زمانی برێتۆن

زمانی برێتۆن (بە ئینگلیزی: Breton language) یان بە زمانى خۆیان برێزۆنێک (Brezhoneg) یەکێکە لە زمانە سێلتییەکان کە لە ھەرێمی بریتانى (Brittany) قسەى پێ دەکرێت و ‌دەکەوێتە باکوورى رۆژاواى فەڕەنسا. بنەچەى زمانەکە لە زمانى ئاخاوتنى کۆنى خەڵکى بریتانیاى مەزنە و لەوێوە لە سەردەمەکانى سەرەتاى زاییندا‌‌ ھاتوونەتە ئەو دیوى ئەرمۆریکا (Armorica) و کەنارەکانى ترى رۆژاواى فەرەنسا. زمانی برێتۆن ھاوبنجە لەگەڵ زمانى وێڵزى و کۆرنی کە بە‌‌ زمانى باشووری رۆژاواییەکانى بریتۆن ناسراون. 

مێژوو
زمانى برێتۆنى لە بنەڕەتدا لە دیوى کەنارەکانى خوارووى بریتانیاوە پەڕیوەتەوە لێوارى (La Roche-Bernard)ى رۆژھەڵاتى ڤانی (Vannes). کاریگەرى ئەم زمانە لە سەدەکانى ناوەندا دیاربوو لە سەر ئاخاوتنى خەڵکى فەرەنسا بەلام دەسەلاتدارانى وڵات زیاتر مەیلى بە کارھێنانى زمانى لاتینیان ھەبوو. ئێستا وشەو زاراوەى برێتۆنى لە ناو ئاخاوتنى زمانی فەڕەنسیدا جێگەیان ھەیە.زانیارى لە بارەى زمانى بریتۆن

سەربارى تەوژمى میدیایی زمانى فەڕەنسى بە سەر ھەرێمى بریتانى بەڵام ئەم زمانە تا ئێستا لەلایەن ٢٠٠ ھەزار کەسەوە زمانى دایکە، لە سەرەتاى سەدەى ڕابردوو ژمارەى ئەو کەسانەى بەم زمانە قسەیان دەکرد لە فەرەنسا‌ نزیکەى یەک ملیۆن و سێ سەد ھەزار کەس دەبوون،  تەوژمى زمانەوانى و میدیایی و رۆلی سیاسەت لە بەرژەوەندى زمانى بریژى نەبووە.

 وشەکانى زمانى بریژى
لە خوارەوە چەند وشەیەکى زمانى بریژى و وێکچوونى لەگەڵ زمانى وێلزى و کۆرنى و ئینگلیزیدا ھاتووە.
بریتۆنکۆرنى (Cornish)وێلزىئێرلەندىگێلى سکۆتلەندى(Scottish Gaelic)مانکس (Manx)ئینگلیزیواتاul levr zo ganina book is with-meyma lyver genevmae llyfr gennyftá leabhar agamtha leabhar agamta lioar aymI have a bookمن کتێبم ھەیەun died zo ganita drink is with-youyma diwes genesmae diod gennyttá deoch agattha deoch agadta jiogh aydyou have a drinkتۆ خواردنەوەت ھەیەun urzhiataer zo gantaña computer is with-himyma amontyer gansomae cyfrifiadur ganddotá ríomhaire aigetha coimpiutair aigeta co-earrooder echeyhe has a computerئەو کۆمپیوتەرى ھەیەur bugel zo gantia child is with-heryma flogh gensymae plentyn gandditá leanbh aicitha leanabh aiceta lhiannoo eckshe has a child ئەو (بۆ مێ) منداڵى ھەیەur c'harr zo ganimp (or ganeomp)a car is with-usyma carr genenmae car gennymtá gluaisteán/carr againntha càr againnta gleashtan/carr ainwe have a car ئێمە ئۆتۆمۆبیلمان ھەیەun ti zo ganeoc'ha house is with-youyma chi genowghmae tŷ gennychtá teach agaibhtha taigh agaibhta thie euyou [pl] have a houseئێوە ماڵتان ھەیەarc'hant zo ganto (or gante)money is with-themyma mona gansansmae arian ganddynttá airgead acutha airgead acata argid octhey have moneyئەوان پارەیان ھەیە
ھەروەھا بڕوانە شێوازەکانى درکاندن:
 Etrerannyezhel (1975)  Peurunvan (1941)  Skolveurieg (1956) glaw glav  glao piw piv  piou levr levr  leor ewid evit  evid gant gant  gand anezhi anezhi  anezi ouzhpenn ouzhpenn  ouspenn brawañ bravañ  brava pelec'h pelec'h  peleh

نموونەکان

Lord's Prayer نوێژ بۆ خودا
Hon Tad,
c'hwi hag a zo en Neñv,
ra vo santelaet hoc'h ano.
Ra zeuio ho Rouantelezh.
Ra vo graet ho youl war an douar evel en neñv.
Roit dimp hizio bara hor bevañs.
Distaolit dimp hon dleoù
evel m' hor bo ivez distaolet d' hon dleourion.
Ha n' hon lezit ket da vont gant an temptadur,
met hon dieubit eus an Droug.

وشەکان و دەقەکانی بریتۆن
ھەرکەس بە سەردان بچێت بۆ ھەرێمى بریتۆنەکان ئەم وشانەی زۆر بەرچاو دەکەوێ.
  Breton  English  کوردى deuet mat  welcome  بەخێرھاتن deuet mat oc'h  you're welcome  تۆ بە خێر ھاتیت Breizh  Brittany بریتانى brezhoneg  Breton (language) زمانى بریتۆن ti, "ty"  house ماڵ ti-kêr  town hall ھۆڵى شار kreiz-kêr  town centre ناوشار da bep lec'h  all directions بە ھەموو ئارا‌ستەکان skol  school فێرگە skol-veur  university زانکۆ kenavo  goodbye خواحافیز krampouezh  pancakes (a pancake = ur grampouezhenn) گرامپۆژ(کێک) sistr  cider  سایدەر (مەى) yec'hed mat  Cheers! نۆشى گیان! war vor atav  always at sea ھەمیشە لە زەریا kouign amann  rich butter and sugar cake کێکى پڕ کەرە و شەکر

 پەراوێز 

بەستەر بۆ دەرەوە

 The official website of Ofis ar Brezhoneg
 An essay about the situation of the Breton language
 100 Words relating to the internet in Breton
 Amsez Wask Breizh News in breton language from agence bretagne presse
 BLOG BREIZH - Blog of information about Brittany with articles about Breton language
 A Taste of Breton Verse
 Entry at Omniglot

وشەدان
 English online dictionary and grammar for Breton
 A multilingual dictionary containing many Breton words alongside those of other languages 

فێربوون
 Breton site including online lessons
 Breton site with learners' forum and lessons (mostly in French with some English)

پۆل:زمانی برێتۆن
پۆل:زمانەکانی فەڕەنسا