ئێزیدییەکان لە ئەرمەنستان

ئێزیدییەکان (بە ئەرمەنی: Եզդիներ یەزدینەر) گەورەترین کەمینەی ئایینی و ڕەگەزیین لە ئەرمەنستان. ئازادیی ئایینیان ھەیە و دەست ناخرێتە ناو دابونەریت و کەلتوریانەوە.

 مێژوو 
 سەرەتای سەدەی ٢٠ 
ئێزیدییەکی زۆر ھەڵھاتن بۆ ئەرمەنستان و گورجستان لە سەدەی ١٩ و ٢٠دا لەدەست چەوساندنەوەی ئایینیان لەلایەن ئەو تورکە عوسمانی و کوردە سوننیانەی کە دەیانویست بیانکەن بە موسوڵمان. یەزیدییەکانیش توشی گەلەکوژی و قەڵاچۆکردن ھاتن لەگەڵ ئەرمەنەکاندا لە جینۆسایدی ئەرمەنەکاندا، ئەمەش وای کرد کە زۆرینەیان ھەڵبێن بۆ ئەو بەشەی ئەرمەنستان کە لەژێر دەستی ڕووسیادا بوو. یەکەمین خوێندنگای ئێزیدی لە ئەرمەنستان کرایەوە لە ١٩٢٠.

 شەڕی ناگۆرنۆ-قەرەباغ 
بەھۆی ئو گرژییە ڕەگەزییەی کە ئەنجامی شەڕ لەگەڵ ئازەربایجاندا دروستبوو، ئێزیدییەکان پەیوەندییەکانی بە کوردە موسوڵمانانە ھەڵھاتوەکانەوەکانەوە ھەڵەوشاندەوە و ۆاشگەست بووەوە لێی، ھەوڵیاندا خۆیان وەک نەتەوەیەکی جیا دامەزرێنن. ئێزیدییەکان ھاونیشتیمانیبوونی خۆیان وەک ئەرمەنستانییەک نیشاندا لە شەڕی ناگۆرنۆ-قەرەباغدا کە زۆریان مردن لە خزمەتی سەربازیدا.

 بارودۆخی ئێستا 
بەپێی سەرژمێری ٢٠٠١، نزیکەی ٤٠٬٦٢٠ ئێزیدی لە ئەرمەنستان ھەن.

ڕاپۆڕتەکان لەسەر پەیوەندی نێوان ئێزیدییەکان و حکوومەتی ئەرمەنیدا جۆراوجۆر بوون.

بەپێی ڕاپۆرتێکی ٢٠٠٤ی بەڕێوربەرایەتی دۆخی مافی مرۆڤی ئەمریکی، ئێزیدییەکان ھەراسانکراون لە ئەرمەنستان. ڕێژەیەکی بەرز لە منداڵی ئێزیدی ناچن بۆ خوێندنگە بەھۆی نەبوونی و نەبونی مامۆستا کە بە زمانی زگماکیان بدوێ.

بەپێی ڕاپۆرتێکی ٢٠٠٧ی بەڕێوربەرایەتی دۆخی مافی مرۆڤی ئەمریکی، «سەرۆکە ئێزیدییەکان ناڕەزایی ئەوەیان نەبوو کە پۆلیس و لێپرسراوانی ناوخۆیی کۆمەڵگاکەیان دەچەوسێننەوە، وەک لە ساڵانی پێشودا ڕوویدابوو».

 پارێزگا (''مەرز) ئێزیدییەکان %ی ئێزیدییەکان لە ئەرمەنستان ئارمەڤییەر ١٧٬٦٦٥ %٤٣٬٥ ئارەگاتسۆتن ٦٬٤٠٥ %١٥٬٨ ئارارات ٥٬٩٤٠ %١٤٬٦ یەریڤان ٤٬٧٣٣ %١١٬٦ کۆتەیک ٤٬٠٩٧ %١٠٬١ شیراک ٩٧٤ %٢٬٤ لۆوری ٧٩٣ %١٬٩ جێگھارکونک ٨ سیونک ٤ تاڤەش ١ ڤەیۆتس دزۆر ٠ کۆی گشتی ٤٠٬٦٢٠ %١٠٠

 دابەشبوونیان 
٢٢ نیشتگەی دەرەوەی شارەکان ھەیە لە ئەرمەنستاندە کە زۆرینەی دانیشتووانەکەی ئێزیدی بێت. ڤێرین ئەرتەشات لە پارێزگای ئارارات گەورەترین شارۆچکەی ئێزیدییە لە ئەرمەنستاندا و ژمارەی دەنیشتوانی ٤٬٢٧٠یە.

 پارێزگای ئارەگاتسۆتن 
١٩ گوندی ئێزیدی-نشین لەم پارێزگایە ھەیە.

 قەزای ئاراگاتس قەزای تالین قەزای ئەشتەراک سەدونتس (ئامری تازە)
 ئەڤشین
 دێریک
 میراک
 شێنکانی
 جامشلو
 ڕیا تازە
 سەنگیار
 سیپان
 ۆرتاچیا مێدسادسۆر (ئەڤتۆنە)
 بایسز
 بەرۆژ
 گیالتۆ
 تلیک
 ھەککۆ
 گابەتەپە
 سۆریک شەمێران

 پارێزگای ئارمەڤییەر 
دوو گوندی ئێزیدی ھەیە لەم پارێزگایە. گوندی یاراسکاون و فێریک لە قەزای ئیجمیاتسن.

لە ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٢دا، ئێزیدییەکان یەکەم پەرستگایان کردەوە لە دەرەوەی نیشتیمانی خۆیان لالش - پەرستگای «زەریات» لە پارێزگای ئارمەڤیەری ئەرمەنستان.

 پارێزگای ئارارات 
تەنیا گوندی ئێزیدی ڤێرین ئەرتەشاتە نزیک ئەرتەشات.

 دیارترین کەسایەتییە ئێزیدییە ئەرمەنستانییەکان 
 فەیزۆ پۆلەتۆڤ
 ئەمار سولۆڤ
 ڕۆمان ئەمۆیەن
 ئەسلان ئۆسۆیان
 حەجی جندی
 عەرەبی شەمۆ
 قەناتی کوردۆ

پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئەرمەنستان
پۆل:کورد
پۆل:ئێزیدی
پۆل:پەرتبوونی کورد
پۆل:ئێزدییەکانی عێراق
پۆل:کوردەکانی ئەرمەنستان