گرووپی ئاڵوگۆڕی

گرووپی ئاڵوگۆڕی یان گرووپی ئابیلیفەرھەنگی بیرکاری، نەوزاد عومەر محێدین () لە ماتماتیکدا، بە گرووپێک وەکوو  دەوترێت کە خاوەنی ئۆپێراتۆرێک وەکوو  بێت و ئەم ئۆپێراتۆرە لە کۆمەڵەی  دا خاسیەتی ئاڵوگۆڕی ھەبێت، واتە بۆ ھەر  و  لە دا ئەوا:

بە زمانی ماتماتیک ئەمە بەم شێوەیە دەردەبڕن: « گرووپێکی ئاڵوگۆڕە».

 پێناسە 
گرووپی ئاڵوگۆڕ کۆمەڵەیەک وەکوو  و ئۆپراتۆرێکی دوانی وەکوو «•» لەخۆ دەگرێت، بەشێوەیەک  ئەم تایبەتمەندییانەی ھەبێت:
 داخراوەبوون: بۆ ھەر  و  لە دا، ئەنجامی a•b یش لە دا بێت.
 یەکتربەستن: بۆ ھەر  و  و  لە دا ئەوا:

 ئاڵوگۆڕی: بۆ ھەر  و  لە دا، دەبێت

.

 ئەندامی بێ لایەن: ئەندامێکی بێ لایەن وەکوو  ھەیە بە شێوەیەک کە بۆ ھەر ، ئەوا

 ئەندامی دژ: بۆ ھەر  ، یەک  ھەیە بەشێوەیەک  ، (لێرەدا  ئەندامی بێ لایەنە.)

 نموونە 
کۆمەڵەی ژمارە تەواوەکان لەگەڵ کرداری کۆکردنەوە ، بەم شێوەیە ھێما دەکرێت ، گرووپێکی ئاڵوگۆڕە.
 ئەنجامی کۆکردنەوەی دوو ژمارەی تەواو، ژمارەیەکی تەواوە، لەمەوە مەرجی یەکەم (داخراوەبوون) جێبەجێ دەبێت.
 وا دابنێ ،  و  سێ ژمارەی تەواو بن. ئەنجامی کۆکردنەوەی  لەگەڵ  یەکسانە بە ئەنجامی کۆکردنەوەی  لەگەڵ ، لەمەوە مەرجی یەکتربەستن جێبەجێ دەبێت.
 وا دابنێ ،  دوو ژمارەی تەواو بن، ئەوا

.

 ئەندامی بێ لایەن لەم نموونەدا سیفرە. لەبەر ئەوەی ئەنجامی کۆکردنەوەی ھەر ژمارەیەکی تەواو لەگەڵ سیفر، دەکاتەوە ژمارەکە خۆی.

 دژی ھەر ژمارەیەکی تەواو وەکوو  ژمارەیەکە لە نیشانەدا پێچەوانەی خۆیەتی  (ژمارەیەکی نەرێنییە).

،

لێرەدا  ئەندامی بێ لایەنە.

 پەراوێزەکان 

 سەرچاوەکان 


پۆل:تیۆریی گرووپە ئاڵوگۆڕییەکان
پۆل:نیڵز هێنریک هابیل
پۆل:تایبەتمەندیەکانی گروپەکان
پۆل:نیڵز ھێنریک ھابیل