کێلڤن

کێلڤن () بریتییە لە یەکەی پێوانەی گەرمی کە لە لایەن لۆرد کێلڤنەوە پێشنیار کراوە (١٨٢٤–١٩٠٧).

link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:CelsiusKelvinThermometer.jpg|وێنۆک|گەرمیپێوێک کە بە ھەردوو پلەی گەرمی سەدی و کێلڤن پلە کراوە
پێوەری کێلڤن بە پێوەرێکی ڕەھای پلەی گەرمی داندراوە کە لە سفرەوە دەست پێدەکات و ژمارەی ژێر سفر نیە.https://en.wikipedia.org/wiki/Kelvin ئەم پلەی گەرمیە بە گشتی لەلایەن فیزیاناسان و کیمیاناسانەوە بەکار دێت، بە پێچەوانەی پلەی سەدی کە زانایانی بایۆلۆژی بەکاری دێنن. جیاوازی نێوان پلەی سادی و کێلڤن لە ڕێی ھاوکێشەی خوارەوە دەبینرێتەوە:

لێرەدا:
 TK بریتییە لە پلەی کێلڤن
 TC بریتییە لە پلەیس سیلیزی

ھەروەک لە ھاوکێشەی سەرەوە دیارە جیاوازی پلەی گەرمی کێلڤن و سیلیزی یەکسانە، واتا:

 مێژوو 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Baron Kelvin 1906.jpg|وێنۆک|لۆرد کێلڤن
لە ساڵی ١٨٤٨ ز، ویلیام تۆمسۆن (کە دواتر ناوبانگی بە لۆرد کێلڤن دەرکرد) لە توێژینەوەکەی کە بە ناونیشانی (On an Absolute Thermometric Scale)Joule, J. P. , & Thomson, W. (1854). XV. On the thermal effects of fluids in motion-Part II. Philosophical Transactions of the Royal Society of London, (144), 321-364. بڵاوی کردەوە پێشنیاری پێوەرێکی پلەی گەرمی کرد کە لە سفری ڕەھاوە دەست پێبکات. کێلڤن پلەی گەرمی (-٢٧٣) پلەی سەدی دانا بە سفری کێلڤن.

لە ساڵی ١٩٥٤ کۆنگرەی گشتی لەسەر کێش و پێوانەکان بڕیاری دا بە پێناسە کردنەوەی پلەی کێلڤن لە سەر بنچینەی خاڵی سیانی ئاو (triple point of water). لەم پلەی گەرمیە تایبەتیەدا، ئاو لە ھەر سێ دۆخی ڕەقی، شلی، و گازی دایە. ئەم پلە گەرمیە یەکسانە بە ٢٧٣٫١٦ کێلڤن.

 گۆڕینی بۆ سەر یەکەکانی تری پلەی گەرمی 
+گۆڕین لە کێلڤنگۆڕین لە پلەی سەدیسیلیزیفەڕەنھایتڕەنکین

 ڕەنگەکان لەسەر بنچینەی پلەی گەرمی 
ڕەنگەکان لە سەر بنچینەی پلەی گەرمی کێلڤن پۆلێن دەکرێن. بۆ نمونە لە خوارەوەی () بە سوور دەردەکەوێ و لەسەرەوەی () لە شین دەچێت. ئەمە بۆ ھەندێ بواری وەک وێنەگرتن گرنگە.

 سەرچاوەکان 

 بەستەرە دەرەکییەکان 

پۆل:داھێنانە سکۆتلاندییەکان
پۆل:زانستی ماددە