ئامەد

ئامەد یان دیاربەکر () یەکێک لە گەورەترین و مێژووییترین شارەکانی  کوردستانە. ئەم شارە ناوەندی پارێزگای ئامەدە. زۆرینەی دانیشتووانی شارەکە کوردن و یەکێک لە گەورەترین شارە کوردنشینەکانە. ناوی ئامەد لە ئیمپراتۆریەتیی مادەوە ھاتووە و ناوێکی کوردییە. ئامەد پایتەختی کوردستانە.

ڕووباری دیجلە بە شارەکەدا تێدەپەڕێت، قەڵای ئامەد دەوری شارەکە دەداتەوە کە بە دووەم گەورەترین دیواری جیھانیش دادەنرێت بەدوای دیواری چین.

.https://www.nytimes.com/2016/12/24/world/europe/an-aleppo-like-landscape-in-a-kurdish-redoubt-of-turkey.html

 مێژوو 
 مێژووی دێرین 
ئەو ناوچەیەی کە شاری ئامەدی لە ئێستادا دەگرێتەوە ئەوا مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ چاخی بەردین.

 ناو 
ناوی دیاربەکریش دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی ھاتنی ئیسلام بۆ ئەو ناوچەیە، کە خێڵی (بەنی بەکر وائل) تێیدا نیشتەجێ بوون لە سەردەمی معاوییە دا.بڕوانە مێژووی ئیسلام / (أطلس تأریخ اسلام) لاپەڕە ١٢٩

 دانیشتووان 
دانیشتووانی ئەم شارە لە ساڵی ٢٠١٨، زیاتر لە ١٬٧٠٠٬٠٠٠ کەس بووە کە زۆربەیان بە بە زمانی کوردی قسە دەکەن. ھەروەھا زۆربەی خەڵکی ئەم شارە موسڵمانی سوننین.

 قەڵای ئامەد 

وێنۆک|قەڵای ئامەد
قەڵای ئامەد یان قەڵای دیاربەکر (، ) قەڵایەکی مێژوویییە، کە دەکەوێتە ناوچەی سوور لە ئامەد، کوردستان."Diyarbakır Kalesi ve Surları (Diyarbakır)" .   ساڵی ٢٠٠٠، یوونێسکۆ قەڵاکەی لەلیستێکی نافەرمی دانا."Diyarbakır Kalesi ve Surları (Diyarbakır)" .   لە ساڵی ٢٠٠٥، بەفەرمی بووە یەکێک لەشوێنەوارەکانی میراتی جیھانیی یوونێسکۆ لەپاڵ باخچەکانی ھەوسەل، بەپێی سەرچاوەکانی یوونێسکۆ مێژووی قەڵاکە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٤٨٨، لەسەردەمی دەوڵەتی ڕۆمی کۆن و فەرمانڕەوای کۆسەنتینی دووەم دروست کراوە.

دیوارەکانی قەڵاکە، لەدوای دیواری چین بەرزترین و درێژترین دیواری بەدوای یەکەوەن لەئاستی جیھان."Diyarbakır Surları" .  "Surlar" .   قەڵاکە چەند دەروازەیەکی ھەیە، سەرەکییەکەیان ناوی چیا (Dağ)، دەروازەی ئورفە، دەروازەی ماردین و دەروازەی نوێ (Yeni)."Diyarbakır Kalesi ve Surları (Diyarbakır)" .  

 وەرزش 
ئامەدسپۆر یەکێک لە گرنگترین یانەیەکی تۆپی پێی ئەم شارەیە کە لە ساڵی ١٩٩٠ دامەزرا و ئێستا لە خولی تۆپی پێی کوردستان یاری دەکات، بنکەی یانەکە دەکەوێتە شاری ئامەد و بەیانەی شارەکە دادەنرێت.
وێنۆک|200px|لۆگۆی ئامەدسپۆر

 پێشانگا 

 ئەمانەش ببینە 
 کوردستان
 تورکیا
 ئەیالەتی دیاربەکر
 ویلایەتی دیاربەکر
 ناوچەی ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات
 پارێزگای ئامەد
 بەندیخانەی ئامەد
 شارەوانیی گەورەشاری ئامەد

 سەرچاوەکان 

پۆل:شارەکانی کوردستان
پۆل:شارەکانی تورکیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دیاربەکر
پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە تورکیا
پۆل:ئامەد
پۆل:شوێنەکانی ئامەد
پۆل:باکووری کوردستان
پۆل:میزۆپۆتامیای سەروو
پۆل:پارێزگای دیاربەکر