حیزبی کۆمۆنیستی مارکسیست-لێنینیست (تورکیا و کوردستان)

پارتی کۆمۆنیستی مارکسیست-لێنینیست (تورکیا و کوردستان) (بە تورکی: Marksist-Leninist Komünist Partisi, MLKP) ناسراو بە مەلەکەپە  پارتێکی کۆمۆنیستی خۆجەئیستی شاراوەیە. ئەم حیزبە جگە لە تورکیا، لە باکوور و ڕۆژئاوای کوردستانیش دژ بە حکۆمەتی تورکیا خەباتی چەکدارانە دەکات.

 مێژوو 
پارتیی کۆمۆنیستی مارکسیست-لێنینیست (مەلەکەپە) لە ئەیلوولی ١٩٩٤ لە یەکگرتنی دوو پارتی کۆمۆنیستی تورکیا/مارکسیست-لێنینیست - بزووتنەوە (تەکەپە/مەلە-بزووتنەوە) و بزووتنەوەی کرێکارانی کۆمۆنیستی تورکیا (تەکیھ) ھاتە ئاراوە. تەکەپە/مەلە-بزووتنەوە لە ئەوەیدی مەزنتر بوو. بنەڕەتی ھەردووگیان لە خێوەتگەی لایەنگری ئالبانیا بوو. ڕەوتی ڕێککەوتنی دوو ڕێکخراوە لە ساڵی ١٩٨٩ دەستیپێکرد. لە سەرەتاوە مەلەکەپە ناوی مەلەکەپە-دامەزراندن لە سەری خۆی داناو.

لە یەکەمین کۆنگرەی مەلەکەپە-کە لە ئەیلوولی ١٩٩٥، پارتێکی دیکە بە ناوی پارتی کۆمۆنیستی تورکیا/مارکسیست-نێنینیست (ڕێکخراوی نوێسازی) (تەکەپە/مەلە (یەئییۆ)) بەم دوو پارتە زێدە بوو و ناوی پارتی نوێیەکەش گۆڕاو بە مەلەکەپە. لە ساڵی دوای ئەوە، دابڕانەوەیەک ڕووی دا و پارتی کۆمۆنیستی تورکیا - ڕێکخراوی نوێسازی (کەپە-ئیئۆ) لەم پارتە لق خوارد.

لە ساڵی ٢٠٠٧دا، بەپێی فەرمانگەی ئۆپراسیۆنەکان و دژەتیرۆریسمی بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی ئاسایش، ناوی مەلەکەپە لە پێڕستی ١٢ ڕێکخراوی تیرۆریست لە تورکیا زێدە کرا.پۆلیسی تورکیا: ڕێکخراوە تیرۆریستیانەیک کە چالاکیان بەردەوامە؛ سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠١٩.

 ڕێکخستن 
باڵی لاوانی مەلەکەپە ناوی ڕێکخراوی لاوانی کۆمۆنیستە کە کورتەناوی لە تورکی دەبێتە کەگەئۆ.

مەلەکەپە باڵێکی چەکداری ھەیە بە ناوی ھێزە چەکدارەکانی ھەژاران و چەوساوەکان، کە کورتەناوەکەی لە تورکیدا دەبێتە فەسک. ئەم گرووپە بە بۆمبدانانەوە لە دانیشتنی ناتۆ لە ساڵی ٢٠٠٤ کە لەناوی ئۆتێلی ھیلتۆنی بۆسفۆری ئەستەمول بەڕێوەدەچوو، بوونی خۆیان بە جیھان ڕایگەیاندن کە لەم ڕووداوە ٤ کەس کوژراو.چاینا دەیلی: بەر لە ھاتنی جۆرج بوش و دانیشتنی ناتۆ لە تورکیا بومبەکانێک تەقیندران، نووسراو لە ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٤؛ سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠١٩. لە نیسانی ٢٠١٥دا، ڕایگەیاندراو کە مەلەکەپە ناوەندێکی ھەمیشەیی بۆ پەروەردەی سەربازی لە ناوچەکانی ژێری کۆنترۆلی پەکەکە لە کوردستانی عێراق دامەزراوەتەوە.جان فەرماندەری مەلەکەپە: ژیانی گەریلایی داھاتووی ئێمەیە، نووسراو لە ٢٧ی نیسانی ٢٠١٥؛  سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠١٩. لە تەممووزی ٢٠١٥دا، مەلەکەپە ھەوڵی دا تا لە گرووپی میدیای ئیستار ھەڵمەت بھێنێت.دەیلی ساباح: ھەڵمەتی بۆمبدانان لە گرووپی میدیای ئیستاری تورکیا بەدوای وەتارخوێندنەوەی دەمیرتاش سەرۆکی ھەدەپە، نووسراو لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠١٥؛  سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠١٩.

