ماتماتیک

ماتماتیک (لە وشەی یۆنانیی μάθημα، 'زانین، خوێندن، فێربوون') یان بیرکاری پێکدێت لە لێکۆڵینەوە لە بابەتەکانی وەک چەندێتی (تیۆریی ژمارە)، پێکهاتە (جەبر)، بۆشایی (ئەندازە)، و جیاکاری و تەواوکاری (شیکاری). ھیچ پێناسەیەکی قبووڵکراوی گشتی نییە.

بیرکاران بەردەوام بۆ نەخشگەلی بنەڕەتی دەگەڕێن، گومانە تازەکان دەکەن بە ڕێسا، و بە ھەڵھێنجان لە پێناسەکان و بەڵگەنەویستەکان بە چەشنی گونجاو ھەڵبژێردراو بناغەی ڕاستی دادەنێن.

لەسەر ئەوەی کە ئاخۆ شتانی بیرکارانە (وەکوو ژمارەکان یان خاڵەکان) سروشتین و خۆڕسکانە بوونیان ھەیە یان مرۆڤ خولقاندوونی ھێشتا باس و گفتوگۆ دەکرێت. بیرکار «بێنجەمین پێرس» ئەوھا بیرکاری دەناسێنێت: «ئەو زانستەی کە دەرەنجامە پێویستەکانمان بۆ گەڵاڵە دەکات». لە لایەکی ترەوە، ئەلبێرت ئەینشتاین، دەڵێت: «تا ئەو شوێنەی کە یاساکانی بیرکاری ئاماژە بە ڕاستەقینە دەدەن، بێگومان نین؛ و تا ئەو شوێنەی کە بێگومانن، ئاماژە بە ڕاستەقینە نادەن».

بە کەڵک وەرگرتن لە دەرھەستکاری و بە بەکارھێنانی ئاوەز، زانستی بیرکاری ھەرڕۆژ لە گەشە و پەرەسەندندایە. بوارەکانی ژماردن، پێوان، توێژینەوەی ژێرجڵەوانەی شێوە ئەندازەیییەکان، و جووڵەی شتە فیزیکییەکان ھەرڕۆژ بەربڵاوتر و بەرینتر دەبن.

 بوارەکانی ماتماتیک 
 چەندێتی 
لێکۆڵینەوەی چەندێتییەکان بە ژمارەکانەوە دەست پێدەکات:
{| style="border:1px solid #ddd; text-align:center; margin:auto" cellspacing="٢٠"
|  ||  ||  ||  || 
|-
| ژمارە سروشتییەکان|| ژمارە تەواوەکان || ژمارە ڕێژەیییەکان || ژمارە ڕاستییەکان || ژمارە ئاوێتەکان
|}

 بۆشایی 
لێکۆڵینەوی فەزا بە ئەندازەوە دەست پێدەکات:
{| style="border:1px solid #ddd; text-align:center; margin:auto" cellspacing="١٥"
| 96px || 96px || 96px || 96px || 96px
|-
|ئەندازە || سێگۆشەزانی || ئەندازەی جیاکارانە || تۆپۆلۆژی || ئەندازەی فراکتالی
|}

 گۆڕان 
 96px  96px  96px  96px  96px ئاڕاستەکراوەکان  جیاکاری و تەواوکاریی ئاڕاستەکراو ھاوکێشە جیاکارییەکان  سیستەمی دینامیکال  بیردۆزی شێواوی

 پێکھاتە 
{| style="border:1px solid #ddd; text-align:center; margin:auto" cellspacing="١٥"
| 96px || 96px || 96px || 96px
|-
| بیردۆزی ژمارە || جەبری پەتی || بیردۆزی گرووپ || بیردۆزی تیۆری
|}

 بناغەکان و فەلسەفە 
{| style="border:1px solid #ddd; text-align:center; margin:auto" cellspacing="١٥"
| || 128px || 96px
|-
| ژیربێژی || تیۆری کۆمەڵە || بیرۆدۆزی پۆلێن ||
|}

 تێبینییەکان 

 سەرچاوەکان 

*
پۆل:زانستی شێوەیی
پۆل:بابەتە سەرەکییەکان