ئەندرۆید

ئەندرۆید سیستەمێکی کارپێکەری مۆبایلە کە لەسەر ناوکی لینوکس ٢٫٦ بنچینە کراوە و لەلایەن ھەریەک لە ئاندی ڕۆبن، ڕیچ ماینەر، نیک سێرس و کریس وایتەوە لەژێر ناوی کۆمپانیای ئەندرۆید (.Android Inc) لە ساڵی ٢٠٠٣ لە کالیفۆرنیا لە ناوچەی Palo Alto دامەزرا، کاریان پەرەپێدان و بەرھەمھێنانی نەرمەکاڵا software بوو بۆ ئامێری مۆبایل، پلانیشیان ھەبوو کە سیستەمێکی کارگێڕی برەو پێبدەن، لە ساڵی ٢٠٠٥ کۆمپانیای گۆگڵ کۆمپانیاکەی کڕییەوە، بەو ئامانجەی کە دەسەڵاتی خۆی لە بواری تەکنۆلۆژیای مۆبایلدا فراوان بکات.
سیستەمی کارپێکەری ئەندرۆید بۆ یەکەمجار لەسەر مۆبایلی کۆمپانیای ئێچ تی سی HTC تایوانی بەناوی HTC Dream یەکەم وەشانی لە ساڵی ٢٠٠٨ بڵاوکرایەوە، لەو کاتەوە زۆر بەخێرایی گەشەی کردووە و بەرفراوانترین کۆمەڵەی پەرەپێدەری لە پشتەوەیە کە نزیکەی سێ ملیار و نیو پڕۆگرامی بۆ دروست کراوە.

 تایبەتمەندی 
 پرۆگرام و یاری زۆری ھەیە کە بەکارھێنەر دەتوانێت دایبەزێنێتە سەر ئامێرەکەی.
 نرخی ھەندێک لە ئامێرەکان زۆر ھەرزانن ئەگەر بەراورد بکرێن لەگەڵ ئامێری دیکە کە بەھەمان شێواز کاردەکەن.
 زۆر بە باشی و ئاسانی تێکەڵاوی ڕاژەکانی گۆگڵە و کاروباری ڕۆژانە زۆر ئاسان دەکاتەوە بۆ ئەو بەکارھێنەرانەی کە لە کار و ژیانی ڕۆژانەیاندا ڕاژەکانی گۆگڵ بەکار دەھێنن.
 سیستەمەکە بە شێوەیەکی گشتگیر دەتوانرێ ڕێکبخرێت و گۆڕانکاری تێدا بکرێ بەپێی ویستی بەکارھێنەر.

 ماناکەی 
مانای وشەی ئەندرۆید Android، بە زمانی ئینگلیزی واتە ڕۆبۆتێکی زیرەک کە لەسەر شێوەی مرۆڤ دروست کرابێت.

 کۆگای گۆگڵ پلەی 
گۆگڵ پلەی کۆگایەکی گەورە و پڕ لە پرۆگرام و یاری تایبەت بە سیستەمەکەیە کە ھەتا شوباتی ساڵی ٢٠١٧ زیاتر لە ٢٫٣ ملیۆن پرۆگرامی جیاوازی تێدا بەردەست خراوە کە ھەردوو جۆری خۆڕایی و بە پارە لە خۆ دەگرن، کۆمپانیای گۆگڵ ساڵی ٢٠٠٨ ماڵپەڕی Google Play و بەرنامەی Play Store بەردەست خست بۆ ئامێرەکانی سیستەمی ئەندرۆید بۆ دابەزاندانی بەرنامە و یارییەکان.

 وەشانەکانی ئەندرۆید 

 و پێش بڵاوکردنەوەی ئەندرۆید ١٢، وەشانی ئەندرۆیدی ١١ پڕ بەکارھێنەرترین و بەناوبانگترین وەشانی سیستەمی ئەندرۆید بوو لەسەر مۆبایلە زیرەکەکان و تابلێتەکان.

 وەشان ناوی کۆد ئاستی API بەرواری بڵاوکردنەوە١٫٠ناوی نییە١٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٨١٫١Petit Four٢٩ی شوباتی ٢٠٠٩١٫٥Cupcake٣٢٧ی نیسانی ٢٠٠٩١٫٦Donut٤١٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٩٢٫٠–٢٫١Eclair٥ - ٦ - ٧٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩٢٫٢–٢٫٢. ٣Froyo٨٢٠ی ئایاری ٢٠١٠٢٫٣–٢٫٣. ٧Gingerbread٩–١٠٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠٣٫٠–٣٫٢. ٦Honeycomb١١ - ١٢ - ١٣٢٢ی شوباتی ٢٠١١٤٫٠–٤٫٠. ٤Ice Cream Sandwich١٤–١٥١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١٤٫١–٤٫٣. ١Jelly Bean١٦ - ١٧ - ١٨٩ی تەممووزی ٢٠١٢٤٫٤–٤٫٤. ٤KitKat١٩٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣٥٫٠–٥٫١. ١Lollipop٢١–٢٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤٦٫٠–٦٫٠. ١Marshmallow٢٣٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥٧٫٠–٧٫١. ٢Nougat٢٤–٢٥٢٢ی ئابی ٢٠١٦٨٫٠–٨٫١Oreo٢٦–٢٧٢١ی ئابی ٢٠١٧٩٫٠Pie٢٨٦ی ئابی ٢٠١٨١٠Quince Tart٢٩٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩١١Red Velvet Cake٣٠٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠١٢Snow Cone٣١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١١٢LSnow Cone V2٣٢٧ی ئازاری ٢٠٢٢١٣Tiramisu٣٣١٥ی ئابی ٢٠٢٢١٤Upside Down Cake٣٤٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣١٥Vanilla Ice Cream٣٥١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤١٦Baklava٣٦١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥

 داوانامەکان لە ئەندرۆید 
داوانامەکان کە ئەوانەی دەبینرێن لە مارکێتی ئەندرۆید بڵاو دەکرێنەوە، بە چەند شێوەیەک دروست دەکرێن بەڵام سەرەکی تریان بریتییە لە بەکارھێنانی زمانی پرۆگرامکردنی Java بەکاردێنن بە یارمەتی Android SDK، یان بەھۆی بەکارھێنانی ئامرازی NDK، و لە کۆتایدا یان بە بەکارھێنانی App Inventor کە ئەمەش لەلایەن گووگڵەوە بۆ ئەو کەسانە بۆیە ئاسان کاری کە زمانەکانی پرۆگرام کردن نازانن بەڵکو بە ئاسانی دەتوانن داوانامە دروست بکەن و پێکی ببستنەوە لەگەڵ ھاندی ئەندرۆیدەکەیان.

 سەرچاوەکان 

 ماڵپەڕی کوردۆید
 ویکی چاوگ | ئەندرۆید 
 Google Play
  Android Games

*
پۆل:خێزانەکانی سیستمی کارپێکردن
پۆل:سەکۆکانی کۆمپیوتەر
پۆل:سیستمە بەکارخەرییەکانی مۆبایل
پۆل:سیستمی کارپێکردنی ARM
پۆل:کۆمپانیاکانی ماونت ڤیوو، کالیفۆرنیا
پۆل:لینوکس
پۆل:نەرمامێرەکانی گووگڵ
پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠٠٨
پۆل:سیستمی کارپێکردنی IA-32
پۆل:سیستمی کارپێکردنی ئێکس٦٦-٦٤