١٦٩٣

ساڵی ١٦٩٣ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.

 ڕووداوەکان 
 ١١ی کانوونی دووەم - بومەلەرزەیەکی بەھێز و وێرانکەر لە چیای ئیتنا لەشاری سیلی لە ئیتاڵیا ڕویدا، سەعات ٩ ڕویدا بە گوڕی ٧٫٤ پلە بە پێوەری ڕێختەر، لەباشووری ئیتاڵیا بەتایبەت لەشاری سیسیلیا ڕویدا تا ماڵتا بەردەوامبوو، بەھۆی بەھێزی بومەلەرزەکە شەپۆڵەکانی دەریای لۆنیان ٥ تا ١٠ مەتر بەرزبوونەوە ئەوەش بووە ھۆی ڕوودانی تسۆنامی و گیان لەدەستدانی ٦٠ھەزارکەس، بەھۆی ئەو کارەساتە نزیکەی ٧٠شار و ناوچە کاولبوون، وە ڕوبەری کاولکاریەکە ٥٦٠٠کم٢ بوو.
 ٨ی شوبات - کۆلێژی (ویلیام ـ ماری) لە ویلیامسبۆرگ لە ڤێرجینیا دەستوری شکۆی دا بە پاشا ویلیامی سێیەم و شاژن ماری دووەمی ئینگلیزی.
 ١٨ی ئایار - ھێزەکانی لوبی چواردەیەمی فەڕەنسی پەلاماری قەڵای ھایدل بێرگیان دا.
 ٢١ی ئایار - ھێزەکانی فەڕەنسا قەڵای ھایدلبێرگ یان داگیرکرد و لە ٢٣ی ئایاردا ھێزەکانی ناو قەڵاکە خۆیان دا بەدەستەوەدا.
 ٢٧ی حوزەیران - لەجەنگی نۆساڵەدا کەشتیگەلی فەڕەنسی لەجەنگی لاگۆس بەسەر کەشتیگەلی ھۆڵەندی و ئینگلیزی زاڵبوو کەشتیگەلەی فەڕەنسی دوای شەڕێکی سەخت کەشتیگەلی ھۆڵەندی و کەشتیگەلی ئینگلیزی شکاند.
 ٢٩ی تەممووز - سووپای ھۆڵەندی ـ ئینگلیزی بە سەرکردایەتی ویلیامی سێیەم توانیان بەسەر ھێزەکانی فەرەنسا زاڵبن لەجەنگی لەندەن، کەلەو جەنگەدا زۆربەی سەربازەکانی فەڕەنسا بەکرێگیراو بوون و ئێرلەندی بوون.
 جۆن ڕای دیاریکرد کە نەھەنگەکان شیردەرنکتێبی زانستی پۆلی ١٢

 لەدایکبوونەکان 
 ٧ی شوبات - ئیمپراتۆر ئانا ڕوسی لەدایکبوو (مردن ١٧٤٠)
 ٢٤ی شوبات - ئەکتەری ئینگلیزی بواری شانۆگەری جەیمس کوین لەدایکبوو (مردن ١٧٦٦)
 ٥ی ئازار - ئاینەوانی سویسری جۆھان یاکۆب واتستن لەدایکبوو (مردن ١٧٥٤)
 ٧ی ئازار - پاپا کلیمینت لەدایکبوو (مردن ١٧٦٩)
 ٢٤ی ئازار - سەعاتچی بەناوبانگی ئینگلیزی جۆن ھاریسن لەدایکبوو (مردن ١٧٧٦)
 ٣ی نیسان - سروشتگەری ئینگلیزی جیۆرج ئێدوارد لەدایکبوو (مردن ١٧٧٣)
 ١٧ی حوزەیران - ئاینەوانی ئەڵمانی جۆھان جیۆرج واڵچ لەدایکبوو (مردن ١٧٧٥)
 ٨ی ئاب - ئاوازدانەری فەڕەنسی لۆران بێڵسن لەدایکبوو (مردن ١٧٦٢)
 ٣ی ئەیلوول - سیاسەتمەداری بەڕیتانی چارڵز رادکلف لەدایکبوو (مردن ١٧٤٦).

 مردنەکان 
 ٦ی کانوونی یەکەم - سوڵتان محمدی چوارەم سوڵتانی عوسمانی (لەدایکبوون ١٦٤٢)
 ٧ی شوبات - نوسەری فەرەنسی پاوڵ پیڵسن (لەدایکبوون ١٦٢٤)
 ١٣ی شوبات - ئاوازدانەری ئەڵمانی جۆھان کاسپەر کیڕڵ (لەدایکبوون ١٦٢٧)
 ٢ی حوزەیران - سەرباز و سیاسەتمەداری ئینگلیزی جۆن ویڵدمان (لەدایکبوون ١٦٢١)
 ١٢ی تەممووز - ئەفسەری پلەبەرزی ئینگلیزی جۆن ئاشبی (لەدایکبوون ١٦٤٠)
 ٢٦ی تەممووز - ئۆریکا ئیلیۆنۆرا شاژنی سوید (لەدایکبوون ١٦٥٦)
 ١٩ی ئەیلوول - پاشای سلۆڤینیا جۆھان ویکھارد (لەدایکبوون ١٦٤١)
 ١ی تشرینی یەکەم - ئاینەوانی ئیسپانی پیدرۆ ئەبارکا (لەدایکبوون ١٦١٩)
 ھەر لەو ساڵەدا ئەستێرەناس ئیلیزابێس ھاڤیلیۆس مردووە، بەڵام ڕێکەوتی مردنی نازانرێ (لەدایکبوون ١٦٤٧)

 سەرچاوەکان 
 ویکیپیدیای ئینگلیزی

 بەستەرە دەرەکییەکان 

پۆل:ساڵەکان
پۆل:١٦٩٣