ڕابیعەی عەدەوییە

ڕابیعەی عەدەوییە (١٠٠ک/٧١٧ز - ١٨٠ک/٧٩٦ز) نازناوی دایکی خێر ی لێنراوە و یەکێکە لە خوداپەرست و ئەولیا و  عارفێکی ئیسلامی - سونی سۆفی بەناوبانگ، لە نێو سۆفیگەریشدا بە رابەری رێبازی عەشقی ئیلاھی دادەنرێت..

 ناونیشان و پێگەشتنی 
ناوی تەواوی رابیعەی کچی ئیسماعیلی عەدەویە کە کەسایەتیێکی دیاری عێراقی بووە، لە شاری بەسرە لە ساڵی ١٠٠ی کۆچی - ٧١٧ی زاینی لەدایکبووە، ھۆکاری ناونانی بە "رابیعە" لە پای ئەوە بووە کە ئەو چوارەمین کچی بنەماڵەکە بووە.

کاتێک کە رابیعە لە تەمەنی دە ساڵاندا بووە باوکی وەفاتی کردوە بۆیە ھەژاری و بێ نازی رووی لە بنەماڵەکەی رابیعە کردوە، بۆیە رابیعە و خوشکەکانی لە ژیانێکی پر لە ناحۆشی و تەنگ و چەڵەمەدا ژیاون، باوکی رابیعە لەدوای وەفاتی تەنھا "بەلەم"ێکی لەدوای خۆی بەجێھێشتبوو کە تاکە سەرچاوەی داھاتی ئەو خێزانە بووە بۆیە رابیعەی کچی ناچار بووە لە دوای باوکی بەردەوامی بەو کارە بدات و نان و بژێوی بۆ خوشکەکانی پەیدا بکات، ئەو گێرانەوەیە لەلایەن مێژوونوسی گەورەی سۆفی [[عەتتار]] ەوە دەگێردرێنەوە لە کتێبی (تەزکیرەتولئەولیا) دا.تذکرة الأولیاء - فرید الدین عطار.

دواتر بەھۆی ئەوەی لە بەسرەدا قات و قری و وشکەساڵی دێت بنەماڵەکەی رابیعە بەسرە جێدێڵن ولەرێگادا لێک ون دەبن.. ئیدی زەمەن رابیعەی کچی چوارەم و خێزانەکەی لەیەک دەکات، بەو ھۆیەشەوە رابیعە بە تەنھایی و بێ کەسی دەمێنێتەوە.

 کەسایەتی رابیعەی عەدەوی 
رابیعەی عەدەوی جیاواز بووە لە سۆفیانی پێش سەردەمی خۆی کە تەنھا خەریکی زوھد بوون، بەڵکو ئەو بیرورای عەشقی ئیلاھی ھێنایەکایەوە و ماناێکی نوێ بۆ سۆفیگەری دارشت، عەشقێکی گەورە و مەزن و پر لە راستی بۆ خودای خۆی ھەبوو.. تەنھا ئامانج و بیری لای عەشقی ئیلاھی بوو..دائرة المعارف الإسلامیة فی الجزء١١ من المجلد التاسع.

 لە وتەکانی رابیعەی عەدەوی 
 ئەوەندە سەرقاڵی عەشقی خودام، نامپرژێ رقم لە شەیتان بێت..
 چاکەکانتان بشارنەوە وەک چۆن  خراپەکانتان دەشارنەوە.
 من خودا نەبۆ خۆشی بەھەشتەکەی و نە بۆ ناخۆشی جەھەنەمەکەی ناپەرستم.. بەڵکو لە خۆشەویستی و عەشقی ئەوەوەیە کە دەیپەرستم.
رابیعه‌یان دی مەشخەڵێك گڕ و قاپێ ئاوی پێ بوو! پرسیان : بۆ کوێ ئەچی؟ وتی: ئەڕۆم بەم ئاگرە بەهەشت ئەسووتێنم و بەم ئاوە جەهەننەم ئەکوژێنمه‌وه‌ ، تا خەڵك خوایان لەبەر خۆشویستنی بپەرستن ، نەك لەبەر چێژ و خۆشی لە بەهەشتا و ترسی سووتان لە جەهەننەمدا.

رابعة بنت إسماعیل العدویة  أعلام النساء، عمر رضا کحالة، ١٩٥٩

 وەفاتی 
رابیعەی عەدەوی لە تەمەنی ھەشتا ساڵیدا، لە ساڵی (١٨٠ک - ٧٩٦ز) کۆچی دوایی کردووە، و بەپێی سەرچاوەکان لە شاری قودس نێژراوە، لە وەڵاتی میصریشدا مزگەوتێک و سەراێکی بەناوەوەیە..سیر أعلام النبلاء، للذھبی..

 سەرچاوەکان 

 سوود لە بابەتی (پایەبەرزانی سۆفیگەری)نوسینی.:-(یاد نورسی) وەرگیراوە..
 كتێبی "كه‌سایه‌تیه‌ مه‌زنه‌كانی نێو دونیای ته‌سه‌وف" نوسینی :-یادنورسی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ئەولیا
پۆل:ئیسلام و ژنان
پۆل:شاعیرانی ژن
پۆل:شاعیرانی عێراقی
پۆل:فەیلەسووفانی موسڵمان
پۆل:لەدایکبووانی ٧١٨
پۆل:مردووانی ٧٩٦
پۆل:نووسەرانی ژنی عێراقی
پۆل:مردووانی ٨٠١
پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٨ەم
پۆل:شاعیران بە زمانی عەرەبی
پۆل:خەڵکی بەسرە
پۆل:ژنە فەیلەسووفەکان
پۆل:فەلسەفەی سۆفی