ویڵیام ھیووەڵ

ویڵیام ھیووەڵ (William Whewell – لەدایکبوون: ١٧٩٤، مردن: ١٨٦٦) خەڵکی ئینگلیز، زۆرزان، زانستیار، کەشە، فەیلەسووف، ئایینناس و دیرۆکناسی زانست بوو. ئەو کارتێکەرییەکی زۆری لەسەر زانستیارە گەورەکانی ڕۆژگاری خۆی بوو: جۆن ھێرشڵ، چارڵز داروین، چارڵز لیەڵ و مایکڵ فارادەی. ھەروەھا ئەو داھێنەری ھەندێک زاراوەیە کە ئەمڕۆژە بەکاردەھێنرێن، بەرچاوترینیان وشەی scientist  (= زانستیار) ە (لە ساڵی ١٨٣٣دا).

 ژیان و کار 
ھیووەڵ لە بنەماڵەیەکی ھەژار لە لەنکەستێر لەدایکبوو. باوکی دارتاشێک بوو کە دەیخواست کوڕەکەی لە داھاتوودا کارەکەی بگرێتە بەر، بەڵام ئەو ڕاتبەیەکی لە زانکۆی ترینیتی‌ وەرگرت و بۆ خوێندن چوو بۆ ئەوێ (ساڵی ١٨١٢). دواتریش بوو بە مامۆستای زانکۆ.

ساڵی ١٨٦٦ لە ئەسپ داکەوت و مرد.

پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ١٩یەم
پۆل:فەیلەسووفانی ئینگلیز
پۆل:زانایانی ئینگلیز
پۆل:فەیلەسووفانی زانست
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٩٤
پۆل:مردووانی ١٨٦٦
پۆل:ئابوورزانانی سەدەی ١٩یەم
پۆل:ماتماتیکزانانی سەدەی ١٩یەم
پۆل:شاعیرانی سەدەی ١٩یەم
پۆل:مێژووناسانی ئینگلیز
پۆل:شاعیرانی ئینگلیز
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:مێژووی ماتماتیک
پۆل:مێژووی زانست
پۆل:فەیلەسووفانی ئەخلاق
پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور
پۆل:فەیلەسووفانی ئابووریزانی
پۆل:فەیلەسووفانی پەروەردە
پۆل:فەیلەسووفانی زمان
پۆل:فەیلەسووفانی بیرکاری
پۆل:فەیلەسووفەکانی بواری زانستی کۆمەڵایەتی
پۆل:فەیلەسووفە سیاسەتمەدارەکان
پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان
پۆل:فەیلەسووفە بەریتانییەکانی سەدەی ١٩یەم
پۆل:نووسەران دەربارەی ئایین و زانست