شێخ بابا سمایل بەرزەنجی

شێخ بابا سمایلی بەرزەنجی ناسراو بە «زەبیحی» کوڕی شێخ ئەحمەد، کوڕی شێخ سمایلی جاشێران مەشهوور بە شێخ سمایلی کڵاوقووچ، کوڕی شێخ محەممەدی ئۆتەمیش، کوڕی شێخ بابای لەگز، ساڵی ١٢٦٠ی هەتاوی ڕێکەوتی ١٨٨١ی زایینی لە گوندی غەوسابادی مەهاباد لەدایک بووە.

 ژیان 

شێخ ئەحمەدی باوکی زەبیحی برای شێخ باباسەعیدی بەرزەنجی(١٨٥٩ـ١٩١٥)یە، کە بەهۆی فتوای دژ بە تورکانی عوسمانی، بە فەرمانی بابی‌عالی و بە دەستی ئەفسەری سوپای عوسمانی «عومەر ناجی بەگ» زستانی ساڵی ١٣٣٤ی کۆچی [١٩١٥ی.ز] لە گوندی «کەرێزەی گڵی» لە دار درا. زەبیحی شاعیرێکی بە توانا بووە و بە دوو زمانی کوردی و فارسی شێعری بەرزی لە دوا بەجێماوە کە تا ئێستا چاپ و بڵاونەکراونەوە. شێعرەکانی زەبیحی بە هۆی پێوەندی بنەماڵەیی بە تەریقەتەوە و پلەی شێخایەتی لە کوردستاندا، باری ئایینییان هەیە و دەکەونە خانەی غەزەلیاتی بەرزی عیرفانی. ئەوەی تا ئێستا لە شێعرەکانی زەبیحی وەدەست کەوتبێ، هەر ئەوانەن کە لە تەکیە و خانەقاکاندا بە دەفە لە لایەن دەنگخۆشانەوە گوتراون و بە هۆی وەرگرتنەوە لە زمان ئەم و ئەو، زۆر و کەم هەڵەیان تێکەوتووە. دەستنووسی دیوانی زەبیحی تا ئێستا وەدی نەهاتووە، بەڵام لە ناو دوو کوڕ و شەش کچ لە ئەولادانی زەبیحی، ئێستا دوو کچی لە ژیاندان و گۆیا دەستنووسێکی شێعرەکانی ئەم شاعیرە، لە لای حاجی خەجیج خانمی کچی، کە لە ورمێ دەژی، پارێزراوە.

 نموونەی ھۆنراوەکانی زەبیحی 

غەزەلی یەکەم

غەزەلی دووهەم

غەزەلی سێهەم

غەزەلی چوارەم

غەزەلی پێنجەم
لە پەسنی حاجی شێخ کاک ئەحمەدی سلێمانی (١٧٩٣ـ١٨٨٨)

غەزەلی شەشەم

غەزەلی حەوتەم
ئەم غەزەلە لە کەشکۆڵێکی خەتی وەرگیراوە و دەسخەتەکەی هی خوالێخۆشبوو میرزا ئەحمەدی ئیسماعیل‌زادە(١٨٨٩ـ١٩٧٢)، کوڕی میرزا سمایلی ئاغاتەهایە، کە لە لای مامۆستای خەت‌خۆشی شاری مەهاباد، جەنابی قاسم ئیسماعیل‌ زاده‌، کوڕی میرزا ئەحمەد، پارێزراوە. 

غەزەلی هەشتەم
(فارسی)، لە پەسنی شێخ‌بابا سەعید(سەدروسسادات)

غەزەلی نۆهەم
(فارسی)

غەزەلی دەهەم
(فارسی)

 کۆچی دوایی 

زەبیحی ساڵی ١٣٢٠ی هەتاوی(١٩٤١ی.ز) لە تەمەنی شەست ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە و لە گوندی جاشێرانی نزیک شنۆ نێژراوە. جگە لە غەزەلێکی کوردیی زەبیحی ، ناوی باباسمایلی زەبیحی تا ئێستا لە هیچ سەرچاوەیەکی ئەدەبیی کوردیدا نەهاتووە.

 پەراوێز 

 سەرچاوە 

 سەید عەبدوڵڵا سەمەدی 

پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:شاعیرانی کورد
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨١
پۆل:مردووانی ١٩٤١