مەلەکەپە خاوەنی سێ بڵاڤۆکە: ئالتیلیم (بە واتای پەرکین)، بۆلتەنی ھەواڵی ڕۆژانە بە ناوی پارتینین سەسی (دەنگی پارتەکە)، و چاپەمەنیی دەمودەزگایی کە سیاسی-تیۆریکە بە ناوی تیۆریدە دۆغرولتۆ (بە واتای ئاراستە لە تیۆریدا).برۆد لێفت: پارتە چەپگرەکانی تورکیا، نووسراو لە ٣١ی ئابی ٢٠٠٤؛  سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠١٩. ٢٦ەمین و دواھەمین ژمارەی تیۆریدە دۆغرولتۆ لە ساڵی ٢٠٠٦ بڵاوکراوەتەوە.تیۆریدە دۆغرولتۆ، نووسراو لە ١٨ی ئازاری ٢٠٠٨؛ سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠١٩.

 سەرچاوەکانی ئینسانی 
بەپێی خوێندنەوەیەک کە لەلایەن فەرمانگەی ئۆپراسیۆنەکان و دژەتیرۆریسمی بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی ئاسایش کراوەتەوە، لە سەری نموونەکانێک لە تاکگەلێگ کە بەپێی یاساکانی تورکیا بە تیرۆریست ناسرابوونەوە، و بریتی بووە لە ٨٢٦ چەکدار لە مەلەکەپە و ھەروەھا ٣ کەسی دیکە، ئاشکرا بووەتەوە کە ٦٥٪ی ئەوانە لە تەمەنی ١٤ ھەتا ٢٥ ساڵ، ١٦/٨٪ لە تەمەنی ٢٥ ھەتا ٣٠، و ١٧/٥٪یش بەشالچووتر لە ٣٠ ساڵ بوونە. ھەروەھا ٢٠/٤٪ لەوانە دەرچوویی زانکۆ، ٣٣/٥٪ دەرچوویی قوتابخانەی دوایی، ١٤٪ خولی دووھەمی قوتابخانە، ٢٩/٩٪ خولی یەکەمی قوتابخانە و ١/٩٪یش نەخویندەوار بوونە.زەمان: ئاگاداری: کی ئەندامی ڕێکخراوە نایاساییەکانە؟، نووسراو لە ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧؛  سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠١٩.

