زوممار

زوممار شارەدێیەکە لە ناحیەی زوممار، قەزای تەلەعفەر، پارێزگای نەینەوا، باشووری کوردستان، لە عێراق(ناوچە جێناکۆکەکان).

دەکەوێتە باکووری شاری تەلەعفەر بە دووری (٥٣کم)، ژمارەی دانیشتووانی ٥٠٬٠٠٠ کەسە. ئەم شارەدێیە ناوەندی ناحیەی زوممارە.https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html دانیشتوانەکەی تێکەڵەیەک لە عەرەب و کوردن، کە زۆربەیان لە بواری کشتوکاڵدا کاردەکەن. گەنم بەرھەمی سەرەکییە لەوێ.https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2014/08/03/Islamic-States-captures-Iraqi-town-and-nearby-oil-field-

لە مانگی ئابی ٢٠١٤ ناحیەی زوممار کەوتە دەستی داعش. لە مانگی ئۆکتۆبەری ساڵی ٢٠١٤ زوممار لەلایەن پێشمەرگەی کوردەوە کۆنترۆڵکرایەوە. تا ساڵی ٢٠١٧ لەژێر دەسەڵاتی حکوومەتی ھەرێمی کوردستاندا مایەوە و لە کاتی ململانێی عێراق و کورد لە ساڵی ٢٠١٧ لەلایەن حکومەتی فیدراڵی عێراقەوە دەستی بەسەردا گیرا.

ئەم شارۆچکەیە لە ساڵی ١٩٣١دا پێگەکەی لە گوندەوە گۆڕا بۆ شارۆچکە و کرایە ناوەندی ناحیەی زوممار، دوای درووست کردنی بەنداوی مووسڵ، بە بڕیاری وەزارەتی ناوخۆ ژمارە (١٤٠٩٤) لە ساڵی ١٩٧٨دا شوێنی ئەم شارۆچکەیە گوازرایەوە بۆ پارچەی ژمارە دوو لە (کەرتی ١٣\تەلمووس)، بە ھۆی ئەوەی شوێنی پێشووتری ژێر ئاوی بەنداوی مووسڵ کەوت.

زوممار چەندین نەتەوە و ھۆزی تێدایە، دیارترینیان ھۆزەکانی (کورد)ن: ھۆزی گەرگەری، ھۆزی ھەسنی، ھۆزی موسا ڕەش، ھۆزی میرانی و ھتد.https://web.archive.org/web/20171119072628/http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2014/08/03/Islamic-States-captures-Iraqi-town-and-nearby-oil-field-.html

 شارۆچکەی زوممار 
شارۆچکەی زوممار شوێنی ناوچەی زوممارە. دەکەوێتە ٦٠ کم لە باکووری ڕۆژئاوای شاری مووسڵ لە کەناری ڕۆژئاوای ڕووباری دیجلە. ژمارەی دانیشتووانی ٥٠ ھەزار کەسە. لەگەڵ دروستکردنی بەنداوی مووسڵ، شارۆچکەکە بەرەو باشوور گواسترایەوە بۆ شوێنی ئێستای.https://gppi.net/2017/08/16/iraq-after-isil-zummar

 کێڵگە نەوتییەکان 
ناوچەی زوممار دەوڵەمەندە بە نەوت. دوو کێڵگەی نەوتی تێدایە کە ھەردووکیان لەلایەن کۆمپانیای نەوتی باکوورەوە بەڕێوەدەبرێن، جۆرێک لە نەوتی خاوی قورس بەرھەم دەھێنن.
 کێڵگەی نەوتی عەین زالە لە ساڵی ١٩٣٩ لەلایەن کۆمپانیایەکی بەریتانییەوە لێکۆڵینەوەی لەسەر کراوە. درێژییەکەی ١٦ کم و پانییەکەی ٤ کم. بەرھەمھێنان لە دوای جەنگی جیھانیی دووەم دواکەوت تا ساڵی ١٩٥١ کاتێک لقی کۆمپانیای نەوتی موسڵی کۆمپانیای نەوتی عێراق دەستی بە بەرھەمھێنان کرد بە ٢٠ ھەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا، بەڵام دواتر بەرھەمھێنان دابەزی بۆ ٥ ھەزار بەرمیل، وەک ئەوەی ئێستا ھەیە.https://www.hugedomains.com/domain_profile.cfm?d=almosul.com
 کێڵگەی نەوتی بەتمە لەلایەن کۆمپانیای نەوتی مووسڵەوە دۆزرایەوە کە لقێکی کۆمپانیای نەوتی عێراق ساڵی ١٩٥٣یە. درێژی کێڵگە نەوتییەکان ١٢ کم و پانی ٦ کم. بەرھەمھێنان لەو ساڵەدا بە بەرھەمھێنانی ٥٠ ھەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا دەستیپێکرد. بەھۆی گەمارۆی دارایی و بازرگانی ('گەمارۆکان')ی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ سەر عێراق دوای داگیرکردنی کوەیت، لە ساڵی ١٩٩٠ەوە بەرھەمھێنانەکە وەستاوە. دوای شەڕی عێراق دەست پێکردنەوەی بەرھەمھێنان زیاتر دواخرا. بەتمە بە کێڵگەیەکی بچووک دادەنرێت بە بەراورد لەگەڵ کێڵگەکانی دیکەی عێراق، کە توانای بەرھەمھێنانی لە ڕۆژێکدا لە پێنج ھەزار بەرمیل زیاتر نییە.https://almutmar.com/?id=201037592

 سەرچاوەکان 

پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ
پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق