ئەپاچی

ئەپاچی (بە ئینگلیزی Apache)

 نیشتەجێبوونیان 

ناوی خێڵێکی بەناوبانگی ھیندییە ڕەسەنەکانی ئەمریکایە، کە ھەر لە ڕۆژئاوای ئەمەریکاش زیادیان کردووە و تەشەنەیان کردووە.
ناوی ئەپاچی لە وشەی یوما Yuma ھاتووە کەواتای جەنگاوەر men-fighting دەگەیەنێت، ھەروەھا سەرچاوەی لە وشەی زونی‌ Zuni وەرگرتووە کە واتای دوژمن دەبەخشێت.
لەسەرەتادا ساڵانی ١٥٤٠ و دواتر لە کۆرنادۆ لە‌ ڕۆژھەڵاتی نیومەکسیکۆ ئەژیان، کە زیادیان کرد لە ساڵی ١٦٠٠ گەیشتنە ئەریزۆنا.
وێنۆک|350px|Sigesh، کچە ئەپاچییەک، دەوروبەری ساڵانی ١٩٠٥. شێوەی بەستنی سەر و قژی نیشانە بوون بۆ جیاکردنەوەی کچانی ئەپاچی. Edward S. Curtis photo.

 دەسەڵات و شەڕ 

ئەم خێڵە زۆر شەڕانی و دڕندەبوون بەرامبەر خێڵ و خەڵکانی دەورووپشتیان، شەڕ و پێکدادان وەک ئارەزوویەکی دڵخۆشکەرەیان وابووە. زۆرجار سەرکەوتنیشیان لەشەڕەکاندا زیاتر ھانی خۆ بە زل زانین و قارەمانێتی دەرخستنیانی داوە، قەت لەگەڵ خێڵ و ڕەچەڵەکەکانی تردا یەک نەبوون، ھەمیشە سەربەگۆبەندبوون و ئاشتییان تێکداوە. لە ئەمەریکای باکوور دا ئەپاچییەکان تاکە خێڵی ھیندی بوون کە سەربەستانە دەجەنگان وە تام و لەزەتیان لە پێکدادان لەلا خۆش بێت. لەگەڵ ئەو شەڕەنگێزیی و ناوبانگە بێ فەڕەیان زۆر دڵسۆز و ئاکارپەسەند بوون بەرامبەر ھاوڕێیەتی و جێی متمانەو باوەڕبوون. 

ھەتا ئەمڕۆ ئەم خێڵھشەڕخواز و کۆڵنەدەرە، پەرۆشن بۆ بەئەنجام گەیاندنی ئەو کردەوە ڕەسەنانەی کە خێڵەکەیانی پێ جیادەکرایەوە، بگرە پیاوە دلێرەکانیان لە ھەوڵ و کۆششی ئەوەدان کە ئەم دیاردەیە لەناویاندا بە نەگۆڕی بمێنێتەوە. چەندین کۆمەڵ و خێزانیان لێ جیابۆوە کە ھەندێکیان لە خوارووی کۆلۆڕادۆ، تەکساس و ھەندێکیشیان لە ئەریزۆنا نیشتەجێن.

 بەستەری دەرەکی 
کلتوری ھیندییە ئەپاچییەکان 
ماڵپەرەی سەرەکی یاڤاپای نەتەوەی ئەپاچی Yavapai-Apache Nation

 سەرچاوە 
زانستپەروەرانی کورد / ئەپاچی وەک خێڵی ھیندییەکان

پۆل:خێڵەکان
پۆل:نەتەوەکان