دەسەڵات

دەسەڵات (لە دەست + ھەڵھات-ەوە ھاتووەنەبەز، جەمال؛ وشەنامەکی ئێتیمۆلۆژیای زمانی کوردی؛ لاپەڕەی ١١٣.ویکیفەرھەنگی کوردی) واتە دەست-ھەڵ-ھاتن بۆ کردنی کارێک. وەکوو زاراوەیەکی سیاسی، دەسەڵات یان ئۆتۆریتە (لە وشەی لاتینیی auctoritas-ەوە گیراوە بە واتای ئامۆژگاری، بیروڕا، داھێنان، بڕشت و فەرمانفەرھەنگی ئێتیمۆلۆژیای سەرھێڵ) بەو ھێزەی دەگوترێ کە بۆ دەرکردنی بڕیار و فەرمان بە ڕەسمییەت ناسراوە.شەبانی، ئەحمەد؛ فەرھەنگی زانستی سیاسی؛ وەشانخانەی زانستگای کوردستان لە سنە؛ لاپەڕەی ١٢٦ و ١٢٧؛ لە بنەڕەتدا، دەسەڵات لە لای باڵادەستەوە بەسەر ژێردەستدا دادەسەپێندرێ. 

تێکچنراوییەکی واتایی لە نێوان دەسەڵات و "ھێز" لە ئارادایە و ئەم دووە ئەگەرچی جیاوازن بەڵام ھەندێجار لە جێی یەکتر بەکار دەچن. "ھێز" بریتییە لە "توانای ناچارکردنی کەسێک بە کردنی کارێک کە نەیدەکرد"، بەڵام "دەسەڵات" بریتییە لە "بانگەشەی ڕەوابوون، پاساوبۆھێنانەوە و مافی بەکاربردنی ئەو ھێزە". بۆ نموونە، لەوانەیە خەڵکێک ئەو ھێزەیان ھەبێ بتوانن تاوانبارێک سزا بدەن، بەڵام ئەوانەی وا باوەڕیان بە سەروەریی یاسایە دەڵێن ئەوە تەنھا دادگایە کە دەسەڵاتی دەرکردنی فەرمانی سزادانی ھەیە.

 ئێتیمۆلۆژی 
وشەی دەسەڵات لە دوو وشەی دەست و ھەڵھات-ەوە ھاتووە. واتە دەست-ھەڵ-ھاتن بۆ کردنی کارێک. بە بۆچوونی جەمال نەبەز وشەی  لە زمانی عەرەبیشدا لە وشەی دەسەڵاتی زمانی کوردییەوە ھاتووە بەم شێوەیەی خوارەوە:

دەسەڵات -> تەسەلات -> تەسەلەت -> تەسەلوت -> .

دوایی، وشەی  داتاشراوە لێی.

 سەرچاوەکان 

پۆل:زاراوەکانی کۆمەڵناسی
پۆل:فەلسەفەی سیاسی
پۆل:دەستەڵات
پۆل:جۆشی گرووپ
پۆل:فەلسەفەی یاسا
پۆل:چەمکە کۆمەڵایەتییەکان