کۆمەڵە ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران

کۆمەڵە ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران (بە فارسی: کوملە سازمان کردستان حزب کمونیست ایران، بە ئینگلیزی: Komala Kurdistan's Organization of the Communist Party of Iran) ڕێکخراوێکی سیاسی و چەکداری لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانە کە بە ڕێبازی کۆمۆنیستی چالاکی دەکات. ناوی ئەم ڕێکخراوە لە ڕابردوودا کۆمەڵەی شۆڕشگێری زەحمەتکیشانی کوردستانی ئێران بوو، بەڵام بەدوای دامەزراندنی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران لە ساڵی ١٩٨٤ کۆمەڵەیش بەم حیزبە لکاو و ڕۆلی ڕێکخراوی ناوچەییی ئەم حیزبەی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستاندا گرت بە ئەستۆ، و ناوی خۆی بە کۆمەڵە ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران گۆڕاند و لەو کاتە لەژێر ئەم ناوە چالاکی دەکات.حیزبی کۆمۆنیستی ئێران (حەکەئێ): سەبارەت بە ئێمە (بە فارسی)؛  سەردان لە ٢٨ی ئابی ٢٠٢٠. کۆمەڵە ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران ھاوکات لەگەڵ شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران، وێرای حیزبەکان و ڕێکخراوەکانی دیکە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان دەستی کرد بە چالاکیی چەکدارانە دژ بە حکۆمەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران.

 مێژوو 
سڵێمان موعینی لە کەسایەتییە سەرەکی‌یەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و نوێنەری لایەنێکی توندڕەو لەو حیزبەدا بوو. لە زستانی ١٩٦٦ (١٣٤٥ ھەتاوی) لەگەڵ گرووپێکی ٦٠ کەسی لە ئەندامەکانی حیزب، لە پیرانشار و بۆکان، چەند شەڕی چەکدارانەیان کرد. ئەم گرووپە تا ساڵی ١٩٦٨ سەرکوت کرا. دە کەس لەم گرووپە کە مابوونەوە ڕایان کرد بۆ عێراق. لە پاییزی ١٩٦٨ (١٣٤٨) موعینی لەگەڵ سێ کەسی تر ڕێکخراوێکیان بە ناوی ڕێکخراوی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران دامەزراند. ئەم چوار کەسە لە ئاغاوەتەکانی بۆکان و لە بنەماڵەکانی ئیلخانیزادە و موھتەدی و عەلیزادە بوون.

مائۆئیسم لە ساڵەکانی ١٩٦٠–١٩٦٥ لە نێو بڕێ لە لاوەکان و قوتابییەکانی کوردستانی ئێران بەھۆی جیاواز بوونی ئایدیۆلوجیای مائۆئیسم و سەرنەکەوتنی بارزانی و سەرھەڵدانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە عێراق دا لایەنگری زۆر گرت.

سێ کەس لەم لاوانە چاوە (کوڕی ئیمامی جومعەی مەریوان) و فواد مستەفاسوڵتانی (کوڕی خانی ئاڵمانە) و سدێق کەمانگەر (مالکێکی کامیارانی) بوون. تا ساڵی ١٩٧٨ ژمارەی ئەندامەکانی ئەم لایەنە گەشتبوو بە ٤٨ کەس لە مەریوان و ١٠٠ کەس لە سنە. ئەم گرووپە خۆیان بە ناوی شیرین بەھارە بە بیروڕای مائۆئیستی ئەناساند.

لە سەقز، موحەممەدحسێن کەریمی ڕێکخراوێکی بە ناوی یەکێتی جووتیاران دامەزراند کە لەگەڵ ئایینییەکان و بنەماڵەی شێخەکان پێوەندییەکی باشی بوو. بنەماڵەی حسێنی کە شێخ عیزەدین حسێنی (ئیمامی جومعەی مەھاباد) و شێخ جەلال حسێنی (لە بانە) لە گەورەکانیان بوون دوای کوژرانی موحەممەدحسێن کەریمی لە ٢٦ی ڕێبەندانی ١٣٥٧ لە پادگانی سەقز بوون بە کەسایەتییە سەرەکییەکانی ئەم ڕێکخراوە و شێخ عیزەدین بوو بە ڕێبەری ئەم ڕەوتە.

لە یەکگرتنەوەی سە گرووپی ڕێکخراوی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشان و شیرین بەھارە و یەکێتی جووتیاران لە ساڵی ١٩٧٩ دا (١٣٥٧) حیزبی کۆمەڵە بە ڕێبەریی شێخ عیزەدین حسێنی دامەزرا.

