ئیمێلی بیاتریک ئیپای

ئیمێلی بیاتریک ئیپای (لە دایکبووی ١٩٥٦) کەسایەتی سیاسیی و فێرکەر لە کۆماری ئەفریقای ناوەندی. پێشتر وەزیر و ئەندام پەرلەمانی وڵات بووە. ئیپایی پارێزەربووە بۆ باشترکردنی حکوومەت، ئابووری، ئازادی کۆمەڵگای مەدەنی، بەرگریکردن لەمافەکانی مرۆڤ و گەیاندنی پەیامی یەکێتیی نەتەوەیی. لە ساڵی ٢٠١٥، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.

 ژیان 
ئیمێلی لە ساڵی ١٩٥٦ لەدایکبووە، ڕاھێنانی بۆ بوون بە مامۆستا کردووە. ئیمێلی تێکەڵی کاری بازرگانی بووە و لەبواری گواستنەوەی خێزانی کاریکردووە.

 ڕێکخراو 
ڕێکخراوی دەنگی دڵ (La Fondation la Voix du coeur) لە ساڵی ١٩٩٤ لەلایەن لوسیان پاتاسی دامەزرا، ژنی سەرۆکی ئەوکاتەی وڵات، مەبەست لە ڕێکخراوەکە سەرپەرشتیکردنی منداڵانی سەرشەقام بوو. ڕێکخراوەکە دەکەوێتە شاری بەنگویی.  ئەرکی ڕێکخراوەکە درووستکردنی بەھەشتێکی سەلامت بوو دوور لە تووندووتیژی بۆ منداڵان، گرنگیدان بەخوێندن، دابینکردنی پێداویستی تەندرووستی و سەلامەتی منداڵان بوو. دوای مردنی لوسیان لە ساڵی ٢٠٠٠، ئەو ئیپای بووە بەڕێوبەری ڕێکخراوەکە.

 ژیانی سیاسی 
لە ساڵی ٢٠٠٣، ژەنەراڵ فرانسیس بۆزیز کودەتایەکی بەسەر حوکمڕانی پاتاسی کرد، دەسەڵاتی لە کۆماری ئەفریقای ناوەندی گرت. فرانسیس حکوومەتێکی ئینتقالی درووستکرد، بەبەشداریپێکردنی زۆربەی حیزبە ئۆپۆزسیۆنەکانیش. لە ساڵی ٢٠٠٤، ڕەشنووسی دەستووریان نووسیەوە. ئیپایی وەک سەرۆکی کارووباری دەرەوە لەپەرلەمان دەستبەکاربوو لەماوەی ٢٠٠٣ بۆ ٢٠٠٥، دواتر بوو بە وەزیری بازرگانی و پیشەسازی.

لە ساڵی ٢٠١٣، ھاوپەیمانیەتیێکی سەربازی لەژێرناوی سیلیکا دەستیان بەسەر حکوومەتەکەی بۆزیزدا گرت. میشێل جۆتۆدیا خۆی بەسەرۆکی وڵات دانا و قەیرانێکیشی بەسەر وڵاتەکەیدا درووستکرد. جۆتۆدیا سەرکردەیەکی موسڵمانبوو کە حوکمی بەسەر وڵاتێکی زۆرینە کریستیاندا دەکرد کە لەئەنجامدا تووندووتیژی زۆر لە وڵاتەکە کەوتەوە، لەکۆتاییدا جۆتۆدیا دەستی لەکارکێشایەوە. ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان، یەکێتیی ئەفریقا لەگەڵ حکوومەتی فەڕەنسا ھێزی سەربازیان ڕەوانی وڵاتەکە کرد بۆئەوەی ئارامی بەخۆیەوە ببینێت. دواتر حوکمەتێکی کاتی پێکھێنرا و جارێکی تر ئیپای پلەیەکی وەرگرت.

 سەرچاوەکان 

پۆل:ژنانی کۆماری ئەفریقای ناوەندی
پۆل:زیندووان
پۆل:١٩٥٦
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٩٥٠
پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە