ژمارەی ئاوێتە

ژمارەی ئاوێتە ()، ژمارەیەکە بە شێوەی  کە  و  ژمارەی ڕاستین و  یەکەی خەیاڵییە بەم شێوەیە کە .



ھەموو ژمارە ڕاستییەکان دەکرێت بەشێوەی ژمارەیەکی ئاوێتە کە بەشی خەیاڵییەکەی سیفرە بنووسرێن بۆ نموونە ژمارەی ڕاستی  بە شێوەی
.

کۆمەڵەی ژمارە ئاوێتەکان بە شێوەی   پێناسە دەکرێت.An extensive account of the history, from initial skepticism to ultimate acceptance, can be found in .
 کردارەکان لەسەر ژمارە ئاوێتەکان 
کۆکردنەوە و لێدەرکردنی ژمارە ئاوێتەکان ھاوشێوەی کۆکردنەوە و لێدەرکردنی ئەو بڕە جەبرییانەیە کە چەند تێرمێکی ھاوشێوەی تێدایە. بۆ کۆکردنەوەی ژمارە ئاوێتەکان بەشە ڕاستییەکان بە یەکەوە و بەشە خەیاڵییەکان بە یەکەوە کۆ دەکرێنەوە:

لێکدانی ژمارە ئاوێتەکان: لێرەدا بەشە خەیالییەکان وەک تێرمە لێکچووەکان سەیر دەکرێن

بە گۆڕینی i 2 = −1
شێوە جەمسەرییەکەی ژمارەی ئاوێتە 
شێوە جەمسەریەکەی ژمارەی ئاوێتەی  بریتییە لە  کاتێک 

و

.
 لێکدان و دابەشکردن 
چەپ|وێنۆک|
لێکدان و دابەشکردنی ژمارە ئاوێتەکان لە شێوەی جەمسەریدا سادەترە لە شێوەی دیکارتی، بۆ دوو ژمارەی ئاوێتە وەکوو

 و 

بە بەکارھێنانی ڕێژە سێگۆشەییەکان:

لێکدانی دوو ژمارەی ئاوێتە لە شێوەی جەمسەریدا بەم شێوەیە:

بە ھەمان شێوە دابەشکردنی دوو ژمارەی ئاوێتە لە شێوەی جەمسەریدا بریتییە لە:

 مەیدانی ژمارە ئاوێتەکان 
ژمارە ئاوێتەکان دەتوانرێت بە شێوەی جووتەڕێکخراوێک وەکوو (a, b) لە ژمارە ڕاستەقینەکان دیاری بکرێن، لەم بارەدا دوو کرداری کۆکردنەوە و لێکدان بەم شێوە پێناسە دەکرێت:

ژمارە ئاوێتەکان مەیدان یان بوارێک دروست دەکەن، پێی دەوترێت مەیدانی ئاوێتە و بە C ھێما دەکرێت.

 ڕووتەختی ئاوێتە 

ڕووتەختی ئاوێتە دیاگرامێکی ئەندازەیییە بۆ نواندنی ژمارە ئاوێتەکان بەکار دێت.
 ڕەگی nـەمی ژمارە ئاوێتەکان 
وا دابنێ n ژمارەیەکی سروشتی بێت، بە ژمارەی ئاوێتەی Z ڕەگی nـەمی ژمارەی ئاوێتەی Z0 دەوترێت ئەگەر:

 ئەمانەش ببینە 
ئاوەڵی ژمارەی ئاوێتە
 پەراوێزەکان 

ژمارە ئاوێتەکان
پۆل:شیکاریی ئاوێتە