گۆگۆریۆ

گۆگۆریا یان گۆگۆریۆ (بە ھانگۆل: 고구려؛ بە ھانجا: 高句麗، 高句驪)، یەکێکە لە سێ شانشینە کۆنەکەی کۆریای کۆن. لە ساڵی (٣٧ی پێش زایین دامەزراوە تا ساڵی ٦٦٨ی زایینی). ئەمڕۆکە ئەکەوێتە ناوەراستی باکوری نیمچەدوورگەی کۆریا. گۆگۆریۆ یەکێک بووە لە شوێنەکانی ناکۆکی لەسەر بۆ دەستگرتن بەسەر نیمچەدوورگەی کۆریادا. ھەروەھا پەیوەندیدار بووە بە سیستمە سیاسییە دەرەکییەکانیشەوە کە لەو کاتەدا دەستەڵاتداری گەورە بوون وەک ئیمپراتۆریەتی (ھان) لە چین و یاماتۆ لە ژاپۆن

بەپێی سامگووک ساگی کە لەسەدەی دوانزەدا نوسراووە باسی ئەوە ئەکات کە گۆگۆریۆ لە ساڵی ٣٧ی پێش زایین لە لایەن جومونگەوە دامەزراوە کە یەکێک بووە لە شازادەکانی ناوچەی بویۆ. لەگەڵ ئەمەشدا بەڵگە ھەیە کە ئەیسەلمێنن کە گۆگۆریۆ لە سەدەی دووی پێش زایندا دروستکراووە بەتایبەت لەکاتی ڕووخانی شانشینی گۆجۆسۆن کە ئەم شانشینە پیشتر ناوچەکانی باشووری مەنگۆلیا و باکووری کۆریای بەدەستەوە بووە..

گۆگۆریۆ یەکێک بووە لە زنجیرە شانشینە گەورەکانی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا تا ئەو کاتەی لەسەر دەستی ھاوپەیمانیێتی شیللا و تانگ کۆتایی پێھات لە ساڵی ٦٦٨ تێکشێنرا  

ناوی کۆریاش لە وشەی گۆگۆریۆوە ھاتووە.

 ئەمانەش ببینە 
 چۆللی جانگسۆنگ
 تایبۆنگ
 مێژووی سەربازیی کۆریا

 سەرچاوەکان 
 [[:fa:گوگوریو|ویکیپیدیای فارسی؛ گوگوریو]
 ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Goguryeo 


پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئاسیا
پۆل:مێژووی کۆریا
پۆل:وڵاتانی پێشوو لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا
پۆل:وڵاتانی پێشوو لە مێژووی کۆریا
پۆل:ئیمپراتۆریەتییە پێشووەکان
پۆل:گۆگۆریۆ
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:٣٧ی پ.ز
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی سەدەی ٧ەم
پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ١ەمی پ.ز
پۆل:مێژووی مەنچوریا
پۆل:دامەزراوەکانی ٣٠ ساڵ پێش زایین
پۆل:فەرمانڕەوا پێشووەکان لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا