واشینگتن (ویلایەت)

ویلایەتی واشینگتن (بە ئینگلیزی: Washington State) ویلایەتێکە لە ناوچەی باکووری ڕۆژاوای زەریای ھێمن لە ئەمریکا، دەکەوێتە باکووری ئۆریگۆن و ڕۆژاوای ئایداھۆ و باشووری پارێزگای کۆڵۆمبیای بەریتانی لە کەنەدا، لە کەناراوەکانی زەریای ھێمن. ناوی ویلایەتەکە بە ناوی جۆرج واشنتۆن، یەکەم سەرۆکی وڵاتەوە ناونراوە و لە بەشی ڕۆژاوای خاکی واشنتۆنەوە دامەزراوە کە لە ساڵی ١٨٤٦ لەلایەن بەریتانیاوە بەپێی پەیمانی ئۆریگۆن بۆ چارەسەرکردنی کێشەی سنوورەکان لە خاکی ئۆریگۆن دامەزرا. لە ساڵی ١٨٨٩ وەک ٤٢ھەمین یەکێتیی خرایە ناو یەکێتییەوە. شاری ئۆڵۆمپیای پایتەختی ویلایەتەکە. زۆرجار بە تەواوی «ویلایەتی واشنتۆن» ناودەبرێت بۆ جیاکردنەوەی لە واشنتۆن دی سی کە زۆرجار کورت دەکرێتەوە بۆ تەنھا واشنتۆن.

واشنتۆن لە ١٨ھەمین ویلایەتی گەورەدایە لە ڕووی ڕووبەرەوە بە ڕووبەری ٧١٬٣٦٢ میل چوارگۆشە (١٨٤٬٨٢٧ کیلۆمەتر چوارگۆشە)، ھەروەھا لە پلەی ١٣ دایە کە زۆرترین ژمارەی دانیشتووانی ھەیە و زیاتر لە ٧ ملیۆن کەسە. نزیکەی لەسەدا ٦٠ی دانیشتووانی واشنتۆن لە ناوچەی گەورەی سیاتڵ دەژین، کە ناوەندی گواستنەوە و بازرگانی و پیشەسازییە بەدرێژایی پوگێت ساوند لە دەریای سالش، کە یەکێکە لە چوونەدەرەکانی زەریای ھێمن کە لە چەندین دوورگە و گەرووی قووڵ و کەنداو کە ڕووبارە سەھۆڵبەندەکان ھەڵیانکەندووە. باقی ویلایەتەکە لە دارستانە باراناوییە مامناوەندەکان لە ڕۆژاوا و زنجیرە شاخەکان لە ڕۆژاوا و ناوەڕاست و باکووری ڕۆژھەڵات و باشووری ڕۆژھەڵات و ناوچەی حەوزی نیمچە وشک لە ڕۆژھەڵات و ناوەڕاست و باشوور پێکھاتووە کە بۆ کشتوکاڵ بەکاردێت. واشنتۆن دووەم ویلایەتە لە کەناری ڕۆژاوا و لە ڕۆژاوای ئەمریکا لە دوای کالیفۆرنیا. بەرزترین خاڵ لە ویلایەتەکەدا چیای ڕەینییە کە گڕکانێکی چالاکە و نزیکەی ١٤٤١١ پێ (٤٣٩٢ م) بەرزە.

واشنتۆن یەکێکە لە بەرھەمھێنەرە سەرەکییەکانی دار. زەوییە ناڕێکەکانی دەوڵەمەندە بە دارستانەکانی دۆگلاس فیر، ھێملۆک، سنەوبەری پۆندێرۆسا، سنەوبەری سپی، سپروس، لارچ و سیدار. ئەم ویلایەتە گەورەترین بەرھەمھێنەری سێو و ھێلکە و گوێزی ھیندی و تووی سوور و زەیتی نەعنا و گێلاسی شیرینە و لە بەرھەمھێنانی قەیسی و بازێلا و ترێ و نیسک و پەتاتەدا پلەی بەرزی ھەیە. ئاژەڵداری و بەرھەمەکانیان بەشدارییەکی بەرچاویان ھەیە لە کۆی داھاتی کێڵگەکاندا، ھەروەھا ماسیگرتنی بازرگانی بۆ سەلەموون، ھالیبووت و ماسی دیمێرسال بەشدارییەکی بەرچاوی ئابووری ویلایەتەکەش دەکات.

پیشەسازییەکانی بەرھەمھێنانی واشنتۆن بریتین لە فڕۆکە و مووشەک، کەشتیسازی و کەرەستەی گواستنەوەی دیکە، دار، دروستکردنی خۆراک، کانزا و بەرھەمە کانزایییەکان، ماددە کیمیایییەکان و ئامێرەکان. واشنتۆن زیاتر لە ھەزار بەنداوی ھەیە، لەنێویاندا بەنداوی گراند کولی کە بۆ چەندین مەبەست دروست کراوە، لەوانە ئاودێری، کارەبا، کۆنترۆڵکردنی لافاو و ھەڵگرتنی ئاو.

 سەرچاوەکان 

پۆل:ویلایەتی واشینگتن
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٨٩
پۆل:ویلایەتەکانی ئامریکا