جنۆکە

جنۆکە لە ئیسلام 
ھەموو موسڵمانانی جیھان لەسەر ئەوە ھاوتان کە جنۆکە بوونی ھەیە و لە قورئاندا باسکراوە:  و لە قورئاندا سوورەتێکی تەواو ھەیە لەسەر جنۆکە بەناوی سوورەتی جن. موسڵمانانەکان باوەڕیان وایە کە جنۆکە توانای جەستەیی نائاسایی ھەیە، کە دەتوانی خەڵک ببینێت ھەروەھا دەتوانێ شێوەیەی خۆیان بگۆڕن بەو جۆری کە دەیانەوێت، و ھەندێک لە پسپۆڕانی قورئان، قورئان لەسەر ئەو کەسانە دەخوێننەوە کە جنۆکە دەستیان لێداوە یان چووتە لاشیان بۆ ئەوەی دەریان بکەن و ھەندێکی تریش دەتوانن لەگەڵ جنۆکەکان قسە دەکەن و مشتومڕیان لەگەڵ بکەن لە ڕوانگەی ئەوان، ھەروەھا لە قورئاندا ٢٩ جار باسی جنۆکە کراوە. کە لە ڕوانگەی قورئاندا محەممەد وەک پێغەمبەرێک بۆ ھەردوو کۆمەڵگای مرۆڤ و جنۆکە نێردراوەقورئانی پیرۆز، سوورەتی ئەنعام، ئایەت ١٩

 جنۆکە لە ڕوانگەی قورئان 
 قورئان دادەنێن بەبوونی جنۆکە کە سیفەتەکانی بە کورتی 
 بوونەوەریکەکەن کە لە ئاگر دروستکراونقورئانی پیرۆز، سوورەتی ڕەحمان، ئایەت ١٥
 دەرککردن لەنێوان ڕاستی و ھەڵە، و ھێزی تێگەیشتنقورئانی پیرۆز، سوورەتی جن
 ئەرک و بەرپرسیارییەتیان ھەیەئایەتەکانی سوورەتی جن و سوورەتی ڕەحمان
 ھەندێک باوەڕدارن و ھەندێکی بێ باوەڕن
 توانایان ھەیە ھەندێک کار ئەنجامبدەن کە مرۆڤ پێویستی پێیەتیسباء، 12 - 13
 پێش مرۆڤ لەسەر زەوی ژیاونحجر، 27

 شێوەکانی جنۆکە 
شێوەکانی جنۆکە دەکرێت دابەشبکرێت بۆ سێ پۆلی سەرەکی

 لەسەر شێوەی ئاژەڵ 
جنۆکە دەتوانێت لە شێوەی ئاژەڵی جیاواز دەربکەوێت وەک دووپشک یان پشیلە یان کوندەپەپوو یان کەر، ھەروەھا سەگەکان ئاژەڵێکی ترن کە زۆرجار لەگەڵ جنۆکە ھەژمار دەکرێت، بەتایبەتی سەگی ڕەش و ھەروەھا شێوەی مارەکان پەیوەندارترین ئاژەڵن بۆ جنۆکەکان لە ڕوانگەی ئیسلامدا. کەچی بە پێچەوانی ئاژەلاکانی تر جنۆکە ناتوانێت لە شێوەی گورگدا دەربکەوێت، کە وا بڕوادەکرێت گورگەکە جنۆکەکان ڕاودەکەنname="ReferenceA98">Robert Lebling, Legends of the Fire Spirits: Jinn and Genies from Arabia to Zanzibar, 2010  page 98Tobias Nünlist Dämonenglaube im Islam Walter de Gruyter GmbH & Co KG, 2015  p. 43 (German)

 لەسەر شێوەی زریان و سێبەردا 
ھەروەھا جنۆکەکان بە تەم و زریانی پەیوەستکراوە کە لەوانەیە لە تەم یان زریانی لماویدا دەربکەوێت.

 لەسەر شێوەی مرۆڤ 
زۆرجاران جنۆکە لەسەر شێوەی مرۆڤ دەردەکەون.

 پەیوەندی نێوان جنۆکە و شەیتان 
ھەردوو لێکۆڵینەوەی ئیسلامی و نائیسلامی بەگشتی جیاوازی لەنێوان فریشتە و جنۆکە و شەیتان دەکەن وەکوو سێ جۆری جیاوازی قەوارەی ڕۆحی لە ڕوانگەی ئیسلامیدا،Amira El-Zein Islam, Arabs, and Intelligent World of the Jinn Syracuse University Press 2009  page 21Tobias Nünlist Dämonenglaube im Islam Walter de Gruyter GmbH & Co KG, 2015  p. 47 (German) زۆرجاران جیاوازەکانی نێوان جنۆکە و شەیتان ڕوون نییە، جنۆکەکان چەندین تایبەتمەندییان ھەیە کە لەگەڵ شەیتانەکان ھاوبەشیدەکەن، کە ھەردووکیان بەرپرسن لە نەخۆشییە دەروونییەکان و خاوەندارێتیکردنی، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا ئەم تایبەتمەندییانە لە فەرموودەی قورئان و پێغەمبەردا دەرناکەون. کە قورئان جەخت لەسەر بەراوردکاری نێوان مرۆڤ و جنۆکە دەکاتەوە کە وەکوو بەرپرس و ئازادن لە کردەوەکانیان،Eichler, Paul Arno, 1889 Die Dschinn, Teufel und Engel in Koran [microform] p. 60 (German)Tobias Nünlist Dämonenglaube im Islam Walter de Gruyter GmbH & Co KG, 2015  p. 47 (German) جنۆکە چەندین تایبەتمەندی لەگەڵ مرۆڤ ھاوبەشدەکات، کە شەیتانەکان نیانە.Egdunas Racius ISLAMIC EXEGESIS ON THE JINN: THEIR ORIGIN, KINDS AND SUBSTANCE AND THEIR RELATION TO OTHER BEINGS p. 132

 جنۆکە لە زانستی ھاوچەرخدا 
ھیچ بەڵگەیەکی زانستی نییە لەسەر بوونی جنۆکە لە زانستی ھاوچەرخدا، کە چەندین لێکۆڵینەوەی لەسەرکراوە، کە لێکۆڵینەو و توێژینەوەکان نەگەشتونەتە ئەنجامی ئەرێنی، ھەروەھا ھێچ بەڵگەنامە یان وێنەیەکی دانپێدراو لە گۆڤارە زانستییەکاندا بڵاونەکراونەتەوە، ھەروەھا لە بواری پزیشکی پشتڕاست نەکرایەوە، و ھۆکارەکانی نەخۆشی بۆ نەخۆشیاکانی شیزۆفرینیا یان شیزۆفرینیایە دەگەڕێننەوە.

 ئەمانەش ببینە 
 ئایەتەلکورسی
 قەرەین

 سەرچاوەکان 

 بەستەرە دەرەکییەکان 

پۆل:وشە و دەستەواژە قورئانییەکان
پۆل:جنۆکە
پۆل:فۆلکلۆری میسری
پۆل:فۆلکلۆری ھیندی
پۆل:فۆلکلۆری ئێرانی
پۆل:فۆلکلۆری مالیزی
پۆل:فۆلکلۆری تورکی
پۆل:ئەفسانەکانی سەروو سروشتی