨٩ – ٢٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٥) مێژوونووسێکی ئینگلیز، فەیلەسوفێکی مێژوو، نووسەری چەندین کتێب بووە و مامۆستای توێژینەوەی مێژووی نێودەوڵەتی بووە لە قوتابخانەی ئابووری لەندەن و کۆلێژی کینگ لەندەن. لە ساڵی ١٩١٨ تا ١٩٥٠، تۆینبی بە پسپۆڕێکی پێشەنگی کاروباری نێودەوڵەتی دادەنرا؛ لە ساڵی ١٩٢٤ تا ١٩٥٤ بەڕێوەبەری توێژینەوە بووە لە چاتام ھاوس، لەو پۆستەدا ٣٤ بەرگی ڕاپرسی کاروباری نێودەوڵەتی بەرھەمھێنا، بۆ پسپۆڕانی نێودەوڵەتی لە بەریتانیا.

چاو پێکەوتن لەگەڵ ھیتلار

تۆینبی لەکاتێکدا کە لە ساڵی ١٩٣٦ سەردانێکی بەرلینی کرد بۆ قسەکردن لەسەر کۆمەڵگای یاسا نازی، لەسەر داوای ھیتلەر بانگھێشتی چاوپێکەوتنێکی تایبەتی لەگەڵ ئەدۆلف ھیتلەر کرا. لەم چاوپێکەوتنەدا کە ڕۆژێک پێش پێشکەشکردنی وتارەکەی تۆینبی بەڕێوەچوو، ھیتلەر جەختی لەسەر ئامانجی فراوانخوازی سنوورداری خۆی لە بنیاتنانی نەتەوەیەکی گەورەتری ئەڵمانیا کردەوە، ھەروەھا خواستی خۆی بۆ لێکتێگەیشتن و ھاوکاریی بەریتانیا لەگەڵ ئەڵمانیای نازی دا دەربڕی. ھەروەھا ھیتلەر پێشنیاری کرد کە ئەڵمانیا دەتوانێت ببێتە ھاوپەیمانی بەریتانیا لە ناوچەی ئاسیا و زەریای ھێمن ئەگەر ئیمپراتۆرییەتی کۆلۆنیالیزمی زەریای ھێمن بۆ ئەڵمانیا بگەڕێنرێتەوە. تۆینبی پێی وابوو کە ھیتلەر دڵسۆزە و لە یاداشتێکی نھێنیدا بۆ سەرۆک وەزیران و وەزیری دەرەوەی بەریتانیا پشتگیری لە پەیامەکەی ھیتلەر کرد.

 سەرچاوەکان 

پۆل:تیۆرییەکانی مێژوو
پۆل:ئەنگلیکانەکانی ئینگلیز
پۆل:مردووانی ١٩٧٥
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٩