ئینتەرنێت

ئینتەرنێت سیستمێکی جیھانگرە پێکھاتوو لە تۆڕی کۆمپیوتەری کۆمپیوتەرییەکانی پێکەوە بەستراو کە بۆ ڕاژەگەیاندن بە ملیاردان بەکارھێنەری سەرانسەری جیھان چەپکە پرۆتۆکۆڵی ستانداردی ئینتەرنێت (TCP/IP) بەکاردەھێنێت. ئینتەرنێت ڕایەڵەیەکی پێکھاتوو لە ڕایەڵەکانی ترە کە داگری ملیۆنان ڕایەڵەی خۆماڵی و گشتی، زانستگایی، بازرگانی، و حکومەتین و لە ڕێگای ڕیزێکی بەرین لە تەکنۆلۆژیاکانی ئەلەکترۆنیکی و تیشکیی تایبەت بە ڕایەڵەوە پێکەوە بەستەرکراون. ئینتەرنێت ھەڵگری جۆراوجۆر سەرچاوەی زانیاری و ڕاژەیە. ئەوانەی کە زۆرتر لە ھەموو جێگەی ئاماژەن، یەکێک بەڵگەنامە سەروودەقەکانی پێکەوە بەستەرکراوی تەونی بەربڵاوی جیھانییە (کە سەرچاوەی زانیارین)، و ئەوی تر ئەو پێکھاتە بنەڕەتییەیە کە پاڵپشتیی پۆستی ئەلەکترۆنیکی (ئیمەیل) دەکات (کە ڕاژەیەکە).

 مێژووی ئینتەرنێت 
دەرکەوتنی ئینتەرنێت یەکەمجار بۆ پڕۆژەیەک بوو بە ناوی ئارپانێت (ARPANET)، بۆ وەزارەتی ناوخۆی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ساڵی ١٩٦٩، ئەم پڕۆژەیە بەتایبەتی دروست کرابوو بۆ یارمەتیدانی سەربازی ئەمریکایی بەھۆی تۆڕی کۆمپیوتەرەوە

 بەکارھێنەرانی ئینتەرنێت لە ھەموو جیھان 
لە ساڵی ٢٠٠٧ ژمارەی بەکارھێنەرانی ئینتەرنێت گەیشتە ١٫٣١٩ بلیۆن کەس، و وڵاتی چین لە ساڵی ٢٠٠٨ بە یەکەم وڵات دەرچوو لەڕووی زۆریی بەکارھێنەری ئینتەرنێت کە ٢٢١ میلیۆن کەس لەم وڵاتە ئینتەرنێت بەکاردەھێنن.

پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ١٩٦٩
پۆل:داھێنانە ئەمریکییەکان
پۆل:شۆڕشی زانستی
پۆل:تەکنۆلۆژیای زانیاری
پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٦٩ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:ئینتەرنێت
پۆل:بابەتە سەرەکییەکان
پۆل:دوورپەیوەندی
پۆل:سیستمەکانی گواستنەوە

 زاراوەناسی  

هەندێک جار هێشتا ئەم وشەیە بە پیتی گەورە دەنووسرێت بۆ جیاکردنەوەی ئینتەرنێتی جیهانی لە تۆڕە بچووکترەکان، هەرچەندە زۆرێک لە بڵاوکراوەکان، لەوانەش ڕێبەری شێوازی AP لە ساڵی ٢٠١٦وە، پێشنیاری بەکارهێنانی پیتی بچووک دەکەن بۆ هەموو بارودۆخەکان.

لە ساڵی ٢٠١٦دا، فەرهەنگی ئینگلیزی ئۆکسفۆرد لە ڕێگەی توێژینەوەیەکەوە لەسەر نزیکەی ٢.٥ ملیار سەرچاوەی چاپکراو و ئۆنلاین، دەریخست کە وشەی "Internet" لە ٥٤٪ی حاڵەتەکاندا بە پیتی گەورە نووسراوە.

زاراوەکانی ئینتەرنێت (Internet) و تەونی جیهانی (World Wide Web) زۆرجار وەک یەک بەکاردەهێنرێن؛ باوە کە بوترێت "دەچمە سەر ئینتەرنێت" کاتێک وێبگەڕێک بۆ بینینی لاپەڕەکانی وێب بەکاردێت.

بەڵام تەونی جیهانی، یان وێب (Web)، تەنها یەکێکە لە ژمارەیەکی زۆری خزمەتگوزارییەکانی ئینتەرنێت.

کۆمەڵەیەکی جیهانییە لە لاپەڕەکانی وێب، بەڵگەنامەکان و سەرچاوەکانی تری وێب کە لە ڕێگەی بەستەرەکان (hyperlinks) و ناونیشانە ئەلیکترۆنییەکانەوە (URLs) پێکەوە بەستراونەتەوە.