جوویەتی

جوویەتی یان جوولەکایەتی (، )، لە وشەی Iudaismusی لاتینییەوە، کە داتاشراوە لە وشەی Ioudaïsmosی گریکییەوە، دواجار لە وشەی (יהודה-یەھوداھ)ی عیبرییەوە "یەھوودا")، ئایین، فەلسەفە و ڕێگای ژیانی جوولەکەکانە. وەک لە پەرتووکی پیرۆزی عیبری (ھەروەھا ناویش دەبرێت بە تەناخ) سەرچاوەی گرتووە و دەقەکانی تری دوایی وەکو تەلموود ڕوونی دەکەنەوە، جوویەتی لەلای پیاوانی ئایینی پێناسە دەکرێت بە پەیوەندییەکی پشتاوپشتی لەنێوان خودا و نەوەکانی ئیسرائیلدا. جوویەتی ڕەبانییەت پێ لەسەر ئەوە دادەگرێت کە خودا فەرمایشتەکانی خۆی بە مووسا لەسەر چیای سینای بەھەردوو ڕێگەی تەوراتی نووسراو تەوراتی زارەکی ڕاگەیاندووە.ماڵپەری torah.org ئەم جەختکارییە بەدرێژایی مێژوو لەلایەن قەڕاییتەکان و کێبڕکێ کراوە، ئەویش جووڵەیەک بوو کە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا دەرکەوت، کە لەئێستادا ھەزاران شوێنکەوتوویان ھەیە، پێشیان وایە کە تەنیا تەوراتی نووسراو دروستە.

 مێژووی جوویەتی 
 سەردەمی مووسا 
بەنی ئیسرائیل لە سەردەمی مووسادا لە میسر ڕزگار دەکرێن.پەرتووکی پیرۆز «دەرچوون» بەشی ٣ ئایەتی ١٣ دەگەنە بیابانی سینا پەرتووکی پیرۆز «دەرچوون» بەشی ١٩ ئایەتی ١ و تا کۆتایی ژیانی مووسا لەوێ سەرگەردان دەبن.

 سەردەمی داوود و سولەیمان 
لە سەردەمی پێغەمبەرایەتی داووددا جوولەکەکان خاوەن دەوڵەت و پاشایەتییەکی سەربەخۆ دەبن. دوای داوود سولەیمانی کوڕی کوڕی دەبێتە پێغەمبەر و پاشا. لەم کاتەدا ھەیکەلی سولەیمان دادەمەزرێت.

سەرچاوەکان

پۆل:تەورات
پۆل:مووسا
پۆل:ئایینە ئاسمانییەکان
پۆل:جوولەکە
پۆل:ئیسرائیل
پۆل:جوویەتی
پۆل:ئیبراھیم
پۆل:ئایینە ئیبراھیمییەکان
پۆل:دینە ئیبراھیمییەکان