نەبەتییەکان

نەبەتییەکان میللەتێک بوون کە لە باکووری کەنداوی عەقەبە و باکووری خۆڕھەڵاتی نیمچە دوورگەی سینا و باشووری خۆڕھەڵاتی ئیسرائیل دەژیان.
وێنۆک|خەزانە لە پێترا -ئوردەن.

 ھەڵکەوتنیان 
ناوچەی نەبەتییەکان کەوتۆتە باشووری ئوردەن، ھاوسنوور بوون لەگەڵ نیمچە دوورگەی عەرەبی لەباشوور وە لە باکووریش لەگەڵ کەنعانیەکان ھاوسنوور بوون لەسەدەی شەشەمی بەر لە زایین یەکیان گرت، نەبەتییەکان بە زمانی ئارامی دەدوان، پەیوەندی پتەویان ھەبوو لەگەڵ عەرەبەکانی نیمچە دوورگەی عەرەبی، پاشماوەکانیان لەشاری پێترا لە ئوردەن ماوەتەوە. نەبەتییەکان لە ھونەری تەلارسازی و ئاوەڕۆدا دەست ڕەنگین بوون لە پێترا ئەم بەھرەیان بەدی دەکرێت وەک درووستکردنی بەنداو و ئاوەڕۆکانیان، ناوی نەبەتییەکان لەلای ئاشووریەکان تۆمارکراوە کە لەسەدەی چوارەمی پێش زایین ئاشوورپانیباڵ لەچوارچێوەی ئیمپراتۆریەتەکەی نیمچە سەربەخۆییەکیان پێ دەدات بۆ کاری بازرگانی و کارگێری. بەتایبەت لەسەردەمی پاشا حارسی سێیەم لە ساڵی ٨٥ پێش زایین، کە توانی سنوورەکانی فراوان بکات و بگات بە کەناراوەکانی دەریای سوور. ڕۆمانەکان لە دوو ھێرشی سەربازیدا شکستیان خوارد.

نەبەتییەکان لەسەر باج و سەرانەی کاروانە بازرگانیەکان دەژیان کە بەھۆی ھەڵکەوتەی شارەکەیان کەوتبووە سەر ڕێگا بازرگانیەکانی ئەوکات.
وێنۆک|عەبدە لە ئیسرائیل.

 شاڵاوی وڵاتانی دراوسێ 
نەبەتییەکان بەدرێژایی مێژوویان وەک بەشێکی کارگێری لەژێردەستی ئیمپراتۆریەتە گەورەکان بوون وەک ئاشووریەکان و ھەخامەنشینیەکان و سلوکی و بێزەنتی و ڕۆمانەکان بوون، بەڵام بەھۆی زیرەکیان ھیچ کاتێک وەک ژێڕ دەستە ھەڵس و کەوتیان لەگەڵ نەکراوە.
وێنۆک|دێرێکی نەبەتییەکان لە پێترا ئوردەن.

 سەرچاوەکان 
 آذرنوش، آذرتاش، راه‌های نفوذ فارسی در فرهنگ و زبان عرب جاهلی، چاپ سوم. تهران: انتشارات توس، ١٣٨٨. شابک ٣-٤٣٦-٣١٥-٩٦٤-٩٧٨

پۆل:خەڵکی دێرین
پۆل:خەڵکی عەرەب
پۆل:مێژووی فەلەستین
پۆل:مێژووی عەرەبستانی سعوودی
پۆل:مێژووی سووریا
پۆل:مێژوو
پۆل:ھۆزەکانی عەرەب
پۆل:سووریای دێرین
پۆل:گرووپە مەسیحییەکان لە ڕۆژھەڵاتی ناوین