ڤالێنتینا تێرێشکۆڤا

Валентина Владимировна Терешкова)لەدایکبوون٦ مارسی 1937 (تەمەن ٨٢ ساڵ)ھاوڵاتیڕووسیا
یەکێتیی سۆڤیەتئەندام لەلیژنەی مەرکەزی بۆ حیزبی شوعی سۆڤیەت، مەجلسی دوما ژیانی پیشەییقوتابخانەئەکامدیمی سەربازی بۆ ئەندازیاری
ھێزی ئاسمانیکارکەشتیوانی ئاسمانی، سیاسەتمەدار، سەرباز، ئەندازیار، فڕۆکەوانحیزبحیزبی شوعی سۆڤێتی
ڕوسیای یەکگرتووزمانی دایکڕووسیزمانی نوسین و گفتوگۆ ڕووسیماوەی مانەوە لە بۆشایی ئاسمان ٤٢٧٢ خولەک واژووناوەڕاست|وێنۆک
alt=[[File:Valentina Tereshkova (January 1963).jpg|thumb|Valentina Tereshkova (January 1963)]|وێنۆک
ڤاڵنتینا فلا دیمیروفنا نریشکۆڤا (لە ٦ مارسی ١٩٣٧ لەدایکبووە)، کەشتیوانێکی ئاسمانی خانەنشینە، توانیویەتی بفڕێت بۆ بۆشایی ئاسمان لەسەر کەشتی فوستک ٦ لە ساڵی ١٩٦٩ و یەکەم ژن بووە لە مێژوو کە بفڕێت بۆ بۆشایی ئاسمان و تاکە ژن بووە کە بە تەنھا فڕینی بۆ بۆشایی ئاسمان بەبێ کۆمەڵ ئەنجام دابێت.

لە گوندێکی بچووک لەدایک بووە کە ناوی (بولشویا ماسلینیکۆڤا) لە ھەرێمی (یارۆسلاڤل)، دوای تەواوکردنی خوێندنەکەی کە قوتابخانە دەستی کرد بە کارکردن لە کارگەی تایەکان پاشان ئەندازیاری خوێند و ڕاھێنانی کرد لە نیشتنەوە بە پەڕەشوت. ڤاڵنتینا و چوار لە ھاوڕێکانی (تتیانا کوزنتسوڤا، ئرینا سولویوڤا، زھانا یرکینا، فالنتینا بونومریڤا) ھەڵبژێدران لەنێوان چوارسەد داواکار بۆ ئەوەی ببن بە کەشتیوانی ئاسمانی.

لە ١٦ی حوزەرانی ١٩٦٣، تریشکۆڤا توانی بفڕێت بۆ بۆشایی ئاسمان لەسەر کەشتی فوستوک ٦ کە یەکەم ئەفرەت بوو کە ئەو کارە بکات، و ١٩ ساڵی تری ویست ھەتاوەکو ئافرەتێکی تر بڕوات بۆ بۆشایی ئاسمان (سفیتلانا سافیتسکایا)، بەڵام ئەو چوار ئافرەتەی کە لەگەڵ تریشکۆڤایا ھەڵبژێردران نەیانتوانی گەشت بۆ بۆشایی ئاسمان بکەن

 باری خێزانی 
باوکی یەکێک پاڵەوانانی شەڕ ھەژمار دەکرێت کە لەکاتی شەڕ لەگەڵ نازییەکان گیانی لەدەست دا، تریشکۆڤا لەساڵی ١٩٦٣ ھاوسەرگیری لەگەڵ کەشتیوانی ئاسمانی (ئیدریان نیکۆلاڤ) کرد و لە ساڵی ١٩٦٤ کچێکیان بوو بەناوی (ئلینا). تریشکۆڤا لە ساڵی ١٩٨٢ تەڵاق درا پاشان ھاوسەرگیری لەگەڵ دکتۆر (شابوشنیکوف) کە ساڵی ١٩٩٩ گیانی لەدەست دا.

 لە ئاستی لێھاتوویی 
لە ئەکادیمی زوھوفسکی ھێزی ئاسمانی دەستی بە خوێندن کرد و لە ساڵی ١٩٦٩ دەرچوو وەک ئەندازیارییەکی بۆشایی ئاسمان و لەساڵی ١٩٧٧ بڕوانامای دکتۆرای لە ئەندازیاری بەدەست ھێنا.

لە چەندین پلەو پایەی حکومەت کاری کردووە:
 ١٩٦٦–١٩٧٤ کاری کردووە وەک یەکێک لە ئەندامانی مەجلسی بڵندی یەکێتی سۆڤیەت.
 ١٩٧٤–١٩٨٩ دامەزرا لە دیوانی بەڕێوبەرایەتی یەکێتی سۆڤیەت
 ١٩٩٦–١٩٩١ لە لیژنەی مەرکەزی بۆ حیزبی شوعی کاری کردووە
 لە ساڵی ١٩٧٧ خانەنشین کرا بە داواکاری سەرۆکی ڕووسیا

 چالاکیی کۆمەڵایەتی 
لە ساڵی ٢٠١١ لە پارتی ڕووسیای یەکگرتوو لە لیستی ناوچەیی یارۆسلاڤ بۆ دۆمای دەوڵەتی ڕووسیا هەڵبژێردرا. تێرێشکۆڤا لەگەڵ ئیلێنا میزولینا، ئیرینا یارۆڤایا و ئەندرێ سکۆچ Андрей Владимирович Скоч: биография (lenta.ru)Скоч Андрей Владимирович: карьера в Госдуме и благотворительность | Агентство деловых новостей "Бизнес-вектор" (business-vector.info)Андрей Скоч (pg21.ru)، ئەندامی گروپێکی جێگری نێوان کوتلەییەکانن بۆ پاراستنی بەها مەسیحییەکان؛ بەم پێگەیە پشتگیری لە هێنانەکایەی هەموارکردنەوەکانی دەستووری ڕووسیا کرد، کە بەپێی ئەو یاسایە "ئۆرتۆدۆکسی بنەمای ناسنامەی نەتەوەیی و کولتووری ڕووسیایە". جێگری سەرۆکی لیژنەی دومای ویلایەتی بۆ پێکهاتەی فیدراڵی و خۆبەڕێوەبەری ناوخۆیی لە ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ەوە.

 خەڵاتەکان 
تریشکۆڤا چەندین خەڵاتی وەرگرتووە لەوانەش (پاڵەوانی یەکێتی سۆڤیەت، چێکۆسلۆڤاکیا، ڤیێتنام، مەنگۆلیا و چەندینی تر، توانیویەتی ١٢ خەڵات بەدەست بھێنێت.

 سەرچاوەکان 



پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧
پۆل:زیندووان
پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:پاڵەوانەکانی یەکێتی سۆڤیەت
پۆل:سیاسەتدارانی سۆڤیەت
پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین
پۆل:جەنەراڵەکانی ھێزی ئاسمانی سۆڤیەت