وەرگێڕان (زیندەزانی)

وەرگێڕان (ئینگلیزی: Translation) لە زیندەزانیدا ھەنگاوێکە، لە کرداری درووستبوونی پڕۆتین، لە ڕایبۆسۆمەکان ڕوودەدات، تێیدا بەکارھێنانی کۆدۆنەکان لە گەردەکانی ئاڕ ئێن ئەی نێردراو ڕوودەدات، بۆ دیاریکردی ڕیزبەندیی ترشە ئەمینییەکان لە زنجیرەی پیپتیددا.

واته‌ ده‌تونین بڵێین DNA كه‌ RNA دروست ده‌كات وه‌ RNA  پرۆتین دروست ده‌كات.    

بۆ ئه‌وه‌ی بزانین ئه‌م كرداره‌ چۆن ڕووده‌دات ده‌بێ جۆره‌كانی RNA بزانین 

 جۆره‌كانی RNA  فرمانیان tRNA  ترشه‌ ئه‌مینیه‌كان بۆ ڕایبۆسۆم داگوازێته‌وه‌ بۆ دروست بوونی پرۆتین  mRNA كه‌ تاكه‌ زنجیره‌یه‌ بۆ ماوه‌ زانیارییه‌كان له‌ بۆ هێڵێكی دیاریكراو داگوازێته‌وه‌ بۆ دروست بوونی پرۆتینێكی دیاریكراو  rRNA  به‌شێكن له‌ پێكهاته‌ی ڕایبۆسۆمه‌كان ،ڕایبۆسۆمه‌كانیش ئه‌ندامۆچكه‌ن له خانه‌دا پرۆتین دروست ده‌كه‌ن
 ھەنگاوەکان 
وەرگێڕان ٥ ھەنگاوی سەرەکی دەگرێتەوە:
 دەستپێک:ھەردوو یەکەی پێکھانتی ڕایبۆسۆم (وmRNA نێڕدراو) ئەو tRNA (وRNAگواستراوە) کە ترشی ئەمینی میسۆنین ھەڵدەگرێ لە گەڵ یەکتر دەبەسترێن
 درێژبوونەوە:tRNA ئەو ترشە ئەمینیە ھەڵدەگرێت کە کۆدۆن دیاری دەکات کە تەواوکەری زنجیرەی mRNA بە کۆدۆنی دواتر لە mRNA پێپتیدە بەند لە نێوان ترشە ئەمینیەکان درووست دەبێت tRNA ڕایبۆسۆم جێ دەھێڵێت و ڕایبۆسۆمیش بە درێژایی mRNA  ماوەی یەک کۆدۆن پێشدەکەوێت (ھەر tRNA ترشی ئەمینی دیاریکراو ھەڵدەگرێت کە یەکەی پێکھاتنی پرۆتینن)
 بەرداوەمی درێژبوونەوە:tRNAیەکەم جیادەبێتەوە لە mRNA دەچێتەوە ناو سایتۆ پلازم کاتیک ترشی ئەمینی کە پیپتیدە بەند دروست دەکات کرداری درێژبوونەوە بەرداوەم دەبێت وە زنجیرەی فرە پێپتیدیش لە گەشەکردن بەرداوەکە دەبێت
 کۆتای ھاتن: کردارەکە کۆتایی دێت کاتی گەیشتینی بە وەستانە کۆدۆن وەستانە کۆدۆننیش ئەو کۆدۆنەیە کە tRNA نیە کە دژە کۆدۆنێکی تەووکەری زنجیرەی mRNAھەلبگرێ (وەستانە کۆدۆن بریتیە لەکۆدۆنی(UAG,UGA,UAA)وە کۆدۆنی دەستپێک ھەمیشە AUG کە ترشە ئەمینی  میسۆنین ھەل دەگری
 جیابوونەوە: ھەردوو یەکەی پێکھاتنی ڕایبۆسۆم جیادەبنەوە وە فرە پیپتیدی دروست بوو بەرەڵا دەبێ کە ھەڵدەستێ بە فرمانی گرنگ لەناو خانەدا

سەرچاوە
 پەرتووکی زیندەزانی ١٢، چاپی دووەم - ٢٠١١،  «وەزارەتی پەروەردەی ھەرێمی کوردستان».

پۆل:ژینناسی
پۆل:ژینناسیی گەردی