عەلائەدین سەججادی

عەلائەددین سەججادی (١٩٠٧–١٩٨٤) بە ناوی تەواوی عەلائەددین نەجمەدین حیسامەدین، نووسەر و ڕۆژنامەوانی ھاوچەرخی کورد بووە.

 ژیان 
بەپێی ناسنامە نیشتمانییەکەی ساڵی ١٩٠٧ لە دێی باراوی لای بەرزنجە ھاتووەتە دنیاوە.ژیاننامەی عەلائەدین سەجادی لە یووتیووب لە چرکەی ٢٨ەوە بەڵام ھەندێ سەرچاوەی تر شوێنی لەدایکبوونی بە گەڕەکی قەتارچییان لە شاری سنە دادەنێن.به بهانه سی‌امین سال درگذشت علاءالدین سجادی؛ خدمت به زبان و ادبیات کردی از سنندج تا بغداد، کوردپرێس سێ ساڵ لە ڕەواندوز و باڵەک خوێندوویەتی و بۆ تەواوکردنی خوێندنی ئایینی ساڵی ١٩٢٣ ھاتووەتە سلێمانی و لە مزگەوتی حاجی مەلا ڕەسوڵی دێلێژە بووە بە فەقێ...
ساڵی ١٩٣٨ ئیجازەی مەلایەتی لە شێخ بابە عەلی تەکێ وەرگرتووە، و پاشان ڕووی کردووەتە شاری بەغدا لە مزگەوتی نەعیمە خاتوون لە گەڕەکی بەناوبانگی مەیدان بە پێشنوێژ دامەزراوە.مێژووی ئەدەبی کوردی، بەرگی حەوتەم، لاپەڕەکانی ٥٥ تا ٦٠، مارف خەزنەدار، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، ھەولێر: ٢٠٠٦.
لە گۆڤاری گەلاوێژ دا تا ساڵی ١٩٤٩ کەسی دووەمی گۆڤارەکە بووە و لە یانەی (سەرکەوتن)یشدا ڕۆڵێکی گەورەی گێڕاوە. لە دوایی کودەتا سەربازییەکەی ١٤ی تەممووزی ساڵی ١٩٥٨ لە بەغدا لە ساڵی ١٩٥٩ تا ساڵی ١٩٧٤ لە کۆلیژی ئادابی زانکۆی بەغدا مامۆستای ئەدەب و مێژووی ئەدەبی کوردی بووە.
ساڵی ١٩٧٢ بووە بە ئەندامی کارای کۆڕی زانیاری کورد. لەو ساڵەدا کە بەیانی ١١ی ئازاری ١٩٧٠ سەری نەگرت و نێوانی دەسەڵاتی بەغدا و ڕاپەڕینی نیشتمانی کورد تێکچوو، سەجادی ساڵی ١٩٧٤ کرا بە ئەمینداری گشتی ئەوقاف (بە پلەی وەزیر) ناوچەی (ئۆتۆنۆمی) کوردستانی باشوور لە شاری ھەولێر. سەجادی لە لایەک ئەمەی پێ خۆش بوو چونکە سوودی دارایی بۆی ھەبوو، لە لایەکی ترەوە پێی ناخۆش بوو چونکە ئەو دەسەڵاتەی ئەو کارەی پێ سپارد بوو لە دژی کورد و فەرمانڕەوایی شۆڕشی ئەیلوولی ساڵی ١٩٦١ بوو. بە ھەموو جۆرێک سەجادی دەیتوانی ئەم کارە نەکات. لەو پۆستە گەورەیەی میری مایەوە تا ساڵی ١٩٧٧ ئینجا خانەنشین کرا. لە دوای ئەوە گەڕایەوە بەغدا و کەوتە سەر کۆتایی ھێنان بەو پڕۆژانەی بەرنامەی بۆ دانابوون لە بابەتی ئەدەبی کوردییەوە. کوژرانی کوڕی گەورەی لە جەنگی ئێران و عێراق (١٩٨٠ ― ١٩٨٨) پشتی شکاند و ھێزی لێ بڕی و لە پەلوپۆی خست توانای توانای نووسین و لێکۆڵینەوەی کەم بووەوە تا لە ڕۆژی ١٣ی کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٨٤ لە بەغدا کۆچی دوایی کرد و لە گۆڕستانی شێخ عەبدولقادری گەیلانی بە خاک سپێردرا.

 بەرھەمەکان 
وێنۆک|عەلائەدین سەجادی لەگەڵ شێخ نەجمەدین شەمسەدین و شێخ محەممەدئەمین میرانی لە بەغدا، ١٩٧٦.
 ڕشتەی مرواری، بڵاوکردنەوەی ئەفخەمزادە، تەورێز، ١٩٩٤
 مێژووی ئەدەبی کوردی، چاپخانەی مەعارفی، بەغدا، ١٩٥١
 دەقەکانی ئەدبی کوردی، چاپخانەی کۆڕی زانیاری کوردستان، بەغدا، ١٩٧٨
 مێژووی ڕاپەڕینی کورد
 گێتی زیندەوەر
 گەشتێک لە کوردستانا، ١٩٥٦
 مێژووی پەخشانی کوردی
 ڕێزمان و ئەدەبی کوردیی پۆلی ١٢

 ڕۆژنامەوانی 
 گۆڤاری گەلاوێژ، کە لەگەڵ ئیبراھیم ئەحمەددا بڵاوی دەکردەوە.
 گۆڤاری نزار، کە بە یەکەمین گۆڤاری سیاسیی کوردی لە قەڵەم دەدرێ و خۆی خاوەن ئیمتیاز و سەرنووسەری بووە. گۆڤاری نزار ھەفتەنامەیەکی کوردی -عەرەبی بوو لە مانگی ئازاری ١٩٤٨ ەوە تا مانگی شوباتی ساڵی ١٩٤٩ بیست و دوو ژمارەی لێ دەرچوو.

 ئەمانەش ببینە 
 پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان

 سەرچاوەکان 

 مێژووی ئەدەبی کوردی، نووسراوەی عەلائەددین سەججادی، چاپخانەی مەعارفی بەغدا
 کامەران سوبحان، عەلائەدین سەججادی ، ڕشتەیەک پڕ لە مرواری لە لڤین پرێس

 بەستەرە دەرەکییەکان 

پۆل:کەسایەتییەکانی سلێمانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٧
پۆل:مردووانی ١٩٨٤
پۆل:مێژوونووسانی کورد
پۆل:ناودارانی کورد
پۆل:نووسەرانی کورد
پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی
پۆل:زانا کوردەکان