ئیبن حەجەر عەسقەلانی

ئیبن حەجەر عەسقەلانی (ابن حجر العسقلانی) (ناوی تەواو: شھاب الدین الفضل علی محمد محمد علی محمود أحمد أحمد کنانی عسقلانییە)، بیروباوەڕی ئەشعەری بوو، زانایەک بوو کە لە شاری قاھیڕە لە میصر لەدایک ببوو لە ٢٣ی شەعبانی ساڵی ٧٧٣ی ھیجری لەسەردەمی مەمالیکەکەن، باوکی زانایەکی ئەدەبی بەناوبانگ بوو، و ویستوویەتی کوڕەکەشی وەک خۆی بێت و زانست و زانیارییەکی زۆر کۆ بکاتەوە، بەڵام تەمەنی ڕێگەی نەدا کوڕەی وەک زانا ببینێت، بەڵام ئەو سوور بوو لەسەر وەرگرتنی زانست و زانیاری لە بوارە جیاوەزاکاندا، ئەوەبوو لەتەمەنێکی بچووک توانی قورئانی پیرۆز لەبەر بکات کە ١٣ ساڵان بوو، و بەوە ناسرابوو کە ھەرشتێکی خوێندبێتەوە ڕاستەوخۆ لەبەری کردووە و چەسپاوە لە مێشکیدا.الجواھر والدرر فی ترجمة شیخ الإسلام ابن حجر. شمس الدین السخاوی. دار ابن حزم. ١٩٩٩

 ئەو شوێنانەی کە سەردانی کردووە بۆ وەرگرتنی زانست و زانیاری 
ھەر یەکە لە شارەکانی مەکە، شام، حجاز، یەمەن و فەلەستین. مامۆستاکانی پێکھاتبوون لە عەبدولرەحیم عێراقی، عبد المجید الشیخ عبد الباری. خوێندکارەکانی: کمال الدین محمد کوڕی عبد الواحد، کوڕی الفضل تقی الدین محمد، جمال الدین یوسف، بدر الدین محمد کوڕی أبی بکر، أبوو عبد اللە محیی الدین، برھان الدین إبراھیم کوڕی عمر، چەندانی تر.ابن حجر العسقلانی مصنفاتە ودراسة فی منھجە ومواردە فی کتابە الإصابة. شاکر محمود عبدالمنعم. مؤسسة الرسالة. ١٩٩٧

 مەرگ 
لە کۆتایییەکانی مانگی ذیلحیجە ساڵی ٨٥٢ ھیجری کە زانایەکی زۆری ئەو سەردەمە و خەلیفەی ئەو کاتە نوێژیان لەسەر کردووە.البدر الطالع بمحاسن من بعد القرن السابع. محمد بن علی الشوکانی. تحقیق محمد صبحی حسن حلاق. دار ابن کثیر

 بەرھەمەکانی 
زیاد لە ١٥٠ بەرھەمی جیاوازی ھەیە لە بواردە جیاوازەکاندا لەوانە:

 فتح الباری شرح صحیح البخاری.
 تھذیب التھذیب.
 تقریب التھذیب.
 لسان المیزان.
 الإصابة فی تمییز الصحابة.
 الدرر الکامنة فی أعیان المائة الثامنة
 نصب الرایة فی تخریج أحادیث الھدایة
 تلخیص الحبیر
 انتقاض الإعتراض
 نزھة النظر فی شرح نخبة الفکر
 نخبة الفکر فی مصطلح أھل الأثر
 تخریج أحادیث الإحیاء
 النکت علی ابن الصلاح
 مختصر الترغیب والترھیب
 دیوان ابن حجر

 سەرچاوەکان 

پۆل:لەدایکبووانی ١٣٧٢
پۆل:مردووانی ١٤٤٩
پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ١٤یەم
پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ١٥یەم
پۆل:زانایانی فەرموودە
پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان
پۆل:ئەشعەرییەکان
پۆل:شەرعزانە شافعییەکان
پۆل:شێخی ئیسلام
پۆل:ئیمامەکانی سوننە