چەمانەوەی تەوشک

چەمانەوە یان شکاندنەوە یاخود لە ڕێ لادانی شەپۆڵەکانە لەلایەن تەوشکەوە، کە بەم ڕێگایانەی خوارەوە روودەدات.
 شکاندنەوەی ھاوێنەیی تەوشک.
شکاندنەوەی شەپۆڵە ڕادیۆیییەکان. چەمانەوە و کەمکردنەوەی درێژی شەپۆڵەکانی ڕادیۆنە کە لەئەنجامدا پەخشێکی چاکی ڕادیۆمان دەست دەکەوێت لە بوارێکی زۆر دوور و فراواندا.
شکاندنەوەی شەپۆڵە دەنگییەکان، دەنگەکە بە دەوری لێوارەکانی شتە ئەندازەیییەکان دەسوڕێتەوە. ئەمە توانای بیستن بەرھەم دەھێنێت تەنانەت کاتێک سەرچاوەکە بەربەست کراوە لەلایەن تەنێکی ڕەقەوە. چونکە شەپۆلی دەنگ بە بەرزی دەچەمێتەوە بە دەوری تەنی ڕەقدا.

بەڵام، ئەگەر ھاتوو تەنەکە تیرەیەکی گەورەتری لە درێژی شەپۆلی دەنگییەکە ھەبوو ئەوا 'سێبەری دەنگ' لەپشت ئەو تەنە دروست دەبێت بۆیە نایبیستین. (تێبینی: لەوانەیە ھەندێک دەنگ لە ڕێی تەنەکەوە بڵاوبکرێتەوە کە پشت دەبەستێت بە پێک ھاتە و جۆری ماددەکە).

 شکاندنەوەی ھاوێنەیی تەوشک 
ئەم ھەورانەی لە چینە بەرزەکانی کەش دا ھەن لە کۆمەڵێک ئاوی ھەڵمێنراو یان دڵۆپە ئایرۆسۆلیا یان کریستاڵی سەھۆڵ پێک ھاتووە، کاتێک ڕووناکی بە ناو ئەم ھەورە تەنکانەدا ڕەت دەبێت لەت بوون یان چەمانەوەی ڕووناکی ڕوودەدات. ئەم چەمانەوەی ڕووناکییە پشت بە فریکانسی (ڕەنگ) ی ڕووناکی و قەبارەی دڵۆپەکان دەبەستێت. لە ئەنجامدا بازنەی شێوەی خڕی تەواو دروست دەبن (خەرمانە)، کە ھەمان دیاردە لە خۆر و مانگ و ھەسارەکان، یان شتێکی دیکەی گەردوونی دروست دەبێت. بەشی ھەرە دیاری ئەم نموونەیە، پەپکەیەکی ناوەندییە، کە ڕەنگەکەی نزیکە لە سپی. ئەم دیاردەیە لە ئاسمانی زەوی وەھا دەبینرێت بەڵام لە ڕاستیدا لەگەردوون ھیچ شتێک نییە. ئەم دیاردەیە جیاوازی ھەیە لە گەڵ پەلکەزێڕینە و ھاڵۆس، کە بە شێوەیەکی سەرەکی بەھۆی دڵۆپە ئاوی نزم دروست دەبێت.

وێنەی چەپ ئەڵقەیەکی کەرتبوون بە دەوری خۆرێکی ھەڵھاتوودا نیشان دەدات (خەرمانەی خۆر) کە بەھۆی کزی تێنەکەی دروست بووە بەڵام کاتێک خۆر تەواو بەرز دەبێتەوە و بەھێز دەبێت خەرمانەکە نامینێت .

لای چەپ وێنەی دووەم خەرمانەی مانگ نیشان دەدات کە مانگێکی پڕە و کۆمەڵێک تەنکە ھەور دەوریان داوە ناوەندی پەپکەکە سپییەکی گەشە و ئەلقەکانی بە ڕەنگی سوورێکی کراوە خۆیان نیشان دەدەن.

 شکاندنەوەی شەپۆڵە ڕادیۆیییەکان 
تەوشک چینێکە لە گازە نیمچە ئایۆنییەکان کە لە چینە ھەرەبەرزەکان کەش دا ھەن؛ ئەم گازانە بە تیشکی کۆمیکی کە لەسەر خۆر دروست دەبێت پەیدابوون، کاتێک شەپۆلی ڕادیۆ بەناو ئەم گازانەدا ڕەت دەبێت کە نزیکەی ٨٠ کیلۆمەتر لە سەرووی زەوییەوە دەست پێ دەکات، تووشی چەمانەوە بوون دەبێت بە شێوەی چەمانەوە و شکاندنەوەی ڕووناکی. لەم حاڵەتەدا ھەندێک لە وزەی کارۆموگناتیسی لە کەوانەیەکی گەورەدا دەچەمێتەوە، بە جۆرێک کە دەتوانێت لە خاڵێکی زۆر دووردا بگەڕێتەوە سەر ڕووی زەوی (لەسەر فەرمانی سەدان کیلۆمەتر لە سەرچاوەی پەخشەوە. بەشێوەیەکی زۆر باش ھەندێک لەم شەپۆلی ڕادیۆیییە وزە لە ڕووی زەوییەوە ھەڵدەبەزێنەوە و بۆ دووەم جار دەگاتەوە تەوشک.

 چەمانەوەی دەنگە نزیکەکانی ڕووی زەوی 
ئەو شەپۆلانەی دەنگ کە لە نزیک ڕووی زەوییەوە دەچەمێنەوە تووشی بەربڵاوی یاخود شکاندنەوە دەبن لە شێوەی چەماوەیی و دەگەڕێنەوە بۆ زەوی و بەر دیوار و باڵاخانەکان دەکەون. ئەم دیاردەیە دەبێتە ھۆی کاریگەری کردەیی زۆر گرنگ: کە بەھۆیەوە دەتوانین دووری و قەبارەی گۆشەکان بزانین.

لقێکی بەسوود لە دەنگسازی کە مامەڵە لەگەڵ دیزاینی بەربەستی ژاوەژاو دەکات ئەم دیاردە لەشکەرکاریی دەنگیی لە وردەکاریی چەندێتیدا دەکۆڵێتەوە بۆ ھەژمارکردنی بەرزیی گونجاو و دانانی دیوارێکی دەنگی یان بێرم لە تەنیشت ڕێگای گشتی.

 بەستەرە دەرەکییەکان 

پۆل:دەنگ
پۆل:دەنگناسی (فیزیک)
پۆل:بەرگەھەوا