پێست

پێست بەشێکی پۆشەرەکۆئەندام (پۆشەرەدەستگە)ی لەشە. گەورەترین ئەندامە لە لەشدا. سێ ئەرکی سەرەکی هەیە: 

 پاراستن
 ڕێکخستن
 زیکردن (هەساندن)

پێست لە سێ لۆیەی سەرەکی پێک دێت:
 کاش (توێژ) (Epidermis)
 پوک (بنتوێژ) (Dermis)
 بنپێستەشانە (Subcutaneous tissue)
پێستێکی تەندروست بەشێکی باش لە کۆلاجین، ئیلاستین، گەردەکانی ڕیشاڵە، کە وای لێدەکات توندتر بێت، درەوشاوەتر بێت.

 ئەستووری پێست 
لە بەشە جیاکانی لەشدا جیاوازە، بۆ نموونە لە بەری دەست (لەپ) و پێدا نزیکەی ١٫٥ مم ئەستوورە، لە پێڵووی چاودا کەمتر لە ٠٫١ مم و زۆر تەنکە.
پوک لە پشتدا ئەستوورترینە و ٣٠–٤٠ جار لە کاشەکەی ئەستوورترە، ھەروەھا چەوریی چینی بنپێستەشانە لە سک و سمتدا ززرە بە ڵام لە لووت و ناوەڕاستی سنگدا زۆر کەمە.(د. مەحموود فەقێ ڕەسووڵ، نەخۆشییەکانی پێست، چاپەمەنی ئەزمەڕ، ٢٠١١، لاپەڕەی ١)

 پزیشکی 
 کونیلەکانی پێست 
کونیلەکانی پێست کرانەوەیەکی بچووکن لەناو پێست، تیایدا چەوری و ئارەق هەڵدەگیرێن، ئەگەر کونیلەکانی پێستت گەورەتربوون لە ڕێژەی ئاسایی ئەوا ئەکرێت بەھۆی: 

 زیپکە
 زیادبوونی رێژەی بەرھەمھێنانی چەوری (کە دەبێتە ھۆی پێستی چەور)
 زیانی تیشکی خۆر

ئەتوانیت لەماڵەوە بەھۆی چەند ڕێگایەک چارەسەری کونیلە گەورەکانی پێست بکەیت، لەوانە:

 بەرھەمەکانی جوانکاری و گرنگیدەری پێست 
لەوانەیە پێویست بکات ئەو بەرھەمە جوانکاریانە و گرنگیدەرانە جێگۆرکێ پێبکەیت ئەگەر تۆ ھەر بەرھەمھێکی پێست بەکاردێنی بۆ گرنگیدان بە چەوری و زیپکە، لەوانەیە دژی تەندروستی خۆت کاربکەیت، ھەرچۆنێک بێت بەکارھێنانی ئەو بەرھەمانە بۆ ماوەیەکی کاتی ئاسایە بەڵام بۆ ماوەیەکی درێژ ئەکرێ کێشە بۆ پێستت دروست بکات.

 خاوێنکردنەوەی پێست 
باشترین جۆرەکانی خاوێنکەرەوەی پێست کە چارەسەری زۆری چەوری دەم و چاو ئەکات بەبێ زیان گەیاندن بە چەورییە-سروشتیەکانی ژێر پێست کە یارمەتیدەرن بۆ زیندوو ھێشتنەوەی پێستت، ئەوا لەوانەیە ئەو خاوێنکەرەوانە بەکاربێنی کە لە جەلاتین دروست بوون. گرنگە لەم خاوێنکەرەوانە دووربکەویتەوە کە تیابووی سابوون و ماددەکانی سڕینەوەن چونکە وادەکەن کونیلەکان گەورەتر دیاربن. ئەگەرچی ئەگەر ھاتوو خاوێنکەرەوەکان سوودیان نەبوو بۆت ئەوە چارەسەرێکی باشتر ئەوانەی خوارەوەیە:

 ڕووخسار شتن بە ئاوی شتن بە ئاوێک ( پلەکەی نە گەرمە و نەساردە)
 مەساج بۆ تەواوی دەم چاوت بکە بۆ ماوەی سی بۆ شەست چرکە  (پێویستە دەستەکانت پاک بن)
 ڕووخسار بشۆ بەتەواوی و وشکی کەرەوە ( بەشێوەی تەندروست وشکی کەرەوە ھەرگیز لەکاتی وشکردنەوە خشاندن یان شێوازێک بەکارمەھێنە ڕووخسار ئازار بدات.)

ئەم کارە بەیانیان و شەوان ئەنجام بدە، بۆ ئەوەی ڕاگرتنی هاوتایی پێستت و کونیلەکانی پێست لە تەندروستییەکی باش بمێننەوە.

 بەکارھێنانی بەرھەمەکانی پێکھاتووی ئاو 
بەکارھێنانی بەرھەمە نمێنەرەکانی پێست کە چەندین پێکھاتەی کارای ھەیە لە بەرھەمھێنانیان لەناویان ڕۆن ئەکادیمیای پێستناسی ئەمەریکی پێشنیاری بەکارھێنانی ئەو بەرھەمە نمێنەرانە ئەکات کە لە ئاو پێکھاتوون و ڕۆنیان لەناو نییە.

 ھەمیشە لابردنی مەیک-ئەپ پێش خەوتن 
شتێکی گرنگە کەوا ھەمیشە پێش ئەوەی بخەوین مەیکەپ لابەرین، خەوتن بەم بەرھەمانە، کێشە بۆ کونیلەکانی پێست دروست ئەکات

 بەکارھێنانی دژەخۆر 
زۆر گرنگە بۆ ئەوانەی گرنگی بە پێستیان ئەدەن ئاگاداری ئەو کاتانە بن کە ڕۆژ لە پێستیان ئەدات، تیشکی خۆر ئەتوانێت پێستەکە وشک بکاتەوە و بیسوتێنێت، وا لە کونیلەکانی پێست بکات گەورەتر بن، زۆربەی نمێنەرەکان پێکھاتەی دژەخۆریان تیایە و پێویستە رێژەی ڕاستەقینەی پاراستنەکەی دژی خۆر لە سی یان بەرەو سەرەوە بێت

خۆ پاراستن لە تیشکی خۆر و باشترین ڕیگاکان لەوانەیە بریتی بن لە: 

 پۆشینی کڵاوێک کە لاکانی فراوانە ھەروەک لە وێنەکە دەستنیشان کراوە
بەکارھێنانی دژەخۆر
لەوکاتانەی کە خۆر بەھێزە لەبەر سێبەر بمێنەرەوە.

 پەراوێزەکان 

 سەرچاوەکان 
 نەخۆشییەکانی پێست، د. مەحموود فەقێ ڕەسووڵ، سلێمانی، چاپەمەنی ئەزمەڕ، ٢٠١١

 بەستەرە دەرەکییەکان 


پۆل:ئەندامەکان
پۆل:توێکاریی گیانلەبەر