قاجاڕەکان

قاجاڕەکان بنەماڵەیەکی بەڕەچەڵەک تورکمانی ئازەربایجان بوون کە لە دەوروبەری ساڵی ١٧٩٤ (١١٧٠ی کۆچیی ھەتاوی) ھەتا ١٩٢٥ (١٣٠٤ی کۆچیی ھەتاوی) بەسەر ئێراندا حوکمڕانییان کردووە. ئێڵی قاجاڕ یەکێک لە بەرەبابە تورکمانەکانی ئاسیای ناوەڕاست بوون کە لە ھێرشی مەغۆلدا ھاتن بۆ ئێران. سەرەتا لە ئازەربایجاندا نیشتەجێ بوون، دواتر شا عەباسی یەکەم تاقمێکیانی گواستەوە بۆ "ئێستەرئاباد" (گورگانی ئەمڕۆ) کە حکوومەتی قاجاڕەکانیش ئەمانە پێکیان ھێنا. بناغەدانەری ئەم زنجیرە پادشایییە محەممەدخان و دوایین پاشاش ئەحمەدشا بووە.

بەشێکیان لە ئێرانەوە دەڕۆن بۆ ئەورووپا و بەشێکیان دەرۆنە کوردستان، کە دیارترینیان ئێستا لە پارێزگای سلێمانی لە سنووری سلێمانی نیشتەجێن کە نەوەکانی قەرەوەیسیی، یان پێ دەگوترێت.

 بنەماڵەی ئیمپراتۆریەتیی قاجاڕ 

خێزانی شاھانەی قاجار لە دەربەدەریدا لەلایەن گەورەترین نەوەی محەممەد عەلی شا، سوڵتان محەممەد عەلی میزرای قاجار سەرپەرشتی دەکرێت، لەکاتێکدا میراتگری پێشبینیکراو بۆ تەختی قاجار محەممەد حەسەن میزرای دووەمە، کە نەوەی برا و میراتگری محەممەد حەسەن میزرایە، براکەی سوڵتان ئەحمەد شا. محەممەد حەسەن میزرا لە ساڵی ١٩٤٣ لە ئینگلتەرا کۆچی دوایی کرد، دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٣٠ دوای مردنی براکەی لە فەڕەنسا خۆی وەک شای دوورخستووەوە ڕاگەیاند.Qajar People". Qajars. Retrieved 31 October 2012

ئەمڕۆ، نەوەکانی قاجار زۆرجار خۆیان وەک نەوەی قاجار دەناسێننەوە و کۆبوونەوە ئەنجام دەدەن بۆ پاراستنی پەیوەندی کۆمەڵایەتی لە ڕێگەی ڕێکخراوی خێزانی قاجار (Kadjar)، کە زۆرجار لەگەڵ کۆنفرانس و کۆبوونەوە ساڵانەکانی ڕێکخراوی نێونەتەوەیی لێکۆڵینەوە قاجار (IQSA) دەگونجێت. ڕێکخراوی خێزانی قاجار بۆ جاری سێیەم لە ساڵی ٢٠٠٠ دامەزراوە. دوو ڕێکخراوی پێشووی خێزانی بوونەستراون بەھۆی فشارە سیاسییەکان. نووسینگە و ئەرشیفەکانی (IQSA) لە مۆزەخانەی نێونەتەوەییی مێژووی خێزان لە شاری ئەیسدێنی ھۆڵەندا دانراون.

 نازناو و ڕێز 

شا و ھاوسەرەکەی بە "جەلالەت" ناوزەد دەکران. منداڵەکانیان بە*شاھانە "عەلیرێزی" بانگ دەکران، لەکاتێک نەوەکانیان لە ڕێگەی کوڕەوە مافی بەکارھێنانی نازناوی عەلیرێزییان ھەبوو؛ ھەموویان نازناوی شازادە یان "شازادە خانم"یان لەگەڵ بوو.http://www.qajarpages.org/qajtitles.html

 دەسەڵاتی قاجار لە دوای ١٩٢٥ 

 سەرۆکانی خێزانی شاھانەی قاجار 

سەرۆکایەتی خێزانی شاھانە بە گەورەترین نەوەی نێرینی محەممەد عەلی شا دەگوازرێتەوە:

 سوڵتان ئەحمەد شای قاجار (١٩٢٥–١٩٣٠)

 فەرەیدوون میزرا (١٩٣٠–١٩٧٥)

 سوڵتان حەمید میزرا (١٩٧٥–١٩٨٨)

 سوڵتان مەحمود میزرا (١٩٨٨)

 سوڵتان عەلی میزرای قاجار (١٩٨٨–٢٠١١)

 سوڵتان محەممەد عەلی میزرا (٢٠١١–ئێستا)

 میراتگرە پێشبینیکراوەکانی دەسەڵاتی قاجار 

میراتگری پێشبینیکراو کەسێکە کە مافی دانیشتن لەسەر تەختی ئێران بۆ خێزانی قاجار ھەیە:

 سوڵتان ئەحمەد شای قاجار (١٩٢٥–١٩٣٠)

 محەممەد حەسەن میزرا (١٩٣٠–١٩٤٣)

 فەرەیدوون میزرا (١٩٤٣–١٩٧٥)

 سوڵتان حەمید میزرا (١٩٧٥–١٩٨٨)

 محەممەد حەسەن میزرای دووەم (١٩٨٨–ئێستا)

 پاشاکانی ئێرانی قاجاڕی 
ناو وێنە نازناو لەدایکبوون–مردن دەستپێبوونی پاشایەتی تەواوبوونی پاشایەتی ١ ئاغا محەممەدخانی قاجاڕ 80px خانشا ١٧٤٢–١٧٩٧ ١٧٨٩ ١٧ی حوزەیرانی ١٧٩٧ ٢ فەتح عەلی شا 80px شاھەنشاخاقان ١٧٧٢–١٨٣٤ ١٧ی حوزەیرانی ١٧٩٧ ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٨٣٤ ٣ محەممەدشا 80px خاقان کوڕی خاقان ١٨٠٨–١٨٤٨ ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٨٣٤ ٥ی ئەیلوولی ١٨٤٨ ٤ ناسرەدین شا 80px زەڵوڵڵا (سێبەری خوا لەسەر زەوی)قێبلەی عالەم (قیبلەی جیھان)ئیسلامپەنا (پەناگەی ئیسلام) ١٨٣١–١٨٩٦ ٥ی ئەیلوولی ١٨٤٨ ١ی ئایاری ١٨٩٦ ٥ موزەفەرەدین شا 80px ١٨٥٣–١٩٠٧ ١ی ئایاری ١٨٩٦ ٣ی کانوونی دووەمی ١٩٠٧ ٦ محەممەد عەلی شا 80px ١٨٧٢–١٩٢٥ ٣ی کانوونی دووەمی ١٩٠٧ ١٦ی تەممووزی ١٩٠٩ ٧ ئەحمەدشا 80px ١٨٩٨–١٩٣٠ ١٦ی تەممووزی ١٩٠٩ ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٥

 سەرچاوەکان 

 بەستەرە دەرەکییەکان 

*
پۆل:ئیمپراتۆریەتییە پێشووەکان
پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٥
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٧٨٥
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٧٩٤
پۆل:ھەڵوەشانەوەکانی ١٩٢٥
پۆل:زنجیرە فەرمانڕەواییەکانی شیعە