ھێنری بێرگسۆن

ھێنری برجسۆن  فەیلەسوفێکی فەرەنسی بووە و خەڵاتی نۆبڵی لە وێژەدا بەدەستھێناوە، بە گرنگترین فەیلەسوفەکانی سەدەی نوێ‌ دەژمێردرێت ، لە ١٨ ئوکتۆبەری ساڵی ١٨٥٩ لە دایک بووە، ناوبانگێکی بەربڵاوی ھەبووە، شێواز و بیرکردنەوەیەکی نوێی ھێناوەتە ئاراوە بە جۆرێک جێ‌ پەنجەی بەسەر ھەموو بەرھەمە فیکریەکانی ساڵی پەنجاکان بەجێھێشتووە، ھەوڵیداوە بیروڕای مادییەت لەناوبەرێت و بیسەلمەێنێت کە تەنھا ڕوح گرنگە، فەلسەفەکەی تاکوو لە ژیانا مابوو زۆر کاریگەری ھەبووە بەسەر لایانی فەلسەفە و ئایین و ووێژەی فەرەنسادا بەڵام بەپێچەوانەوە کاتێک کە خۆی لەژیان نەما لەکۆتایی شەڕی جیھانی دووەمەوە تاکو ئێستاش فەلسەفەکەی لەبیرچۆیەوە و فەسلەفەی وجودییەت جێگەکەی گرتۆتەوە.
ناوەڕۆکی فەلسەفەکەی ھێنری برجسۆن بیرکردنەوە و جوڵاندنەوە بووە کە بە شۆڕشێکی فەلسەفی ھەژمارکراوە، دەربارەی فەلسەفەی ژیانیش دەڵێت ( چونکە ھەین دەبێت گۆڕانکاری بەکەین گۆڕنکاریش پێویستی بە پێگەیشتنە پێگەیشتنیش پێویستی بەخۆ دروستکردنە بەبەردەوامی).
بەبڕوای ھێنری برجسۆن ھەموو زیندەوەران بەیەکجار لەلایەن خاوەن ویژدانێکەوە کە لەئێمە گەورەترە دروستکراوە ... ئەم ویژدانەش  لە ڕوەکەکاندا ناجوڵێی و خەوتووە لە ئاژەڵانیشدا بریتیە لە غەریزە لەمرۆڤیشدا بریتیە لە عەقڵ ، بەڵام مادە دروستکراوی ڕەوتێکی جموجۆڵکەرە و بەویستی خۆمان دەتوانین بیوەستێنین یاخود درێژەی پێبدەین .. لەڕوی سیاسیەوە پشتگیری لە دیموکراسی کردووە و بەوە وەسفی کردووە کە لەھەموو سیستمە سیاسیەکان باڵاترە بەسەر بارودۆخی کۆمەڵگەیەکی داخراودا.
ھێنری برجسۆن لە ساڵی ١٩٢٧ خەڵاتی نوبڵی لە ووێژەدا وەرگرتووە و لە ٤ یەنایری ساڵی ١٩٤١ کۆچی دوایی کردووە.

سەرچاوەکان
 ویکیپیدیای عەرەبی

پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێل لە وێژە
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٩
پۆل:مردووانی ١٩٤١
پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٩یەم
پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ١٩یەم
پۆل:فەیلەسووفانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فەڕەنسی
پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل
پۆل:فەیلەسووفانی جوو
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زمانی فەڕەنسی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی وێژە
پۆل:فەیلەسووفانی زمان
پۆل:فەیلەسووفانی بیرکاری
پۆل:فەیلەسووفانی زانست
پۆل:نووسەرانی پاریسی
پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی باڵای نۆرماڵ
پۆل:وتارنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:فەیلەسووفانی شیکارانە
پۆل:فەیلەسووفانی ھاوچەرخ
پۆل:وتارنووسانی فەڕەنسی
پۆل:فەیلەسووفانی ئەخلاق
پۆل:نووسەران دەربارەی ئایین و زانست
پۆل:جووە فەڕەنسییەکان