بابا تاھیری ھەمەدانی

بابا تاھیر ناسراو بە بابە تاھیری عوریان ناوی تاھیرە، ھۆنراوەنووسێکی سەدەی ١١ بوو کە بە زمانی پاڵەوی (شێوازی فەھلەویات-پاڵەوییەکان) ھۆنراوەی نووسیوە.
ساڵی لەدایکبوونی بابا تاھیر ئاشکرا نییە، لە زۆر سەرچاوە باسکراوە، بەڵام بەپێی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانسەرەتای مێژووی ئەدەبی کوردی، د. مارف خەزنەدار (بە ڕووسی) لە ماوەی نێوان نیوەی دووەمی سەدەی دەیەم و نیوەی یەکەمی سەدەی یازدەمی زایینی ژیاوە. ھەربۆیە لەدایکبوون و کۆچی دوایی بە ساڵانی (٩٣٥ زایینی - ١٠١٠ زایینی) دیاریکراوە.
زۆربەی ھۆنراوەکانی بابا تاھیر دوو بەیتە کە بریتییە لە چوار نیوە دێڕ، جگە لە ھۆنراوەی دوو بەیتی نزیکەی ٥ ھەزار (غەزەل) یشی ھەیە. بڕێک لە ھۆنراوەکانی وەرگێڕدراونەتە سەر شێوەزاری سۆرانی، بۆ نموونە دڵزار یەکێک لە ئەو کەسانەیە کە بڕێک لە ھەڵبەستەکانی بابە تاھیری وەرگێڕاندوەتە سەر سۆرانی.

 زمانی ھەڵبەستەکان 
تۆزێک لە سەرچاوەکان زمانی ھەڵبەستەکانی بابا تاھیریان بە زمانی لوڕی نزیکتر زانیوە.Most traditional sources call it loosely Lorī, while the name commonly applied from an early date to verses of this kind, fahlavīyāt, presumably implies that they were thought to be in a language related to the Middle Iranian dialect Pahlavi. بەڵام ھەندێکی دیکە لە سەرچاوەکان پێیان وابووە کە ھەڵبەستەکانی باباتاھیر بە زمانی راجی ھۆندراونەتەوە.مصطفوی دھکردی، سید اسداللە. دیوان باباطاھر عریان (عارف سوتەدل ھمدان)، با مقابلۀ شانزدە نسخۀ خطی قدیمی و نسخۀ چاپی خاورشناسی کلمان ھوآر و براساس لھجەشناسی علمی بە ضمیمۀ ادبیات راجی و ترجمۀ ارمنی، انگلیسی، فرانسە و آلمانی، تھران: حیدری، ۱۳۵۲. جگە لەمانە ھەندێک کەسیش زمانی باباتاھیر بە کوردیی لەکی، یان شێوەیەک لە کوردیی باشووری زانیوە.

 بەرھەمە گرنگەکانی بەزمانی عەرەبی 
 کلمات قصار
 فتوحات الربانی فی اشارات ھمدانی

 نموونەی ھۆنراوەکانی 
 نموونەیەک لە دوو بەیتەکانی بابا تاھیر 

شیکردنەوەی:
«دیارە تۆ وەکو شێر و پڵنگی ئەی دڵ، ھەمیشە لەگەڵ من لە جەنگدای، ئەگەر بکەویتە بەر دەستم خوێنت دەڕێژم، بۆ ئەوەی ببینم ڕەنگت چۆنە!»

 نموونەیەکی تر لە دوو بەیتەکانی 

 بەستەرە دەرەکییەکان 
 فیستیڤاڵێک بۆ بابا تاھیری ھە‌مە‌دانی سازکرا- ئاژانسی پەیامنێر
 بابا تاھیرعوریان ھە‌مە‌دانی، شاعر و سووفی و دە‌وریش شاعرە‌یل کوردزووان (بە کوردیی باشووری) - ئاراس جواد
 چەند بەشێک لە ھۆنراوەکانی بابە تاھیر - ویکیچاوانەی فارسی

 ئەمانەش ببینە 

 پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان

 سەرچاوەکان 

سەرەتای مێژووی ئەدەبی کوردی، د. مارف خەزنەدار (بە ڕووسی)

پۆل:شاعیران بە زمانی فارسی
پۆل:مردووانی سەدەی ١١یەم
پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ١٠یەم
پۆل:خەڵکی ھەمەدان
پۆل:سۆفیەکانی ئێران