شانشینی کوردستان

شانشینی کوردستان (لاتینی سۆرانی: Şanişînî Kurdistan) وڵاتێکی تەمەن کورتی کوردی بوو لە باشووری کوردستان کە لەلایەن شێخ مەحموودی حەفید (بەرزنجی ) لە ٢٢ی ئەیلوولی ١٩٢١ دامەزرا و دوایی لە تەممووزی ساڵی ١٩٢٥ ھەڵوەشێنرایەوە،Prince, J. (1993), "A Kurdish State in Iraq" in Current History, January. ھاوکاتیش ھیچ لایەنێک بە فەرمی پاڵپشتی ئەو وڵاتەی نەکردبوو، ئەوکات شێخ ئەحمد بارزانی پاڵپشتی کردوە هاوکاری کردوە لە رێگای پێدانی چەک لە رێگای مستەفا بارزانی ، پایتەختەکەی شاری سلێمانی بوو و کوردی سۆرانی زمانی فەرمی ئەو وڵاتە بووە، ھەروەھا ئایینیی ئیسلام بە ئایینی زۆرینەی وڵاتەکە داندراوە.

 ڕاپەڕینی شێخ مەحموود 

لە کاتی ڕووخانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانیدا، کورد ھەوڵێکی زۆریدا بۆ دامەزراندنی وڵاتێکی سەربەخۆ لە کوردستانی بەش کراودا.

شێخ مەحموود بەرزنجی، شێخی ڕێبازی قادری سۆفییەکان، کاریگەرترین کەسایەتی باشووری کوردستان، کرا بە بەڕێوەبەری سەنجەقی دھۆک، بەڵام دژی ئینگلیزەکان وەستایەوە و لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩١٩ کوردستانی سەربەخۆی ڕاگەیاند، بەڵام لە مانگی حوزەیراندا شکستی ھێنا.

لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٢١ لە شاری سلێمانی، بەیاننامەیەک بۆ دامەزراندنی حکوومەتی کوردی دەرچوو. شێخ مەحموود خۆی وەک پاشای شانشینی کوردستان ڕاگەیاند.

شێخ مەحموود لە مانگی تەمموزی ساڵی ١٩٢٤ لەلایەن ئینگلیزەکانەوە شکستی پێ ھێندرا، و لە مانگی یەکی ساڵی ١٩٢٦ کۆمەڵەی نەتەوەکان بەشێوەیەکی فەرمی باشووری کوردستانی وەک خاکی عێراق ناساند، لەگەڵ بڕگەیەکیش تایبەت بە مافی کورد.

 ئەلبوومی وێنە 

 ئەمانەش ببینە 
 پێرستی خانەدان و وڵاتە کوردییەکان
 میرنشینی بابان
 کۆماری ئارارات
 کۆماری مەھاباد
 ھەرێمی کوردستان
 پێرستی ڕاپەڕینی کوردان
 شۆڕشەکانی شێخ مەحموود
 ڕاپەڕینەکانی کورد لە جەنگی جیھانیی یەکەمدا

 سەرچاوەکان 

پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٤
پۆل:سەدەی ٢٠ەم لە عێراق
پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین
پۆل:مێژووی کورد
پۆل:جیاییخوازی لە عێراق
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٢٢
پۆل:میرنشینە کوردییەکان
پۆل:شانشینی کوردستان
پۆل:سلێمانی
پۆل:مێژووی پارێزگای سلێمانی