کرستی کالیولاید

کرستی کالیولاید (بە ئیستۆنی: Kersti Kaljulaid؛ لەدایکبووی ٣٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٩) سیاسەتەمەدارێکی ئیستۆنییە کە ئێستا پێنجەم سەرۆکی ئیستۆنیایە لە کاتی ١٠ ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ەوە لە پۆستدایە، کرستی یەکەم ژنە کەوا سەرۆکایەتی وڵاتی ئیستۆنیا دەکات لەو کاتەوەی وڵاتەکە لە ١٩١٨ سەربەخۆیی وەرگرتووە و ھەوروەھاش گەنجترین سەرۆکە لە مێژووی سەرۆکایەتی ئیستۆنیا، کە ئەوکات لە تەمەنی ٤٦ ساڵی چووە ھەڵبژاردنەوەFormer European auditor Kersti Kaljulaid elected president of Estonia Estonian World, 2 October 2016. Retrieved 3 October 2016.

کرستی بەرپرسی پێشووی ئیستۆنیایە کە پێشوو تر لە دادگای وردبینی ئەوڕوپا وەک نوێنەری ئیستۆنیا خزمەتی کردووە لە ٢٠٠٤ تا ٢٠١٦Kes on Kersti Kaljulaid?   Postimees, 27 September 2016 (in Estonian). Retrieved 30 September 2016. دوای چەندین خول بۆ ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی نوێ بۆ ئیستۆنیا لە ٢٠١٦ کە شکست دەھێنن کرستی دووبارە دەپاڵێورێتەوە بۆ سەرۆکایەتی کردن ٣٠ ی ئەیلوولی ٢٠١٦ بە دەنگی زۆرینەی پارتەکانی پەرلەمان وەک کاندیدێکی ھاوبەش بۆ سەرۆکایەتی ئیستۆنیاھەروەھا وەک تەنھا کاندیدی ئەم خولە، کرستی دەنگی پێدرا بۆ ئەوەی ببێتە سەرۆکی ئیستۆنیا لە ٣ ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ بە ٨١ ی دەنگ و ١٧ دەنگنەدەرKersti Kaljulaid sai 81 häälega uueks Eesti presidendiks ERR, 3 October 2016 (in Estonian). Retrieved 3 October 2016

 ژیانی سەرەتایی و خوێندن 
کرستی لە قوتابخانەی تالینی ژمارە ٤٤ خوێندوویەتی و لە ١٩٧٧ دەرچووەTallinna Mustamäe Gümnaasiumi vilistlased (in Estonian). Retrieved 30 September 2016. لەکاتی خوێندنەکانی لەوێدا، ئەندام بووە لە گرووپی قوتابیانی زانستی تایبەتمەند بووە لە (ornithology خوێندن لەسەر باڵندەکان)Kaljulaid, K. (1986) Vainurästa (Turdus ilacius) pesitsusbioloogiast Eestis. In: Eesti NSV Õpilaste Teadusliku Ühingu VI teaduskonverentsi teesid, Tallinn, p. 24 (in Estonian) لە ١٩٩٢، کرستی لە زانکۆی تارتو تەواوی کردووە (cum laude -شانازی) وەک زیندەناسێک، کرستی ئەندامە لە کۆمپانیای ژنانی ئیستۆنیا (Filiae Patriae) لە ٢٠٠١، لە زانکۆی تارتو بە بڕوانامەی (MBA) لە بەرێوەبردنی بزنس تەواوی کردووە،Kersti Kaljulaid – elu Euroopas, kodu Eestis . Postimees, 7 May 2011. Retrieved 30 September 2016. تێزەکانی وەک "Riigi poolt asutatud sihtasutuste juhtimissüsteemi täiustamine" لە ئیستۆنی و "گەشەپێدەری سیستەمی بەرێوەبەری دامەزراوەکانی وڵات" لە کوردیKersti Kaljulaid. "The improvement of the management system of state-founded foundations" in ETIS, the Database of Estonian Science (in Estonian) Accessed on 30 September 2016. بۆ دانراوە

