ئۆسڤالد شپێنگلەر

ئۆسڤالد شپێنگلەر () فەیلەسووف و مێژوونووسێکی ئەڵمانی بوو. شپێنگلەر بە کتێبی «داڕمانی خۆراوا» ١٩١٨ (بە ئەڵمانی: Der Untergang des Abendlandes) () ناوبانگی بەرینی دەرکرد. ئەم بەرھەمە دوو بەرگە پاش کۆتابوونی جەنگی جیھانیی یەکەم پەخشان کرا و جۆشانێکی گەورەی پەیدا کرد و بوو بە مایەی ڕاھێزانی ئەو ڕەشبینییە فەرھەنگییەی ئەو دەمە ئەڵمانیای گرتبۆوە.

لە ڕوانگەی شپێنگلەرەوە ژیاری مەزن: بۆ نموونە چینی، ھیندی، میسری، یۆنانی کۆن و… ھتد – بریتین لە دیاردەی زیندەڵی خاوەن ھزری جیاواز. گشت ژیارێک بە بازنەیەکی دیاریکراودا دەچەرخێ؛ سەرھەڵدان، گەشەکردن، ژاکان و ڕمان. ژیاری خۆراواش پاش ھەزار ساڵ سەرھەڵدان و گەشەکردن، لەم ڕوانگەیەوە ھەمان ئەنجامی دەبێت: ژاکان و ڕمان.

بۆچوون ھەیە شپێنگلەر بە دامەزرێنەری جیھانبینیی نازیستانە دادەنێت، بەڵام ڕێبەرانی نازیزم کە ھەوڵیان دەدا سپێنگلەر بە ھاودیدی خۆیان بزانن، لە بەرھەمەکانی ڕاڕا بوون، بەتایبەتیش لە لە کتێبی «ساڵانی دابڕ» ١٩٩٣ (Jahre der Entscheidung) ھەبوو.

 ڕاگواستە لە کتێبی «داڕمانی خۆراوا» ەوە 
 (چاپتەری: گەل و شار)Spengler, Oswald. Der Untergang des Abendlandes. Västerlandets undergång - konturer till en morfologi om världshistorien Bd 2, Världshistoriska perspektiv. Atlantis 1997. S 85
</blockquote>

 (چاپتەری: گەل و شار)Spengler, Oswald. Der Untergang des Abendlandes. Västerlandets undergång - konturer till en morfologi om världshistorien Bd 2, Världshistoriska perspektiv. Atlantis 1997. S 158.
</blockquote>

 سەرچاوەکان 

تەرجەمە لە  Nationalencyklopedin

 بەستەرە دەرەکییەکان 
https://web.archive.org/web/20130520200025/http://modernism.research.yale.edu/wiki/index.php/Oswald_Spengler

پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مێژووناسانی ئاڵمانی
پۆل:فەیلەسووفانی ئاڵمانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٠
پۆل:مردووانی ١٩٣٦
پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییەکانی ئەڵمانیا
پۆل:تیۆرییەکانی مێژوو
پۆل:وتارنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کۆمەڵناسانی ئاڵمانی
پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور
پۆل:فەیلەسووفانی پەروەردە
پۆل:فەیلەسووفانی بیرکاری
پۆل:فەیلەسووفانی زانست
پۆل:فەیلەسووفەکانی بواری زانستی کۆمەڵایەتی
پۆل:فەیلەسووفە سیاسەتمەدارەکان
پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان