تسۆنامی

تسۆنامی یاخود تسونامی کۆمەڵێ شەپۆلی بەرزی یەک بەدوای یەکن.
دیاردەیەکی سروشتییە، لە ئەنجامی جووڵانی بەشێکی زەوی ڕوودەدات، ئەویش بە دروستکردنی شەپۆلی بەرز و بەھێز کە لە دەریا و ئۆقیانووسەکانەوە ڕوو لە [کەنار]ەکان و وشکانی دەکەن. بەرزی ئەم شەپۆلانە بەپێی بڕی جووڵانی زەوی ژێر ئاو و بەھێزی بوومەلەرزەکە دەگۆڕێت، ھەندێکجار دەگاتە ٥٠٠ مەتر و زیاتر.
وشەی تسونامی لە زمانی ژاپۆنییەوە وەرگیراوە کە بەمانای شەپۆلی کەنار دێت،پرسیار و وەڵام لەسەر تسونامی وشەی تسو واتە شەپۆل و نامیش واتە کەنار.

 چۆنێتی دروستبوونی تسونامی 
ساڵانە بەھۆی بوومەلەرزەوە لەژێر ئاوی دەریاکان و ئۆقیانووسەکاندا تسونامی ڕوودەات. شەپۆلەکانی درێژ و بەھێزن کە دەگەنە کەنارەکان بچووک و بەرز دەبنەوە.

وێنۆک|240px|جوڵان و ترازانی زەوی ژێرئاو ھۆیەکن بۆ دروستبوونی تسونامی

 سەرچاوەکان 

 سەرچاوەی زیاتر 
 IOC Tsunami Glossary by the Intergovernmental Oceanographic Commission (IOC) at the International Tsunami Information Centre (ITIC) of UNESCO
 Tsunami Terminology at NOAA
 In June 2011, the VOA Special English service of the Voice of America broadcast a 15-minute programme on tsunamis as part of its weekly Science in the News series. The programme included an interview with an NOAA official who oversees the agency's tsunami warning system. A transcript and MP3 of the programme, intended for English learners, can be found at The Ever-Present Threat of Tsunamis.
 abelard.org. tsunamis: tsunamis travel fast but not at infinite speed. retrieved March 29, 2005.
 Dudley, Walter C. & Lee, Min (1988: 1st edition) Tsunami!  website
 Iwan, W.D. , editor, 2006, Summary report of the Great Sumatra Earthquakes and Indian Ocean tsunamis of December 26, 2004 and March 28, 2005: Earthquake Engineering Research Institute, EERI Publication #2006-06, 11 chapters, 100-page summary, plus CD-ROM with complete text and supplementary photographs, EERI Report 2006–06.  website
 Kenneally, Christine (٣٠ کانوونی یەکەم ٢٠٠٤). "Surviving the Tsunami." Slate. website
 Lambourne, Helen (٢٧ ئازار ٢٠٠٥). "Tsunami: Anatomy of a disaster." BBC News. website
 Macey, Richard (١ کانوونی دووەم ٢٠٠٥). "The Big Bang that Triggered A Tragedy," The Sydney Morning Herald, p 11—quoting Dr Mark Leonard, seismologist at Geoscience Australia.
 Interactive Map of Historical Tsunamis  from NOAA National Centers for Environmental Information
 Tappin, D; 2001. Local tsunamis. Geoscientist. 11–8, 4–7.
 Girl, 10, used geography lesson to save lives, Telegraph.co.uk
 Philippines warned to prepare for Japan's tsunami, Noypi.ph
 Boris Levin, Mikhail Nosov: Physics of tsunamis. Springer, Dordrecht 2009, .
 Edward Bryant: Tsunami: the underrated hazard. Springer, 2008 
 Kontar, Y. A. et al. : Tsunami Events and Lessons Learned: Environmental and Societal Significance. Springer, 2014.  (print);  (eBook).
 Kristy F. Tiampo: Earthquakes: simulations, sources and tsunamis. Birkhäuser, Basel 2008, .
 Linda Maria Koldau: Tsunamis. Entstehung, Geschichte, Prävention, (Tsunami development, history and prevention) C.H. Beck, Munich 2013 (C.H. Beck Reihe Wissen 2770),  (in German).
 Walter C. Dudley, Min Lee: Tsunami! University of Hawaii Press, 1988, 1998, Tsunami! University of Hawai'i Press 1999, , .
 Charles L. Mader: Numerical Modeling of Water Waves CRC Press, 2004, .
 Harvey Segur, Anjan Kundu, Tsunami and Nonlinear Waves, Springer-Verlag Berlin Heidelberg, 2007 

 بەستەرە دەرەکییەکان 
 پرسیار و وەڵام لەسەر تسونامی
 ICO Tsunami Glossary

پۆل:تسونامی
پۆل:ئەندازیاریی بوومەلەرزە
پۆل:لافاو