ئایسلەند

کۆماری ئایسلەند (بە ئایسلەندی: Ísland یان Lýðveldið Ísland) وڵاتێکی دوورگەیی «ئەورووپییە» لە باکووری زەریای ئەتڵەسی لە پەراوێزی ناوەڕاستی ئەتڵەسی.https://web.archive.org/web/20190516015628/https://www.statice.is/ ژمارەی دانیشتووانی ٣٢٠ ھەزار کەسە و ڕووبەرەکەی ١٠٣ ھەزار کیلۆمەتر دووجایە پایتەختەکەی [ڕیکیاڤیکە] و گەورەترین شاری ئەو وڵاتەیە، بەو پێیەی کە خۆی وhttps://web.archive.org/web/20190518193408/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ic.html ناوچەکانی باشووری ڕۆژاوای وڵاتەکەی زیاتر لە دوو لەسەر سێی دانیشتووانی ئەو وڵاتەیە. ئایسلەندا وڵاتێکی چالاکە لە ڕووی گڕکان و جیۆلۆجییەوە. زەوییە سەرەکییەکە لە فەلاتێک پێکھاتووە کە بە کێڵگەی خۆڵ و شاخ و سەھۆڵبەندان تایبەتمەندە، لەکاتێکدا زۆرێک لە سەھۆڵبەندانەکان لە ڕێگەی ناوچە نزمەکانەوە دەڕژێنە ناو دەریاکانەوە. چەمی کەنداو کەشوھەوای ئایسلەندا مامناوەند دەکات، ئەمەش وای کردووە کە مامناوەند بێت و گونجاو بێت بۆ ژیان سەرەڕای ئەوەی لەسەر سنوورەکانی بازنەی [جەمسەری باکوور] ھەڵکەوتووە.

 جوگرافیا 
وێنۆک|upright=١٫٥|نەخشەی گشتیی تۆپۆگرافی
ئایسلەندا دەکەوێتە شوێنی یەکگرتنی زەریای ئاتلانتیکی باکوور و زەریای جەمسەری باکوور. دوورگەی سەرەکی بە تەواوی لە باشووری بازنەی جەمسەری باکوورەوەیە، بە دوورگە بچووکەکەی ئایسلەندی گریمسی لە کەناری باکووری دوورگەی سەرەکیدا تێدەپەڕێت. ئەم وڵاتە دەکەوێتە نێوان ھێڵی پانی ٦٣ بۆ ٦٨ پلە باکوور و درێژی ٢٥ و ١٣ پلە ڕۆژاوا.

ئایسلەندا لە کیشوەری ئەورووپا نزیکترە وەک لە وشکانی ئەمریکای باکوور، ھەرچەندە نزیکترینە لە گرینلاند (٢٩٠ کم؛ ١٥٥ میل دەریایی) کە دوورگەیەکی ئەمریکای باکوورە. ئایسلەندا بە گشتی لە ئەورووپادا بە ھۆکاری جوگرافی، مێژوویی، سیاسی، کولتووری، زمانەوانی و پراکتیکی دانراوە.

 دانیشتووان 
بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتووانی وڵاتی ئایسلەند ٣٣٣٬١٣٥ کەس بووە کە بە یەکێک لە کەم حەشیمەتترین وڵاتانی جیھان لە قەڵەم دەدرێت. تەمەنی مامناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٣٥٫٧ ساڵە. ھەروەھا ٩٤ لەسەدی دانیشتووانی وڵات لە شارەکان دەژین.

 ئەمانەش ببینە 
 مۆزەخانەی جیھانی ڤایکینگ
 سنووری نەمسا-ئەڵمانیا

 سەرچاوەکان 
https://web.archive.org/web/20190516015628/https://www.statice.is/

پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان
پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی ناتۆ
پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان
پۆل:ئەورووپای باکووری
پۆل:ئایسلەند
پۆل:کۆمارەکان
پۆل:ئەورووپای ڕۆژاوا
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٤٤
پۆل:دوورگەکانی ئایسلەند
پۆل:وڵاتانی ئەندامی ئەنجومەنی ئەورووپا
پۆل:دەوڵەتانی مەسیحی
پۆل:کۆلۆنیەکانی پێشوی دانیمارک
پۆل:کۆلۆنیەکانی پێشووی نەرویج
پۆل:وڵاتانی ئەندامی یەکێتی بازرگانی ئازاد لە ئەورووپا
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی باکوور
پۆل:چەقی ناوەڕاستی ئەتڵەسی
پۆل:وڵاتانی ئەورووپای باکوور