ڕیتا لێڤی مۆنتالچینی

ڕیتا لێڤی مۆنتالچینی (Rita Levi-Montalcini؛ ٢٢ی نیسانی ١٩٠٩ - ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢) زانا و پزیشکی ئیتالی-ئەمریکییە. یەکێکە لە براوەکانی خەڵاتی نۆبێل.

ڕیتا لە ساڵی ١٩٨٦، لەگەڵ ستانلی کۆھن بەھاوبەشی خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی پێدرا، لە پای دۆزینەوەکەیان دەربارەی ھۆکاری گەشەکردنی دەمار (NGF). لە ساڵی ٢٠١١ تاکوو مردنی، وەک ئەندام پەرلەمانی ئیتالیا کاری دەکرد. لە ٢٢ی نیسانی ٢٠٠٩، بووە یەکەم ھەڵگری خەڵاتی نۆبێل کە تەمەنی ١٠٠ ساڵ تێپەڕبکات، لەم بۆنەیەش لە ستی ھۆڵی ڕۆما، ئاھەنگی گێڕا.

 سەرەتای ژیان 
ڕیتا لێڤی مۆنتالچینی دایکبووی ٢٢ی نیسانی ١٩٠٩ لە شاری تورین، ئیتالیا. ئەو لە خێزانێکی جوولەکەی ئیتالی بوو، کە ڕەچەڵەکیان دەگەڕایەوە بۆ ئیمپراتۆری ڕۆمانی.https://www.economist.com/news/obituary/21569019-rita-levi-montalcini-biologist-died-december-30th-aged-103-rita-levi-montalcini Rita Levi-Montalcini باوکی ئادەمۆ لیڤی ئەندازیاری کارەبا، ئەدێلی دایکیشی وێنەکێش بوو. ڕیتا لە تەمەنی ھەرزەکاری حەزی بە نووسین ھەبوو، نووسەری سوێدی سەلما لاگەرلۆف بەپێشەوایەکی خۆی دەبینی لەو حەزەی خۆیدا، بەڵام دوای ئەوەی ھاوڕێیەکی خێزانەکەی بینی بە شێرپەنجەی گەدە کۆچی دوایی کرد، بڕیاریدا کە بچێتە بەشی پزیشکی لە زانکۆی تورین. سەرەتا باوکی بەو بڕیارە دڵخۆش نەبوو، بەڵام دوایی ڕازی بوو و پشتگیری خۆی بۆ ڕیتا دەربڕی بۆ ئەوەی لەبەشی پزیشکی بخوێنێت. ڕیتا کاتێک خوێندکاری زانکۆ بوو، ئەوا زۆر حەزی بەبابەتەکانی کۆئەندامی دەمار دەکرد.

 سەرچاوەکان 

 بەستەرە دەرەکییەکان 

پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئیتالی
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:مردووانی ٢٠١٢
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٩
پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی کەم و کوڕیان ھەیە لە سەرچاوەی باوەڕپێکراودا
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل
پۆل:زانا جووەکان
پۆل:ئەندامی ڕێکخراوی ئەوروپی زیندەزانی گەردیلەیی
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست
پۆل:ژنانی براوەی خەڵاتی نۆبێل
پۆل:بێخوایانی ئەمریکی
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا