ژین

ژین یان ژیان هۆکاری زیندوومانەوە و گەشەکردن و بەردەوامبوونی زیندەوەرـانە ، ژیان ئەو ماوەیەیە کە زیندەوەر تێیدا دەژی .
بەشێوەیەکی گشتی هەسارەی زەوی شوێنکی زۆر گونجاوە بۆ ژیان چونکە هەموو پێویستیەکانی ژیانی تێدایە وەک/ ئاو ، ئکسجین ، خۆراک ، وزەی گەرمی ، زیندەوارانی تریش هۆکارێکن بۆ ژیانی زیندەوەرانی دیکە ئەم شتانە لە هەر هەسارەیکدا بن ئەکرێت ژیانی تێدا بێت . http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/%DB%B2%DB%B9%DB%B5/%DB%B5%DB%B5%DB%B6%DB%B3/%DB%B2%DB%B2%DB%B1%DB%B5

زیندەوەران لە تەنۆلکەی بایۆکیمیایی پێکهاتوون، کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە چەند توخمێکی کیمیایی ناوەکی دروست دەبن. هەموو زیندەوەران دوو جۆر تەنۆلکەی گەورە لەخۆدەگرن، پرۆتین و ترشی ناوکی، ئەم دووەمیان بەزۆری هەردوو جۆری DNA و RNA: ئەمانە هەڵگری ئەو زانیاریانەن کە هەر جۆرە پێویستیان پێیەتی، لەوانەش ڕێنماییەکانی دروستکردنی هەر جۆرە پرۆتینێک. لە بەرامبەردا پرۆتینەکان وەک ئەو ئامێرە کاردەکەن کە چەندین پرۆسەی کیمیایی ژیان ئەنجام دەدەن. خانە یەکەی پێکهاتەیی و کارایی ژیانە. زیندەوەرە بچووکەکان، لەوانەش پرۆکاریۆتەکان (بەکتریا و ئارکیا)، لە تاکە خانەی بچووک پێکدێن. زیندەوەرە گەورەکان، بە شێوەیەکی سەرەکی یۆکاریۆتەکان، دەتوانن لە تاکە خانە پێکبهێنن یان لەوانەیە فرە خانەیی بن و پێکهاتەیەکی ئاڵۆزتریان هەبێت. ژیان تەنها لەسەر زەوی ناسراوە بەڵام ژیانی دەرەوەی زەوی وا بیردەکرێتەوە کە ئەگەری هەبێت. ژیانی دەستکرد لەلایەن زانا و ئەندازیارانەوە ھاوشێوە دەکرێت و لێکۆڵینەوەی لەسەر دەکرێت.

 سەرچاوەکان 

کتێبی زیندەزانی پۆلی ١٠ و ١٢

پۆل:ژینناسی
پۆل:ژیان
پۆل:بابەتە سەرەکییەکان