فرووغ فەڕوخزاد

فرووغزەمانی فەڕوخزادی عێراقی (، ؛ ٢٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٤ – ١٣ی شوباتی ١٩٦٧) شاعیر و فیلمسازێکی ناوداری ئێرانی بوو. شاعیرێکی مۆدێرنیست و ئایکۆنۆکلاست بوو،* کە لە دیدگای ژنەوە دەینووسی.

 ژیاننامە 
فرووغ لە ڕۆژی ٢٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٤ لە شەقامی «موعزوددەوڵە» لە کۆڵانی «خادم ئازاد» لەدایک بوو. دایکی لە بنەماڵەیەکی کاشانی بوو و باوکی تەفرشی بوو. فرووغ منداڵی چوارەمی بنەماڵەکەی بوو. فەرەیدوون فەڕوخزادی برای پێشکەشکاری تەلەڤیزیۆنی و گۆرانیبێژ بوو.

فرووغ لە ساڵانی ١٩٥٠ لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا لەگەڵ پەرویز شاپوور ھاوسەرگیریی کرد. ئەم پێوەندە لە ١٩٥٥ بە تەڵاق کۆتایی ھات. ئەوان لەم ھاوسەرگیرییەدا منداڵێکیان بە ناوی کامیار بوو. فرووغ لە دوای تەڵاق، لەگەڵ شووە پێشووەکەی نامەنووسی عاشقانەیان دەکرد و ئەم نامانە دواتر بە دەستی کامیاری کوڕی فرووغ لە پەرتووکێکدا لە چاپ دران. 

دوای تەڵاق فرووغ دەستی بە گەشتێک کرد بۆ وڵاتانی ئەورووپی و لەم گەشتەدا لەگەڵ چاند و ھونەری ئەورووپیدا ئاشنا بوو و کاریگەرییەکی زۆریان کردە سەر ڕوانگەی فرووغ بۆ سەر ژیان. ھەر لە ھەمان کاتدا فرووغ لەگەڵ ئیبراھیم گوڵستان ئاشنا بوو و ئەمەش گۆڕانی فرووغی بەتەوژمتر کرد. فرووغ لە ١٩٦٢ فیلمێکی بە ناوی خانە سیاە () دروست کرد و لە چەندین فێستیڤاڵی جیھانیدا بەشداریی کرد و چەندین خەڵاتی گرینگی مسۆگەر کرد کە ھۆی بەناوبانگتربوونی فرووغ بوو.

 مردن 
وێنۆک|گۆڕی فرووغ فەڕوخزاد لە گۆڕستانی زاھیر دەولە
فرووغ لە ١٩٦٣، جارێک ویستی خۆی بکوژێت، بەڵام سەرکەوتوو نەبوو. لە ١٩٦٧ لە کاتی شۆفێریکردن بە ئۆتۆمبێلی جیپی ئیبراھیم گوڵستان، تووشی ڕووداوی ھاتوچۆ بوو و گیانی لە دەست دا.

 کتێبەکان 
 ١٩٥٢ - اسیر، کۆی ٤٣ شیعر
 ١٩٥٦ - دیوار، کۆی ٢٥ شیعر
 ١٩٥٧ - عصیان، کۆی ١٧ شیعر
 ١٩٦٢ - تولدی دیگر، کۆی ٣٥ شیعر
 ١٩٦٣ - ایمان بیاوریم بە آغاز فصل سرد، کۆی ٧ شیعر

 سەرچاوەکان 

 خضری، حیدر: تەنیا دەنگە کە دەمێنێتەوە: ژیان و ھونەری فروغ فەڕوخزاد لەگەڵ وەرگێڕانی کۆمەڵە ھۆنراوەکانی «لە دایکبوونێکی تر» و «باوەڕ بێنین بە سەرەتای وەرزی سارد» - چاپخانەی زانکۆی سەلاحەدین ٢٠١٦
 قەرەداخی، ناصح (ئارام قەرەداخی). ژنێکی تەنیا، ژیان و ھەڵبژاردەی ھۆنراوەکانی فروغ فەڕڕوخزاد. (چاپی یەکەم، چاپخانەی زانکۆی سەلاحەدین، ھەولێر ٢٠٠١)، (چاپی دووەمی ئەلەکترۆنی ٢٠٠٨).
 بەرزەنجی، ئازاد (ھەڵبژاردن و وەرگێڕانی). فروغ فەڕوخزاد، ژنێ لە بەردەم وەرزێکی سارددا –ژیان و شیعر-، سلێمانی ٢٠٠٢.
 فەڕوخزاد، فروغ. یەکەمین ترپە عاشقانەیییەکانی دڵم، نامەکانی فروغ فەڕوخزاد بۆ پەرویز شاپووری ھاوسەری، بە ھەوڵ و کۆششی کامیار شاپوور و عومرانی سەلاحی، وەرگێڕانی لە فارسییەوە: ئەبوبەکر قەرەداغی، وەزارەتی ڕۆشنبیری، بەرێوەبەرایەتی خانەی وەرگێڕان، ژمارەی ٧٢٠، سلێمانی، ٢٠٠٦.
 Ferroxzad, Furûx. Em Baweriyê Bi Destpêka Demsala Sar Bînin, Werger: Cewad Pale & Muhsîn Ozdemîr, Çapa Yekemîn, Ronahî, Amed 2013. 48 L

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤
پۆل:مردووانی ١٩٦٧
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی
پۆل:شاعیرانی ئێرانی
پۆل:شاعیران بە زمانی فارسی
پۆل:شاعیرانی ژن
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥
پۆل:شاعیرانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرانی ژنی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرانی ژنی ئێرانی
پۆل:خەڵکی تاران
پۆل:فێمینیستانی ئێرانی
پۆل:خەڵکی فارس
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ژن