تێل ئەڤیڤ

{{Infobox settlement
| name                     = ئەڤیڤ
| native_name              = 
| settlement_type          = City
| iso_code                 = IL-TA
| image_skyline            = 
| image_caption            = لە سەرەوەی چەپەوە: ئاڵوگۆڕی ھاشالۆم، تاوەری ئازریێلی سارۆنا، تاوەری کاتژمێری جافا، کەناری تەلئەبیب، سەیرانگای تەلئەبیب، پانۆرامای شارەکە
| image_flag               = Tel Aviv flag.svg
| flag_alt                 =
| image_shield             = 60px
| shield_alt               =
| image_blank_emblem       =
| blank_emblem_type        = Brandmark
| nickname                 = 

تێل ئاڤیڤ یان تەلئەبیب (بە عیبری: תֵּל־אָבִיב-יָפוֹ) پڕ دانیشتووترین شارە لە ناوچەی گەورەی گوش دان لە ئیسرائیل. دەکەوێتە کەنارەکانی دەریای ناوینی ئیسرائیل و ژمارەی دانیشتووانی ٤٩٥ ھەزار و ٦٠٠ کەسە، ناوەندی ئابووری و تەکنەلۆژیای وڵات و ناوەندێکی تەکنەلۆژیای بەرزی جیھانییە. ئەگەر قودسی ڕۆژھەڵات بە بەشێک لە ئیسرائیل ھەژمار بکرێت، تەلئەبیب دووەم شاری زۆرترین دانیشتوانی وڵاتەکەیە، دوای قودس؛ ئەگەر نا، تەلئەبیب پڕ دانیشتووترین شارە، پێش قودسی ڕۆژاوا کەوتووە.West and East Jerusalem combined have 901,000 residents, more than twice as many as Tel Aviv-Yafo. West Jerusalem alone has a population of 348,000.[8]

تەلئەبیب لەلایەن شارەوانی تەلئەبیب-یافۆ بەڕێوەدەبرێت کە سەرۆکی شارەوانی ڕۆن ھولدای سەرۆکایەتی دەکات و زۆربەی باڵیۆزخانە بیانییەکانی ئیسرائیل تێیدا نیشتەجێیە.  شاری جیھانی بێتا+ و لە پلەی ٥٣ی پێوەرەکانی ناوەندە داراییە جیھانییەکانە لە ساڵی ٢٠٢٢. تەلئەبیب خاوەنی سێیەم یان چوارەم گەورەترین ئابوورییە و گەورەترین ئابووریی بۆ تاک لە ڕۆژھەڵاتی ناویندا ھەیە. لە پلەی چوارەمی سەرەکیی ناوەندەکانی سیستمی ژینگەیی بۆ کۆمپانیاکانە لە جیھانیدا. لە ئێستادا ئەم شارە بەرزترین تێچووی ژیانی لە جیھاندا ھەیە. ساڵانە زیاتر لە ٢.٥ ملیۆن سەردانیکەری نێونەتەوەیی وەردەگرێت. شوێنی زانکۆی تەلئەبیبە کە گەورەترین زانکۆی ئەو وڵاتەیە و زیاتر لە ٣٠ ھەزار خوێندکاری تێدایە.Jerusalem is Israel's capital according to the Jerusalem Law passed in 1980. The presidential residence, government offices, supreme court and parliament (Knesset) are located there. The Palestinian Authority foresees East Jerusalem as the capital of its future state. The UN does not recognize Jerusalem as Israel's capital, taking the position that the final status of Jerusalem is pending future negotiations between Israel and the Palestinian Authority.[9] Countries maintain their embassies in Tel Aviv and its suburbs, or suburbs of Jerusalem, such as Mevaseret Zion.[10] The Czech Republic, Guatemala, Honduras, Taiwan, the United States, and Vanuatu recognize Jerusalem as the capital of Israel.https://www.rfl.rw/docs/GFCI32Report2022.09.22v0.3WithEmbargo.pdfhttps://www.longfinance.net/documents/1318/GFCI23.pdfhttps://www.brookings.edu/research/global-metro-monitor/
https://www.timesofisrael.com/tel-aviv-moves-up-to-4th-place-in-annual-ranking-of-global-tech-ecosystems/https://startupgenome.com/report/gser2024https://www.bbc.com/news/world-middle-east-59489259https://www.cnbc.com/2021/11/30/this-is-now-the-worlds-most-expensive-city-to-live-in-eiu.htmlhttps://www.timesofisrael.com/mastercard-ranks-tel-aviv-as-fifth-most-visited-city-in-middle-east-and-africa/https://web.archive.org/web/20111112145431/http://www.haaretz.com/travel/travel-news/tourists-rank-jerusalem-and-tel-aviv-among-top-cities-to-visit-1.374032

