تەموورە

تەموورە (ھەروەھا تەنبوور، تەموور، تەمبوور، تەمیرە یان تەمۊرە) ناوی ئامێرێکی مۆسیقایە.بێهزاد نەقیب سەردەشتی، "ئامێرناسی مۆسیقای کوردی" ئەم سازە لە کاسەیەکی گەورەی باڵ درێژ پێکھاتووە کە چوار تاڵ ژێی بە سەردا تێدەپەڕێ و بە قامک دەژەنرێت. تەموورە سازێکی تایبەتی ئایینی یارسانە کە زۆرتر لە ناوچەکانی کرماشان لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان باوە، شوێنکەوتووانی ئایینی یارسان وەک سازێکی پیرۆز لە بۆنە ئایینییەکاندا کەڵکی لێ وەردەگرن.

 ڕوانگەی جیاواز 
دەوترێ کە تەموورە تەڵموور بووە کە بە واتای تەلێکە کە مووری پێ بکرێ واتە تەل+موور. موور شێوە ئاوازێکە بۆ شین گێڕی.
سەبارەت بە ناوی ئەم ئامێرە ڕوانگەی جیاواز ھەیە. لە "Grove Dictionary of Music" ھاتووە کە وشەی تەموورە لەگەڵ دەرباز بوونی زەمان بە وشەکانی پاندۆرا (Pandora)، پاندۆلا (Pandola) و ماندۆرا (Mandola) و ماندۆلا (Mandola) و ماندۆلین (Mandoline) دەر ھاتوە.Grove Dictionary of Music here

لە زمانی کوردی و لە ناو کوردان دا تەموورە بە چەن ئامێری جیاواز دەبێژرێت.
 لە باکووری کوردستان بە دیوان دەڵێن تەموورە.
 لە باشووری کوردستان لە ناو یارسان دا ئامێرێک ھەیە بە ناوی تەموورە.
 لە ناو کوردەکانی خوراسان دا بە دوو تار دەڵێن تەموورە.

 مێژووی تەموورە 
بە سەرنجدان لەسەر ئەو پەیکەرە ژەنیارانەی لە ئیلام دۆزراوەتەوە تێ دەگەین کە مێژووی بوونی ئەم ئامێرە دەگاتە زۆرتر لە ٥٠٠٠ ساڵ پێش ئێستا. ھەڵبەت ئەو سازە ھەر دیار نییە چ سازێکە؛ بەڵام لە تەموورە دەچێ
بە شێوەیەکی گشتی، لە بەڵگە مێژوویییەکان دا لە ٧ جۆر تەموورە ناو براوە:
 تەموورەی شێروانی
 تەموورەی خوراسانی
 تەموورەی بەغدادی یان مەزانی
 تەموورەی تورکی
 تەموورەی دوو تەلی، لە ئامێرگەلی سەرەتایییە و لە باکووری ئافریقا دەژەنرێت.
 نای تەموورە، کە بە کەمان دەژەنرێت.
 تەموورەی مەراکەشی، کە ٧ تەلی ھەیە.

فارابی لە کتێبی «الموسیقی الکبیر» لە تەموورەی بەغدادی و تەموورەی خوراسانی ناو دەبات.

 ژەنیارانی تەموورە 
 تاھیر یاروەیسی
 چەنگیز فەرمانی
 خەسرەو نەزەری
 دەرویش ئەمیر حەیاتی
 سەید جەلالەدین محەممەدیان
 سەید خەلیل عالینەژاد
 سەید وەلی حسەینی
 عەلی ئەکبەر مورادی
 کاکە ئەڵا موراد حەمیدی
 فەراز کاویانی

 مەقامەکانی تەموورە 

شێخ ئەمیری، سەحەری، عابدینی، باباناوسی، سارۆخانی، چەپی، قەتار، شاخوشین، جڵەوشاھی، فەتاح پاشایی، ھەڵپەڕکێ، تەرز

ژەنراوەکانی سەید خەلیل عالی نژاد کە ھێشتا بەر گوێی خەڵک نەکەوتووە، لە دوامین ئاسەوارەکانی زنجیرەی عیرفانی- ھونەری کوردستانە کە تێیدا دابی کۆن و داھێنانی نوێ بە شێوەیەکی سیحراوی یەکانگیر بووە.

 دروستکەرانی تەموورە 
 ئەسەدوڵای فەرمانی دانیشتووی گەھوارە لە بەناوبانگترین دروستکەرانی تەموورە بوو کە لە سەردەمی قاجارەوە تا ئێستا بەم کارە پەرژاوە.
 سەعید زوننووری لە شاری سەحنە

 ئەمانەش ببینە 
 ئامێری مۆسیقا
 تەموورەی یارسان
 دوو تار
 دیوان

 سەرچاوەکان 

:fa:تنبور

پۆل:تەموورە
پۆل:پارێزگای لوڕستان
پۆل:ئامێرەکانی مۆسیقای کوردی
پۆل:ئامێرەکانی مۆسیقا
پۆل:داھێنانە ئێرانییەکان