ھێڵکاریی مێژووی پەرەسەندنی مرۆڤ

ھێڵکاریی مێژووی پەرەسەندنی مرۆڤ ھەڵدەستێت بە ناساندن و دەستنیشانکردنی دیاردە و ڕووداوە گەورەکان لە لایەنی پەرەسەندنی جۆری مرۆڤی نوێوە. پیشاندانی تەواوی مێژووی جۆری ھۆمۆ سەیپیەنەکان (مرۆڤی ژیر) لە سەرەتایی ژیان (نزیکەی ٤ میلیارد ساڵ لەمەوبەر) بۆ کۆتا ئاستی پەرەسەندنییان لە (کۆتا چاخی سەھۆڵبەندان)دا.

ھەروەھا چەند شیکردنەوەیەکی کورت و پوخت لەخۆدەگرێت دەربارەی ئاستە جۆراوجۆرەکانی پۆلێنەکانی مرۆڤ.

 تاک خانەکان 
مێژوو (میلیارد ساڵ)دیاردە٤٫١دەرکەوتنی سەرەتاترین شێوەی ژیان.٣٫٩دەرکەوتنی ئەو خانانەی زیندەوەری تاک خانەی (بێ ناوک یان ناوک سەرەتایی)ن (پەردە یان دیواری ناوکیان نییە).٣٫٥دەرکەوتنی یەکەمین ڕۆشنەپێکھاتنی ھەوایی (ئۆکسجینی) و لە ئەنجام دا ھاتنە کایەی بڕی زۆری ھەوا لەسەر زەوی بۆ یەکەمین جار.٢٫٥دەرکەوتنی یەکەمین خانەکان کە ئۆکسجین بەکاردەھێنن. لە مێژووی ٢٤٠٠ میلیۆن ساڵ دا لە دیاردەی بەئۆکسجینبوونی مەزن دا، شێوە ژیان (زیندەوەر) ە بێ ھەواکان لەناوبران لەلایەن زیندەوەرە بەرھەمھێنرەکانی ھەواوە.٢٫١دەرکەوتنی (زیندەوەرە ناوکدارەکان) (ناوکەکانیان پەردە یان دیوار دەورە دراون).١٫٢پەرەسەندنی زاوزێکردنی سێکسی کە کردەی پەرەسەندن خێراتر دەکات و بۆماوەکان تێکەڵ دەبن لە ھەموو وەچەکان دا کە ڕێ خۆشدەکات بۆ ھاتنەکایەی ھەمەجۆریی (جیاوازی) زیاتر.٠٫٩ھاوشێوەیی (کوێنۆفلاجلەیت) لەگەڵ بنەچەکانی ھەموو شانشینی ئاژەڵەکان دا و دەکرێت بنەچەی ڕاستەوخۆی ئیسفنجەکان بێت.depending on the classification of the Homo heidelbergensis lineage; 0.8 if Neanderthals are classed as H. sapiens neanderthalensis, or if H. sapiens is defined cladistically from the divergence from H. neanderthalensis, 0.3 based on the available fossil evidence.

 ھۆمۆ سەیپیەن (مرۆڤی ژیر) 
پوختەیەکی خشتەیی لەسەر ڕیزبەندی پۆلێنەکان بۆ جۆری ھۆمۆ سیپیەن (مرۆڤی ژیر) و بۆ ھەر ئاستێک تەمەن (مێژووی)ەکەی خەملێنراوە، وەک لەمەی خوارەوەدا دەردەکەوێت:
پۆلێنناوناوی باوپێش میلیۆن ساڵکۆماریوکاریوت٢٬١٠٠شانشینئاژەڵئاژەڵ٥٩٠لقکۆرداتەبربڕەدارەکان و ئەوانەی نزیکن لە بێ بربڕەکان٥٣٠لقی لاوەکیبربڕەدارەکانماسی/بربڕەدارەکان٥٠٥پۆلی گەورەچوار پەلەکانچوار پەلەکان (ئەو ئاژەڵانەی خاوەنی چوار پێن)٣٩٥پۆلشیردەرەکانشیردەرەکان٢٢٠پۆلی لاوەکیدڕندەکانئەو ئاژەڵانەی بێچووەکانیان دەبێت (ھێلکە دانانێن)١٦٠پۆلدڕندە ڕاستییەکانشیردەرە وێلاشییەکان١٢٥پلەدڕندە باکورییەکانشیردەرە سمدارەکان، شیردەرە گۆشخۆرەکان، نەھەنگ و شەمشەمەکوێرە١٠١–١٢٤پلەئاژەڵە قرتێنەرەکانئاژەڵە شێوە مشک، کەروێشکەکان١٠٠پلەئاژەڵە پیاھەڵکشانەکانمەیموون٨٠–٩٩پلەپریماتۆمۆرفامەیموونەکان"'Experiments with sex have been very hard to conduct,' Goddard said. 'In an experiment, one needs to hold all else constant, apart from the aspect of interest. This means that no higher organisms can be used, since they have to have sex to reproduce and therefore provide no asexual control.'