 کارکردن 
 کاری بازرگانی 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:Aku_Sorainen_ja_Kersti_Kaljulaid.jpg|چەپ|وێنۆک|زانکۆی تارتو سیمناری ئەنجومەن لە ٢٠١٥
لە ١٩٩٦ بۆ ١٩٩٧ کرستی بەڕێوەبەری فرۆشتنەکان بوو لە " telecom Eesti Telefon" - "تێلیکۆم ئێستی تەلەفۆن"، و لە ١٩٩٧ بۆ ١٩٩٩ لە بانکی ھانسبانک لە ئیستۆنیا وەک فەرمانبەر دامەزرا لە بەشی سەرمایەگوزاری، مارکێتەکانی ھانسبانک لە ١٩٩٩ بۆ ٢٠٠٢کرستی وەکوو ڕاوێژکاری سەرۆک وەزیرانی ئیستۆنیا مارت لار کاریکردووە لە ٢٠٠٢ بۆ ٢٠٠٤ وەکوو بەڕێوەبەری (Iru Power Plant) کاریکردووە، کە کۆمپانیایەکی-لکێنەری ویلایەکە بووە (Eesti Energia کۆمپانیای وزەی ئیستۆنی)ETIS (in Estonian) کرستی یەکەم ژن بوو کە پێشرەوی کۆمپانیای (Iru Power Plant) لە ئیستۆنیا بکات

لە ٢٠٠٤ کە ئیستۆنیا چووە پاڵ یەکێتی ئەورووپا کرستی کرایە نوێنەری وڵات لە دادگای وردبینی ئەورووپا لە ٢٠١١ کرستی سەرۆکی زانۆکی تارتو بووTartu Ülikooli nõukogu esimeheks sai Kersti Kaljulaid , University of Tartu's press release, 2011 (in Estonian). Retrieved 30 September 2016.

 کاری سیاسی 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:Kersti_Kaljulaid_ja_Toomas_Hendrik_Ilves_abikaasadega.jpg|وێنۆک|کالیولاید، ھاوسەرەکەی جۆرج، سەرۆکی پێشوو تۆماس ھێندریک، ھاوسەرەکە ئیڤا ئێلڤس لە کردنەوەی کۆشکەکەی کرستی لە ١٠ ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦، لە تالین
کرستی خۆی وەک پارێزکاری لیبرالیزم پێناسەکردووەOtti Eylandt, Kersti Kaljulaid: inimestega tuleb rääkida – igal pool toimib Eesti Päevaleht, 29 September 2016 (in Estonian). Retrieved 30 September 2016. کرستی لێدوان و پشتگیری دەدا بۆ کۆمەڵگایەکی سڤیلی بەھێز کە یارمەتییەکی بەرزی ئەو کەسانەی ئەدا کە پێویستیان بە یارمەتی بووKersti Kaljulaid: pagulasküsimuses on vaja julgust nagu iseseisvuse taastamise ajal . Postimees, 9 September 2015 (in Estonian). Retrieved 3 October 2016. کرستی لیبرالییەت نیشان ئەدەت لە کێشە کۆمەڵایەتییەکان وەکوو مافی کۆمەڵگای پەلکەزێرینە و پەنابەرییەتی کرستی زۆرجار پارچە بیرورا بڵاودەکاتەوە لە میدیای ئیستۆنیا بریار و باس لە پلەی ئیستۆنیا لە یەکێتی ئەورووپا و سۆشیا مۆیدیا و بابەتە ئابوورییەکانجگەلەوە، بەشداری ھەیە لە پرۆگرامەکانی شیکاری سیاسی وەک ڕادیۆی (Radio Kuku) نموونە پرۆگرامی ھەفتانەی (Keskpäevatund)Eurominutid. Postimees. Retrieved 28 September 2016.

لە ٢٠٠١ بۆ ٢٠٠٤ کرستی ئەندامی سیاسی پارتی یەکگرتووی پرۆ پاتریا بوو پێشیینەی ئێستای پرۆ پاتریا و یەکگرتووی ڕیس پوبلیکالە ویکپیدیای ئینگلیزی زیاتر بخوێنەوە لەسەری (Isamaa)Estonian Business Register  (in Estonian)

