فیزیا لە سەردەمی شارستانیەتی ئیسلامی

فیزیا لە سەردەمی شارستانیەتی ئیسلامی گرنگی دانی موسڵمانان بە فیزیا دەستی پێکرد دوای چالاکیە وەرگێڕانەکان کە کتێبی یۆنانیەکان وەرگێڕدرا لەوانە کتێبەکان و بیردۆزەکانی ئەرەستوو و ئارکیمیدز و بێجگە لەوانیش، وە یەکێک لەو ھۆکارانەی کە وای کرد لەو سەردەمە فیزیا لە گەشەکردن بێت بریتی بوو لە ھەبوونی ئامێر وەک ئیستیرلاب و ھەروەھا زانینیان بۆ میکانیک (علم الحیل).المسلمون وتطور علم الفيزياء - قصة الإسلام  درەوشانەوەی ئاشکرا کردنی فیزیا لای موسڵمانان دەستی پێکرد لەگەڵ دەرکەوتنی ئیبن ھەیسەم کە ئۆپتیکی دامەزراند و تایبەتمەندیەکانی ڕووناکی ئاشکرا کرد گرنگترینیان ئەوە بوو کە ڕووناکی لە تەنەکانەوە دێت بۆ چاو بە پێچەوانەی ئەوەی کە فەیلەسووفە یۆنانیەکان دەیانوت.ابن الهيثم رائد علم الضوء الحديث - إسلام ويب  پاشان داھێنانەکان و زانست گەشەی کرد.

 چەند زانایەکی موسڵمان و بەخشینەکانیان بە فیزیا 
 کیندی (٨٠٣-٨٧٣) ئۆپتیک و گەردونناسی.Œuvres d'Al-Kindi, éd.
 عەبباس بن فیرناس (٨١٠-٨٨٧) کات و فڕین.
 سابت بن قوڕڕە (٨٣٦-٩٠١) ناساندنی جووڵە و کێش و کێشکردن.Mohammed Abattouy (2001).
 فارابی (٨٧٢-٩٥٠) گەردونناسی و توێژینەوە سەبارەت بە دەنگ و سرووشتی بۆشایی.Arabic and Islamic Natural Philosophy and Natural Science, Stanford Encyclopedia of Philosophy 
 (السیزجی) (٩٤٥-١٠٢٤٠) ھاوسەردەمی بیروونی بووە، قسەی کردووە سەبارەت بە جووڵەی خۆر و ئیسترلابێکی درووست کرد کە پشت بە ناوەندیی خۆر دەبەستێت.هاينريش سوتير: Die Mathematiker und Astronomen der Araber und ihre Werke (80-81, 224, 1900). 
 ئیبن ھەیسەم (٩٦٥-١٠٣٩) بێجگە لە کارەکانی سەبارەت بە ئۆپتیک و گەردونناسی، یاسای سرەوتنی ئاشکرا کردووە لە زانستی جووڵە (کینتیکا)
 بیروونی (٩٧٣-١٠٤٨) دانانی چەند بیرۆکەیەکی سەرەکی لە زانستی جووڵە وەک لەز (خێرابوون) و لێخشان و ھەروەھا دیاری کردنی کێشی جۆری بۆ چەند ماددەیەک.O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Abu Arrayhan Muhammad ibn Ahmad al-Biruni", MacTutor History of Mathematics archive.
 ئیبن سینا (٩٨٠-١٠٣٧) یاسای یەکەمی جووڵە "تەنی وەستاو ھەر بە وەستاوی دەمێنێتەوە و تەنی جووڵاویش ھەر بە جووڵاوی دەمێنێتەوە تا ھێزێکی دەرەکی کاری تێ نەکات" کە دەگووترێ ئیسحاح نیوتن کردوویەتی بە ھی خۆی.قوانين الحركة والجاذبية. 
 کوڕانی مووسا لە میکانیک.
 جەزەری ١٢٢٦: لە ئەندازەی میکانیکی کە چەند داھینانێکی بەناوبانگی ھەیە لەوانە: ئامێرە خۆبزوێنەکان کە بە ئاو کاردەکەن و کاتژمێرە ئاوییەکان و  ئامێری ھایدرۆلیکی و ھی تریش.

 سەرچاوەکان 

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:سەردەمی زێڕینی ئیسلام
پۆل:مێژووی زانستی ئیسلامی
پۆل:مێژووی فیزیک