 حکوومەتی ناوخۆیی 
وێنۆک|ڕاست|گۆڕەپانی ڕابین و ھۆڵی شارەوانی تێل ئەڤیڤ کە سەیری باکووری ڕۆژاوا دەکەن
تێل ئەڤیڤ لەلایەن ئەنجومەنی شارێکی ٣١ ئەندامییەوە بەڕێوەدەبرێت کە بۆ ماوەی پێنج ساڵ بە ھەڵبژاردنی ڕێژەیی ڕاستەوخۆ ھەڵدەبژێردرێت، و سەرۆکی شارەوانییەک کە بۆ ھەمان خول بە ھەڵبژاردنی ڕاستەوخۆ لەژێر سیستەمی دوو خولیدا ھەڵدەبژێردرێت. وەک ھەموو سەرۆک شارەوانییەکانی دیکەی ئیسرائیل، ھیچ سنوورێکی ماوەی سەرۆکایەتی شارەوانی تەلئەبیب نییە. ھەموو ھاووڵاتیانی ئیسرائیلی کە تەمەنیان لە سەرووی ١٧ ساڵەوەیە و لانیکەم ساڵێک لە تەلئەبیب نیشتەجێن، مافی دەنگدانیان ھەیە لە ھەڵبژاردنی شارەوانییەکان. شارەوانی بەرپرسیارە لە خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتییەکان، بەرنامە کۆمەڵایەتییەکان، ژێرخانی گشتی، پلاندانانی شارەکان، گەشتیاری و کاروباری ناوخۆیی دیکە. ھۆڵی شارەوانی تەلئەبیب دەکەوێتە گۆڕەپانی ڕابین. ڕۆن ھولدای لە ساڵی ١٩٩٨ەوە سەرۆکی شارەوانی تەلئەبیب بووە. حولدای بۆ خولی پێنجەم لە ھەڵبژاردنی شارەوانییەکانی ساڵی ٢٠١٨دا ھەڵبژێردرایەوە، بە شکستھێنان بە جێگری پێشووی ئەساف زەمیر، دامەزرێنەری پارتی ھایر. شاری ھولدای بووەتە درێژخایەنترین سەرۆکی شارەوانی شارەکە، کە ماوەی ١٩ ساڵەی شلۆمۆ لاھاتی تێپەڕاندووە. کورتترین پۆستەکەی دەیڤید بلۆچ بوو، کە بۆ ماوەی دوو ساڵ لە پۆستەکەیدا بوو، ١٩٢٥–١٩٢٧.

لە ڕووی سیاسییەوە تەلئەبیب بە قەڵایەکی چەپ ناسراوە، لە ھەردوو بابەتی ناوخۆیی و نیشتمانیدا. دەنگی چەپ بە تایبەتی لە گەڕەکە دەوڵەمەندەکانی ناوەڕاست و باکووری شارەکەدا باو بووە، ھەرچەندە بۆ گەڕەکە چینی کرێکارییەکانی باشووری ڕۆژھەڵات کە مەیلیان ھەیە دەنگ بە پارتە ڕاستڕەوەکان بدەن لە ھەڵبژاردنە نیشتمانییەکاندا، وا نییە.Haviv Rettig Gur, The 20th Knesset — parliament of a splintered, tribal Israel , The Times of Israel, 6 April 2015 لە دەرەوەی کیبوتزیم، مێرێتز لە تەلئەبیب دەنگی زیاتر وەردەگرێت لە چاو ھەر شارێکی دیکەی ئیسرائیل.

 ئەمانەش ببینە 
 گۆڕەپانی ڕابین
 ھۆڵی شارەوانی تێل ئەڤیڤ

 سەرچاوەکان 

*
پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا
پۆل:شارەکانی ئیسرائیل