کەچی ھێشتاش لە ھەڵبژاردنەکان بەڕێوە ناچێت

وەک ئەوەی ئەندامێتی کرستی لە دادگای وردبینی ئەورووپا کۆتایی دەھات لە ٧ ی ئایاری ٢٠١٦ سەلمێنراوی بۆ کرا وەک سەرۆکی داھاتووی سەنتەری (PRAXIS) بۆ خوێندن لە سیاسەت لە تشرینی دووەمی ٢٠١٥، دەبوایە حکوومەتی ئیستۆنیا داوای جێگرەوەی ئەوی کردبا لە ٧ ی شوباتی ٢٠١٦، بەڵام ھێشتا حکوومەت نەیتوانیوە بیکات بۆیە لە پلەکەی ماوەتەوەPraxist valiti juhtima Kersti Kaljulaid  UT, November 2015 (in Estonian). Retrieved 30 September 2016.Kersti Kaljulaiu ametiaeg Euroopa Kontrollikojas lõppes, kuid ta jääb valitsuse otsustamatuse tõttu ametisse ega saa asuda Praxise juhiks Delfi, 6 May 2016 (in Estonian). Retrieved 30 September 2016.Kaljulaid: viivitus teeb kontrollikoja töö keerulisemaks, kuid tuleme toime . Postimees, 29 April 2016 (in Estonian). Retrieved 30 September 2016.
link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:The_President_of_the_Republic_of_Estonia,_Kersti_Kaljulaid_and_the_Vice_President_of_the_United_States,_Mike_Pence_(35448006744).jpg|وێنۆک|کرستی لەگەل مایک پێنس لە تەممووزی ٢٠١٧
لە ١٩ ی ئەیلوولی ٢٠١٦، کابینەیەکی تازە دامەزراوی گەشەکردووی چاودێری ڕاوێژکاری لە سەرۆکایەتی ی پەرلەمانی ئیستۆنیا دەنگی بە کرستی دا بۆ ئەوەی ببێتە سەرۆکی کابینەکەیArenguseire nõukoja esimeheks valiti Kersti Kaljulaid Estonian National Broadcasting (ERR), 19 June 2016 (in Estonian). Retrieved 30 September 2016. دوای چەندین شکست لە ھەوڵدان بۆ ھەڵبژاردنی سەرۆکێکی نوێ بۆ ئیستۆنیا لە ساتی ئۆگستەوە بۆ ئەیلوولی ٢٠١٦ کە پێی ئەوترا "council of elders" ی Riigikogu کە تیابووی گشت نوێنەری پارتەکانە، وتەبێژان و جێگری وتەبێژان داوای لە ڕەزامەند بوونی کرستی کرد و داواکاری کاندیدی سەرۆکایەتی ئیستۆنیا پێشکەش کرا، لە ٣ ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ کاندید بوونەکەی بۆ سەرۆکایەتی خرایە پێش ئەندامانی Riigikogu، و لە ٣٠ ی ئەیلوول کاندید بوونەکەی بە فەرمی تۆمار کرا"FOTOD ja VIDEO | Vanematekogu tegi ettepaneku esitada presidendikandidaadiks Kersti Kaljulaid" Estonian National Broadcasting (ERR), 27 September 2016 (in Estonian). Retrieved 30 September 2016. وتەبێژی Riigikogu ئەیکی نیستۆر وتی کە کرستی بەبێ ھیچ گومانێک ٦٨ دەنگی لەکۆی ١٠١ دەنگی ئەندامانی Riigikogu بەدەست ھێنابوو بەڵام ژمارەی تەواو مایەوە بۆ ئەوەی سەیر بکرێEstonia: Parlt parties voice support of Kaljulaid's candidacy The Baltic Times, 28 September 2016. Retrieved 30 September 2016. بە بنچینەیی کاندید بوونەکەی پشتگیری لێکرا لەلایەن ٩٠ ئەندامی RiigikoguВ поддержку кандидатуры Керсти Кальюлайд было собрано 90 подписей. Postimees, 30 September 2016 (in Russian). Retrieved 30 September 2016. کرستی ھەڵبژاردنەکەی بردەوە بە ٨١ دەنگ و ١٧ کەسیش ھیچ دەنگیان نەدا، جگە لەوە ھیچ دەنگێک لە دژی سەرۆکایەتی بوونەکەی ئەو نەدرا. جگە لەوە یەک پارتی پەرلەمان بانگەشەی ئەوەی کرد کە پشتگیری ناکات ئەوا پارتی (EKRE) کە ٧ دەنگیان ھەبووEKRE ei ole muutnud Kaljulaidi suhtes meelt ja oma hääli talle ei anna . Postimees, 3 October 2016 (in Estonian). Retrieved 3 October 2016.
link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:Meeting_between_the_President_of_Ukraine_and_the_President_of_Estonia_began_01.jpg|وێنۆک|کرستی لەگەل سەرۆکی پێشووی ئوکراینا پێترۆ لە ئایاری ٢٠١٨
لە کاتی ھەڵبژاردنەکەی لەلایەن میدیا و شەقەمەکان و سیاسەتمەداران ڕەخنەی زۆری لێ دەگیرا لەوەی کە بۆ گشتی نەناسراوە، ئەمەش وادەکات کرستی لە میدیادا وەڵامی ڕەخنەکان بداتەوە و لەچەندین یەکتر بینینی تەلەڤزیۆنی ئەوەی خستە ڕوو کەوا لە سەرانسەری وڵات چالاکی دەبێت و دەردەکەوێت، سەردانی شوێنە جیاجیاکان دەکات و قسە لەگەل خەلک دەکات بە ڕاستەوخۆییKersti Kaljulaid: minu kiri kõigile Eestimaa inimestele . Postimees, 29 September 2015 (in Estonian). Retrieved 3 October 2016. لە ناوەراستی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ڕاپرسییەک ئەوەی نیشان دا کە کرستی بە ڕێژەی %٧٣ پەسەندکراوە

