یاسای ڕاکێشانی گەردوونی

یاسای ڕاکێشانی گەردوونی نیوتن دەڵێت کە ھەر شتێک لە گەردووندا ھەر شتێکی تر لە ڕێگای ھێزێکەوە ڕادەکێشێت، کە ئەو ھێزە ڕاستەوخۆ ھاوڕێژەیە لەگەڵ بارستکانی ئەو دوو شتە و بە پێچەوانەوە ھاوڕێژەیە لەگەڵ مەودای نێوانیاندا دووجا. ئەمە یاسایەکی فیزیکی گشتییە کە لە ڕوانینە ئەزموونییەکان Empirical Observations بە دەست ھاتووە، بە ھۆی ئەو شتەوە کە نیوتن پێی وتووە ھەڵھێنجان. ئەم یاسایە بەشێکە لە میکانیکی کلاسیک و لە پەڕتووکەکەی نیوتن، پرەنسیپە بیرکارییەکانی فەلسەفەی سروشتیدا، کە یەکەمجار ساڵی ١٦٨٧ بڵاوبۆتەوە، فورمووڵرێژی کراوە.

بە زمانی مۆدێرن، یاساکە ئەمەیە:-

ھەر ھەرژەی نوقتەیییەک Point Mass ھەر بارستی نوقتەیی‌یەکی تر لە رێگای ھێزێکەوە کە دەکەوێتە درێژایی ئەو ھێڵە کە دوو نوقتەکە پێکەوە دەلکێنێت، ڕادەکێشێت. ھێزەکە ڕاستەوخۆ ھاورێژەیە لەگەڵ بەرھەمی لێکدانی دوو بارستکە و بەپێچەوانەوە ھاورێژەیە لەگەڵ دووجای مەودای نێوانیاندا: 

،

کە تێیدا:

 F گەورەیی ھێزی ڕاکێشانی نێوان دوو بارستکەیە،
 G نەگۆڕی ڕاکێشانە،
 m١ بارستی نوقتەی یەکەمە،
 m٢ بارستی نوقتەی دووھەمە، وە
 r مەودای نێوانی دوو نوقتەکەیە.

 پەراوێزەکان 

پۆل:چەمکە فیزیکییەکان
پۆل:گەردوون
پۆل:چەمکەکان لە زانستی گەردوونناسیدا
پۆل:یاسا زانستییەکان
پۆل:چەمکەکان لە ئەستێرەناسی