سووزان ئەنتۆنی

سوزان بی ئەنتۆنی (بە زمانی ئینگلیزی:Susan B. Anthony؛١٥ی شووباتی ١٨٢٠ - ١٣ی ئازاری ١٩٠٦) ژنە چالاکوانی مافەکانی ژنان و ڕیفرۆرمخوازی ئەمریکی بوو. ئەو ڕۆڵی سەرەکی هەبوو لە بزووتنەوەی مافی دەنگدانی ژنان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. جگە لە مافەکانی ژنان، ئەوا سوزان هەر لە ١٧ ساڵییەوە کاری لەسەر دژایەتیکردنی بەندایەتی دەکرد. لە ساڵی ١٨٥٨، بووە نوێنەری نیویۆرک لە کۆمەڵەی کۆمەڵگای ئەمریکیی بۆ دژایەتیکردنی کۆیلایەتی.

لە ساڵی ١٨٥١، لەگەڵ ئیلیزابێت کادی ستانتۆن بەیەکەوە هەنگاویان نا بۆ دامەزراندنی بزووتنەوەی گەشەپێدانی مافەکانی ژنان، ئەوان بەیەکەوە بۆ چەندی دەیە کاریان کرد لەڕێی بڵاوکردنەوەی کتێب و وتارەکانیان. لە ماوەی شەڕی ناوخۆییی ئەمریکا، یەکێتیی ژنانی دڵسۆزی نەتەوەییان دامەزراند کە لەدژی کۆیلایەتی چالاکییان هەبوو. ئەوان لە ساڵی ١٨٦٨، ڕۆژنامەیەکیشیان بەناوی شۆڕشەکە (The Revolution) بڵاودەکردەوە.

ئەو بۆ چەسپاندنی مافی دەنگدانی ژنان گەشتی بۆ چەندین ناوچەی ئەمریکا کرد، ساڵانە ٧٥ بۆ ١٠٠ وتاری لە شوێنە جیاجیاکان دەدا. بۆ ئەم پرسە بەشداریی لە چەندین کەمپەینن کرد. نەک لە ئاستی ئەمریکا، ئەو لە چالاکییە نێونەتەوەییەکانیش بۆ پرسی ژنان ڕۆڵی هەبوو.

سوزان بی ئەنتۆنی لە ڕۆژی ١٣ی ئازاری ١٩٠٦، لە تەمەنی ٨٦ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد.

 سەرچاوەکان 

پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان
پۆل:مردووانی ١٩٠٦
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٢٠
پۆل:گومانباوەڕە ئەمریکییەکان
پۆل:کۆمارییەکانی نیویۆرک (ویلایەت)