لە ٢٠٢٠ حکوومەتی ئیستۆنیا پاڵاوتنی بۆ کرستی کرد وەکوو کاندیدی خۆی بۆ سەرکەوتووبوون بۆ پۆستی سکێرتێری گشتی (ڕێکخراوی ئیستۆنیا بۆ فرەکردار و گەشەپێدان OECD) بۆ ماوەی پێنج ساڵOECD announces candidates for next Secretary-General Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), press release of November 2, 2020. لە کانوونی دووەمی ٢٠٢١ کرستی دەست لەکارکێشانەوەی خۆی بۆ کاندید بوونەکە ڕاگەیاند بەھۆکاری ڤایرۆسی کۆڤید-١٩

لە ٢١ ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، پارتی دیموکراتی کۆمەڵایەتی پشتگیری خۆیان بۆ کرستی ڕاگەیاند کەوا
link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:Vladimir_Putin_and_Kersti_Kaljulaid_(2019-04-18)_08.jpg|وێنۆک|کرستی لەگەل ڤلادیمێر پوتین لە نیسانی ٢٠١٩
پێویستە بۆ دووەم ھەڵبژاردنی ئیستۆنیا لە ٢٠٢١ کاندید بێت

 ناوبانگ 
لە ٢٠١٧، کرستی بووە یەکەم ئیستۆنی کەوا تایبەمەند بێت لە گۆڤاری Forbes لە پێرستی ١٠٠ ژنە بە تواناکانی جیھان کرستی لە ڕیزی ٧٨ مین دانرا و لە ڕیزی بیست و دووەم بوو لەنێوان زۆرترین ژنە کاریگەرە سیاسەتمەدارە سەرکردەکان

 ژیانی کەسی 
کرستی ھاوسەرگیری کردووە، جگە لە زمانی ئیستۆنی زمانەکانی ئینگلیزی، فینلاندی، فرەنسی بە پاراوی دەزانێت ئەمە جگە لە رووسی

 شانازی 
 شانازی نیشتمانی 
 link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:EST_Order_of_the_National_Coat_of_Arms_-_1st_Class_BAR.png|80x80پیکسڵ مامۆستای مەزن و ھێمای مەدالیای نیشتمانی
 link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:EST_Order_of_the_Cross_of_Terra_Mariana_-_1st_Class_BAR.png|80x80پیکسڵ مامۆستای مەزن بۆ مەدالیای خاچی تێرا ماریانا
 link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:EST_Order_of_the_White_Star_-_1st_Class_BAR.png|80x80پیکسڵ مامۆستای مەزن بۆ مەدالیای ئەستێرەی سپی
 link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:EST_Order_of_the_Cross_of_the_Eagle_1st_Class_BAR.png|80x80پیکسڵ مامۆستای مەزن بۆ مەدالیای خاچی باز
 link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:EST_Estonian_Red_Cross_Order_1Class_BAR.svg|80x80پیکسڵ مامۆستای مەزن بۆ مەدالیای خاچی سووری ئیستۆنی

