ئیبن ڕوشد

محەممەد کوڕی ئەحمەد کوڕی ڕوشدی ئەندەلوسی ناسراو بە ئیبن ڕوشد (بە عەرەبی: أبوو الولید محمد بن أحمد بن ڕشد یان ابن ڕشد)یەکێکە لە زانایانی سەردەمی زێڕینی ئیسلام و زانایانی موسوڵمان. لە ١٤ی ئەیپریلی سالی ١١٢٦ز لە کوردۆبای ئیسپانیا لەدایکبووە و لە ١٠ کانوونی یەکەمی ساڵی ١١٩٨ز لە وڵاتی مەغریب کۆچی دوایی کردووە. لە ڕۆژاوا نازناوی «شیکەرەوە و باوکی ئەقڵانیەت»ی پێدراوە و ئەوترێ ئیبن ڕوشد ڕۆژاوایییەکان دووبارە وشیار دەکاتەوە لە دیراسەکردنی ئەرستۆ و فەلاسیفەی کۆنی یۆنان. بیروبۆچوونەکانی بەتایبەتی لە زانکۆی پاریس و تا سەدەی شازدەیەم خوێندراوە.

 کارەکانی 
وێنۆک|"کللیات" یان کۆی بابەتە پزیشکییەکان یەکێک لە دیارترین نووسینەکانییەتی کە بە لاتینی ناسراوە بە Colliget
زانایەکی ناوداری عەرەبی ئەندەلوسی بووە، لە زۆربەی زمانەکانی خۆراوادا ئەو بەناوی "ئەڤێرۆس" (Averroes) دەناسن و ڕێچکەکەشی بە ئەڤێرۆیسم. زانای بواری جیاواز بوە وەک یاسا و پزیشکی. دانەری زیاد لە ١٠٠ کتێب بووە. کتێبەکانی وەرگێڕدراونەتە سەر لاتینی و عیبری. بۆ ماوەیەک لە شارەکانی (سویل و قرطبە) دادوەر بووە، ئەو باوەڕی بە مانەوەی مادە و ھەبوونی دونیایەکی ھەتاھەتایی لەگەڵ خودا ھەبووە، ئەو باوەڕی وابوو کە ھەندێک جار فەلسەفە و دین ناسازگارییەکی تەواویان ھەیە لەم ڕووەوە بیرکردنەوەی دوو لایەنەی ھەبووە.

ئەو زانایەکی موسڵمانی سوننی (مالیکی) بوو، لە کاتی خۆیدا لەلایەن ھەندێک زانای ئەو سەردەمەوە ئازار و ئەزییەت دراوە و نفرین کراوە و ھەروەھا لەلایەن کڵێساوە بەرھەمەکانی ئەو مەحکوم کراوە. بۆ نموونە غەزالی کتێبی «تھافت الفلاسفە» واتە «ناجۆریەکانی فەلاسیفە»ی دژی ئیبن ڕوشد و ئیبن سینا نوسیوە، لە وەڵامدا ئیبن ڕوشدیش کتێبی «ناڕێکییەکانی ناڕێکییەکان»ی وەک وەڵام بۆ غەزالی نوسیوە.

 سەرچاوەکان 

پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ١٢یەم
پۆل:مەرگەکان لە مەغریب
پۆل:مردووانی ١١٩٨
پۆل:لەدایکبووانی ١١٢٦
پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام
پۆل:فەیلەسووفانی موسڵمان
پۆل:پزیشکە عەرەبەکانی سەدەکانی ناوەڕاست
پۆل:پزیشکە ئەندەلوسییەکان
پۆل:فەیلەسووفانی ئەخلاق
پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور
پۆل:فەیلەسووفانی زمان
پۆل:فەیلەسووفانی زانست
پۆل:پزیشکەکانی سەدەکانی ناوەڕاستی ئیسلام
پۆل:فەیلەسووفە سیاسەتمەدارەکان
پۆل:دەروونناسان
پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان
پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان
پۆل:ڕەخنەگرانی مەسیحییەت