 بەشداریکردن لە شەڕی ناخۆی سوریا 
مەلەکەپە لە ساڵی ٢٠١٢دا تاکگەلێک خۆبەخشی ھەناردووتەوە بۆ سوریا تا وێڕای یەکەکانی پاراستنی گەل (یەپەگە) لە ڕۆژاوادا خەبات بکەن. لانیکەم چوار کەس لەم شەروانان لە شەڕی سەریکانی و سێ کەسیش لە گەمارۆی کۆبانی کوژراوەتەوە. مەلەکەپە ھەروەھا دەیھەوێت لە ناوی یەپەگە لیوایەکی ناونەتەوەیی دابمەزرێنێت، کە بەشێوەی لیواکانی ناونەتەوەیی بەناوبانگێک بێت کە لە کۆماری دووھەمی ئیسپانیا لە شەڕی ناوخۆی ئیسپانیا بێت.فرات: ئامادەکاری بۆ لیوایەکی ناونەتەوەیی لە ڕۆژاوا، نووسینی ئارزوو دەمیر، نووسراو لە ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥؛ سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠١٩. مەلەکەپە لە کوتاییەکانی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ ڤیدەیۆیەک بڵاو کردووە کە چەندین خۆبەخشی کۆمۆنیستی ئیسپانیایی و ئەلمانی زمان نیشان دەدات کە لە ئەورووپا بە ڕێزەکانی مەلەکەپە لە کانتۆنی جزیرە پەیوەست بوونەتەوە.ئتھا: شۆڕشگێڕانی ئینتەرناسییۆنالیست: ئێمە بە ھەر زمانێک لە شۆڕشەکە بەرگری دەکەین (بە تورکی)، نووسراو لە ٥ی تەممووزی ٢٠١٥؛ سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠١٩. لە ئازاری ٢٠١٥دا، ئیڤانا ھۆفمان ئەندامی ئەلمانیی مەلەکەپە کە کچی دایکێکی ئەلمانی و باوکێکی تۆگۆیی بوو،وێستێن: باوکی شەڕوانی کوژراوی خەڵکی دیسبۆرگ سەری سووڕ ماوە (بە ئەڵمانی)، نووسراو لە ١٢ی ئازاری ٢٠١٥؛  سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠١٩. لە شەڕ و پێکدادان لەگەڵ داعش کوژراو.ئەلجەزیرە: ژنێکی ئەڵمانی کە دژ بە داعش شەڕی دەکرد لە سووریا کوژراو (بە ئینگلیزی)، نووسراو لە ٩ی ئازاری ٢٠١٥؛ سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠١٩. لە حوزەیرانی ٢٠١٥ دامەزراندنی لیوای ئازادیی ناونەتەوەیی ڕاگەیاندراو کە ھەڵبژاردەیەک لە گرووپە چەپەکانییە کە وەکوو بەشێک لە یەپەگە خەبات دەکەن.تەلەسوورە: ڕێکخراوی چەپگرێکی نوێ «لیوای ئازادی» چوو بۆ لای کوردەکان لە ڕۆژاوادا (بە ئینگلیزی)، نووسراو لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٥؛  سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠١٩.

مەلەکەپە ھەروەھا لقێکی سیاسی لە ناوچەکانی کۆنفدراسیۆنی ڕۆژاوا دامەزراندووە کە ناوی مەلەکەپە (ڕۆژاوا)یە.ئاژانسی ھەواڵی فرات: مەلەکەپە ٢٥ەمین ساڵوەگەڕی لە کۆبانی جەژن دەگرێت (بە ئینگلیزی)، نووسراو لە ١١ی ئەیلوولی ٢٠١٨؛ سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠١٩.ئاژانسی ھەواڵی فرات: «مەلەکەپە-ڕۆژاوا» شۆڕشی ١٩ی تەممووزی ڕۆژاوا جەژن دەگرێت (بە ئینگلیزی)، نووسراو لە ١٩ی تەممووزی ٢٠١٨؛  سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠١٩.

شەڕوانانی مەلەکەپە ھەروەھا لە بەرگریکردن لە ئێزدییەکانی شنگال لە ھێرشی ساڵی ٢٠١٤، لەناوی ڕێزەکانی پارتی کرێکارانی کوردستان خەباتیان کرد.ئاژانسی ھەواڵی فرات: شەڕوانی مەلەکەپە: تا ڕزگاریی شنگال لە بەرەی شەڕ دەمینینەوە (بە ئینگلیزی)، نووسراو لە ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨؛ سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠١٩.

 ئەمەش ببینە 
 تەڤگەری کۆمۆنیستی شۆڕشگێڕ

 سەرچاوەکان 

 بەستەرە دەرەکییەکان 
 ئتھا (ماڵپەڕی ھەواڵ نزیک بە مەلەکەپە)
 ئاتیلیم (ڕۆژنامەی نزیک بە مەلەکەپە)

پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکانی تورکیا
پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان
پۆل:بزووتنەوەی شۆڕشی ھاوبەشی گەلان