 شانازی بیانی 
 link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:FIN Order of the White Rose Grand Cross BAR.svg|80x80پیکسڵ خاچی مەزن و پەرۆکی مەزن بۆ مەدالیای گوڵی سپی، فینلاند (٧ی ئازاری ٢٠١٧)
 link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:ITA_OMRI_2001_GC-GCord_BAR.svg|80x80پیکسڵ سوارچاک خاچی مەزن لەگەڵ پەرۆ بۆ مەدالیای مێرتی کۆماری ئیتاڵی، ئیتاڵیا (٥ ی حوزەیرانی ٢٠١٨)
 link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:LVA Order of the Three Stars - Commander BAR.svg|80x80پیکسڵ فەرماندەری خاچی مەزن لەگەل ملاوانکە بۆ مەدالیای سێ ئەستێرە، لاتیڤیا، (٨ ی نیسانی ٢٠١٩)
 link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:Order of the Netherlands Lion ribbon - Knight Grand Cross.svg|80x80پیکسڵ خاچی مەزن بۆ مەدالیای شێری ھۆڵەندا، ھۆڵەندا (١٢ ی ئەیلوولی ٢٠١٨)
 link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:PRT Order of Prince Henry - Grand Collar BAR.svg|80x80پیکسڵ پەرۆکی مەزن بۆ مەدالیای شازادە ھێنری، پورتوگال (١٦ ی نیسانی ٢٠١٩)
 link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:Order_for_Exceptional_Merits_(Slovenia).png|80x80پیکسڵ وەرگری مەدالیای مێرتی چاوەروانکراو، سلۆڤینیا (٢ ی ئەیلوولی ٢٠١٩)

 خەڵاتەکان 
 لە ٢٠١٩، چالاکییەکی ئەوروپی ئیستۆنیا خەڵاتی کرستی کرد بە ناونیشانی ئەوروپی ساڵ
 لە ٢٠١٤، دامەزراوەیەکی کراوەی ئیستۆنی خەڵاتی کرستی کرد بە پێدانی خەڵاتی یەکگرتووی بۆ شیکاری و لێدوانەکانی کرستی، ڕوونکردنەوەی کارەکانی یەکگرتووی ئەورووپا بۆ بینەرانی ئیستۆنیاThe Unity Award , Open Estonian Foundation (in Estonian). Retrieved 30 September 2016.
 لە ٢٠٢٠، دامەزراوەی پەلکە زێرینەی ئیستۆنیا خەڵاتی پەلکە زێرنەی قارەمانی بە کرستی بەخشی (vikerkaarekangelase auhind) بۆ پشتگیرییەکانی لە یەکێک لە کۆمەڵەی پەلکە زێرینە لە ئیستۆنیاLGBT+ kogukonna eest seisjad pälvisid vikerkaarekangelase auhinna Retrieved 13 July 2020.

 ئەمانەش ببینە 
 پێرستی گەشتە فەرمییەکانی کرستی کالیولاید بۆ دەرەوە

 تێبینییەکان 

 سەرچاوەکان 

 بەستەرە دەرەکییەکان 

 ئیستۆنیا: پارتەکان پشتگیری دەنگی بۆ کاندیدی کرستی، ٢٨ ی ئەیلوولی ٢٠١٦
 چاوپێکەوتنی کرستی کالیولاید بۆ رۆژنامەی بازرگانی فینلاندی کاوپالێتی، پشتگیریە دیجیتالەکان گەشەدەکەنەوە بریکاریەتی سەرمایەگوزاری ئیستۆنیا، ٢٩ ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦
 ئیستۆنیا: مەترسە لەوەی کە لە پێشەوەی ناتۆبیت، لێدوانی سەرۆک" ڕۆژنامەوانی ئابوری، ٩ ی شوباتی ٢٠١٧

پۆل:خانمە سەرۆکەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:ژنە سیاسەتمەدارانی ئیستۆنیا لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩
پۆل:ژنان لە سیاسەت