سیستمی نێونەتەوەییی یەکەکان

سیستمی نێودەوڵەتی یەکەکان (بە ئینگلیزی: International System Of Units) بۆ (SI) کورتدەکرێتەوە. بریتییە لە شێوەی سەردەمیانەی سیستمی مەتری، و پڕبەکارھێنترین سیستمی پێوانە.

 یەکە بنچینەیییەکان لە سیستمی نێودەوڵەتی یەکە (SI) 
(SI) حەوت یەکەی بنەڕەتی (Base Units) دەگرێتەوە؛ کە درێژی و بارستایی و کات و بڕەکانی دیکەی پێ وەسف دەکرێت.
وێنۆک|یەکە بنچینەیییەکانی سیستمی نێودەوڵەتی
 بڕی سەرەکی ناو ھێما درێژی  مەتر  m بارستایی  کیلۆگرام  kg کات  چرکە  s تەزووی کارەبا  ئەمپێر  A پلەی گەرمی دینامیکی گەرمی  کلڤن (پلەی گەرمی پەتی)  K بڕی ماددە  مۆل  mol توندی ڕۆشنایی  کاندێلا  cd

 چەند یەکەیەکی تری پەسەندکراوی داڕێژراو لە سیستمی نێودەوڵەتی (SI) 
سەرەڕای دوو یەکە بێ ڕەھەندە داڕێژراوەکان ڕادیان (rad) و سترادیان ، ٢٠ یەکەی داڕێژراوی تر ھەن لەگەڵ ناوی تایبەتییان.

یەکە ناونراوە داڕێژراوە بنچینەکان لە سیستمی نێودەوڵەتی یەکەکانBureau of Weights and Measures (2006), International System of Units (SI) (PDF) (8th ed.), ISBN 92-822-2213-6ھێماناوبڕیەکەی ھاوتا بە (EN)ھاوتاکانی تر بە (EN)Bq  بێکەرێل  تیشکدەری ناووکییان تیشکی ئەتۆمداری(شیبوونەوە لە یەکەی کات) s−1 C  کۆڵۆم  بارگەی کارەبایان بڕی کارەبا s•A s•AF•VC°  پلەی سیلیزی  پلەی گەرمیبە ڕێژەی ٢٧٣٬١٥ کلڤن K KF  فاراد  بارگەگری بارگەگر kg−1•m−2•s4•A2 C/Vs/ΩGy  گرەی  absorbed dose (of ionizing radiation) m2•s−2 J/kgH  ھێنری  موگنەکاری(گونجاوەی ھاندانی موگناتیسی) kg•m2•s−2•A−2 V•s/AΩ•sWb/AHz  ھێرتز  لەرەلەر s−1 J  جوول  وزە،ئیش،گەرمی kg•m2•s−2 N•mC•VW•skat  کاتاڵ  ھاندەرە چالاکی mol•s−1 mol/slm  لومەن  ڕووناکی لێبوونەوەیان ڕووناکی لێوەھاتن cd cd•srlx  لوکس  ڕووناکی m−2•cd lm/m2N  نیوتن  ھێز، کێش kg•m•s−2 kg•m/s2Pa  پاسکال  پەستان،سترێس kg•m−1•s−2 N/m2rad  ڕادیان  گۆشە dimensionlessdimensionless = بێ ڕەھەند «ڕادیان (rad) و سترادیان (sr)، پێشتر حاڵەتی تایبەتییان دەدا، ئێستا بە یەکە داڕێژراوە بێ ڕەھەندەکان ھەژمارکراون» m/mS  سیمنز  گەیاندنی کارەبایی(توانای ماددەیەک بۆ گەیاندنی کارەبا) kg−1•m−2•s3•A2  sr  سترادیان  گۆشەی بە قەوارە dimensionless m2/m2Sv  سیڤت  equivalent dose (of ionizing radiation) m2•s−2 J/kgT  تێسلا  توندی بواری موگناتیسی،ھێزی گۆڕەپانی موگناتیسی kg•s−2•A−1 V•s/m2Wb/m2V  ڤۆڵت  جیاوازی ئەرکی کارەبایی،ھێزی جووڵێنەری کارەبایی kg•m2•s−3•A−1 W/AJ/CW  وات  توانا،radiant flux kg•m2•s−3 J/sV•AWb  وێبەر  لێشاوی موگناتیسی(سەرجەمی تەوژمی موگناتیسی) kg•m2•s−2•A−1 J/AT•m2Ω  ئۆم  بەرگری،بەرگەگرتنی تەزووی کارەبای بە نۆرە،تەگەرەی کارەبا لە تەزووی نۆرەکیدا kg•m2•s−3•A−2 V/A

 ھەندێک لە پێشگرەکانی سیستمی نێودەوڵەتی (SI) 
 پێشگر ھێما ھۆکاری یەکە سەرەکییەکە گێگا  G  ١٫٠٠٠٫٠٠٠٫٠٠٠       10⁹ مێگا  M  ١٫٠٠٠٫٠٠٠              10⁶ کیلۆ  k  ١٫٠٠٠                10³ ھێکتۆ  h  ١٠٠                     10² دێکا  da  ١٠                       10¹ دێسی  d  ٠٫١                        10-¹ سێنتی  c  ٠٫٠١                        10-² میللی  m  ٠٫٠٠١                     10-³ مایکرۆ  u  ٠٫٠٠٠٠٠١                 10-⁶ نانۆ  n  ٠٫٠٠٠٠٠٠٠٠١        10-⁹ بیکۆ  p  ٠٫٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠١        10-¹²

 سەرچاوەکان 

 سەرچاوەکان 
 Holt Physics:America
 http://en.wikipedia.org
 ویکیی ئینگلیزی؛ حوزەیرانی ٢٠١٧

پۆل:سیستمەکانی یەکەکان