گیان

لە گەلێک ھۆرتەوبەرەی دینی و فەلسەفیدا، گیان زاتی ناماددیی زیندەوارە؛ ھەڵگری کێیەتی و کەسایەتی و بیرەوەرییەکانییەتی و، پێدەچێ لە دوای مەرگی جەستەش ھەر بە زیندوویی بمێنێتەوە. جورجانی لە تەعریفاتدا ئاوا گیان (نەفس) دەناسێنێ: «گیان جەوھەرێکی ناسکە وەکوو ھەڵم، ھەڵگری گوڕی ژیان و ھەست و ئیرادەیە. لە فەلسەفە، ڕۆحی حەیوانیی پێ دەڵێن. ئەم جەوھەرە دەڕواتە نێو لەش و، لە کاتی خەودا لە ڕواڵەتی لەش جیا دەبێتەوە، بەڵام لە ناخی لەشدا دەمێنێتەوە. لە کاتی مەرگدا، ھەم لە ڕواڵەت و ھەم لە ناخی لەش جیا دەبێتەوە و بەتەواوی لێی دەبڕێ.»تەعریفاتی جورجانی 

وشەکانی گیان و ڕۆح و ڕەوان زۆر بە یەک نزیکن و ھەندێ جار لە جێی یەکتر بە کار دەبرێن. 

 وشەڕەتناسی 
وشەی گیان لە ڕەگی هیندوئەورووپاییی  و ڕەگی ھیندوئێرانی و پرۆتۆئێرانیی ەوە دێ بە مانای ھەناسەھەڵکێشان. وشەی ھەناسە -ش لە ھەمان ڕەگە. لە فارسی و کوردیی باکووری و زازاییدا بووە بە جان. 

 سەرچاوەکان 

پۆل:زەین
پۆل:چەمکەکان لە مێتافیزیک