بەڕائی کوڕی مالیک

بەرائی کوڕی مالیک (لە ساڵی ٢٠ی کۆچی کە دەکاتە ساڵی ٦٤١ ز کۆچی دوایی کردووە)یەکێک بوو لە ھاوەڵانی پێغەمبەر، شاھیدی ژمارەیەک لە فەتحەکانی پێغەمبەر محەممەد و فەتحەکانی عێراق و فارس بووە و لە فەتحی شووشتەر شەھید بوو، و برای ھاوەڵی ئەنەس کوڕی مالیکە، خوای گەورە لێیان ڕازی بێت.

 ژیاننامە 
بەرائی کوڕی مالیک کوڕی نەزر کوڕی دمدم کوەی زەید کوڕی حەرام کوڕی جوندوب کوڕی عامر کوڕی غانم سەر بە بەنی غانم بن عەدی کوڕی نەجارە کە یەکێکە لە ھۆزەکانی عەشیرەتی خەزرەج. برای بەندەی پێغەمبەر: ئەنەس کوڕی مالیک بۆ باوک و دایکی، دایکیان ئوم سلێم کچی میلھان. بەرائ یاوەری پێغەمبەر محەممەد بوو و لەگەڵیدا شاھیدی ئەو دیمەنانە بوو کە دوای ھەموو بەدر ھاتبوون، کاتێک شاھیدی بەیعەت بە دارەکە بوو؛ و پێغەمبەر فەرمووی: (پەروەردگارێکی پەرتەوازە و تۆزاوی گرینگی پێ نادات ئەگەر سوێند بە خودا بخوات، ئەوا ڕەوای بۆ دەھێنایەوە، لە نێویاندا بەرائی کوڕی مالیک ھەیە. ھەروەھا دەزانرا کە بەرائ دەنگێکی باشی ھەبووە، لە ھەندێک لە سەفەرەکانیدا ڕستەکانی پێغەمبەری دەوتەوە، تا ئەوکاتەی حەرام دەکرد.

دوای مردنی پێغەمبەر  بەرائی کوڕی مالیک بەشداری شەڕەکانی ڕیدەی کردو یەکێک بوو لە کلیلەکانی سەرکەوتنی موسڵمانان لە ڕۆژی یەمامە کاتێک سەختی بینی لە شەڕەکە دوای موسەیلەمەی کەزاب و ئەوانەی لەگەڵیدا قەڵایان کرد لە باخەکەدا؛ و بەرائ لەو ڕۆژەدا ھەشتا و شتێک بریندار ببو، خالید کوڕی وەلید مانگێکی بۆ دانا بۆ ئەوەی برینەکانی چاک بکاتەوە. پاشان بەرائ بەشداری لە فەتحەکانی عێراق و فارسدا کرد، کە تێیدا ئازایەتی و ئازایەتییەکی زۆری لە جەنگەکەدا نیشان دا و خەلیفە عومەر کوڕی خەتتاب ترسی ئەوەی ھەبوو موسڵمانان لەناو بچن ئەگەر فەرمانیان پێدا لە دژی ئەوان، مەترسییەکان پێش ئەوان دەبن. ئەوە بەباشی دەزانرا کە بەرائ سەد پیاوی ئازای لە دووبەرەکیدا کوشت. لە یەکێک لە شەڕەکانی ئەو فەتحانەدا، ئەو و ئەنەس کوڕی مەلیکی برای لە یەکێک لە قەڵا فارسەکان بوون کە گەمارۆیان دابوو، پاشان سەیری دەستی کرد و بینی گۆشتەکەی کەوتووەتە خوارەوە، و لەسەر ئێسکەکە ماوەتەوە.

و لە گەمارۆدانی شووشتەر لە ساڵی ٢٠ی کۆچی دا، موسڵمانان، دوای ئەوەی گەمارۆکە درێژکرایەوە، دەرەنجامێکیان دەرخست کە فەوجێک دەگاتە ناوەندی شارەکە، بۆیە ئەبوو موسای ئەشعەری بانگەوازیان کرد فەرماندەی سوپاکە، بەرائی کوڕی مالیک، بۆ کۆکردنەوەی گرووپێک کە لەگەڵیدا دەچوونە ناو فەوجەکە بۆ کردنەوەی قەڵاکە لە ناوەوە. بەرائ و موجزاع کوڕی سەور و ژمارەیەک پیاو داوای یارمەتییان کرد و توانیان بگەنە چاڵی شارەکە، و دەرگای قەڵاکە بکەنەوە، بەڵام بەرائ و مجفە لەسەر ئەوە شەھید بوون، و ئەلحورمەزان، فەرماندەی فارسەکان، لەو ڕۆژەدا کوشتی.

 سەرچاوەکان 

پۆل:مردووانی ٦٤٠
پۆل:ھاوەڵەکان
پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٧ەم
پۆل:عەرەبە موسڵمانەکان
پۆل:ئەنسار
پۆل:سەحابە فەرموودە گێڕەڕەوەکان
پۆل:شەھیدانی سەحابە