خالید خاکی

خالید خاکی (لەدایکبووی ١٩٥٧ ھەتا ٢٠١٧، لە سەقز) شانۆکار، نووسەر و وەرگێری خەڵکی ڕۆژھەڵاتی کوردستانە کە لە بواری ھونەری شانۆ و شانۆگەری چالاک بوو.خالید خاکی ، شارنیوز، ٢٠٠٩

 ژیان 
خالید خاکی لە گوندی دایەسڵێمان سەر بە ناوچەی زێویەی سەقز لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧ زایینی لە دایک بوو و خوێندنی سەرەتایی، ناوەندی و دواناوەندی لە قوتابخانەکانی ئەو شارەدا تەواو کرد. لە ساڵەکانی ھەوەڵینی شۆڕشی ئیسلامیی ئێران لە سەنتەری موخابراتی دامەرزا و بوو بە فەرمانبەری ئەو ئیدارەیە، بەڵام لە ساڵی ١٩٨٣ لەسەر کار دورخرا. دواتر لەبەر ھۆکاری سیاسی ١٨ مانگ زیندان بە سەریا سپێندرا. لە دوای تێپەر بوون زیندانەکەی، دووبارە دەستی بە چالاکی لە بواری ھونەری شانۆ لە گرووپی شانۆی سەقز کردەوە.

خالید خاکی بەرپرسی پێشووی ئەنجومەنی مەولەوی کوردی شاری سەقز و ھەروەھا بەرپرسی گۆڤاری ھونەری ئەدەبی ساکار بوو.سەرنووسەری گۆڤاری ساکار بەھۆی بەربوونەوە گیانی لە دەست دا ، کوردپا، ٢٠١٧ ئەو لە دەیەکانی ھەفتا و ھەشتای زایینی ھۆگری ھونەری شانۆ و شانۆگەری بوو و چەنین بەرھەمی ھونەری پێشکەش بە کۆمەڵەی ھونەرمەندان و خەڵکی کوردستان کرد. ئەو یەکێک لەو کەسانە بوو کە بنەرەتی فیستیڤاڵی شانۆی کوردییان لە ساڵەکانی ١٩٩١ و ١٩٩٢ لە شاری سەقز دامەزراند کە ئەو فیستیڤاڵە تا بە ئیمرۆش ھەمو ساڵێک لە گۆرەپانی شانۆ لە سەنتەری کولتوور و ھونەری سەقز بەرێوە دەچێت و شانۆکاران لە ھەر چوار پارچەی کوردستان لەوێ کۆ دەبنەوە و بەرھەمەکانی خۆیان پێکەش دەکەن.خالید و خولیاکانی، واکاوی، ٢٠١٨ یەکەم فیستیڤاڵی شانۆی کوردی سەقز لە ساڵی ١٩٩٨ دوای گیر و گرفتێکی زۆر بەرێوە چو.

خالید خاکی ھەر وەھا قەڵەمێکی بە توانای بوو و توانی چەنین کتێب و شانۆنامە بنووسێ کە ژومارەیێکیان لە کاتی ژیانی خویدا لە چاپ درا و بڵاو کراوەتەوە.
خالید لە ساڵی ٢٠١٧ لە ناو مالەکەی خۆیدا کۆچی دوایی کرد.مراسم تشییع پیکر مرحوم خالد خاکی در سقز ، پایگاه هنری بینەر، ٢٠١٧ کەسانێک پیان وا بوو کۆچی دوایی ئەو جێگەی شک و گومانه و مەشکۆکە.مرگ مشکوک هنرمند سقزی و پیداشدن جسدش در منزلش، تریبون زمانه، ۲۰۱۷
 بەرھەمەکانیادو وەفایەک بۆ خالید خاکی ، ماڵپەری کورد شانۆ، ٢٠٢٠ 
 شانۆ 
 شانۆی شەھیدی دووەم لە دەیەکانی ھەفتای زایینی

 کتێب 
 کتێب «نظری بە کردستان دیداری با شاعران کورد» ١٣٥٦ ھەتاوی
 «ئایەرە ئایەرە» بەشی یەکەم ۱۳۸۱هەتاویکتاب ئایه‌ره ئایه‌ره، تکبوک
 «ئایەرە ئایەرە» بەشی دووەم ئامادەی چاپ
 کۆمەڵە چیرۆکی «خەج و …» ١٣٩٠ ھەتاوی

 وەرگێڕانی شانۆنامە 
 شانۆنامەی «وانە» -نووسینی: ئۆژێن یۆنسکۆ
 شانۆنامەی «ژینی گالیلە» -نوسەر:بێڕتۆڵد بڕێشت
 شانۆنامەی «دایک» -نوسەر:بێڕتۆڵد بڕێشت
 شانۆنامەی «ھەڵاوێرد و ڕێسا» -نووسەر:بێرتۆڵد بڕێشت
 شانۆنامەی «ئەفسانە» - نووسینی:نیما یوشیج
 شانۆنامەی «رازەی بەور» -نووسەر:داریۆفۆ
 شانۆنامەی «بەفر لە چلەی ھاویندا» -نووسەر: کۆوان ھان- چینگ
 شانۆنامەی «مۆزارت و سالیری» نووسەر:ئەلێکساندر پووشکین
 شانۆنامەی «ئاسکێ» - نووسینی:بارام بەیزایی
 شانۆنامەی «تەڵحەک و کەسانی کە» نووسەر:بارام بەیزایی
 شانۆنامەی «ھەژدیھاک» نووسەر:بارام بەیزایی
 شانۆنامەی «ئاڕەش» نووسەر:بارام بەیزایی

 نووسینی شانۆنامە 
 شانۆنامەی «بێ بنج» نووسەر:خالید خاکی
 شانۆنامەی «پەژارەکانی خاتوو زین»: نووسەر: خالید خاکی
 شانۆنامەی «ئازارەکانی کاکە مەم»: نووسەر: خالید خاکی
 شانۆنامەی «تاسە» -نووسینی: نەجیبە ئەحمەد نووسینەوەی:خالید خاکی
 شانۆنامەی «میرەکەم» لەسەر بناخەی میرە بچکۆڵانەکە، نووسینی ئانتووان دی سێنت ئێگزۆپڕی نووسینی:خالید خاکی
 شانۆنامەی «بحر عشق» بە فارسی نووسەر:خالید خاکی

 سەرچاوەکان 

 بەستەرە دەرەکییەکان 
 دواهەمین شیعری خالید خاکی
 سالگرد درگذشت خالد خاکی ،هنرمند پیشکسوت تئاتر کردستان
 پێداچوونەوە به کتێبەکانی خالید خاکی، ئیبراهیم یوونسی و عەلی ئەشرەف دەرویشیان لە بونیادی ئەدەبی بانە

پۆل:خەڵکی سەقز
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:ھونەرمەندانی کورد
پۆل:شانۆکاران
پۆل:نووسەران