کۆمەڵە لە دوای کونگرەی سێھەمی دا (ساڵی ١٩٨٢) بوو بە سێ بەشەوە:The Kurdish nationalist movement: opportunity, mobilization, and identity, by David Romano, p.239.
 گرووپی خەبات
 گروپی دوکتور شاکری کە بوون بە ئەندامی حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران
 گرووپی کۆمەڵە بە سەرۆکایەتی عەبدوڵڵا موھتەدی

 کۆنگرەکان 
٣ کۆنگەی یەکەمی کۆمەڵە بەر لە تێکەڵبوونی لەنێو حیزبی کۆمۆنیستی ئێران بەسترا. یەکەمین کۆنگرەی کۆمەڵە بەدوای تێکەڵبوون لە حیزبی کۆمۆنیستی ئێران و گۆڕینی ناوەکەی کۆنگەی چوارەم بوو کە لە ساڵی ١٣٦٣ بەسترا. لەو کاتە تا بە ئێستاکە ئەم کۆنگرەیانە لەلایەن کۆمەڵە ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران بەستراون:

 کۆنگرەی چوارەم: لە ١٩٨٤ (ڕەزبەری ١٣٦٣ی ھەتاوی) لە گەڵاڵە-کوردستانی باشوور. یەکەم کۆنگرەیە کۆمەڵە دەبێتە ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران

 کۆنگرەی پێنجەم: لە ١٩٨٦ (ڕەشەمەی ١٣٦٤) لە مالومە-کوردستانی باشوور. جەخت لەسەر گرینگی و کارکردن لەسەر بزووتنەوە جەماوەرییەکان کرا.

 کۆنگرەی شەشەم: لە ١٩٨٨ (١٧ی گوڵانی ١٣٦٧) لە بۆتێ-ڕانییە. دەستپێکی دوورکەوتنەوەی کۆمەڵە لە کوردایەتی و دروستبوونی کێشەوململانەی ھزری لەسەر دەور و ڕۆڵی کۆمەڵە لە کوردستان/ کاک عەبدوڵڵا موھتەدی بەشدارنەبوو/ دواتر بوو بە ھەوێنی جیاوازی بیرورای کۆمەڵە و حیزبی کۆمۆنیست/ لەم کۆنگرەدا پرسی نەتەوەیی لاواز بوو. ئەم کۆنگرەیە بە تیۆری بنەماکانی کۆمەڵە ھەڵدەتەکێنێ.

 کۆنگرەی حەوتەم: لە ئاگۆستی ١٩٩٢ (پوشپەڕی ١٣٧١ی ھەتاوی) لە زەڕگوێز. لەم کۆنگرەدا مەنسور حیکمەت ڕۆشتەوە بۆ دەرەوەی وڵات/ کاک عەبدوڵڵا موھتەدی لێرەدا و لە کۆنفرانسی پێش ئەوە باسی ساغکردنەوەی کۆمەڵەی خستەوە بەرباس.

 کۆنگرەی ھەشتەم: لە ١٧ تا ٢١ ژوئەنی ١٩٩٥ (پوشپەڕی ١٣٧٤ی ھەتاوی) لە کوردستانی باشوور. کۆنگرە لەژێر ناوی کۆنگرەی ڕێکخستنەوەی بەشی تەشکیلاتی نھێنی. کۆمەڵێک باس لەسەر بەرنامەی کۆمەڵە بۆ کوردستان و خودموختاری و فێدڕاڵیزم و زەقبوونەوەی جیاوازییە فیکرییەکان.

 ڕووداوەکانی مێژووی کۆمەڵە لە تێکەڵبوون بە حزبی کۆمونیستی ئێران ھەتا ئێستاکە 
 ١٣٦٢ دامەزراندنی حزبی کۆمونیستی ئێران.١٢ خەرمانان
 ١٣٦٣ بەڕێوەچوونی یەکەمین مەدرەسەی حزبی (ھاوین) ساڵی ١٩٨٤ میلادی
 ١٣٦٣ ڕاگەیاندنی ڕەسمیی شەڕ لە لایەن حزبی دێمۆکراتەوە لە دژی کۆمەڵە (ڕێبەندان). ساڵی ١٩٨٥ میلادی
 ١٣٦٣ پەلەماری حزبی دێموکراتی کوردوستان ئێران بۆ سەر بارەگای کۆمەڵە لە ھەورامان
 ١٣٦٦ گیانبەختکردنی گوردانی شوان لە دەشتی شارەزووری ھەڵەبجە (٢٦ و ٢٧ی ڕەشەممە) – ڕۆژی شەھیدانی کۆمەڵە. ساڵی ١٩٨٨ میلادی
 ١٣٦٧ ڕاگەیاندنی ڕاگرتنی یەکلایەنەی شەڕ لە لایەن کۆمەڵەوە لەگەڵ حیزبی دێمۆکرات (٣ی گوڵان) ساڵی ١٩٨٨ میلادی
 ١٣٧٩ جودابوونەوەی عەبدوڵڵای موھتەدی و عومەر ئیلخانیزادە لە کۆمەڵە - ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران و دامەزراندنی حزبێکی تازە لەژێر ناوە کۆنەکەی کۆمەڵە، واتە کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران

 ئەمانەش ببینە 
 فواد مستەفا سوڵتانی
 حەمەحسەین کەریمی
 سەعید موعینی (خانە)
 سولێمان موعینی
 جەعفەر شەفیعی
 سدیق کەمانگەر
 ڕۆژی کۆمەڵە

 لق لێبوونەوەکانی کۆمەڵە 

 سەرچاوەکان 

 بەستەرە دەرەکییەکان 
 ماڵپەڕی کۆمەڵە
 دەربارەی پڕۆگرامی سیاسی کۆمەڵە
 Website English About Komala

پۆل:شۆڕشی ئیسلامیی ئێران
پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٦٧
پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٦٩
پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٨٤
پۆل:حیزبەکانی ئێران
پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٨٤ لە ئێران
پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکانی کوردستان
پۆل:کۆمۆنیزم لە ئێران
پۆل:حیزبە کۆمۆنیستەکان لە ئێران