کوردایەتی

وێنۆک|نەخشەی کوردستان دیاریکراو لەلایەن دەزگای ھەواڵگریی ناوەندیی ئەمریکی لە ساڵی ١٩٩٢
کوردایەتی یان ناسیۆنالیزمی کوردی بیروباوەڕێکی نەتەوایەتیی کوردییە. ئەم بیروباوەڕە ھەوڵ دەدات بۆ بەدیھاتنی مافەکانی نەتەوەی کورد و پاراستنی زمان و داب و نەریتی کوردی. بڕێک لە کوردەکان پێیان وایە کە کورد تەنیا لە ڕێگای پێکھاتنی وڵاتێکی سەربەخۆی کوردییەوە بە مافەکانی دەگات. کورد بەھۆی نیشتەجێ بوون لە ڕۆژھەڵاتی ناویندا کە ژمارەیەکی زۆر نەتەوە و نەریتی جیاوازی تێدا لە مێژەوە تووشی کێشە و پێشێلبوونی مافەکانی بووە.

 مێژوو 

ناسیۆنالیزمی کوردی لە کۆتاییەکانی سەدەی نۆزدەھەم و سەرەتای سەدەی بیستەمدا سەریھەڵدا، کە کوردەکان ھەوڵیان دەدا شوناس و کلتووری خۆیان لە چوارچێوەی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا بەدەست بھێنن. ڕۆشنبیران و ڕێبەرانی کورد لە ژێر کاریگەری بزووتنەوە ناسیۆنالیستەکانی تری ناوچەکە، دەستیان کرد بە خەبات لە مافە ڕۆشنبیری و زمانەوانی و سیاسییە کوردییەکان و بناغەی گەشەسەندنی ناسیۆنالیزمی کوردییان دانا.https://www.degruyter.com/document/doi/10.7560/758131-006/htmlhttps://intellectdiscover.com/content/journals/10.1386/ijcis.7.2.75_1

 ھەوڵەکان بۆ پێکھێنانی وڵاتێکی سەربەخۆی کوردی 
گرنگترین ھەوڵەکانی کورد لە ھەر چوار پارچەی کوردستان و شۆڕشەکان:
 شۆڕشی شێخ عوبەیدوڵڵای نەھری: ١٨٨٠
 شۆڕشی سمکۆی شکاک: ١٩١٨–١٩٢٢ و ١٩٢٦
 شۆڕشی شێخ مەحموودی حەفید: ١٩١٩
 شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران: ١٩٢٥
 کۆماری ئارارات: ١٩٢٧–١٩٣٠
 کۆماری کوردستان: ١٩٤٦–١٩٤٧
 شۆڕشی ئەیلوول: ١٩٦١-
 شۆڕشی کوردانی ڕۆژھەڵات لە دوای شۆڕشی ئیسلامیی ئێران: ١٩٧٩–١٩٨١
 ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی باشووری کوردستان: ٢٠١٧

 ناکۆکییەکانی ناوخۆی کورد 
 شەڕی براکوژی 

شەڕێکی چەکداریی ناوخۆی ھەرێمی کوردستان بوو کە لە ساڵانی ١٩٩٤ تا ١٩٩٨ لە نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستاندا ڕوویدا و بووە ھۆی دروستکردنی گورزێکی بەھێز لە نێوان کوردانی تەنھا بەشی ڕزگارکراوی کوردستاندا بە شەڕی براکوژی ناسراوە. بەھۆی ڕێکەوتننامەی ئاشتی واشنتۆن کە لە ١٧ی ئەیلوولی ١٩٩٨ بە ئامادەبوونی وەزیری دەرەوەی ئەوسای ئەمریکا مادلین ئۆلبرایت لە نێوان جەلال تاڵەبانی و مەسعود بارزانی ئیمزاکرا، کۆتایی پێھات.http://www.globalsecurity.org/intell/library/news/1998/09/98091707_nlt.html

 دانیشتووانی کورد 
 کوردانی تورکیا ١٠ تا ٢٠ ملیۆن  
 کوردانی ئێران ٦ تا ٩ ملیۆن 
 کوردانی عێراق ٥ تا ٨ ملیۆن 
 کوردانی سوریا ١ تا ٢,٥ ملیۆن 

 ئەمانەش ببینە 
 کوردایەتی ئیسلامی
 ناسیۆنالیزمی ئێرانی
 ناسیۆنالیزمی عێراقی
 ناسیۆنالیزمی تورکی

 سەرچاوەکان 

پۆل:کوردایەتی
پۆل:مێژووی کورد
پۆل:ناسیۆنالیزم
پۆل:ناسیۆنالیزمەکان
پۆل:بزووتنەوەی سەربەخۆییی کوردستان
پۆل:دروشمە کوردییەکان