ھومفری داڤی

ھومفر داڤی (١٧ی کانوونی یەکەمی ١٧٧٨ – ٢٩ی ئایاری ١٨٢٩) کیمیاگەرێکی ئینگلیزییە و دۆزەرەوەی سۆدیۆم و پۆتاسیۆمە، وە لەنێوان ساڵانی ١٨٢٠ تا ١٨٢٧ سەرۆکی زانکۆی مەلەکی بووە.

 ژیانی ھومفر 
ھومفر لە شاری بنزاس لە ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٧٧٨ لە ناوچەی کۆرنۆل لە ئینگلتەرا لەدایکبووە. ھەر لە بنزاس خوێندوویەتی، دوای مردنی باوکی نێردراوە تا دووبارە بخوێنێتەوە و کاریش بکات. ھەر بەو بۆنەیەوە توانیویەتی کاری تاقیگە و خوێندنی دەرمانخانە بکات، ھومفەر توانی بیسەلمێنی کە لەشی مرۆڤ ئۆکسیدی نیترۆی (N2O) تێدایە، دوای ساڵی ١٨٠١ چووە شاری لەندەن و لە پەیمانگای پەرەپێدانی زانست و بڵاوکردنەوەی زانیاری وەک مامۆستای یاریدەدەر کاری دەکرد. لە ساڵی ١٨٠٢ لە زانکۆی مەلەکی لە لەندەن بووە مامۆستای کیمیا، وە دوای ساڵی ١٩٢٠ بووە سەرۆکی زانکۆی مەلەکی.

 مردنی ھومفر 
لێکۆلینەوەکانی ھەندێک جار زۆر ترسناک بوون؛ لەکاتی ئاشکراکردنی سۆدیۆم ئازار بە چاوەکانی گەیشت، وە ٢ پەنجەی دەستی لەدەستدا و لەکۆتایییەکانی ژیانی کێشەی تەندروستی زۆری بۆ دروستبوو و بەردەوام چارەسەری وەردەگرت ھەتا لەکۆتاییدا لە ساڵی ١٨٢٩دا مرد.

 سەرچاوەکان 
 دەرچوون ٢٠١٥: رێگەپێدراو: CC0
 ژیاننامە رێکەوتی دەرچوون: ٢٠١٥

پۆل:لەدایکبووانی ١٧٧٨
پۆل:مردووانی ١٨٢٩
پۆل:نووسەرانی ئینگلیزی سەدەی ١٩یەم
پۆل:باریۆم
پۆل:بۆرۆن
پۆل:کیمیازانانی ئینگلیز
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:مەگنیزیۆم
پۆل:ئەندامەکانی ئەکادمیای زانستی شاھانەی سوێد
پۆل:کەسانی پەیوەندیدار بە کارەبا
پۆل:پۆتاسیۆم
پۆل:سۆدیۆم