Goddard and colleagues instead turned to a single-celled organism, yeast, to test the idea that sex allows populations to adapt to new conditions more rapidly than asexual populations." Sex Speeds Up Evolution, Study Finds (URL accessed on January 9, 2005)٧٩٫٦پلەمەیموونەکان٧٥پلەی لاوەکیھاپلۆرھینیلووت سادەکان٦٣پلەسیمیفۆرممەیموونەکان٤٠پلەکاتەرھینی٣٠خانەدانی گەورەھۆمینۆیدیائەو مەیموونانەی ئاراستەی لووتیان بەرەو خوارەوەیە٢٨خانەدانھۆمینیدایمەیموونە مەزنەکان، مرۆڤەکان، شەمپانزییەکان و گورێلاکان١٥–٢٠خانەدانی لاوەکیھۆمینینایمرۆڤەکان، شامپانزییەکان و گۆرێلاکان١٢–١٤تیرەھۆمنینی (لێکچووەکانی مرۆڤ)مەیموونە شامپانزییەکان دەگرێتەوە بەڵام گۆرێلا نا٨–١٠تیرەی لاوەکیھۆمنیناخێزانی ھۆمۆکان، نزیک لە خزم و بنەچەی مرۆڤەکانەوە٤ – ٨خێزانھۆمۆ ھابیلس(مرۆڤی بە توانا) مرۆڤەکان٢٫٥جۆرھۆمۆ سەیپیەن(مرۆڤی ژیر) مرۆڤە توێکارییە نوێیەکان٠٫٣ – ٠٫٨
پاشماوەی بە بەردبووی جۆری ھۆمۆ سەیپییەنەکان (مرۆڤی ژیر) کە لەگەڵ چەند کەرەستەیەکی بەردیی لە شاخی (ئەیغود)ی وڵاتی مەغریب دۆزراوەتەوە و مێژووەکەیان دەگەرێتەوە بۆ ٣٠٠ ھەزار ساڵ لەمەوبەر بە یەکەمین بەڵگەی بە بەردبوو دادەنرێت لەسەر ھۆمۆ سەیپییەنە نوێیەکان (نوێ لەڕووی توێکارییەوە). لە ساڵی ٢٠١٧ دا لە وڵاتی ئیسڕایل بەردینی ئێسکێکی شەویلگەی ١٧٧ ھەزار ساڵی دۆزرایەوە کە بە کۆنترین پاشماوەی مرۆڤ دادەنرێت لە دەرەوەی کیشوەری ئەفریقا دۆزرابێتەوە. ھەروەھا لە ھەمان مێژوودا (نزیکەی ٣٠٠ ھەزار ساڵ لەمەوبەر) مرۆڤە نێردەتاڵەکان لە جۆری (ھۆمۆ ھایدڵبێرگنسس)ەوە سەرچاوەیان گرتووە.

نزیکەی ١٦٠ ھەزار ساڵ لەمەوبەر، ھۆمۆ سەیپییەنەکانی (دۆڵی ڕووباری ئاواش) (کە دەکەوێتە نزیک گوندی ھێرتۆ سەر بە وڵاتی ئێسۆپیای ئێستا) ھەستاون بە ئەنجامدانی کردەی بەجێھێشتنی مردووەکانیان لە شوێنێک دا (وەک جۆرە مەراسیمێکی ناشتن یان ماڵئاویی کردن لێیان).

 سەرچاوەکان 

پۆل:پەرەسەندنی مرۆڤ