ئەلبانیا

ئالبانیا یان ئەلبانیا، بە فەرمی: کۆماری ئالبانیا بە زمانی ئالبانی: Republika e Shqipërisë)، وڵاتێکە لە ناوچەی باڵکان لە ئورووپادا. وڵاتی مۆنتینیگرۆ دەکەوێتە باکوری رۆژئاوای وە ھەروەھا کۆسۆڤۆ لە باکوری رۆژھەڵاتی، وە مەقدوونیا لە رۆژھەڵات و یۆنانیش لە باشوور و باشووری رۆژھەڵات، کەناری دەریای ھەیە بۆ دەریای ادریاتحج  لە رۆژئاوای.

 ناوی وڵات 
ناوی ئالبانیا لە زمانی لاتینی و زمانی یۆنانیی سەدەکانی ناوەڕاستەوە وەرگیراوە (بە لاتینی: Albania بە یۆنانی: Ἀλβανία) کە لەوانەیە لە ناوی ھۆزی Illyrian وەرگیردرابێت کە لەو ناوچەیەدا ژیاون. نوی خۆماڵیی وڵاتەکەش Arbër یان Arbën بووە. بەڵام لە سەدەی ١٦ بەولاوە وردەوردە خەڵکی وڵاتەکە ناوی وڵاتەکەیان کردووە بە Shqipëria. لە دەوڵەتی عوسمانیدا Arnavutluk وتراوە.http://en.wikipedia.org/wiki/Albania#Etymology

لە باشووری کوردستان ئالبانیا و ئەلبانیا و لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانیش ئالبانی ئەوترێ.

 مێژووی وڵات 

 سەردەمی عوسمانیەکان 
زیاتر لە نیوەی خەڵکی ئەلبانیا موسڵمانن بەھۆی کاریگەریی عوسمانییەکان

 سەردەمی نەتەوایەتی 

 سەردەمی سەربەخۆیی 

 سەردەمی کۆمونیزم 

 دانیشتوان 
بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی ئالبانیا ٣٬١٨٥٬٤١٣ کەس بووە کە دەکاتە ٠٫٠٤ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٣٣٫٢ ساڵە. ھەروەھا ٥٧ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.  

 ئایین 

 دابەشبونی ئیداری 

ئەلبانیا بەسەر ١٢ کاونت و ٣٦ ناوچە و ٣٧٣ شارەوانیدا دابەش کراوە، لەوانە ٧٢ شارەوانیان حاڵەتی شاریان ھەیە وە ھەروەھا  ٢٩٨٠ گوندی ھەیە.

 کاونتەکان پایتەخت قەزاکان (ناوچە) شارەوانییەکان شارەکان گوندەکان ١  بێرات بێرات بێراتکوچۆڤیسکراپار ١٠٢٨ ٢١٢ ١٢٢١٨١٠٥ ٢  دیبێر پێشکۆپی BulqizëدیبێرMat ٧١٤١٠ ١١٢ ٦٣١٤١٧٦ ٣  Durrës Durrës DurrësKrujë ٦٤ ٤٢ ٦٢٤٤ ٤  Elbasan Elbasan ElbasanGramshLibrazhdPeqin ٢٠٩٩٥ ٣١٢١ ١٧٧٩٥٧٥٤٩ ٥  Fier Fier FierLushnjëMallakastër ١٤١٤٨ ٣٢١ ١١٧١٢١٤٠ ٦  Gjirokastër Gjirokastër GjirokastërPërmetTepelenë ١١٧٨ ٢٢٢ ٩٦٩٨٧٧ ٧  کۆرچە کۆرچە دیڤۆلKolonjëKorçëPogradec ٤٦١٤٧ ١٢٢١ ٤٤٧٦١٥٣٧٢ ٨  Kukës Kukës HasKukësTropojë ٣١٤٧ ١١١ ٣٠٨٩٦٨ ٩  Lezhë Lezhë KurbinLezhëMirditë ٢٩٥ ٢١٢ ٢٦٦٢٨٠ ١٠  Shkodër Shkodër Malësi e MadhePukëShkodër ٥٨١٥ ١٢٢ ٥٦٧٥١٤١ ١١  Tirana تیرانا KavajëTirana ٨١٦ ٢٣ ٦٦١٦٧ ١٢  Vlorë Vlorë DelvinëSarandëVlorë ٣٧٩ ١٢٤ ٣٨٦٢٩٩

 حکومەت، ڕامیاری و ھێزە جەکدارەکان 

 جوگرافیایی 

 ئابوری 

 زانست و تەکنەلۆژی 

 گواستنەوە 

 دیمۆگرافیا 

ئەلبانیا ئەو وڵاتەیە دەکەوێتە رۆژھەڵاتی ئەورووپا ماکیدۆنیا و کۆسۆفۆ دەکەوێتە رۆژھەڵاتی وڵاتی ئەلبانیاو وە ھەروەھا یۆنان دەکەوێتە باشوریەوە وە دوو ڕووباری لەگەڵ دایە.

 کەلتور 

لە ولاتی ئەلبانیا وەرزشی: تۆپی  پێ و باسکە و سەلە و تایکواندۆ گرنگی پێ دەدرێت.

 سەرچاوەکان 

پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی ناتۆ
پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی ڕێکخراوەی ھاوکاریی ئیسلامی
پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان
پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی ئالبانی ئاخێو
پۆل:بالکان
پۆل:کۆمارەکان
پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە ئالبانیا
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩١٢
پۆل:ئەلبانیا
پۆل:وڵاتانی ئەندامی ئەنجومەنی ئەورووپا