ئامرازەکانی گواستنەوەی کارەبایی

ئۆتۆمبێلێکی کاروبایی ھەروەھا پێشی دەلێن (EV), یەک مۆتۆری کارەبایی یان زیاتر بەکاردێنێت بۆ دابینکردنی زەبر و خێرایی بۆ ئۆتۆمبێلەکە، ھەر ئۆتۆمبێلێکی کارەبایی کارەبای بۆ دابین دەکرێ کە سەرچاوەکی چ لە دەرەوەی ئۆتۆمبێلەکە کارەبای بۆ دابین دەکریێت وەکو شەمەندەفەری کارەبایی یاخوود میترۆ یان لە ناوەوەی ئۆتۆمبێلەکە کە بەشێوەی پاتری دادەنرێت یان بەشێوەی وزەی خۆر یان بە شێوەی جێنەرەیتەر(generator) کە سوتەمەنی دەگۆرێت بۆ کارەبا.

سەرەتای دروستبوونی دەگەرێتەوە بۆ ناوەراستەکانی سەدەی نۆزدەھەم کە کارەبایان بە ڕێگەیەکی باش دەزانی لەبەر ئاسان بەکارھێنانی و باشییەکەی بەڵام ئۆتۆمبێلی گازۆلین بەکارھێنانی ئاسان نەبوو. بزوێنەرە نوێیەکانی سووتانی ناوەکی (ic engines) بۆ ماوەی ١٠٠ ساڵ ڕکابەری ئۆتۆمبێلی کارەبایی کردووە بەڵام ھێزی کارەبایی لە ناو ئۆتۆمبێلەکان ھەر مایەوە وەکو شەمەندەفەر و ھەموو جۆرەکانی تری ئۆتۆمبێلی بچووک.

 مێژوو 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:EdisonElectricCar1913.jpg|وێنۆک|ئیدسۆن لە ١٩١٤ز کارەبایی دیترۆید مۆدێل ٤٧ کە دانراوە لە مۆزەخانەی نیشتمانی مێژوویی لە ئەمریکا.
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Electric_car_and_antique_car_on_display_at_1912_auto_show.jpg|وێنۆک|‎ن EV و سەیارە کۆنەکان پیشان دراون لە ١٩١٢ز لە پێشانگای ێۆتۆمبێل.
لە سەدەی 21 EV نوێبوونەوەیەکی بەرچاوی بەخۆی بینی بەھۆی گەشەکردنی تەکنەلۆژیا، ھەروەھا تیشکۆ لەسەر وزانەی کە دەتوانرێت دووبارە بەکاربھێنرێتەوە زیادبکات، و ڕێکەوتنێکی گەورە لەسەر داواکاری بۆ ئۆتۆمبێلی کارەبایی (EV) گەشەی پێدراوە و ھەندێک لە ئەندازیاران دەستیان کرد بە گفتوگۆ لەسەر گۆڕینی ئۆتۆمبێلەکان بۆ کارەبایی. ھەندێک لە وڵاتەکان دەستیان بە گۆرین کردووە وەکوو ویلایەتە نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ولاتانی یەکێتی ئەورووپا.
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Seattle_City_Light_Superintendent_Gordon_Vickery_with_prototype_electric_car,_1973_(34772918810).jpg|وێنۆک|لە سالی ١٩٧٣ز وێنەی وێستگەی بارگاویکردن پیشاندراوە لە شاری سییەتیل بۆ بەدەست ھێنانی توانای کارەبایی کە مەودایەکی ھەبوو ٥٠ میل بۆ یەک بارگاوی کردن.

ھەرچەندە (EV) کەمێک دەردانی ھەیە، کە ئەم دەردانەش بەھۆی ئەو وزەیە پەیدابووە کە لە جێنەرەیتەر دروست بووە، و عادەتەن پیس بوون بڵاو دەکاتەوە پاشەڕۆک دروست دەکات، مەگەر ئەوە وزەیە دروست دەکرێت لەلایەن سەرچاوەی کارەبایی نوێکەرەوە. EV دەتوانرێت بە چوستی بەرز و چوستی نزم دروست بکرێت یان نا تەندروست و گرانبەھا بێت.

ئەگەر ڕێژەیێکی گەورەی ئۆتۆمبیلی تایبەت بگۆڕن بۆ کارەبای تۆڕ ئەو لەوانەیە داواکارییەکە زیاد بکات بۆ نەوە و ناردن، و دەرچوونی ھەڵکوڵاو. لەگەڵ ئەوەشدا، بە گشتی بەکارھێنانی وزە و دەرچوون لەوانەیە کەم ببنەوە بەھۆیەکە بەتواناییی بڵندتری ئی ڤی س بەسەر تەواو سووڕ. لەگەڵ ئەوەشدا، بە گشتی بەکارھێنانی وزە و دەرچوون لەوانەیە کەم ببنەوە بەھۆیەکە بەتواناییی بڵندتری ئی ڤی س بەسەر تەواو سوورر. لە یو ئێس ئەی ئەو ھەیە ھەرئێستا نزیکەی پێویست ڕوەکی توانای ئێستا و ژێرخانی ناردن مەزەندە کرابوو، وا دا نان کە زۆربەی تاوانبار دەکەن لەوانەیە شەوانە ڕوو بدەن، بەکار ھێنانییەکەترین کارا سەرچاوەی باری بنکەی ئۆفف-پیک.

لە بەریتانیا لەگەڵ ئەوەشدا، شت جیاوازن. لەو کاتەی تۆڕی نەتەوەییی سیستەمی ناردنی کارەبای ڤۆڵتاجی-بەرز ئێستا دەتوانێت داواکارییەکەی بەڕێوە ببات ١ ملیۆن ئوتۆمبێلی کارەبایی، ھۆلیدێیی ستییڤ (بەڕێوەبەر تۆڕی نەتەوەیی پی ئێل سی) گوتی، «کون کردن سەرەوە و لەسەر ئەوەیە بە پێشھاتێکی ڕاستەقینە. شەبەکەی دابەشکردنی ناوچەیی لە شار وەک لەندەن لەوانەیە ھەوڵ بدات بۆ ھاوسەنگی تۆڕەکانیان ئەگەر لێخوڕ لە ھەمان کات ھەڵ ببژێرن بۆ ھەموو پلاک لە ئوتۆمبێلەکانیان».

ئی ڤی بە شێوەیەکی نموونەیی چارگ لێوە دەرگەی توانای ئاسایی یان پابەند چارگ کردن ئێستگە، کردارێک ئەوە بە شێوەیەکی نموونەیی کاتژمێر دەبات، بەڵام دەتوانێت شەوانە بکرێن و زۆرجار چارگێک بدرێت کە پێویستە بۆ بەکارھێنانی ڕۆژانەی ئاسایی.