وزەی ناوەکی

وزەی ناوەکی () بریتییە لە کۆی گشتی ئەو وزانەی کە لە گەرد و گەردیلەکانی پێکھاتەی مادەدا ھەیە. ئەم وزانە بریتین لە چەند جوڵەیەک کە بریتی لە جوڵەیی (Transitional)، خولانەوە (rotational) و لەرانەوە (Rotational).https://en.wikipedia.org/wiki/Internal_energy ھەروەھا زیاد کردنی بڕێک ماددە بۆ ناو سیستەمەکە دەبێتە بەرزکردنەوەی وزەی ناوخۆیی.
یەکەی سەرەکی بریتە لە جووڵ (J). وزەی ناوخۆیی ماددەیەک ناتوانرێ ڕاستەوخۆ بپێورێ بەڵکو ئەوەی باوە بریتیە لە گۆڕانی وزەی ناوخۆیی ماددە کە بریتیە لە بڕی ئەو وزەیەی لە سیستەمەکە دەرچووە یاخوود بۆی زیاد بووە.

 مێژوو 
زانایانی بواری وزە لێکۆڵینەوەیان لە پەیوەندی نێوان گەرما و کار و پلەی گەرمی کردووە. تێبینی ئەوەیان کردووە کە خۆلێدان لە شلەیەکدا، وەک ئەوەی بەهۆی تێکەڵبوونی لەگەڵ کارکردنی چەرخێکدا دروست دەبێت، دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی، کە بە بەرهەمهێنانی بڕێک گەرمی وەسفی کردووە. بە یەکە نوێیەکان ناسێندرا، بۆی دەرکەوت کە بۆ بەرزکردنەوەی پلەی گەرمی یەک کیلۆگرام ئاو بە ڕێژەی یەک پلەی سەدی ٤١٨٦ جوول وزە پێویست بوو.Born, M. (1949), Appendix 8, pp. 146–149.

 سەرچاوەکان 

پۆل:چەمکە فیزیکییەکان
پۆل:زانستی ماددە
پۆل:ووزە (فیزیا)
پۆل:کارەکانی دەوڵەت
پۆل:میکانیکی ئاماری
پۆل:تایبەتمەندی گەرمی داینامیکی
پۆل:ڕێژە فیزیکییەکان