ئیبن سیدە

ئەبوولحەسەن عەلی کوڕی ئیسماعیل ناسراو بە ئیبن سیدەی مورسی () زمانەوانێکی ئەندەلوسی، خاوەنی پەرتووکی «المحکم والمحیط الأعظم» کە یەکێکە لە فەرھەنگە کۆکەرەوەکانی زمانی عەرەبی.

 ژیان 
ئیبن سیدە لە مورسییە بە نابینایی لەدایکبووە وەکو باوکی. زانستەکانی زمان لای باوکی فێربوو، پاشان لای ساعدی بەغدادی و (أبو عمر الطلمنکی) و بێجگە لەوانیش. ئیبن سیدە شارەزابوو لە زانستەکانی زمانی عەرەبی، لە کۆشکی موجاھیدی عامری بووە خاوەنی دانیە کە گرنگی بە زانستەکانی قورئان و زمان دەدا. ئیبن سیدە زۆر بەرھەم و پەرتووکی داناوە لە زانستەکانی زمان، ماوەیەکی خەریکی شیعر داڕشتن بووە. لە بەرھەمەکان و پەرتووکەکانی: «المخصص» و «المحکم والمحیط الأعظم» و «الأنیق» ئەمەش شەرحی دیوانی (الحماسة) ئەبوو تەمام و «شرح إصلاح المنطق» و «شرح ما أشکل من شعر المتنبی» و «العلام فی اللغة علی الأجناس» و «العالم والمتعلم» و «الوافی فی علم أحکام القوافی» و «العویص فی شرح إصلاح المنطق» و «شرح کتاب الأخفش» و «السماء والعالم» و «العالم فی اللغة» و «شواذ اللغة».

حومەیدی دەربارەی ئیبن سیدە وتویەتی: «پێشەوایەکە لە زمان و زمانی عەرەبی، پارێزەریان بوو سەرەڕای ئەوەی نابینا بوو، لەسەرە ئەمە زۆری کۆکردووەتەوە، ھەروەھا شتێکیشی لە شیعردا ھەیە».

(ابن قاضی شھبة) وتویەتی: «و ھەر کەسێ لەسەر وتاری پەرتووکی (المحکم) دا بوەستێت دەزانێت کە ئەم یەکێکە لە گەورەکانی زانستە عەقڵییەکان، و وتاری کتێبەکەی لە زماندا نووسیوە کە باش بوو ببێتە وتاری پەرتووکی شیفای ئیبن سینا».

لە دانیە کۆچی دوایی کردووە لە ٢٦ ڕەبیعولئاخیری ساڵی ٤٥٨ کۆچی، تەمەنی دەوری ٦٠ ساڵ بوو.

 سەرچاوەکان 

 کتێبنامە 







پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٠٠٠
پۆل:مردووانی ١٠٦٦
پۆل:ئەشعەرییەکان